Digitalemarktenverordening

KERNPUNTEN

De verordening wijst bepaalde grote online platforms aan als “poortwachters” indien zij:

• in de laatste drie boekjaren in de Europese Unie een jaaromzet van ten minste 7,5 miljard EUR heeft behaald, of een gemiddelde marktkapitalisatie van ten minste 75 miljard EUR;
• ten minste 45 miljoen maandelijkse actieve eindgebruikers en ten minste 10 000 zakelijke gebruikers die gevestigd zijn in de EU hebben;
• één of meer kernplatformdiensten aanbieden in ten minste drie EU-lidstaten;
• een sterke economische positie en een aanzienlijke impact op de interne markt hebben;
• een kernplatformdienst aanbieden die voor zakelijke gebruikers een belangrijke toegangspoort tot eindgebruikers vormt;
• een stevig verankerde en duurzame positie innemen of naar verwachting in de nabije toekomst een dergelijke positie zullen innemen.

Kernplatformdiensten omvatten onder meer:

• marktplaatsen
• appstores
• zoekmachines
• sociale media
• clouddiensten
• reclame

Poortwachters moeten:

• toestaan dat derden in specifieke gevallen kunnen interageren met de diensten van de poortwachter;
• toestaan dat hun zakelijke gebruikers toegang hebben tot de op het platform van de poortwachter gegenereerde gegevens;
• toestaan dat hun zakelijke gebruikers reclame maken voor hun producten en contracten sluiten met hun klanten buiten het platform van de poortwachter;
• hulpmiddelen en informatie verstrekken aan bedrijven die op hun platform reclame maken om onafhankelijke controle uit te voeren op hun reclame die wordt gehost door de poortwachter.

Poortwachters:

• dienen in de rangschikking geen gunstigere behandeling te geven aan de eigen diensten en producten van de poortwachter ten opzichte van soortgelijke diensten of producten van derden op het platform;
• dienen eindgebruikers buiten de kernplatformdienst van de poortwachter niet te tracken om zonder toestemming reclame te maken;
• mogen niet voorkomen dat ontwikkelaars derde betalingsplatforms voor de verkoop van apps gebruiken;
• dienen de persoonsgegevens van gebruikers niet te verwerken voor doelgerichte reclame tenzij hiervoor toestemming is gegeven;
• mogen bepaalde softwareapplicaties niet vooraf installeren of voorkomen dat gebruikers deze eenvoudig kunnen deïnstalleren.

Naleving

De Europese Commissie is de enige handhaver van de verordening, met een raadgevend comité en een groep op hoog niveau ter ondersteuning en vergemakkelijking van de werkzaamheden.

Wanneer een groot onlinebedrijf wordt geïdentificeerd als een poortwachter, moet het binnen zes maanden voldoen aan de regels van de verordening.

Indien een poortwachter de regels van de verordening schendt, riskeert het:

• een geldboete van ten hoogste 10 % van de totale wereldwijde omzet;
• een potentiële geldboete van ten hoogste 20 % van de wereldwijde omzet voor herhaalde overtredingen;
• dwangsommen van ten hoogste 5 % van de gemiddelde dagelijkse omzet;
• niet-financiële structurele voorzieningen zoals de verkoop van (delen van) de activiteiten, als laatste redmiddel voor systematische niet-naleving.

Uitvoeringshandeling

• Uitvoeringsverordening (EU) 2023/814 bevat gedetailleerde regels voor het voeren van bepaalde procedures door de Commissie ter uitvoering van Verordening (EU) 2022/1925. Deze hebben betrekking op aspecten zoals kennisgeving aan en indiening van stukken bij de Commissie, de opening van procedures, het recht om te worden gehoord, toegang tot dossiers, termijnen en de verzending en ontvangst van documenten.
• Er zijn twee bijlagen bij Verordening (EU) 2023/814:
  • de eerste is een formulier betreffende de aanmelding met het oog op de aanwijzing als poortwachter (formulier GD) — informatie over de aanmeldende onderneming, kernplatformdiensten, kwantitatieve drempels, samen met de verklaring die door of namens de aanmeldende onderneming moet worden ondertekend (bijlage I); en
  • de tweede bevat het formaat en de lengte van de documenten die bij de Commissie moeten worden ingediend in het kader van Verordening (EU) 2022/1925 (bijlage II) — deze bijlage heeft betrekking op documenten zoals aanmeldingen, informatie, onderbouwde argumenten, met redenen omklede verzoeken en antwoorden op voorlopige bevindingen.

Gewijzigde richtlijnen

Met de verordening worden ook twee richtlijnen gewijzigd:

• Richtlijn (EU) 2019/1937 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het EU-recht melden (zie de samenvatting).
• Richtlijn (EU) 2020/1828 ter bescherming van de collectieve belangen van consumenten (zie de samenvatting);