EUROPESE COMMISSIE
Brussel, 25.9.2017
JOIN(2017) 36 final
BIJLAGE
bij het
Gezamenlijk voorstel voor een besluit van de Raad
betreffende de ondertekening, namen de Europese Unie, en de voorlopige toepassing van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds
BREDE EN VERSTERKTE PARTNERSCHAPSOVEREENKOMST
TUSSEN DE EUROPESE UNIE
EN DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOMENERGIE
EN HUN LIDSTATEN, ENERZIJDS,
EN DE REPUBLIEK ARMENIË, ANDERZIJDS
PREAMBULE
HET KONINKRIJK BELGIË,
DE REPUBLIEK BULGARIJE,
DE TSJECHISCHE REPUBLIEK,
HET KONINKRIJK DENEMARKEN,
DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND,
DE REPUBLIEK ESTLAND,
IERLAND,
DE HELLEENSE REPUBLIEK,
HET KONINKRIJK SPANJE,
DE FRANSE REPUBLIEK,
DE REPUBLIEK KROATIË,
DE ITALIAANSE REPUBLIEK,
DE REPUBLIEK CYPRUS,
DE REPUBLIEK LETLAND,
DE REPUBLIEK LITOUWEN,
HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG,
HONGARIJE,
DE REPUBLIEK MALTA,
HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN,
DE REPUBLIEK OOSTENRIJK,
DE REPUBLIEK POLEN,
DE PORTUGESE REPUBLIEK,
ROEMENIË,
DE REPUBLIEK SLOVENIË,
DE SLOWAAKSE REPUBLIEK,
DE REPUBLIEK FINLAND,
HET KONINKRIJK ZWEDEN,
HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIË EN NOORD-IERLAND,
Verdragsluitende partijen bij het Verdrag betreffende de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, hierna "de lidstaten" genoemd,
DE EUROPESE UNIE, en
DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOMENERGIE, hierna "Euratom" genoemd,
enerzijds, en
DE REPUBLIEK ARMENIË
anderzijds,
hierna gezamenlijk "de partijen" genoemd,
REKENING HOUDEND MET de sterke banden tussen de partijen en de waarden die zij delen, met de gemeenschappelijke wens van de partijen om de banden die in het verleden tot stand zijn gebracht door de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst, verder te ontwikkelen, en nauwe en intensieve samenwerking te bevorderen die is gebaseerd op gelijk partnerschap in het kader van het Europees Nabuurschapsbeleid (ENB) en het Oostelijk Partnerschap, alsook op grond van deze overeenkomst;
ERKENNEND de bijdrage van het gezamenlijke ENB-actieplan EU-Armenië, met inbegrip van zijn inleidende bepalingen, en het belang van de partnerschapsprioriteiten voor het versterken van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië en voor het bevorderen van het proces van hervormingen en de aanpassing van de wetgeving, zoals hierna vermeld, in de Republiek Armenië, aldus bijdragend tot grotere politieke en economische samenwerking;
ZICH VERBINDEND tot de verdere versterking van de eerbiediging van de fundamentele vrijheden, de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren, de democratische beginselen, de rechtsstaat en behoorlijk bestuur;
ERKENNEND HET FEIT dat interne hervormingen voor meer democratie en markteconomie, enerzijds, en de duurzame beslechting van conflicten, anderzijds, met elkaar verbonden zijn. Om die reden zullen duurzame processen voor democratische hervormingen in de Republiek Armenië een steun zijn voor de opbouw van vertrouwen en stabiliteit in de hele regio;
ZICH VERBINDEND tot verdere bevordering van de politieke, sociaal-economische en institutionele ontwikkeling van de Republiek Armenië, onder meer door de ontwikkeling van de civiele samenleving, de opbouw van instellingen, de hervorming van het openbare bestuur en het ambtenarenapparaat, de bestrijding van corruptie, meer handel en economische samenwerking, inclusief goed bestuur op het gebied van belastingen, de vermindering van de armoede en verregaande samenwerking over een breed spectrum van gebieden van gemeenschappelijk belang, zoals justitie, vrijheid en veiligheid;
ZICH VERBINDEND tot volledige tenuitvoerlegging van de doelstellingen, beginselen en bepalingen van het Handvest van de Verenigde Naties, de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties van 1948, het Europees Verdrag betreffende de bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden van 1950 en de Slotakte van Helsinki van 1975 van de Conferentie over veiligheid en samenwerking in Europa;
HERINNEREND aan de wil van de partijen om de internationale vrede en veiligheid te bevorderen en te streven naar efficiënt multilateralisme en de vreedzame oplossing van conflicten binnen overeengekomen vormen, in het bijzonder door nauw samen te werken in het kader van de Verenigde Naties (VN) en de Organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa (OVSE);
ZICH VERBINDEND tot de internationale verplichtingen tot bestrijding van de proliferatie van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor en tot samenwerking inzake ontwapening en non-proliferatie, alsook nucleaire veiligheid en beveiliging;
ERKENNEND dat de actieve deelname van de Republiek Armenië aan regionale samenwerkingsvormen van belang is, met inbegrip van de regionale samenwerkingsvormen die door de Europese Unie worden ondersteund; erkennend het belang dat de Republiek Armenië hecht aan haar deelname aan internationale organisaties en samenwerkingsvormen, en aan haar bestaande verplichtingen op grond daarvan;
ERNAAR STREVEND de regelmatige politieke dialoog over bilaterale en internationale vraagstukken van wederzijds belang verder te ontwikkelen, met inbegrip van regionale aspecten, rekening houdend met het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de Europese Unie en de relevante beleidspunten van de Republiek Armenië; erkennend het belang dat de Republiek Armenië hecht aan haar deelname aan internationale organisaties en samenwerkingsvormen, en aan haar bestaande verplichtingen op grond daarvan;
ERKENNEND het belang van de verbintenis van de Republiek Armenië tot een vreedzame en duurzame oplossing van het conflict in Nagorno-Karabakh te komen, en de noodzaak om een dergelijke oplossing zo spoedig mogelijk te bereiken, in het kader van de onderhandelingen die worden geleid door de voorzitters van de Minsk-groep van de OVSE; tevens erkennend de noodzaak om deze oplossing te bereiken op basis van de doelstellingen en beginselen die zijn vervat in het Handvest van de Verenigde Naties en in de Slotakte van Helsinki van de Conferentie over veiligheid en samenwerking in Europa, meer bepaald die betrekking hebben op het afzien van de dreiging met of het gebruik van geweld, op de territoriale integriteit van staten, en op gelijke rechten voor en zelfbeschikking van de volkeren, en die zijn weerspiegeld in alle verklaringen die zijn uitgegeven in het kader van het dubbele voorzitterschap van de Minsk-groep van de OVSE sinds de 16e OVSE-ministerraad van 2008; tevens nota nemend van de duidelijke verbintenis van de Europese Unie om dit proces voor een oplossing te steunen;
ZICH INZETTEND VOOR het voorkomen en bestrijden van corruptie, het bestrijden van georganiseerde misdaad, en meer samenwerking bij terrorismebestrijding;
ZICH INZETTEND VOOR een verdieping van hun dialoog en samenwerking op het gebied van migratie, asiel en grensbeheer, via een integrale aanpak met aandacht voor reguliere migratie, en voor samenwerking gericht op het aanpakken van irreguliere migratie, mensenhandel en de doeltreffende uitvoering van de overnameovereenkomst;
OPNIEUW BEVESTIGEND dat de toegenomen mobiliteit van de burgers van de partijen in een veilige en goed beheerde omgeving een elementaire doelstelling blijft, en overwegend te zijner tijd een visumdialoog in te stellen met de Republiek Armenië, mits aan alle voorwaarden voor een goed beheerde en veilige mobiliteit is voldaan, met inbegrip van de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van overname- en visumversoepelingsovereenkomsten tussen de partijen;
ZICH INZETTEND VOOR de beginselen van de vrijemarkteconomie en de bereidheid van de Europese Unie bevestigend om bij te dragen tot de economische hervormingen in de Republiek Armenië;
ERKENNEND de bereidheid van de partijen om de economische samenwerking te verdiepen, met inbegrip van handelsgerelateerde kwesties, met inachtneming van de rechten en plichten die voortvloeien uit het lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) van de partijen, en door de transparante en niet-discriminatoire toepassing van deze rechten en plichten;
ERVAN OVERTUIGD dat deze overeenkomst een nieuw klimaat zal scheppen voor de economische betrekkingen tussen de twee partijen en vooral ook voor de ontwikkeling van handel, investeringen en de stimulering van concurrentie, factoren die essentieel zijn voor de economische herstructurering en modernisering;
ZICH INZETTEND VOOR de eerbiediging van de beginselen van duurzame ontwikkeling,
ZICH INZETTEND VOOR de inachtneming van milieubescherming met inbegrip van grensoverschrijdende samenwerking en tenuitvoerlegging van multilaterale internationale overeenkomsten;
ZICH INZETTEND VOOR de verbetering van de zekerheid en veiligheid van de energievoorziening, door de ontwikkeling van geschikte infrastructuur te vergemakkelijken, door betere marktintegratie en geleidelijke aanpassing van de regelgeving aan kernaspecten van de Europese regelgeving, waarnaar hierna wordt verwezen, onder meer door de stimulering van energie-efficiëntie en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, rekening houdend met de verbintenissen van de Republiek Armenië tot naleving van de beginselen van gelijke behandeling van energie leverende, energie doorvoerende en energie verbruikende landen;
ZICH INZETTEND VOOR een hoge mate van nucleaire veiligheid en beveiliging, zoals hieronder uiteengezet;
ERKENNEND dat meer samenwerking op energiegebied nodig is, en dat de partijen het engagement zijn aangegaan om de bepalingen van het Verdrag inzake het Europees Energiehandvest volledig te respecteren;
ERNAAR STREVEND het niveau van de volksgezondheid en veiligheid en de bescherming van de menselijke gezondheid te verhogen, met respect voor de beginselen van duurzame ontwikkeling, ecologische behoeften en klimaatverandering;
ZICH INZETTEND VOOR meer contacten van mens tot mens, onder meer door samenwerking en uitwisselingen op het gebied van wetenschap en technologie, onderwijs en cultuur, jongeren en sport;
ZICH INZETTEND VOOR de bevordering van grensoverschrijdende en interregionale samenwerking;
ERKENNEND de verbintenis van de Republiek Armenië om de wetgeving van het land in de relevante sectoren geleidelijk aan te passen aan die van de Europese Unie, dezelve doeltreffend uit te voeren in het kader van de ruimere hervormingspogingen, en de bestuurlijke en institutionele capaciteit te ontwikkelen in de mate die nodig is voor de toepassing van deze overeenkomst, alsook erkennend de voortdurende steun van de Europese Unie, overeenkomstig alle beschikbare samenwerkingsinstrumenten, met inbegrip van technische, financiële en economische bijstand in samenhang met die verbintenis, rekening houdend met het ritme van de hervormingen en de economische behoeften van de Republiek Armenië;
WIJZEND op het feit dat, als de partijen in het kader van deze overeenkomst specifieke overeenkomsten sluiten op het gebied van vrijheid, veiligheid en justitie, die door de EU zouden worden gesloten krachtens titel V van het derde deel van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, de bepalingen van dergelijke toekomstige overeenkomsten niet bindend zouden zijn voor het Verenigd Koninkrijk en/of Ierland, tenzij de Europese Unie, samen met het Verenigd Koninkrijk en/of Ierland wat betreft hun respectieve bilaterale betrekkingen, de Republiek Armenië ervan in kennis heeft gesteld dat het Verenigd Koninkrijk en/of Ierland gebonden is/zijn door dergelijke overeenkomsten als deel van de Europese Unie, overeenkomstig protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland ten aanzien van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, dat aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is gehecht. Evenzo zouden mogelijke latere interne maatregelen van de Europese Unie die met het oog op de uitvoering van deze overeenkomst krachtens titel V van het derde deel van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden genomen, niet bindend zijn voor het Verenigd Koninkrijk en/of Ierland, tenzij zij te kennen hebben gegeven deel te willen nemen aan deze maatregelen of deze te aanvaarden overeenkomstig protocol nr. 21; voorts nota nemend van het feit dat dergelijke toekomstige overeenkomsten of dergelijke latere interne maatregelen van de Europese Unie zouden komen te vallen onder protocol nr. 22 betreffende de positie van Denemarken dat gehecht is aan voornoemde Verdragen,
ZIJN ALS VOLGT OVEREENGEKOMEN:
TITEL I
DOELSTELLINGEN EN ALGEMENE BEGINSELEN
ARTIKEL 1
Doelstellingen
De doelstellingen van deze overeenkomst zijn:
a)
het omvattende politieke en economische partnerschap en de samenwerking tussen de partijen te bevorderen, gebaseerd op gemeenschappelijke waarden en nauwe banden, met inbegrip van een toenemende betrokkenheid van de Republiek Armenië bij het beleid, de programma's en de agentschappen van de Europese Unie;
b)
het kader voor een versterkte politieke dialoog verder uit te bouwen op alle terreinen van wederzijds belang, om nauwe politieke betrekkingen tussen de partijen te bevorderen;
c)
bij te dragen tot de versterking van de democratie en de politieke, economische en institutionele stabiliteit in de Republiek Armenië;
d)
vrede en stabiliteit te bevorderen, te bewaren en te versterken, zowel op regionaal als op internationaal niveau, onder meer door de inspanningen te bundelen om bronnen van spanning weg te nemen, de grensbeveiliging op te schroeven en grensoverschrijdende samenwerking en betrekkingen van goed nabuurschap te bevorderen;
e)
de samenwerking te verbeteren op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht, om zo de rechtsstaat en het respect voor de mensenrechten en de fundamentele vrijheden te versterken;
f)
mobiliteit en contacten van persoon tot persoon te bevorderen;
g)
steun te verlenen aan de inspanningen van de Republiek Armenië voor de ontwikkeling van haar economische potentieel via internationale samenwerking, ook door de aanpassing van de wetgeving aan die van de EU, zoals hieronder uiteengezet;
h)
een nauwere handelssamenwerking op te zetten met blijvende samenwerking op het gebied van regelgeving in relevante kwesties, overeenkomstig de rechten en plichten die voortvloeien uit het WTO-lidmaatschap; alsmede
i)
de voorwaarden te scheppen voor steeds nauwere samenwerking op andere gebieden van wederzijds belang.
ARTIKEL 2
Algemene beginselen
1.
De eerbiediging van de democratische beginselen, de rechtsstaat, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, inzonderheid als vastgelegd in het Handvest van de Verenigde Naties, de Slotakte van Helsinki van de Conferentie over veiligheid en samenwerking in Europa en het Handvest van Parijs voor een Nieuw Europa van 1990, alsmede andere relevante mensenrechteninstrumenten, waaronder de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties en het Europees Verdrag betreffende de bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, vormen de grondslag van het binnenlandse en buitenlandse beleid van de partijen en zijn een essentieel onderdeel van deze overeenkomst.
2.
De partijen wijzen er nogmaals op dat zij vasthouden aan de beginselen van een vrije markteconomie, duurzame ontwikkeling, regionale samenwerking en efficiënt multilateralisme.
3.
De partijen herbevestigen dat zij de beginselen van goed bestuur, alsmede hun internationale verplichtingen, met name in het kader van de VN, de Raad van Europa en de OVSE zullen eerbiedigen.
4.
De partijen zetten zich in voor corruptiebestrijding, de strijd tegen de verschillende vormen van transnationale georganiseerde misdaad en terrorisme, de bevordering van duurzame ontwikkeling, efficiënt multilateralisme en de bestrijding van de proliferatie van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor, onder meer via het EU-initiatief betreffende de kenniscentra op het gebied van chemische, biologische, radiologische en nucleaire risicobestrijding. Deze verbintenis is van fundamenteel belang voor de ontwikkeling van de betrekkingen en de samenwerking tussen de partijen en draagt bij tot de regionale vrede en stabiliteit.
TITEL II
POLITIEKE DIALOOG EN HERVORMING
SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN HET BUITENLANDS EN VEILIGHEIDSBELEID
ARTIKEL 3
Doelstellingen van de politieke dialoog
1.
De politieke dialoog tussen de partijen over alle gebieden van wederzijds belang, met inbegrip van het buitenlands en veiligheidsbeleid en binnenlandse hervormingen, wordt verder ontwikkeld en versterkt. Deze dialoog zal de doeltreffendheid versterken van de politieke samenwerking op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid, met erkenning van het belang dat de Republiek Armenië hecht aan haar deelname aan internationale organisaties en samenwerkingsvormen, en aan haar bestaande verplichtingen op grond daarvan.
2.
De doelstellingen van de politieke dialoog zijn:
a)
het verder ontwikkelen en versterken van een politieke dialoog over alle zaken van wederzijds belang;
b)
het politieke partnerschap versterken en de doeltreffendheid van de samenwerking op buitenlands en veiligheidsbeleid vergroten;
c)
de bevordering van internationale vrede, stabiliteit en veiligheid, op basis van efficiënt multilateralisme;
d)
meer samenwerking en dialoog tussen de partijen over internationale veiligheid en crisisbeheer, met name om wereldwijde en regionale problemen en daarmee samenhangende bedreigingen aan te pakken;
e)
versterking van de samenwerking in de strijd tegen de proliferatie van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor;
f)
meer resultaatgerichte en praktische samenwerking tussen de partijen om te komen tot vrede, veiligheid en stabiliteit op het Europese continent;
g)
meer respect voor de democratische beginselen, de rechtsstaat en goed bestuur, de mensenrechten en fundamentele vrijheden, alsook de persvrijheid en de rechten van personen die behoren tot nationale minderheden, en consolidering van binnenlandse politieke hervormingen;
h)
verdere ontwikkeling van dialoog en meer samenwerking tussen de partijen op het vlak van veiligheid en defensie;
i)
de bevordering van een vreedzame oplossing van conflicten;
j)
de bevordering van de doelstellingen en beginselen van de Verenigde Naties, als neergelegd in het VN-Handvest, en van de beginselen die aan de grondslag liggen van de betrekkingen tussen deelnemende staten, zoals neergelegd in de Slotakte van Helsinki van de Conferentie over veiligheid en samenwerking in Europa; alsmede
k)
de bevordering van regionale samenwerking, de ontwikkeling van betrekkingen van goed nabuurschap en de verhoging van de regionale veiligheid, ook door stappen te nemen om de grenzen te openen ter bevordering van regionaal handels- en grensverkeer.
ARTIKEL 4
Binnenlandse hervormingen
De partijen werken samen op de volgende terreinen:
a)
de ontwikkeling, consolidatie en verhoging van de stabiliteit en doeltreffendheid van de democratische instellingen en de rechtsstaat;
b)
de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden;
c)
verdere vooruitgang met de hervorming van het gerecht en de wetgeving, om de onafhankelijkheid, kwaliteit en doeltreffendheid van het gerecht, de openbare aanklager en de rechtshandhaving te garanderen;
d)
versterking van de bestuurlijke capaciteit en waarborging van de onpartijdigheid en doeltreffendheid van de organen voor rechtshandhaving;
e)
voortzetting van de hervormingen van de overheidsdiensten en opbouw van een verantwoordelijk, efficiënt, transparant en professioneel overheidsapparaat; alsmede
f)
een doeltreffende corruptiebestrijding, in het bijzonder met het oog op de versterking van de internationale samenwerking inzake corruptiebestrijding en een doeltreffende tenuitvoerlegging van de desbetreffende internationale rechtsinstrumenten, zoals het Verdrag van de Verenigde Naties tegen corruptie van 2003.
ARTIKEL 5
Buitenlands en veiligheidsbeleid
1.
De partijen intensiveren hun dialoog en samenwerking op het vlak van het buitenlands en veiligheidsbeleid, met inbegrip van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, met erkenning van het belang dat de Republiek Armenië hecht aan haar deelname aan internationale organisaties en samenwerkingsvormen, en aan haar bestaande verplichtingen op grond daarvan, en zij besteden bijzondere aandacht aan conflictpreventie en crisisbeheer, risicobeperking, cyberveiligheid, de hervorming van de veiligheidssector, regionale stabiliteit, ontwapening, non-proliferatie, wapenbeheersing en wapenuitvoercontrole. De samenwerking wordt gebaseerd op gemeenschappelijke waarden en gezamenlijke belangen en is gericht op meer doeltreffendheid van het beleid, waarbij gebruik wordt gemaakt van bilaterale, internationale en regionale fora, meer bepaald de OVSE.
2.
De partijen bevestigen opnieuw hun gehechtheid aan de beginselen en normen van het internationaal recht, zoals onder meer neergelegd in het Handvest van de Verenigde Naties en de Slotakte van Helsinki van de Conferentie over veiligheid en samenwerking in Europa, en verbinden zich ertoe deze beginselen te ondersteunen in hun bilaterale en multilaterale betrekkingen.
ARTIKEL 6
Ernstige misdaden waarmee de internationale gemeenschap wordt geconfronteerd en het Internationaal Strafhof
1.
De partijen bevestigen opnieuw dat de ernstigste misdrijven die de gehele internationale gemeenschap aangaan, niet ongestraft mogen blijven en dat de effectieve vervolging ervan moet worden gewaarborgd door maatregelen te nemen op nationaal en internationaal niveau, onder meer op het niveau van het Internationaal Strafhof.
2.
De partijen zijn van oordeel dat de oprichting en doeltreffende werking van het Internationaal Strafhof een belangrijke ontwikkeling is voor de internationale vrede en gerechtigheid. De partijen streven naar meer samenwerking ter bevordering van vrede en internationale gerechtigheid door het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof en de bijhorende instrumenten te ratificeren en ten uitvoer te leggen, rekening houdend met hun wettelijke en constitutionele kaders.
3.
De partijen komen overeen nauw samen te werken om volkerenmoord, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden te voorkomen, door gebruik te maken van de passende bilaterale en multilaterale kaders.
ARTIKEL 7
Conflictpreventie en crisisbeheersing
De partijen intensiveren per geval de praktische samenwerking op het vlak van conflictpreventie en crisisbeheersing, in het bijzonder met het oog op de mogelijke deelname van de Republiek Armenië aan civiele en militaire operaties inzake crisisbeheersing onder leiding van de EU en aan oefeningen en opleidingen.
ARTIKEL 8
Regionale stabiliteit en de vreedzame oplossing van conflicten
1.
De partijen voeren hun gezamenlijke inspanningen op om betere voorwaarden te creëren voor verdere regionale samenwerking door het bevorderen van open grenzen via grensoverschrijdend verkeer, betrekkingen van goed nabuurschap en democratische ontwikkelingen, aldus bijdragend tot stabiliteit en veiligheid, en zij werken samen voor een vreedzame beslechting van conflicten.
2.
De in lid 1 genoemde inspanningen verlopen volgen de gezamenlijke beginselen voor handhaving van internationale vrede en veiligheid als bepaald in het Handvest van de VN, de Slotakte van Helsinki van de Conferentie over veiligheid en samenwerking in Europa en andere relevante multilaterale documenten waartoe de partijen zich hebben verbonden. De partijen onderstrepen het belang van bestaande overeengekomen vormen voor de vreedzame beslechting van conflicten.
3.
De partijen wijzen erop dat wapencontrole en vertrouwenwekkende en veiligheidsbevorderende maatregelen van groot belang blijven voor de veiligheid, voorspelbaarheid en stabiliteit in Europa.
ARTIKEL 9
Massavernietigingswapens, non-proliferatie en ontwapening
1.
De partijen zijn van oordeel dat de proliferatie van massavernietigingswapens en overbrengingsmiddelen daarvoor, onder zowel staten als niet-statelijke actoren, zoals terroristen en andere criminele groepen, een van de ernstigste bedreigingen voor de internationale vrede en stabiliteit vormt. De partijen komen daarom overeen samen te werken en bij te dragen tot de bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor, door volledige naleving en nationale tenuitvoerlegging van hun bestaande verplichtingen op grond van de internationale ontwapenings- en non-proliferatieverdragen en -overeenkomsten en andere relevante internationale verplichtingen op dit gebied. De partijen komen overeen dat deze bepaling een essentieel onderdeel van deze overeenkomst vormt.
2.
De partijen komen overeen samen te werken en bij te dragen aan de strijd tegen de verspreiding van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor:
a)
door maatregelen te nemen, gericht op de ondertekening of de ratificatie van alle andere relevante internationale instrumenten, of, in voorkomend geval, op aansluiting daarbij, en op de volledige tenuitvoerlegging daarvan; alsmede
b)
door verder een doeltreffend systeem van nationale uitvoercontroles op te zetten, met inbegrip van controles op de uitvoer en de doorvoer van goederen die verband houden met massavernietigingswapens, alsook controles op het eindgebruik van technologieën voor tweeërlei gebruik in het kader van massavernietigingswapens.
3.
De partijen komen overeen een regelmatige politieke dialoog in te stellen ter begeleiding en consolidatie van de in dit artikel genoemde elementen.
ARTIKEL 10
Handvuurwapens en lichte wapens en de controle op de uitvoer van conventionele wapens
1.
De partijen erkennen dat de illegale productie en handel in handvuurwapens en lichte wapens en de munitie daarvoor, alsmede buitensporige accumulatie, slecht beheer, inadequaat beveiligde voorraden en ongecontroleerde verspreiding ervan een ernstige bedreiging voor de vrede en de internationale veiligheid blijven vormen.
2.
De partijen komen overeen hun verplichtingen met betrekking tot de aanpak van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens en de munitie daarvoor na te komen en volledig ten uitvoer te leggen, overeenkomstig de bestaande internationale verdragen waarbij zij partij zijn, en de resoluties van de VN-Veiligheidsraad, evenals hun verbintenissen in het kader van andere internationale instrumenten op dit gebied, zoals het VN-actieprogramma ter voorkoming, bestrijding en uitbanning van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens in al zijn aspecten.
3.
De partijen verbinden zich ertoe samen te werken en te zorgen voor coördinatie, complementariteit en synergie bij de aanpak van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens en de munitie daarvoor, en de vernietiging van excessieve voorraden, op mondiaal, regionaal, subregionaal en nationaal niveau.
4.
Voorts komen de partijen overeen hun samenwerking voort te zetten op het vlak van de controle op conventionele wapens, overeenkomstig het Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad van 8 december 2008 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie
en overeenkomstig de relevante nationale wetgeving van de Republiek Armenië.
5.
De partijen komen overeen een regelmatige politieke dialoog in te stellen ter begeleiding en consolidatie van de in dit artikel genoemde elementen.
ARTIKEL 11
Bestrijding van terrorisme
1.
De partijen bevestigen opnieuw het belang van de strijd tegen en het voorkomen van terrorisme en komen overeen samen te werken op bilateraal, regionaal en internationaal niveau om terrorisme in al zijn vormen en uitingen te voorkomen en te bestrijden.
2.
De partijen komen overeen dat het essentieel is dat het terrorisme wordt bestreden met volledige eerbiediging van de rechtsstaat en in volledige overeenstemming met het internationale recht, met inbegrip van het internationale recht inzake de mensenrechten, het internationale vluchtelingenrecht en het internationaal humanitair recht en de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties, en alle relevante internationale instrumenten in verband met terrorismebestrijding.
3.
De partijen benadrukken het belang van de universele ratificatie en de volledige tenuitvoerlegging van alle VN-verdragen en protocollen die verband houden met terrorismebestrijding. De partijen komen overeen de dialoog te blijven bevorderen over het ontwerp voor een Alomvattend Verdrag betreffende internationaal terrorisme en samen te werken bij de tenuitvoerlegging van de mondiale strategie voor terrorismebestrijding van de Verenigde Naties, alsmede bij alle relevante resoluties van de VN-Veiligheidsraad en verdragen van de Raad van Europa. De partijen komen tevens overeen samen te werken met het oog op een internationale consensus over de preventie en bestrijding van terrorisme.
TITEL III
JUSTITIE, VRIJHEID EN VEILIGHEID
ARTIKEL 12
De rechtsstaat en respect voor de mensenrechten en de fundamentele vrijheden
1.
Bij hun samenwerking op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht hechten de partijen bijzonder belang aan de versterking van de rechtsstaat, met inbegrip van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de toegang tot het gerecht en het recht op een eerlijk proces, als gegarandeerd door het Europees Verdrag betreffende de bescherming van de rechten van de mens, alsook procedurele waarborgen in strafzaken en met betrekking tot de rechten van slachtoffers.
2.
De partijen werken ten volle samen voor een doeltreffend functioneren van de instellingen op het gebied van de rechtshandhaving, de bestrijding van corruptie en de rechtsbedeling.
3.
Respect voor de mensenrechten, niet-discriminatie en de fundamentele vrijheden is de leidraad voor alle samenwerking inzake vrijheid, veiligheid en recht.
ARTIKEL 13
Bescherming van persoonsgegevens
De partijen komen overeen samen te werken om een hoog niveau van bescherming van persoonsgegevens te waarborgen overeenkomstig de rechtsinstrumenten en -normen van de Europese Unie, de Raad van Europa en die op internationaal vlak.
ARTIKEL 14
Samenwerking inzake migratie, asiel en grensbeheer
1.
De partijen herbevestigen het belang van een gezamenlijk beheer van migratiestromen tussen hun grondgebieden en brengen een brede dialoog tot stand over alle kwesties in verband met migratie, waaronder reguliere migratie, internationale bescherming en de strijd tegen irreguliere migratie, mensensmokkel en mensenhandel.
2.
