EUROPESE COMMISSIE

Brussel, 17.11.2025

COM(2025) 693 final

2025/0351(NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende de sluiting, namens de Unie, van een overeenkomst tussen de Europese Unie, enerzijds, en IJsland, anderzijds, tot vaststelling van de regels voor de deelname van IJsland aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit

TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Zoals bepaald in Verordening (EU) 2023/588 betreffende het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit 3 (de “verordening beveiligde connectiviteit”) en Verordening (EU) 2021/696 betreffende het ruimtevaartprogramma van de Unie 4 (de “ruimtevaartverordening”), wordt de deelname van derde landen aan de beveiligde connectiviteit, respectievelijk GOVSATCOM, geregeld bij een afzonderlijke internationale overeenkomst uit hoofde van artikel 218 VWEU.

Voor de deelname van IJsland aan de beveiligde connectiviteit en aan GOVSATCOM zal één overeenkomst worden gesloten omdat beide programma’s met elkaar verbonden zijn (GOVSATCOM is ook het dienstencentrum voor beveiligde connectiviteit) en omdat IJsland onder dezelfde voorwaarden aan beide programma’s kan deelnemen.

Vanuit geopolitiek oogpunt is de deelname van IJsland aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit van belang voor de Unie, aangezien het bijdraagt tot de versterking van de rol van Europa als mondiale speler door de beveiligde connectiviteit uit te breiden tot buiten de grenzen van de Unie, en tot de bevordering van internationale samenwerking, zoals gedefinieerd in de ruimtevaartstrategie voor Europa 5 . Een overeenkomst met IJsland versterkt de strategische houding van de EU, hetgeen een doelstelling is van de ruimtestrategie voor veiligheid en defensie van de Europese Unie 6 .

De deelname van een derde land als IJsland is ook van belang voor de Europese Unie omdat de uitbreiding van het gebruik van beveiligde connectiviteit inkomsten genereert voor de Europese Unie.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

De verordening beveiligde connectiviteit biedt de mogelijkheid om het programma voor beveiligde connectiviteit open te stellen voor derde landen, met als eerste categorie de EER-EVA-landen.

Een overeenkomst met IJsland vormt een aanvulling op het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit. Een overeenkomst zal ook beveiligde connectiviteit buiten de Unie, in het strategisch belangrijke Hoge Noorden, bevorderen en versterken.

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

Gezien de gunstige geografische ligging van IJsland in de buurt van het noordpoolgebied is beveiligde connectiviteit belangrijk ter ondersteuning van essentiële economische sectoren, met name telecommunicatie en vervoer.

Een overeenkomst inzake beveiligde connectiviteit met IJsland draagt bij tot een aantal EU-prioriteiten, waaronder de Green Deal, een Europa dat klaar is voor het digitale tijdperk, een economie die werkt voor mensen, en een sterker Europa in de wereld.

Gezien de gunstige geografische ligging van IJsland in de nabijheid van het noordpoolgebied, zal een overeenkomst ook bijdragen tot vrede en veiligheid en de duurzame ontwikkeling van de aarde.

In het strategisch kompas voor veiligheid en defensie dat de Raad op 21 maart 2022 heeft aangenomen, wordt voorgesteld dat de ruimtevaartsystemen van de EU mondiale connectiviteit bieden aan actoren op het gebied van veiligheid en defensie. Daarin wordt de Unie ook opgeroepen te werken aan het voorstel voor een in de ruimte gestationeerd EU-systeem voor wereldwijde beveiligde communicatie. Een overeenkomst met IJsland zal daartoe bijdragen.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

•Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)

De Unie moet, door middel van de verordening beveiligde connectiviteit en de ruimtevaartverordening, veerkrachtige, wereldwijde, veilige, beschermde, ononderbroken, gegarandeerde en flexibele oplossingen voor satellietcommunicatie bieden, die gebaseerd zijn op de technologische en industriële kennis van de Unie, om de veerkracht van de activiteiten van de lidstaten en de instellingen van de Unie te vergroten.

Aangezien het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en het ruimtevaartprogramma van de Unie programma’s van de Unie zijn, kan de deelname van derde landen aan beide programma’s niet door de EU-lidstaten zelf worden gerealiseerd.

•Evenredigheid en keuze van het instrument

Zoals bepaald in de verordening beveiligde connectiviteit en in de ruimtevaartverordening, wordt de deelname van derde landen aan beveiligde connectiviteit en GOVSATCOM geregeld bij een afzonderlijke internationale overeenkomst uit hoofde van artikel 218 VWEU om de rechten en verplichtingen van de partijen vast te leggen.

3.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING

•Bijeenbrengen en gebruik van expertise

4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

IJsland zal bijdragen aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en het GOVSATCOM-onderdeel op basis van zijn bbp, met inbegrip van de aanpassing voor 2023-2025 voor beveiligde connectiviteit van de Unie en voor 2021-2025 voor GOVSATCOM.

