ARREST VAN HET HOF VAN 19 SEPTEMBER 1984. - STRAFZAAK TEGEN ALBERT HEIJN BV. - VERZOEK OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING, INGEDIEND DOOR DE ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE HAARLEM. - " BESTRIJDINGSMIDDELEN OP APPELS - MAATREGELEN VAN GELIJKE WERKING ". - ZAAK 94/83.
Jurisprudentie 1984 bladzijde 03263
Samenvatting
Partijen
Onderwerp
Overwegingen van het arrest
Beslissing inzake de kosten
Dictum
VRIJ VERKEER VAN GOEDEREN - AFWIJKINGEN - BESCHERMING VAN VOLKSGEZONDHEID - REGELING INZAKE AANWEZIGHEID VAN NIET DOOR GEMEENSCHAPSBEPALINGEN GEDEKTE BESTRIJDINGSMIDDELEN - BEVOEGDHEID VAN LID-STATEN - VERBOD VAN INVOER VAN APPELS - HOEVEELHEID VINCHLOZOLINE GROTER DAN GESTELDE GRENZEN
( EEG-VERDRAG , ARTIKELEN 30 EN 36 )
VOOR ZOVER BEPAALDE BESTRIJDINGSMIDDELEN BUITEN DE DESBETREFFENDE GEMEENSCHAPSREGELING VALLEN , KUNNEN DE LID-STATEN VOOR DE AANWEZIGHEID VAN RESIDUEN VAN DEZE BESTRIJDINGSMIDDELEN REGELEN STELLEN DIE PER LAND KUNNEN VARIEREN , AFHANKELIJK VAN HET KLIMAAT , HET GEBRUIKELIJKE VOEDSELPAKKET EN DE GEZONDHEIDSTOESTAND VAN DE BEVOLKING . IN DIT VERBAND KUNNEN ZIJ VOOR DE VERSCHILLENDE EET- EN DRINKWAREN DE TOEGESTANE HOEVEELHEID VAN EEN ZELFDE BESTRIJDINGSMIDDEL DIFFERENTIEREN .
MITSDIEN STAAN DE ARTIKELEN 30 EN 36 EEG-VERDRAG NIET ERAAN IN DE WEG , DAT EEN LID-STAAT DE INVOER VAN UIT EEN ANDERE LID-STAAT AFKOMSTIGE APPELS VERBIEDT OP GROND DAT DE HOEVEELHEID VINCHLOZOLIN OP OF IN DEZE APPELS GROTER IS DAN VOLGENS DE WETTELIJKE REGELING VAN DE INVOERENDE LID-STAAT IS TOEGESTAAN , OOK AL VERSCHILT DE IN DEZE LID-STAAT TOEGELATEN MAXIMALE HOEVEELHEID VINCHLOZOLIN VAN DE MAXIMALE HOEVEELHEDEN DIE VOOR ANDERE EET- EN DRINKWAREN ZIJN TOEGELATEN .
IN ZAAK 94/83 ,
BETREFFENDE EEN VERZOEK AAN HET HOF KRACHTENS ARTIKEL 177 EWG-VERDRAG VAN DE ECONOMISCHE POLITIERECHTER IN DE ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE HAARLEM , IN DE ALDAAR DIENENDE STRAFZAAK TEGEN
ALBERT HEIJN BV , TE ZAANDAM , GEMEENTE ZAANSTAD ,
OM EEN PREJUDICIELE BESLISSING OVER DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 30 EN 36 EEG-VERDRAG IN VERBAND MET DE NATIONALE WETGEVING BETREFFENDE DE AANWEZIGHEID VAN RESIDUEN VAN BESTRIJDINGSMIDDELEN OP VOOR MENSELIJKE CONSUMPTIE BESTEMDE VOEDINGSMIDDELEN ,
1 BIJ VONNIS VAN 25 APRIL 1983 , INGEKOMEN TER GRIFFIE VAN HET HOF OP 25 MEI 1983 , HEEFT DE ECOMOMISCHE POLITIERECHTER IN DE ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE HAARLEM KRACHTENS ARTIKEL 177 EEG-VERDRAG VIER PREJUDIELE VRAGEN GESTELD OVER DE UITLEGGING VAN DE ARTIKELEN 30 EN 36 EEG-VERDRAG INZAKE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN BINNEN DE GEMEENSCHAP .
