EUROPESE COMMISSIE
Brussel, 30.4.2026
COM(2026) 175 final
VERSLAG VAN DE COMMISSIE
AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, DE EUROPESE CENTRALE BANK, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO’S
De invoering van de euro in Bulgarije
VERSLAG VAN DE COMMISSIE
AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, DE EUROPESE CENTRALE BANK, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO’S
De invoering van de euro in Bulgarije
Beknopte samenvatting
Op 1 januari 2026 werd Bulgarije de 21e EU-lidstaat die is overgeschakeld op de euro. Van de bevolking van Bulgarije heeft 62 % de omschakeling als vlot en efficiënt ervaren en meende 78 % goed geïnformeerd te zijn over de eenheidsmunt. Een door de EU medegefinancierde communicatiecampagne op maat heeft bijgedragen tot het tijdig verstrekken van gerichte en beknopte informatie aan particulieren, bedrijven en overheden over de praktische aspecten van de omschakeling naar de euro.
De voorbereidingen voor de omschakeling naar de chartale euro verliepen volgens plan. De Bulgaarse Nationale Bank heeft kredietinstellingen vooraf bevoorraad; die instellingen hebben op hun beurt vanaf twee maanden voor de omschakeling contanten in euro verstrekt aan hun zakelijke klanten. Er werden voldoende starterkits met euromunten aan het publiek ter beschikking gesteld. Bedrijven konden ruim van tevoren eurocontanten bestellen bij financiële instellingen.
De periode van één maand waarin de lev en de euro naast elkaar in omloop waren, verliep zonder problemen. Op 1 januari verstrekte 99 % van alle geldautomaten in het land eurobankbiljetten. Commerciële banken moeten tot eind 2026 lev omwisselen, tot 30 juni kosteloos en daarna eventueel tegen een vergoeding. Bankbiljetten en munten in lev kunnen kosteloos en zonder tijdsbeperking worden omgewisseld bij de Bulgaarse Nationale Bank. Contanten in lev kunnen ook kosteloos worden omgewisseld bij Bulgaarse postkantoren, met een dagelijkse limiet van 1 000 lev en in uitzonderlijke gevallen van ten hoogste 10 000 lev op aangewezen locaties in dichtbevolkte gebieden.
Net als bij eerdere omschakelingen naar de euro bestond er bij het publiek bezorgdheid over de mogelijke gevolgen van de omschakeling naar de euro voor de prijzen in Bulgarije. Anders dan bij andere recente omschakelingen naar de euro in andere lidstaten heeft Bulgarije niet gekozen voor een vrijwillige gedragscode voor bedrijven om zich vóór de omschakeling te verbinden tot correcte prijsomrekening en dubbele prijsaanduiding. In plaats daarvan hebben de Bulgaarse autoriteiten de nodige maatregelen getroffen om misbruik te voorkomen en de prijsontwikkeling te monitoren, onder meer door de prijzen van veelgekochte goederen online te publiceren en oneerlijke prijsverhogingen te bestraffen. Op basis van een voorlopige beoordeling van de beschikbare gegevens lijkt het effect van ongerechtvaardigde prijsverhogingen op de totale inflatie relatief gering te zijn geweest en grotendeels in lijn met eerdere omschakelingen. Voor toekomstige omschakelingen wordt onder meer voorgesteld een strikte prijsbewaking uit te voeren over een voldoende lang tijdsbestek met betrekking tot de sectoren die het grootste risico lopen.
1.Inleiding
Op 8 juli 2025 heeft de Raad besloten dat Bulgarije voldeed aan de nodige voorwaarden voor de aanneming van de euro, en dat de aan de lidstaat toegestane derogatie voor de invoering van de eenheidsmunt met ingang van 1 januari 2026 1 zou worden ingetrokken.
Bulgarije is inmiddels de 21e EU-lidstaat die is overgeschakeld op de euro. Het land heeft de praktijk gevolgd van alle lidstaten die de euro sinds de eerste omschakelingsgolf (1999-2002) hebben aangenomen, en heeft het “big bang”-omschakelingsscenario gebruikt waarbij de eurobankbiljetten en -munten de status van wettig betaalmiddel verkregen op de dag van de invoering van de euro 2 . Doordat er was voorzien in een periode van dubbele omloop van één maand, waarin bankbiljetten en munten in euro en in Bulgaarse lev naast elkaar in omloop waren, konden de contanten in lev geleidelijk uit circulatie worden genomen. Deze geslaagde omschakeling toont andermaal aan dat een periode van dubbele omloop slechts kort hoeft te duren, mits goede voorbereidingen zijn getroffen 3 .
Volgens een enquête van de Commissie over de vraag of de euro een goede zaak is, voor zowel Bulgarije als de EU, wijzen de resultaten op een duidelijk contrast tussen beoordelingen op nationaal en EU-niveau. Op nationaal niveau zijn de meningen verdeeld. 49 % vindt de euro een goede zaak voor Bulgarije, terwijl 43 % de tegenovergestelde mening is toegedaan. Dit wijst op een betrekkelijk gepolariseerde publieke opinie in de periode onmiddellijk na de omschakeling. De meningen zijn daarentegen aanzienlijk positiever wanneer de respondenten de euro op EU-niveau beoordelen. 67 % vindt de euro een goede zaak voor de EU, terwijl 17 % vindt van niet. Nog eens 12 % zegt niet te kunnen beslissen en 4 % geeft geen mening.