5.OVERIGE ELEMENTEN

•Uitvoeringsplanning en regelingen betreffende controle, evaluatie en rapportage

2025/0351 (NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

betreffende de sluiting, namens de Unie, van een overeenkomst tussen de Europese Unie, enerzijds, en IJsland, anderzijds, tot vaststelling van de regels voor de deelname van IJsland aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 189, in samenhang met artikel 218, lid 6, tweede alinea, punt a),

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Gezien de goedkeuring van het Europees Parlement 7 ,

Overwegende hetgeen volgt:

(1)Overeenkomstig Besluit (EU) .../... van de Raad van [datum] 8 is de overeenkomst tussen de Europese Unie, enerzijds, en IJsland, anderzijds, tot vaststelling van de regels voor de deelname van IJsland aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en voor toegang tot de diensten daarvan (“de Overeenkomst”), op ... 9 , namens de Unie ondertekend, onder voorbehoud van de sluiting ervan op een latere datum.

(2)Vanuit geopolitiek oogpunt zal de deelname van IJsland aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit bijdragen tot de versterking van de rol van Europa als mondiale speler en tot de bevordering van internationale samenwerking, zoals gedefinieerd in de ruimtevaartstrategie voor Europa 10 . Een overeenkomst met IJsland versterkt de strategische houding van de EU, hetgeen een doelstelling is van de ruimtestrategie voor veiligheid en defensie van de Europese Unie 11 .

(3)De Overeenkomst moet worden goedgekeurd,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Deze overeenkomst tussen de Europese Unie, enerzijds, en IJsland, anderzijds, tot vaststelling van de regels voor de deelname van IJsland aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit (“de Overeenkomst”), wordt hierbij goedgekeurd.

Artikel 2 

Dit besluit treedt in werking op de datum van de vaststelling ervan.

Gedaan te Brussel,

FINANCIEEL MEMORANDUM

FINANCIEEL MEMORANDUM “ONTVANGSTEN” — VOOR VOORSTELLEN DIE GEVOLGEN HEBBEN AAN DE ONTVANGSTENZIJDE VAN DE BEGROTING

1.BENAMING VAN HET VOORSTEL

Overeenkomst tussen de Europese Unie en IJsland tot vaststelling van de regels voor de deelname van IJsland aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie

[IJsland, GOVSATCOM]

2.BEGROTINGSONDERDELEN

Begrotingsonderdeel voor ontvangsten (hoofdstuk/artikel/post): 6 6 0 0

Begroot bedrag voor het desbetreffende jaar:

(alleen in geval van bestemmingsontvangsten):

De ontvangsten worden toegewezen aan het volgende begrotingsonderdeel voor uitgaven (hoofdstuk/artikel/post): 04 02 03 01.

3.FINANCIËLE GEVOLGEN

◻    Het voorstel heeft geen financiële gevolgen

◻    Het voorstel heeft geen financiële gevolgen voor de uitgaven maar wel voor de ontvangsten

x    Het voorstel heeft financiële gevolgen voor de bestemmingsontvangsten,

namelijk:

(in miljoen EUR, tot op één decimaal)

Onderdeel ontvangsten	Gevolgen voor ontvangsten 12 13	12 maanden met ingang van 1.1.2026 (indien van toepassing)	Jaar N
6 6 0 0	0,09		2026
Hoofdstuk/artikel/post ...

Situatie na de actie
Begrotingsonderdeel voor ontvangsten	2027	[N+2]	[N+3]	[N+4]	[N+5]
6 6 0 0	0,12
Hoofdstuk/artikel/post ...

(Alleen in geval van bestemmingsontvangsten, op voorwaarde dat het begrotingsonderdeel al bekend is)

Begrotingsonderdeel voor uitgaven 14	2026	2027
04 02 03 01	0,09	0,12
Hoofdstuk/artikel/post ...

Begrotingsonderdeel voor uitgaven	[N+2]	[N+3]	[N+4]	[N+5]
Hoofdstuk/artikel/post ...
Hoofdstuk/artikel/post ...

4.FRAUDEBESTRIJDINGSMAATREGELEN

5.ANDERE OPMERKINGEN

(methode/formule voor de berekening van de ontvangsten)

Voor 2026 en 2027 is de bijdrage gebaseerd op de EVA-coëfficiënt voor de deelname aan de programma’s, terwijl de retroactieve deelnamebijdrage voor de periode 2021-2025 wordt berekend op basis van de in die periode daadwerkelijk bestede bedragen, overeenkomstig Besluit nr. xx/2025 van het Gemengd Comité van de EER van xx 2025.

FINANCIEEL MEMORANDUM “ONTVANGSTEN” — VOOR VOORSTELLEN DIE GEVOLGEN HEBBEN AAN DE ONTVANGSTENZIJDE VAN DE BEGROTING

1.BENAMING VAN HET VOORSTEL

Overeenkomst tussen de Europese Unie en IJsland tot vaststelling van de regels voor de deelname van IJsland aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie

[IJsland, beveiligde connectiviteit van de Unie]

2.BEGROTINGSONDERDELEN

Begrotingsonderdeel voor ontvangsten (hoofdstuk/artikel/post): 6 6 0 0

Begroot bedrag voor het desbetreffende jaar:

(alleen in geval van bestemmingsontvangsten):

De ontvangsten worden toegewezen aan het volgende begrotingsonderdeel voor uitgaven (hoofdstuk/artikel/post): 04 01 02, 04 03 01, 13 05 01, 14 08 01.

