Bekendmaking van een aanvraag tot registratie van een naam overeenkomstig artikel 50, lid 2, punt a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen
(2022/C 321/07)
Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad (1) binnen drie maanden na de datum van deze bekendmaking bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag.
ENIG DOCUMENT
“Nuez de Pedroso”
EU-nr.: PDO-ES-02643 — 14.10.2020
BOB ( X ) BGA ( )
1. Naam/Namen [van de BOB of de BGA]
“Nuez de Pedroso”
2. Lidstaat of derde land
Spanje
3. Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel
3.1. Productcategorie
Categorie 1.6. Groenten, fruit en granen, in ongewijzigde staat of verwerkt
3.2. Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is
“Nuez de Pedroso” verwijst naar walnoten die afkomstig zijn van boomgaarden en afzonderlijke bomen van de soort Juglans regia L. en voor consumptie worden aangeboden als gedroogde walnoten in de dop (die alleen hoeven te worden gedopt voordat zij kunnen worden gegeten) of als walnootpitten (waarbij de dop en de tussenschotten zijn verwijderd).
De walnoten zijn afkomstig van zowel inheemse als niet-inheemse rassen. Het inheemse ras is de walnotenboom “Rioja Alta”, en de niet-inheemse rassen zijn “Chandler”, “Lara”, “Franquette”, “Hartley”, “Fernor”, “Ferbel” en “Fernette”, die zijn ingevoerd en zich in de loop van de decennia hebben aangepast aan de middelhoge bergen en het Atlantische klimaat van het geografische gebied. Samen vormen zij een reeks ecotypen van lokale oorsprong die door de eeuwen heen door de landbouwers zijn geselecteerd om de opbrengst en vooral de kwaliteit te verbeteren. Als gevolg hiervan hebben deze walnoten een hoger gehalte aan antioxidanten dan walnoten uit andere streken, met een antioxiderende werking van ten minste 115 μmol Trolox/g, volgens de DPPH-gehaltebepaling (± 10 %).
“Nuez de Pedroso” is een middelgrote tot grote, lichtgekleurde bolvormige steenvrucht met een gemiddeld dik tot dik houtig endocarpium dat zeer goed bestand is tegen barsten, waaruit het zaad gemakkelijk kan worden geëxtraheerd zonder te breken.
Het zaad — bestaande uit twee min of meer hersenvormige gerimpelde zaadlobben (vlindervorm) die van elkaar gescheiden zijn door een loodrecht tussenschot en twee of vier onvolkomen valse tussenschotten — is middelgroot tot groot, licht tot matig licht van kleur met amberkleurige tinten in de cuticula, en heeft zeer intense aroma’s en een “typische walnotensmaak”, een aangename smaak met geroosterde tonen en een lichte bitterheid zonder wrangheid, waarbij onaangename smaken en geuren volledig ontbreken vanwege de hoge oxidatieve stabiliteit en de afwezigheid van “ranzigheid”.
De walnoten “Nuez de Pedroso” hebben een hoge oxidatieve stabiliteit, wat betekent dat zij een houdbaarheid van meer dan een jaar hebben.
Op het moment van het verpakken moeten de gedroogde walnoten in de dop in goede staat zijn en een minimumdoorsnede van 28 mm en een natuurlijke vochtigheid van ten hoogste 12 % hebben. Gedroogde walnoten in de dop mogen worden verpakt tot een maximumhoeveelheid van 15 kg.
De walnootpitten, die “in hun geheel” of “gehakt” mogen worden verkocht, moeten ten minste 8 mm groot zijn en een natuurlijk vochtgehalte van hoogstens 5 % hebben. Zij mogen geen broze of droge delen bevatten die verkleurd zijn of aanzienlijke vlekken vertonen en duidelijk verschillen van de rest van de noot. Is dat wel het geval, dan mag in geen geval meer dan 25 % van het zaad aangetast zijn. Walnootpitten mogen worden verpakt tot een maximumhoeveelheid van 5 kg.
3.3. Diervoeders (alleen voor producten van dierlijke oorsprong) en grondstoffen (alleen voor verwerkte producten)
—
3.4. Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden
Het volledige productieproces, in voorkomend geval met inbegrip van drogen en doppen, moet plaatsvinden in het afgebakende geografische gebied.
3.5. Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken, enz. van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst
Na 15 mei moeten de niet in de handel gebrachte producten worden opgeslagen bij een temperatuur van ten hoogstens 8 °C en een vochtigheidsgraad van tussen 60 en 75 %. De maximale opslagperiode is tot 31 december van het jaar na dat van de oogst.
Ook de verpakking en etikettering zijn van essentieel belang om ervoor te zorgen dat de walnoten “Nuez de Pedroso” in perfecte staat voor consumptie worden aangeboden en niet in dezelfde verpakking worden gemengd met walnoten die van een andere oorsprong zijn, niet op natuurlijke wijze zijn gedroogd of niet naar behoren zijn opgeslagen.