In dit verslag wordt vanuit een ex-postperspectief ingegaan op de belangrijkste aspecten van het omschakelingsproces, waarbij de nadruk ligt op de voorbereidingen op de omschakeling naar de chartale euro, op de periode van dubbele omloop, op de maatregelen die zijn getroffen om oneerlijke prijsverhogingen te voorkomen en de inflatiezorgen weg te nemen, op de prijsontwikkelingen en -percepties, en op de communicatie over de euro. Waar nodig worden in het verslag ook de aanbevelingen van de Commissie over mogelijke toekomstige acties van de Bulgaarse autoriteiten uiteengezet en worden er conclusies getrokken die van belang kunnen zijn voor omschakelingsprocessen in de toekomst.
2.Praktische aspecten van de omschakeling
Een meerderheid van de Bulgaren (62 %) heeft de omschakeling als vlot en efficiënt ervaren 4 . Tegen deze achtergrond moeten drie praktische aspecten van de omschakeling naar de euro nader worden bekeken: de voorbereidingen voor de omschakeling naar de chartale euro, de gereedheid voor het praktische gebruik van de euro en de periode van dubbele omloop, alsmede het uit omloop nemen van bankbiljetten en munten in Bulgaarse lev.
2.1. Voorbereidingen op de omschakeling naar de chartale euro
De omschakeling naar de chartale euro is het meest zichtbare element van de invoering van de eenheidsmunt, omdat alle financiële instellingen, bedrijven en particulieren erbij betrokken zijn. Een dergelijke operatie kan alleen vlot en efficiënt verlopen als alle betrokken partijen over voldoende eurocontanten beschikken en als banken en bedrijven goed voorbereid zijn op het vele extra werk.
Ter voorbereiding op de omschakeling sloeg de Bulgaarse Munt, samen met de Slowaakse Munt als onderaannemer, tegen 31 januari 2026 ongeveer 528 miljoen euromunten met de Bulgaarse nationale zijde. Dit jaar zullen nog eens 190 miljoen munten worden geslagen. Daarnaast kocht Bulgarije 15 miljoen muntstukken van twee euro uit de overtollige voorraden van andere lidstaten van de eurozone en het land is voornemens om in de toekomst ook muntstukken van één euro te kopen, afhankelijk van de prognoses en de marktvraag.
De praktische geschiktheidstests van nieuw geproduceerde munten in verkoopautomaten in de eurozone wezen niet op problemen. Er werden 27,7 miljoen munten gebruikt voor de starterkits voor het publiek, die 42 euromunten van alle Bulgaarse euromuntdenominaties bevatten ter waarde van 10,23 EUR. Bovendien heeft de Bulgaarse Munt commerciële starterkits voor bedrijven samengesteld, bestaande uit tien normale starterkits met daarin 420 euromunten van alle denominaties met een waarde van 102,30 EUR. Ten slotte leende de Bulgaarse Nationale Bank meer dan 557 miljoen eurobankbiljetten in alle denominaties van andere nationale centrale banken van de eurolanden.
Op 3 november 2025 is de Bulgaarse Nationale Bank begonnen met het verstrekken van eurocontanten aan financiële instellingen, namelijk 1 520 filialen van commerciële banken (“frontloading”). Gezien de veiligheidsrisico’s in verband met de frequentie en het grote volume van het vervoer van eurocontanten organiseerde de Bulgaarse Nationale Bank het vervoer van contanten met haar eigen vrachtwagens. Commerciële banken gebruikten voertuigen van geldtransportbedrijven. Op 31 december 2025 waren eurobankbiljetten ter waarde van 1,18 miljard EUR en euromunten ter waarde van 59 miljoen EUR vooraf verstrekt.
Kredietinstellingen zijn op 3 november 2025 begonnen met het verstrekken van eurobankbiljetten en -munten aan 2 230 Bulgaarse postkantoren en hun grote zakelijke klanten (“sub-frontloading”). Kleinere zakelijke klanten konden gebruikmaken van een procedure voor vereenvoudigde bevoorrading vooraf en op 29 en 30 december 2025 eurocontanten ontvangen van commerciële banken.
Tegen 31 december 2025 hadden kredietinstellingen hun cliënten verder vooraf bevoorraad met eurobankbiljetten ter waarde van 102 miljoen EUR. Op dezelfde datum werden cliënten verder vooraf bevoorraad met euromunten met een waarde van 30 miljoen EUR.
Op 31 december 2025 bedroeg de verdere bevoorrading vooraf slechts 10,7 % van de totale waarde van de bevoorrading vooraf. Dit leidde ertoe dat er hier en daar kleine wachtrijen aan de bankloketten ontstonden op de eerste bankwerkdagen van januari 2026, toen veel, voornamelijk kleinere, detailhandelaren en bedrijven eurocontanten gingen opnemen. Volgens de Bulgaarse autoriteiten was de late verdere bevoorrading vooraf van deze groep detailhandelaren en bedrijven in sommige gevallen waarschijnlijk toe te schrijven aan de terughoudendheid om zekerheden aan de banken te verstrekken in het laatste kwartaal van 2025 om de aankoop van eurobankbiljetten en -munten in voldoende hoeveelheden te financieren. Afgezien van enkele wachtrijen bij commerciële banken begin januari werden echter geen incidenten gemeld waarbij bedrijven, detailhandelaren of het publiek die problemen ondervonden bij het opnemen van eurocontanten, mede omdat 99 % van alle geldautomaten in het land op 1 januari 2026 eurobankbiljetten verstrekte.