3.FINANCIËLE GEVOLGEN

◻    Het voorstel heeft geen financiële gevolgen

◻    Het voorstel heeft geen financiële gevolgen voor de uitgaven maar wel voor de ontvangsten

x    Het voorstel heeft financiële gevolgen voor de bestemmingsontvangsten,

namelijk:

(in miljoen EUR, tot op één decimaal)

Onderdeel ontvangsten	Gevolgen voor ontvangsten 15 16	12 maanden met ingang van 1.1.2026 (indien van toepassing)	Jaar N
6 6 0 0	0,8		2026
Hoofdstuk/artikel/post ...

Situatie na de actie
Begrotingsonderdeel voor ontvangsten	2027	[N+2]	[N+3]	[N+4]	[N+5]
6 6 0 0	0,7
Hoofdstuk/artikel/post ...

(Alleen in geval van bestemmingsontvangsten, op voorwaarde dat het begrotingsonderdeel al bekend is)

Begrotingsonderdeel voor uitgaven 17	2026	2027
04 01 02	0,001	0,001
04 03 01	0,3	0,5
13 05 01	0,4	0,2
14 08 01	0,1	0,1

Begrotingsonderdeel voor uitgaven	[N+2]	[N+3]	[N+4]	[N+5]
Hoofdstuk/artikel/post ...
Hoofdstuk/artikel/post ...

4.FRAUDEBESTRIJDINGSMAATREGELEN

5.ANDERE OPMERKINGEN

(methode/formule voor de berekening van de ontvangsten)

Voor 2026 en 2027 is de bijdrage gebaseerd op de EVA-coëfficiënt voor de deelname aan de programma’s, terwijl de retroactieve bijdrage voor de periode 2023-2025 wordt berekend op basis van de in die periode daadwerkelijk bestede bedragen, overeenkomstig Besluit nr. xx/2025 van het Gemengd Comité van de EER van xx 2025.

(1)    Verordening (EU) 2021/696 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van het ruimtevaartprogramma van de Unie, tot oprichting van het Agentschap van de Europese Unie voor het ruimtevaartprogramma en tot intrekking van de Verordeningen (EU) nr. 912/2010, (EU) nr. 1285/2013 en (EU) nr. 377/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU (PB L 170 van 12.5.2021, blz. 79).

(2)    Raad van de Europese Unie, 16060/24 ADD 1 ESPACE 106 van 11 december 2024.

(3)    Verordening (EU) 2023/588 van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2023 tot vaststelling van het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit voor de periode 2023-2027 (PB L 79 van 17.3.2023, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/588/oj).

(4)    Verordening (EU) 2021/696 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van het ruimtevaartprogramma van de Unie, tot oprichting van het Agentschap van de Europese Unie voor het ruimtevaartprogramma en tot intrekking van de Verordeningen (EU) nr. 912/2010, (EU) nr. 1285/2013 en (EU) nr. 377/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU (PB L 170 van 12.5.2021, blz. 69, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/696/oj).

(5)    Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “Ruimtevaartstrategie voor Europa” (COM(2016) 705 final van 26.10.2016).

(6)    Gezamenlijke mededeling aan het Europees Parlement en de Raad, “Een ruimtestrategie voor veiligheid en defensie van de Europese Unie” (JOIN(2023) 9 final van 10.3.2023).

(7)    Goedkeuring in PB C , , blz. (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad).

(8)    PB: Gelieve het nummer van het besluit in document ST 7773/23 in de tekst in te voegen en het nummer, de datum en de verwijzing naar het PB van dat besluit in de voetnoot in te voegen:Besluit (EU) .../... van de Raad van ... betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie, van een overeenkomst tussen de Europese Unie, enerzijds, en IJsland, anderzijds, tot vaststelling van de regels voor de deelname van IJsland aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit (PB L ..., ..., blz. …).

(9)    PB: Gelieve de datum van ondertekening van de Overeenkomst in te vullen.

(10)    Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “Ruimtevaartstrategie voor Europa” (COM(2016) 705 final van 26.10.2016).

(11)    Gezamenlijke mededeling aan het Europees Parlement en de Raad, “Een ruimtestrategie voor veiligheid en defensie van de Europese Unie” (JOIN(2023) 9 final van 10.3.2023).

(12)    De jaarlijkse bedragen moeten worden geraamd op basis van de formule of methode als vastgesteld in deel 5. Voor het beginjaar wordt het jaarlijkse bedrag normaal gesproken uitbetaald zonder vermindering of pro rata.

(13)    Voor traditionele eigen middelen (douanerechten en suikerheffingen) moeten nettobedragen worden vermeld, d.w.z. na aftrek van 20 % aan inningskosten.

(14)    Alleen te gebruiken indien nodig.

(15)    De jaarlijkse bedragen moeten worden geraamd op basis van de formule of methode als vastgesteld in deel 5. Voor het beginjaar wordt het jaarlijkse bedrag normaal gesproken uitbetaald zonder vermindering of pro rata.