De juiste opslagomstandigheden (gecontroleerde temperatuur en vochtigheid) voor het bewaren van het product, voordat het in de handel wordt gebracht, dragen bij tot het behoud van de zeer oplosbare en temperatuurgevoelige antioxidanten in de walnoten “Nuez de Pedroso”, waardoor het bederf wordt vertraagd en de houdbaarheid wordt verlengd.
Met het oog op de naleving van deze vereisten, die het bederf van de lipiden na het drogen tegengaan en de oorsprong en traceerbaarheid van het product waarborgen, moet de beherende entiteit of, bij ontstentenis daarvan, de bevoegde autoriteit in kennis worden gesteld van de volgende praktijken: opslag, verpakking en etikettering.
3.6. Specifieke voorschriften betreffende de etikettering van het product waarnaar de geregistreerde naam verwijst
Voor elke productvorm moeten de afzonderlijke etiketten genummerd zijn en de volgende informatie bevatten:
|
1. |
de naam en het logo van de beschermde oorsprongsbenaming “Nuez de Pedroso”; |
|
2. |
in voorkomend geval, de vermelding “nueces en grano” (walnootpitten) en het oogstjaar. |
Alle producenten en verwerkers van het product dat aan de vereisten van het productdossier voldoet, mogen gebruik maken van het specifieke logo dat het product identificeert (ongeacht of zij deel uitmaken van de aanvragende producentengroepering).
4. Beknopte beschrijving van het afgebakende geografische gebied
Het afgebakende geografische gebied is een aaneengesloten en homogeen gebied en beslaat een totale oppervlakte van 1 163 km2. Het gebied omvat 38 gemeenten die tot de autonome gemeenschap La Rioja behoren, en met name:
21 gemeenten die tot het deelgebied Rioja Alta behoren: Santurde, Santurdejo, Berceo, San Millán de la Cogolla, Manzanares de Rioja, Villar de Torre, Villarejo, Estollo, Villaverde de Rioja, Arenzana de Abajo, Arenzana de Arriba, Badarán, Baños de Río Tobía, Bezares, Bobadilla, Camprovín, Cárdenas, Ledesma de la Cogolla, Manjarrés, Santa Coloma en Tricio, en 17 gemeenten die deel uitmaken van het deelgebied Sierra Rioja Alta: Anguiano, Brieva de Cameros, Canales de la Sierra, Castroviejo, Mansilla, Matute, Tobía, Ventrosa, Villavelayo, Viniegra de Abajo, Viniegra de Arriba, Ezcaray, Zorraquín, Valgañón, Pazuengos, Ojacastro en Pedroso (waarbij deze laatste gemeente de plaats is waarnaar de aanduiding vernoemd is).
5. Verband met het geografische gebied
De kwaliteit en de specifieke kenmerken van de walnoten “Nuez de Pedroso” houden verband met zowel natuurlijke als menselijke factoren in het geografische gebied waar zij worden geteeld, opgeslagen en verpakt.
5.1. Kwaliteit of kenmerken van het product
Walnoten die in het afgebakende geografische gebied worden geteeld, gedroogd en opgeslagen hebben een hoge oxidatieve stabiliteit dankzij het hogere natuurlijke gehalte aan antioxidanten (41,75 μmol Trolox/g meer dan andere industrieel geproduceerde rassen, volgens vergelijkende studies van het Instituto de la Grasa (instituut voor vetten en oliën) in Sevilla), waarbij volgens de DPPH-testmethode een gemiddelde antioxiderende werking van 124,672 μmol Trolox/g wordt bereikt. Dit draagt er in hoge mate toe bij dat het oxidatieproces van “Nuez de Pedroso” wordt vertraagd, waardoor het product langer in perfecte staat kan worden geconsumeerd dan andere soortgelijke noten (namelijk gedurende één jaar, terwijl dit voor andere noten varieert van drie tot zes maanden).
Van de natuurlijke stoffen met antioxiderende werking die in een dergelijk hoog percentage worden aangetroffen, zijn de oplosbare tocofenolen, sterolen en fenolen, zoals flavonoïden en hydrolyseerbare tanninen, de belangrijkste. Deze geven de noten “Nuez de Pedroso” hun intense aroma’s en “typische walnotensmaak” en hun aangename smaak, geroosterde tonen, lichte bitterheid en geringe wrangheid. Ook zorgen ze voor de totale afwezigheid van onaangename smaken en geuren, alsmede voor de okerkleurige tinten in de cuticula of de schil van de pitten. Daarom zijn deze biomoleculen zo bepalend voor de kwaliteit van het product, waarmee het zich onderscheidt van walnoten die in aangrenzende gebieden worden geteeld.
