AANBEVELING (EU) 2022/210 VAN DE COMMISSIE

van 8 februari 2022

inzake een gemeenschappelijk instrumentarium van de Unie om tekorten aan halfgeleiders aan te pakken en een EU-mechanisme voor monitoring van het halfgeleiderecosysteem

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 292,

Overwegende hetgeen volgt:

(1)

Halfgeleiders zijn essentieel voor de werking van onze moderne economie en samenleving. Het afgelopen jaar heeft de Unie te maken gehad met ongekende voorzieningsverstoringen die ernstige vertragingen en negatieve gevolgen voor belangrijke economische sectoren meebrengen en leiden tot vertragingen in de reparatie en het onderhoud van essentiële producten voor kritieke sectoren, zoals medische en diagnostische apparatuur.

(2)	De huidige crisis in verband met het tekort aan halfgeleiders en de domino-effecten daarvan dreigen dan ook kritieke sectoren zoals gezondheid, vervoer, energie, defensie, veiligheid en ruimtevaart te treffen. De groene en digitale transitie van de Unie dreigt vertraging op te lopen.

(3)

Tegen die achtergrond heeft het voorstel van de Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een kader van maatregelen ter versterking van het Europese halfgeleiderecosysteem (chipwet) (1) als doel de veerkracht van de Unie bij verstoringen in de halfgeleidertoeleveringsketen te vergroten, de ontwikkeling van capaciteiten op het gebied van geavanceerde fabricage-, ontwerp- en systeemintegratiemethoden alsook baanbrekende industriële fabricagemethoden in de Unie te bevorderen, het acute tekort aan vaardigheden aan te pakken, het aantal gekwalificeerde arbeidskrachten te vergroten en bij te dragen tot de totstandbrenging van een veerkrachtig en dynamisch halfgeleiderecosysteem in de Unie. De Unie zet zich in voor haar strategische doelstelling dat de productie van geavanceerde, innovatieve en duurzame halfgeleiders uiterlijk in 2030 ten minste 20 % van de waarde van de wereldproductie bedraagt, zoals uiteengezet in het beleidsprogramma voor het digitale decennium (2).

(4)

Deze aanbeveling vergezelt de voorgestelde verordening als instrument dat onmiddellijk ingaat om een snelle en gecoördineerde reactie van de Unie op het huidige tekort mogelijk te maken. Daartoe wordt voorgesteld een coördinatiemechanisme in te voeren om te discussiëren en beslissingen te nemen over tijdige en evenredige crisisresponsmaatregelen.

(5)

Gezien de structurele tekortkomingen van de halfgeleidertoeleveringsketen worden daarnaast maatregelen aanbevolen om een gecoördineerde monitoring van de halfgeleiderwaardeketen mogelijk te maken, waarbij de nadruk ligt op risico’s die de levering van halfgeleiders kunnen verstoren, in gevaar kunnen brengen of negatief kunnen beïnvloeden. Die maatregelen moeten het in de verordening voorgestelde permanente mechanisme voor monitoring van de halfgeleidertoeleveringsketen voorbereiden en mogelijk maken.

(6)

Met het oog op de uitvoering van deze aanbeveling heeft de Commissie de Europese deskundigengroep voor halfgeleiders ingesteld. De Europese deskundigengroep voor halfgeleiders zal als platform voor coördinatie tussen lidstaten fungeren en de Commissie advies en bijstand verlenen bij de uitvoering van de komende verordening. De taken van de Europese deskundigengroep voor halfgeleiders worden overgenomen door de bij de verordening in te stellen Europese Raad voor halfgeleiders.

(7)

De Europese deskundigengroep voor halfgeleiders moet een snelle en doeltreffende uitwisseling van informatie tussen de lidstaten en de Commissie over marktontwikkelingen die de levering in de Unie wezenlijk in gevaar brengen, vergemakkelijken en een uniforme en gecoördineerde crisisrespons bevorderen.

(8)

Als eerste maatregel wordt de lidstaten aanbevolen informatie op te vragen bij bedrijfsorganisaties of, indien nodig, bij individuele fabrikanten van halfgeleiders en apparatuur. Dit zou de Europese deskundigengroep voor halfgeleiders beter in staat stellen te bepalen welke crisisresponsmaatregelen mogelijk zijn en deze op de situatie af te stemmen. De verzamelde gegevens moeten betrekking hebben op het productievermogen, de productiecapaciteit en de huidige primaire verstoringen en knelpunten. Het verzamelen of uitwisselen van informatie moet in overeenstemming zijn met de toepasselijke regels inzake het delen van gegevens en de vertrouwelijkheid van informatie en gegevens.

(9)	Deze aanbeveling bevat voorstellen voor crisisresponsmaatregelen met het verzoek aan de lidstaten deze te bespreken en te overwegen ze uit te voeren als dat zinvol en evenredig is.

(10)

Indien de beoordeling van de huidige crisis dit vereist, kunnen de lidstaten overwegen een dialoog aan te gaan met in de Unie gevestigde halfgeleiderfabrikanten om hen te vragen voorrang te geven aan contracten met ondernemingen die producten leveren aan kritieke sectoren, om ervoor te zorgen dat deze sectoren blijven functioneren.