(16)    Voor traditionele eigen middelen (douanerechten en suikerheffingen) moeten nettobedragen worden vermeld, d.w.z. na aftrek van 20 % aan inningskosten.

(17)    Alleen te gebruiken indien nodig.

EUROPESE COMMISSIE

Brussel, 17.11.2025

COM(2025) 693 final

BIJLAGE

bij het

voorstel voor een besluit van de Raad

betreffende de sluiting, namens de Unie, van een overeenkomst tussen de Europese Unie, enerzijds, en IJsland, anderzijds, tot vaststelling van de regels voor de deelname van IJsland aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit

Overeenkomst tussen de Europese Unie en IJsland tot vaststelling van de regels voor de deelname van IJsland aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie

DE EUROPESE UNIE (hierna “de Unie” genoemd),

enerzijds,

en

IJsland,

anderzijds,

hierna gezamenlijk “de Partijen” genoemd,

GEZIEN de deelname van IJsland aan het ruimtevaartprogramma van de Unie;

GEZIEN de verplichtingen van de Partijen uit hoofde van het internationale recht,

HERINNEREND AAN Verordening (EU) 2021/696 betreffende het ruimtevaartprogramma van de Unie 1 (hierna “de ruimtevaartverordening” genoemd) en Verordening (EU) 2023/588 betreffende het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit 2 (hierna “de verordening beveiligde connectiviteit” genoemd);

ERKENNENDE dat IJsland financieel bijdraagt aan de activiteiten die voortvloeien uit het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie, zoals vastgesteld in Besluit nr. xx/2025 van het Gemengd Comité van de EER van xx 2025 tot wijziging van Protocol nr. 31 betreffende samenwerking op specifieke gebieden buiten de vier vrijheden en Protocol nr. 37 houdende de lijst bedoeld in artikel 101 bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (hierna “de EER-overeenkomst” genoemd);

GEZIEN het belang van de EER-overeenkomst als wettelijke en institutionele basis voor het versterken en verbreden van de samenwerking tussen de Unie en IJsland op het gebied van beveiligde connectiviteit;

HERINNEREND AAN de Overeenkomst tussen de Europese Unie en IJsland inzake beveiligingsprocedures voor de uitwisseling van gerubriceerde gegevens (hierna “de informatiebeveiligingsovereenkomst” genoemd), die op 12 juni 2006 is ondertekend en op 1 maart 2007 in werking is getreden;

HERINNEREND AAN de beveiligingsregelingen voor gerubriceerde informatie die tussen IJsland en de Unie wordt uitgewisseld (hierna “de beveiligingsregelingen” genoemd), waarover op 22 februari 2007 overeenstemming is bereikt;

ERKENNENDE dat in Besluit (GBVB) 2021/698 van de Raad de verantwoordelijkheden zijn vastgesteld die door de Raad en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (“de HV”) moeten worden uitgeoefend om een bedreiging van de veiligheid van de Unie of van een of meer lidstaten af te wenden of om ernstige schade voor de essentiële belangen van de Unie of van een of meer lidstaten te beperken, en dat dat besluit overeenkomstig artikel 35 van de ruimtevaartverordening en artikel 31 van de verordening beveiligde connectiviteit van toepassing is in alle gevallen waarin het functioneren van het systeem of de verlening van de diensten voor de overheid van invloed kan zijn op de veiligheid van de Unie of haar lidstaten.

GEZIEN het belang van IJsland bij de diensten van het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en van de beveiligde connectiviteit van de Unie;

GELEID DOOR DE WENS een bilaterale overeenkomst tot stand te brengen over de deelname van IJsland aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie,

ZIJN HET VOLGENDE OVEREENGEKOMEN:

Artikel 1

Doel van de overeenkomst

1. In deze overeenkomst worden de voorwaarden vastgesteld voor de deelname van IJsland aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie, en voor de toegang van IJsland tot beveiligde connectiviteitsdiensten van de Unie voor overheidsgebruik en GOVSATCOM-diensten.

2. IJsland neemt deel aan de beveiligde connectiviteit van de Unie en aan GOVSATCOM voor zover het machtigingen verleent aan gebruikers van beveiligde connectiviteit van de Unie wat capaciteiten voor overheidsgebruik betreft en GOVSATCOM-gebruikers, of voorziet in satellietcommunicatiecapaciteit, grondsegmentlocaties of delen van de grondsegmentfaciliteiten.

3. De bij deze overeenkomst verleende rechten laten het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie onverlet. De overeenkomst verleent IJsland geen beslissingsbevoegdheid met betrekking tot het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie.

4. Deze overeenkomst doet geen afbreuk aan het rechtskader en de institutionele structuur van het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie zoals vastgesteld in het Unierecht, de desbetreffende in de EER-overeenkomst opgenomen handelingen van de Unie of de maatregelen die tot uitvoering van de handelingen van de Unie zijn getroffen. Deze overeenkomst doet evenmin afbreuk aan de toepasselijke wet- en regelgeving en het beleid van de Unie tot uitvoering van non-proliferatieverbintenissen en uitvoercontrole voor producten voor tweeërlei gebruik.