De hogere antioxiderende capaciteit van “Nuez de Pedroso” ten opzichte van andere walnoten, in combinatie met het natuurlijke droogproces waardoor deze biomoleculen bijna intact blijven, geeft het product zijn hoge oxidatieve stabiliteit. Daardoor is het product langer houdbaar (het blijft meer dan een jaar in perfecte staat) en is het veel minder vatbaar voor bederf tijdens de opslag, wat kan voortduren tot 31 december van het jaar na dat van de oogst, zonder dat zich onaangename smaken of aroma’s ontwikkelen.
De dop van de walnoot “Nuez de Pedroso” wordt niet verzwakt door het droogproces. De afsluitende werking wordt niet aangetast, wat betekent dat de walnoten goed houdbaar en hard blijven, zodat het gemakkelijker is om het zaad te extraheren omdat het bij het doppen niet afbrokkelt.
5.2. Causaal verband — natuurlijke factoren
Het afgebakende geografische gebied is een aaneengesloten en homogeen gebied in de deelgebieden Rioja Alta en Sierra de Rioja Alta, die een bergachtig reliëf hebben. De specifieke bodemgesteldheid en klimaatomstandigheden in het gebied zorgen voor een goede ontwikkeling van de teelt, die geconcentreerd is in de koelere gebieden van de westelijke valleien in het midden- en bovengedeelte van de rivieren Oja en Najerilla en de zijrivieren daarvan.
Het deelgebied Rioja Alta heeft niet hetzelfde mediterrane klimaat als de rest van de autonome gemeenschap, vanwege de duidelijke Atlantische invloed (continentaal klimaat dat duidelijk neigt naar gematigd-koel, vooral in de bergen), die zorgt voor een brede vochtige strook met frequente, overvloedige regenval.
Deze Atlantische invloed vloeit voort uit de omstandigheid dat het karakteristieke reliëf van het gebied het beschermt tegen de droge, warme winden uit het zuiden. De gemiddelde cumulatieve jaarlijkse neerslag is hoger dan in de rest van de autonome gemeenschap (502,55 L/m2), en de regenval in het voorjaar kan zelfs meer dan tweemaal zo hoog zijn als in andere gebieden. Deze factor is zeer gunstig voor het gewas, omdat dat wel winterhard is, maar zeer gevoelig is voor droogte, vooral in de zomer. De regenval in juni, die samenvalt met de bloeifase, draagt er ook toe bij dat de in het gebied geteelde walnoten de juiste afmetingen hebben.
De vochtigheid van de Atlantische Oceaan zorgt niet alleen voor meer neerslag in het gebied, maar heeft ook een temperatuurregulerend effect, waardoor het temperatuurverschil tussen zomer en winter niet zo groot is als in de rest van de autonome gemeenschap.
De zomers zijn niet zo warm als in de andere gebieden van de autonome gemeenschap, met zomerstormen en een hoge relatieve vochtigheid als gevolg van de grote contrasten tussen dag- en nachttemperaturen. Deze bijzondere kenmerken zijn gunstig voor de ontwikkeling van dit gewas, dat zeer gevoelig is voor de hoge temperaturen in de zomer. Het feit dat de noten niet door de zon verbranden, heeft tot gevolg dat de doppen niet leeg zijn of kromtrekken en dat de pitten niet donker worden of aan de binnenkant van de dop vastkleven, waardoor de bleke kleur, de grootte en de gemakkelijke extractie van de pitten, die kenmerkend zijn voor de walnoten “Nuez de Pedroso”, zijn gewaarborgd.
Tegelijkertijd waarborgen de strenge winters en de zachte zomers de vereisten van ten minste vier maanden koud weer en ten minste vier maanden met gemiddelde temperaturen van meer dan 16 oC, zodat de boom het volgende jaar kan bloeien en de vruchten volledig en gelijkmatig kunnen rijpen voor de herfstoogst. Dit is van cruciaal belang voor het daaropvolgende natuurlijke droogproces en maakt ook het hoge gehalte aan fenolverbindingen en antioxidanten mogelijk. Wetenschappelijke studies hebben een verband tussen rijpheid en fenolgehalte aangetoond.
Specifieke studies over het fenolgehalte in walnoten hebben ook bevestigd dat overmatige warmte, droogte en lage hoogte negatieve gevolgen hebben. Dit is niet het geval in het gebied van deze BOB, omdat de hoogte van het hoge gebergte en de specifieke klimatologische omstandigheden in het gebied, met name de koelere regenachtige zomers, een bijzonder grote invloed hebben op de geteelde rassen, die zich perfect hebben aangepast. Dit heeft een positief effect, met als gevolg dat het gehalte aan totale fenolen en natuurlijke antioxidanten hoger is dan dat van walnoten die in andere regio’s worden geteeld.