Op basis van een specifieke analyse van de behoeften, die plaatsvindt via onderling overleg tussen de partijen, werken de partijen samen overeenkomstig hun desbetreffende vigerende wetgeving. De samenwerking richt zich met name op:
a)
de aanpak van de grondoorzaken van migratie;
b)
de ontwikkeling en uitvoering van nationale wetgeving en werkwijzen met betrekking tot internationale bescherming, teneinde te voldoen aan de bepalingen van het verdrag van Genève van 1951 inzake de status van vluchtelingen en het protocol inzake de status van vluchtelingen van 1967 en andere relevante internationale instrumenten, zoals het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, en teneinde ervoor te zorgen dat het beginsel van non-refoulement gerespecteerd wordt;
c)
de toelatingscriteria, alsmede de rechten en de status van toegelaten personen, de eerlijke behandeling en integratie van legale buitenlandse ingezetenen, onderwijs en opleiding en maatregelen tegen racisme en vreemdelingenhaat;
d)
de opzet van een doelmatige en preventieve aanpak van irreguliere migratie, smokkel van migranten en mensenhandel, onder meer door netwerken en criminele organisaties van handelaren en smokkelaars te bestrijden en de slachtoffers van deze praktijken te beschermen, binnen het kader van de relevante internationale instrumenten;
e)
kwesties als de organisatie, opleiding, beste werkwijzen en andere operationele maatregelen op het gebied van migratiebeheer, de beveiliging van documenten, visumbeleid, grensbeheer en informatiesystemen over migratie.
3.
Samenwerking kan ook de circulaire migratie vergemakkelijken en komt ten goede aan de ontwikkeling.
ARTIKEL 15
Verkeer van personen en overname
1.
De partijen die door de volgende overeenkomsten zijn gebonden, verzekeren de volledige tenuitvoerlegging van:
a)
de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië inzake de overname van personen die zonder vergunning op het grondgebied verblijven (hierna "de overname-overeenkomst" genoemd), die op 1 januari 2014 in werking is getreden; alsmede
b)
de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië inzake de versoepeling van de afgifte van visa (hierna "de visumfaciliteringsovereenkomst" genoemd), die op 1 januari 2014 in werking is getreden.
2.
De partijen blijven de mobiliteit van de burgers bevorderen via de visumfaciliteringsovereenkomst en overwegen te zijner tijd een dialoog over visumliberalisering in te stellen, mits aan alle voorwaarden voor een goed beheerde en veilige mobiliteit is voldaan. De partijen werken samen om irreguliere migratie te bestrijden, onder meer door de overname-overeenkomst uit te voeren, en zij bevorderen beleid inzake grensbeheer alsook wettelijke en operationele kaders.
ARTIKEL 16
Bestrijding van georganiseerde misdaad en corruptie
1.
De partijen werken samen aan de voorkoming en bestrijding van al dan niet georganiseerde criminele en illegale activiteiten, met inbegrip van transnationale activiteiten, zoals:
a)
migrantensmokkel en mensenhandel;
b)
smokkel van en illegale handel in vuurwapens, inclusief in handvuurwapens en lichte wapens;
c)
smokkel van en illegale handel in drugs;
d)
smokkel van en illegale handel in goederen;
e)
illegale economische en financiële activiteiten zoals namaak, fiscale fraude en fraude bij openbare aanbestedingen;
f)
verduistering van middelen van door internationale donoren gefinancierde projecten;
g)
actieve en passieve corruptie, zowel in de openbare als in de particuliere sector;
h)
het vervalsen van documenten en het afleggen van onjuiste verklaringen; alsmede
i)
cybercriminaliteit.
2.
De partijen verbeteren de bilaterale, regionale en internationale samenwerking tussen rechtshandhavingsinstanties, met inbegrip van de mogelijke ontwikkeling van samenwerking tussen het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol) en de desbetreffende autoriteiten van de Republiek Armenië. De partijen verbinden zich tot de effectieve tenuitvoerlegging van de relevante internationale normen, met name die welke in het Verdrag van de Verenigde Naties tegen grensoverschrijdende georganiseerde misdaad van 2000 en de drie protocollen daarbij, zijn opgenomen. De partijen werken samen aan het voorkomen en bestrijden van corruptie overeenkomstig het Verdrag van de Verenigde Naties tegen corruptie van 2003, de aanbevelingen van de Groep van Staten tegen corruptie, en van de OESO, voor transparantie inzake vermogensverklaringen, de bescherming van klokkenluiders, en de openbaarmaking van informatie over uiteindelijke begunstigden van juridische entiteiten.
ARTIKEL 17
Drugs
1.
Binnen het kader van hun respectieve bevoegdheden werken de partijen samen met het oog op een evenwichtige en geïntegreerde aanpak van het voorkomen en bestrijden van drugs en nieuwe psychoactieve stoffen. Het beleid en de maatregelen met betrekking tot drugs zijn gericht op het versterken van de structuren om drugs te voorkomen en te bestrijden, het beperken van het aanbod aan, de handel in en de vraag naar drugs, waarbij de schadelijke gevolgen voor de gezondheid en de maatschappelijke consequenties van drugsgebruik worden aangepakt met het oog op een beperking van de schade, en op het doeltreffender voorkomen dat chemische precursoren onrechtmatig worden gebruikt voor de illegale productie van verdovende middelen en psychotrope of psychoactieve stoffen.
2.
De partijen komen overeen welke samenwerkingsmethoden nodig zijn om de in lid 1 genoemde doelstellingen te bereiken. De maatregelen worden gebaseerd op gezamenlijk overeengekomen beginselen die in de relevante internationale verdragen zijn uiteengezet, en beogen de aanbevelingen ten uitvoer te leggen die zijn vervat in het slotdocument van de speciale zitting van de Algemene Vergadering van de VN over het mondiale drugsprobleem in april 2016.
ARTIKEL 18
Witwassen van geld en terrorismefinanciering
1.
De partijen werken samen om te voorkomen dat hun financiële systemen en relevante niet-financiële systemen worden gebruikt voor het witwassen van de opbrengsten uit criminele activiteiten in het algemeen en drugsmisdrijven in het bijzonder, of voor de financiering van terrorisme. Deze samenwerking strekt zich uit tot inbeslagneming van vermogensbestanddelen of gelden die uit de opbrengsten van criminele activiteiten zijn verkregen.
2.
Door samenwerking op dit gebied moet het mogelijk worden relevante informatie uit te wisselen in het kader van de respectieve wetgeving van de partijen en relevante internationale instrumenten en passende normen vast te stellen voor de voorkoming en bestrijding van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme, die vergelijkbaar zijn met die van de relevante internationale instanties op dit gebied, zoals de Financial Action Task Force inzake het witwassen van geld (FATF).
ARTIKEL 19
Samenwerking in de strijd tegen terrorisme
1.
In overeenstemming met de beginselen die ten grondslag liggen aan de strijd tegen het terrorisme als beschreven in artikel 11, bevestigen de partijen opnieuw het belang van rechtshandhaving en een justitiële aanpak in de strijd tegen het terrorisme en komen zij overeen samen te werken bij de voorkoming en bestrijding van terrorisme, in het bijzonder door:
a)
informatie uit te wisselen over terroristische groepen en personen en de hen ondersteunende netwerken, overeenkomstig het nationale en internationale recht, in het bijzonder ten aanzien van gegevensbescherming en bescherming van de persoonlijke levenssfeer;
b)
ervaringen uit te wisselen inzake de voorkoming en bestrijding van terrorisme, inzake middelen en methoden en de technische aspecten ervan, en inzake opleiding, in overeenstemming met de toepasselijke regelgeving;
c)
van gedachten te wisselen over radicalisering en rekrutering, en over middelen om radicalisering tegen te gaan en rehabilitatie te bevorderen;
d)
standpunten en ervaringen uit te wisselen met betrekking tot grensoverschrijdend verkeer en reizen van terrorismeverdachten en met betrekking tot terroristische dreigingen;
e)
beste werkwijzen te delen ten aanzien van de bescherming van de mensenrechten bij de strijd tegen terrorisme, in het bijzonder met betrekking tot strafrechtelijke procedures;
f)
de strafbaarstelling van terroristische misdrijven te waarborgen; alsmede
g)
maatregelen te nemen tegen de dreiging van chemisch, biologisch, radiologisch en nucleair terrorisme en de nodige maatregelen te treffen om te voorkomen dat chemische, biologische, radiologische en nucleaire materialen worden verworven, overgedragen en gebruikt voor terroristische doeleinden en dat illegale handelingen worden verricht tegen risicovolle chemische, biologische, radiologische en nucleaire faciliteiten.
2.
De samenwerking is gebaseerd op de relevante beschikbare beoordelingen, in wederzijds overleg tussen de partijen.
ARTIKEL 20
Juridische samenwerking
1.
De partijen komen overeen de juridische samenwerking in burgerlijke en commerciële zaken uit te bouwen, met name wat betreft de onderhandelingen over, en de ratificatie en tenuitvoerlegging van multilaterale verdragen inzake juridische samenwerking in burgerlijke zaken, in het bijzonder de verdragen van de Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht op het gebied van internationale juridische samenwerking en procesvoering alsmede de bescherming van kinderen.
2.
Wat de juridische samenwerking in strafzaken betreft, streven de partijen naar verbetering van de samenwerking op het gebied van wederzijdse juridische bijstand op basis van de multilaterale overeenkomsten ter zake. Waar nodig impliceert dit de toetreding tot en uitvoering van de relevante internationale instrumenten van de VN en de Raad van Europa, en nauwere samenwerking tussen Eurojust en de bevoegde autoriteiten van de Republiek Armenië.
ARTIKEL 21
Consulaire bescherming
De Republiek Armenië stemt ermee in dat de consulaire en diplomatieke autoriteiten van alle vertegenwoordigde lidstaten bescherming bieden aan alle onderdanen van een lidstaat die niet over een permanente vertegenwoordiging in de Republiek Armenië beschikt die effectief in staat is in een concreet geval consulaire bescherming te bieden, op dezelfde voorwaarden als aan de onderdanen van de betrokken lidstaat.
TITEL IV
ECONOMISCHE SAMENWERKING
HOOFDSTUK 1
ECONOMISCHE DIALOOG
ARTIKEL 22
1.
De Europese Unie en de Republiek Armenië vergemakkelijken het proces van economische hervormingen door het inzicht in de basiselementen van hun respectieve economieën en het formuleren en uitvoeren van economisch beleid te verbeteren.
2.
De Republiek Armenië zet verdere stappen voor de ontwikkeling van een goed functionerende markteconomie en voor de geleidelijke aanpassing van haar economische en financiële regelgeving en beleidsmaatregelen aan die van de Europese Unie, in voorkomend geval. De Europese Unie ondersteunt de Republiek Armenië bij het garanderen van gezond macro-economisch beleid, met inbegrip van de onafhankelijkheid van de centrale bank en prijsstabiliteit, gezonde overheidsfinanciën, een houdbaar stelsel van wisselkoersen en een houdbare betalingsbalans.
ARTIKEL 23
De partijen komen daartoe overeen een regelmatige economische dialoog te voeren om:
a)
informatie uit te wisselen over macro-economische trends en beleid, evenals over structurele hervormingen, met inbegrip van strategieën voor economische ontwikkeling;
b)
deskundigheid en beste werkwijzen uit te wisselen op gebieden als overheidsfinanciën, monetair en wisselkoersbeleid, beleid in de financiële sector en economische statistieken;
c)
informatie en ervaringen uit te wisselen over regionale economische integratie, met inbegrip van de werking van de Europese economische en monetaire unie;
d)
de stand van zaken te bekijken van de bilaterale samenwerking op het gebied van economie, financiën en statistiek.
ARTIKEL 24
Regelingen voor interne controle en audit in de openbare sector
De partijen werken samen op het gebied van de interne controle bij de overheid en externe audit, met de volgende doelstellingen:
a)
het ontwikkelen en uitvoeren van het stelsel voor interne controle bij de overheid overeenkomstig het beginsel van gedecentraliseerde verantwoordingsplicht, met inbegrip van een onafhankelijke interne-auditfunctie in de hele overheidssector van de Republiek Armenië, door middel van harmonisering met algemeen aanvaarde internationale normen en methoden en beste EU-werkwijzen, op basis van het hervormingsprogramma voor interne controle van de overheidsfinanciën dat de regering van de Republiek Armenië heeft goedgekeurd;
b)
de ontwikkeling van een adequaat financieel-inspectiesysteem in de Republiek Armenië ter aanvulling van de interne-auditfunctie (zonder deze te overlappen);
c)
steunverlening aan de centrale harmonisatie-eenheid voor interne controle van de overheidsfinanciën in de Republiek Armenië en versterking van de capaciteit ervan om het hervormingsproces te sturen;
d)
verdere versterking van de controlekamer als de hoogste audit-instantie in de Republiek Armenië, meer bepaald wat betreft de financiële, organisatorische en operationele onafhankelijkheid ervan in overeenstemming met internationaal aanvaarde normen voor de externe audit (INTOSAI); alsmede
e)
de uitwisseling van gegevens, ervaring en beproefde werkwijzen.
HOOFDSTUK 2
BELASTINGEN
ARTIKEL 25
De partijen werken samen ter versterking van goed bestuur op fiscaal gebied, teneinde de economische betrekkingen, handel, investeringen en eerlijke concurrentie verder te verbeteren.
ARTIKEL 26
Ten aanzien van artikel 25 erkennen de partijen de beginselen van goed bestuur op fiscaal gebied, dat wil zeggen de beginselen van transparantie, uitwisseling van inlichtingen en eerlijke belastingconcurrentie, zoals de lidstaten die op EU-niveau onderschrijven, en verbinden de partijen zich tot tenuitvoerlegging van deze beginselen. De partijen streven daartoe naar betere internationale samenwerking op fiscaal gebied, vergemakkelijking van het innen van belastingen en het opzetten van maatregelen voor de doelmatige uitvoering van deze beginselen van goed bestuur, zonder afbreuk te doen aan de bevoegdheden van de Europese Unie en de lidstaten.
ARTIKEL 27
De partijen intensiveren en versterken hun samenwerking bij de verbetering en ontwikkeling van het belastingstelsel en de belastingdienst van de Republiek Armenië, met inbegrip van de verbetering van de capaciteit voor belastinginning en -controle, de verzekering van doeltreffende belastinginning en de intensivering van de strijd tegen belastingfraude en belastingontwijking. De partijen maken geen onderscheid tussen ingevoerde producten en gelijkaardige binnenlandse producten, overeenkomstig de artikelen I en III van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel 1994 ("GATT 1994"). De partijen streven ernaar beter samen te werken en ervaringen uit te wisselen ter bestrijding van belastingfraude en belastingontwijking, in het bijzonder carrouselfraude, alsook met betrekking tot verrekenprijzen en regelingen tegen offshore-activiteiten.
ARTIKEL 28
De partijen ontwikkelen hun samenwerking om hun beleid te harmoniseren om fraude met en smokkel van accijnsproducten te voorkomen en te bestrijden. De samenwerking omvat de uitwisseling van informatie. Met het oog daarop streven de partijen naar meer onderlinge samenwerking binnen de regionale context en overeenkomstig het kaderverdrag van de Wereldgezondheidsorganisatie inzake tabaksontmoediging van 2003.
ARTIKEL 29
Over de vraagstukken die door dit hoofdstuk worden bestreken, wordt een regelmatige dialoog gevoerd.
HOOFDSTUK 3
STATISTIEKEN
ARTIKEL 30
De partijen ontwikkelen en versterken hun samenwerking inzake statistieken en dragen zo bij tot hun lange-termijndoelstelling tijdig internationaal vergelijkbare en betrouwbare statistische gegevens te verstrekken. De verwachting is dat een duurzaam, efficiënt en professioneel onafhankelijk nationaal statistisch stelsel informatie oplevert die relevant is voor burgers, bedrijven en besluitvormers in de Europese Unie en in de Republiek Armenië en hen in staat stelt op basis hiervan gefundeerde besluiten te nemen. Het nationale statistische stelsel dient de grondbeginselen van de officiële statistiek van de Verenigde Naties te respecteren en rekening te houden met de wet- en regelgeving van de EU op statistisch gebied, waaronder de Praktijkcode Europese statistieken, teneinde de nationale statistische productie af te stemmen op de Europese normen.
ARTIKEL 31
De samenwerking op statistisch gebied is gericht op:
a)
verdere versterking van de capaciteit van het nationale stelsel voor statistiek, inclusief de wettelijke grondslag, de productie van kwaliteitsvolle gegevens en metagegevens, verspreiding en gebruiksvriendelijkheid, rekening houdend met gebruikersgroepen in de openbare en particuliere sector, de academische wereld en de maatschappij in het algemeen;
b)
verdere aanpassing van het statistische stelsel van de Republiek Armenië aan de normen en werkwijzen van het Europees statistisch systeem;
c)
verfijning van de gegevensverstrekking aan de Europese Unie, rekening houdend met de toepassing van de relevante internationale en Europese methoden, waaronder statistische indelingen;
d)
verbetering van de professionele capaciteit en de bestuurscapaciteit van de medewerkers van het nationale bureau voor de statistiek, om de toepassing van de statistieknormen van de Europese Unie te vergemakkelijken en bij te dragen tot de ontwikkeling van het statistische stelsel van de Republiek Armenië;
e)
uitwisseling van ervaringen betreffende de ontwikkeling van statistische kennis; alsmede
f)
bevordering van kwaliteitszorg en kwaliteitsbeheer voor alle statistische productieprocessen en de verspreiding van statistische gegevens.
ARTIKEL 32
De partijen werken samen in het kader van het Europees statistisch systeem, waarbinnen Eurostat het bureau voor de statistiek van de Europese Unie is. Deze samenwerking moet de professionele onafhankelijkheid van het bureau voor de statistiek en de toepassing van de beginselen van de Praktijkcode Europese statistieken verzekeren, alsook de aandacht richten op de volgende punten:
a)
demografische statistieken, met inbegrip van tellingen en sociale statistieken;
b)
landbouwstatistieken, met inbegrip van landbouwtellingen;
c)
bedrijfsstatistieken, met inbegrip van handelsregisters en het gebruik van administratieve bronnen voor statistische doeleinden;
d)
macro-economische statistieken, met inbegrip van nationale rekeningen, statistieken in verband met buitenlandse handel, statistieken in verband met de betalingsbalans en statistieken in verband met buitenlandse rechtstreekse investeringen;
e)
energiestatistieken, met inbegrip van energiebalansen;
f)
milieustatistieken;
g)
regionale statistieken; alsmede
h)
horizontale activiteiten, met inbegrip van kwaliteitszorg en -beheer, statistische indelingen, opleiding, verspreiding en gebruik van moderne informatietechnologieën.
ARTIKEL 33
De partijen wisselen onder meer informatie en deskundigheid uit en zien toe op de verdere ontwikkeling van hun samenwerking, waarbij zij rekening houden met de in het kader van de diverse bijstandsprogramma's reeds opgebouwde ervaring met de hervorming van het statistische stelsel. Zij richten hun inspanningen op de verdere afstemming op de wet- en regelgeving van de EU op statistisch gebied, op basis van de nationale strategie voor de ontwikkeling van het statistische stelsel van de Republiek Armenië, waarbij zij rekening houden met de ontwikkeling van het Europees statistisch systeem. Bij de productie van statistische gegevens ligt de nadruk op een groter gebruik van administratieve gegevens en het verdere stroomlijnen van steekproefenquêtes, rekening houdend met de noodzaak om de belasting voor de respondenten te verminderen. De geproduceerde gegevens moeten relevant zijn voor de opzet en de monitoring van het beleid op sleutelgebieden van het sociale en economische leven.
ARTIKEL 34
Over de vraagstukken die door dit hoofdstuk worden bestreken, wordt een regelmatige dialoog gevoerd. Voor zover mogelijk moeten de activiteiten binnen het Europees statistisch systeem, met inbegrip van de opleiding, openstaan voor deelname van de Republiek Armenië.
ARTIKEL 35
De geleidelijke aanpassing van de wetgeving van de Republiek Armenië aan de wet- en regelgeving van de EU op statistisch gebied verloopt in overeenstemming met het jaarlijks bijgewerkte compendium voor de statistiek van Eurostat, dat door de partijen als bijlage bij deze overeenkomst wordt beschouwd.
TITEL V
SAMENWERKING OP ANDERE GEBIEDEN
HOOFDSTUK 1
VERVOER
ARTIKEL 36
De partijen nemen de volgende maatregelen:
a)
het vergroten en versterken van hun samenwerking op vervoersgebied, teneinde bij te dragen tot de ontwikkeling van duurzame vervoerssystemen;
b)
het bevorderen van efficiënt, veilig en betrouwbaar vervoer, alsmede de intermodaliteit en de interoperabiliteit van de vervoerssystemen; alsmede
c)
het streven naar verbetering van de belangrijkste vervoersverbindingen tussen hun grondgebieden.
ARTIKEL 37
De samenwerking inzake vervoer omvat de volgende gebieden:
a)
ontwikkeling van een duurzaam nationaal vervoersbeleid dat alle vervoerswijzen bestrijkt, met name om milieuvriendelijke, efficiënte, veilige en betrouwbare vervoerssystemen te waarborgen en de integratie van vervoersoverwegingen in andere beleidsgebieden te bevorderen;
b)
ontwikkeling van sectorspecifieke strategieën in het licht van het nationale beleid voor het vervoer over de weg, per spoor, over de binnenwateren, over zee, door de lucht en het intermodale vervoer (onder meer de wettelijke vereisten voor de modernisering van technische uitrusting en vervoersvloten om aan de strengste internationale normen te voldoen); dit omvat tevens tijdschema's en mijlpalen voor de tenuitvoerlegging, administratieve taken en financieringsplannen;
c)
verbetering van het infrastructuurbeleid, zodat infrastructuurprojecten voor de diverse vervoerswijzen beter kunnen worden geïdentificeerd en geëvalueerd;
d)
uitwerking van financieringsstrategieën voor onderhoud, capaciteitsknelpunten en ontbrekende infrastructuurverbindingen, en aansporing en bevordering van de deelname van de particuliere sector aan vervoersprojecten;
e)
toetreding tot relevante internationale vervoersorganisaties en -overeenkomsten, met inbegrip van de procedures om de strikte tenuitvoerlegging en doeltreffende handhaving van internationale vervoersovereenkomsten en -verdragen te waarborgen;
f)
samenwerking en uitwisseling van informatie met het oog op de ontwikkeling en verbetering van vervoerstechnologieën zoals intelligente vervoerssystemen; alsmede
g)
bevordering van het gebruik van intelligente vervoerssystemen en informatietechnologie bij het beheer en het gebruik van alle vervoerswijzen, alsmede ondersteuning van intermodaliteit en samenwerking bij het gebruik van ruimtesystemen en commerciële toepassingen ter vergemakkelijking van het vervoer.
ARTIKEL 38
1.
Met de samenwerking wordt tevens gestreefd naar verbetering van het verkeer van personen en goederen en de doorstroming van het vervoer tussen de Republiek Armenië, de Europese Unie en derde landen in de regio, de bevordering van open grenzen met grensoverschrijdend verkeer, door administratieve en technische en andere belemmeringen weg te nemen, de bestaande vervoersnetwerken te verbeteren en de infrastructuur te moderniseren, in het bijzonder van de belangrijkste verkeersnetwerken tussen de partijen.
2.
De samenwerking omvat maatregelen om grensoverschrijdend verkeer te faciliteren, rekening houdend met de specifieke kenmerken van niet aan zee gelegen landen, zoals vermeld in de relevante internationale instrumenten.
3.
De samenwerking omvat informatie-uitwisseling en gezamenlijke activiteiten:
a)
op regionaal niveau, in het bijzonder met inachtneming van de vooruitgang die is geboekt in het kader van regionale regelingen voor vervoerssamenwerking, zoals de Transportcorridor Europa-Kaukasus-Azië (Traceca) en andere vervoersinitiatieven op internationaal niveau, met inbegrip van internationale vervoersorganisaties en internationale overeenkomsten en verdragen die door de partijen zijn geratificeerd; alsmede
b)
in het kader van de diverse vervoersagentschappen van de Europese Unie, alsook het Oostelijk Partnerschap.
ARTIKEL 39
1.
Met het oog op een gecoördineerde ontwikkeling en een geleidelijke liberalisering van het luchtvervoer tussen de partijen in overeenstemming met hun respectieve commerciële behoeften, moeten de voorwaarden betreffende de wederzijdse toegang tot elkaars markten voor het luchtvervoer worden geregeld volgens de overeenkomst betreffende de gemeenschappelijke luchtvaartruimte tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië.
2.
Alvorens de overeenkomst betreffende de gemeenschappelijke luchtvaartruimte te sluiten, nemen de partijen geen maatregelen die meer beperkingen of discriminatie tot gevolg hebben dan het geval was op de dag die voorafgaat aan de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst.
ARTIKEL 40
Over de vraagstukken die door dit hoofdstuk worden bestreken, wordt een regelmatige dialoog gevoerd.
ARTIKEL 41
1.
De Republiek Armenië past haar wetgeving aan die van de EU aan als bedoeld in bijlage I bij deze overeenkomst en volgens de bepalingen van die bijlage.
2.
De aanpassing van de regelgeving kan ook geschieden via sectorale overeenkomsten.
HOOFDSTUK 2
SAMENWERKING INZAKE ENERGIE, MET INBEGRIP VAN NUCLEAIRE VEILIGHEID
ARTIKEL 42
1.
De partijen werken samen op energiegebied op basis van de beginselen van partnerschap, wederzijdse belangen, transparantie en voorspelbaarheid. De samenwerking beoogt harmonisatie van de regelgeving in de energiesector op de hierna genoemde gebieden, rekening houdend met de noodzaak van toegang tot veilige, milieubewuste en betaalbare energie.
2.
De samenwerking richt zich onder meer op de volgende gebieden:
a)
energiestrategieën en -beleidsmaatregelen, inclusief de bevordering van energiezekerheid en de diversiteit van energievoorziening en energieproductie;
b)
vergroting van de energiezekerheid, inclusief door de diversificatie van de energiebronnen en -routes te stimuleren;
c)
de ontwikkeling van concurrerende energiemarkten;
d)
de bevordering van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, energie-efficiëntie en energiebesparing;
e)
de bevordering van regionale samenwerking inzake energie en inzake de integratie binnen regionale markten;
f)
de bevordering van gemeenschappelijke regelgevende kaders om de handel te vergemakkelijken in olieproducten, elektriciteit en eventueel in andere energieproducten, alsook van gelijke marktvoorwaarden in termen van nucleaire veiligheid, met het oog op een hoog niveau van veiligheid en beveiliging;
g)
de civiele nucleaire sector, rekening houdend met de specifieke kenmerken van de Republiek Armenië, en meer bepaald met aandacht voor een hoog niveau van nucleaire veiligheid, op basis van de normen van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) en de normen en werkwijzen van de Europese Unie als hierna vernoemd, alsook voor een hoog niveau van nucleaire beveiliging, op basis van internationale richtsnoeren en werkwijzen. De samenwerking op dat gebied omvat het volgende:
i)
de uitwisseling van technologieën, beste werkwijzen en opleiding op het gebied van veiligheid, beveiliging en afvalbeheer, teneinde de veilige werking van kerncentrales te garanderen;
ii)
de sluiting en veilige ontmanteling van de kerncentrale van Medzamor en de spoedige goedkeuring van een routekaart of actieplan daartoe, rekening houdend met de noodzaak van de vervanging van deze kerncentrale door een nieuwe capaciteit om de energiezekerheid en de voorwaarden voor duurzame ontwikkeling in de Republiek Armenië te garanderen;
h)
prijsbeleid, doorvoer en vervoer, meer bepaald een algemeen kostengebaseerd systeem voor de transmissie van energiebronnen, indien en wanneer dat passend is, en verdere preciseringen met betrekking tot de toegang tot koolwaterstoffen, in voorkomend geval;
i)
de bevordering van regelgevingsaspecten die de grondbeginselen van de reglementering van de energiemarkt en van niet-discriminatoire toegang tot energienetwerken en -infrastructuren tegen een concurrerende, transparante en kosteneffectieve prijs, en een adequaat en doeltreffend toezicht weerspiegelen;
j)
wetenschappelijke en technische samenwerking, inclusief de uitwisseling van informatie voor de ontwikkeling en verbetering van technologieën voor de productie, het vervoer, de levering en het eindgebruik van energie, met bijzondere aandacht voor energie-efficiënte en milieuvriendelijke technologieën.
ARTIKEL 43
Over de vraagstukken die door dit hoofdstuk worden bestreken, wordt een regelmatige dialoog gevoerd.
ARTIKEL 44
De Republiek Armenië past haar wetgeving aan de instrumenten aan als bedoeld in bijlage II en volgens de bepalingen van die bijlage.
HOOFDSTUK 3
MILIEU
ARTIKEL 45
De partijen ontwikkelen en versterken hun samenwerking inzake milieu-aangelegenheden en dragen zo bij tot de langetermijndoelstelling van duurzame ontwikkeling en een groenere economie. Verwacht wordt dat betere bescherming van het milieu voordelen zal bieden voor burgers en bedrijven in de Europese Unie en in de Republiek Armenië, onder meer door verbetering van de volksgezondheid, het behoud van natuurlijke hulpbronnen, grotere economische en milieu-efficiëntie en door het gebruik van moderne, schonere technologieën die bijdragen aan duurzamere productiepatronen. De partijen werken samen en houden rekening met hun beider belang op basis van gelijkheid en wederzijds voordeel, waarbij zij rekening houden met hun onderlinge afhankelijkheid op het gebied van milieubescherming en de multilaterale overeenkomsten op dat gebied.
ARTIKEL 46
1.
