Bescherming tegen plaagorganismen bij planten

KERNPUNTEN

• Met de verordening worden Verordening (EU) nr. 228/2013 (landbouwers in de ultraperifere gebieden — EU-steun), Verordening (EU) nr. 652/2014 (EU-uitgaven in verband met informatie over levensmiddelen en diervoeders) en Verordening (EU) nr. 1143/2014 (bescherming van de biodiversiteit tegen invasieve uitheemse soorten) gewijzigd. Opgemerkt moet worden dat Verordening (EU) nr. 652/2014 vervolgens is ingetrokken en vervangen door Verordening (EU) 2021/690 (programma voor de interne markt).
• De gezondheid van planten wordt bedreigd door soorten die schadelijk zijn voor planten en plantaardige producten; door de globalisering van de handel en de klimaatsverandering is er een groter risico dat deze soorten het grondgebied van de EU worden binnengebracht. Met de verordening wordt actie genomen om de risico’s van deze plaagorganismen in kaart te brengen en tot een aanvaardbaar niveau terug te brengen door middel van fytosanitaire maatregelen¹.

Quarantaineorganismen

• Er worden criteria vastgesteld om quarantaineorganismen te identificeren die niet in de EU mogen worden binnengebracht en die zich niet in de EU mogen verspreiden.
• Beschermdgebiedquarantaineorganismen zijn plaagorganismen waarvoor slechts in delen van de EU bestrijding nodig is. Een gedelegeerde handeling vastgesteld door de Europese Commissie, Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/2404, vult Verordening (EU) 2016/2031 aan door gedetailleerde regels vast te stellen voor:
  • onderzoeken voor de instelling van een nieuw beschermd gebied; en
  • de voorbereiding en de inhoud van jaarlijkse enquêtes.

Prioritaire plaagorganismen

• Prioritaire plaagorganismen zijn plaagorganismen die mogelijk de meest ernstige economische of sociale effecten of de meest ernstige milieu-effecten voor de EU hebben. Voor prioritaire plaagorganismen gelden bijzondere regels, met name wat betreft betere voorlichting van het publiek, onderzoeken, noodplannen, simulatieoefeningen, op uitroeiing gerichte actieplannen en cofinanciering van EU-actie.
• Elke EU-lidstaat stelt voor ieder prioritair plaagorganisme dat in staat is het grondgebied van het land binnen te komen en zich aldaar te vestigen, een plan op met informatie over de besluitvormingsprocessen, procedures en protocollen die moeten worden toegepast. De noodplannen worden via het internet gedeeld met de Commissie, andere EU-lidstaten en betrokken professionele marktdeelnemers. Simulatieoefeningen worden uitgevoerd aan de hand van het risiconiveau.
• Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/1702 stelt de lijst van prioritaire plagen vast.

Plantenpaspoorten en fytosanitaire certificaten

• Met de verordening wordt een systeem ingesteld voor het binnenbrengen en het verkeer binnen de EU van planten en plantaardige producten en andere materialen die waarschijnlijk kunnen worden besmet met schadelijke organismen (zoals grond of andere groeimedia) en die waarschijnlijk een onaanvaardbaar fytosanitair risico vormen. Met de regels wordt de bestaande plantenpaspoortregeling, die nodig is voor alle verkeer tussen professionele marktdeelnemers binnen de EU, uitgebreid, vereenvoudigd en geharmoniseerd. Ook wordt ermee vereist dat de betrokken professionele marktdeelnemers worden geregistreerd om eenvoudigere controles en een betere traceerbaarheid te garanderen.
• Fytosanitaire certificaten, die de conformiteit met EU-wetgeving bevestigen, zijn vereist voor een uitgebreide reeks planten, plantaardige producten en andere materialen die gevoelig zijn voor besmetting.
• Er wordt een pre-uitvoercertificaat afgegeven om uitwisseling van informatie te garanderen tussen EU-lidstaten wanneer een plant, plantaardig product of ander materiaal voorafgaand aan uitvoer naar buiten de EU door meer dan één EU-lidstaat wordt vervoerd.

Invoer

De verordening is bedoeld om te voorkomen dat er plaagorganismen de EU worden binnengebracht. De verordening biedt risicogebaseerde en preventieve maatregelen om de EU te beschermen tegen plaagorganismen die binnengebracht zouden kunnen worden door een plant, plantaardig product of ander materiaal van buiten de EU, op basis van een voorlopige beoordeling van het risico.