De verordening bevat regels en procedures voor het herstel en de afwikkeling van centrale tegenpartijen (CTP’s)1.
Ze is bedoeld om ervoor te zorgen dat CTP’s maatregelen hebben getroffen om hen te helpen herstellen van financiële moeilijkheden of dat ze hun belangrijkste taken kunnen voortzetten als ze failliet gaan of waarschijnlijk failliet gaan, terwijl ze andere activiteiten liquideren via normale insolventieprocedures.
Het algemene doel is de financiële stabiliteit te bewaren en de kosten van een eventueel faillissement van een CTP voor de belastingbetaler tot een minimum te beperken.
Aanwijzing van een of meer afwikkelingsautoriteiten. Deze:
kunnen nationale centrale banken, ministeries of overheidsinstanties met administratieve bevoegdheden zijn;
beschikken over de expertise, middelen, operationele capaciteit en uitgebreide bevoegdheden om snel en flexibel te handelen;
zijn belast met de afwikkelingsplanning, waaronder de beoordeling van de afwikkelbaarheid en, indien nodig, de uitoefening van afwikkelingsbevoegdheden.
Aanwijzing van één ministerie met algemene verantwoordelijkheid voor de uitoefening van de functies die krachtens de wetgeving aan de ministeries zijn toevertrouwd.
Het opleggen van sancties voor inbreuken op de verordening.
Afwikkelingsautoriteiten richten een afwikkelingscollege op, beheren dit en zitten het voor. Dit omvat de relevante autoriteiten en biedt een kader om:
informatie te delen;
afwikkelingsplannen op te stellen;
de afwikkelbaarheid van een CTP en mogelijke belemmeringen te beoordelen;
publieke informatie over afwikkelingsplannen en -strategieën te coördineren.
heeft diverse regelgevende technische normen opgesteld die door de Europese Commissie zijn aangenomen;
richtte het ESMA-afwikkelingscomité op dat het opstellen en coördineren van afwikkelingsplannen bevordert en methoden ontwikkelt voor de afwikkeling van failliet gaande CTP’s;
houdt een centrale databank bij van nationale sancties die voor inbreuken op de wetgeving zijn opgelegd.
Bevoegde autoriteiten, afwikkelingsautoriteiten en ESMA:
werken nauw samen om de in de verordening vastgestelde taken uit te voeren;
baseren besluiten op beginselen zoals:
evenredigheid met het oog op de rechtsvorm, de omvang, de complexiteit en de liquiditeit van de CTP,
de noodzaak van doeltreffendheid en tijdigheid, de noodzaak om de kosten laag te houden en de noodzaak om het gebruik van overheidsfinanciering zoveel mogelijk te vermijden.
Herstelplanning vereist dat CTP’s een herstelplan opstellen en bijhouden dat:
maatregelen, met of zonder wanbetaling, bevat om de financiële soliditeit te herstellen;
maatregelen bevat om alle mogelijke risico’s aan te pakken, verliezen te absorberen en financiële middelen aan te vullen;
indicatoren bevat die gebaseerd zijn op het risicoprofiel van een CTP;
niet uitgaat van toegang tot overheidsfinanciering of liquiditeit van de centrale bank;
rekening houdt met de belangen van alle belanghebbenden;
ervoor zorgt dat clearingleden geen onbeperkte blootstelling aan de CTP hebben.
Ook moeten de bevoegde autoriteit, het toezichthoudend college en de afwikkelingsautoriteit het herstelplan beoordelen en eventuele wijzigingen overwegen.
Afwikkelingsplanning vereist het volgende.
De afwikkelingsautoriteit van de CTP moet een afwikkelingsplan opstellen waarin:
wordt uiteengezet hoe zij haar afwikkelingsbevoegdheden zou gebruiken om verliezen op te vangen en de continuïteit van de kritieke functies van de CTP te waarborgen;
rekening wordt gehouden met de gevolgen van het plan voor de clearingleden, de financiële markten en het financiële stelsel;
niet wordt uitgegaan van toegang tot overheidsfinanciering of hulp van de centrale bank;
wordt uitgegaan van voorzichtige aannames over eventueel beschikbare financiering.
CTP’s in afwikkeling moeten met de afwikkelingsautoriteit samenwerken en alle noodzakelijke informatie verstrekken.
Het afwikkelingscollege moet binnen vier maanden na ontvangst van het plan, met inbegrip van eventuele wijzigingen, overeenstemming bereiken over het plan.