De verkoop van starterkits voor het publiek was zeer bevredigend. 94 % van de 660 000 beschikbare kits was op 31 december 2025 verkocht en een deel van de bevolking beschikte al vóór de omschakeling over eurocontanten in verband met een buitenlandse reis of omdat zij geld hadden gewisseld bij een bank in Bulgarije. Bovendien werden alle starterkits voor detailhandelaren verkocht. Mede hierdoor kon er vanaf de eerste dagen van januari 2026 snel wisselgeld in euro worden verstrekt. Voor het eerst bij een omschakeling naar de euro bood de Bulgaarse Nationale Bank detailhandelaren de mogelijkheid om rollen euromunten volgens denominatie van banken te kopen, aangezien detailhandelaren deze praktischer in het gebruik vonden dan de starterkits.
Net als bij elke omschakeling naar de euro moesten commerciële banken en postkantoren rond de jaarwisseling grote hoeveelheden contant geld verwerken als gevolg van de verdere bevoorrading vooraf van detailhandelaren en bedrijven, de verkoop van starterkits en de creditering van geretourneerde contanten in lev. Commerciële banken, de Bulgaarse Nationale Bank en het bedrijf voor contantgelddiensten AD zetten tijdens de omschakeling meer personeel in en openden ook speciale extra loketten om contante transacties te vergemakkelijken. Door het grotere aantal loketten hoefden de openingstijden niet verder te worden verruimd dan de extra uren op zaterdag waarop de Bulgaarse Nationale Bank, de regionale kantoren van het bedrijf voor contantgelddiensten AD en sommige commerciële banken in januari open waren. De medewerkers van banken en postkantoren die met contant geld werken, kregen ruim van tevoren een opleiding, hetzij persoonlijk, hetzij via e-learning, onder de supervisie en begeleiding van de Bulgaarse Nationale Bank, om zich voor te bereiden op een soepele omgang met eurocontanten en de omwisseling van bankbiljetten en munten in lev.
2.2. Gereedheid voor het praktische gebruik van de euro en de periode van dubbele omloop
De periode waarin de euro en de Bulgaarse lev naast elkaar in omloop waren, duurde van 1 tot en met 31 januari 2026.
Na een degelijke voorbereiding zijn alle verkooppuntterminals (POS-terminals) in Bulgarije volgens plan op 1 januari 2026 meteen op de euro overgeschakeld. Op 1 januari 2026 waren de meeste geldautomaten klaar en beschikbaar voor het opnemen van eurobankbiljetten. Eind december 2025 werden de geldautomaten geladen met bankbiljetten van 10 en 20 euro en later ook deels met biljetten van 50 euro, die vanaf 1 januari 2026 konden worden opgenomen. Al op 1 januari 2026 was 99 % van alle 5 691 Bulgaarse geldautomaten klaar voor de verstrekking van eurobankbiljetten — een record — en enkele dagen later was 100 % dat.
Volgens de enige beschikbare, onvolledige gegevens bleef de waarde van de tijdens de periode van dubbele omloop opgenomen contanten zo goed als ongewijzigd ten opzichte van een jaar eerder, hoewel detailhandelaren het gebruik van elektronische betaalmethoden tijdens de omschakelingsperiode bevorderden. Tegelijkertijd nam het gebruik van kaartbetalingen ten opzichte van januari 2025 licht toe met ongeveer 12 %.
Dankzij de zorgvuldige voorbereidingen hebben de financiële kredietinstellingen en de postkantoren de extra werklast in de periode van dubbele omloop goed opgevangen. De grotere banken stelden in geselecteerde filialen extra loketten voor cashdiensten ter beschikking. Ten minste één commerciële bank heeft klanten met meer dan 200 munten uitgenodigd om speciaal aangewezen “Eurohubs” te bezoeken, die waren uitgerust met munttelmachines om muntgeld in lev te verwerken en in euro te crediteren. Daarnaast waren in januari 2026 veel filialen van commerciële banken ook op zaterdag geopend.
Bulgaarse lev kon worden omgewisseld tegen euro bij 1 520 bankfilialen, 2 230 postkantoren en de Nationale Bank van Bulgarije. Binnen bepaalde grenzen (tot 5 000 EUR per transactie, per persoon) kon Bulgaarse lev kosteloos worden omgewisseld bij de vijf regionale cashcentra van het bedrijf voor cashdiensten AD, een dochteronderneming van de Bulgaarse Nationale Bank. De totale waarde van de contanten in lev die op 31 januari 2026 via deze kanalen waren omgewisseld, bedroeg 11,17 miljard EUR.