5. De Unie is eigenaar van alle materiële en immateriële activa die deel uitmaken van de infrastructuur voor overheidsgebruik die is ontwikkeld in het kader van het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit, overeenkomstig artikel 5, lid 2, en artikel 19, lid 2, van de verordening beveiligde connectiviteit, en in het kader van het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie.

6. Deze overeenkomst doet geen afbreuk aan de rechten en verplichtingen van de Partijen uit hoofde van andere internationale overeenkomsten.

Artikel 2

Definities

Voor de toepassing van deze overeenkomst wordt verstaan onder:

1. “GOVSATCOM-hub”: een GOVSATCOM-hub als gedefinieerd in artikel 2, punt 23, van Verordening (EU) 2021/696;

2. “het Agentschap”: het Agentschap van de Europese Unie voor het ruimtevaartprogramma, dat is opgericht bij Verordening (EU) 2021/696;

3. “gerubriceerde EU-informatie” of “EUCI”: gerubriceerde EU-informatie of EUCI als gedefinieerd in artikel 2, punt 25, van Verordening (EU) 2021/696;

4. “gevoelige niet-gerubriceerde informatie”: gevoelige niet-gerubriceerde informatie als gedefinieerd in artikel 2, punt 26, van Verordening (EU) 2021/696;

5. “token”: de eenheid die wordt gebruikt als vergoeding voor of ter betaling van GOVSATCOM-diensten, zoals gedefinieerd in artikel 2 van Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/1055 van de Commissie 3 ;

6. “zeggenschap”: het vermogen om beslissende invloed op een juridische entiteit uit te oefenen, hetzij direct hetzij indirect, via een of meer intermediaire juridische entiteiten;

7. “uitvoerende bestuursstructuur”: het overeenkomstig nationaal recht aangewezen orgaan van een juridische entiteit dat in voorkomend geval aan de bestuursvoorzitter of aan een andere persoon met soortgelijke beslissingsbevoegdheid rapporteert en gemachtigd is om de strategie, doelstellingen en algemene koers van de juridische entiteit te bepalen, en dat belast is met het toezicht op en de monitoring van de bestuurlijke besluitvorming;

8. “derde land”: een ander land dan IJsland, een EU-lidstaat of een andere EER-EVA-staat die deelneemt, naargelang het geval, aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie of het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit;

9. “GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie” of “GOVSATCOM”: het GOVSATCOM-onderdeel dat is vastgesteld bij Verordening (EU) 2021/696;

10. “GOVSATCOM-deelnemer”: een deelnemer in de zin van artikel 68 van Verordening (EU) 2021/696;

11. “programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit”: het programma dat is vastgesteld bij Verordening (EU) 2023/588;

12. “deelnemer aan de beveiligde connectiviteit van de Unie”: een deelnemer in de zin van artikel 11 van Verordening (EU) 2023/588.

Artikel 3

Reikwijdte van de samenwerking

Deze overeenkomst is van toepassing op de deelname van IJsland aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit, en op de toegang van IJsland tot beveiligde connectiviteitsdiensten van de Unie voor overheidsgebruik en GOVSATCOM-diensten van de Unie.

Het dient tot aanvulling van Besluit nr. xx/2025 van het Gemengd Comité van de EER van xx.

Artikel 4

Deelname aan beveiligde connectiviteit van de Unie en GOVSATCOM

IJsland is deelnemer aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en GOVSATCOM-deelnemer in de zin van artikel 11 van de verordening beveiligde connectiviteit en artikel 68 van de ruimtevaartverordening, in die zin dat op deze basis gebruikers van de beveiligde connectiviteitsdiensten van de Unie voor overheidsgebruik of GOVSATCOM-diensten machtigingen worden verleend of in capaciteiten, locaties of faciliteiten wordt voorzien.

De prioritering van de onder deze overeenkomst vallende diensten tussen de door IJsland gemachtigde gebruikers wordt bepaald en aangebracht door IJsland.

Artikel 5

Bevoegde autoriteit voor beveiligde connectiviteit

IJsland wijst een bevoegde autoriteit voor beveiligde connectiviteit aan.

De bevoegde autoriteit voor beveiligde connectiviteit zorgt ervoor dat:

a) het gebruik van diensten die onder deze overeenkomst vallen in overeenstemming is met de algemene beveiligingsvereisten als bedoeld in artikel 30, lid 3, van de verordening beveiligde connectiviteit en artikel 34, lid 2, van de ruimtevaartverordening;

b) de toegangsrechten voor de diensten die onder deze overeenkomst vallen, worden vastgesteld en beheerd;

c) de gebruikersapparatuur die nodig is voor het gebruik van de diensten die onder deze overeenkomst vallen en de bijbehorende informatie en verbindingen voor elektronische communicatie worden gebruikt en beheerd overeenkomstig de algemene beveiligingsvereisten als bedoeld in artikel 30, lid 3, van de verordening beveiligde connectiviteit en artikel 34, lid 2, van de ruimtevaartverordening;

d) er een centraal contactpunt wordt ingesteld om, voor zover nodig, te assisteren bij het melden van veiligheidsrisico’s en -dreigingen, met name wat betreft het opsporen van potentieel schadelijke elektromagnetische interferentie die gevolgen heeft voor de diensten in het kader van het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma en het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit.