2 DEZE VRAGEN ZIJN GEREZEN IN EEN STRAFZAAK TEGEN ALBERT HEIJN BV TE ZAANDAM , WEGENS HET TEN VERKOOP OF TER AFLEVERING IN VOORRAAD HEBBEN VAN VOOR MENSELIJKE CONSUMPTIE BESTEMDE APPELS DIE WEGENS DE AANWEZIGHEID OP BEDOELDE APPELS VAN EEN HOEVEELHEID VAN 1 MG/KG VINCHLOZOLIN SCHADELIJK ZOUDEN KUNNEN ZIJN VOOR DE GEZONDHEID .
3 VOLGENS ARTIKEL 16 VAN DE NEDERLANDSE BESTRIJDINGSMIDDELENWET 1962 WORDEN EET- OF DRINKWAREN WAAROP ' ' EEN HOEVEELHEID VAN EEN OF MEER BESTRIJDINGSMIDDELEN . . . AANWEZIG IS , WELKE GROTER IS DAN BIJ OF KRACHTENS ALGEMENE MAATREGEL VAN BESTUUR IS BEPAALD , . . . GEACHT IN ONDEUGDELIJKE TOESTAND TE VERKEREN ' ' .
4 IN DE RESIDUBESCHIKKING 1965 - KRACHTENS DE BESTRIJDINGSMIDDELENWET 1972 VASTGESTELD TER UITVOERING VAN HET RESIDUBESLUIT 1964 - WORDEN DE TOEGESTANE MAXIMALE HOEVEELHEDEN RESIDUEN VAN BESTRIJDINGSMIDDELEN OP OF IN EET- OF DRINKWAREN BEPAALD .
5 VOOR VINCHLOZOLIN IS IN DIE RESIDUBESCHIKKING DE ALGEMEEN TOEGELATEN HOEVEELHEID RESIDU GESTELD OP NUL , BEHOUDENS ZEKERE TOLERANTIES VOOR BEPAALDE , MET NAME GENOEMDE SOORTEN GROENTEN EN FRUIT , WAARTOE APPELS ECHTER NIET BEHOREN .
6 VOOR DE NATIONALE RECHTER BETOOGDE ALBERT HEIJN BV , DAT DE IN HAAR VOORAAD AANGETROFFEN APPELS MET RESIDUEN VINCHLOZOLIN AFKOMSTIG WAREN UIT ITALIE , WAAR ZIJ RECHTMATIG IN DE HANDEL WAREN GEBRACHT , EN DAT HET VERBOD OM DEZE APPELS IN NEDERLAND OP DE MARKT TE BRENGEN , ONVERENIGBAAR WAS MET DE BEPALINGEN VAN HET EEG-VERDRAG INZAKE HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN .
7 VAN OORDEEL DAT ZIJN UITSPRAAK AFHANGT VAN DE VRAAG OF VORENGENOEMDE NEDERLANDSE WETTELIJKE REGELING VERENIGBAAR IS MET DE ARTIKELEN 30 EN 36 EEG-VERDRAG , EN DAT EEN UITLEGGING VAN DEZE BEPALINGEN DERHALVE NOODZAKELIJK IS VOOR HET WIJZEN VAN ZIJN VONNIS , HEEFT DE ECONOMISCHE POLITIERECHTER DE BEHANDELING VAN DE ZAAK GESCHORST EN HET HOF DE NAVOLGENDE VRAGEN GESTELD :
' ' 1 . VORMT EEN VERBOD VAN HET OP DE MARKT BRENGEN IN EEN LID-STAAT VAN UIT EEN ANDERE LID-STAAT INGEVOERDE APPELS , OP GROND VAN DE OMSTANDIGHEID DAT DEZE APPELS RESTANTEN VAN EEN - NIET IN DE BIJLAGE II , BEHOREND BIJ DE RICHTLIJN VAN DE RAAD VAN 23 NOVEMBER 1976 ( 76/895/EEG ) GENOEMD - BESTRIJDINGSMIDDEL BEVATTEN IN STRIJD MET DE TERZAKE GELDENDE NATIONALE WETTELIJKE VOORSCHRIFTEN , INGEVOLGE WAARVAN HET OP DE MARKT BRENGEN VAN EET- EN DRINKWAREN DIE RESTANTEN VAN BESTRIJDINGSMIDDELEN BEVATTEN IS VERBODEN TENZIJ DIE RESTANTEN BENEDEN EEN PER PRODUKT EN PER BE STRIJDINGSMIDDEL VASTGESTELDE MAXIMUM HOEVEELHEID BLIJVEN , EEN OP GROND VAN ARTIKEL 30 EEG-VERDRAG VERBODEN MAATREGEL VAN GELIJKE WERKING ALS EEN KWANTITATIEVE INVOERBEPERKING?
' ' 2 . IN HOEVERRE IS HET ANTWOORD OP DE EERSTE VRAAG AFHANKELIJK VAN HET ANTWOORD OP DE VRAAG OF DE BOVENBEDOELDE APPELS IN DE LID-STAAT VAN HERKOMST IN OVEREENSTEMMING MET DE TER PLAATSE GELDENDE WETTELIJKE VOORSCHRIFTEN GEPRODUCEERD EN OP DE MARKT GEBRACHT ZIJN?
' ' 3.A ) INDIEN DE EERSTE VRAAG BEVESTIGEND MOET WORDEN BEANTWOORD , KUNNEN DE DAAR BEDOELDE NATIONALE WETTELIJKE VOORSCHRIFTEN DAN GEZIEN WORDEN ALS EEN NOODZAKELIJKE BESCHERMING VAN DE VOLKSGEZONDHEID INGEVOLGE ARTIKEL 36 EEG-VERDRAG?
B)MOET VOOR BEANTWOORDING VAN DE ONDER 3A GESTELDE VRAAG WORDEN VASTGESTELD DAT HET IN CONCRETO MET BETREKKING TOT EEN BEPAALD BESTRIJDINGSMIDDEL VOOR APPELS GELDENDE VERBOD GERECHTVAARDIGD IS ALS NOODZAKELIJKE BESCHERMING VAN DE VOLKSGEZONDHEID , OF KAN DIT VERBOD OOK ALS GERECHTVAARDIGD WORDEN BESCHOUWD INDIEN HET IS VASTGESTELD OP GROND VAN EEN ALGEMEEN BELEID DAT ER OP GERICHT IS DE AANWEZIGHEID VAN RESTANTEN BESTRIJDINGSMIDDELEN IN EET- EN DRINKWAREN ZOVEEL MOGELIJK TEGEN TE GAAN , IN HET KADER VAN WELK BELEID EERST DAN TOT DE VASTSTELLING VAN EEN RESIDUTOLERANTIE WORDT OVERGEGAAN , INDIEN AAN EEN BEPAALD BESTRIJDINGSMIDDEL VOOR EEN BEPAALD PRODUKT BEHOEFTE BESTAAT EN ER UIT HOOFDE VAN DE VOLKSGEZONDHEID - REKENING HOUDEND MET HET NATIONALE VOEDSELPATROON - GEEN OVERWEGENDE BEZWAREN TEGEN DIE VASTSTELLING BESTAAN?