Volgens een enquête die de Commissie tussen 2 en 9 januari 2026 in Bulgarije heeft gehouden 5 , heeft 71 % van de ondervraagden in de eerste week van januari geen contanten in lev of euro omgewisseld of opgenomen. Dit cijfer was lager dan tijdens een aantal eerdere omschakelingen, maar is niettemin een bevredigend resultaat 6 . Hieruit bleek dat particulieren en bedrijven de aanbeveling volgden om de eerste dagen of zelfs weken betalingen in euro bij voorkeur langs elektronische weg te verrichten, om lange wachtrijen bij commerciële banken tijdens de eerste dagen van de euro te voorkomen.
Voor consumenten is de periode van dubbele omloop zonder grote incidenten verlopen. Op de eerste werkdag na de omschakeling (5 januari 2026) verrichtte 6 % van het publiek contante betalingen uitsluitend in euro. Op 9 januari deed 10 % van de ondervraagde particulieren uitsluitend betalingen in euro.
Volgens een enquête die de Commissie tussen 2 en 9 februari 2026 in Bulgarije heeft gehouden 7 , vond 62 % van de respondenten het omgaan met euromunten makkelijk en vond 77 % het omgaan met eurobankbiljetten makkelijk; 79 % had geen moeite met bedragen in euro; 63 % vond dubbele prijsaanduidingen nuttig, 35 % vond van niet; 52 % meldde geen problemen in de eerste week van de omschakeling, terwijl degenen die problemen meldden voornamelijk verwezen naar langere wachtrijen (11 %) en problemen met geldautomaten (11 %). Een zeer klein deel van de respondenten gaf aan dat geldautomaten tijdelijk buiten werking waren (7 %) of dat er niet genoeg eurocontanten beschikbaar waren bij bankloketten (4 %).
Over het geheel genomen is de detailhandel het omschakelingsproces en de periode waarin met twee munten tegelijk werd gewerkt, goed doorgekomen. De detailhandelaren beschikten over genoeg eurocontanten en er werden geen noemenswaardige problemen met wachtrijen gemeld. Op 5 januari kreeg 26 % van de mensen uitsluitend wisselgeld in euro terug.
2.3. Uit omloop nemen van bankbiljetten en munten in Bulgaarse lev
Aangezien in de Bulgaarse economie veel contant geld wordt gebruikt, vormde het uit omloop nemen van contanten in lev een logistieke uitdaging.
Commerciële banken en postkantoren moeten tot eind 2026 lev omwisselen in euro, tot 30 juni kosteloos. Commerciële banken kunnen besluiten vanaf 1 juli 2026 een vergoeding in rekening te brengen. Bulgaarse bankbiljetten en munten kunnen kosteloos en zonder beperking in de tijd worden omgewisseld bij de Bulgaarse Nationale Bank, en kosteloos bij de vijf regionale cashcentra van het bedrijf voor cashdiensten AD. In februari 2026 daalde de waarde van de lev in omloop gestaag ten opzichte van de lev die in februari 2025 in omloop was. 36 % van het totale bedrag aan contanten in lev dat op 31 december 2024 8 in omloop was, werd vóór 1 januari 2026 uit omloop genomen. Tegen het einde van de periode van dubbele omloop op 31 januari 2026 was ongeveer 75 % van alle nog in omloop zijnde contanten in lev uit omloop genomen.
Via verschillende communicatiekanalen en de media werd bedrijven en particulieren verzocht waar passend gebruik te maken van niet-contante betalingen tijdens de periode van dubbele omloop, aangezien er voldoende tijd is om contanten in lev om te wisselen, ook na de periode van dubbele omloop. Deze aanpak voorkwam de eerste dagen of weken van de euro lange wachtrijen bij de Bulgaarse Nationale Bank en bij de regionale kantoren van het bedrijf voor cashdiensten AD, en bij commerciële banken en postkantoren. De speciale openingstijden in het weekend van de centrale bank van Bulgarije (de Bulgaarse Nationale Bank) en van meer dan 100 bankfilialen waren van grote invloed op omwisseling van de valuta en hielpen de wachtrijen te verminderen.
Het uit omloop nemen van bankbiljetten en munten in lev is tijdig van start gegaan en verloopt voorspoedig. Tijdens de periode van dubbele omloop van contanten in euro en lev, die eindigde op 31 januari 2026, was reeds 5,7 miljard EUR aan bankbiljetten en munten in lev omgewisseld, het merendeel bij de loketten van commerciële banken.
De Bulgaarse Nationale Bank is vanaf augustus 2025 begonnen met de geleidelijke demonetisering van geretourneerde lev-munten. De gedemonetiseerde munten worden verkocht als schroot, dat zal worden omgesmolten. De demonetisering van geretourneerde lev-bankbiljetten begon ook in het vierde kwartaal van 2025 en is geleidelijk doorgevoerd.
3.Afronding, perceptie van de juistheid van de prijsomrekening en dubbele prijsaanduiding
Net als bij eerdere omschakelingen naar de euro bestond er bij het publiek bezorgdheid over de mogelijke gevolgen van de omschakeling naar de euro voor de prijzen in Bulgarije. Het was dan ook van cruciaal belang voor een transparante en eerlijke omschakeling dat de Bulgaarse autoriteiten alle nodige maatregelen hebben getroffen om misbruik te voorkomen.
De periode van verplichte dubbele prijsaanduiding (in lev en in euro) is op 8 augustus 2025 ingegaan en eindigt op 8 augustus 2026.