Artikel 6

Diensten voor overheidsgebruik

1.De diensten die onder deze overeenkomst vallen, worden verleend aan de in artikel 4 bedoelde deelnemers overeenkomstig de regels die zijn vastgesteld in Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/1053 van de Commissie en Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/1055 van de Commissie.

2.Om toegang te krijgen tot GOVSATCOM-diensten en beveiligde connectiviteitsdiensten van de Unie voor overheidsgebruik moet aan de in dit artikel vervatte voorwaarden voor het gebruik ervan worden voldaan.

3.De volgende entiteiten kunnen worden gemachtigd als gebruikers van GOVSATCOM-diensten en beveiligde connectiviteitsdiensten van de Unie voor overheidsgebruik:

a)een overheidsinstantie van IJsland, of een met de uitoefening van openbaar gezag in IJsland belast orgaan, en

b)een natuurlijke persoon of rechtspersoon die namens en onder de zeggenschap van een in punt a) bedoelde entiteit handelt.

4.De gebruikers van GOVSATCOM-diensten en beveiligde connectiviteitsdiensten van de Unie voor overheidsgebruik als bedoeld in lid 3 van dit artikel worden door IJsland naar behoren gemachtigd om van die diensten gebruik te maken en zij moeten voldoen aan de algemene beveiligingsvereisten als bedoeld in artikel 30, lid 3, van de verordening beveiligde connectiviteit en artikel 34, lid 2, van de ruimtevaartverordening.

 Artikel 7

Aanbieders van capaciteiten en diensten op het gebied van satellietcommunicatie

 

De Unie kan in het kader van het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie capaciteiten en diensten op het gebied van satellietcommunicatie verwerven die worden verstrekt respectievelijk verleend door de volgende entiteiten:

a) IJsland, als GOVSATCOM-deelnemer in de zin van artikel 68 van de ruimtevaartverordening, en

b) IJslandse rechtspersonen die voor het aanbieden van capaciteiten en diensten op het gebied van satellietcommunicatie zijn gehomologeerd volgens de in artikel 37 van de ruimtevaartverordening bedoelde beveiligingshomologatieprocedure, die moet voldoen aan de in artikel 34, lid 2, van de ruimtevaartverordening bedoelde algemene beveiligingsvoorschriften voor het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie.

Het systeem waarmee die capaciteiten en diensten worden verstrekt respectievelijk verleend, wordt beschouwd als een systeem dat diensten voor overheidsgebruik verleent als het voldoet aan de eisen van artikel 2, lid 2 bis, van Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/1054 van de Commissie 4 , waarbij onder “lidstaat” een lidstaat of IJsland moet worden verstaan.

Artikel 8

Voor de diensten relevante capaciteiten

De Europese Commissie bepaalt het totale aantal tokens dat voor toekomstige programmaperioden moet worden verdeeld aan de hand van het beschikbare budget en de voorwaarden van de contracten en overeenkomsten die met aanbieders van middelen zijn gesloten.

IJsland ontvangt een percentage (in tokens) van het totale aandeel van de lidstaten als vastgesteld in Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/1055 van de Commissie 5 en Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/1053 van de Commissie 6 .

Artikel 9

Betere dekking in het noordpoolgebied

De infrastructuur van de Unie voor beveiligde connectiviteit voor de overheid kan aanvullende elementen bevatten om de dekking met lage latentie in het noordpoolgebied te verbeteren.

Eventuele aanvullende financiële bijdragen die nodig zijn voor het ontwerp, de ontwikkeling, de uitrol en de exploitatie van dergelijke elementen worden vastgesteld bij een besluit van het in artikel 18 bedoelde gemengd comité tot wijziging van dit artikel overeenkomstig artikel 18, lid 4, en worden gedaan overeenkomstig artikel 12.

Artikel 10

Subsidiabiliteits- en deelnamevoorwaarden voor IJslandse entiteiten

Artikel 24 van de ruimtevaartverordening en artikel 22 van de verordening beveiligde connectiviteit over de subsidiabiliteits- en deelnamevoorwaarden in het kader van de programma’s zijn van toepassing op deze overeenkomst.

Wanneer de Europese Commissie besluit over een ontheffing overeenkomstig artikel 24, lid 3, van de ruimtevaartverordening zonder daarbij gebruik te maken van de afwijking van artikel 24, lid 3, laatste alinea, moet een in aanmerking komende entiteit voldoen aan de volgende deelnamevoorwaarden:

a) de in aanmerking komende juridische entiteit is gevestigd in IJsland en haar uitvoerende bestuursstructuren zijn gevestigd in IJsland, in een EU-lidstaat of in een andere EER-EVA-staat die deelneemt, naargelang het geval, aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie of aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit;

b) de in aanmerking komende juridische entiteit verbindt zich ertoe al haar relevante activiteiten uit te voeren in IJsland, in een EU-lidstaat of in een andere EER-EVA-staat die deelneemt, naargelang het geval, aan het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie of aan het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit, en

c) de in aanmerking komende juridische entiteit staat niet onder zeggenschap van een derde land of een entiteit uit een derde land.