Het beoordelen van de afwikkelbaarheid vereist dat de afwikkelingsautoriteit, in coördinatie met het afwikkelingscollege:
beoordeelt of een CTP afwikkelbaar is, zodat zij haar kritieke functies kan blijven uitoefenen;
eventuele belemmeringen voor de afwikkelbaarheid opspoort en de CTP opdraagt maatregelen te nemen om deze weg te nemen.
Met vroegtijdige interventiemaatregelen kan een bevoegde autoriteit een CTP die volgens haar financiële problemen zou kunnen krijgen, opdragen om:
corrigerende maatregelen te nemen;
sommige of alle leden van het hoger management of de raad van bestuur te verwijderen.
Afwikkelingsautoriteiten houden bij de uitvoering van hun plannen in het bijzonder rekening met het volgende.
Doelstellingen:
continuïteit van de kritieke functies van de CTP en van haar belangrijkste koppelingen met andere infrastructuren voor de financiële markten;
voorkoming van schade aan het financiële stelsel;
bescherming van overheidsmiddelen.
Voorwaarden:
daadwerkelijke of waarschijnlijke mislukking van een CCP;
afwezigheid van een alternatieve oplossing in de particuliere sector;
afwikkeling in het algemeen belang.
Waardering:
twee beoordelingen om een eerlijke, voorzichtige en realistische waardering van de activa, passiva, rechten en verplichtingen van de CTP te waarborgen.
Waarborgen:
aandeelhouders, clearingleden en andere crediteuren mogen niet meer verliezen dan wanneer de afwikkelingsautoriteit niet had ingegrepen (“no creditor worse off”-beginsel);
cliënten en indirecte cliënten aan wie de verliezen door hun clearingleden zijn doorgegeven, hebben recht op een evenredig deel van de compensatie die deze clearingleden mogelijk ontvangen;
iedereen die getroffen wordt door een bevel tot een crisispreventiemaatregel of een afwikkelingsmaatregel heeft het recht om in beroep te gaan.
Afwikkelingsautoriteiten kunnen de volgende maatregelen toepassen, afzonderlijk of in combinatie.
Positie- en verliestoewijzing. Beëindiging van contracten, vermindering van de betalingsverplichtingen van een CTP aan niet in gebreke blijvende clearingleden of eisen dat deze clearingleden een contante bijdrage aan de CTP leveren.
Afschrijving en omzetting. Vermindering of omzetting van de omvang van eigendomsinstrumenten, schulden of andere ongedekte verplichtingen, waarbij een CTP een bedrijfsreorganisatieplan moet opstellen en uitvoeren.
Verkoop van de onderneming. Verkoop van eigendom of enige activa, rechten, verplichtingen en aansprakelijkheden van een CTP in de afwikkelingsprocedure.
Overbruggings-CTP. Tijdelijk overdragen aan een andere CTP (brug-CTP) van de eigendom of activa, rechten, verplichtingen of passiva van een CTP in de afwikkelingsprocedure.
Alternatieve financiering. Het aangaan van leningen of het verkrijgen van andere vormen van financiering om tijdelijke kasstroomproblemen op te lossen.
Lidstaten kunnen, in laatste instantie, als een CTP-faillissement een systeemcrisis dreigt te veroorzaken, contant geld injecteren of de CTP in staatseigendom nemen (stabilisatie-instrumenten van de overheid), op voorwaarde dat de maatregelen tijdelijk zijn en voldoen aan de EU-staatssteunregels en de lidstaat regelingen heeft getroffen om de overheidsmiddelen terug te vorderen.
beoordeelt ESMA haar personeels- en middelenbehoeften uiterlijk op ;
dient de Commissie uiterlijk op bij het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie een verslag in over de wetgeving en uiterlijk op een verslag over de effectiviteit van de governanceregelingen voor het herstel en de afwikkeling van CTP’s in de EU.
De Commissie heeft zeven gedelegeerde handelingen vastgesteld.
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/840, ter aanvulling van Verordening (EU) 2021/23 tot vaststelling van technische reguleringsnormen waarin de methode voor het berekenen en handhaven van het aanvullend bedrag aan vooraf gefinancierde specifieke eigen middelen van de CTP wordt gespecificeerd (zie artikel 9).
