Een veilige en duurzame voorziening van kritieke grondstoffen

KERNPUNTEN

Strategische grondstoffen

• Bijlage I bevat een lijst van 17 grondstoffen die als strategisch worden beschouwd in het licht van hun belang voor groene en digitale technologieën, en voor defensie- en ruimtevaarttoepassingen.
• De Europese Commissie:
  • kan de lijst bijwerken om meer grondstoffen op te nemen in het licht van hun strategisch belang voor groene en digitale technologieën en voor defensie- en ruimtevaarttoepassingen en in het licht van de verwachte mondiale vraag- en productieproblemen (in bijlage I, afdeling 2 wordt de methode uiteengezet), of wanneer daartoe wordt verzocht door de Europese raad voor kritieke grondstoffen;
  • moet de lijst uiterlijk op 24 mei 2027 en vervolgens om de drie jaar herzien.

Kritieke grondstoffen

• Bijlage II bevat een lijst van 34 grondstoffen die als kritiek worden beschouwd in het licht van hun belang voor de economie van de EU en het relatief hoge voorzieningsrisico.
• De Commissie:
  • kan de lijst bijwerken om het voorzieningsrisico of het economisch belang van andere materialen te weerspiegelen (in bijlage II, paragraaf 2, wordt de methode uiteengezet);
  • moet de lijst uiterlijk op 24 mei 2027 en vervolgens om de drie jaar herzien.

Benchmarks

De Europese Commissie en de lidstaten van de EU moeten:

• de verschillende stadia van de waardeketen versterken zodat tegen 2030 voor elke grondstof de capaciteit van de EU de volgende benchmarks op EU-niveau nadert of bereikt:
  • de winningscapaciteit van ertsen, mineralen of concentraten bedraagt ten minste 10 % van het jaarlijkse verbruik van strategische grondstoffen van de EU,
  • de verwerkingscapaciteit, met inbegrip van alle tussenstappen, bedraagt ten minste 40 % van het jaarlijkse verbruik van strategische grondstoffen van de EU,
  • de recyclingcapaciteit, met inbegrip van alle tussenstappen, maakt ten minste 25 % van het jaarlijkse verbruik van strategische grondstoffen van de EU uit;
• de invoer van strategische grondstoffen zo diversifiëren dat geen enkel niet-EU-land in meer dan 65 % van een bepaald goed voorziet.

Strategische projecten

De Commissie beschouwt, op basis van een oproep tot het indienen van aanvragen, projecten als “strategisch” als zij:

• een betekenisvolle bijdrage leveren aan de voorzieningszekerheid voor strategische grondstoffen;
• binnen een redelijke termijn technisch haalbaar worden met een toereikend productievolume;
• ecologisch en maatschappelijk duurzaam zijn;
• grensoverschrijdende voordelen binnen de EU creëren of ter plaatse in het niet-EU-land waarin zij actief zijn van toegevoegde waarde zijn, voor ontwikkelingslanden en opkomende markten.

Projecten die als “strategisch” worden aangemerkt, profiteren van de steun van de Commissie en de relevante nationale overheden.

De vergunningsprocedure voor strategische projecten mag niet langer zijn dan 27 maanden voor winningsprojecten en 15 maanden voor verwerkings- of recyclingprojecten. Deze termijnen houden geen rekening met de opstelling van een rapport van milieueffectbeoordeling door de ontwikkelaar en kunnen, in uitzonderlijke gevallen, worden verlengd vanwege de aard, complexiteit, plaats of omvang van het strategische project.

Strategische projecten worden geacht van algemeen belang te zijn. In overeenstemming met het Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden, kan er extra tijd worden toegewezen voor de betekenisvolle betrokkenheid en actieve deelname van de gemeenschappen die betroffen worden door het strategische project.

Strategische projecten profiteren van het advies en de steun van de subgroep voor financiering van de Europese raad voor kritieke grondstoffen ter voltooiing van de financiering van deze projecten.

De Commissie zal een systeem opzetten om het sluiten van afnameovereenkomsten tussen strategische projecten en andere relevante marktdeelnemers te vergemakkelijken.

De lidstaten moeten andere activiteiten ondernemen om de ontwikkeling van de waardeketen van kritieke grondstoffen te ondersteunen, met name om:

• een centraal contactpunt aan te wijzen voor het beheer van de vergunningsproces voor projecten inzake kritieke grondstoffen;
• ervoor te zorgen dat de planningsinstanties, in voorkomend geval, voorzien in dergelijke projecten;
• uiterlijk 24 mei 2025 nationale exploratieprogramma's op te stellen die gericht zijn op kritieke grondstoffen en mineralen die als dragers daarvoor fungeren, die ten minste om de vijf jaar worden bijgewerkt.

Monitoring en beperking van risico’s

• De Commissie monitort, in samenwerking met de autoriteiten van de lidstaten, de voorzieningsrisico’s met betrekking tot kritieke grondstoffen door het monitoren van parameters zoals handelsstromen of prijsvolatiliteit en door het uitvoeren van stresstests van relevante toeleveringsketens.
• Bovendien werkt de Commissie samen met de lidstaten om de strategische voorraden van strategische grondstoffen van de EU te coördineren om mogelijke verstoringen van de voorziening te beperken.
• Om de paraatheid te waarborgen, zullen grote ondernemingen die strategische grondstoffen gebruiken voor de productie van een breed scala aan producten, zoals batterijen voor energieopslag, robotica, drones en satellieten, om de drie jaar een risicobeoordeling uitvoeren van hun toeleveringsketen van strategische grondstoffen. De Commissie werkt ook met een systeem om de vraag naar en het aanbod van strategische grondstoffen op elkaar af te stemmen.

Duurzaamheid en circulariteit

• De lidstaten zullen nationale programma's goedkeuren betreffende de circulariteit van kritieke grondstoffen, met name om de technologische vooruitgang, hulpbronefficiëntie en circulariteit te stimuleren.
• Exploitanten moeten afvalbeheersplannen opstellen en de mogelijke terugwinning van kritieke grondstoffen uit hun opgeslagen winningsafval beoordelen.
• Fabrikanten moeten duidelijk aangeven of items zoals auto's, wasmachines en magnetronovens een of meer permanente magneten bevatten en informatie verstrekken over het recyclingpotentieel van hun kritieke grondstoffen.
• De Commissie kan certificeringsregelingen erkennen voor de duurzaamheid van kritieke grondstoffen en regels vaststellen voor d berekening en verificatie van de milieuvoetafdruk van verschillende kritieke grondstoffen.

Bij de verordening wordt een Europese raad voor kritieke grondstoffen met thematische subgroepen opgericht om de Commissie te adviseren en toezicht te houden op de tenuitvoerlegging van de wetgeving.