SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3161/02

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(5 november 2002)

Betreft: Internationale bedrijven zoals McDonald's die kunnen ingaan tegen het Europese sociaal model, nationale regels en het groenboek sociale verantwoordelijkheid

1. Is het de Commissie bekend dat de in Europa spectaculair gegroeide Amerikaanse fastfood-keten McDonald's, die veel jonge werknemers heeft aangetrokken, in Duitsland vestigingen met sluiting bedreigt als de werknemers een ondernemingsraad opzetten, terwijl ze in het Verenigd Koninkrijk vakbondsleden uitsluit van aanstelling of promotie, geen collectieve arbeidsovereenkomsten afsluit en lager betaalt dan de gangbare lonen?

2. Heeft de Commissie er kennis van genomen dat het Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen (ICFTU) en de daarbij aangesloten vakbonden van mening zijn dat deze problemen de mogelijkheden van de afzonderlijke EU-lidstaten om effectief in te grijpen veelal te boven gaan, en dat het daarom zeer wenselijk is dat er nu op Europees niveau iets wordt gedaan tegen deze praktijken die in strijd zijn met wat algemeen wordt aanvaard als het Europese sociaal model?

3. Is de Commissie bereid om, met erkenning van de bevoegdheden van nationale autoriteiten en de toepassing van nationale wetgeving, het initiatief te nemen tot een Europese coördinatie van activiteiten die erop gericht zijn om dit grote concern en eventuele andere internationale overtreders van nationale regels te corrigeren?

4. Wat onderneemt de Commissie om misbruik van binnengrenzen en het ondermijnen van de binnen Europa gebruikelijke verhouding tussen werkgevers en werknemers tegen te gaan en de concurrentievoordelen van deze misbruiken ten opzichte van andere wèl in overeenstemming met wetten en CAO's functionerende ondernemingen weg te nemen?

5. Welke mogelijkheden tot sancties vloeien voort uit het Groenboek over de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven van 18 juli 2001(1) als het gaat om bedrijven die duurzaam wensen af te wijken van de aanbevelingen die gericht zijn op het aantrekken en behouden van geschoolde werknemers, levenslang leren, versterking van de positie van de werknemers, betere informatie in het bedrijf, beter evenwicht tussen werk, gezin en recreatie, grotere diversiteit van de arbeidskrachten, gelijke betaling en loopbaanvooruitzichten voor vrouwen, regelingen voor winstdeelneming en aandeelhouderschap en aandacht voor inzetbaarheid en werkzekerheid?

Bron: het Nederlandse dagblad de Volkskrant van 8 oktober 2002.

(1) COM(2001) 366 def.

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(6 januari 2003)

De beweringen van het geachte parlementslid hebben betrekking op de handelwijze van het betreffende bedrijf op gebieden (recht van vereniging, vrijheid om collectieve arbeidsovereenkomsten te sluiten, lonen) die niet onder het Gemeenschapsrecht vallen. Het EG-Verdrag sluit zelfs uit dat de Gemeenschap krachtens artikel 137 op deze gebieden minimumvoorschriften vaststelt (zie lid 6 van artikel 137 van het EG-Verdrag). Bij gebrek aan een verband tussen de feiten in kwestie en het Gemeenschapsrecht is de Commissie niet bevoegd om tussenbeide te komen.

De nationale autoriteiten hebben in elk geval altijd het recht om de handelwijze van bedrijven door te lichten, als blijkt dat een bedrijf communautaire richtlijnen betreffende mimimumvoorschriften inzake arbeidsverhoudingen niet naleeft. Zo nodig kunnen de nationale autoriteiten maatregelen nemen om de wetgeving te doen naleven.

De strategie ter bevordering van de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven (Corporate Social Responsibility, CSR), die de Commissie in een groenboek en een mededeling(1) voorstelt, voorziet niet in sancties. Het concept CSR verwijst immers naar het feit dat bedrijven meer doen dan wettelijk is voorgeschreven. De Commissie beklemtoont echter op dat wettelijk vastgestelde voorschriften nageleefd moeten worden en dat de naleving ervan moet worden afgedwongen.

(1) COM(2002) 347 def.