Volgens een door de Commissie gehouden enquête 9 maakten de respondenten een duidelijk onderscheid tussen de verschillende aspecten van de prijsstellingspraktijken tijdens en na de omschakeling. 54 % vond de prijsomrekening altijd of vaak correct (28 % altijd, 26 % vaak). Deze uitkomst valt boven het bereik van de resultaten van de laatste omschakelingen naar de euro (Estland, Letland, Litouwen en Kroatië). 32 % daarentegen vond de prijsomrekening zelden of nooit correct (20 % zelden, 12 % nooit), terwijl 14 % geen mening gaf.
Men is kritischer in zijn oordeel over het afronden van prijzen. Slechts 41 % van de ondervraagden vond de afronding altijd of vaak correct (17 % altijd, 24 % vaak). 47 % vond de afronding zelden of nooit correct (25 % zelden, 22 % nooit), en nog eens 12 % gaf geen mening. Dit maakt afronding het meest betwiste aspect van de prijsstelling tijdens de omschakeling.
De meningen over de toepassing van dubbele prijsaanduidingen zijn positiever. 64 % vond dat deze altijd of vaak correct werden toegepast (36 % altijd, 28 % vaak). Daarentegen vond 25 % dat deze zelden of nooit correct werd toegepast (18 % zelden, 7 % nooit), terwijl 11 % geen mening gaf.
4.Voorkomen van prijsmisbruik
Anders dan bij andere recente omschakelingen naar de euro in andere lidstaten heeft Bulgarije niet gekozen voor een vrijwillige gedragscode voor bedrijven om zich vóór de omschakeling te verbinden tot correcte prijsomrekening en dubbele prijsaanduiding. Bulgarije heeft besloten een dergelijke gedragscode niet in te voeren vanwege de negatieve beeldvorming bij het publiek over dergelijke mechanismen en omdat de Bulgaarse wet op de introductie van de euro een uitgebreide en gedetailleerde reeks bindende verplichtingen voor handelaren kent. Zo zijn regels vastgesteld met betrekking tot de plaatsing, grootte en kleur van het lettertype van de prijzen tijdens de periode van dubbele prijsaanduiding, en zijn detailhandelaren verplicht de prijzen op transparante wijze vast te stellen en eventuele verhogingen met objectieve economische argumenten te rechtvaardigen. Op de naleving van deze regels door detailhandelaren wordt nauwlettend toegezien door de consumentenbeschermings- en belastingautoriteiten. Als gevolg daarvan laat de wet weinig ruimte voor een vrijwillige gedragscode waaraan zinvolle of aanvullende normen zijn toegevoegd.
Niettemin hebben de Bulgaarse autoriteiten gedetailleerde richtsnoeren voor bedrijven opgesteld en gepubliceerd over dubbele prijsaanduiding en de periode van dubbele omloop. Deze richtsnoeren omvatten een aantal aanvullende, niet-verplichte aanbevelingen, bijvoorbeeld dat de prijzen (tijdens de periode van dubbele prijsaanduiding) tot en met 31 december 2025 eerst in lev moeten worden weergegeven en dat vervolgens de prijzen in euro moeten worden benadrukt. Deze aanpak werd doeltreffender geacht om duidelijkheid voor de consument te waarborgen en tegelijkertijd de risico’s in verband met vrijwillige etiketterings- of certificeringsregelingen te vermijden.
De Bulgaarse commissie voor consumentenbescherming, het nationaal agentschap voor overheidsinkomsten en de commissie voor de bescherming van de mededinging zijn belast met het voorkomen en bestraffen van oneerlijke prijsstellingspraktijken met betrekking tot de euro. Consumenten kunnen de prijsontwikkeling van veelgekochte goederen volgen en klachten indienen bij speciale contactpunten voor het publiek van de desbetreffende autoriteiten. De zorgpunten van de leden van het publiek hadden voornamelijk te maken met kwesties zoals de aanduiding van de prijzen en de toepassing van de afrondingsregels. Alle vragen en klachten worden door de bevoegde autoriteiten zorgvuldig behandeld. Vanaf het begin van de dubbele prijsstelling tot en met 31 januari 2026 hebben de drie autoriteiten in totaal 23 449 klachten ontvangen.
De bij de commissie voor consumentenbescherming ingediende klachten en meldingen hadden betrekking op marktdeelnemers in uiteenlopende sectoren en op zowel goederen als diensten. Hierbij ging het onder meer om aanbieders van alledaagse consumptiegoederen en diensten, bijvoorbeeld in de detailhandel in voedingsmiddelen en niet-voedingsmiddelen, en van diverse persoonsgebonden diensten en diensten in verband met vervoer, de automobielsector, sport en gezondheidszorg. Dit brede bereik toont aan dat de uitdagingen in verband met de dubbele prijsaanduiding niet beperkt bleven tot één sector, maar gevolgen hadden voor meerdere gebieden waarop consumenten geld uitgaven tijdens de omschakeling naar de euro.
De meeste klachten die de commissie voor consumentenbescherming ontving, hadden betrekking op detailhandelsketens (supermarkten), alsook op prijsstijgingen van vervoersdiensten, cosmetische (schoonheids-)behandelingen, diensten van onlineplatforms en andere diensten voor eindgebruikers.
Bij de commissie voor consumentenbescherming werden 383 meldingen over administratieve overtredingen ingediend Deze gevallen rechtvaardigden het opleggen van administratieve sancties overeenkomstig de nationale wetgeving.
