Samenvatting

Effectbeoordeling van het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 904/2010 wat betreft maatregelen ter versterking van de administratieve samenwerking op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde

A. Behoefte aan actie

Waarom? Wat is het probleem?

Btw-fraude is een voortdurende bron van zorg op EU-niveau: de geraamde kloof is 160 miljard EUR, waarvan 40 tot 60 miljard EUR verloren gaat door grensoverschrijdende btw-fraude. De problematiek is terug te voeren op de inherente weeffouten in de "overgangsregeling" van de btw-richtlijn, op grond waarvan goederen en diensten in de handel binnen de EU btw-vrij kunnen worden verkocht. Met het voorstel worden drie belangrijke problemen aangepakt:

·"intracommunautaire ploffraude" (ook bekend als "carrouselfraude"): deze vindt plaats als een klant goederen of diensten bij een grensoverschrijdende prestatie btw-vrij aankoopt en btw in rekening brengt zonder deze aan de belastingautoriteiten af te dragen, terwijl zijn klant deze kan aftrekken;

·fraude bij de verkoop van tweedehandsauto's wanneer alleen de winstmarge wordt belast in plaats van het gehele verkoopbedrag en

·fraude met betrekking tot de douaneregelingen 42 en 63, in het kader waarvan de btw niet verschuldigd is in het land van invoer, zoals het geval is bij de normale btw-regeling, omdat de goederen worden geleverd aan een bedrijf in een andere lidstaat.

Wat moet met dit initiatief worden bereikt?

Het doel van de initiatieven is de belastingdiensten uit te rusten met doelmatigere en doeltreffendere instrumenten om de drie belangrijkste bronnen van btw-fraude in grensoverschrijdende situaties te bestrijden. Door een beter gebruik en de uitwisseling van inlichtingen tussen autoriteiten en de versterking van Eurofisc kunnen de belastingdiensten van de lidstaten fraudeurs beter identificeren, een eind maken aan de fraude en uiteindelijk zorgen voor een gelijk speelveld voor bedrijven.

Wat is de meerwaarde van maatregelen op EU-niveau?

Hoewel het beheer, de inning en de controle van de btw op de allereerste plaats tot de nationale bevoegdheden van de lidstaten behoren, wordt btw-fraude vaak in verband gebracht met grensoverschrijdende transacties binnen de eengemaakte markt. Dit heeft negatieve gevolgen voor de werking van de eengemaakte markt en de EU-begroting heeft er zwaar onder te lijden. De EU heeft daarom samenwerkingsinstrumenten gerealiseerd om de uitwisseling van inlichtingen tussen belastingdiensten te organiseren en gemeenschappelijke controleactiviteiten en Eurofisc te ondersteunen. Een verbetering van de doeltreffendheid van deze instrumenten op EU-niveau, met name door Eurofisc te versterken, biedt een meerwaarde ten opzichte van dat wat op het niveau van de lidstaten kan worden bereikt.

B. Oplossingen

Welke wetgevende en niet-wetgevende beleidsmaatregelen zijn overwogen? Heeft een bepaalde optie de voorkeur? Waarom? 

Er zijn vijf belangrijke opties, met subopties, vastgesteld. Alle opties samen zouden verbetering brengen in de huidige situatie ten aanzien van grensoverschrijdende btw-fraude:

·de implementatie van een gezamenlijke verwerking en analyse van gegevens in Eurofisc;

·de uitvoering van nieuwe gezamenlijke acties op het gebied van controles voor de belastingdiensten en het verbeteren van hun coördinatie door Eurofisc;

·de ontwikkeling van de uitwisseling van informatie en inlichtingen tussen de belastingdiensten van de lidstaten in Eurofisc en rechtshandhavingsautoriteiten op EU-niveau;

·een betere toegang tot voertuigregistratiegegevens;

·het delen van btw-registratie- en douane-inlichtingen met betrekking tot de douaneregelingen 42 en 63 tussen de douane en belastingautoriteiten.

Wie steunt welke optie?

De lidstaten zijn voorstander van de implementatie van een gezamenlijke verwerking van gegevens en de invoering van maatregelen om fraude met betrekking tot de douaneregelingen 42 en 63 te bestrijden. De meeste lidstaten waren ook voorstander van de toegang tot registratiegegevens van auto's, maar in mindere mate.

