Analyse van olijfolie

SAMENVATTING VAN:

Verordening (EEG) nr. 2568/91 inzake de kenmerken van olijfoliën en oliën uit afvallen van olijven en de desbetreffende analysemethoden

Gedelegeerde verordening (EU) 2018/1096 tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 29/2012 wat betreft de eisen voor bepaalde vermeldingen op de etikettering van olijfolie

WAT IS HET DOEL VAN DE VERORDENINGEN?

• In verordening (EEG) nr. 2568/91 van de Europese Commissie zijn de specifieke kenmerken opgenomen die van toepassing zijn voor elke categorie olijfolie evenals de analysemethoden die worden toegepast om de conformiteit te bepalen. Daarnaast zijn hierin de controlevoorschriften voor de lidstaten van de EU vastgesteld.
• Gedelegeerde verordening (EU) 2018/1096 van de Commissie (zie gedelegeerde handelingen) strekt tot herziening van bepaalde vermeldingen voor de etikettering van olijfolie met betrekking tot de zuurgraad en het oogstjaar.

KERNPUNTEN

Categorieën olijfolie

Er zijn acht categorieën olijfolie.

• Extra olijfolie van de eerste persing is de categorie met de hoogste kwaliteit. Deze categorie heeft geen organoleptische afwijkingen en is fruitig. De zuurgraad mag niet hoger zijn dan 0,8 %.
• Olijfolie van de eerste persing kan enkele sensorische afwijkingen bevatten, maar op zeer laag niveau. De zuurgraad mag niet hoger zijn dan 2 %.
• Olijfolie voor verlichting (lampolie) is een olijfolie van de eerste persing van een lagere kwaliteit met een zuurgraad van meer dan 2 %, zonder fruitige kenmerken en met aanzienlijke sensorische afwijkingen. Deze categorie wordt geraffineerd of gebruikt voor industriële doeleinden.
• Geraffineerde olijfolie wordt verkregen na het raffineren van in de meeste gevallen lampolie en soms olijfolie van de eerste persing. Deze categorie is niet bedoeld voor de kleinhandelsmarkt en heeft een zuurgraad van maximaal 0,3 %.
• Olijfolie samengesteld van geraffineerde olijfolie en olijfolie van de eerste persing wordt verkregen door vermenging van geraffineerde olijfolie met olijfolie van eerste persing. De zuurgraad is maximaal 1 %.
• Ruwe olie van afvallen van olijven wordt verkregen uit de massa olijvenvruchtvlees nadat de olie op mechanische wijze is geëxtraheerd.
• Geraffineerde ruwe olie van afvallen van olijven wordt verkregen middels raffinage van ruwe olie van afvallen van olijven. Deze kan een zuurgraad hebben van maximaal 0,3 %.
• Olie van afvallen van olijven wordt verkregen door vermenging van olie van afvallen van olijven met extra olijfolie van de eerste persing of olijfolie van de eerste persing. Deze categorie heeft een zuurgraad van maximaal 1 %.

Analysemethoden om de indeling van olie te bepalen

De verschillende categorieën olijfolie worden beoordeeld op kwaliteitsparameters met betrekking tot:

• fysisch-chemische kenmerken, zoals de zuurgraad, het peroxidegetal, het vetzuurgehalte en de sterolsamenstelling;
• organoleptische (sensorische) kenmerken, zoals fruitigheid en de afwezigheid van organoleptische defecten.

In de samenvatting worden verschillende analysemethoden vastgelegd voor het bepalen van de volgende aspecten van de samenstelling:

• vrije vetzuren, uitgedrukt in een percentage oliezuur;
• peroxidegetal;
• wasgehalte;
• samenstelling van en gehalte aan sterolen en triterpene dialcoholen;
• percentage 2-glycerol monopalmitaat;
• vetzuursamenstelling;
• organoleptische kenmerken van olijfolie van de eerste persing;
• stigmastadiënen;
• triglyceriden;
• was, methylesters van vetzuren en ethylesters van vetzuren.