Tot dusverre is meer dan 50 % van alle bij de commissie voor consumentenbescherming gemelde zaken opgelost. Dit resultaat weerspiegelt de doeltreffendheid van vroegtijdige interventie en corrigerende maatregelen, met name in gevallen waarin inbreuken onopzettelijk waren en marktdeelnemers onmiddellijk actie hebben ondernomen om hun praktijken in overeenstemming te brengen met de wettelijke vereisten.
De commissie voor consumentenbescherming heeft ongeveer 80 zaken afgesloten met formele waarschuwingen aan marktdeelnemers. De waarschuwingen in verband met de inbreuken hadden voornamelijk betrekking op ontbrekende prijsaanduidingen in euro, het gebruik van verschillende lettergrootten of kleuren voor prijzen in Bulgaarse lev en in euro, en het gebruik van onevenredig kleine lettertypen voor de valutadenominatie. Het waarschuwingsmechanisme is een doeltreffend preventief instrument gebleken, dat een snelle naleving mogelijk maakt zonder dat onmiddellijke sancties nodig zijn.
Bij het nationaal agentschap voor overheidsinkomsten hadden de meeste ontvangen klachten betrekking op misbruik bij kruidenierswinkels, supermarkten, parkeerterreinen, kapperszaken en schoonheidssalons. Er werden ongeveer 400 administratieve sanctiebesluiten uitgevaardigd, waarvan er 102 zijn afgesloten, waaronder 8 procedures die zijn afgesloten met waarschuwingen van het nationaal agentschap voor overheidsinkomsten. 94 procedures zijn afgesloten met het opleggen van een boete.
Tot dusverre heeft de commissie voor de bescherming van de mededinging ongeveer 30 klachten ontvangen over ongerechtvaardigde prijsverhogingen, met name vanaf 1 januari 2026. Sommige van de klachten hadden betrekking op niet-naleving van de wet in de vorm van onduidelijke vermelding van prijzen in euro en lev, en teruggave van wisselgeld in euro tijdens de periode van dubbele omloop. Alle klachten werden doorgestuurd naar de bevoegde autoriteiten: het nationaal agentschap voor overheidsinkomsten en de commissie voor consumentenbescherming.
De meeste Bulgaren vonden de dubbele prijsaanduiding een nuttig hulpmiddel, dat hen heeft geholpen prijsvergelijkingen te maken en in hun nieuwe munt te leren denken. Volgens een enquête die de Europese Commissie in januari 2026 10 heeft gehouden, gaf bijna twee derde van de respondenten in Bulgarije (63 %) aan dat zij de dubbele prijsaanduiding tijdens de omschakeling nuttig vonden. Dit percentage is in overeenstemming met de laatste omschakeling naar de euro (Kroatië). Bovendien had 64 % van de in januari 2026 ondervraagde Bulgaren vaak of zeer vaak het gevoel dat de dubbele prijsaanduiding correct werd toegepast, wat duidelijk boven het gemiddelde van de laatste omschakelingen naar de euro ligt (Estland, Letland, Litouwen en Kroatië).
Over het geheel genomen blijven het effect van de euro op de prijzen en misbruik in de prijsstelling een punt van zorg voor de mensen in Bulgarije 11 . Daarom wordt aanbevolen nauwlettend toezicht te blijven houden op de dubbele prijsaanduiding, de correcte toepassing van de omrekenings- en afrondingsregels en de prijsontwikkeling tot 8 augustus 2026, wanneer de dubbele prijsaanduiding afloopt.
5.Prijsontwikkelingen en prijspercepties
Zoals bij elke omschakeling naar de euro is de verwachting dat de prijzen zullen stijgen wijdverbreid in de periode onmiddellijk na de omschakeling, wat mede een verklaring biedt voor de aanhoudende aandacht voor prijsgerelateerde zorgpunten die in het algemeen in de enquête werden gesignaleerd.
Op de vraag of zij denken dat de euro zal helpen de prijzen in Bulgarije stabiel te houden of de inflatie juist zal aanjagen, wijzen de resultaten erop dat de bezorgdheid over de inflatie duidelijk overheerst. 66 % is van mening dat de euro de inflatie in Bulgarije zal aanwakkeren, een iets hoger percentage dan bij eerdere omschakelingen naar de euro 12 . Daarentegen is 21 % van de Bulgaren van mening dat de euro zal helpen de prijzen stabiel te houden, een percentage dat binnen de marge van de laatste omschakelingen naar de euro 13 valt.
Tegen deze achtergrond wijzen de eerste beschikbare gegevens erop dat de invoering van de euro slechts een geringe invloed op de inflatie heeft gehad. De gerealiseerde maandelijkse inflatie in januari 2026 bedroeg 0,6 %, slechts ongeveer 0,1 procentpunt hoger dan werd verwacht ten tijde van de najaarsprognoses van de Europese Commissie, waarin geen rekening was gehouden met specifieke stijgingen vanaf januari als gevolg van de omschakeling naar de euro. Als het effect van de lager dan verwachte inflatie voor onbewerkte voedingsmiddelen buiten beschouwing wordt gelaten, wijst dit op een totaal effect van 0,2 procentpunt, in overeenstemming met de kortetermijneffecten die bij eerdere omschakelingen werden waargenomen. Januari is de maand met de hoogste gemiddelde inflatie op maandbasis in Bulgarije en, zoals historisch het geval is, werd ook in januari 2026 de inflatie grotendeels veroorzaakt door seizoensfactoren, zoals administratieve prijsstijgingen, huurprijzen, nutsvoorzieningen en andere abonnementen. Van de subcategorieën vertoonde de dienstensector in januari 2026 inderdaad een opmerkelijke maandelijkse prijsstijging van 1,4 %, maar slechts de helft van deze stijging van de prijzen voor diensten overtreft de verwachtingen ten tijde van de najaarsprognoses van de Europese Commissie 14 .