De samenwerking is gericht op het behoud, de bescherming, de verbetering en het herstel van de kwaliteit van het milieu, de bescherming van de menselijke gezondheid, het duurzame gebruik van natuurlijke hulpbronnen en de bevordering van maatregelen op internationaal niveau voor het aanpakken van regionale of mondiale milieuproblemen, onder andere op het gebied van:
a)
goed bestuur op milieugebied en horizontale kwesties, onder meer strategische planning, milieueffectbeoordeling en strategische milieueffectbeoordeling, onderwijs en opleiding, systemen voor toezicht en milieu-informatie, inspectie en handhaving, milieu-aansprakelijkheid, bestrijding van milieumisdrijven, grensoverschrijdende samenwerking, publieke toegang tot milieu-informatie, besluitvormingsprocedures en doeltreffende administratieve en gerechtelijke herzieningsprocedures;
b)
luchtkwaliteit;
c)
waterkwaliteit en bronnenbeheer, met inbegrip van de beheersing van overstromingsrisico's, waterschaarste en droogten;
d)
afvalbeheer;
e)
natuurbescherming, met inbegrip van bosbouw en behoud van biodiversiteit;
f)
industriële verontreiniging en industriële risico's;
g)
beheer van chemische stoffen.
2.
Samenwerking is ook gericht op de integratie van het milieu in andere beleidsdomeinen dan het milieubeleid.
ARTIKEL 47
De partijen zorgen voor onder meer het volgende:
a)
uitwisseling van informatie en deskundigheid;
b)
samenwerking op regionaal en internationaal niveau, in het bijzonder met betrekking tot de multilaterale milieu-overeenkomsten die de partijen hebben geratificeerd; alsmede
c)
waar nodig samenwerking in het kader van de relevante agentschappen.
ARTIKEL 48
De samenwerking bestrijkt onder meer de volgende doelstellingen:
a)
de ontwikkeling van een algemene nationale milieustrategie voor de Republiek Armenië, die bestrijkt:
i)
geplande institutionele hervormingen (voorzien van een tijdschema) om de tenuitvoerlegging en handhaving van de milieuwetgeving te waarborgen;
ii)
de verdeling van de bevoegdheden voor het milieubeheer over de nationale, regionale en gemeentelijke overheden;
iii)
procedures voor de besluitvorming en voor de uitvoering van besluiten;
iv)
procedures voor het bevorderen van de integratie van milieuzaken in andere beleidsterreinen;
v)
de bevordering van maatregelen voor een groene economie en eco-innovatie, de vaststelling van de nodige personele en financiële middelen en een herzieningsmechanisme; alsmede
b)
de ontwikkeling van sectorspecifieke strategieën voor de Republiek Armenië, met vaststelling van duidelijke tijdschema’s en mijlpalen voor de tenuitvoerlegging, administratieve taken en financieringsstrategieën voor investeringen in infrastructuur en technologie, betreffende:
i) luchtkwaliteit;
ii) beheer van waterkwaliteit en watervoorraden;
iii) afvalbeheer;
iv) biodiversiteit, natuurbescherming en bosbeheer;
v) industriële verontreiniging en industriële risico's; alsmede
vi) chemicaliën.
ARTIKEL 49
Over de vraagstukken die door dit hoofdstuk worden bestreken, wordt een regelmatige dialoog gevoerd.
ARTIKEL 50
De Republiek Armenië past haar wetgeving aan die van de Europese Unie en aan de internationale instrumenten aan als bedoeld in bijlage III bij deze overeenkomst en volgens de bepalingen van die bijlage.
HOOFDSTUK 4
KLIMAATACTIE
ARTIKEL 51
De partijen ontwikkelen en versterken hun samenwerking om de klimaatverandering te bestrijden. De partijen werken samen en houden rekening met hun beider belang op basis van gelijkheid en wederzijds voordeel, alsook met hun onderlinge afhankelijkheid tussen bilaterale en multilaterale verbintenissen op dat gebied.
ARTIKEL 52
Met de samenwerking worden maatregelen bevorderd op nationaal, regionaal en internationaal niveau, onder meer inzake:
a)
matiging van de klimaatverandering;
b)
aanpassing aan de klimaatverandering;
c)
markt- en niet-marktmechanismen voor de aanpak van de klimaatverandering;
d)
onderzoek, ontwikkeling, demonstratie, exploitatie, overdracht en verspreiding van nieuwe, innovatieve, veilige en duurzame koolstofarme en aanpassingstechnologieën;
e)
geleidelijke opname van klimaataspecten in het algemene en sectorale beleid; alsmede
f)
bewustmaking, voorlichting en opleiding.
ARTIKEL 53
1.
De partijen zorgen voor onder meer het volgende:
a)
uitwisseling van informatie en deskundigheid;
b)
uitvoering van gezamenlijke onderzoeksactiviteiten en uitwisseling van informatie over schonere en milieuvriendelijkere technologieën;
c)
uitvoering van gezamenlijke activiteiten op regionaal en internationaal niveau, onder meer met betrekking tot multilaterale milieu-overeenkomsten die door de partijen zijn geratificeerd, zoals het Raamverdrag inzake klimaatverandering van de VN van 1992 en de Overeenkomst van Parijs van 2015, en in voorkomend geval uitvoering van gezamenlijke activiteiten in het kader van de betrokken instanties.
2.
De partijen schenken bijzondere aandacht aan grensoverschrijdende vraagstukken en regionale samenwerking.
ARTIKEL 54
De samenwerking bestrijkt onder meer de volgende doelstellingen:
a)
maatregelen ter uitvoering van de Overeenkomst van Parijs van 2015 overeenkomstig de beginselen van onderhavige overeenkomst;
b)
maatregelen ter vergroting van de capaciteit om doeltreffende klimaatactie te ondernemen;
c)
de ontwikkeling van een algemene klimaatstrategie en een actieplan op de lange termijn voor verzachting van en aanpassing aan de klimaatverandering;
d)
de ontwikkeling van kwetsbaarheids- en aanpassingsevaluaties;
e)
de ontwikkeling van een koolstofarm ontwikkelingsplan;
f)
de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van langetermijnmaatregelen ter verzachting van de klimaatverandering door vermindering van de uitstoot van broeikasgassen;
g)
maatregelen ter voorbereiding van emissierechtenhandel;
h)
maatregelen ter bevordering van technologie-overdrachten;
i)
maatregelen voor de geleidelijke opname van klimaataspecten in het sectorale beleid; alsmede
j)
maatregelen inzake de ozonlaag afbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen.
ARTIKEL 55
Over de vraagstukken die door dit hoofdstuk worden bestreken, wordt een regelmatige dialoog gevoerd.
ARTIKEL 56
De Republiek Armenië past haar wetgeving aan die van de Europese Unie en aan de internationale instrumenten aan als bedoeld in bijlage IV bij deze overeenkomst en volgens de bepalingen van die bijlage.
HOOFDSTUK 5
INDUSTRIE- EN ONDERNEMINGSBELEID
ARTIKEL 57
De partijen ontwikkelen en versterken hun samenwerking inzake het industrie- en ondernemingsbeleid en verbeteren zo het ondernemingsklimaat voor alle marktdeelnemers, maar met bijzondere nadruk op het midden- en kleinbedrijf. De versterkte samenwerking moet leiden tot een beter administratief en regelgevingsnetwerk voor bedrijven uit de Europese Unie en de Republiek Armenië die in de Europese Unie en in de Republiek Armenië actief zijn en moet gebaseerd zijn op het industriebeleid en het mkb-beleid van de Europese Unie, rekening houdend met internationaal erkende beginselen en werkwijzen op dit gebied.
ARTIKEL 58
De partijen werken samen om de volgende punten te verwezenlijken:
a)
uitvoering van strategieën voor de ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf op basis van het Europees handvest voor kleine ondernemingen en monitoring van het uitvoeringsproces door regelmatige rapportage en dialoog. Deze samenwerking zal tevens aandacht hebben voor micro-ondernemingen en ambachtelijke bedrijven die van zeer groot belang zijn voor zowel de economie van de Europese Unie als die van de Republiek Armenië;
b)
totstandbrenging van betere randvoorwaarden voor vergroting van het concurrentievermogen door uitwisseling van informatie en beproefde werkwijzen. Deze samenwerking omvat het beheer van structuurwijzigingen (herstructureringen) en milieu- en energievraagstukken, zoals energie-efficiëntie en schonere productie;
c)
vereenvoudiging en rationalisering van de regelgeving en de praktijk op dat gebied, met specifieke aandacht voor de uitwisseling van beproefde werkwijzen inzake regelgevingstechniek, ook wat de beginselen van de Europese Unie betreft;
d)
aanmoediging van de ontwikkeling van een innovatiebeleid door middel van uitwisseling van informatie en beproefde werkwijzen over de commercialisering van onderzoek en ontwikkeling (waaronder instrumenten ter ondersteuning van startende technologiebedrijven), ontwikkeling van clusters en toegang tot financiering;
e)
aanmoediging van meer contacten tussen bedrijven uit de Europese Unie en bedrijven uit de Republiek Armenië en tussen deze bedrijven en de autoriteiten van de Europese Unie en de Republiek Armenië;
f)
ondersteuning van activiteiten op het gebied van exportpromotie in de Republiek Armenië;
g)
bevordering van een bedrijfsvriendelijker klimaat, met het oog op een groter groeipotentieel en meer investeringsmogelijkheden; alsmede
h)
ondersteuning voor de modernisering en herstructurering van de industrie van de Republiek Armenië in bepaalde sectoren.
ARTIKEL 59
Over de vraagstukken die door dit hoofdstuk worden bestreken, wordt een regelmatige dialoog gevoerd. Hierbij zullen ook vertegenwoordigers worden betrokken van bedrijven uit de Europese Unie en bedrijven uit de Republiek Armenië.
HOOFDSTUK 6
VENNOOTSCHAPSRECHT, BOEKHOUDING EN BOEKHOUDKUNDIGE CONTROLE
EN BEHOORLIJK ONDERNEMINGSBESTUUR
ARTIKEL 60
1.
De partijen erkennen dat voor een goed functionerende markteconomie met een voorspelbaar en transparant ondernemingsklimaat doeltreffende voorschriften en werkwijzen op het gebied van vennootschapsrecht en behoorlijk ondernemingsbestuur noodzakelijk zijn, alsook op het gebied van boekhouding en boekhoudkundige controle, en benadrukken het belang van convergentie van de regelgeving op dit gebied.
2.
De partijen werken samen op de volgende gebieden:
a)
uitwisseling van beste werkwijzen die ervoor zorgen dat informatie over de organisatie en vertegenwoordiging van geregistreerde ondernemingen beschikbaar is en kan worden geraadpleegd op een transparante en vlotte manier;
b)
verdere ontwikkeling van het beleid voor behoorlijk ondernemingsbestuur, in overeenstemming met de internationale normen, met name die van de OESO;
c)
uitvoering en consistente toepassing van de internationale standaarden voor financiële verslaglegging (IFRS) voor de geconsolideerde jaarrekeningen van beursgenoteerde vennootschappen;
d)
reglementering van en toezicht op het beroep van auditor en accountant;
e)
internationale controlenormen en de gedragscode van de Internationale Federatie van Accountants (International Federation of Accountants — IFAC); de samenwerking op dit gebied heeft tot doel het professionele niveau van auditors te verhogen door beroepsorganisaties, auditorganisaties en auditors de regels en gedragscodes te doen volgen.
HOOFDSTUK 7
SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN HET BANKWEZEN, VERZEKERINGEN EN ANDERE FINANCIËLE DIENSTEN
ARTIKEL 61
De partijen zijn het eens over het belang van doeltreffende wetgeving en werkwijzen en komen samenwerking overeen op het gebied van financiële diensten, met het oog op:
a)
betere regelgeving inzake financiële diensten;
b)
passende en doeltreffende bescherming van investeerders en consumenten van financiële diensten;
c)
bevordering van de integriteit en de stabiliteit van het mondiale financiële stelsel;
d)
betere samenwerking tussen de verschillende actoren van het financiële stelsel, waaronder regelgevende en toezichthoudende instanties;
e)
bevordering van onafhankelijk en doeltreffend toezicht.
HOOFDSTUK 8
SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN DE INFORMATIEMAATSCHAPPIJ
ARTIKEL 62
De partijen stimuleren de samenwerking inzake de ontwikkeling van de informatiemaatschappij ten behoeve van burgers en bedrijven door de brede beschikbaarheid van informatie- en communicatietechnologie (ICT) en hoogwaardiger diensten tegen betaalbare prijzen. Deze samenwerking beoogt een makkelijker toegang tot de elektronische-communicatiemarkt, meer concurrentie en investeringen in de sector.
ARTIKEL 63
De samenwerking strekt zich met name uit tot de volgende onderwerpen:
a)
uitwisseling van informatie en beste werkwijzen over de uitvoering van nationale informatie-maatschappijstrategieën, onder meer met initiatieven ter bevordering van breedbandtoegang, ter verbetering van de netwerkbeveiliging en tot ontwikkeling van openbare onlinediensten;
b)
uitwisseling van informatie, beste werkwijzen en ervaringen ter bevordering van een omvattend regelgevingskader voor elektronische communicatie, en meer bepaald ter versterking van de bestuurlijke capaciteit van de nationale onafhankelijke regelgevende instantie, voor een beter gebruik van spectrumbronnen en ter bevordering van de interoperabiliteit van netwerken in de Republiek Armenië en met de Europese Unie.
ARTIKEL 64
De partijen bevorderen de samenwerking tussen de regelgevende instanties van de Europese Unie en de nationale regelgevende autoriteit van de Republiek Armenië op het gebied van elektronische communicatie.
ARTIKEL 65
De Republiek Armenië past haar wetgeving aan die van de Europese Unie en aan de internationale instrumenten aan als bedoeld in bijlage V bij deze overeenkomst en volgens de bepalingen van die bijlage.
HOOFDSTUK 9
TOERISME
ARTIKEL 66
De partijen werken samen op het gebied van het toerisme, met het oog op de verdere ontwikkeling van een concurrerende en duurzame toerismebedrijfstak die economische groei en empowerment bevordert en werkgelegenheid en buitenlandse deviezen genereert.
ARTIKEL 67
De samenwerking op bilateraal, regionaal en Europees niveau wordt gebaseerd op de volgende beginselen:
a)
respect voor de integriteit en de belangen van plaatselijke gemeenschappen, in het bijzonder in plattelandsgebieden;
b)
het belang van het culturele erfgoed; alsmede
c)
positieve interactie tussen toerisme en milieubehoud.
ARTIKEL 68
De samenwerking richt zich in het bijzonder op de volgende onderwerpen:
a)
uitwisseling van informatie, beste werkwijzen, ervaring en knowhow, onder meer inzake innovatieve technologieën;
b)
totstandbrenging van een strategisch partnerschap tussen openbare, particuliere en gemeenschapsbelangen, teneinde de duurzame ontwikkeling van het toerisme te waarborgen;
c)
bevordering en ontwikkeling van toerismeproducten en -markten, infrastructuur, personele middelen en institutionele structuren, alsook identificatie en eliminatie van belemmeringen voor reisdiensten;
d)
ontwikkeling en uitvoering van een efficiënt beleid en efficiënte strategieën, met inbegrip van de juridische, administratieve en financiële aspecten;
e)
opleiding en capaciteitsopbouw op het gebied van toerisme, teneinde de dienstverlening te verbeteren; alsmede
f)
ontwikkeling en promotie van in de gemeenschappen wortelend toerisme.
ARTIKEL 69
Over de vraagstukken die door dit hoofdstuk worden bestreken, wordt een regelmatige dialoog gevoerd.
HOOFDSTUK 10
LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING
ARTIKEL 70
De partijen werken samen om de ontwikkeling van de landbouw en het platteland te bevorderen, met name door hun beleid en wetgeving geleidelijk op elkaar af te stemmen.
ARTIKEL 71
De samenwerking tussen de partijen op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling omvat onder andere de volgende doelstellingen:
a)
vergroten van het wederzijds begrip van het beleid inzake landbouw en plattelandsontwikkeling;
b)
verbeteren van de bestuurlijke capaciteit op centraal en lokaal niveau voor het plannen, evalueren en tenuitvoerleggen van beleid overeenkomstig de regelgeving van de Europese Unie en beste werkwijzen;
c)
bevorderen van de modernisering en duurzaamheid van de landbouwproductie;
d)
delen van kennis en beste werkwijzen in verband met het beleid inzake plattelandsontwikkeling, ter bevordering van het sociale en economische welzijn van plattelandsbewoners;
e)
verbeteren van de concurrentiepositie van de landbouwsector en van de efficiëntie en transparantie van de markten;
f)
bevorderen van een kwalitatief beleid en controlemechanismen daarvoor, meer bepaald geografische aanduidingen en biologische landbouw;
g)
verspreiden van kennis en bevorderen van voorlichtingsdiensten aan landbouwproducenten; alsmede
h)
verbeteren van de harmonisering van kwesties binnen het kader van internationale organisaties waarvan de partijen lid zijn.
HOOFDSTUK 11
VISSERIJ EN GOED MARITIEM BESTUUR
ARTIKEL 72
De partijen werken samen ten aanzien van kwesties van wederzijds belang in verband met visserij en goed maritiem bestuur, waarbij zij inzetten op een nauwere bilaterale, multilaterale en internationale samenwerking in de visserijsector.
ARTIKEL 73
De partijen ondernemen gezamenlijke acties, wisselen informatie uit en helpen elkaar ter bevordering van:
a)
verantwoorde visvangst en verantwoord visserijbeheer in overeenstemming met de beginselen van duurzame ontwikkeling, om de visbestanden en ecosystemen gezond te houden; alsmede
b)
samenwerking binnen de relevante multilaterale en internationale organisaties die verantwoordelijk zijn voor het beheer en het behoud van levende aquatische hulpbronnen, met name door het passende internationale toezicht en de instrumenten ter rechtshandhaving te versterken.
ARTIKEL 74
De partijen ondersteunen initiatieven zoals de uitwisseling van ervaringen en het verlenen van steun om te zorgen voor de uitvoering van een duurzaam visserijbeleid, te weten:
a)
beheer van visserij en aquacultuurhulpbronnen;
b)
inspectie en controle van visserij-activiteiten;
c)
inzameling van gegevens over de vangst en de aanvoer, en biologische en economische gegevens;
d)
efficiëntere markten, met name door organisaties van producenten aan te moedigen, informatie aan consumenten te verstrekken, en door handelsnormen en traceerbaarheid;
e)
de duurzame ontwikkeling van gebieden aan een meeroever of met vijvers of een riviermonding, en met een significante werkgelegenheid in de visserijsector; alsmede
f)
institutionele uitwisseling van ervaringen inzake duurzame-aquacultuurwetgeving en de praktische uitvoering ervan in natuurlijke bassins en kunstmatige meren.
ARTIKEL 75
Rekening houdend met hun samenwerking op het gebied van visserij, vervoer, milieu en andere maritieme beleidsgebieden, ontwikkelen de partijen tevens samenwerking en onderlinge bijstand, waar nodig, inzake maritieme kwesties, meer bepaald door actief steun te verlenen aan een geïntegreerde aanpak van maritieme zaken en goed bestuur in de relevante regionale en internationale fora.
HOOFDSTUK 12
MIJNBOUW
ARTIKEL 76
De partijen ontwikkelen en versterken hun samenwerking inzake de mijnbouw en de productie van grondstoffen om het wederzijds begrip te bevorderen, het ondernemingsklimaat te verbeteren en informatie-uitwisseling en samenwerking inzake vraagstukken op andere gebieden dan het energiegebied te bevorderen, in het bijzonder wat betreft de winning van metaalertsen en industriële mineralen.
ARTIKEL 77
De partijen werken samen om de volgende punten te verwezenlijken:
a)
onderlinge uitwisseling van informatie over de ontwikkelingen in de sectoren mijnbouw en grondstoffen;
b)
uitwisseling van informatie over kwesties in verband met grondstoffen met het oog op de bevordering van bilaterale uitwisselingen;
c)
uitwisseling van informatie en beste werkwijzen in verband met duurzame ontwikkeling in de mijnbouw; alsmede
d)
uitwisseling van informatie en beste werkwijzen in verband met opleiding, vaardigheden en veiligheid in de mijnbouw.
HOOFDSTUK 13
SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN ONDERZOEK EN INNOVATIE
ARTIKEL 78
De partijen bevorderen samenwerking op alle gebieden van civiel wetenschappelijk onderzoek en technologische ontwikkeling en innovatie op basis van wederzijds voordeel en afhankelijk van geschikte en doeltreffende bescherming van intellectuele-eigendomsrechten.
ARTIKEL 79
De in artikel 78 bedoelde samenwerking bestrijkt:
a)
een beleidsdialoog en uitwisseling van wetenschappelijke en technologische informatie;
b)
de facilitering van passende toegang tot de respectieve programma's van elke partij;
c)
initiatieven voor meer onderzoekscapaciteit en de deelname van onderzoeksinstellingen van de Republiek Armenië aan het kaderprogramma van de Europese Unie voor onderzoek;
d)
het stimuleren van gezamenlijke onderzoeksprojecten op alle gebieden van onderzoek en innovatie;
e)
opleidingsactiviteiten en mobiliteitsprogramma's voor wetenschappers, onderzoekers en ander onderzoekspersoneel betrokken bij activiteiten inzake onderzoek en innovatie van de partijen;
f)
de vergemakkelijking, in het kader van de geldende wetgeving, van het vrije verkeer van onderzoekspersoneel dat deelneemt aan de activiteiten krachtens deze overeenkomst en het grensoverschrijdende verkeer van goederen die voor deze activiteiten worden gebruikt; alsmede
g)
andere vormen van samenwerking voor onderzoek en innovatie op basis van onderling overleg.
ARTIKEL 80
Bij het uitvoeren van dergelijke samenwerkingsactiviteiten moet worden gestreefd naar synergieën met activiteiten die worden gefinancierd door het Internationaal Centrum voor Wetenschap en Technologie (ISTC) en andere activiteiten in het kader van de financiële samenwerking tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië, als bedoeld in titel VII, hoofdstuk 1.
HOOFDSTUK 14
CONSUMENTENBESCHERMING
ARTIKEL 81
De partijen werken samen aan een hoog niveau van consumentenbescherming en aan verenigbaarheid van hun systemen voor consumentenbescherming.
ARTIKEL 82
De samenwerking kan omvatten, indien nodig:
a)
het streven naar aanpassing van de consumentenwetgeving van de Republiek Armenië aan die van de Europese Unie, met vermijding van handelsbelemmeringen;
b)
de bevordering van de uitwisseling van informatie over systemen voor consumentenbescherming, met inbegrip van consumentenwetgeving en de handhaving daarvan, de veiligheid van consumentenproducten, systemen voor de uitwisseling van informatie, consumentenopvoeding en empowerment, en schadeloosstelling van consumenten;
c)
opleidingsactiviteiten aan overheidsambtenaren en andere vertegenwoordigers van consumentenbelangen; alsmede
d)
de bevordering van de oprichting van onafhankelijke consumentenorganisaties en contacten tussen vertegenwoordigers van consumenten.
ARTIKEL 83
De Republiek Armenië past haar wetgeving aan die van de Europese Unie en aan de internationale instrumenten aan als bedoeld in bijlage VI bij deze overeenkomst en volgens de bepalingen van die bijlage.
HOOFDSTUK 15
WERKGELEGENHEID, SOCIAAL BELEID EN GELIJKE KANSEN
ARTIKEL 84
De partijen versterken hun dialoog en samenwerking ter bevordering van de agenda voor waardig werk van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO), het werkgelegenheidsbeleid, gezondheid en veiligheid op het werk, de sociale dialoog, de sociale bescherming, sociale integratie, gelijke kansen en antidiscriminatie, en dragen aldus bij tot de bevordering van meer en betere banen, armoedebestrijding, betere sociale samenhang, duurzame ontwikkeling en betere levenskwaliteit.
ARTIKEL 85
De samenwerking die is gebaseerd op de uitwisseling van informatie en beste werkwijzen, kan een aantal kwesties bestrijken op een van de volgende gebieden:
a)
armoedebestrijding en grotere sociale samenhang;
b)
het werkgelegenheidsbeleid, met het oog op meer en betere banen met correcte arbeidsvoorwaarden, onder meer om de informele economie en informele werkgelegenheid terug te dringen;
c)
de bevordering van actieve arbeidsmarktmaatregelen en van doeltreffende arbeidsbemiddelingsdiensten ter modernisering van de arbeidsmarkt en tot aanpassing aan de behoeften van de arbeidsmarkt;
d)
de bevordering van een meer inclusieve arbeidsmarkt en meer inclusieve sociale-opvangsystemen ter integratie van benadeelde bevolkingsgroepen, zoals personen met een handicap en personen uit minderheidsgroepen;
e)
gelijke kansen en antidiscriminatie, ter bevordering van de gelijkheid tussen de geslachten en gelijke kansen voor mannen en vrouwen, alsook ter bestrijding van discriminatie op grond van geslacht, ras of ethnische afkomst, godsdienst of geloof, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid;
f)
sociaal beleid gericht op betere sociale bescherming en de modernisering van socialezekerheidsstelsels in termen van kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid;
g)
de bevordering van de deelname van de sociale partners en van de sociale dialoog, onder meer door een versterking van de capaciteit van alle relevante belanghebbenden;
h)
de bevordering van gezondheid en veiligheid op het werk; alsmede
i)
de bevordering van maatschappelijk verantwoord ondernemen.
ARTIKEL 86
De partijen moedigen de participatie aan van alle relevante belanghebbenden, in het bijzonder maatschappelijke organisaties en de sociale partners, in de beleidsontwikkeling en de beleidshervormingen in de Republiek Armenië en in de samenwerking tussen de partijen in het kader van deze overeenkomst.
ARTIKEL 87
De partijen streven naar meer samenwerking op het gebied van werkgelegenheid en sociaal beleid binnen alle relevante regionale, multilaterale en internationale fora en organisaties.
ARTIKEL 88
De partijen bevorderen maatschappelijk verantwoord ondernemen en verantwoordingsplicht en moedigen verantwoorde zakelijke praktijken aan, zoals bepleit in de OESO-richtsnoeren voor multinationale ondernemingen, het Global Compact van de Verenigde Naties, de tripartiete beginselverklaring betreffende multinationale ondernemingen en sociaal beleid van de ILO, en ISO 26000.
ARTIKEL 89
Over de vraagstukken die door dit hoofdstuk worden bestreken, wordt een regelmatige dialoog gevoerd.
ARTIKEL 90
Armenië past zijn wetgeving aan die van de Europese Unie en aan de internationale instrumenten aan als bedoeld in bijlage VII bij deze overeenkomst en volgens de bepalingen van die bijlage.
HOOFDSTUK 16
SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN GEZONDHEID
ARTIKEL 91
De partijen ontwikkelen samenwerking op het gebied van de volksgezondheid om het niveau van de bescherming ervan te verhogen, overeenkomstig gemeenschappelijke waarden en beginselen inzake gezondheid, en als basisvoorwaarde voor duurzame ontwikkeling en economische groei.
ARTIKEL 92
De samenwerking heeft betrekking op de preventie en controle van overdraagbare en niet-overdraagbare ziekten, onder meer door de uitwisseling van gezondheidsinformatie, de bevordering van de integratie van gezondheid in alle beleidsterreinen, samenwerking met internationale organisaties, met name de Wereldgezondheidsorganisatie, evenals door het bevorderen van de uitvoering van internationale gezondheidsovereenkomsten, zoals het Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging van de Wereldgezondheidsorganisatie van 2003 en de Internationale Gezondheidsregeling.
HOOFDSTUK 17
ONDERWIJS, OPLEIDING EN JONGEREN
ARTIKEL 93
De partijen werken samen inzake onderwijs en opleiding om de samenwerking en de beleidsdialoog te versterken, teneinde de onderwijs- en opleidingsstelsels van de Republiek Armenië op één lijn te brengen met het beleid en de werkwijzen in de Europese Unie. De partijen werken samen ter bevordering van een leven lang leren en moedigen samenwerking en transparantie aan op alle niveaus van onderwijs en opleiding, met speciale aandacht voor beroepsonderwijs en hoger onderwijs.
ARTIKEL 94
De samenwerking op het vlak van onderwijs en opleiding wordt onder meer op de volgende terreinen gericht:
a)
bevordering van een leven lang leren, dat essentieel is voor groei en werkgelegenheid en volledige participatie van de burger in de maatschappij mogelijk maakt;
b)
modernisering van het onderwijs en de opleidingssystemen, met inbegrip van opleidingsstelsels voor ambtenaren en een verbetering van de kwaliteit, de relevantie en de toegang tijdens de hele opleidingsloopbaan, vanaf de preschoolse educatie en zorg tot het hoger onderwijs;
c)
bevordering van convergentie en gecoördineerde hervormingen in het hoger onderwijs op een manier die strookt met de agenda van de Europese Unie voor hoger onderwijs en de Europese ruimte voor hoger onderwijs (Bologna-proces);
d)
versterking van de internationale academische samenwerking, meer deelname aan de samenwerkingsprogramma's van de Europese Unie en de toename van de mobiliteit van studenten en docenten;
e)
aanmoediging van het leren van vreemde talen;
f)
ontwikkeling van het nationale kader voor kwalificaties ter verbetering van de transparantie en de erkenning van kwalificaties en competenties binnen het Europees netwerk van informatiecentra en de nationale informatiecentra inzake de academische erkenning, binnen het Europees kwalificatiekader;
g)
meer samenwerking voor de verdere ontwikkeling van beroepsonderwijs en opleiding, rekening houdend met beproefde werkwijzen in de Europese Unie; alsmede
h)
verbetering van het begrip van en de kennis over het Europese integratieproces, de academische dialoog over de betrekkingen tussen de EU en het Oostelijk Partnerschap, en de deelname aan alle relevante programma's van de Europese Unie, met inbegrip van de overheidsdiensten.