Artikel 11

Uitvoeringsbesluiten

De relevante uitvoeringsbesluiten van de Commissie die van toepassing zijn op het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en op het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit zijn van toepassing op activiteiten die in het kader van deze overeenkomst worden uitgevoerd.

Artikel 12

Aanvullende bijdragen

IJsland kan in het kader van dit programma een aanvullende financiële bijdrage leveren om bijkomende elementen te dekken, op voorwaarde dat die aanvullende elementen geen financiële of technische belasting met zich meebrengen of tot vertragingen bij de uitvoering van het betrokken onderdeel leiden. Een dergelijke aanvullende financiële bijdrage wordt vastgesteld bij een besluit van het in artikel 18 bedoelde gemengd comité tot wijziging van dit artikel overeenkomstig artikel 18, lid 4, en wordt gebruikt voor de financiering van het desbetreffende aanvullende element overeenkomstig artikel 12 van de ruimtevaartverordening en artikel 15 van de verordening beveiligde connectiviteit.

Artikel 13

Radiospectrum

1. De Partijen komen overeen samen te werken op het gebied van spectrumkwesties in verband met Europese beveiligde connectiviteit in de Internationale Telecommunicatie-unie (ITU).

2. In deze context beschermen de Partijen de frequentietoewijzingen die nodig zijn voor de Europese systemen voor beveiligde connectiviteit teneinde de beschikbaarheid van de diensten van deze systemen ten voordele van de gebruikers te verzekeren.

3. Bovendien erkennen de Partijen het belang van de bescherming van het radiospectrum voor de beveiligde connectiviteit tegen verstoring en interferentie. Daartoe sporen zij bronnen van interferentie op en streven zij wederzijds aanvaardbare oplossingen na om interferentie te bestrijden.

4. Niets in deze overeenkomst mag aldus worden geïnterpreteerd dat afbreuk wordt gedaan aan de toepasselijke bepalingen van de ITU, inclusief de ITU-radioreglementen.

Artikel 14

Bescherming van de financiële belangen van de Unie

IJsland verleent de verantwoordelijke ordonnateur, OLAF en de Rekenkamer de nodige rechten en toegang, zodat deze hun respectieve bevoegdheden volledig kunnen uitoefenen. In het geval van OLAF omvatten dergelijke rechten het recht om onderzoeken, met inbegrip van controles en verificaties ter plaatse, uit te voeren als bepaald in Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013.

Artikel 15

Beveiliging

1. De Partijen beschermen de systemen voor beveiligde connectiviteit tegen bedreigingen zoals misbruik, interferentie, verstoring en vijandige handelingen. Bijgevolg stellen de Partijen al het mogelijke in het werk om de continuïteit, veiligheid en beveiliging van de beveiligde connectiviteit en de GOVSATCOM-diensten van de Unie en de bijbehorende infrastructuur en kritieke activa op hun grondgebied te waarborgen.

2. De Europese Commissie is voornemens maatregelen te ontwikkelen om gevoelige activa, informatie en technologieën van het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit en het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie te beschermen tegen bedreigingen, te controleren en te beheren.

3. IJsland stelt binnen zijn rechtsgebied tijdig maatregelen vast die voorzien in een gelijkwaardig niveau van beveiliging en veiligheid als die welke in de Europese Unie van toepassing zijn, en handhaaft deze maatregelen.

Artikel 16

Deelname aan comités

Vertegenwoordigers van IJsland worden uitgenodigd om, overeenkomstig de toepasselijke regels en procedures en zonder stemrecht, als waarnemers deel te nemen aan de comités en werkgroepen die zijn opgericht voor het beheer, de ontwikkeling en de uitvoering van de activiteiten in het kader van het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit.

IJsland neemt zonder stemrecht deel aan de raad voor beveiligingshomologatie van het Agentschap voor relevante delen van het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit. Die deelname wordt beperkt in overeenstemming met het “need to know”-beleid dat is vastgesteld voor het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie en het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit, en is in overeenstemming met het reglement van orde van de raad voor beveiligingshomologatie.

Artikel 17

Vrijwaringsmaatregelen

1. Elke Partij kan, na overleg met het in artikel 18 bedoelde gemengd comité, passende vrijwaringsmaatregelen nemen, waaronder de opschorting van een of meer bepalingen van deze overeenkomst, indien zij van oordeel is dat de andere Partij haar verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst niet nakomt. Na de vaststelling van vrijwaringsmaatregelen plegen de Partijen onverwijld overleg in het gemengd comité om de toepassing van alle bepalingen van deze overeenkomst zo spoedig mogelijk te herstellen.

2. De reikwijdte en de duur van de in lid 1 bedoelde maatregelen moeten beperkt blijven tot wat nodig is om de situatie recht te zetten en een billijk evenwicht tussen de uit deze overeenkomst voortvloeiende rechten en verplichtingen te garanderen. De Partijen zetten hun inspanningen om het geschil op te lossen voort overeenkomstig artikel 19.

Artikel 18

Gemengd comité

1. De Partijen richten hierbij een gemengd comité op, bestaande uit officiële vertegenwoordigers van elke Partij waarvan is vastgesteld dat zij noodzaak tot kennisneming hebben.