Door de droge en koude weersomstandigheden in het gebied tijdens de herfst en de winter is het natuurlijke droogproces geschikt om het vochtgehalte van de walnoten langzaam en geleidelijk te laten afnemen zonder dat er schimmels of aflatoxinen ontstaan, waardoor de houdbaarheid wordt verlengd. Terwijl het industriële droogproces in andere gebieden gemiddeld 18 uur in beslag neemt, verloopt het natuurlijke proces in het afgebakende gebied langzamer en kan het enkele dagen duren. De duur varieert naargelang van de weersomstandigheden op dat moment, wat het verband tussen het natuurlijke droogproces en de geografische omgeving aantoont.
5.3. Causaal verband — menselijke factoren
Het selecteren van de juiste zaden en de beste teeltpraktijken, precies weten wanneer de walnoten moeten worden geoogst, en zorgen voor een natuurlijk droogproces en een correcte opslag, zijn allemaal technieken die in de loop der jaren zijn verworven en doorgegeven. Dit zijn ook belangrijke factoren voor de productie van walnoten van hoge kwaliteit en voor het zo lang mogelijk bewaren van alle intrinsieke kenmerken, waardoor de kans op bederf veel kleiner wordt en de noten een hogere marktwaarde krijgen.
Aangezien de landbouwers in het onder de BOB vallende geografische gebied van oudsher zaad van de beschermde rassen hebben geselecteerd om de productiviteit en de kwaliteitskenmerken ervan te verbeteren en het vermogen van de walnoten om zich aan het afgebakende geografische gebied aan te passen te vergroten, verschillen deze noten van dezelfde rassen die elders, ook in aangrenzende gebieden, worden geteeld.
De rassen die hier worden geteeld, ontsnappen aan de late vorst omdat ze laat bloeien en hun bladeren vroeg vallen. Anders zou de Cydia pomonella van de orde van de Lepidoptera hier haar eieren leggen, wat zou leiden tot wormstekige walnoten. Dit ongunstige effect, dat zich niet voordoet in het gebied dat onder de BOB valt, doet zich regelmatig voor in de lager gelegen aangrenzende gebieden, waardoor zowel de productie als de kwaliteit van de gewassen wordt beperkt.
De noten worden geoogst wanneer zij een optimale rijpheid hebben bereikt, wat bepalend is voor het hoge gehalte aan fenolverbindingen en antioxidanten in de vrucht en voor de geschiktheid ervan voor het natuurlijke droogproces dat volgt. Om de bleke kleur van de dop te behouden en te voorkomen dat deze donker wordt, mogen de walnoten niet te lang in contact met de grond blijven.
Het in het gebied toegepaste droogproces is het traditionele en historische natuurlijke droogproces, dat wordt uitgevoerd zodra de walnoten worden geoogst (altijd binnen 48 uur) om ervoor te zorgen dat de voedings- en organoleptische kenmerken van de vrucht zo min mogelijk worden aangetast. De walnoten worden uitgespreid op een perfect schone en droge ondergrond (ten hoogste drie lagen walnoten hoog) op plaatsen met een goede natuurlijke ventilatie. Er mogen geen kunstmatige warmtebronnen worden gebruikt en de noten moeten regelmatig worden verplaatst en schoongemaakt om schimmelvorming te voorkomen.
De industriële droogtechniek die in andere gebieden wordt gebruikt om het proces te verkorten, droogt de walnoten met behulp van ingeblazen lucht met een hoge temperatuur. Dit leidt tot uitzetting en samendrukking, waardoor de dop zijn afsluitende werking verliest en het oxidatieproces wordt versneld, met als gevolg dat de walnoten minder geschikt zijn om te bewaren en veel eerder bederven.
Door het natuurlijke droogproces dat in het afgebakende gebied wordt toegepast, verliest de walnoot “Nuez de Pedroso” zijn vocht daarentegen langzamer en geleidelijker, zodat de doppen hun afsluitende werking behouden en de walnoten minder snel broos worden. Aangezien de dop die het zaad omhult zijn afsluitende werking behoudt, kan er geen lucht binnenkomen en blijven de intrinsieke eigenschappen van de noten nagenoeg intact. Dit voorkomt dat de zaden donker worden en dat hun lipiden bederven (waardoor onaangename smaken en geuren ontstaan), en verlengt de houdbaarheid ervan.
Het natuurlijke droogproces zorgt er ook voor dat de walnoten “Nuez de Pedroso” zeer goed bestand zijn tegen barsten, wat de zaadextractie gemakkelijker maakt. Walnoten die op industriële wijze worden gedroogd, worden broos, waardoor ze bij het doppen eerder afbrokkelen en de zaadextractie moeilijker wordt.
Verwijzing naar de bekendmaking van het productdossier
In de rubriek “Pliegos de condiciones”
https://www.larioja.org/agricultura/es/calidad-agroalimentaria