SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2305/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(31 juli 2001)

Betreft: Beëindiging van door politie in kandidaat-lidstaten bedreven geweld, intimidatie en etnische haat voordat toetreding tot de EU kan plaatsvinden

1. Kan de Commissie het bericht van Amnesty International d.d. 11 juli 2001 bevestigen dat meldt dat:

a) op 5 juli 2001 in de plaats Magnezitovce in de Slowaakse Republiek de tot de Roma-bevolkingsgroep behorende Karol Sendrei en zijn twee zoons Robert en Peter werden gearresteerd naar aanleiding van het indienen van een klacht van een van de zoons tegen mishandeling door de zoon van de burgemeester, en dat zowel de drie arrestanten als de tot het gezin behorende moeder werden geslagen;

b) vervolgens de drie arrestanten werden onderzocht door een dokter in het ziekenhuis in Revùca die concludeerde dat hun gezondheid geen ernstige schade had geleden, waarna zij werden overgebracht naar het politiebureu in die plaats waar zij werden vastgebonden aan een radiator en opnieuw geslagen;

c) Robert Sendrei een geweer op zijn hoofd geplaatst kreeg maar vervolgens te horen kreeg dat hij geen kogel waard was;

d) Karol Sendrei tijdens de mishandelingen op 6 juli is gestorven?

2. Is de Commissie het met Amnesty International eens dat gebeurtenissen als bedoeld in vraag 1, waarbij de politie leden van de Roma-bevolkingsgroep intimideert en mishandelt, in Slowakije vaker voorkomen?

3. Is de Commissie het met mij eens dat in lidstaten van de EU zodanige mensenrechten behoren te gelden dat:

a) voor het staatsgezag en voor de wet ieder gelijk is;

b) de politie niet bevoegd is om wraak te nemen tegen aangiften die betrekking hebben op een gezagsdrager of diens familie;

c) mishandeling en het met de dood bedreigen van arrestanten geen deel kan uitmaken van politie-onderzoek?

4. Op welke wijze denkt u de zekerheid te scheppen dat in kandidaat-lidstaten dit soort praktijken voorgoed tot het verleden behoren voordat zij in aanmerking komen voor het lidmaatschap van de Europese Unie?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(25 oktober 2001)

De Commissie heeft dezelfde berichten gekregen als die welke in het rapport van Amnesty International van 11 juli 2001 zijn vermeld. Zij kan evenwel geen bevestiging geven van het concrete verloop der gebeurtenissen, aangezien het onderzoek nog loopt en er nog geen officieel verslag van de Slowaakse autoriteiten bestaat.

De Commissie kan bevestigen tot haar grote bezorgdheid dat de Roma met geweld bedreigd blijven, met name door skinheads, en dat hun onvoldoende politiebescherming wordt geboden. Met de dood van Karol Sendrei is duidelijk geworden dat de Roma eveneens aan mishandeling van de politie zelf blootgesteld blijken te zijn. Hoewel erg moeilijk exacte statistieken hierover te verkrijgen zijn, blijkt wangedrag van de politie tegen de Roma een voortwoekerend probleem.(1)

Indien de beweringen waar blijken te zijn, dan zou dit geval op uiterst tragische wijze illustreren dat, ondanks formuleringen van politiek beleid over hoe de toestand van de Roma-minderheid in Slowakije verbeterd moet worden, er nog een enorme kloof te dichten blijft wanneer het erom gaat deze ideeën in praktijk te brengen. Mishandeling van burgers door politiemensen kan op geen enkele wijze worden gerechtvaardigd en vormt een ernstig gebrek aan eerbiediging van en inbreuk op de mensenrechten die in de lidstaten gelden en moeten worden toegepast.

De Commissie heeft in het bestek van het Programma Phare in het verleden reeds een aantal projecten ondersteund die gericht waren op bevordering van verdraagzaamheid tussen de Slowaakse Roma en de niet-Roma-bevolking, waaronder de politiediensten. Phare heeft bijvoorbeeld in 1999 een half miljoen uitgetrokken voor activiteiten om plaatselijke gezagsdragers te vormen en een openbare informatiecampagne op dit gebied te voeren. Een project van 1998 en 1999 met een totale PHARE-bijdrage van 7 miljoen heeft onder meer steun gegeven aan opleidingsactiviteiten voor politiediensten waarbij bijzondere nadruk op het naleven van de rechtsorde werd gelegd. De Commissie overweegt, vanwege de herhaalde meldingen van wangedrag van de politie tegen de Roma, om in het partnerschap voor toetreding van 2001 een nieuwe prioriteit in te voeren, gericht op een daadwerkelijke bestrijding van het wangedrag van de politie. Dit document wordt thans met de Slowaakse overheid besproken en zal waarschijnlijk voor het einde van het lopende jaar worden gepubliceerd. Tenslotte ziet de Commissie zeer nauwlettend op de ontwikkelingen terzake toe, onder meer in haar periodieke verslagen, waarvan de nieuwste versie in november 2001 zal verschijnen.

(1) Het jongste verslag van de Dienst voor Controle en Inspectie van het Slowaakse ministerie van Binnenlandse Zaken vermeldde ongeveer 4 000 klachten tegen de ordediensten in het algemeen. Van deze klachten werden er 522 gerechtvaardigd bevonden en daarvan waren er 123 zaken van fysiek geweld en 52 zaken van onredelijk gebruik van dwang. Uit deze cijfers kon niet blijken of de slachtoffers tot een welbepaalde etnische groepering behoorden. Het Comité tegen foltering van de Verenigde Naties heeft in zijn concluderende opmerkingen van 11 mei 2001 bezorgdheid tot uiting gebracht over beweringen van deelname door de politie bij aanvallen op Roma en over beweringen dat ordehandhavers hun arrestanten hebben mishandeld, vooral in arrestantenhokken en politiecellen.