ARTIKEL 95
De partijen komen overeen samen te werken op het gebied van jongeren met het oog op:
a)
versterkte samenwerking en uitwisselingen op het gebied van jongeren en niet-formeel onderwijs voor jongeren en jeugdwerkers;
b)
de vergemakkelijking van de actieve deelname van alle jongeren aan het maatschappelijke leven;
c)
steun voor de mobiliteit van jongeren en jeugdwerkers ter bevordering van de interculturele dialoog en de verwerving van kennis, vaardigheden en bevoegdheden buiten de formele onderwijssystemen, ook door vrijwilligerswerk; alsmede
d)
bevordering van de samenwerking tussen jongerenorganisaties ter ondersteuning van maatschappelijke organisaties.
HOOFDSTUK 18
SAMENWERKING OP CULTUURGEBIED
ARTIKEL 96
De partijen bevorderen de samenwerking op cultureel gebied en houden terdege rekening met de beginselen die zijn opgenomen in het verdrag van de organisatie van de Verenigde Naties voor onderwijs, wetenschap en cultuur (Unesco) betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen van 2005. De partijen streven naar een regelmatige beleidsdialoog over gebieden van wederzijds belang, zoals de ontwikkeling van de cultuurindustrie in de Europese Unie en de Republiek Armenië. De samenwerking tussen de partijen stimuleert de interculturele dialoog, ook via deelname van de cultuursector en maatschappelijke organisaties van de Europese Unie en de Republiek Armenië.
ARTIKEL 97
Deze samenwerking richt zich onder meer op de volgende terreinen:
a)
samenwerking en uitwisseling op cultureel gebied;
b)
mobiliteit van kunst en kunstenaars en versterking van de capaciteit van de culturele sector;
c)
interculturele dialoog;
d)
cultuurbeleidsdialoog;
e)
het programma Creatief Europa; alsmede
f)
samenwerking in internationale fora zoals de Unesco en de Raad van Europa, om de culturele diversiteit te ontwikkelen en te behouden en het culturele en historische erfgoed beter te benutten.
HOOFDSTUK 19
SAMENWERKING OP AUDIOVISUEEL EN MEDIAGEBIED
ARTIKEL 98
De partijen bevorderen samenwerking op audiovisueel gebied. De samenwerking biedt versterking aan de audiovisuele sector in de Europese Unie en de Republiek Armenië, meer bepaald door de opleiding van werknemers en de uitwisseling van informatie.
ARTIKEL 99
1.
De partijen ontwikkelen een regelmatige dialoog over audiovisueel en mediabeleid en werken samen voor meer onafhankelijkheid en professionalisme van de media en voor meer banden met EU-media overeenkomstig de relevante Europese normen, met inbegrip van de normen van de Raad van Europa en het UNESCO-verdrag van 2005 betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen.
2.
Samenwerking kan onder meer betrekking hebben op de opleiding van journalisten en andere mediaprofessionals, alsook steun voor de media.
ARTIKEL 100
Deze samenwerking richt zich onder meer op de volgende terreinen:
a)
een dialoog over audiovisueel en mediabeleid;
b)
samenwerking in internationale fora (zoals UNESCO en de WTO); alsmede
c)
samenwerking op audiovisueel en mediagebied, waaronder samenwerking op het gebied van de cinema.
HOOFDSTUK 20
SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN SPORT EN BEWEGING
ARTIKEL 101
De partijen bevorderen de samenwerking op het gebied van sport en beweging, meer bepaald door de uitwisseling van informatie en beproefde werkwijzen ten behoeve van een gezonde levensstijl, goed bestuur en de sociale en educatieve waarden van sport, om bedreigingen voor de sport zoals doping, wedstrijdvervalsing, racisme en geweld tegen te gaan, binnen de Europese Unie en de Republiek Armenië.
HOOFDSTUK 21
MAATSCHAPPELIJKE SAMENWERKING
ARTIKEL 102
De partijen voeren een dialoog over maatschappelijke samenwerking, met de volgende doelstellingen:
a)
het intensiveren van de contacten en de uitwisseling van informatie en ervaringen tussen alle maatschappelijke sectoren in de Europese Unie en de Republiek Armenië;
b)
het verzekeren van een betere kennis en begrip van de Republiek Armenië, ook van haar geschiedenis en cultuur, in de Europese Unie en meer bepaald bij maatschappelijke organisaties die in de lidstaten zijn gevestigd, waardoor mogelijkheden en uitdagingen van toekomstige betrekkingen beter worden begrepen; alsmede
c)
het verkrijgen van meer kennis van en inzicht in de Republiek Armenië over de Europese Unie, en in het bijzonder bij de maatschappelijke organisaties in de Republiek Armenië, met onder meer aandacht voor de waarden waarop de Europese Unie is gebaseerd, haar beleid en haar werking.
ARTIKEL 103
1.
De partijen bevorderen de dialoog en samenwerking tussen belanghebbenden van maatschappelijke organisaties van beide partijen als integraal onderdeel van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië.
2.
Deze dialoog en samenwerking beogen:
a)
de betrokkenheid van de maatschappelijke organisaties te garanderen bij de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië;
b)
de deelname van maatschappelijke organisaties aan het openbare besluitvormingsproces te bevorderen, meer bepaald door een open, transparante, en regelmatige dialoog in te stellen tussen enerzijds openbare instellingen en anderzijds representatieve maatschappelijke organisaties;
c)
de facilitering van een proces van institutionele opbouw en consolidatie van de maatschappelijke organisaties op diverse manieren, met inbegrip van: lobbying, informele en formele netwerken, wederzijdse bezoeken en workshops, in het bijzonder met het oog op een beter wettelijk kader voor de maatschappelijke organisaties; alsmede
d)
de vertegenwoordigers van de maatschappelijke organisaties van beide partijen vertrouwd te maken met het proces van overleg en dialoog tussen het maatschappelijk middenveld, met inbegrip van de sociale partners, en de overheden, in het bijzonder met het oog op de versterking van het maatschappelijk middenveld in het beleidsvormingsproces van de Republiek Armenië.
ARTIKEL 104
Over de vraagstukken die door die hoofdstuk worden bestreken, wordt door de partijen een regelmatige dialoog gevoerd.
HOOFDSTUK 22
REGIONALE ONTWIKKELING, GRENSOVERSCHRIJDENDE EN REGIONALE SAMENWERKING
ARTIKEL 105
1.
De partijen bevorderen wederzijds begrip en bilaterale samenwerking op het gebied van het regionaal ontwikkelingsbeleid, inclusief methoden om regionaal beleid en bestuur en partnerschap op verschillende niveaus te formuleren en uit te voeren, met bijzondere aandacht voor de ontwikkeling van kansarme gebieden en territoriale samenwerking, teneinde communicatiekanalen tot stand te brengen en de uitwisseling van informatie en ervaringen te bevorderen tussen nationale, regionale en lokale overheden, sociaal-economische actoren en het maatschappelijk middenveld.
2.
Meer bepaald werken de partijen samen met het oog op een aanpassing van de werkwijzen van de Republiek Armenië aan de volgende beginselen:
a)
versterking van goed bestuur op meerdere niveaus voor zover het centrale, regionale en lokale niveau worden beïnvloed, met bijzondere aandacht voor manieren om de betrokkenheid van regionale en lokale belanghebbenden te vergroten;
b)
consolidering van het partnerschap tussen alle belanghebbenden van de regionale ontwikkeling; alsmede
c)
medefinanciering via de financiële bijdrage van de partijen die betrokken zijn bij de tenuitvoerlegging van programma's en projecten voor regionale ontwikkeling.
ARTIKEL 106
1.
De partijen ondersteunen en versterken de betrokkenheid van lokale en regionale overheden bij regionale samenwerking, inclusief grensoverschrijdende samenwerking en de daarmee verband houdende beheersstructuren, bevorderen de samenwerking door een passend wetgevend kader tot stand te brengen, ondersteunen en ontwikkelen maatregelen voor capaciteitsopbouw en bevorderen de versterking van grensoverschrijdende en regionale economische en zakelijke netwerken.
2.
De partijen werken samen om de institutionele en operationele capaciteit van instellingen van de Republiek Armenië op het gebied van regionale ontwikkeling en ruimtelijke ordening te consolideren, onder meer door:
a)
verbetering van interinstitutionele coördinatie en in het bijzonder het mechanisme van verticale en horizontale interactie van centraal en lokaal bestuur met het oog op de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van regionaal beleid;
b)
ontwikkeling van de capaciteit van regionale en lokale overheden om grensoverschrijdende samenwerking te bevorderen, rekening houdend met de regelgeving en de praktijk van de Europese Unie; alsmede
c)
uitwisseling van kennis, informatie en beste werkwijzen inzake het beleid voor regionale ontwikkeling met het oog op grotere economische welstand voor lokale gemeenschappen en de eenvormige ontwikkeling van regio's.
ARTIKEL 107
1.
De partijen versterken en stimuleren de ontwikkeling van de grensoverschrijdende samenwerking op andere terreinen die onder deze overeenkomst vallen, onder meer vervoer, energie, milieu, communicatienetwerken, cultuur, onderwijs, toerisme en gezondheid.
2.
De partijen versterken de samenwerking tussen hun regio's in de vorm van transnationale en interregionale programma's, ter ondersteuning van de deelname van de regio's van de Republiek Armenië aan Europese regionale structuren en organisaties en ter bevordering van hun economische en institutionele ontwikkeling door het uitvoeren van projecten van gezamenlijk belang.
3.
De in lid 2 genoemde activiteiten vinden plaats in de context van:
a)
blijvende territoriale samenwerking met Europese regio's, met inbegrip van transnationale en grensoverschrijdende samenwerkingsprogramma's;
b)
samenwerking in het kader van het Oostelijk Partnerschap, met organen van de Europese Unie, waaronder het Comité van de Regio's, en deelname aan diverse Europese regionale projecten en initiatieven; alsmede
c)
samenwerking met onder meer het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) en de Waarnemingspost voor de ruimtelijke ordening van het Europees grondgebied (ESPON).
ARTIKEL 108
Over de vraagstukken die door dit hoofdstuk worden bestreken, wordt een regelmatige dialoog gevoerd.
HOOFDSTUK 23
CIVIELE BESCHERMING
ARTIKEL 109
De partijen ontwikkelen en versterken hun samenwerking inzake natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen. De partijen werken samen in hun beider belang op basis van gelijkheid en wederzijds voordeel, waarbij zij rekening houden met hun onderlinge afhankelijkheid en de multilaterale activiteiten op dat gebied.
ARTIKEL 110
De samenwerking is gericht op een betere preventie van, en voorbereiding en respons op natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen.
ARTIKEL 111
De partijen wisselen onder meer informatie en deskundigheid uit en voeren gezamenlijke activiteiten uit op bilaterale basis en/of in het kader van multilaterale programma's. De samenwerking kan onder meer verlopen via de tenuitvoerlegging van specifieke overeenkomsten en/of administratieve regelingen die de partijen op het gebied van civiele bescherming met elkaar hebben gesloten. De partijen kunnen gezamenlijk specifieke richtsnoeren en/of werkplannen overeenkomen voor de overwogen of geplande activiteiten in het kader van deze overeenkomst.
ARTIKEL 112
De samenwerking kan onder meer de volgende doelstellingen bestrijken:
a)
de uitwisseling van contactgegevens en de regelmatige bijwerking ervan om de continuïteit van de dialoog te waarborgen en om elkaar 24 uur per dag te kunnen bereiken;
b)
vergemakkelijking van wederzijdse bijstand bij ernstige noodsituaties, waar nodig en afhankelijk van de beschikbaarheid van voldoende middelen;
c)
de uitwisseling, 24 uur per dag, van vroegtijdige waarschuwingen en geactualiseerde informatie over grootschalige noodsituaties die de Europese Unie of de Republiek Armenië treffen, alsmede verzoeken om en aanbiedingen van bijstand;
d)
de uitwisseling van informatie over het verstrekken van bijstand door de partijen aan derde landen voor noodsituaties waarvoor het mechanisme voor civiele bescherming van de EU wordt geactiveerd;
e)
samenwerking inzake gastlandsteun bij verzoeken om en aanbiedingen van bijstand;
f)
uitwisseling van beste werkwijzen en richtlijnen inzake de preventie van, paraatheid voor en respons op rampen;
g)
samenwerking inzake rampenrisicovermindering door onder meer: verbanden tussen instellingen en lobbying; informatie, onderwijs en communicatie; beste werkwijzen ter voorkoming of verzachting van de gevolgen van natuurrampen;
h)
samenwerking om de kennis over rampen en risico's en risicobeoordeling voor rampenbeheer te verbeteren;
i)
samenwerking ten aanzien van de beoordeling van de gevolgen van rampen voor het milieu en de volksgezondheid;
j)
de uitnodiging van deskundigen voor specifieke technische workshops en symposia over civiele-beschermingsvraagstukken;
k)
de uitnodiging, per geval, van waarnemers voor specifieke oefeningen en opleidingsactiviteiten die door de Europese Unie en/of de Republiek Armenië worden georganiseerd; alsmede
l)
de versterking van de samenwerking inzake de doeltreffendste wijze om de beschikbare civiele beschermingscapaciteit in te zetten.
TITEL VI
HANDEL EN DAARMEE VERBAND HOUDENDE AANGELEGENHEDEN
HOOFDSTUK 1
HANDEL IN GOEDEREN
ARTIKEL 113
Meestbegunstigingsbehandeling
1.
Elke partij behandelt goederen van de andere partij volgens het meestbegunstigingsbeginsel, in overeenstemming met artikel I van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel van 1994 ("GATT 1994"), opgenomen in bijlage 1A van de Overeenkomst van Marrakesh tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie ("WTO-Overeenkomst") van 15 april 1994, met inbegrip van de aantekeningen daarbij, die mutatis mutandis in deze overeenkomst zijn opgenomen en daarvan een integrerend deel uitmaken.
2.
Lid 1 van dit artikel is niet van toepassing op goederen van een ander land waaraan een partij preferentiële behandeling heeft toegekend overeenkomstig de GATT 1994.
ARTIKEL 114
Nationale behandeling
Elke partij behandelt goederen van de andere partij als nationale goederen, in overeenstemming met artikel III van GATT 1994, met inbegrip van de aantekeningen daarbij, die mutatis mutandis in deze overeenkomst zijn opgenomen en daarvan een integrerend deel uitmaken.
ARTIKEL 115
Invoerrechten en -heffingen
Elke partij past invoerrechten en -heffingen toe overeenkomstig de verplichtingen van de WTO-Overeenkomst.
ARTIKEL 116
Uitvoerrechten, belastingen of andere heffingen
Geen van beide partijen stelt douanerechten, belastingen of andere heffingen in of handhaaft deze, ter zake van of in verband met de uitvoer van voor het grondgebied van de andere partij bestemde goederen, die hoger zijn dan deze welke op soortgelijke, voor verkoop in het binnenland bestemde goederen worden geheven.
ARTIKEL 117
Invoer- en uitvoerbeperkingen
1.
Geen van de partijen mag verboden of beperkingen, andere dan rechten, belastingen en andere heffingen, invoeren of handhaven, in de vorm van contingenten, invoer- of uitvoervergunningen of andere maatregelen, ter zake van de invoer van een goed van de andere partij of de uitvoer of verkoop ten uitvoer van een goed dat voor het grondgebied van de andere partij is bestemd, in overeenstemming met artikel XI van GATT 1994, met inbegrip van de aantekeningen daarbij. Hiertoe worden artikel XI van de GATT 1994 en de aantekeningen erop mutatis mutandis in deze overeenkomst opgenomen.
2.
De partijen wisselen informatie en beste werkwijzen uit in verband met uitvoercontroles op goederen voor tweeërlei gebruik, met als doel de convergentie van de uitvoercontroles van de Europese Unie en de Republiek Armenië te bevorderen.
ARTIKEL 118
Gereviseerde goederen
1.
De partijen behandelen gereviseerde goederen op dezelfde manier als gelijkaardige nieuwe goederen. Een partij kan eisen dat gereviseerde goederen van een specifiek etiket worden voorzien om misleiding van de consument te voorkomen.
2.
Voor alle duidelijkheid: artikel 117, lid 1, is van toepassing op verboden en beperkingen op gereviseerde goederen.
3.
In overeenstemming met haar verplichtingen in het kader van deze overeenkomst en de WTO-overeenkomst kan een partij eisen dat gereviseerde goederen:
a)
als zodanig worden geïdentificeerd voor distributie of verkoop op haar grondgebied; alsmede
b)
voldoen aan alle toepasselijke technische vereisten die van toepassing zijn op gelijkaardige nieuwe goederen.
4.
Indien een partij verboden of beperkingen invoert of handhaaft op gebruikte goederen, worden deze maatregelen niet toegepast op gereviseerde goederen.
5.
In de zin van dit artikel wordt onder "gereviseerd goed" verstaan:
a)
een goed dat geheel of gedeeltelijk bestaat uit onderdelen die zijn verkregen uit goederen die reeds gebruikt werden; alsmede
b)
een goed dat vergelijkbare prestaties en werkingsvoorwaarden vertoont als het originele nieuwe goed en waarvoor dezelfde garantie wordt gegeven als aan het nieuwe goed.
ARTIKEL 119
Tijdelijke invoer van goederen
De partijen verlenen elkaar ontheffing van invoerheffingen en -rechten op tijdelijk ingevoerde goederen, in de gevallen en volgens de procedures die zijn vastgesteld in voor hen bindende internationale overeenkomsten op dit gebied. Deze ontheffing wordt toegepast volgens de wet- en regelgeving van elke partij.
ARTIKEL 120
Doorvoer
De partijen achten het beginsel van de vrije doorvoer een essentiële voorwaarde voor het bereiken van de doelstellingen van deze overeenkomst. In dat verband verlenen de partijen vrije doorvoer over hun douanegebied aan goederen die zijn verzonden uit of zijn bestemd voor het douanegebied van de andere partij, in overeenstemming met artikel V van GATT 1994, met inbegrip van de aantekeningen daarbij, die mutatis mutandis in deze overeenkomst zijn opgenomen en daarvan een integrerend deel uitmaken.
ARTIKEL 121
Handelsbescherming
1.
Geen enkele bepaling in deze overeenkomst heeft gevolgen voor de rechten en verplichtingen van de partijen uit hoofde van:
a)
artikel XIX van GATT 1994 en de Overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen als opgenomen in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst;
b)
artikel 5 van de Overeenkomst inzake de landbouw als opgenomen in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst inzake speciale vrijwaringsmaatregelen; alsmede
c)
artikel VI van GATT 1994, de Overeenkomst inzake de toepassing van artikel VI van GATT 1994 als opgenomen in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst en de Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen als opgenomen in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst.
2.
De bestaande rechten en plichten als genoemd in lid 1, en de maatregelen die daaruit voortvloeien, vallen niet onder de bepalingen in deze overeenkomst over geschillenbeslechting.
ARTIKEL 122
Uitzonderingen
1.
De partijen bevestigen dat hun bestaande rechten en plichten in het kader van artikel XX van GATT 1994 en de aantekeningen daarbij van toepassing zijn op de handel in goederen waarop deze overeenkomst van toepassing is. Daartoe worden artikel XX van GATT 1994 en de aantekeningen daarbij mutatis mutandis in deze overeenkomst opgenomen en maken zij een integrerend deel van deze overeenkomst uit.
2.
De partijen komen overeen dat alvorens een onder i) en j) van artikel XX van GATT 1994 bedoelde maatregel te nemen, de partij die voornemens is maatregelen te nemen de andere partij alle relevante informatie verstrekt, teneinde een oplossing te zoeken die voor beide partijen aanvaardbaar is. De partijen kunnen besluiten tot elke maatregel die aan de moeilijkheden een einde maakt. Indien binnen 30 dagen na het verstrekken van dergelijke informatie geen overeenstemming is bereikt, kan de partij krachtens dit artikel ten aanzien van het betrokken goed maatregelen toepassen. Wanneer door uitzonderlijke, kritieke omstandigheden die onmiddellijk handelen vereisen, voorafgaande informatieverstrekking of voorafgaand onderzoek niet mogelijk is, kan de partij die voornemens is de maatregelen te nemen, onmiddellijk de voorzorgsmaatregelen nemen die nodig zijn om de situatie aan te pakken, en stelt zij de andere partij hiervan onmiddellijk in kennis.
HOOFDSTUK 2
DOUANE
ARTIKEL 123
Douanesamenwerking
1.
De partijen intensiveren hun samenwerking op douanegebied met het oog op de facilitering van handel, de waarborging van een transparant handelsklimaat, de bevordering van de continuïteit van de toeleveringsketen en van de consumentenveiligheid, het tegenhouden van goederenstromen waarmee inbreuk op intellectuele-eigendomsrechten wordt gemaakt en bestrijding van smokkel en fraude.
2.
Om de in lid 1 genoemde doelstellingen te bereiken, en binnen de beschikbare middelen, werken de partijen samen met onder meer als doel:
a)
de douanewet- en regelgeving, -praktijken en daarmee verband houdende bindende besluiten te verbeteren en de douaneprocedures te vereenvoudigen, overeenkomstig de internationale verdragen en normen die van toepassing zijn op douanegebied en op het gebied van handelsfacilitering, met inbegrip van de normen van de Wereldhandelsorganisatie, de Werelddouaneorganisatie, meer bepaald de internationale overeenkomst inzake de vereenvoudiging en harmonisatie van douaneprocedures, als gewijzigd (herziene Overeenkomst van Kyoto), en rekening houdend met de instrumenten en beste werkwijzen van de Europese Unie, zoals douaneblauwdrukken;
b)
de instelling van moderne douanesystemen, waaronder moderne technologieën voor de afhandeling van douaneformaliteiten, regelingen voor geautoriseerde marktdeelnemers, geautomatiseerde op risico gebaseerde analyse en controles, vereenvoudigde procedures voor de vrijgave van goederen, controles na douaneafhandeling, transparante vaststelling van de douanewaarde en regelingen voor partnerschappen tussen de douane en ondernemingen;
c)
de hoogste integriteitsnormen op het gebied van douane te bevorderen, meer bepaald aan de grenzen, door toepassing van maatregelen die de beginselen weerspiegelen als neergelegd in de verklaring van de Internationale Douaneraad betreffende goed bestuur en integriteit van de douanedienst, als laatstelijk herzien in 2003 (herziene verklaring van Arusha van de Werelddouaneorganisatie);
d)
de uitwisseling van beste werkwijzen en de verstrekking van opleiding en technische ondersteuning voor planning en capaciteitsopbouw en voor het waarborgen van de strengste normen op het gebied van integriteit;
e)
in voorkomend geval informatie en gegevens uit te wisselen, met inachtneming van de wettelijke voorschriften van elke partij inzake de vertrouwelijkheid van gevoelige gegevens en de bescherming van persoonsgegevens;
f)
waar nodig en passend gecoördineerde douaneacties te ondernemen tussen de douane-autoriteiten van de partijen;
g)
waar nodig en passend wederzijdse erkenning van programma's inzake geautoriseerde marktdeelnemers en douanecontroles, met inbegrip van gelijkwaardige maatregelen voor handelsbevordering;
h)
waar nodig en passend koppeling van de respectieve douanedoorvoerregelingen; alsmede
i)
de uitvoering te verbeteren van douanegerelateerde verplichtingen in de handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië, met inbegrip van samenwerking inzake de oorsprong van goederen.
ARTIKEL 124
Wederzijdse administratieve bijstand
Onverminderd andere vormen van samenwerking waarin deze overeenkomst voorziet, met name in artikel 123, verlenen de partijen elkaar wederzijdse administratieve bijstand in douaneaangelegenheden, overeenkomstig de bepalingen van het protocol inzake wederzijdse administratieve bijstand in douaneaangelegenheden bij deze overeenkomst.
ARTIKEL 125
Douanewaarde
1.
De partijen passen de bepalingen toe van de Overeenkomst inzake de toepassing van artikel VII van GATT 1994, met inbegrip van de daaropvolgende wijzigingen, op de vaststelling van de douanewaarde van de goederen in de handel tussen de partijen. Deze bepalingen worden hierbij in deze overeenkomst opgenomen en maken daarvan deel uit.
2.
De partijen werken samen aan een gemeenschappelijke aanpak van kwesties met betrekking tot de douanewaarde.
ARTIKEL 126
Subcomité douane
1.
Hierbij wordt het subcomité douane opgericht.
2.
De taken van het subcomité douane omvatten regelmatig overleg en toezicht op de tenuitvoerlegging van dit hoofdstuk, waaronder aangelegenheden op het gebied van de douanesamenwerking, handelsbevordering, grensoverschrijdende douanesamenwerking en grensoverschrijdend beheer inzake douaneaangelegenheden, technische bijstand in douaneaangelegenheden, oorsprongsregels, handhaving van intellectuele-eigendomsrechten door de douane, alsmede wederzijdse administratieve bijstand in douaneaangelegenheden.
3.
Het subcomité douane heeft onder meer de volgende taken:
a)
toezien op de goede werking van dit hoofdstuk en het protocol inzake wederzijdse administratieve bijstand in douaneaangelegenheden bij deze overeenkomst;
b)
praktische regelingen en maatregelen aannemen voor de tenuitvoerlegging van dit hoofdstuk en het protocol inzake wederzijdse administratieve bijstand in douaneaangelegenheden bij deze overeenkomst, met inbegrip van de uitwisseling van informatie en gegevens, wederzijdse erkenning van douanecontroles en partnerschapsprogramma's op handelsgebied, en wederzijds overeengekomen voordelen;
c)
van gedachten wisselen over punten van gezamenlijk belang, met inbegrip van toekomstige maatregelen en de voor de uitvoering en toepassing daarvan benodigde middelen; alsmede
d)
aanbevelingen doen aan het Partnerschapscomité, in voorkomend geval.
HOOFDSTUK 3
TECHNISCHE HANDELSBELEMMERINGEN
ARTIKEL 127
Doel
Dit hoofdstuk heeft tot doel de handel in goederen tussen de partijen te faciliteren, door een kader te bieden voor de preventie, identificatie en wegwerking van onnodige handelsbelemmeringen binnen het toepassingsgebied van de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen, die in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst is opgenomen.
ARTIKEL 128
Toepassingsgebied en definities
1.
Dit hoofdstuk is van toepassing op het opstellen, het aannemen en de toepassing door elke partij van normen, technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures zoals omschreven in de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen, die de handel in goederen tussen de partijen kunnen beïnvloeden.
2.
Onverminderd lid 1 is dit hoofdstuk noch op sanitaire en fytosanitaire maatregelen zoals omschreven in bijlage A bij de Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen, die in bijlage 1A bij de WTO-overeenkomst is opgenomen, noch op de aankoopspecificaties die door overheidsinstanties zijn opgesteld om in hun eigen productie- of verbruiksbehoeften te voorzien, van toepassing.
3.
Voor de toepassing van dit hoofdstuk gelden de definities van bijlage 1 bij de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen.
ARTIKEL 129
Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen
De partijen bevestigen hun bestaande wederzijdse rechten en verplichtingen ingevolge de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen, die hierbij in de onderhavige overeenkomst wordt opgenomen en hier deel van uitmaakt.
ARTIKEL 130
Samenwerking op het gebied van technische handelsbelemmeringen
1.
De partijen versterken hun samenwerking op het gebied van normen, technische voorschriften, metrologie, markttoezicht, accreditatie en conformiteitsbeoordelingsprocedures, teneinde het wederzijdse begrip van hun respectieve systemen te verbeteren en de toegang tot hun respectieve markten te vergemakkelijken. Tot dit doel streven de partijen ernaar om samenwerkingsmechanismen en -initiatieven op regelgevingsgebied in kaart te brengen en te ontwikkelen die geschikt zijn voor de specifieke onderwerpen of sectoren en die kunnen bestaan uit, maar niet beperkt zijn tot:
a)
de uitwisseling van informatie en ervaringen over het opstellen en de toepassing van hun respectieve technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures;
b)
de samenwerking aan de mogelijke convergentie of aanpassing van de technische regelgeving en de conformiteitsbeoordelingsprocedures;
c)
de aanmoediging van samenwerking tussen hun respectieve organisaties voor metrologie, normalisatie, conformiteitsbeoordeling en accreditatie; alsmede
d)
de uitwisseling van informatie over ontwikkelingen in de bevoegde regionale en multilaterale fora die verband houden met normen, technische voorschriften, conformiteitsbeoordelingsprocedures en accreditatie.
2.
De partijen bevorderen de wederzijdse handel door:
a)
te trachten de verschillen te verkleinen die tussen hen bestaan met betrekking tot technische voorschriften, metrologie, normalisatie, markttoezicht, accreditatie en conformiteitsbeoordelingsprocedures, onder andere door de toepassing van internationaal overeengekomen instrumenten op dit gebied aan te moedigen;
b)
het gebruik van accreditatie te bevorderen, overeenkomstig de internationale regelgeving, ter ondersteuning van de evaluatie van de technische competentie van de conformiteitsbeoordelingsorganen en hun activiteiten; alsmede
c)
de Republiek Armenië en haar relevante nationale instanties te stimuleren deel te nemen aan en waar mogelijk lid te worden van Europese en internationale organisaties die zich bezighouden met normen, conformiteitsbeoordeling, accreditatie, metrologie en daarmee samenhangende taken.
3.
De partijen streven ernaar een proces op te starten en te handhaven voor een effectieve geleidelijke aanpassing van de technische regelgeving, normen en conformiteitsbeoordelingsprocedures van de Republiek Armenië aan die van de Europese Unie.
4.
Voor gebieden waarop deze aanpassing is voltooid, kunnen de partijen onderhandelingen openen over overeenkomsten inzake conformiteitsbeoordelingsprocedures en aanvaarding van industrieproducten.
ARTIKEL 131
Markering en etikettering
1.
