De mededeling voorziet in een gemeenschappelijk kader voor civiel-militaire samenwerking tussen de lidstaten van de Europese Unie (EU) en tussen de lidstaten en de EU, om hen in staat te stellen coherent beleid te ontwikkelen.
Ook kan de EU door deze mededeling haar strategische maritieme belangen tegen verschillende bedreigingen en risico’s beschermen.
KERNPUNTEN
In de mededeling worden de belangrijkste strategische maritieme veiligheidsbelangen van de EU benadrukt:
conflictpreventie, vredeshandhaving en de verbetering van de internationale veiligheid via samenwerking met internationale partners;
de bescherming van de EU tegen maritieme veiligheidsdreigingen, met inbegrip van de bescherming van kritieke maritieme infrastructuur, zoals havens en terminals, onderwaterpijpleidingen en telecommunicatiekabels;
doeltreffende controle van de maritieme buitengrenzen van de EU om illegale activiteiten te voorkomen;
de bescherming van:
de mondiale toeleveringsketen van de EU,
de vrijheid van scheepvaart,
het recht op onschuldige doorvaart1 voor schepen die de vlag van een lidstaat voeren, en
de veiligheid en beveiliging van zeevarenden en passagiers;
de preventie van illegale, ongereglementeerde en ongemelde visserij.
Ook worden er een aantal maritieme veiligheidsdreigingen geïdentificeerd, waaronder:
territoriale maritieme geschillen, daden van agressie en gewapende conflicten tussen landen;
verspreiding van massavernietigingswapens;
zeepiraterij en gewapende overvallen op zee;
potentiële gevolgen van illegale lozingen of incidentele verontreiniging van de zee voor het milieu.
De strategie voor maritieme veiligheid moet de strategische maritieme veiligheidsbelangen en -bedreigingen van de EU aanpakken door bevordering van een intersectorale aanpak2 met vier specifieke doelstellingen:
optimaal gebruikmaken van bestaande capaciteiten op EU- en nationaal niveau;
bevorderen van wereldwijd doeltreffende en geloofwaardige partnerschappen op maritiem gebied;
bevorderen van kostenefficiëntie;
stimuleren van solidariteit tussen de lidstaten.
Om een beter maritiem bestuur op EU-niveau te bereiken worden er in de mededeling vier beginselen als leidraad uiteengezet:
Deze beginselen zijn van toepassing op vijf gebieden voor betere samenwerking:
externe actie;
maritiem bewustzijn, toezicht en het delen van informatie;
ontwikkeling en opbouw van capaciteit;
risicobeheer, bescherming van kritieke maritieme infrastructuur en crisisrespons;
onderzoek en innovatie, onderwijs en opleiding voor maritieme veiligheid.
De strategie voor maritieme veiligheid van de EU wordt aangevuld met een actieplan dat in december 2014 werd goedgekeurd en in juni 2018 werd herzien. Het actieplan bevat negentig acties, waarbij zowel interne als externe aspecten van de maritieme beveiliging van de EU worden samengebracht.
Het eerste deel, dat horizontale acties omvat, is gericht op vijf kerngebieden:
internationale samenwerking;
maritieme bewaking;
vermogensontwikkeling (met inbegrip van onderzoek en innovatie);
risicobeheer;
onderwijs en opleiding.
Het tweede deel heeft betrekking op regionale en mondiale maritieme aangelegenheden, waarbij de EU mondiale uitdagingen tracht aan te pakken via regionale respons op belangrijke maritieme hotspots zowel binnen de EU — in Europese zeebekkens, zoals de Middellandse en de Zwarte Zee — als internationaal, in de Golf van Guinee, de Hoorn van Afrika, de Rode Zee of Zuidoost-Azië.
Onschuldige doorvaart. Het recht op doorvaart van een schip door de territoriale wateren van een andere staat onder bepaalde voorwaarden.
Intersectorale aanpak. Hierbij werken alle partners van civiele en militaire overheden (politie en justitie, grenscontrole, douane en visserijinspectie, milieuautoriteiten, scheepstoezicht, onderzoek en innovatie, marine) en industrie (scheepvaart, particuliere beveiliging, communicatietechnologie, ondersteuning van voorzieningen, sociale partners) samen.
Functionele integriteit. Hierbij wordt beoordeeld welke functies of taken die bepaalde partners uitvoeren, beter uitgevoerd kunnen worden via samenwerking met andere partners.
Maritiem multilateralisme. Een belangrijk principe voor de aanpak van complexe kwesties die een internationale reactie en samenwerking op maritiem gebied vergen. De gedachte is dat de EU sterker is, en dat haar belangen het beste worden beschermd, als ze tegenover internationale partners met één stem spreekt.
Naleving van regels en principes. De EU ijvert voor eerbiediging van internationale wetgeving, mensenrechten en democratie, en voor volledige naleving van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee en de daarin opgenomen doelstellingen, als belangrijke onderdelen van op regels gebaseerd goed bestuur op zee.
BELANGRIJKSTE DOCUMENT
Gezamenlijke mededeling aan het Europees Parlement en de Raad — Voor een open en veilig mondiaal maritiem domein: onderdelen voor een maritieme veiligheidsstrategie van de Europese Unie (JOIN(2014) 9 final van ).
GERELATEERDE DOCUMENTEN
Conclusies van de Raad over de herziening van het actieplan voor de strategie van de Europese Unie voor maritieme veiligheid (EUSMV) ().
Mededeling van de Europese Commissie aan het Europees Parlement en de Raad — Een beter situationeel bewustzijn dankzij nauwere samenwerking tussen autoriteiten voor maritieme bewaking: volgende stappen in het kader van de gemeenschappelijke gegevensuitwisselingsstructuur (CISE) voor het maritieme gebied van de EU (COM(2014) 451 final van ).