Governance van de energie-unie

KERNPUNTEN

De strategie van de energie-unie heeft vijf dimensies:

• decarbonisatie,
• energie-efficiëntie,
• de continuïteit van de energievoorziening,
• de interne energiemarkt,
• onderzoek, innovatie en concurrentievermogen.

In de verordening is een aantal kernpunten geformuleerd.

• De verordening verplicht de lidstaten:
  • uiterlijk op 31 december 2019, daarna uiterlijk op 1 januari 2029 en daarna om de tien jaar geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen voor 2021-2030 op te stellen en deze voor 30 juni 2024, daarna voor 1 januari 2034 en daarna om de tien jaar te actualiseren;
  • om lage-emissiestrategieën op lange termijn met een perspectief van dertig jaar op te stellen en bij de Europese Commissie in te dienen teneinde bij te dragen tot de verwezenlijking van bredere doelstellingen op het gebied van duurzame ontwikkeling en van de langetermijndoelstellingen van de Overeenkomst van Parijs;
  • om uiterlijk vanaf 15 maart 2023 tweejaarlijkse verslagen uit te brengen over de stand van de tenuitvoerlegging, om de vooruitgang in de vijf dimensies van de energie-unie te volgen.
• De verordening voorziet in een herhaald overlegproces tussen de Commissie en de lidstaten en stimuleert regionale samenwerking tussen de lidstaten vóór de voltooiing van de plannen en vervolgens om de tien jaar voor de volgende periode van tien jaar.
• De Commissie wordt ermee belast de voortgang van de lidstaten bij de verwezenlijking van de streefcijfers, doelstellingen en bijdragen die in hun nationale plannen zijn vastgesteld, te monitoren en te beoordelen, en maatregelen voor te stellen en haar bevoegdheden op EU-niveau uit te oefenen om te zorgen voor de collectieve verwezenlijking van deze doelstellingen en streefcijfers.
• In de verordening worden de voorschriften voor inventarisatiesystemen van de lidstaten en de EU voor broeikasgasemissies, beleidslijnen, maatregelen en prognoses vastgesteld.
• De verordening voorziet in een bindende doelstelling om de netto broeikasgasemissies in de EU uiterlijk in 2030 met ten minste 55 % (ten opzichte van 1990) te reduceren, en om uiterlijk zes maanden na de eerste algemene inventarisatie, bedoeld in de Overeenkomst van Parijs, een klimaatdoelstelling voor 2040 vast te stellen, waarvoor de Commissie een doelstelling van 90% aanbeveelt.
• In deze verordening worden niet alleen de verbintenissen van de lidstaten genoemd, maar ook hun nationale doelstellingen in het kader van Verordening (EU) 2018/841 inzake de opname van broeikasgasemissies en -verwijderingen door landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw in het klimaat- en energiekader 2030 (de zogenoemde “LUCF-verordening”).
• Het is de bedoeling dat de Commissie in 2025 een uitgebreide evaluatie uitvoert van de nationale inventarisgegevens die door de lidstaten zijn ingediend om de jaarlijkse streefcijfers voor de vermindering van de netto-broeikasgasemissies van de lidstaten vast te stellen en de jaarlijkse emissieruimte van de lidstaten te bepalen overeenkomstig Verordening (EU) 2018/842, die bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties vastlegt.
• De verordening sluit zich aan bij de streefcijfers van de herziene richtlijn inzake hernieuwbare energie (Richtlijn (EU) 2018/2001 — zie de samenvatting), die tot doel heeft het aandeel hernieuwbare energie in het totale energieverbruik van de EU tegen 2030 te vergroten tot 42,5 %, met een extra indicatieve toeslag van 2,5 % voor het bereiken van het streefcijfer van 45 %. Elke lidstaat moet aan dit gemeenschappelijk streefcijfer bijdragen.
• De verordening sluit zich aan bij de streefcijfers van de herziene richtlijn betreffende energie-efficiëntie (Richtlijn (EU) 2023/1791 — zie de samenvatting), waarin een bindend streefcijfer voor energie-efficiëntie in de EU wordt vastgesteld om een vermindering van het energieverbruik van ten minste 11,7 % tegen 2030 te bewerkstelligen ten opzichte van de prognoses van de EU van het referentiescenario voor 2020.

Gedelegeerde handelingen

• De Commissie heeft de bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen teneinde het kader voor de nationale energie- en klimaatplannen te wijzigen zodat dit wordt aangepast aan de wijzigingen van het EU-kader voor energie- en klimaatbeleid in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering en de Overeenkomst van Parijs.
• De Commissie heeft tevens de bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen waarin rekening wordt gehouden met wijzigingen in het aardopwarmingsvermogen en internationaal overeengekomen richtsnoeren voor inventarisering, om inhoudelijke eisen vast te stellen voor het inventarisatiesysteem van de EU en de registers op te zetten.
• Gedelegeerde Verordening (EU) 2020/1044 vormt een aanvulling op Verordening (EU) 2018/1999 met betrekking tot de waarden voor het aardopwarmingsvermogen en de richtsnoeren voor de inventarisering inzake broeikasgassen, en met betrekking tot het inventarisatiesysteem van de EU:
  • de verordening strekt tot intrekking van Verordening (EU) nr. 666/2014 met ingang van 1 januari 2021;
  • de verordening is van toepassing op verslagen die vanaf 2021 zijn ingediend door lidstaten;
  • de lidstaten en de Commissie zullen het in bijlage I vermelde aardopwarmingsvermogen gebruiken voor de bepaling en rapportage van broeikasgasinventarissen.

Uitvoeringshandelingen

De Commissie heeft drie uitvoeringshandelingen aangenomen:

• Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1208 betreffende de structuur, de indeling, de indieningsprocedure en de beoordeling van de informatie die de lidstaten verstrekken op grond van Verordening (EU) 2018/1999;
• Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1294 over het financieringsmechanisme van de EU voor hernieuwbare energie; en
• Uitvoeringsverordening (EU) 2022/2299 wat betreft de structuur, het formaat, de technische details en het proces voor de geïntegreerde nationale energie- en klimaatvoortgangsverslagen.

Intrekking

De verordening strekt tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 betreffende een bewakings- en rapportagesysteem voor de uitstoot van broeikasgassen.