Onverminderd artikel 129 van deze overeenkomst bevestigen de partijen met betrekking tot de technische voorschriften voor de etikettering of merktekens opnieuw de beginselen van artikel 2, lid 2, van de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen, dat die voorschriften niet moeten worden opgesteld, vastgesteld of toegepast met het oogmerk of gevolg dat er onnodige belemmeringen voor de internationale handel ontstaan. Daartoe mogen dergelijke voorschriften voor de etikettering of merktekens de handel niet meer beperken dan voor het bereiken van een legitieme doelstelling noodzakelijk is, waarbij acht moet worden geslagen op de risico's die zouden ontstaan wanneer niet aan die voorschriften wordt voldaan. De partijen bevorderen het gebruik van internationaal geharmoniseerde voorschriften voor merktekens. In voorkomend geval streven de partijen naar het gebruik van afneembare, niet-permanente etikettering.
2.
Meer bepaald geldt voor de partijen in verband met verplichte voorschriften voor de etikettering of merktekens het volgende:
a)
zij streven ernaar hun respectieve vereisten inzake etikettering of merktekens in de wederzijdse handel tot een minimum te beperken, behalve waar het om de bescherming van de gezondheid, de veiligheid, het milieu of om andere redelijke doelstellingen van overheidsbeleid gaat;
b)
zij blijven gerechtigd te verlangen dat de informatie op het etiket of merkteken in een bepaalde door hen vastgestelde taal wordt gesteld.
ARTIKEL 132
Transparantie
1.
Onverminderd hoofdstuk 12 zorgt elke partij ervoor dat tijdens de procedures voor de ontwikkeling van technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures belanghebbenden worden geraadpleegd in een vroeg en passend stadium, wanneer het nog mogelijk is om rekening te houden met hun opmerkingen en deze te verwerken, behalve als dit niet mogelijk is in geval van een noodsituatie of een dreigende noodsituatie in verband met veiligheid, volksgezondheid, milieubescherming of nationale veiligheid.
2.
Overeenkomstig artikel 2, lid 9, van de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen voorziet elke partij in een periode voor het indienen van opmerkingen in een vroeg en passend stadium na de kennisgeving van de voorgestelde technische voorschriften of conformiteitsbeoordelingsprocedures. Indien een overlegproces plaatsvindt over voorgestelde technische voorschriften of conformiteitsbeoordelingsprocedures dat openstaat voor het publiek, stelt elke partij de andere partij, of natuurlijke personen of rechtspersonen van de andere partij, in staat deel te nemen aan het openbare overleg onder dezelfde voorwaarden als die gelden voor de eigen natuurlijke personen of rechtspersonen.
3.
Elke partij zorgt ervoor dat goedgekeurde technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures openbaar worden gemaakt.
HOOFDSTUK 4
SANITAIRE EN FYTOSANITAIRE MAATREGELEN
ARTIKEL 133
Doel
Dit hoofdstuk heeft tot doel de beginselen uiteen te zetten die van toepassing zijn op sanitaire en fytosanitaire maatregelen in de handel tussen de partijen, alsook op de samenwerking op het gebied van dierenwelzijn. Deze beginselen worden door de partijen toegepast op een wijze die de handel faciliteert en tegelijk het beschermingsniveau van elke partij op het gebied van het leven of de gezondheid van mensen, dieren en planten garandeert.
ARTIKEL 134
Multilaterale verplichtingen
De partijen bevestigen hun rechten en verplichtingen uit hoofde van de Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen.
ARTIKEL 135
Beginselen
1.
De partijen garanderen dat sanitaire en fytosanitaire maatregelen worden ontwikkeld en toegepast op basis van de beginselen van evenredigheid, transparantie, niet-discriminatie en wetenschappelijke rechtvaardiging, rekening houdend met internationale normen als neergelegd in het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten van 1951, de Wereldorganisatie voor diergezondheid en de Commissie van de Codex alimentarius.
2.
Elke partij ziet erop toe dat sanitaire en fytosanitaire maatregelen niet leiden tot een willekeurig of ongerechtvaardigd onderscheid tussen het eigen grondgebied en dat van de andere partij bij gelijke of gelijkaardige omstandigheden. Sanitaire en fytosanitaire maatregelen mogen niet worden toegepast op een manier die een verkapte beperking van het handelsverkeer zou betekenen.
3.
Elke partij draagt er zorg voor dat sanitaire en fytosanitaire maatregelen, procedures en controles ten uitvoer worden gelegd.
4.
Elke partij antwoordt op een verzoek om informatie van de bevoegde autoriteit van de andere partij uiterlijk twee maanden na ontvangst van het verzoek en op een wijze die niet minder gunstig is voor ingevoerde producten dan voor soortgelijke binnenlandse producten.
ARTIKEL 136
Invoervereisten
1.
De invoervereisten van de partij van invoer gelden voor het hele grondgebied van de partij van uitvoer, met inachtneming van artikel 137.
2.
De invoervereisten die in certificaten worden vastgesteld, worden gebaseerd op de beginselen van de Codex alimentarius, de Wereldorganisatie voor diergezondheid en het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten, tenzij de invoervereisten stoelen op een wetenschappelijk verantwoorde risico-evaluatie die in overeenstemming met de bepalingen van de Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen is uitgevoerd.
3.
De in invoervergunningen vastgelegde vereisten mogen niet strenger zijn dan de sanitaire en veterinaire vereisten die zijn vastgesteld in de in lid 2 bedoelde certificaten.
ARTIKEL 137
Maatregelen in verband met de gezondheid van planten en dieren
1.
De partijen aanvaarden het concept van ziekte- en plagenvrije gebieden en gebieden met een lage prevalentie van ziekten en plagen overeenkomstig de Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen en de normen, richtsnoeren en aanbevelingen van de Codex alimentarius, de Wereldorganisatie voor diergezondheid en het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten.
2.
Bij de vaststelling van ziekte- of plagenvrije gebieden en gebieden met een lage prevalentie van ziekten of plagen, wordt rekening gehouden met factoren als geografische ligging, ecosystemen, epidemiologisch toezicht en de doeltreffendheid van sanitaire of fytosanitaire controles in die gebieden.
ARTIKEL 138
Inspecties en audits
De partij van invoer kan op eigen kosten inspecties en audits uitvoeren op het grondgebied van de partij van uitvoer om de inspectie- en certificatiesystemen van deze laatste te evalueren. Deze inspecties en audits worden uitgevoerd overeenkomstig de relevante internationale normen, richtsnoeren en aanbevelingen.
ARTIKEL 139
Uitwisseling van informatie en samenwerking
1.
De partijen bespreken en wisselen informatie uit over bestaande sanitaire en fytosanitaire maatregelen en maatregelen met betrekking tot dierenwelzijn en de ontwikkeling en tenuitvoerlegging daarvan. Dergelijke besprekingen en uitwisselingen van informatie zijn gebaseerd op de Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen en de normen, richtsnoeren en aanbevelingen van de Codex alimentarius, de Wereldorganisatie voor diergezondheid en het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten, naargelang.
2.
De partijen werken samen inzake kwesties van diergezondheid, dierenwelzijn en plantengezondheid, door de uitwisseling van informatie, deskundigheid en ervaringen, met als doel capaciteit op deze gebieden op te bouwen.
3.
De partijen stellen op verzoek van de andere partij tijdig een dialoog over sanitaire en fytosanitaire kwesties in verband met sanitaire, fytosanitaire en andere urgente kwesties die door dit hoofdstuk worden bestreken. Het Partnerschapscomité kan voor het voeren van deze dialoog een reglement van orde opstellen.
4.
De partijen wijzen contactpunten aan voor de communicatie over zaken die onder dit hoofdstuk vallen, en houden de lijst van contactpunten actueel.
ARTIKEL 140
Transparantie
Elke partij draagt zorg voor het volgende:
a)
streven naar transparantie met betrekking tot sanitaire en fytosanitaire maatregelen die op de handel van toepassing zijn en in het bijzonder met betrekking tot de sanitaire en fytosanitaire voorschriften die gelden voor invoer van de andere partij;
b)
kennisgeving op verzoek van de andere partij, binnen twee maanden na de datum van een daartoe strekkend verzoek, van de sanitaire en fytosanitaire vereisten voor de invoer van specifieke producten en of een risicobeoordeling nodig is; alsmede
c)
kennisgeving aan de andere partij van elk ernstig of significant openbaar risico in verband met dieren- of plantengezondheid, met inbegrip van voedselnoodsituaties. Deze kennisgeving geschiedt schriftelijk binnen twee werkdagen na de datum waarop dat risico is vastgesteld.
HOOFDSTUK 5
HANDEL IN DIENSTEN, VESTIGING EN ELEKTRONISCHE HANDEL
AFDELING A
ALGEMENE BEPALINGEN
ARTIKEL 141
Doelstelling, reikwijdte en toepassingsgebied
1.
De partijen herbevestigen hun respectieve verbintenissen ingevolge de WTO-overeenkomst, en leggen hierbij de noodzakelijke regels vast voor de geleidelijke wederzijdse liberalisering van het recht van vestiging en van de handel in diensten, alsmede voor samenwerking op het gebied van elektronische handel.
2.
Niets in dit hoofdstuk kan zodanig worden uitgelegd dat een verplichting wordt opgelegd met betrekking tot overheidsopdrachten, die voorwerp zijn van hoofdstuk 8.
3.
Dit hoofdstuk is niet van toepassing op door een partij verleende subsidies, die in hoofdstuk 10 worden behandeld.
4.
Overeenkomstig dit hoofdstuk behoudt elke partij het recht nieuwe regelingen in te voeren en te handhaven om legitieme beleidsdoelstellingen te bereiken.
5.
Dit hoofdstuk is noch van toepassing op maatregelen betreffende natuurlijke personen die toegang tot de arbeidsmarkt van een partij zoeken, noch op maatregelen inzake staatsburgerschap, verblijf of werk op permanente basis.
6.
Geen enkele bepaling van dit hoofdstuk belet een partij maatregelen toe te passen tot regeling van de toelating tot of het tijdelijke verblijf van natuurlijke personen op haar grondgebied, daarbij inbegrepen de maatregelen die nodig zijn voor het beschermen van de integriteit van haar grenzen of voor het verzekeren van het ordelijke verkeer van natuurlijke personen over haar grenzen, mits die maatregelen niet zodanig worden toegepast dat de voordelen die een partij op grond van een specifieke verbintenis uit dit hoofdstuk en de bijlagen bij deze overeenkomst toekomen, daardoor worden tenietgedaan of uitgehold.
ARTIKEL 142
Definities
Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt verstaan onder:
a)
"maatregel": elke maatregel van een partij, in de vorm van een wet, regeling, voorschrift, procedure, besluit, administratief optreden of in enige andere vorm;
b)
"door een partij vastgestelde of gehandhaafde maatregelen": maatregelen genomen door:
i)
een centrale, regionale of lokale overheid of autoriteit van een partij; alsmede
ii)
een niet-gouvernementele organisatie van een partij bij de uitoefening van bevoegdheden die zijn gedelegeerd door centrale, regionale of lokale overheden of autoriteiten van die partij;
c)
"natuurlijke persoon van een partij": een onderdaan van een lidstaat of van de Republiek Armenië volgens hun respectieve wetgeving;
d)
"rechtspersoon": elke juridische entiteit, naar toepasselijk recht opgericht of anderszins georganiseerd, met winst- of andere oogmerken, in eigendom van particulieren of van de overheid, met inbegrip van kapitaalvennootschappen, trusts, personenvennootschappen, joint ventures, eenmanszaken of verenigingen;
e)
"rechtspersoon van een partij": een rechtspersoon die overeenkomstig de wetgeving van een lidstaat en van de Europese Unie respectievelijk de Republiek Armenië is opgericht, en die op het grondgebied waarop het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie van toepassing is, respectievelijk op dat van de Republiek Armenië, zijn statutaire zetel, hoofdbestuur of hoofdvestiging heeft;
een rechtspersoon die alleen zijn statutaire zetel of hoofdbestuur heeft op het grondgebied waarop het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie van toepassing is, of op dat van de Republiek Armenië, wordt niet als rechtspersoon van de Europese Unie respectievelijk van de Republiek Armenië beschouwd, tenzij zijn handelingen een daadwerkelijke en duurzame band met de economie van de Europese Unie respectievelijk de Republiek Armenië hebben;
f)
niettegenstaande de vorige leden, geldt dat buiten de Europese Unie of de Republiek Armenië gevestigde scheepvaartondernemingen waarover onderdanen van een lidstaat respectievelijk de Republiek Armenië zeggenschap hebben, ook worden beschouwd als begunstigden van de bepalingen van deze overeenkomst, indien hun schepen overeenkomstig hun respectieve wetgeving in een lidstaat of de Republiek Armenië zijn geregistreerd en zij de vlag van een lidstaat of van de Republiek Armenië voeren;
g)
"dochteronderneming van een rechtspersoon van een partij": een rechtspersoon waarover een andere rechtspersoon uit die partij daadwerkelijk zeggenschap heeft
;
h)
"filiaal van een rechtspersoon": een handelszaak zonder rechtspersoonlijkheid die kennelijk een permanent karakter bezit, zoals een agentschap van een moedermaatschappij, met een eigen managementstructuur en de nodige materiële voorzieningen om zaken te doen met derden, zodanig dat laatstgenoemden, hoewel zij ervan op de hoogte zijn dat er indien nodig een rechtsverhouding is met de moedermaatschappij waarvan het hoofdkantoor zich in het buitenland bevindt, geen rechtstreeks contact met deze moedermaatschappij hoeven te hebben, maar hun transacties kunnen afhandelen met de handelszaak die het agentschap vormt;
i)
"vestiging":
i)
betekent, wat rechtspersonen van een partij betreft, rechtspersonen die economische activiteiten opnemen en uitoefenen door oprichting, met inbegrip van verwerving, van een rechtspersoon of van een filiaal of een vertegenwoordigingskantoor in de Europese Unie respectievelijk de Republiek Armenië;
ii)
betekent, wat natuurlijke personen van een partij betreft, natuurlijke personen die economische activiteiten opnemen en uitoefenen als zelfstandige, alsmede door de oprichting van ondernemingen, met name vennootschappen, waarover zij daadwerkelijk zeggenschap hebben;
j)
"economische activiteiten": omvatten activiteiten met een industrieel, commercieel en professioneel karakter, alsmede activiteiten van ambachtslieden, behoudens activiteiten die worden uitgevoerd bij de uitoefening van overheidsgezag;
k)
"handelingen": het verrichten van economische activiteiten;
l)
"diensten": alle diensten in elke sector, behalve diensten die worden verleend in het kader van de uitoefening van overheidsgezag;
m)
"bij de uitoefening van overheidsgezag verleende diensten en andere activiteiten": elke dienst of activiteit die noch op commerciële basis, noch in concurrentie met een of meer marktdeelnemers wordt verleend;
n)
"grensoverschrijdende dienstverlening": het verlenen van een dienst:
i)
vanaf het grondgebied van een partij op het grondgebied van de andere partij; of
ii)
op het grondgebied van een partij ten behoeve van de gebruiker van de dienst van de andere partij;
o)
"dienstverlener uit een partij": een natuurlijke persoon of rechtspersoon van een partij die een dienst verleent of wenst te verlenen;
p)
"ondernemer": een natuurlijke persoon of rechtspersoon van een partij die door middel van het opzetten van een vestiging een economische activiteit uitoefent of wenst uit te oefenen.
AFDELING B
VESTIGING
ARTIKEL 143
Toepassingsgebied
Deze afdeling is van toepassing op maatregelen die door de partijen zijn vastgesteld of worden gehandhaafd en die van invloed zijn op vestiging met betrekking tot alle economische activiteiten, met uitzondering van:
a)
de winning, vervaardiging en verwerking
van nucleair materiaal;
b)
de productie van en handel in wapens, munitie en oorlogsmaterieel;
c)
audiovisuele diensten;
d)
nationale maritieme cabotage
, alsmede
e)
binnenlandse en internationale luchtvervoerdiensten
, ongeacht of het gaat om lijndiensten, en diensten die rechtstreeks verband houden met de uitoefening van verkeersrechten, andere dan:
i)
reparatie en onderhoud van luchtvaartuigen die daarvoor uit de dienst worden genomen;
ii)
verkoop en marketing van luchtvervoersdiensten;
iii)
geautomatiseerde boekingssystemen (CRS);
iv)
grondafhandelings-diensten; alsmede
v)
exploitatie van luchthavens.
ARTIKEL 144
Nationale behandeling en behandeling als meest begunstigde natie
1.
Behoudens de in bijlage VIII-E vermelde voorbehouden kent de Republiek Armenië vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst het volgende toe:
a)
voor de vestiging van dochterondernemingen, filialen en vertegenwoordigingskantoren van natuurlijke personen of rechtspersonen van de Europese Unie, geen behandeling die minder gunstig is dan die welke aan de eigen rechtspersonen, filialen en vertegenwoordigingskantoren of aan die uit derde landen wordt toegekend, indien deze behandeling gunstiger is; alsmede
b)
voor het exploiteren van dochterondernemingen, filialen en vertegenwoordigingskantoren van rechtspersonen van de Europese Unie in de Republiek Armenië na vestiging ervan, een niet minder gunstige behandeling dan die welke aan de eigen rechtspersonen, filialen en vertegenwoordigingskantoren of aan rechtspersonen, filialen en vertegenwoordigingskantoren van rechtspersonen uit derde landen wordt toegekend, indien deze behandeling gunstiger is
.
2.
Behoudens de in bijlage VIII-A vermelde voorbehouden kent de Europese Unie vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst het volgende toe:
a)
voor de vestiging van dochterondernemingen, filialen en vertegenwoordigingskantoren van natuurlijke personen of rechtspersonen van de Republiek Armenië, geen behandeling die minder gunstig is dan die welke aan de eigen rechtspersonen, filialen en vertegenwoordigingskantoren of aan die uit derde landen wordt toegekend, indien deze behandeling gunstiger is; alsmede
b)
voor het exploiteren van dochterondernemingen, filialen en vertegenwoordigingskantoren van natuurlijke personen of rechtspersonen van de Republiek Armenië in de Europese Unie na vestiging ervan, een niet minder gunstige behandeling dan die welke aan de eigen rechtspersonen, filialen en vertegenwoordigingskantoren, of aan rechtspersonen, filialen en vertegenwoordigingskantoren van rechtspersonen uit derde landen wordt toegekend, indien deze behandeling gunstiger is.
3.
Behoudens de in de bijlagen VIII-A en VIII-E vermelde voorbehouden stellen de partijen geen nieuwe maatregelen vast die met betrekking tot de vestiging van rechtspersonen van de andere partij op hun grondgebied, dan wel de handelingen van die rechtspersonen na vestiging, discrimineren ten opzichte van wat voor de eigen rechtspersonen geldt.
ARTIKEL 145
Evaluatie
Met het oog op de geleidelijke liberalisering van de voorwaarden voor vestiging evalueert het Partnerschapscomité, in zijn samenstelling voor handelsvraagstukken, regelmatig het juridische kader voor vestiging
en het vestigingsklimaat.
ARTIKEL 146
Andere overeenkomsten
Geen enkele bepaling van dit hoofdstuk kan zodanig worden uitgelegd dat de rechten van investeerders van de partijen op een gunstigere behandeling waarin is voorzien in een bestaande of toekomstige internationale overeenkomst inzake investeringen waarbij een lidstaat en de Republiek Armenië partij zijn, worden beperkt.
ARTIKEL 147
Norm voor behandeling van filialen en vertegenwoordigingskantoren
1.
Het bepaalde in artikel 144 vormt geen beletsel voor de toepassing door een partij van bijzondere maatregelen met betrekking tot de vestiging en exploitatie op haar grondgebied van filialen en vertegenwoordigingskantoren van rechtspersonen van de andere partij die op het grondgebied van eerstgenoemde partij niet als rechtspersoon zijn erkend, wanneer deze bijzondere regels op grond van juridische of technische verschillen tussen bedoelde filialen en vertegenwoordigingskantoren en filialen en vertegenwoordigingskantoren van op het grondgebied van eerstgenoemde partij erkende rechtspersonen of, voor wat financiële diensten betreft, om prudentiële redenen gerechtvaardigd zijn.
2.
Het verschil in behandeling blijft beperkt tot hetgeen als gevolg van dergelijke juridische of technische verschillen strikt noodzakelijk is of, wat financiële diensten betreft, tot hetgeen om prudentiële redenen noodzakelijk is.
AFDELING C
GRENSOVERSCHRIJDENDE DIENSTVERLENING
ARTIKEL 148
Toepassingsgebied
Deze afdeling is van toepassing op maatregelen van de partijen die van invloed zijn op alle grensoverschrijdende dienstverlening, met uitzondering van:
a)
audiovisuele diensten;
b)
nationale maritieme cabotage
; alsmede
c)
binnenlandse en internationale luchtvervoerdiensten
, ongeacht of het gaat om lijndiensten, en diensten die rechtstreeks verband houden met de uitoefening van verkeersrechten, andere dan:
i)
reparatie en onderhoud van luchtvaartuigen die daarvoor uit de dienst worden genomen;
ii)
verkoop en marketing van luchtvervoersdiensten;
iii)
geautomatiseerde boekingssystemen (CRS);
iv)
grondafhandelingsdiensten; alsmede
v)
exploitatie van luchthavens.
ARTIKEL 149
Markttoegang
1.
Ten aanzien van de markttoegang via grensoverschrijdende dienstverlening behandelt elke partij diensten en dienstverleners van de andere partij niet minder gunstig dan waarin is voorzien in de specifieke verbintenissen die zijn neergelegd in de bijlagen VIII-B en VIII-F.
2.
Voor sectoren waarvoor verbintenissen betreffende markttoegang worden aangegaan, worden de maatregelen die een partij niet mag vaststellen of handhaven voor een bepaalde regio of voor haar gehele grondgebied, tenzij anderszins bepaald in de bijlagen VIII-B en VIII-F, omschreven als:
a)
beperkingen van het aantal dienstverleners in de vorm van numerieke quota, monopolies, exclusieve dienstverleners of de eis van een onderzoek naar de economische behoefte;
b)
beperkingen van de totale waarde van transacties of activa in verband met diensten in de vorm van numerieke quota of de eis van een onderzoek naar de economische behoefte; of
c)
beperkingen van het totale aantal dienstentransacties of het totale volume van de dienstenoutput, in bepaalde numerieke eenheden uitgedrukt in de vorm van quota of de eis van een onderzoek naar de economische behoefte.
ARTIKEL 150
Nationale behandeling
1.
Elk van de partijen behandelt in de sectoren waarvoor verbintenissen inzake de markttoegang in de bijlagen VIII-B en VIII-F zijn opgenomen, met inachtneming van de daarin vermelde voorwaarden en kwalificaties, diensten en dienstverleners van de andere partij in het kader van alle maatregelen die op de grensoverschrijdende dienstverlening van invloed zijn, niet minder gunstig dan haar eigen soortgelijke diensten en dienstverleners.
2.
Een partij kan aan het bepaalde in lid 1 voldoen door aan diensten en dienstverleners van de andere partij een behandeling toe te kennen die naar de vorm identiek is dan wel naar de vorm afwijkt van de behandeling die zij aan haar eigen soortgelijke diensten en dienstverleners toekent.
3.
Een naar de vorm identieke of naar de vorm afwijkende behandeling wordt geacht minder gunstig te zijn indien zij de mededingingsvoorwaarden wijzigt ten gunste van diensten of dienstverleners van de betrokken partij, in vergelijking met soortgelijke diensten of dienstverleners van de andere partij.
4.
De op grond van dit artikel aangegane specifieke verbintenissen worden niet zodanig uitgelegd dat een partij verplicht is tot compensatie van concurrentienadelen die inherent zijn aan het buitenlandse karakter van de desbetreffende diensten of dienstverleners.
ARTIKEL 151
Lijsten van verbintenissen
1.
De door elk van beide partijen ingevolge dit hoofdstuk geliberaliseerde sectoren en de beperkingen, door middel van voorbehouden, van de markttoegang en van de nationale behandeling voor diensten en dienstverleners van de andere partij in die sectoren, worden in de lijsten van verbintenissen in de bijlagen VIII-B en VIII-F vermeld.
2.
Onverminderd de bestaande of toekomstige rechten en verplichtingen van de partijen uit hoofde van het Europees Verdrag inzake grensoverschrijdende televisie van 1989 en het Europees Verdrag inzake cinematografische coproductie van 1992, omvatten de lijsten van verbintenissen in de bijlagen VIII-B en VIII-F geen verbintenissen inzake audiovisuele diensten.
ARTIKEL 152
Evaluatie
Met het oog op de geleidelijke liberalisering van de grensoverschrijdende dienstverlening tussen de partijen herziet het Partnerschapscomité, in zijn samenstelling voor handelsvraagstukken, regelmatig de in de artikelen 149 tot en met 151 bedoelde lijsten van verbintenissen. Bij deze evaluatie wordt onder meer rekening gehouden met het proces van geleidelijke aanpassing, als bedoeld in de artikelen 169, 180 en 192, en de impact daarvan op de afschaffing van resterende belemmeringen voor de grensoverschrijdende dienstverlening tussen de partijen.
AFDELING D
TIJDELIJK VERBLIJF VAN NATUURLIJKE PERSONEN VOOR ZAKEN
ARTIKEL 153
Toepassingsgebied en definities
1.
Deze afdeling is van toepassing op maatregelen van de partijen betreffende de toelating tot en het tijdelijke verblijf op hun grondgebied van stafpersoneel, trainees, handelsvertegenwoordigers, dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep, onverminderd het bepaalde in artikel 141, lid 5.
Voor de toepassing van deze afdeling wordt verstaan onder:
a)
"stafpersoneel": natuurlijke personen die bij een rechtspersoon van een partij, niet zijnde een organisatie zonder winstoogmerk
, in dienst zijn en verantwoordelijk zijn voor het opzetten van, dan wel voor een goed toezicht op, en een goede administratie en exploitatie van een vestiging, en die hetzij "zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden", hetzij "binnen een onderneming overgeplaatste personen" zijn;
b)
"zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden": natuurlijke personen met een staffunctie die verantwoordelijk zijn voor het opzetten van een vestiging, die geen diensten aanbieden noch verlenen en evenmin enige andere economische activiteit verrichten dan vereist is voor het opzetten van een vestiging, en die geen beloning ontvangen uit een in de gastpartij gevestigde bron;
c)
"binnen de onderneming overgeplaatste personen": natuurlijke personen die ten minste één jaar in dienst of partner van een rechtspersoon van een partij zijn en die tijdelijk naar een vestiging op het grondgebied van de andere partij worden overgeplaatst, welke vestiging een dochteronderneming, filiaal of moedervennootschap van de rechtspersoon op het grondgebied van de andere partij kan zijn, en die hetzij "managers" of "specialisten" zijn;
d)
"managers": natuurlijke personen die deel uitmaken van het hoger leidinggevend personeel van een rechtspersoon, die in de eerste plaats verantwoordelijk zijn voor het management van de vestiging, onder het algemene toezicht of de leiding van de raad van bestuur of de aandeelhouders of daarmee gelijkgestelde personen, en die ten minste:
i)
leiding geven aan een vestiging of een afdeling of onderafdeling daarvan;
ii)
belast zijn met toezicht en controle op de werkzaamheden van andere toezichthoudende, gespecialiseerde of leidinggevende werknemers; alsmede
iii)
persoonlijk bevoegd zijn werknemers in dienst te nemen en te ontslaan of de indienstneming of het ontslag van werknemers of andere maatregelen in het kader van het personeelsbeleid aan te bevelen;
e)
"specialisten": binnen een rechtspersoon van een partij werkzame personen die beschikken over uitzonderlijke kennis die van wezenlijk belang is voor de productie, de onderzoeksuitrusting, de technische werkzaamheden, de processen, de procedures of het management van de vestiging;
voor de beoordeling van die kennis wordt niet alleen specifiek met de vestiging verband houdende kennis in aanmerking genomen, maar ook of de persoon in hoge mate gekwalificeerd is, met inbegrip van passende beroepservaring, voor een type werk of handel waarvoor specifieke technische kennis vereist is, evenals het lidmaatschap van een erkende beroepsgroep;
f)
"trainees": natuurlijke personen die ten minste één jaar in dienst zijn van een rechtspersoon van een partij of een filiaal van die rechtspersoon, die universitair afgestudeerd zijn en die voor hun loopbaanontwikkeling of een opleiding in bedrijfskundige technieken of -methoden tijdelijk naar een vestiging van die rechtspersoon op het grondgebied van de andere partij worden overgeplaatst
;
g)
"handelsvertegenwoordigers"
: natuurlijke personen die vertegenwoordiger zijn van een dienstverlener of een aanbieder van goederen van een partij en die toegang tot en tijdelijk verblijf op het grondgebied van de andere partij beogen om over de verkoop van diensten of goederen te onderhandelen of voor die dienstverlener of aanbieder overeenkomsten voor de verkoop van diensten of goederen te sluiten, en die geen directe transacties met het publiek verrichten en geen beloning ontvangen uit een in de gastpartij gevestigde bron, en evenmin commissionairs zijn;
h)
"dienstverleners op contractbasis": natuurlijke personen in dienst bij een rechtspersoon van een partij, welke rechtspersoon zelf geen agentschap voor arbeidsbemiddeling en personeelsvoorziening is en welke evenmin via een dergelijk agentschap optreedt, die geen vestiging op het grondgebied van de andere partij heeft en die een bonafide contract voor de verlening van diensten aan een eindverbruiker in die andere partij heeft gesloten, zodat de tijdelijke aanwezigheid van zijn werknemers in die partij vereist is voor de uitvoering van het dienstverleningscontract
;
i)
"beoefenaren van een vrij beroep": natuurlijke personen die als zelfstandige dienstverlener op het grondgebied van een partij zijn gevestigd, geen vestiging op het grondgebied van de andere partij hebben en een bonafide contract (anders dan via een agentschap voor arbeidsbemiddeling en personeelsvoorziening) voor de verlening van diensten aan een eindverbruiker in die andere partij hebben gesloten, zodat hun tijdelijke aanwezigheid op het grondgebied van die partij vereist is voor de uitvoering van het dienstverleningscontract
;
j)
"kwalificaties": diploma's, certificaten en andere bewijsstukken van een formele kwalificatie, afgegeven door een in de wet- of regelgeving of in administratieve bepalingen aangewezen autoriteit, waarbij de succesvolle afsluiting van een beroepsopleiding wordt geattesteerd.