Uit eerdere omschakelingen naar de euro is gebleken dat oneerlijke prijsverhogingen tijdens de omschakeling naar de euro het meest voorkomen bij lokale bedrijven en dienstverleners. Hoewel hun goederen en diensten geen groot deel uitmaken van het gestandaardiseerde consumptiepakket dat wordt gebruikt om de inflatie te meten, worden zij veelvuldig — en zeer vaak individueel — aangeschaft of geconsumeerd, waardoor prijswijzigingen voor die goederen en diensten in hoge mate zichtbaar zijn. Tegelijkertijd zijn er andere, gunstigere ontwikkelingen in de prijzen van minder vaak aangeschafte goederen die de consument wellicht minder opvallen. Als gevolg daarvan is de gevoelsinflatie vaak hoger dan de werkelijke inflatie.
Het ogenschijnlijk kleine algehele effect van de ongerechtvaardigde prijsverhogingen op de inflatie is deels toe te schrijven aan de snelle beleidsreactie van de Bulgaarse autoriteiten. De inspecties resulteerden namelijk in de correctie van een aantal opgedreven prijzen en hadden een afschrikkend effect op verdere ongerechtvaardigde prijsverhogingen.
In overeenstemming met de gevestigde praktijk na de invoering van de euro in andere lidstaten, zullen de prijsontwikkelingen na de omschakeling naar de euro in Bulgarije worden beoordeeld door Eurostat. Het verslag van Eurostat kan worden verwacht in de tweede helft van 2026.
6.Perceptie van en communicatie over de euro
Bulgarije is een ambitieuze communicatiecampagne gestart na het gunstige besluit van de Raad van 8 juli 2025, in overeenstemming met de nationale communicatiestrategie 15 . Het doel van de campagne was ervoor te zorgen dat de Bulgaarse bevolking, met inbegrip van kwetsbare groepen en mensen die in afgelegen gebieden wonen, duidelijk, objectief, nauwkeurig, snel en naar behoren werd geïnformeerd over de gevolgen en praktische veranderingen in verband met de omschakeling van de lev naar de euro. Dit was des te noodzakelijker omdat de publieke steun voor de aanneming van de euro bescheiden was: in juni 2025 was slechts 49,2 % van de mensen in Bulgarije vóór.
De Bulgaarse autoriteiten hebben krachtdadig gehandeld, onder andere door een website te lanceren ( http://evroto.bg ), een reeks evenementen en roadshows in het hele land te organiseren, een reclamecampagne te voeren in de ondergrondse van Sofia en op reclameborden langs belangrijke wegen, drukwerk voor burgers en bedrijven te laten maken, reclamespots uit te zenden op tv en radio, een digitale campagne te voeren en op kwetsbare personen gerichte maatregelen te treffen. De Bulgaarse Nationale Bank had ook een speciale rubriek op haar website ( Българска народна банка ) waar regelmatig de meest relevante vragen en bijbehorende antwoorden over de aanneming van de euro werden gepubliceerd.
De gezamenlijke nationale voorlichtingscampagne van de Bulgaarse Nationale Bank en het ministerie van Financiën werd gecoördineerd door het ministerie van Financiën en gesteund door andere instellingen en belanghebbenden, zoals de commissie voor consumentenbescherming, de nationale vereniging van gemeenten in de Republiek Bulgarije, banken, postkantoren en detailhandelaren. Interessant is dat de campagne ook werd gesteund door vakbonden en dat de Bulgaarse Sociaal-Economische Raad een belangrijke rol heeft gespeeld bij het bereiken van kwetsbare mensen. De campagne werd ook actief gesteund door de Europese Centrale Bank via verscheidene evenementen en initiatieven, zoals een seminar voor journalisten in Frankfurt en een digitale campagne.
In het kader van een partnerschapsovereenkomst en een daaropvolgende subsidieovereenkomst tussen het ministerie van Financiën van Bulgarije en de Europese Commissie wordt de communicatiecampagne medegefinancierd door de Commissie (in lijn met eerdere omschakelingen financiert de Commissie maximaal 50 % van de subsidiabele kosten, tot een totaalbedrag van 1 euro per inwoner); in het geval van Bulgarije is het overeengekomen maximumbedrag 2,6 miljoen EUR).
De campagne heeft bijgedragen tot een soepele overgang op de euro, zoals bevestigd door een Eurobarometer-enquête waaruit blijkt dat 78 % van de mensen in Bulgarije zich goed geïnformeerd voelde over de invoering van de euro; 62 % was van mening dat het proces vlot en efficiënt was verlopen; en 52 % gaf aan geen problemen te hebben ondervonden bij het omwisselen van lev in euro of bij het opnemen van contant geld bij banken in de eerste week 16 .