' ' 4.A)IS HET VOOR DE BEANTWOORDING VAN DE SUB 3 GESTELDE VRAGEN VAN BELANG DAT DE NATIONALE WETTELIJKE VOORSCHRIFTEN VAN HET INVOERENDE LAND EEN RESIDU VAN EEN BEPAALD BESTRIJDINGSMIDDEL NIET TOESTAAN OP BEPAALDE EET- EN DRINKWAREN , DOCH WEL EEN MAXIMUM TOELAATBAAR RESIDU VASTSTELLEN VAN DATZELFDE BESTRIJDINGSMIDDEL VOOR ANDERE EET- EN DRINKWAREN?
B)OF IN CONCRETO : IS DE OMSTANDIGHEID RELEVANT DAT IN NEDERLAND EEN RESIDU VINCHLOZOLIN OP APPELS NIET IS TOEGESTAAN , DOCH WEL OP ANDERE LAND- EN TUINBOUWPRODUKTEN , TERWIJL HET MAXIMUM TOEGELATEN RESIDU VINCHLOZOLIN VOOR ENKELE VAN DIE PRODUKTEN ZELFS HOGER LIGT DAN DE OP DE LITIGIEUZE PARTIJ APPELS AANGETROFFEN HOEVEELHEID?
' '
8 MET DEZE VRAGEN WIL DE NATIONALE RECHTER IN WEZEN VERNEMEN OF EEN WETTELIJKE REGELING VAN EEN LID-STAAT , DIE HET OP DE MARKT BRENGEN VAN UIT EEN ANDERE LID-STAAT AFKOMSTIGE APPELS VERBIEDT , OP GROND DAT DE HOEVEELHEID VINCHLOZOLIN IN OF OP DEZE APPELS GROTER IS DAN IN DE WETTELIJKE REGELING VAN EERSTGENOEMDE LID-STAAT IS TOEGESTAAN , GELET OP DE ARTIKELEN 30 EN 36 EEG-VERDRAG , GERECHTVAARDIGD KAN ZIJN UIT HOOFDE VAN DE BESCHERMING VAN DE VOLKSGEZONDHEID .
9 ALVORENS DEZE VRAGEN TE BEANTWOORDEN , ZIJ EROP GEWEZEN DAT , GELIJK IN HET VERWIJZINGSVONNIS TERECHT WORDT OPGEMERKT , TEN AANZIEN VAN HET GEBRUIK IN RICHTLIJN NR . 76/895/EEG VAN DE RAAD VAN 23 NOVEMBER 1976 BETREFFENDE DE VASTSTELLING VAN DE MAXIMALE HOEVEELHEDEN RESIDUEN VAN BESTRIJDINGSMIDDELEN IN EN OP GROENTEN EN FRUIT ( PB L 340 VAN 1976 , BLZ . 26 ).
10 MET BETREKKING TOT DE GESTELDE VRAGEN BETOGEN DE DUITSE EN DE NEDERLANDSE REGERING , DAT HET ONDERHAVIGE VERBOD GERECHTVAARDIGD IS UIT HOOFDE VAN DE BESCHERMING VAN DE VOLKSGEZONDHEID OMDAT BESTRIJDINGSMIDDELEN OP ZICH ZEER SCHADELIJKE STOFFEN ZIJN , EN DAT HET NIET NOODZAKELIJK IS DAT MEN , ALVORENS BESCHERMENDE MAATREGELEN TE NEMEN , ONDERZOEKT OF VINCHLOZOLIN OP APPELS SCHADELIJK IS .
11 VOLGENS ALBERT HEIJN BV IS EEN VERBOD ALS HIER IN GEDING ONEVENREDIG MET HET ERMEE BEOOGDE DOEL , NAMELIJK DE BESCHERMING VAN DE VOLKSGEZONDHEID ; HET ONDERHAVIGE BESTRIJDINGSMIDDEL ZOU DE NATIONALE AUTORITEITEN IMMERS BEKEND ZIJN EN OP BEPAALDE SOORTEN GROENTEN EN FRUIT WORDEN GETOLEREERD .