2. Het gemengd comité houdt toezicht op de werking van deze overeenkomst en is het forum waar de Partijen standpunten en informatie uitwisselen over alle kwesties die door een Partij aan de orde worden gesteld met betrekking tot de uitvoering van de overeenkomst.

3. Het gemengd comité stelt zijn reglement van orde vast. Het gemengd comité kan besluiten subcomités in te stellen om het bij het uitvoeren van zijn taken bij te staan. Het gemengd comité stelt het mandaat van deze subcomités vast.

4. De artikelen 9 en 12 kunnen worden gewijzigd bij een besluit van het gemengd comité. Dergelijke wijzigingen treden dertig dagen na de vaststelling ervan in werking.

5. Het gemengd comité komt tweemaal per jaar bijeen, of op verzoek van een van de Partijen vaker, indien dat nodig is.

6. Het gemengd comité is het forum om verzoeken om technische bijstand van IJsland te behandelen.

Artikel 19

Geschillenbeslechting

Geschillen tussen de Partijen die voortvloeien uit of verband houden met de voorwaarden, de interpretatie of de toepassing van deze overeenkomst, worden uitsluitend beslecht door overleg tussen de Partijen en worden niet ter beslechting voorgelegd aan een nationaal of internationaal gerecht of aan een derde partij.

Artikel 20

Inwerkingtreding, wijziging en beëindiging

1.Deze overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de tweede maand volgende op de datum waarop de Partijen elkaar in kennis hebben gesteld van de voltooiing van hun respectieve interne juridische procedures.

2.Deze overeenkomst kan met wederzijdse schriftelijke instemming van de Partijen worden gewijzigd. Wijzigingen van deze overeenkomst treden in werking op de eerste dag van de tweede maand volgende op de datum waarop de Partijen elkaar in kennis hebben gesteld van de voltooiing van hun respectieve interne juridische procedures.

3.Deze overeenkomst is van kracht tot en met 31 december 2027. Zij wordt automatisch met opeenvolgende perioden van tien jaar verlengd, tenzij een van de Partijen de andere Partij uiterlijk drie maanden voor het einde van de eerste termijn of een daaropvolgende periode van tien jaar schriftelijk in kennis stelt van haar voornemen om deze overeenkomst niet te verlengen.

4.Elk van de Partijen kan de andere Partij schriftelijk in kennis stellen van haar voornemen deze overeenkomst te beëindigen. De beëindiging wordt zes maanden na de datum van de kennisgeving van kracht.

5.Na het verstrijken van de in lid 3 bedoelde looptijd van deze overeenkomst, of de beëindiging ervan overeenkomstig lid 4, passen de Partijen de overeenkomst toe op alle projecten, acties en activiteiten die worden gefinancierd in het kader van het GOVSATCOM-onderdeel van het ruimtevaartprogramma van de Unie, het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit of deze overeenkomst, totdat de contractuele regelingen met betrekking tot die projecten, acties en activiteiten aflopen.

6.Indien de ruimtevaartverordening, de verordening beveiligde connectiviteit of de in deze overeenkomst bedoelde uitvoeringsbesluiten worden gewijzigd, ingetrokken of anderszins herzien, gelden verwijzingen naar de ruimtevaartverordening, de verordening beveiligde connectiviteit of de uitvoeringsbesluiten in deze overeenkomst als verwijzingen naar de gewijzigde, ingetrokken of anderszins herziene handelingen.

TEN GETUIGE WAARVAN de ondergetekenden, daartoe naar behoren gemachtigd door hun respectieve autoriteiten, deze overeenkomst hebben ondertekend.

Gedaan te ... op ... Gedaan in twee exemplaren in de Bulgaarse, de Deense, de Duitse, de Engelse, de Estse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Hongaarse, de Ierse, de Italiaanse, de Kroatische, de Letse, de Litouwse, de Maltese, de Nederlandse, de Poolse, de Portugese, de Roemeense, de Sloveense, de Slowaakse, de Spaanse, de Tsjechische, de Zweedse en de IJslandse taal, waarbij alle teksten gelijkelijk authentiek zijn.

Voor de Europese Unie            Voor IJsland

(1)

Verordening (EU) 2021/696 van het Europees Parlement en de Raad van 28 april 2021 tot vaststelling van het ruimtevaartprogramma van de Unie, tot oprichting van het Agentschap van de Europese Unie voor het ruimtevaartprogramma en tot intrekking van de Verordeningen (EU) nr. 912/2010, (EU) nr. 1285/2013 en (EU) nr. 377/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU (PB L 170 van 12.5.2021, blz. 69, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/696/oj).

(2)

Verordening (EU) 2023/588 van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2023 tot vaststelling van het programma van de Unie voor beveiligde connectiviteit voor de periode 2023-2027 (PB L 79 van 17.3.2023, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/588/oj).

(3)

PB L 141 van 31.5.2023, blz. 57, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2023/1055/oj .

(4)

PB L 141 van 31.5.2003, blz. 49, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2023/1054/oj.

(5)

PB L 141 van 31.5.2003, blz. 57, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2023/1055/oj.

(6)

PB L 141 van 31.5.2023, blz. 44, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2023/1053/oj.