De media (zowel nationale als regionale) hebben geholpen om mensen bewust te maken van de praktische gevolgen van de omschakeling naar de euro voor hun leven. De toon in de media rond 1 januari 2026, de dag van de omschakeling, was in het algemeen feitelijk en positief, waarbij de nationale media de omschakeling naar de euro benadrukten als een mijlpaal die de rol van Bulgarije binnen de EU zal versterken.
Zoals hierboven opgemerkt, lijkt de publieke opinie echter nog steeds verdeeld te zijn over de voordelen van de euro: 49 % van de mensen in Bulgarije beschouwt de euro als een goede zaak voor hun land, en 43 % is het tegenovergestelde standpunt toegedaan 17 . Dit kan worden verklaard door de vrees voor aanzienlijke prijsstijgingen, die al maanden vóór de omschakeling wijdverbreid waren, als gevolg van wat belanghebbenden beschouwen als een goed georganiseerde desinformatiecampagne. Er zij op gewezen dat de meningen aanzienlijk positiever zijn wanneer mensen in Bulgarije de euro beoordelen vanuit een EU-perspectief, waarbij 67 % van de respondenten van mening is dat de euro een goede zaak is voor de EU.
Om meer bekendheid te geven aan de omschakeling en een positief verhaal uit te dragen, heeft het directoraat-generaal Economische en Financiële Zaken van de Europese Commissie de nationale campagne niet alleen ondersteund met persactiviteiten, seminars voor journalisten in Brussel en Sofia en visuele producten (waaronder spandoeken op het Karel de Grotegebouw om Bulgarije te verwelkomen in de eurozone), maar ook, samen met het directoraat-generaal Communicatie van de Europese Commissie, met een zeer zichtbare socialemediacampagne om de voordelen van de euro te laten zien (ongeveer 1,9 miljoen gebruikers werden bereikt op Instagram en 3,7 miljoen op Facebook).
7.Conclusies over de omschakeling van Bulgarije naar de euro en aanbevelingen voor toekomstige omschakelingen naar de euro
De omschakeling naar de euro in Bulgarije was goed voorbereid en georganiseerd, en verliep soepel. Financiële instellingen, bedrijven en particulieren ontvingen vóór de omschakeling voldoende eurocontanten.
Te midden van aanhoudende bezorgdheid onder het publiek over prijsstijgingen moeten de Bulgaarse autoriteiten intensieve prijsinspecties blijven uitvoeren om ervoor te zorgen dat de prijzen correct worden aangegeven, dat ongerechtvaardigde prijsverhogingen worden beteugeld en dat in voorkomend geval de verplichtingen uit hoofde van de wetgeving inzake consumentenbescherming en mededinging worden nageleefd.
Net als in Bulgarije moet bij toekomstige omschakelingen de prijsbewaking intensief zijn en over een voldoende lang tijdsbestek worden uitgevoerd met betrekking tot de sectoren die het grootste risico lopen, zodat ongerechtvaardigde prijsverhogingen snel kunnen worden vastgesteld en aangepakt. Dit zou het mogelijk maken de inspecties en het beleid beter op potentiële overtreders te richten, en tegelijkertijd zou er minder vaak op anekdotisch bewijs hoeven te worden afgegaan en zouden ongegronde zorgen in het publieke debat worden weggenomen.
Bij toekomstige omschakelingen moet aandacht worden besteed aan de voor- en nadelen van een niet-bindende gedragscode voor het bedrijfsleven in plaats van de wetgeving inzake consumentenbescherming en mededinging strikt toe te passen. Deze voor- en nadelen moeten worden afgewogen in het licht van de ervaring van Bulgarije enerzijds en die van andere lidstaten die zijn overgestapt op de euro en een dergelijke code hebben anderzijds.
Aangezien dubbele prijsaanduiding kosten met zich meebrengt en mensen relatief snel vertrouwd raken met de eenheidsmunt, zou de verplichte periode van dubbele prijsaanduiding gedurende één jaar kunnen worden gehandhaafd.
Wat de verstrekking vooraf van munten aan bedrijven betreft, zouden de lidstaten die in de toekomst tot de euro toetreden, kunnen overwegen het voorbeeld van Bulgarije te volgen door bedrijven te voorzien van muntrollen van verschillende denominaties in plaats van starterkits met verschillende munten, aangezien muntrollen voor bedrijven handiger en minder omslachtig in het gebruik zijn gebleken dan starterkits.
De ervaring van Bulgarije bevestigt dat communicatie en een bewustmakingscampagne belangrijk zijn voor een soepele omschakeling naar de euro.
Gezien de betrekkelijk korte tijd tussen een positief convergentieverslag en de omschakelingsdatum moeten lidstaten die nog op de euro moeten overgaan, bij het aanschaffen van hun communicatiebehoeften voortbouwen op de ervaring van Bulgarije door het contract voor communicatiediensten in percelen te verdelen om mogelijke vertragingen zo goed mogelijk op te vangen en noodplannen op te stellen.
De eerste golf lidstaten heeft de euro ingevoerd volgens het “scenario van Madrid”, dat voorzag in een overgangsperiode van drie jaar (één jaar voor Griekenland).