ARTIKEL 154
Stafpersoneel en trainees
1.
Voor elke sector waarvoor verbintenissen overeenkomstig afdeling B worden aangegaan, staat elk van beide partijen, behoudens de in bijlage VIII-C opgenomen voorbehouden, ondernemers van de andere partij toe natuurlijke personen uit die andere partij naar hun vestiging over te plaatsen, mits die werknemers behoren tot het stafpersoneel dan wel trainee als bedoeld in artikel 153 zijn. De toegang en het tijdelijke verblijf van stafpersoneel en trainees vinden plaats voor een periode van ten hoogste drie jaar voor binnen de onderneming overgeplaatste personen, van ten hoogste negentig dagen binnen een periode van twaalf maanden voor zakelijke bezoekers voor vestigingsdoeleinden, en van ten hoogste één jaar voor trainees.
2.
Voor elke sector waarvoor verbintenissen overeenkomstig afdeling B worden aangegaan, worden de maatregelen die een partij niet mag handhaven of vaststellen voor een bepaalde regio of voor haar gehele grondgebied, tenzij anders bepaald in bijlage VIII-C, omschreven als beperkingen van het totale aantal natuurlijke personen dat een ondernemer als stafpersoneel of als trainees in een bepaalde sector in dienst mag nemen, in de vorm van numerieke quota of van de eis van een onderzoek naar de economische behoefte, en als discriminerende beperkingen.
ARTIKEL 155
Handelsvertegenwoordigers
Voor elke sector waarvoor verbintenissen overeenkomstig afdeling B of C worden aangegaan, staat elk van beide partijen, behoudens de in bijlage VIII-C opgenomen voorbehouden, de toegang en het tijdelijke verblijf van handelsvertegenwoordigers toe voor een periode van ten hoogste negentig dagen gedurende een periode van twaalf maanden.
ARTIKEL 156
Dienstverleners op contractbasis
1.
De partijen herbevestigen hun respectieve verplichtingen ingevolge de door hen in het kader van de Algemene Overeenkomst inzake de handel in diensten van de WTO aangegane verbintenissen ten aanzien van de toegang en het tijdelijke verblijf van dienstverleners op contractbasis.
2.
Overeenkomstig de bijlagen VIII-D en VIII-G staat elke partij toe dat dienstverleners op contractbasis van de andere partij op haar grondgebied diensten verlenen, met inachtneming van de volgende voorwaarden:
a)
de natuurlijke personen worden voor het verlenen van een dienst tijdelijk aangetrokken als werknemer van een rechtspersoon die een dienstencontract heeft gesloten voor een periode van maximaal twaalf maanden;
b)
de natuurlijke personen die het grondgebied van de andere partij binnenkomen, bieden die diensten aan in de hoedanigheid van werknemer van de rechtspersoon die de diensten ten minste gedurende het jaar dat onmiddellijk aan de datum van indiening van de aanvraag voor toegang tot de andere partij voorafging, heeft verleend, en voorts beschikken zij op de datum van indiening van een verzoek om toegang tot de andere partij over ten minste drie jaar beroepservaring
in de activiteitensector waarop de opdracht betrekking heeft;
c)
de natuurlijke personen die het grondgebied van de andere partij binnenkomen, zijn in het bezit van:
i)
een universitaire graad of een kwalificatie waaruit kennis op een gelijkwaardig niveau blijkt
; alsmede
ii)
de beroepskwalificaties die de wet- of regelgeving of andere maatregelen van de partij waar de dienst wordt verleend, voorschrijven voor het uitoefenen van een activiteit;
d)
de natuurlijke persoon ontvangt op het grondgebied van de andere partij voor de dienstverlening geen andere beloning dan die welke wordt betaald door de rechtspersoon waarbij de natuurlijke persoon in dienst is;
e)
de toelating tot en het tijdelijke verblijf van natuurlijke personen op het grondgebied van de betrokken partij vinden plaats voor een periode van bij elkaar opgeteld maximaal zes maanden, dan wel, wat Luxemburg aangaat, vijfentwintig weken, gedurende een periode van twaalf maanden dan wel voor de duur van de opdracht indien deze een kortere looptijd heeft;
f)
de krachtens dit artikel verleende toegang betreft uitsluitend de dienstenactiviteit waarop de opdracht betrekking heeft en geeft geen recht op het voeren van de beroepstitel van de partij waar de dienst wordt verleend; alsmede
g)
het aantal personen dat onder het dienstencontract valt, mag niet hoger zijn dan voor de uitvoering van de opdracht noodzakelijk is, zoals vereist kan zijn op grond van de wet- en regelgeving of andere maatregelen van de partij waar de dienst wordt verleend.
ARTIKEL 157
Beoefenaren van een vrij beroep
Overeenkomstig de bijlagen VIII-D en VIII-G staat elke partij toe dat beoefenaren van een vrij beroep van de andere partij op haar grondgebied diensten verlenen, met inachtneming van de volgende voorwaarden:
a)
de natuurlijke personen leveren voor het verlenen van een dienst tijdelijk arbeidsprestaties als op het grondgebied van de andere partij gevestigde zelfstandige, en hebben een dienstencontract gesloten voor een periode van maximaal twaalf maanden;
b)
de natuurlijke personen die het grondgebied van de andere partij binnenkomen, hebben op de datum van indiening van het verzoek om toegang tot dat grondgebied ten minste zes jaar beroepservaring in de economische sector waarop de opdracht betrekking heeft;
c)
de natuurlijke personen die het grondgebied van de andere partij binnenkomen, zijn in het bezit van:
i)
een universitaire graad of een kwalificatie waaruit kennis op een gelijkwaardig niveau blijkt
; alsmede
ii)
de beroepskwalificaties die de wet- of regelgeving of andere maatregelen van de partij waar de dienst wordt verleend, voorschrijven voor het uitoefenen van een activiteit;
d)
de toelating tot en het tijdelijke verblijf van natuurlijke personen op het grondgebied van de betrokken partij vinden plaats voor een periode van bij elkaar opgeteld maximaal zes maanden, dan wel, wat Luxemburg aangaat, vijfentwintig weken, gedurende een periode van twaalf maanden dan wel voor de duur van de opdracht indien deze een kortere looptijd heeft; alsmede
e)
de krachtens dit artikel verleende toegang betreft uitsluitend de dienstenactiviteit waarop de opdracht betrekking heeft, en geeft geen recht op het voeren van de beroepstitel van de partij waar de dienst wordt verleend.
AFDELING E
REGELGEVINGSKADER
ONDERAFDELING I
NATIONALE REGELGEVING
ARTIKEL 158
Toepassingsgebied en definities
1.
Deze afdeling geldt voor maatregelen van de partijen die betrekking hebben op vergunningsvereisten en -procedures alsmede kwalificatievereisten en -procedures die van invloed zijn op:
a)
grensoverschrijdende dienstverlening;
b)
de vestiging op hun grondgebied van natuurlijke personen of rechtspersonen van een partij; alsmede
c)
het tijdelijke verblijf op hun grondgebied van de categorieën natuurlijke personen die zijn genoemd in artikel 153.
2.
Wat grensoverschrijdende dienstverlening aangaat, is deze afdeling alleen van toepassing op sectoren waarvoor de partij specifieke verbintenissen is aangegaan, en voor zover die specifieke verbintenissen van toepassing zijn. Wat vestiging aangaat, is deze afdeling niet van toepassing op sectoren voor zover een voorbehoud is gemaakt overeenkomstig de bijlagen VIII-A en VIII-E. Wat het tijdelijke verblijf van natuurlijke personen aangaat, is deze afdeling niet van toepassing op sectoren voor zover een voorbehoud is gemaakt overeenkomstig de bijlagen VIII-C, VIII-D en VIII-G.
3.
Deze afdeling is niet van toepassing op maatregelen voor zover zij beperkingen vormen waarvoor lijsten worden opgesteld.
4.
Voor de toepassing van deze afdeling gelden de volgende definities:
a)
"vergunningsvereisten": andere materiële eisen dan kwalificatievereisten, waaraan een natuurlijke persoon of rechtspersoon moet voldoen om een vergunning voor het verrichten van de in lid 1 omschreven activiteiten te verkrijgen, te wijzigen of te verlengen;
b)
"vergunningsprocedures": administratieve of procedureregels waaraan een natuurlijke persoon of rechtspersoon, die verzoekt om een vergunning voor het verrichten van de in lid 1 omschreven activiteiten, met inbegrip van de wijziging of verlenging van een vergunning, moet voldoen om aan te tonen dat is voldaan aan de vergunningsvereisten;
c)
"kwalificatievereisten": materiële eisen met betrekking tot de bevoegdheid van een natuurlijke persoon om een dienst te verlenen, die moeten worden aangetoond om een vergunning voor het verlenen van een dienst te kunnen krijgen;
d)
"kwalificatieprocedures": administratieve of procedureregels waaraan een natuurlijke persoon moet voldoen om aan te tonen dat is voldaan aan de kwalificatievereisten om een vergunning voor het verlenen van een dienst te kunnen krijgen; alsmede
e)
"bevoegde autoriteit": alle centrale, regionale of lokale overheden en autoriteiten of niet-gouvernementele organisaties die door centrale, regionale of lokale overheden of autoriteiten gedelegeerde bevoegdheden uitoefenen, die een besluit nemen betreffende de afgifte van een vergunning voor het verlenen van een dienst, ook als dat vestiging inhoudt, of betreffende afgifte van een vergunning om zich te vestigen teneinde een andere economische activiteit dan dienstverlening uit te oefenen.
ARTIKEL 159
Voorwaarden voor verlenen van vergunningen en kwalificaties
1.
Elke partij draagt er zorg voor dat maatregelen inzake vergunningsvereisten en -procedures en kwalificatievereisten en -procedures gebaseerd zijn op criteria die de bevoegde autoriteiten beletten hun beoordelingsbevoegdheid op een willekeurige wijze uit te oefenen.
2.
De in lid 1 bedoelde criteria zijn:
a)
evenredig met een doelstelling van het overheidsbeleid;
b)
duidelijk en ondubbelzinnig;
c)
objectief;
d)
vooraf vastgesteld;
e)
vooraf openbaar gemaakt; alsmede
f)
transparant en toegankelijk.
3.
Een vergunning wordt verleend zodra bij een passend onderzoek is vastgesteld dat aan de voorwaarden voor het verlenen van een vergunning is voldaan.
4.
Elke partij houdt gerechtelijke, scheidsrechterlijke of administratieve instanties of procedures in stand, of stelt deze in, waar of waarmee op verzoek van een betrokken ondernemer of dienstverlener administratieve besluiten met betrekking tot vestiging, grensoverschrijdende dienstverlening of de tijdelijke aanwezigheid van natuurlijke personen voor zaken onverwijld kunnen worden onderzocht en, indien gerechtvaardigd, door passende maatregelen kunnen worden herzien. Wanneer deze procedures niet onafhankelijk zijn van het orgaan dat bevoegd is het betrokken administratieve besluit te nemen, ziet elke partij erop toe dat de procedures feitelijk in een objectief en onpartijdig onderzoek voorzien.
5.
Indien het aantal voor een bepaalde activiteit beschikbare vergunningen beperkt is vanwege de schaarste aan beschikbare natuurlijke hulpbronnen of de gebrekkige technische capaciteit, zorgt elke partij ten aanzien van potentiële kandidaten voor een selectieprocedure die alle waarborgen voor onpartijdigheid en transparantie biedt, met inbegrip van in het bijzonder een passende bekendmaking wat de aanvang, het verloop en de afronding van de procedure betreft.
6.
Onverminderd de in dit artikel genoemde vereisten, kan elke partij bij het opstellen van de voorschriften voor de selectieprocedure rekening houden met legitieme doelstellingen van overheidsbeleid, met inbegrip van overwegingen inzake gezondheid, veiligheid, milieubescherming en de instandhouding van cultureel erfgoed.
ARTIKEL 160
Vergunnings- en kwalificatieprocedures
1.
Vergunnings- en kwalificatieprocedures en -formaliteiten zijn duidelijk, worden vooraf bekendgemaakt en waarborgen voor aanvragers dat hun aanvraag op objectieve en onpartijdige wijze wordt behandeld.
2.
Vergunnings- en kwalificatieprocedures en -formaliteiten zijn zo eenvoudig mogelijk en bemoeilijken of vertragen het verlenen van de dienst niet onnodig. Voor de vergunning verschuldigde vergoedingen
die de aanvragers eventueel in het kader van hun aanvraag moeten betalen, zijn redelijk en evenredig met de kosten van de desbetreffende vergunningsprocedures.
3.
Elke partij zorgt ervoor dat de door de bevoegde autoriteit gevolgde procedures van de bevoegde autoriteit bij het verlenen van vergunningen en het nemen van besluiten onpartijdig zijn ten aanzien van alle aanvragers. De bevoegde autoriteit is bij haar besluitvorming onafhankelijk en is geen verantwoording verschuldigd aan verleners van de diensten waarvoor de vergunning vereist is.
4.
Wanneer voor aanvragen specifieke termijnen bestaan, krijgt een aanvrager de beschikking over een redelijke termijn voor het indienen van een aanvraag. De bevoegde autoriteit behandelt een aanvraag onverwijld. Waar mogelijk worden aanvragen in elektronische vorm geaccepteerd onder dezelfde voorwaarden inzake echtheid als aanvragen op papier.
5.
Elke partij ziet erop toe dat de behandeling van een aanvraag, inclusief het definitieve besluit, wordt voltooid binnen een redelijke termijn na de indiening van een volledige aanvraag. Elke partij streeft ernaar voor het behandelen van een aanvraag het normale tijdsbestek vast te stellen.
6.
De bevoegde autoriteit stelt binnen een redelijke termijn na ontvangst van een aanvraag die haars inziens onvolledig is, de aanvrager daarvan in kennis, vermeldt, voor zover dit haalbaar is, welke aanvullende informatie nodig is om de aanvraag te vervolledigen en biedt de mogelijkheid om tekortkomingen te corrigeren.
7.
Waar mogelijk worden in plaats van originele documenten gewaarmerkte kopieën aanvaard.
8.
Indien de bevoegde autoriteit een aanvraag afwijst, wordt dat de aanvrager schriftelijk en zonder onnodige vertraging meegedeeld. In beginsel wordt de aanvrager desgevraagd ook in kennis gesteld van de redenen voor de afwijzing van de aanvraag en van de termijn waarbinnen tegen het besluit beroep kan worden ingesteld.
9.
Elke partij zorgt ervoor dat zodra een vergunning of licentie is verleend, deze overeenkomstig de daarin gestelde voorwaarden zo spoedig mogelijk in werking treedt.
ONDERAFDELING II
ALGEMEEN TOEPASSELIJKE BEPALINGEN
ARTIKEL 161
Wederzijdse erkenning
1.
Geen enkele bepaling van dit hoofdstuk belet een partij te eisen dat natuurlijke personen de kwalificaties en de beroepservaring hebben die op het grondgebied waar de dienst wordt verleend, voor de betrokken sector van activiteit zijn voorgeschreven.
2.
Elke partij moedigt de desbetreffende beroepsorganisaties op haar respectieve grondgebied aan aanbevelingen over wederzijdse erkenning van kwalificaties en beroepservaring aan het Partnerschapscomité in zijn samenstelling voor handelsvraagstukken voor te leggen, opdat ondernemers en dienstverleners volledig of gedeeltelijk voldoen aan de door elke partij toegepaste criteria voor het verlenen van vergunningen aan en voor de werkzaamheden en de certificering van ondernemers en dienstverleners, in het bijzonder beoefenaren van een vrij beroep.
3.
Wanneer het Partnerschapscomité in zijn samenstelling voor handelsvraagstukken een aanbeveling als bedoeld in lid 2 ontvangt, onderzoekt het deze binnen een redelijke termijn om vast te stellen of zij met deze overeenkomst in overeenstemming is, en op basis van de daarin vervatte informatie beoordeelt het met name:
a)
de mate waarin de normen en de criteria die elke partij hanteert voor het verlenen van vergunningen aan en voor de werkzaamheden en de certificering van dienstverleners en ondernemers, met elkaar verenigbaar zijn; alsmede
b)
de mogelijke economische waarde van een overeenkomst inzake wederzijdse erkenning van kwalificaties en beroepservaring.
4.
Indien aan de vereisten van lid 3 is voldaan, neemt het Partnerschapscomité in zijn samenstelling voor handelsvraagstukken de nodige maatregelen om tot onderhandelingen te komen over de wederzijdse erkenning en beveelt het vervolgens aan dat de bevoegde autoriteiten van de partijen de onderhandelingen opstarten.
5.
Dergelijke overeenkomsten zijn in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van de WTO-overeenkomst en in het bijzonder met artikel VII van de Algemene Overeenkomst betreffende de handel in diensten, als opgenomen in bijlage 1B bij de WTO-Overeenkomst (GATS).
ARTIKEL 162
Transparantie en bekendmaking van vertrouwelijke informatie
1.
Elke partij beantwoordt zo spoedig mogelijk verzoeken van de andere partij om specifieke algemene informatie over algemene maatregelen of internationale overeenkomsten die op deze overeenkomst betrekking hebben of daarvoor gevolgen hebben. Elke partij richt ook één of meer informatiepunten op, die over al deze aangelegenheden op verzoek specifieke informatie verstrekken aan ondernemers en dienstverleners van de andere partij. De partijen stellen elkaar binnen drie maanden na de inwerkingtreding van deze overeenkomst in kennis van hun informatiepunten. Het is niet nodig dat de informatiepunten depositaris zijn van wet- en regelgeving.
2.
Geen enkele bepaling van deze overeenkomst verplicht een partij tot verstrekking van vertrouwelijke informatie waarvan bekendmaking de rechtshandhaving zou belemmeren of anderszins in strijd zou zijn met het openbaar belang of schadelijk zou zijn voor de rechtmatige handelsbelangen van bepaalde openbare of particuliere ondernemingen.
ONDERAFDELING III
DIENSTEN IN VERBAND MET COMPUTERS
ARTIKEL 163
Afspraak over diensten in verband met computers
1.
Bij de liberalisering van de handel in diensten in verband met computers overeenkomstig de afdelingen B, C, en D, gelden voor de partijen de bepalingen van de leden 2 tot en met 4.
2.
De centrale productenclassificatie (CPC
) 84, de VN-code die wordt gebruikt voor het beschrijven van diensten in verband met computers, heeft betrekking op de basisfuncties voor alle diensten in verband met computers: computerprogramma's, gedefinieerd als de instructies waardoor computers kunnen werken en met elkaar kunnen communiceren (met inbegrip van de ontwikkeling en implementatie ervan), gegevensverwerking en -opslag, en aanverwante diensten, zoals het geven van adviezen en opleidingen aan het personeel van klanten. De technologische ontwikkeling heeft geleid tot een toename van het aanbod van deze diensten als een pakket aanverwante diensten die alle of een deel van die basisfuncties kunnen omvatten. Zo bestaan diensten als web- of domeinhosting, datamining en gridcomputing allemaal uit een combinatie van basisfuncties van diensten in verband met computers.
3.
Ongeacht of zij via een netwerk, zoals internet, worden geleverd, omvatten de diensten in verband met computers alle diensten op het gebied van:
a)
advies, strategie, analyse, planning, specificatie, ontwerp, ontwikkeling, installatie, implementatie, integratie, testen, debuggen, updaten, ondersteuning, technische hulp of beheer van of voor computers of computersystemen;
b)
computerprogramma's, gedefinieerd als de instructies waardoor computers zelfstandig kunnen werken en met elkaar kunnen communiceren, plus advies, strategie, analyse, planning, specificatie, ontwerp, ontwikkeling, installatie, implementatie, integratie, testen, debuggen, updaten, aanpassen, onderhoud, ondersteuning, technische hulp, beheer of gebruik van of voor computerprogramma's;
c)
de verwerking, opslag en hosting van gegevens of diensten in verband met databanken;
d)
onderhoud en reparatie van kantoormachines en toebehoren, met inbegrip van computers; of,
e)
opleidingen voor het personeel van klanten in verband met computerprogramma's, computers of computersystemen die niet elders zijn ingedeeld.
4.
Diensten in verband met computers maken het verlenen van andere diensten, zoals bankieren, elektronisch of anderszins, mogelijk. In dergelijke gevallen is het van belang een onderscheid te maken tussen ondersteunende diensten, zoals webhosting of applicatiehosting, en inhouds- of hoofddiensten, zoals bankieren, die elektronisch worden geleverd. In dergelijke gevallen valt de inhouds- of hoofddienst niet onder CPC 84.
ONDERAFDELING IV
POSTDIENSTEN
ARTIKEL 164
Toepassingsgebied en definities
1.
Deze onderafdeling bevat de beginselen van het regelgevingskader voor alle postdiensten.
2.
Voor de toepassing van deze onderafdeling en van de afdelingen B, C, en D, gelden de volgende definities:
a)
"vergunning": een vergunning die door een regelgevende autoriteit aan een individuele aanbieder moet worden verleend alvorens deze een bepaalde activiteit mag uitvoeren of een bepaalde dienst mag verlenen; alsmede
b)
"universele dienst": het op permanente basis verlenen van een minimale postdienst met een specifieke hoedanigheid, op het hele grondgebied van een partij.
ARTIKEL 165
Preventie van marktverstorende praktijken
Elke partij garandeert dat een verstrekker van postdiensten die tot universele dienst verplicht is, of een postmonopolie heeft, geen marktverstorende praktijken opzet, zoals:
a)
het gebruik van inkomsten die zijn verkregen uit dergelijke diensten, om de levering van expresbesteldiensten of enige andere niet-universele besteldienst te kruissubsidiëren; alsmede
b)
onrechtmatig differentiëren tussen consumenten, zoals bedrijven, aanbieders van grote partijen post of tussenpersonen, met betrekking tot tarieven of andere voorwaarden voor de levering van een dienst waarvoor een verplichting tot universele dienst of een postmonopolie geldt.
ARTIKEL 166
Universele dienst
1.
Elke partij heeft het recht vast te stellen welke universele-dienstverplichtingen zij in stand wenst te houden. Dergelijke verplichtingen worden niet per se concurrentiebeperkend geacht, mits zij op een transparante, niet-discriminerende en uit mededingingsoogpunt neutrale wijze worden uitgevoerd en voor de door de partij vastgestelde soort universele dienst geen grotere last vertegenwoordigen dan nodig is.
2.
De tarieven voor de universele dienst moeten betaalbaar zijn om aan de behoeften van de gebruikers tegemoet te komen.
ARTIKEL 167
Vergunningen
1.
Elke partij streeft ernaar alle vergunningen voor diensten die niet onder de universele dienst vallen, te vervangen door een eenvoudige registratie.
2.
Wanneer een vergunning vereist is:
a)
zijn de voorwaarden voor een vergunning niet belastender dan nodig is voor het bereiken van het doel ervan en worden zij algemeen bekendgemaakt;
b)
worden de redenen voor weigering van een vergunning de aanvrager desgevraagd meegedeeld; alsmede
c)
voorziet elke partij in een beroepsprocedure door een onafhankelijk orgaan, op een transparante, niet-discriminatoire en op objectieve criteria gebaseerde manier.
ARTIKEL 168
Onafhankelijkheid van de regelgevende instantie
De regelgevende instantie is juridisch gescheiden van en niet aansprakelijk jegens verleners van post- en koeriersdiensten. De besluiten die de regelgevende instantie neemt en de procedures die zij volgt, zijn ten aanzien van alle marktdeelnemers onpartijdig.
ARTIKEL 169
Geleidelijke aanpassing
De partijen erkennen het belang van de geleidelijke aanpassing van de wetgeving van de Republiek Armenië inzake postdiensten aan die van de Europese Unie.
ONDERAFDELING V
NETWERKEN EN DIENSTEN VOOR ELEKTRONISCHE COMMUNICATIE
ARTIKEL 170
Toepassingsgebied en definities
1.
Deze onderafdeling bevat de beginselen van het regelgevingskader voor de verstrekking van elektronische-communicatienetwerken en -diensten die ingevolge de afdelingen B, C en D zijn geliberaliseerd.
2.
Voor de toepassing van deze onderafdeling gelden de volgende definities:
a)
"elektronische-communicatienetwerk": de transmissiesystemen en in voorkomend geval de schakel- of routeringsapparatuur en andere middelen, met inbegrip van netwerkelementen die niet actief zijn, die het mogelijk maken signalen over te brengen via draad, radiogolven, optische of andere elektromagnetische middelen;
b)
"elektronische-communicatiedienst": alle diensten die volledig of voornamelijk bestaan uit de verzending van signalen via elektronische-communicatienetwerken, met inbegrip van telecommunicatiediensten en transmissiediensten met behulp van netwerken die voor de omroep worden gebruikt; deze diensten hebben geen betrekking op diensten die met behulp van elektronische-communicatienetwerken en elektronische-communicatiediensten doorgezonden inhoud aanbieden of hierover redactionele controle hebben;
c)
"openbare elektronische-communicatiedienst": elke elektronische-communicatiedienst ten aanzien waarvan een partij, uitdrukkelijk of feitelijk, eist dat deze aan het algemene publiek wordt aangeboden;
d)
"openbaar elektronische-communicatienetwerk": een elektronische-communicatienetwerk dat geheel of hoofdzakelijk wordt gebruikt om voor het publiek beschikbare elektronische-communicatiediensten aan te bieden ter ondersteuning van de overdracht van informatie tussen netwerkaansluitpunten;
e)
"openbare telecommunicatiedienst": elke telecommunicatie-vervoersdienst ten aanzien waarvan een partij, uitdrukkelijk of feitelijk, eist dat deze aan het algemene publiek wordt aangeboden, zoals telegraaf, telefoon, telex en gegevensoverdracht waarbij transmissie geschiedt van in werkelijke tijd door de klant tussen twee of meer punten verzonden informatie zonder dat de vorm of inhoud van die informatie van eindpunt tot eindpunt wordt gewijzigd;
f)
"regelgevende autoriteit in de elektronische-communicatiesector": de instantie of instanties die door een partij belast is/zijn met de regelgeving inzake de in deze onderafdeling bedoelde elektronische communicatie;
g)
"essentiële faciliteiten": faciliteiten in het kader van een openbaar elektronische-communicatienetwerk en -dienst die:
i)
uitsluitend of voornamelijk ter beschikking worden gesteld door één of een beperkt aantal dienstverleners; alsmede
ii)
bij het verlenen van een dienst niet op haalbare wijze economisch of technisch kunnen worden vervangen;
h)
"bijbehorende faciliteiten": de bij een elektronische-communicatienetwerk en/of een elektronische-communicatiedienst behorende diensten, fysieke infrastructuren en andere faciliteiten of elementen die het aanbieden van diensten via dat netwerk en/of die dienst mogelijk maken en/of ondersteunen of het potentieel hiertoe bezitten, en die onder meer gebouwen of toegangen tot gebouwen, bekabeling van gebouwen, antennes, torens en andere ondersteunende constructies, kabelgoten, kabelbuizen, masten, mangaten en straatkasten omvatten;
i)
"grote aanbieder
": in de elektronische-telecommunicatiesector, een aanbieder die de voorwaarden voor deelname (wat prijs en aanbod betreft) in de desbetreffende markt voor elektronische-communicatiediensten door zijn controle over essentiële faciliteiten of door zijn marktpositie te gebruiken, in belangrijke mate kan beïnvloeden;
j)
"toegang": het beschikbaar stellen van faciliteiten of diensten aan een andere dienstverlener, onder vastgestelde voorwaarden, met het doel elektronische-communicatiediensten te verlenen, en onder meer omvattende de toegang tot:
i)
netwerkelementen en bijbehorende faciliteiten waarbij eventueel apparatuur kan worden verbonden met vaste of niet-vaste middelen (dit houdt met name toegang in tot het aansluitnet en tot faciliteiten en diensten die noodzakelijk zijn om diensten te kunnen aanbieden via het aansluitnet);
ii)
materiële infrastructuur waaronder gebouwen, goten en masten;
iii)
relevante programmatuursystemen waaronder operationele ondersteuningssystemen,
iv)
informatiesystemen of databanken voor reservering, levering, bestelling, onderhouds- en herstelverzoeken en facturering;
v)
nummervertaling of systemen met vergelijkbare functionaliteit;
vi)
toegang tot vaste en mobiele netwerken, met name voor roaming; alsmede
vii)
toegang tot virtuele netwerkdiensten;
k)
"interconnectie": de fysieke en logische koppeling van openbare elektronische-communicatienetwerken die door dezelfde of een andere dienstverlener worden benut om gebruikers van een dienstverlener in staat te stellen te communiceren met gebruikers van dezelfde of van een andere dienstverlener, of toegang te hebben tot diensten van een andere dienstverlener, diensten die kunnen worden verstrekt door de betrokken partijen of door andere partijen die toegang hebben tot het netwerk;
l)
"universele dienst": het minimale pakket van diensten van een bepaalde kwaliteit dat op het grondgebied van een partij tegen een betaalbare prijs beschikbaar is voor alle gebruikers, ongeacht hun geografische locatie; elke partij beslist over het toepassingsgebied en de uitvoering van de universele dienst;
m)
"nummerportabiliteit": de mogelijkheid voor eindgebruikers van openbare elektronische-communicatiediensten om op dezelfde locatie dezelfde telefoonnummers te houden zonder dat de kwaliteit, de betrouwbaarheid of het gemak eronder lijdt wanneer binnen dezelfde categorie aanbieders van openbare elektronische-communicatiediensten van aanbieder wordt veranderd.