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/450, die Verordening (EU) 2021/23 aanvult met technische reguleringsnormen die de volgorde specificeren waarin CTP’s de vergoeding aan niet in gebreke blijvende clearingleden voor hun verlies moeten betalen, het maximumaantal jaren waarin die CTP’s een deel van hun jaarlijkse winst moeten gebruiken voor dergelijke betalingen aan bezitters van instrumenten die een vordering op hun toekomstige winst erkennen en het maximumdeel van die winst dat voor deze betalingen moet worden gebruikt (zie artikel 20).
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/451, waarin de factoren worden gespecificeerd waarmee de bevoegde autoriteit en het college van toezichthouders rekening moeten houden bij de beoordeling van het herstelplan van CTP’s.
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1192, die regelgevende technische normen vaststelt waarin de inhoud van de schriftelijke regelingen en procedures voor het functioneren van de afwikkelingscolleges wordt gespecificeerd.
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1193, waarin technische reguleringsnormen zijn vastgelegd die de inhoud van het afwikkelingsplan specificeren.
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1615, waarin technische reguleringsnormen zijn vastgelegd die de voorwaarden specificeren waaronder compensatie, het contante equivalent van een dergelijke compensatie of enige opbrengst die krachtens Verordening (EU) 2021/23 verschuldigd is, moet worden doorgegeven aan cliënten en indirecte cliënten en de voorwaarden waaronder het doorgeven als evenredig moet worden beschouwd.
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1616, die technische reguleringsnormen vastlegt die het volgende specificeren:
de omstandigheden waarin een persoon geacht wordt onafhankelijk te zijn van de afwikkelingsautoriteit en van de CTP;
de methodologie voor het bepalen van de waarde van de activa en passiva van een CTP;
de scheiding van de waarderingen;
de methodologie voor het berekenen van de buffer voor additionele verliezen die in voorlopige waarderingen moeten worden opgenomen; en
de methodologie voor het uitvoeren van de waardering voor de toepassing van het “geen enkele schuldeiser slechter af”-beginsel.
Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/450, waarin technische reguleringsnormen zijn vastgelegd die de minimale elementen specificeren die in een bedrijfssaneringsplan moeten worden opgenomen en de criteria waaraan moet worden voldaan voor de goedkeuring ervan door de afwikkelingsautoriteit.
VANAF WANNEER IS DE VERORDENING VAN TOEPASSING?
Het besluit is op in werking getreden. De belangrijkste bepalingen met betrekking tot herstelplanning zijn van toepassing sinds en het grootste deel van de rest van de verordening is van toepassing sinds .
ACHTERGROND
CTP’s zijn een essentieel onderdeel van het financiële systeem omdat ze een aanzienlijk deel van het tegenpartijrisico beheren en als schakel fungeren tussen meerdere banken, andere financiële tegenpartijen en bedrijven.
De vaststelling van de Europese verordening betreffende marktinfrastructuur, Verordening (EU) nr. 648/2012, heeft ervoor gezorgd dat CTP’s de markttransparantie na de financiële crisis van 2008 hebben helpen vergroten.
Centrale tegenpartij. Een entiteit die zichzelf tussen de tegenpartijen plaatst bij de contracten die op een of meer financiële markten worden verhandeld, en daarbij de koper wordt voor elke verkoper en de verkoper voor elke koper.
BELANGRIJKSTE DOCUMENT
Verordening (EU) 2021/23 van het Europees Parlement en de Raad van betreffende een kader voor het herstel en de afwikkeling van centrale tegenpartijen en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1095/2010, (EU) nr. 648/2012, (EU) nr. 600/2014, (EU) nr. 806/2014 en (EU) 2015/2365, en de Richtlijnen 2002/47/EG, 2004/25/EG, 2007/36/EG, 2014/59/EU en (EU) 2017/1132 (PB L 22 van , blz. 1-102).
GERELATEERDE DOCUMENTEN
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/450 van de Commissie van tot aanvulling van Verordening (EU) 2021/23 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de volgorde waarin CTP’s de in artikel 20, lid 1, van Verordening (EU) 2021/23 bedoelde vergoeding moeten betalen, het maximale aantal jaren waarin die CTP’s een deel van hun jaarlijkse winst moeten gebruiken voor dergelijke betalingen aan bezitters van instrumenten waarin een vordering op hun toekomstige winst wordt opgenomen, en het maximale aandeel van die winst dat voor die betalingen moet worden gebruikt (PB L 67 van , blz. 5-6).