Andere belanghebbenden staan positief tegenover de implementatie van nieuwe geautomatiseerde uitwisselingen van inlichtingen en nieuwe manieren van samenwerking tussen fiscale en rechtshandhavingsautoriteiten. Zij zijn voorstander van een grotere rol voor Eurofisc. Over het algemeen waren zij ook positief over gezamenlijke controles.

C. Effecten van de voorkeursoptie

Wat zijn de voordelen van de voorkeursoptie (indien van toepassing, anders van de belangrijkste opties)?

Het is niet per se mogelijk om de voordelen van de belangrijkste voorkeursopties precies te beoordelen en kwantificeren.

Lidstaten: de belangrijkste opties in dit initiatief zullen de situatie met betrekking tot grensoverschrijdende btw-fraude naar verwachting snel en doeltreffend verbeteren, en zodoende de btw-inkomsten verhogen.

Bedrijven: een doelgerichtere focus op fraudeurs zou de nalevingskosten kunnen verminderen voor bedrijven die binnen de EU zakendoen.

Eengemaakte markt: er gaat vermoedelijk een positief effect op de werking ervan uit, omdat het bestrijden van btw-fraude zorgt voor een gelijk speelveld voor compliante bedrijven in de hele EU. 

De sociale en milieueffecten zijn niet significant.

Wat zijn de kosten van de voorkeursoptie (indien van toepassing, anders die van de belangrijkste opties)?

Bedrijven: geen extra kosten. Met dit voorstel zullen de voorwaarden worden geschapen om reeds beschikbare inlichtingen beter te gebruiken en analyseren.

Lidstaten: de implementatie van de gezamenlijke verwerking van gegevens zal geen extra kosten met zich meebrengen, omdat deze al door het Fiscalis-programma worden gedragen. Voertuigregistratiegegevens en douanegegevens zijn reeds beschikbaar. Om belastingdiensten geautomatiseerde toegang tot de inlichtingen te geven, zijn IT-ontwikkelingen nodig, al gaat het om beperkte ontwikkelingen. De kosten kunnen echter niet worden geraamd omdat de lidstaten geen vergelijkbare gegevens hebben kunnen vinden of verstrekken.

Wat zijn de gevolgen voor bedrijven, het mkb en micro-ondernemingen?

Bedrijven, het mkb en micro-ondernemingen zullen geen negatieve gevolgen ondervinden van het initiatief omdat het geen extra administratieve lasten en nalevingskosten met zich meebrengt.

Zij kunnen profiteren van een evenwichtiger speelveld en een betere werking van de eengemaakte markt. 

Zijn er significante gevolgen voor de nationale begrotingen en overheden?

Hoewel sommige opties ontwikkelingskosten met zich meebrengen, zullen de nieuwe instrumenten die zijn ingevoerd om de btw-fraude te bestrijden een positief effect hebben op de begrotingen van de lidstaten. Het is niet mogelijk om dit voordeel precies te kwantificeren, maar er kan van nettobaten worden uitgegaan.

Zijn er nog andere significante gevolgen? 

Dit voorstel zal zorgen voor een nieuwe uitwisseling en gezamenlijke verwerking van btw-inlichtingen, die mogelijk persoonsgegevens bevatten. Dit kan gevolgen voor de grondrechten hebben. De nieuwe uitwisselingen van inlichtingen en de gegevensverwerking die met dit initiatief worden beoogd, zullen echter zeer doelgericht zijn en beperkt zijn tot wat nodig is om de doelstellingen van het initiatief, d.w.z. het bestrijden van grensoverschrijdende btw-fraude op een doeltreffende manier, te bestrijden.

D. Opvolging

Wanneer wordt dit beleid geëvalueerd?  

Overeenkomstig artikel 59 van Verordening (EU) nr. 904/2010 wordt de toepassing van de verordening om de vijf jaar herzien. Daarnaast moeten lidstaten de Commissie alle beschikbare inlichtingen in verband met de toepassing van de verordening (artikel 49), onder meer jaarlijkse statistieken, verstrekken.