12 VOLGENS DE COMMISSIE MOET EEN EVENWICHT WORDEN GEVONDEN TUSSEN DE BEHOEFTEN VAN DE PLANTAARDIGE PRODUKTIE EN DE EISEN VAN DE BESCHERMING VAN DE GEZONDHEID VAN MENS EN DIER , MET INACHTNEMING VAN DE VOORUITGANG VAN DE WETENSCHAPPELIJKE KENNIS OP HET GEBIED VAN DE BESTRIJDINGSMIDDELEN EN VAN HET VOEDINGSPATROON VAN DE BEVOLKING ; IN CASU ZOU DE NATIONALE RECHTER MOETEN ONDERZOEKEN , WAAROM VINCHLOZOLIN OP OF IN APPELS IS VERBODEN .
13 HET STAAT VAST DAT BESTRIJDINGSMIDDELEN AANZIENLIJKE RISICO ' S VOOR DE GEZONDHEID VAN MENS EN DIER EN VOOR HET MILIEU KUNNEN OPLEVEREN ; OP GEMEENSCHAPSNIVEAU WORDT DIT TROUWENS ERKEND , INZONDERHEID IN DE VIJFDE OVERWEGING VAN VORENGENOEMDE RICHTLIJN NR . 76/895/EEG VAN DE RAAD , VOLGENS WELKE ' ' BESTRIJDINGSMIDDELEN . . . NIET ALLEEN EEN NUTTIG EFFECT WAT BETREFT DE PLANTAARDIGE PRODUKTIE HEBBEN , MAAR OOK IN DE REGEL GIFTIGE STOFFEN OF PREPARATEN MET GEVAARLIJKE UITWERKING ZIJN ' ' .
14 WAAR IN DEZE RICHTLIJN GEEN REGELEN WORDEN GESTELD MET BETREKKING TOT VINCHLOZOLIN , ZIJN DE LID-STATEN IN BEGINSEL BEVOEGD MAATREGELEN VAST TE STELLEN BETREFFENDE DE TOEGESTANE MAXIMALE HOEVEELHEDEN RESIDUEN VAN DIT BESTRIJDINGSMIDDEL , MET DIEN VERSTANDE DAT DEZE BEVOEGDHEID WORDT BEPERKT DOOR HET VERDRAG EN MET NAME DOOR DE LAATSTE VOLZIN VAN ARTIKEL 36 .
15 BIJ HET VASTSTELLEN VAN DERGELIJKE MAATREGELEN MOETEN DE LID-STATEN REKENING HOUDEN MET HET FEIT DAT BESTRIJDINGSMIDDELEN STOFFEN ZIJN DIE NOODZAKELIJK ZIJN VOOR DE LANDBOUW , DOCH TEGELIJKERTIJD SCHADELIJK VOOR DE GEZONDHEID VAN MENS EN DIER . AANGEZIEN NIET VALT TE VOORZIEN EN TE CONTROLEREN , WELKE HOEVEELHEDEN DE CONSUMENT IN HET BIJZONDER IN DE VORM VAN RESIDUEN OP EET- OF DRINKWAREN OPNEEMT , ZIJN STRIKTE MAATREGELEN NODIG OM DE RISICO ' S VOOR DE CONSUMENT TE BEPERKEN .
16 VOOR ZOVER BEPAALDE BESTRIJDINGSMIDDELEN BUITEN DE DESBETREFFENDE GEMEENSCHAPSREGELING VALLEN , KUNNEN DE LID-STATEN VOOR DE AANWEZIGHEID VAN RESIDUEN VAN DEZE BESTRIJDINGSMIDDELEN REGELEN STELLEN DIE PER LAND KUNNEN VARIEREN , AFHANKELIJK VAN HET KLIMAAT , HET GEBRUIKELIJKE VOEDSELPAKKET EN DE GEZONDHEIDSTOESTAND VAN DE BEVOLKING . IN DIT VERBAND KUNNEN ZIJ VOOR DE VERSCHILLENDE EET- EN DRINKWAREN DE TOEGESTANE HOEVEELHEID VAN EEN ZELFDE BESTRIJDINGSMIDDEL DIFFERENTIEREN .