(11)

Voorts kunnen de lidstaten, als dat op basis van de beoordeling van de huidige crisis zinvol en passend is, overwegen de Commissie opdracht te geven namens hen bepaalde producten aan te kopen, om door haar koopkracht een hefboomeffect te creëren en om de levering aan kritieke sectoren in het algemeen belang te waarborgen.

(12)

Ten slotte worden de lidstaten aangemoedigd na te gaan of de Unie toezicht moet houden op bepaalde uitvoer om het aanbod op de interne markt veilig te stellen. Indien zij dergelijke vrijwaringsmaatregelen passend, noodzakelijk en evenredig achten, kunnen zij dit met de Commissie bespreken en haar vragen na te gaan of is voldaan aan de voorwaarden voor vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van uitvoer uit hoofde van Verordening (EU) 2015/479 van het Europees Parlement en de Raad (3).

(13)

De aanbevolen monitoring moet het anticipatie-, het coördinatie- en het paraatheidsbeginsel volgen om een systeem voor vroegtijdige waarschuwing op te zetten ter voorkoming van halfgeleidercrises en ter versterking van het halfgeleiderecosysteem van de Unie. Daartoe wordt de lidstaten verzocht om in de Europese deskundigengroep voor halfgeleiders passende indicatoren voor vroegtijdige waarschuwing te bespreken om te anticiperen op toekomstige tekorten in de halfgeleidertoeleveringsketen.

(14)

Er is een verdere diepgaande beoordeling nodig van de risico’s die de waardeketen mogelijk verstoren, in gevaar brengen of negatief beïnvloeden, ook over de oorsprong en bronnen van leveringen buiten de Unie. Daarom wordt de lidstaten aanbevolen relevante informatie te verzamelen en samen te werken om de Commissie in staat te stellen een gemeenschappelijke risicobeoordeling voor de halfgeleiderwaardeketen in de Unie voor te bereiden. Factoren waarmee bij de voorbereiding van de risicobeoordelingen rekening moet worden gehouden, moeten worden vermeld.

(15)	De Commissie stelt in de voorgestelde verordening een permanent en bindend mechanisme voor een gecoördineerde monitoring en crisisrespons vast, dat voortbouwt op de in deze aanbeveling voorgestelde maatregelen. Zodra de verordening in werking treedt, kan deze aanbeveling worden ingetrokken,

HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:

1. DOEL VAN DE AANBEVELING

Het doel van deze aanbeveling is een snelle, doeltreffende en gecoördineerde reactie van de Unie mogelijk te maken op het huidige tekort aan halfgeleiders en op soortgelijke gevallen in de toekomst.

Deze aanbeveling zal derhalve een monitoringmechanisme mogelijk maken in het licht van de structurele tekortkomingen van de halfgeleidervoorziening en het aanwezige risico op tekorten of andere aanzienlijke marktschokken in de toekomst.

Daartoe wordt aanbevolen dat de lidstaten met de Commissie samenwerken in het kader van de Europese deskundigengroep voor halfgeleiders, die onmiddellijke crisisresponsmaatregelen zal coördineren en als platform voor het monitoren van de halfgeleiderwaardeketen zal fungeren, waarbij de nadruk ligt op risico’s die de levering van halfgeleiders mogelijk verstoren, in gevaar brengen of negatief beïnvloeden.

2. DEFINITIES

Voor de toepassing van deze aanbeveling gelden de definities van de voorgestelde verordening.

3. EUROPESE DESKUNDIGENGROEP VOOR HALFGELEIDERS

Aanbevolen wordt dat de lidstaten deze aanbeveling uitvoeren via de Europese deskundigengroep voor halfgeleiders. Het algemene reglement van orde van deze deskundigengroep is van toepassing.

4. ONMIDDELLIJKE CRISISRESPONS

De lidstaten moeten met spoed bijeenkomen in de Europese deskundigengroep voor halfgeleiders om informatie uit te wisselen over de huidige stand van zaken van de halfgeleidercrisis op hun nationale markten. Zij moeten met name nagaan welke concrete producten en markten door het tekort worden getroffen, en de noodmaatregelen bespreken die op nationaal niveau zijn genomen.

De lidstaten moeten bij bedrijfsorganisaties of, indien nodig, bij individuele fabrikanten van halfgeleiders en apparatuur informatie opvragen over de leveringscapaciteit. Daarbij kan het gaan om informatie over het productievermogen, de productiecapaciteit en de huidige primaire verstoringen, teneinde te bepalen welke crisisresponsmaatregelen mogelijk zijn en deze op de situatie af te stemmen. Het verzamelen of uitwisselen van informatie moet in overeenstemming zijn met de toepasselijke regels inzake het delen van gegevens en de vertrouwelijkheid van informatie en gegevens.