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/451 van de Commissie van tot nadere specificatie van de factoren die door de bevoegde autoriteit en het toezichtcollege in aanmerking moeten worden genomen bij de beoordeling van het herstelplan van centrale tegenpartijen (PB L 67 van , blz. 7-16).
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/840 van de Commissie van tot aanvulling van Verordening (EU) 2021/23 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de methode voor de berekening en de instandhouding van het overeenkomstig artikel 9, lid 14, te gebruiken extra bedrag aan voorgefinancierde specifieke eigen middelen (PB L 107 van , blz. 29-38).
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1192 van de Commissie van tot aanvulling van Verordening (EU) 2021/23 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de inhoud van de schriftelijke regelingen en procedures voor de werking van de afwikkelingscolleges (PB L 158 van , blz. 31-47).
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1193 van de Commissie van tot aanvulling van Verordening (EU) 2021/23 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de inhoud van het afwikkelingsplan (PB L 158 van , blz. 48-61).
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1615 van de Commissie van tot aanvulling van Verordening (EU) 2021/23 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de voorwaarden waaronder de vergoeding, de geldelijke tegenwaarde van deze vergoeding of opbrengsten die verschuldigd zijn uit hoofde van artikel 63, lid 1, van die verordening, aan cliënten en indirecte cliënten moeten worden doorgerekend, en de voorwaarden waaronder het doorrekenen als evenredig moet worden beschouwd (PB L 199 van , blz. 9-13).
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1616 an de Commissie van tot aanvulling van Verordening (EU) 2021/23 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de omstandigheden waaronder een persoon geacht wordt onafhankelijk te zijn van de afwikkelingsautoriteit en van de centrale tegenpartij, de methode voor de beoordeling van de waarde van activa en passiva van een centrale tegenpartij, de scheiding van de waarderingen, de methode voor de berekening van de buffer voor extra verliezen die moet worden opgenomen in voorlopige waarderingen, en de methode voor het verrichten van de waardering voor de toepassing van het “geen enkele schuldeiser slechter af”-beginsel (PB L 199 van , blz. 14-33).
Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad betreffende de behandeling van aandelen van centrale tegenpartijen in het afschrijvings- en omzettingsinstrument krachtens Verordening (EU) 2021/23 (COM(2022) 393 definitief van ).
Richtlijn (EU) 2017/1132 van het Europees Parlement en de Raad van aangaande bepaalde aspecten van het vennootschapsrecht (codificatie) (PB L 169 van , blz. 46-127).
Achtereenvolgende wijzigingen in Richtlijn (EU) 2017/1132 werden in de basistekst opgenomen. Deze geconsolideerde versie is enkel van documentaire waarde.
Verordening (EU) 2015/2365 van het Europees Parlement en de Raad van betreffende de transparantie van effectenfinancieringstransacties en van hergebruik en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (PB L 337 van , blz. 1-34).
Verordening (EU) nr. 600/2014 van het Europees Parlement en de Raad van betreffende markten in financiële instrumenten en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (PB L 173 van , blz. 84-148).
Richtlijn 2014/59/EU van het Europees Parlement en de Raad van betreffende de totstandbrenging van een kader voor het herstel en de afwikkeling van kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Richtlijn 82/891/EEG van de Raad en de Richtlijnen 2001/24/EG, 2002/47/EG, 2004/25/EG, 2005/56/EG, 2007/36/EG, 2011/35/EU, 2012/30/EU en 2013/36/EU en de Verordeningen (EU) nr. 1093/2010 en (EU) nr. 648/2012, van het Europees Parlement en de Raad (PB L 173 van , blz. 190-348).
Verordening (EU) nr. 806/2014 van het Europees Parlement en de Raad van tot vaststelling van eenvormige regels en een eenvormige procedure voor de afwikkeling van kredietinstellingen en bepaalde beleggingsondernemingen in het kader van een gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme en een gemeenschappelijk afwikkelingsfonds en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1093/2010 (PB L 225 van , blz. 1-90).
Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (PB L 201 van , blz. 1-59).
Verordening (EU) nr. 1095/2010 van het Europees Parlement en de Raad van tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor effecten en markten), tot wijziging van Besluit nr. 716/2009/EG en tot intrekking van Besluit 2009/77/EG van de Commissie (PB L 331 van , blz. 84-119).
Richtlijn 2007/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van betreffende de uitoefening van bepaalde rechten van aandeelhouders in beursgenoteerde vennootschappen (PB L 184 van , blz. 17-24).