17 EEN DERGELIJKE NATIONALE REGELING KAN DUS PASSEN IN EEN ALGEMEEN BELEID TER VOORKOMING VAN DE AANWEZIGHEID VAN RESIDUEN VAN BESTRIJDINGSMIDDELEN OP EET- EN DRINKWAREN .
18 NOCHTANS ZIJN DE AUTORITEITEN VAN DE LID-STAAT VAN INVOER GEHOUDEN DE VASTGESTELDE MAXIMALE HOEVEELHEID TE HERZIEN , INDIEN HUN BLIJKT DAT DE REDENEN OP GROND WAARVAN ZIJ IS VASTGESTELD , ZIJN GEWIJZIGD , BIJVOORBEELD NAAR AANLEIDING VAN DE ONTDEKKING VAN EEN NIEUW GEBRUIK VAN EEN BEPAALD BESTRIJDINGSMIDDEL .
19 MITSDIEN MOET OP DE GESTELDE VRAGEN WORDEN GEANTWOORD , DAT DE ARTIKELEN 30 EN 36 EEG-VERDRAG NIET ERAAN IN DE WEG STAAN , DAT EEN LID-STAAT DE INVOER VAN UIT EEN ANDERE LID-STAAT AFKOMSTIGE APPELS VERBIEDT OP GROND DAT DE HOEVEELHEID VINCHLOZOLIN OP OF IN DEZE APPELS GROTER IS DAN VOLGENS DE WETTELIJKE REGELING VAN DE INVOERENDE LID-STAAT IS TOEGESTAAN , OOK AL VERSCHILT DE IN DEZE LID-STAAT TOEGELATEN MAXIMALE HOEVEELHEID VINCHLOZOLIN VAN DE MAXIMALE HOEVEELHEDEN DIE VOOR ANDERE EET- EN DRINKWAREN ZIJN TOEGELATEN .
KOSTEN
20 DE KOSTEN , DOOR DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN EN DE ITALIAANSE , DE DUITSE EN DE NEDERLANDSE REGERING WEGENS INDIENING HUNNER OPMERKINGEN BIJ HET HOF GEMAAKT , KUNNEN NIET VOOR VERGOEDING IN AANMERKING KOMEN . TEN AANZIEN VAN DE PARTIJEN IN HET HOOFDGEDING IS DE PROCEDURE ALS EEN ALDAAR GEREZEN INCIDENT TE BESCHOUWEN , ZODAT DE NATIONALE RECHTERLIJKE INSTANTIE OVER DE KOSTEN HEEFT TE BESLISSEN .
HET HOF VAN JUSTITIE ,
UITSPRAAK DOENDE OP DE DOOR DE ECONOMISCHE POLITIERECHTER IN DE ARRONDISSEMENTSRECHTBANK TE HAARLEM BIJ VONNIS VAN 25 APRIL 1983 GESTELDE VRAGEN , VERKLAART VOOR RECHT :
DE ARTIKELEN 30 EN 36 EEG-VERDRAG STAAN NIET ERAAN IN DE WEG , DAT EEN LID-STAAT DE INVOER VAN UIT EEN ANDERE LID-STAAT AFKOMSTIGE APPELS VERBIEDT OP GROND DAT DE HOEVEELHEID VINCHLOZOLIN OP OF IN DEZE APPELS GROTER IS DAN VOLGENS DE WETTELIJKE REGELING VAN DE INVOERENDE LID-STAAT IS TOEGESTAAN , OOK AL VERSCHILT DE IN DEZE LID-STAAT TOEGELATEN MAXIMALE HOEVEELHEID VINCHLOZOLIN VAN DE MAXIMALE HOEVEELHEDEN DIE VOOR ANDERE EET- EN DRINKWAREN ZIJN TOEGELATEN .