SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2343/97 van Hedy d'Ancona (PSE) aan de Commissie (10 juli 1997)

Betreft: Antisemitisme in Slowaaks leerboek

1. Is de Commissie op de hoogte van het bestaan van een leerboek vaderlandse geschiedenis voor de Slowaakse basisschool waarin de massadeportaties van joden naar vernietigingskampen worden goedgepraat?

2. Kan de Commissie bevestigen dat dit leerboek, van de hand van de katholieke priester Milan Durica, is uitgegeven met geld van de Europese Unie?

3. Indien het antwoord op de vorige vraag ja is, kan de Commissie dan aangeven vanuit welk programma fondsen zijn verstrekt? Kan de Commissie daarnaast aanduiden hoe zij de besteding van deze fondsen controleert?

4. Ziet de Commissie kans de geboden steun alsnog in te trekken en kan zij ervoor zorgen dat het boek uit de roulatie wordt genomen?

5. Deelt de Commissie de mening dat de boodschap van dit omstreden leerboek haaks staat op de doelstellingen van het Europese Jaar tegen het racisme?

6. Welke maatregelen denkt de Commissie te treffen om ervoor te zorgen dat hulp aan derde landen in de toekomst niet wordt misbruikt voor doeleinden die op gespannen voet staan met de criteria inzake toetreding tot de Europese Unie op het gebied van democratie en burgerrechten?

Antwoord van de heer Van den Broek namens de Commissie (4 september 1997)

In het kader van het Phare-Programma "Onderwijsvernieuwing¨ voor Slovakije werd financiering verstrekt voor leerplanontwikkeling. Het Slovaakse ministerie van Onderwijs verzocht om financiering voor het drukken van een schoolboek over de Slovaakse geschiedenis, dat werd gekenschetst als een chronologische beschrijving van historische gebeurtenissen die kan worden gebruikt als aanvullende ondersteuning bij het onderricht. De brief waarin het verzoek werd gedaan, bevatte drie aanbevelingen voor het boek van historici - allen van Slowaakse origine -, die onderwijs geven in Canada, Duitsland en Slovakije. De Commissie verliet zich op deze aanbevelingen en keurde de financiering (80.000 ecu) voor het drukken van het boek goed.

Toen de Commissie erop werd gewezen dat het boek beledigend materiaal van antisemitische aard omvatte, dat een verkeerd beeld gaf van de door Slovakije in de oorlog gespeelde rol, nam zij onmiddellijk maatregelen. Het verantwoordelijk lid van de Commissie verzocht in een op 25 juni 1991 gehouden bijeenkomst met de Slovaakse minister van Buitenlandse Zaken dringend om verwijdering van de boeken van Slovaakse scholen. In antwoord op dit verzoek verklaarde de Slovaakse Eerste Minister op 27 juni 1997 in Amsterdam dat het boek uit de markt zal worden genomen. Op 1 juli 1997 publiceerde het Slovaakse ministerie van Onderwijs een verklaring dat het boek "niet in het onderwijs zal worden gebruikt¨. Op 2 juli 1997 stelde de minister van Buitenlandse Zaken de Commissie in een brief op de hoogte van dit besluit van het ministerie van Onderwijs, nadat deze kwestie in een gewone regeringsbijeenkomst was besproken. De Commissie was er meer op uit dat het boek uit de markt zou worden genomen dan dat het verstrekte geld zou worden terugbetaald.

De Commissie is het ermee eens dat de inhoud van dit boek in strijd is met de in "het jaar tegen het racisme¨ nagestreefde doelstellingen en beginselen. De Commissie wijst met nadruk op het belang dat in al haar contacten en samenwerkingsinitiatieven met toetredingskandidaten wordt voldaan aan het in de Raad van Kopenhagen vastgestelde criterium van democratie. Al het mogelijke wordt gedaan om Slovakije te steunen bij zijn streven volledig te voldoen aan dit criterium.