ARTIKEL 171
Regelgevende autoriteit
1.
Elke partij draagt er zorg voor dat de regelgevende autoriteiten voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten juridisch gescheiden en functioneel onafhankelijk zijn van de aanbieders van elektronische-communicatienetwerken, -diensten of -uitrusting.
2.
Lidstaten die de eigendom van of de zeggenschap over aanbieders van elektronische-communicatienetwerken of -diensten behouden, zorgen voor een daadwerkelijke structurele scheiding tussen de regelgevende taken en de met eigendom of zeggenschap verband houdende activiteiten. De regelgevende autoriteit handelt onafhankelijk en vraagt noch ontvangt aanwijzingen van enig ander orgaan in verband met de uitoefening van de taken die op grond van interne wetgeving aan haar zijn toegewezen.
3.
Elke partij draagt er zorg voor dat de regelgevende autoriteiten voldoende bevoegd zijn om de sector te reguleren, en beschikken over passende financiële en personele middelen om de taken die hun zijn toegewezen, uit te voeren. Alleen beroepsinstanties als bedoeld in lid 7 hebben de bevoegdheid om besluiten van de regelgevende autoriteiten op te schorten of te vernietigen.
De taken van een regelgevende autoriteit worden duidelijk en in een gemakkelijk toegankelijke vorm bekendgemaakt, in het bijzonder wanneer meer dan één instantie met die taken belast is. Elke partij draagt er zorg voor dat de regelgevende autoriteiten een afzonderlijke jaarlijkse begroting hebben. De begrotingen worden openbaar gemaakt.
4.
De beslissingen die de regelgevende instanties nemen en de procedures die zij toepassen, zijn voor alle marktdeelnemers gelijk.
5.
De bevoegdheden van de regelgevende autoriteiten worden op een transparante en tijdige manier uitgeoefend.
6.
De regelgevende autoriteiten hebben de bevoegdheid ervoor te zorgen dat aanbieders van elektronische-communicatienetwerken en elektronische-communicatiediensten hun op verzoek onverwijld alle informatie, met inbegrip van financiële informatie, verstrekken die zij nodig hebben om hun taken overeenkomstig deze onderafdeling uit te oefenen. De gevraagde informatie staat in verhouding tot de uitoefening van de taken van de regelgevende autoriteiten en wordt overeenkomstig de vereisten van vertrouwelijkheid behandeld.
7.
Een door de beslissing van de regelgevende instantie getroffen gebruiker of aanbieder kan beroep tegen die beslissing aantekenen bij een beroepsinstantie die onafhankelijk van de betrokken partijen is. Dit lichaam, bijvoorbeeld een rechtbank, bezit de nodige deskundigheid om zijn taken effectief te kunnen uitoefenen. Alle aspecten van de zaak worden terdege in rekening gebracht en er wordt een doeltreffend beroepsmechanisme ingesteld. Wat betreft beroepsinstanties die geen rechterlijke instantie zijn, draagt elke partij er zorg voor dat hun beslissingen altijd schriftelijk met redenen worden omkleed en tevens door een onpartijdige en onafhankelijke rechterlijke instantie kunnen worden getoetst. Beslissingen van beroepsinstanties worden op doeltreffende wijze ten uitvoer gelegd. In afwachting van de uitkomst van het beroep wordt de beslissing van de regelgevende autoriteit gehandhaafd, behalve wanneer overeenkomstig nationaal recht voorlopige maatregelen worden verleend.
8.
Elke partij draagt er zorg voor dat het hoofd van de regelgevende autoriteit, of, in voorkomend geval, de leden van het collegiale orgaan dat die functie binnen een regelgevend orgaan vervult, of hun plaatsvervangers, alleen kunnen worden ontslagen indien zij niet langer voldoen aan de voorwaarden om hun taken te vervullen zoals die vooraf in interne wetgeving zijn vastgelegd. Elke beslissing tot ontslag wordt op het ogenblik van het ontslag openbaar gemaakt. Het ontslagen hoofd van de regelgevende autoriteit, of, in voorkomend geval, de ontslagen leden van het collegiale orgaan dat die functie vervult, ontvangen een motivering en hebben het recht de openbaarmaking daarvan te verlangen, indien zulks anders niet zou geschieden; in dat geval wordt zij openbaar gemaakt.
ARTIKEL 172
Vergunning voor het verlenen van elektronische-communicatienetwerken en -diensten
1.
Elke partij staat het verlenen van elektronische-communicatienetwerken of -diensten toe, waar mogelijk, bij gewone kennisgeving. Na kennisgeving wordt van de betrokken dienstenverlener niet verlangd dat hij een expliciet besluit of andere bestuurshandeling van de regelgevende instantie moet verkrijgen alvorens de uit de machtiging voortvloeiende rechten te kunnen uitoefenen. De rechten en plichten die uit een dergelijke machtiging voortvloeien, worden in een gemakkelijk toegankelijke vorm bekendgemaakt. De plichten moeten evenredig zijn met de betrokken dienstverlening.
2.
Waar nodig kan een partij een vergunning eisen voor het recht om gebruik te maken van radiofrequenties en nummers, teneinde:
a)
schadelijke interferentie te vermijden;
b)
de technische kwaliteit van de dienst te garanderen;
c)
een efficiënt spectrumgebruik te waarborgen; of
d)
andere doelstellingen van algemeen belang te vervullen.
3.
Indien een partij een vergunning eist, geldt het volgende:
a)
alle vergunningscriteria en de periode die normaal gezien nodig is om een beslissing over de aanvraag van een vergunning te nemen, worden openbaar gemaakt;
b)
de redenen voor afwijzing van een vergunning worden de aanvrager op diens verzoek schriftelijk bekend gemaakt;
c)
de aanvrager van een vergunning kan zich ingeval een vergunning wordt geweigerd, tot een beroepsinstantie wenden.
4.
Eventuele administratieve kosten worden op een objectieve, transparante, proportionele en kostendrukkende wijze op de aanbieders verhaald. Administratieve kosten die door een partij worden verhaald op aanbieders die een dienst of een netwerk verlenen op grond van een machtiging als bedoeld in lid 1, of een vergunning als bedoeld in lid 2, blijven beperkt tot de feitelijke administratieve kosten die normaal worden gedaan bij het beheer, de controle en de afdwinging van de toepasselijke machtiging en vergunning. Dergelijke administratieve kosten kunnen de kosten omvatten voor internationale samenwerking, harmonisatie en normalisatie, marktanalyse, toezicht op de naleving en andere marktcontroles, alsook voor regelgevende werkzaamheden voor de voorbereiding en afdwinging van wetgeving en administratieve besluiten, zoals besluiten over toegang en interconnecties.
Administratieve kosten als bedoeld in de eerste alinea omvatten geen veiling- of aanbestedingskosten of kosten van andere niet-discriminatoire middelen om concessies te verlenen, of verplichte bijdragen voor het verlenen van een universele dienst.
ARTIKEL 173
Schaarse middelen
1.
Alle procedures voor de toewijzing en het gunnen van rechten voor het gebruik van schaarse middelen, zoals radiospectra, nummers en doorgangsrechten, worden toegepast op open, objectieve, tijdige, transparante, niet-discriminerende en proportionele wijze. Elke partij baseert haar procedures op objectieve, transparante, niet-discriminatoire en proportionele criteria.
2.
De stand van zaken met betrekking tot toegewezen frequentiebanden wordt algemeen bekendgemaakt, maar een gedetailleerde vermelding van radiospectra die voor specifiek gebruik door de overheid zijn toegewezen, is niet vereist.
3.
Elke partij behoudt het recht maatregelen voor het vaststellen en toepassen van spectra en frequenties te treffen die tot gevolg kunnen hebben dat het aantal aanbieders van elektronische-communicatiediensten wordt beperkt, op voorwaarde dat dit geschiedt op een manier die overeenstemt met deze overeenkomst. Dit recht omvat de mogelijkheid om frequentiebanden toe te wijzen rekening houdend met bestaande en toekomstige behoeften en spectrumbeschikbaarheid. De maatregelen die een partij treft voor de toewijzing en toekenning van spectra en voor het beheer van de frequenties, worden niet beschouwd als maatregelen die op zich in strijd zijn met de artikelen 144, 149 en 150.
ARTIKEL 174
Toegang en interconnectie
1.
In beginsel worden afspraken over toegang en interconnectie gemaakt op basis van commerciële onderhandelingen tussen de betrokken aanbieders.
2.
Elke partij zorgt ervoor dat elke verlener van elektronische-communicatiediensten, gerechtigd is en, indien hij daartoe wordt verzocht door een andere aanbieder, verplicht is tot het bedingen van interconnectie met andere aanbieders van openbare elektronische-communicatienetwerken en -diensten. Geen enkele partij handhaaft wettelijke of administratieve maatregelen die de aanbieders die toegang of interconnectie verlenen, ertoe verplichten voor gelijke diensten verschillende voorwaarden te hanteren voor verschillende aanbieders, of verplichtingen op te leggen die geen verband houden met de verleende diensten.
3.
Elke partij ziet erop toe dat dienstverleners die bij onderhandelingen over interconnectieregelingen informatie van een andere dienstverlener ontvangen, die informatie uitsluitend gebruiken voor het doel waarvoor die werd verstrekt en dat zij de vertrouwelijkheid van de verstrekte of opgeslagen informatie te allen tijde respecteren.
4.
Elke partij ziet erop toe dat een grote aanbieder op zijn grondgebied aan verleners van elektronische-communicatiediensten toegang verleent tot zijn essentiële faciliteiten, zoals netwerkelementen, bijbehorende faciliteiten en aanverwante diensten, op redelijke en niet-discriminatoire
voorwaarden.
5.
Voor publieke telecommunicatiediensten wordt een interconnectie met een grote aanbieder verzekerd op elk technisch haalbaar punt in het netwerk. Deze interconnectie wordt geleverd:
a)
op niet-discriminatoire voorwaarden, voorwaarden en tarieven (ook wat betreft technische normen, specificaties, kwaliteit en onderhoud), en met een kwaliteit die niet lager is dan die welke wordt geboden voor de eigen soortgelijke diensten van een dergelijke grote aanbieder, voor soortgelijke diensten van niet-gelieerde dienstverleners of voor soortgelijke diensten van dochterondernemingen of andere gelieerde ondernemingen;
b)
binnen een redelijke termijn, op voorwaarden (ook wat betreft technische normen, specificaties, kwaliteit en onderhoud) en tegen op de kosten gebaseerde tarieven die transparant, economisch redelijk en voldoende gescheiden zijn, zodat de aanbieder niet hoeft te betalen voor netwerkonderdelen of -faciliteiten die hij voor de levering van zijn diensten niet nodig heeft; alsmede
c)
op verzoek via extra aansluitpunten, in aanvulling op de aan de meeste gebruikers aangeboden netwerkaansluitpunten, tegen een vergoeding die gebaseerd is op de kosten voor het aanleggen van de noodzakelijke aanvullende faciliteiten.
6.
Elke partij draagt er zorg voor dat de procedures die van toepassing zijn op interconnectie met een grote aanbieder openbaar zijn en dat de grote aanbieders hun interconnectie-overeenkomsten of, in voorkomend geval, hun referentie-aanbiedingen voor interconnectie openbaar maken.
ARTIKEL 175
Concurrentiewaarborgen ten aanzien van grote aanbieders
Er worden door de partijen passende maatregelen geïntroduceerd of gehandhaafd om te voorkomen dat aanbieders die alleen of met anderen gezamenlijk een grote aanbieder zijn, concurrentiebeperkende praktijken toepassen of blijven toepassen. In dit verband wordt onder meer onder concurrentiebeperkende praktijken verstaan:
a)
het op concurrentiebeperkende wijze toepassen van kruissubsidiëring;
b)
het op concurrentiebeperkende wijze gebruiken van informatie van concurrenten; alsmede
c)
het niet tijdig aan andere aanbieders beschikbaar stellen van technische informatie over essentiële faciliteiten en van commercieel relevante informatie die deze aanbieders voor het leveren van hun diensten nodig hebben.
ARTIKEL 176
Universele dienst
1.
Elke partij heeft het recht vast te stellen welke universele-dienstverplichtingen zij in stand wenst te houden.
2.
Deze verplichtingen worden niet per se concurrentiebeperkend geacht, mits zij op een evenredige, transparante, objectieve en niet-discriminerende wijze worden uitgevoerd. De uitvoering van dergelijke verplichtingen is ook neutraal met betrekking tot de mededinging en niet belastender dan nodig is voor de soort universele dienst die door de partij wordt vastgesteld.
3.
Alle aanbieders van elektronische-communicatienetwerken of -diensten komen in aanmerking om een universele dienst te verlenen. De aanwijzing van aanbieders van universele diensten geschiedt door middel van een efficiënt, transparant, objectief en niet-discriminerend mechanisme. Indien nodig beoordeelt elke partij of het verlenen van universele diensten een onbillijke last vormt voor de aanbieder die is aangewezen om de universele diensten te verlenen. Wanneer dit op grond van een dergelijke berekening gerechtvaardigd is, bepalen de regelgevende autoriteiten, rekening houdend met het eventuele marktvoordeel voor een aanbieder die de universele dienst verleent, of er een mechanisme nodig is om de betrokken aanbieder te compenseren of de nettokosten van de universele-dienstverplichtingen te delen.
ARTIKEL 177
Nummerportabiliteit
Elke partij draagt er zorg voor dat aanbieders van openbare elektronische-communicatiediensten nummerportabiliteit aanbieden tegen redelijke voorwaarden.
ARTIKEL 178
Vertrouwelijkheid van inlichtingen
Elke partij waarborgt het vertrouwelijke karakter van elektronische communicatie die via een openbaar elektronische-communicatienetwerk en via openbare elektronische-communicatiediensten plaatsvindt, alsmede van de gegevens over dat verkeer, zonder daardoor de handel in diensten te beperken.
ARTIKEL 179
Oplossing van geschillen inzake elektronische communicaties
1.
Elke partij draagt er zorg voor dat wanneer er in verband met de in deze onderafdeling bedoelde rechten en verplichtingen een geschil rijst tussen aanbieders van elektronische-communicatienetwerken of verleners van elektronische-communicatiediensten, de regelgevende autoriteit op verzoek van een van de betrokken partijen een bindende beslissing neemt om het geschil op zo kort mogelijke termijn, maar uiterlijk binnen vier maanden, tot een oplossing te brengen, behalve in uitzonderlijke omstandigheden.
2.
Indien een dergelijk geschil betrekking heeft op grensoverschrijdende dienstverlening, coördineren de regelgevende autoriteiten hun inspanningen om het geschil tot een oplossing te brengen.
3.
De beslissing van de regelgevende autoriteit wordt openbaar gemaakt, met inachtneming van de vereisten inzake vertrouwelijke bedrijfsgegevens. De betrokken partijen krijgen een volledig verslag van de redenen waarop het besluit is gebaseerd, en hebben het recht ertegen in beroep te gaan, overeenkomstig artikel 172, lid 7.
4.
De procedure van dit artikel laat het recht van elk van de betrokken partijen om bij de rechterlijke instanties een procedure in te leiden, onverlet.
ARTIKEL 180
Geleidelijke aanpassing
De partijen erkennen het belang van de geleidelijke aanpassing van de wetgeving van de Republiek Armenië inzake elektronische-communicatienetwerken aan die van de Europese Unie.
ONDERAFDELING VI
FINANCIËLE DIENSTEN
ARTIKEL 181
Toepassingsgebied en definities
1.
Deze onderafdeling heeft betrekking op maatregelen inzake de verlening van financiële diensten, waar financiële diensten geliberaliseerd worden krachtens de afdelingen B, C en D.
2.
Voor de toepassing van dit hoofdstuk betekent "financiële dienst" elke dienst van financiële aard, aangeboden door een verlener van financiële diensten van een partij. Financiële diensten omvatten verzekeringen en verzekeringgerelateerde diensten, alsook bank- en andere financiële diensten.
3.
Verzekeringen en verzekeringgerelateerde diensten als bedoeld in lid 2 omvatten:
a)
directe verzekering (met inbegrip van medeverzekering):
i)
levensverzekering; alsmede
ii)
schadeverzekering;
b)
wederverzekering en retrocessie;
c)
verzekeringsbemiddeling, zoals makelaardij en agentschap; alsmede
d)
hulpdiensten in de verzekeringssector, zoals adviesverstrekking, actuariaat, risicobeoordeling en regeling van schade-eisen.
4.
Bank- en andere financiële diensten (met uitzondering van verzekeringen en verzekeringgerelateerde diensten) als bedoeld in lid 2 omvatten:
a)
aanvaarding van deposito’s en andere terugbetaalbare fondsen van het publiek;
b)
alle soorten leningen, waaronder consumentenkrediet en hypotheken, factoring en financiering van commerciële transacties;
c)
financiële leasing;
d)
alle diensten in verband met het betalingsverkeer en de overmaking van geld, waaronder krediet-, betaal- en debetkaarten, reischeques en bankwissels;
e)
garanties en verbintenissen;
f)
transacties voor eigen rekening of voor rekening van cliënten op de beurs, de onderhandse markt of anderszins, ten aanzien van:
i)
geldmarktinstrumenten (met inbegrip van cheques, effecten en depositocertificaten);
ii)
deviezen;
iii)
afgeleide producten, zoals bijvoorbeeld termijnen en opties;
iv)
wisselkoers- en rentetariefinstrumenten, waaronder producten als swaps en rentetermijncontracten;
v)
verhandelbare effecten; alsmede
iv)
andere verhandelbare stukken en financiële activa, met inbegrip van ongemunt goud en zilver;
g)
deelname aan de uitgifte van diverse soorten effecten, met inbegrip van het garanderen en plaatsen van effecten als (openbaar of particulier) agent en het verlenen van daarmee verband houdende diensten;
h)
financiële bemiddeling;
i)
beheer van activa, zoals beheer van contanten of portefeuillebeheer, alle vormen van beheer van collectieve investeringen, beheer van pensioenfondsen, diensten aangaande bewaarneming, depositodiensten en fiduciaire diensten;
j)
betalings- en compensatiediensten in verband met financiële activa, met inbegrip van effecten, derivaten en andere verhandelbare instrumenten;
k)
verstrekking en doorgifte van financiële informatie en verwerking van financiële gegevens en daarop betrekking hebbende software; alsmede
l)
advies en bemiddeling en andere ondersteunende financiële diensten in verband met de in dit lid genoemde activiteiten, met inbegrip van kredietreferenties en -analyse, onderzoek en advies in verband met investeringen en beleggingsportefeuilles, alsmede advies over aankopen en over bedrijfsreorganisatie en -strategie.
5.
Voor de toepassing van deze onderafdeling gelden de volgende definities:
a)
"verlener van financiële diensten": een natuurlijke persoon of een rechtspersoon van een partij die financiële diensten verleent of aanbiedt, met uitzondering van openbare instanties;
b)
"openbare instantie":
i)
een overheid, centrale bank of monetaire autoriteit van een partij, of een instantie die eigendom is van een partij of onder zeggenschap staat van een partij en die zich in hoofdzaak bezighoudt met de uitvoering van overheidstaken of activiteiten voor overheidsdoeleinden, met uitzondering van instanties die zich in hoofdzaak bezighouden met het verlenen van financiële diensten op commerciële basis; of
ii)
een particuliere instantie, wanneer deze taken vervult die normalerwijze door een centrale bank of monetaire autoriteit worden vervuld;
c)
"nieuwe financiële dienst": een dienst van financiële aard, zoals diensten in verband met bestaande of nieuwe producten of de wijze waarop een product wordt geleverd, die niet wordt verleend door verleners van financiële diensten op het grondgebied van een partij, maar die op het grondgebied van de andere partij wel wordt verleend.
ARTIKEL 182
Prudentiële uitzonderingsbepaling
1.
Geen enkele bepaling in deze overeenkomst staat eraan in de weg dat een van beide partijen prudentiële maatregelen vaststelt of handhaaft, zoals:
a)
de bescherming van investeerders, spaarders, polishouders of personen aan wie een verlener van financiële diensten een fiduciair recht verschuldigd is;
b)
het verzekeren van de integriteit en stabiliteit van haar financiële stelsel.
2.
Deze maatregelen zijn niet belastender dan nodig is voor het bereiken van het doel ervan.
3.
Geen van de bepalingen van deze overeenkomst mag op zodanige wijze worden geïnterpreteerd dat zij een partij verplicht tot het verstrekken van informatie betreffende de zaken en de boekhouding van individuele consumenten, dan wel vertrouwelijke of geheime informatie die in het bezit is van overheidsinstanties.
ARTIKEL 183
Doeltreffende en transparante regelgeving
1.
Elke partij stelt alles in het werk om alle belanghebbenden vooraf kennis te geven van elke door haar beoogde algemene maatregel, zodat die belanghebbenden opmerkingen over die maatregel kunnen maken. Dergelijke maatregelen worden bekendgemaakt:
a)
door officiële publicatie, of
b)
in enige andere vorm, schriftelijk of elektronisch.
2.
Elke partij stelt de belanghebbenden in kennis van haar voorschriften voor het indienen van aanvragen met betrekking tot de verlening van financiële diensten.
Op verzoek van een aanvrager stelt de desbetreffende partij deze in kennis van de status van zijn aanvraag. Indien de desbetreffende partij aanvullende informatie van de aanvrager verlangt, stelt zij deze daarvan onverwijld in kennis.
3.
Elke partij stelt alles in het werk opdat internationaal overeengekomen normen voor de regelgeving en het toezicht in de financiëledienstensector en voor de strijd tegen belastingontduiking en -ontwijking op haar grondgebied ten uitvoer worden gelegd en worden toegepast. Dergelijke internationaal overeengekomen normen zijn onder meer:
a)
de "Core Principles for Effective Banking Supervision" van het Bazels Comité voor het bankentoezicht;
b)
de "Insurance Core Principles" van de International Association of Insurance Supervisors;
c)
de "Objectives and Principles of Securities Regulation" van de International Organisation of Securities Commissions;
d)
de "Agreement on Exchange of Information on Tax Matters" van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO);
e)
het "Statement on Transparency and exchange of information for tax purposes" van de G20; alsmede
f)
de "Veertig aanbevelingen inzake het witwassen van geld" en de "Negen bijzondere aanbevelingen inzake terrorismefinanciering" van de Financial Action Task Force.
4.
De partijen nemen nota van de "Ten Key Principles for Information Exchange" die door de ministers van Financiën van de G7-landen zijn aangenomen en zullen alles doen wat nodig is opdat deze beginselen onderling worden toegepast.
ARTIKEL 184
Nieuwe financiële diensten
Elke partij staat verleners van financiële diensten uit de andere partij toe nieuwe financiële diensten te verlenen die soortgelijk zijn aan diensten voor het verlenen waarvan zij krachtens haar interne wetgeving onder vergelijkbare omstandigheden aan haar eigen verleners van financiële diensten toestemming zou verlenen. De betrokken partij kan de rechtsvorm vaststellen waarin de dienst kan worden verleend en kan de verlening van de betrokken dienst aan een vergunningsplicht onderwerpen. Wanneer een vergunning vereist is, wordt hieromtrent binnen een redelijke termijn een besluit genomen en de vergunning kan uitsluitend worden geweigerd om prudentiële redenen, overeenkomstig artikel 182.
ARTIKEL 185
Gegevensverwerking
1.
Elke partij staat verleners van financiële diensten van de andere partij toe gegevens in elektronische of in andere vorm met het oog op gegevensverwerking van en naar haar grondgebied te verzenden, wanneer de verwerking van deze gegevens noodzakelijk is in het kader van de normale transacties van de betrokken verleners van financiële diensten.
2.
Lid 1 doet op generlei wijze afbreuk aan het recht van de partijen om persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer te beschermen, zolang dit recht niet wordt misbruikt om deze overeenkomst te omzeilen.
3.
Elke partij zorgt voor de vaststelling of handhaving van passende waarborgen voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de grondrechten en de vrijheid van natuurlijke personen, in het bijzonder met betrekking tot de overdracht van persoonsgegevens.
ARTIKEL 186
Specifieke uitzonderingen
1.
Geen enkele bepaling van dit hoofdstuk kan zodanig worden uitgelegd dat zij voor een partij, met inbegrip van haar openbare instanties, een beletsel vormt om op haar grondgebied exclusief activiteiten of diensten aan te bieden in het kader van een pensioenregeling van de overheid of een wettelijk stelsel van sociale zekerheid, tenzij verleners van financiële diensten deze activiteiten krachtens de interne regelgeving van die partij in concurrentie met openbare instanties of particuliere instellingen kunnen aanbieden.
2.
Geen enkele bepaling van deze overeenkomst is van toepassing op de activiteiten van een centrale bank of een monetaire autoriteit of van enige andere openbare instantie die bevoegd is voor het monetaire beleid of het wisselkoersbeleid.
3.
Geen enkele bepaling van dit hoofdstuk kan zodanig worden uitgelegd dat zij voor een partij, met inbegrip van haar openbare instanties, een beletsel vormt om op haar grondgebied exclusief activiteiten of diensten aan te bieden voor rekening van of met garantiestelling door of gebruikmaking van de financiële middelen van de partij of haar openbare instanties.
ARTIKEL 187
Zelfregulerende organisaties
Wanneer een partij het lidmaatschap van of deelname aan dan wel toegang tot een zelfregulerend lichaam, effecten- of termijnbeurs of effecten- of termijnmarkt, verrekenkantoor of een andere organisatie of vereniging als voorwaarde stelt voor verleners van financiële diensten uit de andere partij om op voet van gelijkheid met haar eigen verleners van financiële diensten financiële diensten te kunnen verlenen, of wanneer zij dergelijke entiteiten direct of indirect voorrechten of voordelen voor de verlening van financiële diensten toekent, waarborgt zij dat de verplichtingen van de artikelen 144 en 150 worden nageleefd.
ARTIKEL 188
Clearing- en betalingssystemen
Onder de voorwaarden voor toekenning van nationale behandeling als bedoeld in de artikelen 144 en 150, verschaft elke partij aan op haar grondgebied gevestigde verleners van financiële diensten van de andere partij toegang tot betalings- en clearingsystemen van openbare instanties, alsmede tot voor de normale bedrijfsvoering beschikbare officiële financierings- en herfinancieringsfaciliteiten. Dit lid beoogt geen toegang te verschaffen tot de faciliteiten van geldschieter in laatste instantie van een partij.
ARTIKEL 189
Financiële stabiliteit en regulering van financiële diensten in de Republiek Armenië
De partijen erkennen het belang van een adequate regulering van de financiële diensten om de financiële stabiliteit, eerlijke en doeltreffende markten en de bescherming van investeerders, depositohouders, verzekeringsnemers of personen jegens wie door verleners van financiële diensten fiduciaire verplichting is aangegaan, te garanderen. Voor deze regulering van de financiële diensten bieden de internationale normen voor beste werkwijzen het algemene ijkpunt, met name de manier waarop zij worden toegepast in de Europese Unie. In deze context past de Republiek Armenië haar regulering van de financiële diensten in voorkomend geval aan de wetgeving van de Europese Unie aan.
ONDERAFDELING VII
VERVOERSDIENSTEN
ARTIKEL 190
Toepassingsgebied en doelstellingen
Deze onderafdeling bevat de beginselen voor de liberalisering, in overeenstemming met de afdelingen B, C en D, van diensten die verband houden met internationaal vervoer.
ARTIKEL 191
Definities
1.
Voor de toepassing van deze onderafdeling en van de afdelingen B, C, en D, gelden de volgende definities:
a)
"internationaal zeevervoer": vervoer van deur tot deur en multimodaal vervoer, zijnde het vervoer van goederen met behulp van meer dan één wijze van vervoer, waaronder ook vervoer over zee, met een enkel vervoersdocument, en in verband daarmee ook het recht rechtstreeks met dienstverleners voor andere wijzen van vervoer contracten te sluiten;
b)
"behandeling van zeevracht": activiteiten van stuwadoorsbedrijven en terminalexploitanten, maar zonder de directe activiteiten van dokwerkers, wanneer dezen niet door de stuwadoorsbedrijven of terminalexploitanten zelf in dienst zijn genomen. De hier bedoelde activiteiten omvatten de organisatie van en het toezicht op:
i)
het laden of lossen van schepen;
ii)
het sjorren of losmaken van vracht;
iii)
het in ontvangst nemen of afleveren en bewaken van vracht vóór verscheping of na lossing;
c)
"behandeling door de douane" (ook wel genoemd "in- en uitklaring"): de uitvoering van douaneformaliteiten namens een derde partij met betrekking tot in-, uit- of doorvoer van vracht, ongeacht of deze dienst de hoofdactiviteit is van de dienstverlener of een vaste aanvulling op de hoofdactiviteit;
d)
"diensten in verband met de opslag van containers": de opslag van containers op haventerreinen of verder landinwaarts, om deze te laden of te lossen, te repareren en gereed te maken voor verscheping;
e)
"diensten van scheepsagenten": activiteiten waarbij de zakelijke belangen van een of meer scheepvaartlijnen of scheepvaartmaatschappijen binnen een bepaald geografisch gebied door een agent worden behartigd voor de volgende doeleinden:
i)
marketing en verkoop van diensten van zeevervoer en aanverwante diensten, van de prijsopgave tot de facturering, alsmede het afgeven van vrachtbrieven namens de maatschappijen, het kopen en weer verkopen van de nodige aanverwante diensten, het opstellen van documenten en het verschaffen van bedrijfsinformatie; alsmede
ii)
het optreden namens maatschappijen, het organiseren van de afroep van aanvragen om scheepsruimte of, indien nodig, het overnemen van vracht;
f)
"expediteursdiensten": de activiteit waarbij namens een verzender de verscheping wordt georganiseerd en gevolgd, door vervoersdiensten en aanverwante diensten te contracteren, documenten op te stellen en bedrijfsinformatie te verschaffen; alsmede
g)
"feederdiensten": het vervoer voorafgaand aan en na het internationale vrachtvervoer over zee, met name in containers, tussen in een partij gelegen havens.