Op basis van deze informatie wordt de lidstaten verzocht na te gaan welke passende, doeltreffende en evenredige crisisresponsmaatregelen op nationaal en Unieniveau er zijn (crisisinstrumentarium). Hierbij kan het gaan om een of meer van de volgende maatregelen:

a)	een dialoog aangaan met fabrikanten en hun vragen voorrang te geven aan de productie van crisisrelevante producten om ervoor te zorgen dat kritieke sectoren blijven functioneren;

b)	overwegen, als dat passend is, de Commissie opdracht te geven om namens twee of meer lidstaten als aankoopcentrale op te treden bij overheidsopdrachten voor crisisrelevante producten in bepaalde kritieke sectoren;

c)	nagaan of de Unie toezicht moet uitoefenen op de uitvoer van crisisrelevante producten en de Commissie moet verzoeken te beoordelen of is voldaan aan de voorwaarden voor vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van uitvoer uit hoofde van Verordening (EU) 2015/479;

gecoördineerd overleg of samenwerking met betrokken derde landen aangaan om te komen tot gezamenlijke oplossingen voor verstoringen in de toeleveringsketen, in overeenstemming met internationale verplichtingen. In voorkomend geval kan hiervoor coördinatie in de desbetreffende internationale fora nodig zijn.

Om te zorgen voor een gecoördineerde aanpak moeten de lidstaten de Commissie tijdig in kennis stellen van alle nationale maatregelen die met betrekking tot de halfgeleidertoeleveringsketen zijn genomen.

5. MONITORING

10.

De lidstaten moeten de halfgeleiderwaardeketen regelmatig monitoren, met bijzondere aandacht voor risico’s die de levering van halfgeleiders mogelijk verstoren, in gevaar brengen of negatief beïnvloeden.

11.

Daartoe moeten de lidstaten passende indicatoren voor vroegtijdige waarschuwing vaststellen om te anticiperen op toekomstige verstoringen van de halfgeleidertoeleveringsketen.

12.

De lidstaten moeten de Commissie informatie verstrekken met het oog op het in kaart brengen van factoren, trends en gebeurtenissen die kunnen leiden tot aanzienlijke verstoringen van de mondiale halfgeleiderwaardeketen met gevolgen in de Unie (risicobeoordeling van de Unie). Relevante factoren waarmee rekening moet worden gehouden, kunnen onder meer zijn:

a)	beschikbaarheid en integriteit van de diensten of goederen van ondernemingen in de halfgeleidersector in de Unie waarvan de werking essentieel is voor de halfgeleidertoeleveringsketen;

b)	de mate waarin de vraag naar verschillende soorten halfgeleiders schommelt, ook in verhouding tot de beschikbare productiecapaciteit;

c)	tekorten en knelpunten op het gebied van productie, verpakking en logistiek, inclusief tekorten aan grondstoffen en beschikbare gekwalificeerde arbeidskrachten;

d)	ongevallen, aanslagen, natuurrampen of andere ernstige gebeurtenissen die negatieve gevolgen kunnen hebben voor de halfgeleidertoeleveringsketen;

e)	technische, regelgevende of milieuveranderingen waardoor de productieopbrengst daalt;

f)	concentratie van het aanbod met betrekking tot geografische gebieden en ondernemingen, rekening houdend met netwerk- en lock-in-effecten;

g)	gevolgen van handelsbeleid, tarieven, handelsbelemmeringen en andere handelsgerelateerde maatregelen;

h)	authenticiteit en integriteit van halfgeleiders, mogelijke gevolgen van nagemaakte halfgeleiders;

i)	inbreuk op of diefstal van intellectuele eigendom of bedrijfsgeheimen.

13.

De lidstaten moeten nagaan wat de belangrijkste categorieën gebruikers van halfgeleiders zijn, met name uit kritieke sectoren. Zij moeten relevante organisaties van belanghebbenden, waaronder brancheorganisaties en vertegenwoordigers van de belangrijkste categorieën gebruikers, uitnodigen om informatie te verstrekken over atypische stijgingen van de vraag en bekende verstoringen van hun toeleveringsketen, inclusief de onbeschikbaarheid van kritieke halfgeleiders of grondstoffen, een langer dan gemiddelde levertijd, vertragingen bij de levering en uitzonderlijke prijspieken.

14.

De lidstaten moeten de Commissie onmiddellijk waarschuwen als zij zich bewust worden van een mogelijke verstoring van de levering van halfgeleiders of een atypische stijging van de vraag, of als zij concrete en betrouwbare informatie hebben over een andere risicofactor of -gebeurtenis die zich voordoet.

6. HERZIENING

15.

De aanbeveling kan worden ingetrokken na de inwerkingtreding van de voorgestelde verordening.

Gedaan te Brussel, 8 februari 2022.

Voor de Commissie

Thierry BRETON

Lid van de Commissie

(1) COM(2022) 46 van 8.2.2022.

(2) Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over het Digitaal Kompas 2030: de Europese aanpak voor het digitale decennium (COM(2021) 118 final van 9.3.2021).

(3) Verordening (EU) 2015/479 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2015 betreffende de gemeenschappelijke regeling voor de uitvoer (PB L 83 van 27.3.2015, blz. 34).