Conformiteit

De lidstaten moeten waarborgen dat conformiteitscontroles worden uitgevoerd, op basis van een risicoanalyse, om te waarborgen dat de op de markt gebrachte olie consistent is met de opgegeven categorie. Criteria voor de risicobeoordeling kunnen bestaan uit:

• de oliecategorie, de productieperiode, de prijs van olie in verhouding tot andere plantaardige oliën, de samenstellings- en verpakkingsbewerkingen, de opslagfaciliteiten en -omstandigheden, het land van herkomst, het land van bestemming, het vervoermiddel of de omvang van de partij;
• de positie van de marktdeelnemer in de marketingketen, het volume en de waarde van de partij die op de markt wordt gebracht, het scala aan oliecategorieën, het type bedrijfsactiviteiten, zoals fabricage, opslag, raffinage, samenstellen, verpakken of detailhandel;
• bevindingen uit eerdere controles, waaronder het aantal en het type aangetroffen defecten, de gebruikelijke kwaliteit van de op de markt gebrachte oliën, de prestaties van de ingezette technische apparatuur;
• de betrouwbaarheid van de kwaliteitsborgingssystemen of autocontrolesystemen van de marktdeelnemers met betrekking tot naleving van handelsnormen;
• de locatie waar de controle wordt uitgevoerd, met name als dit het eerste punt van binnenkomst in de EU of het laatste punt van uitgang uit de EU is waar de olie wordt geproduceerd, verpakt, geladen of aan de eindgebruiker wordt verkocht.

De lidstaten moeten vooraf de criteria aangeven voor de beoordeling van het risico op non-conformiteit en het minimumaantal marktdeelnemers, partijen en hoeveelheden die aan een conformiteitscontrole dienen te worden onderworpen. Per 1 000 ton in een lidstaat op de markt gebrachte olijfolie moet ten minste één conformiteitscontrole worden uitgevoerd.

Als een olie niet overeenkomt met de categoriebeschrijving, moet de lidstaat effectieve, proportionele en afschrikkende sancties toepassen, afhankelijk van de ernst van de onregelmatigheid, en dient de frequentie van de controles te worden verhoogd.

Organoleptische (sensorische) kenmerken

De lidstaten mogen beoordelingspanels instellen om organoleptische kenmerken te beoordelen en verifiëren. Wanneer lidstaten problemen ondervinden bij het instellen van proefpanels op hun grondgebied, kunnen zij de hulp inroepen van een proefpanel dat in een andere lidstaat is goedgekeurd.

Etikettering

Gedelegeerde verordening (EU) 2018/1096 strekt tot wijziging van Uitvoeringsverordening(EU) nr. 29/2012 wat betreft de handelsnormen voor bepaalde vermeldingen op de etikettering van olijfolie:

• een aanduiding voor de maximaal te verwachten zuurgraad tegen de datum van minimale houdbaarheid;
• het oogstjaar.

VANAF WANNEER ZIJN DE VERORDENINGEN VAN TOEPASSING?

• Verordening (EEG) nr. 2568/91 is sinds 6 september 1991 van toepassing.
• Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/1096 is van toepassing sinds 6 augustus 2018.

ACHTERGROND

Zie ook:

• Olijfolie in de EU (Europese Commissie)
• Olijfolie — informatieblad (Europese Commissie).

BELANGRIJKSTE DOCUMENTEN

Verordening (EEG) nr. 2568/91 van de Raad van 11 juli 1991 inzake de kenmerken van olijfoliën en oliën uit afvallen van olijven en de desbetreffende analysemethoden (PB L 248 van 5.9.1991, blz. 1–83).

Achtereenvolgende wijzigingen aan Verordening (EEG) nr. 2568/91 werden in de basistekst opgenomen. Deze geconsolideerde versie is enkel van documentaire waarde.

Gedelegeerde verordening (EU) 2018/1096 van de Commissie van 22 mei 2018 tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 29/2012 wat betreft de eisen voor bepaalde vermeldingen op de etikettering van olijfolie (PB L 197 van 3.8.2018, blz. 3–4).

GERELATEERDE DOCUMENTEN

Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671–854).

Zie de geconsolideerde versie.

Uitvoeringsverordening (EU) nr. 29/2012 van de Commissie van 13 januari 2012 betreffende de handelsnormen voor olijfolie (codificatie) (PB L 12 van 14.1.2012, blz. 14–21).

Zie de geconsolideerde versie.

Verordening (EU) nr. 1169/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende de verstrekking van voedselinformatie aan consumenten, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1924/2006 en (EG) nr. 1925/2006 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 87/250/EEG van de Commissie, Richtlijn 90/496/EEG van de Raad, Richtlijn 1999/10/EG van de Commissie, Richtlijn 2000/13/EG van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2002/67/EG en 2008/5/EG van de Commissie, en Verordening (EG) nr. 608/2004 van de Commissie (PB L 304 van 22.11.2011, blz. 18–63).

Zie de geconsolideerde versie.

Laatste bijwerking 14.10.2021