2.
Aangaande het internationale zeevervoer dragen de partijen zorg voor de effectieve toepassing van het beginsel van onbeperkte toegang tot lading op commerciële basis, van het vrij verrichten van diensten op het gebied van het internationale zeevervoer, en van nationale behandeling bij de levering van deze diensten.
3.
Gezien het huidige niveau van de liberalisering tussen de partijen op het gebied van het internationale zeevervoer:
a)
past elke partij het beginsel van onbeperkte toegang tot de internationale markten voor zeevervoer op commerciële en niet-discriminerende grondslag daadwerkelijk toe; alsmede
b)
kent elke partij aan vaartuigen die de vlag voeren van de andere partij of worden geëxploiteerd door dienstverleners uit de andere partij, een niet minder gunstige behandeling toe dan die welke zij aan haar eigen vaartuigen of aan die van een derde land toekent indien deze behandeling gunstiger is, voor, onder meer, de toegang tot havens, het gebruik van infrastructuur en havendiensten, het gebruik van hulpdiensten voor zeevervoer, evenals de daarmee verband houdende vergoedingen en heffingen, douanediensten en de toewijzing van aanlegplaatsen en laad- en losinstallaties.
4.
Bij het toepassen van de in lid 3 beschreven beginselen geldt het volgende:
a)
elke partij neemt in toekomstige overeenkomsten met derde landen geen vrachtverdelingsregelingen op met betrekking tot internationale zeevervoerdiensten, met inbegrip van het vervoer van droge en vloeibare bulkladingen en het lijnverkeer, en zij beëindigt binnen een redelijke termijn dergelijke vrachtverdelingsregelingen wanneer deze in eerdere overeenkomsten voorkomen; alsmede
b)
de partijen heffen bij de inwerkingtreding van deze overeenkomst alle unilaterale maatregelen en administratieve, technische en andere belemmeringen op die een verkapte beperking kunnen zijn van of een discriminatoir effect kunnen hebben op het vrij verrichten van diensten in het internationale zeevervoer, en zij zien af van invoering ervan.
5.
Elke partij staat toe dat verleners van diensten voor internationaal zeevervoer uit de andere partij een vestiging op haar grondgebied hebben, onder voorwaarden van vestiging en exploitatie die niet minder gunstig zijn dan die welke zij aan haar eigen dienstverleners of aan dienstverleners van derde landen toekent, indien deze laatste betere voorwaarden genieten.
6.
Elke partij staat verleners van diensten voor internationaal zeevervoer uit de andere partij op redelijke en niet-discriminerende voorwaarden toe gebruik te maken van de volgende havendiensten: loodsen, hulp van duw- en sleepboten, bevoorrading, brandstof- en waterlevering, ophalen en verwerking van afval, kapiteinsdiensten, navigatiehulp, faciliteiten voor noodreparaties, verankering en aan- en afmeren, diensten vanaf de wal die essentieel zijn voor het functioneren van een schip, waaronder communicatie, water- en elektriciteitsvoorzieningen.
7.
Elke partij staat het verplaatsen van materiaal zoals lege containers die niet worden vervoerd als vracht tegen betaling, toe tussen havens van de Republiek Armenië of tussen havens van een lidstaat.
8.
Elke partij staat, mits de bevoegde autoriteit daarvoor toestemming heeft verleend, verleners van diensten voor internationaal zeevervoer uit de andere partij toe om "feederdiensten" tussen haar interne havens te verlenen.
ARTIKEL 192
Geleidelijke aanpassing
De partijen erkennen het belang van de geleidelijke aanpassing van de wetgeving van de Republiek Armenië inzake vervoersdiensten aan die van de Europese Unie.
AFDELING F
ELEKTRONISCHE HANDEL
ONDERAFDELING I
ALGEMENE BEPALINGEN
ARTIKEL 193
Doelstelling en beginselen
1.
De partijen erkennen dat de elektronische handel de handelsmogelijkheden in veel sectoren verruimt en zij streven ernaar de ontwikkeling van hun onderlinge elektronische handelsverkeer te bevorderen, in het bijzonder door samenwerking op het gebied van de vraagstukken die elektronische handel in het kader van dit hoofdstuk met zich meebrengt.
2.
De partijen zijn het erover eens dat de ontwikkeling van de elektronische handel volledig in overeenstemming moet zijn met de strengste internationale normen inzake gegevensbescherming, teneinde ervoor te zorgen dat de gebruikers vertrouwen in de elektronische handel hebben.
3.
De partijen komen overeen dat elektronische transmissies worden beschouwd als dienstverlening in de zin van afdeling C, die niet aan douanerechten kan worden onderworpen.
ARTIKEL 194
Regelgevingsaspecten van elektronische handel
1.
De partijen onderhouden een dialoog over regelgevingskwesties in verband met de elektronische handel. De dialoog betreft onder meer de volgende kwesties:
a)
de erkenning van aan het publiek afgegeven certificaten voor elektronische handtekeningen en de facilitering van grensoverschrijdende certificeringsdiensten;
b)
de aansprakelijkheid van de aanbieders van intermediaire diensten bij de doorgifte of opslag van informatie:
i)
de behandeling van ongevraagde elektronische commerciële communicatie; alsmede
ii)
consumentenbescherming op het gebied van de elektronische handel; alsmede
c)
andere kwesties die voor de ontwikkeling van de elektronische handel van belang zijn.
2.
Deze dialoog kan worden gevoerd door middel van een uitwisseling van informatie over de wetgeving van elke partij inzake de aangelegenheden als bedoeld in lid 1 en ook inzake de tenuitvoerlegging van dit soort wetgeving.
ONDERAFDELING II
AANSPRAKELIJKHEID VAN AANBIEDERS VAN INTERMEDIAIRE DIENSTEN
ARTIKEL 195
Gebruik van diensten van intermediairs
Beide partijen erkennen dat derde partijen voor activiteiten die een inbreuk vormen op hun binnenlandse wetgeving, gebruik kunnen maken van de diensten van intermediairs. Om rekening te houden met deze mogelijkheid keurt elke partij de in deze onderafdeling genoemde aansprakelijkheidsmaatregelen voor de aanbieders van diensten van intermediairs goed of handhaaft deze.
ARTIKEL 196
Aansprakelijkheid van aanbieders van intermediaire diensten: "mere conduit" (doorgeefluik)
1.
Elke partij zorgt ervoor dat, wanneer een dienst van de informatiemaatschappij bestaat in het doorgeven in een communicatienetwerk van door een afnemer van de dienst verstrekte informatie, of in het verschaffen van toegang tot een communicatienetwerk, de aanbieder van de dienst niet aansprakelijk is voor de doorgegeven informatie, op voorwaarde dat deze aanbieder:
a)
niet het initiatief tot doorgifte neemt;
b)
de ontvanger van de doorgegeven informatie niet selecteert; alsmede
c)
de doorgegeven informatie niet selecteert of wijzigt.
2.
Het doorgeven van informatie en het verschaffen van toegang in de zin van lid 1 omvatten de automatische, tussentijdse en tijdelijke opslag van de doorgegeven informatie, voor zover deze uitsluitend dient om de doorgifte in het communicatienetwerk te bewerkstelligen en niet langer duurt dan redelijkerwijs voor die doorgifte nodig is.
3.
Dit artikel belet niet dat een rechtbank of administratieve instantie in overeenstemming met het rechtsstelsel van elke partij kan verlangen dat de aanbieder van de dienst een inbreuk beëindigt of verhindert.
ARTIKEL 197
Aansprakelijkheid van aanbieders van intermediaire diensten: "caching" (wijze van opslag)
1.
Elke partij zorgt ervoor dat, wanneer een dienst van de informatiemaatschappij bestaat in het doorgeven in een communicatienetwerk van door een afnemer van de dienst verstrekte informatie, de aanbieder van de dienst niet aansprakelijk is voor de automatische, tussentijdse en tijdelijke opslag van die informatie, wanneer deze opslag enkel geschiedt om latere doorgifte van die informatie aan andere afnemers van de dienst op hun verzoek doeltreffender te maken, op voorwaarde dat de aanbieder van de dienst:
a)
de informatie niet wijzigt;
b)
de toegangsvoorwaarden voor de informatie in acht neemt;
c)
de alom erkende en in de bedrijfstak gangbare regels betreffende de bijwerking van de informatie naleeft;
d)
niets wijzigt aan het alom erkende en in de bedrijfstak gangbare rechtmatige gebruik van technologie voor het verkrijgen van gegevens over het gebruik van de informatie; alsmede
e)
prompt handelt om de door de aanbieder opgeslagen informatie te verwijderen of de toegang ertoe onmogelijk te maken, zodra hij er daadwerkelijk kennis van heeft dat de informatie verwijderd werd van de plaats waar zij zich oorspronkelijk in het net bevond of de toegang ertoe onmogelijk werd gemaakt, of dat een rechtbank of administratieve autoriteit heeft gelast de informatie te verwijderen of de toegang daartoe onmogelijk te maken.
2.
Dit artikel belet niet dat een rechtbank of administratieve instantie in overeenstemming met het rechtsstelsel van elke partij kan verlangen dat de aanbieder van de dienst een inbreuk beëindigt of voorkomt.
ARTIKEL 198
Aansprakelijkheid van aanbieders van intermediaire diensten: "hosting"
1.
De partijen zorgen ervoor dat, wanneer een dienst van de informatiemaatschappij bestaat in de opslag van de door een afnemer van de dienst verstrekte informatie, de aanbieder van de dienst niet aansprakelijk is voor de op verzoek van de afnemer van de dienst opgeslagen informatie, op voorwaarde dat de aanbieder van de dienst:
a)
niet daadwerkelijk kennis heeft van de onwettige activiteit of informatie en, wanneer het een schadevergoedingsvordering betreft, geen kennis heeft van feiten of omstandigheden waaruit het onwettige karakter van de activiteit of informatie duidelijk blijkt; of,
b)
zodra hij van het bovenbedoelde daadwerkelijk kennis heeft of besef krijgt, prompt handelt om de informatie te verwijderen of de toegang daartoe onmogelijk te maken.
2.
Lid 1 is niet van toepassing wanneer de afnemer van de dienst op gezag of onder toezicht van de aanbieder van de dienst handelt.
3.
Dit artikel belet niet dat een rechtbank of administratieve instantie in overeenstemming met het rechtsstelsel van elke partij kan verlangen dat de aanbieder van een dienst een inbreuk beëindigt of voorkomt, en evenmin dat een partij procedures kan vaststellen om informatie te verwijderen of de toegang daartoe onmogelijk te maken.
ARTIKEL 199
Geen algemene toezichtverplichting
1.
De partijen leggen de aanbieders van de diensten geen algemene verplichting op om bij het aanbieden van de in de artikelen 196, 197 en 198 bedoelde diensten toezicht te houden op de informatie die zij doorgeven of opslaan, noch om actief te gaan zoeken naar feiten of omstandigheden die op onwettige activiteiten duiden.
2.
Elke partij kan aanbieders van diensten van de informatiemaatschappij verplichten om de bevoegde overheidsautoriteiten onverwijld in kennis te stellen van vermeende onwettige activiteiten of informatie van de afnemers van hun dienst, of verplichten om de bevoegde autoriteiten op hun verzoek informatie te verstrekken die kan dienen tot het achterhalen van afnemers van hun dienst waarmee zij een opslagovereenkomst hebben.
SECTIE G
UITZONDERINGEN
ARTIKEL 200
Algemene uitzonderingen
1.
Onverminderd de algemene uitzonderingen waarin deze overeenkomst voorziet, gelden voor dit hoofdstuk de uitzonderingen die in de leden 2 en 3 worden gespecificeerd.
2.
Mits de hieronder bedoelde maatregelen niet zodanig worden toegepast dat zij een middel tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen landen bij soortgelijke omstandigheden, of een verkapte beperking van het recht van vestiging of van grensoverschrijdende dienstverlening vormen, kan geen enkele bepaling van dit hoofdstuk zodanig worden uitgelegd dat zij een beletsel vormt voor het vaststellen of toepassen door een partij van maatregelen die:
a)
noodzakelijk zijn voor de bescherming van de openbare veiligheid of de openbare zeden of voor de handhaving van de openbare orde;
b)
noodzakelijk zijn voor de bescherming van het leven en de gezondheid van mensen, dieren of planten;
c)
betrekking hebben op de instandhouding van niet-duurzame natuurlijke hulpbronnen, mits die maatregelen met beperkingen voor binnenlandse ondernemers of met beperkingen van het interne aanbod of verbruik van diensten gepaard gaan;
d)
noodzakelijk zijn voor de bescherming van nationaal artistiek, historisch of archeologisch erfgoed;
e)
noodzakelijk zijn om de naleving te waarborgen van wetten of voorschriften die niet strijdig zijn met dit hoofdstuk, met inbegrip van wetten of voorschriften die betrekking hebben op:
i)
het voorkómen van misleidende of frauduleuze praktijken of op middelen om de gevolgen van de niet-nakoming van contracten te compenseren;
ii)
de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in verband met de verwerking en verspreiding van persoonsgegevens en op de bescherming van de vertrouwelijke aard van persoonlijke dossiers en rekeningen; of
iii)
de veiligheid; of
f)
strijdig zijn met de artikelen 144 en 150, mits het verschil in behandeling bedoeld is om directe belastingen op doeltreffende of billijke wijze te kunnen opleggen of innen ten aanzien van economische activiteiten, ondernemers of dienstverleners uit de andere partij
.
3.
Dit hoofdstuk en bijlage VIII bij deze overeenkomst zijn niet van toepassing op de sociale-zekerheidsstelsels van de partijen of op activiteiten op het grondgebied van de partijen die, al dan niet incidenteel, verband houden met de uitoefening van het overheidsgezag.
ARTIKEL 201
Belastingmaatregelen
De meestbegunstigingsbehandeling die ingevolge dit hoofdstuk wordt toegekend, is niet van toepassing op de belastingbehandeling die de partijen geven of in de toekomst zullen geven op basis van overeenkomsten tussen hen ter voorkoming van dubbele belasting.
Artikel 202
Uitzonderingen met betrekking tot de veiligheid
Geen enkele bepaling in deze overeenkomst wordt zodanig uitgelegd dat zij:
a)
een partij verplicht wordt gegevens te verstrekken, wanneer zij meent dat openbaarmaking van die gegevens in strijd is met haar wezenlijke veiligheidsbelangen;
b)
een partij belet wordt maatregelen te nemen die zij ter bescherming van haar wezenlijke veiligheidsbelangen nodig acht en die:
i)
verband houden met de productie van of de handel in wapens, munitie of oorlogstuig;
ii)
betrekking hebben op economische activiteiten die direct of indirect de bevoorrading van een militaire inrichting als doel hebben;
iii)
betrekking hebben op splijt- of fusiestoffen of grondstoffen waaruit deze kunnen worden vervaardigd; of
iv)
in tijden van oorlog of ernstige internationale spanningen worden genomen; of
c)
een partij belet wordt maatregelen te nemen tot uitvoering van de verplichtingen die zij op zich heeft genomen met het oog op de handhaving van de internationale vrede en veiligheid.
SECTIE H
INVESTERINGEN
ARTIKEL 203
Evaluatie
Om bilaterale investeringen te vergemakkelijken, evalueren de partijen gezamenlijk het klimaat en het wettelijke kader voor investeringen, uiterlijk binnen drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst en met regelmatige tussenpozen daarna. Op basis van die evaluatie overwegen de partijen of het mogelijk is onderhandelingen te openen over een aanvulling van deze overeenkomst met bepalingen inzake investeringen, met inbegrip van de bescherming van investeringen.
HOOFDSTUK 6
Betalings- en kapitaalverkeer
ARTIKEL 204
Lopende betalingen
De partijen staan overeenkomstig de artikelen van de Overeenkomst betreffende het Internationale Monetaire Fonds toe dat alle betalingen en overboekingen op de lopende rekening van de betalingsbalans tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië worden verricht in vrij converteerbare valuta, en stellen geen beperkingen dienaangaande vast.
ARTIKEL 205
Kapitaalverkeer
1.
Met betrekking tot verrichtingen op de kapitaalrekening en de financiële rekening van de betalingsbalans waarborgen de partijen vanaf de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst het vrije verkeer van kapitaal dat verband houdt met directe investeringen
die volgens het recht van het gastland zijn gedaan en die in overeenstemming zijn met de bepalingen van hoofdstuk 5, alsmede de liquidatie of repatriëring van dergelijk geïnvesteerd kapitaal en van alle opbrengsten daarvan.
2.
Wat niet door lid 1 bestreken verrichtingen op de kapitaalrekening en de financiële rekening van de betalingsbalans betreft, waarborgen de partijen vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst en onverminderd de overige bepalingen van deze overeenkomst het vrije verkeer van kapitaal dat verband houdt met:
a)
kredieten in verband met commerciële transacties, waaronder het verlenen van diensten waaraan een ingezetene van een van de partijen deelneemt;
b)
leningen en kredieten van de investeerders uit de andere partij; alsmede
c)
kapitaalparticipatie in een rechtspersoon, als bedoeld in artikel 142, zonder de intentie duurzame economische banden aan te knopen of te handhaven.
3.
Onverminderd hetgeen elders in deze overeenkomst is bepaald, stellen de partijen geen nieuwe beperkingen in op het kapitaalverkeer en op lopende betalingen tussen ingezetenen van de Europese Unie en van de Republiek Armenië en brengen zij in de bestaande regelingen geen verdere beperkingen aan.
ARTIKEL 206
Uitzonderingen
Mits de hieronder bedoelde maatregelen niet zodanig worden toegepast dat zij een middel tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen landen bij soortgelijke omstandigheden, of een verkapte beperking van het kapitaalverkeer vormen, wordt geen bepaling van dit hoofdstuk uitgelegd als beletsel voor het vaststellen of toepassen door een van de partijen van maatregelen die:
a)
noodzakelijk zijn ter bescherming van de openbare veiligheid of de openbare zeden of voor het handhaven van de openbare orde; of
b)
noodzakelijk zijn om de naleving te waarborgen van wetten of voorschriften die niet strijdig zijn met de bepalingen van deze titel, met inbegrip van wetten of voorschriften die betrekking hebben op:
i)
het voorkomen van overtredingen of misdrijven, misleidende of frauduleuze praktijken, of noodzakelijk zijn om de gevolgen van de niet-nakoming van contracten te compenseren (faillissement, insolventie en crediteurenbescherming);
ii)
maatregelen vastgesteld of gehandhaafd ter waarborging van de integriteit en de stabiliteit van het financiële stelsel van een partij;
iii)
de uitgifte van, de handel in of de verhandeling van effecten, opties, futures of andere derivaten;
iv)
financiële verslaglegging of registratie van overdrachten, wanneer die registratie nodig is ter ondersteuning van met de rechtshandhaving of financiële regelgeving belaste instanties; of
v)
waarborging van naleving van beschikkingen of uitspraken in gerechtelijke of administratieve procedures.
ARTIKEL 207
Waarborgmaatregelen
Wanneer in uitzonderlijke omstandigheden ernstige moeilijkheden bestaan met betrekking tot, in het geval van de Republiek Armenië, het wisselkoersbeleid of het monetaire beleid, of, in het geval van de Europese Unie, de werking van de economische en monetaire unie, of wanneer een partij ernstige moeilijkheden ervaart met betrekking tot de betalingsbalans en de buitenlandse financiële positie, of dergelijke moeilijkheden dreigen te ontstaan, kan de betrokken partij voor een periode van ten hoogste één jaar strikt noodzakelijke vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van kapitaalbewegingen, betalingen of overdrachten tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië treffen. De partij die de vrijwaringsmaatregelen neemt, stelt de andere partij daarvan onmiddellijk in kennis en legt zo spoedig mogelijk een tijdschema voor de intrekking van deze maatregelen voor.
ARTIKEL 208
Facilitering
De partijen plegen overleg teneinde hun onderlinge kapitaalverkeer te vergemakkelijken met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst.
HOOFDSTUK 7
INTELLECTUELE EIGENDOM
AFDELING A
DOELSTELLINGEN EN BEGINSELEN
ARTIKEL 209
Doelstellingen
De doelstellingen van dit hoofdstuk zijn:
a)
de productie en commercialisering van vernieuwende en creatieve producten tussen de partijen vergemakkelijken en daardoor bijdragen tot een duurzamere en meer inclusieve economie voor elke partij; alsmede
b)
het bereiken van een adequaat en doeltreffend beschermings- en handhavingsniveau voor intellectuele-eigendomsrechten.
ARTIKEL 210
Aard en toepassingsgebied van verplichtingen
1.
De partijen waarborgen een adequate en doeltreffende tenuitvoerlegging van de internationale verdragen inzake intellectuele eigendom waarbij zij partij zijn, met inbegrip van de WTO-Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom, die is opgenomen in bijlage 1C bij de WTO-Overeenkomst, hierna de "TRIPS-Overeenkomst" genoemd. Dit hoofdstuk vormt een aanvulling op en specificatie van de tussen de partijen geldende rechten en verplichtingen uit hoofde van de TRIPS-Overeenkomst en andere internationale verdragen op het gebied van intellectuele eigendom.
2.
Voor de toepassing van deze overeenkomst omvat de term "intellectuele eigendom" onder meer alle categorieën intellectuele eigendom die vermeld worden in afdeling B van dit hoofdstuk.
3.
De bescherming van intellectuele eigendom omvat ook de bescherming tegen oneerlijke concurrentie zoals bedoeld in artikel 10 bis van het Verdrag van Parijs tot bescherming van de industriële eigendom van 1883, laatstelijk herzien bij de Akte van Stockholm van 1967 ("het Verdrag van Parijs (1967)").
ARTIKEL 211
Uitputting
Elke partij voorziet in een regeling voor de nationale of regionale uitputting van intellectuele-eigendomsrechten.
DEEL B
NORMEN BETREFFENDE INTELLECTUELE-EIGENDOMSRECHTEN
ONDERAFDELING I
AUTEURSRECHT EN NABURIGE RECHTEN
ARTIKEL 212
Geboden bescherming
1.
De partijen nemen de rechten en verplichtingen in acht die zijn neergelegd in:
a)
de Berner Conventie voor de bescherming van werken van letterkunde en kunst, hierna "de Berner Conventie" genoemd;
b)
het Internationaal Verdrag inzake de bescherming van uitvoerend kunstenaars, producenten van fonogrammen en omroeporganisaties ("Verdrag van Rome");
c)
de TRIPS-Overeenkomst;
d)
het WIPO-Verdrag inzake auteursrecht; alsmede
e)
het WIPO-Verdrag inzake uitvoeringen en fonogrammen.
2.
De partijen stellen alles in het werk wat redelijkerwijs in hun vermogen ligt om toe te treden tot het Verdrag van Peking inzake audiovisuele uitvoeringen.
ARTIKEL 213
Auteurs
Elke partij voorziet voor auteurs in het exclusieve recht het volgende toe te staan of te verbieden:
a)
de directe of indirecte, tijdelijke of permanente reproductie van hun werken, geheel of gedeeltelijk, met welk middel en in welke vorm dan ook;
b)
elke vorm van distributie onder het publiek van het origineel van hun werken of van kopieën daarvan, door verkoop of anderszins;
c)
de mededeling van hun werken aan het publiek, per draad of draadloos, met inbegrip van de beschikbaarstelling van hun werken aan het publiek op zodanige wijze dat deze voor leden van het publiek op een door hen individueel gekozen plaats en tijd toegankelijk kunnen zijn; alsmede
d)
de huur en de uitlening van het origineel en van kopieën van hun werken.
ARTIKEL 214
Uitvoerend kunstenaars
Elke partij voorziet voor uitvoerend kunstenaars in het exclusieve recht het volgende toe te staan of te verbieden:
a)
de vastlegging
van hun uitvoeringen;
b)
de directe of indirecte, tijdelijke of permanente reproductie van vastleggingen van hun uitvoeringen, geheel of gedeeltelijk, met welk middel en in welke vorm dan ook;
c)
de distributie onder het publiek van vastleggingen van hun uitvoeringen, door verkoop of anderszins;
d)
het openbaar maken van vastleggingen van hun uitvoeringen via de kabel of draadloze transmissie, op zodanige manier dat leden van het publiek deze kunnen beluisteren op een plek en tijd die zij individueel kunnen kiezen;
e)
de draadloze uitzending en mededeling van hun uitvoeringen aan het publiek, behalve wanneer de uitvoering zelf al een uitgezonden uitvoering is of op basis van een vastlegging is gemaakt;
f)
de huur en de uitlening van vastleggingen van hun uitvoeringen.
ARTIKEL 215
Producenten van fonogrammen
Elke partij voorziet voor producenten van fonogrammen in het exclusieve recht het volgende toe te staan of te verbieden:
a)
de directe of indirecte, tijdelijke of permanente reproductie van hun fonogrammen, geheel of gedeeltelijk, met welk middel en in welke vorm dan ook;
b)
hun fonogrammen, met inbegrip van kopieën daarvan, ter beschikking te stellen van het publiek, door verkoop of anderszins;
c)
de beschikbaarstelling van hun fonogrammen aan het publiek, per draad of draadloos, op zodanige wijze dat de leden van het publiek op een door hen individueel gekozen plaats en tijd toegang ertoe hebben; alsmede
d)
de huur en de uitlening van hun fonogrammen.
ARTIKEL 216
Omroeporganisaties
Elke partij voorziet voor omroeporganisaties in het exclusieve recht het volgende toe te staan of te verbieden:
a)
de vastleggingen van hun uitzendingen, ongeacht of deze uitzendingen al dan niet via de ether plaatsvinden, uitzendingen per kabel of satelliet daaronder begrepen;
b)
de directe of indirecte, tijdelijke of permanente reproductie van vastleggingen van hun uitvoeringen, geheel of gedeeltelijk, met welk middel en in welke vorm dan ook, ongeacht of deze uitzendingen al dan niet via de ether plaatsvinden, uitzendingen per kabel of satelliet daaronder begrepen;
c)
de beschikbaarstelling van vastleggingen van hun uitzendingen aan het publiek, per draad of draadloos, op zodanige wijze dat de leden van het publiek op een door hen individueel gekozen plaats en tijd toegang ertoe hebben;
d)
de distributie onder het publiek van vastleggingen van hun uitzendingen, door verkoop of anderszins; alsmede
e)
de draadloze heruitzending van hun uitzendingen, alsmede de mededeling aan het publiek van hun uitzendingen indien die mededeling geschiedt op plaatsen die tegen betaling van een entreeprijs voor het publiek toegankelijk zijn.
ARTIKEL 217
Uitzending en mededeling aan publiek
Elke partij voorziet in een recht op grond waarvan een enkele billijke vergoeding wordt uitgekeerd door de gebruiker aan de uitvoerend kunstenaars en producenten van fonogrammen, wanneer een voor handelsdoeleinden uitgegeven fonogram of reproductie daarvan wordt gebruikt voor draadloze uitzending of voor enigerlei mededeling aan het publiek. Elke partij garandeert dat deze vergoeding wordt verdeeld tussen de desbetreffende uitvoerend kunstenaars en producenten van fonogrammen. Elke partij kan bij gebreke van overeenstemming tussen uitvoerend kunstenaars en producenten van fonogrammen bepalen volgens welke voorwaarden deze vergoeding tussen hen wordt verdeeld.
ARTIKEL 218
Duur van bescherming
1.
Het vermogensrecht op werken van letterkunde en kunst in de zin van artikel 2 van de Berner Conventie geldt gedurende het leven van de auteur en tot 70 jaar na zijn dood, ongeacht op welk tijdstip het werk op geoorloofde wijze voor het publiek toegankelijk is gemaakt.
2.
In geval van een gemeenschappelijk auteursschap op hetzelfde werk wordt de in lid 1 vastgestelde termijn berekend vanaf de dag van overlijden van de langstlevende auteur.
3.
Voor anonieme of pseudonieme werken bedraagt de beschermingstermijn 70 jaar vanaf het tijdstip waarop het werk op geoorloofde wijze voor het publiek toegankelijk is gemaakt. Indien evenwel de door de auteur aangenomen schuilnaam geen enkele twijfel aan zijn identiteit laat of de auteur zijn identiteit tijdens de in de eerste zin aangegeven termijn openbaart, geldt de in lid 1 vastgestelde termijn.
4.
Indien een partij voorziet in bijzondere rechten betreffende collectieve werken of bepaalt dat een rechtspersoon als rechthebbende aangewezen moet worden, wordt de beschermingstermijn overeenkomstig lid 3 berekend, tenzij de natuurlijke personen die het werk als zodanig hebben gecreëerd, als auteur worden geïdentificeerd in de versies van het werk die voor het publiek toegankelijk zijn gemaakt. Dit lid laat onverlet de rechten van geïdentificeerde auteurs wier identificeerbare bijdragen in dergelijk werk zijn opgenomen; lid 1 of lid 2 is op die bijdragen van toepassing.
5.
Voor werken die in verschillende banden, delen, afleveringen, nummers of episoden gepubliceerd zijn en waarvoor de beschermingstermijn ingaat op het tijdstip waarop het werk op geoorloofde wijze voor het publiek openbaar is gemaakt, loopt de beschermingstermijn voor elk onderdeel afzonderlijk.
6.
Voor werken waarvan de beschermingstermijn niet berekend is vanaf de dood van de auteur of auteurs en die niet binnen 70 jaar na hun totstandkoming op geoorloofde wijze voor het publiek toegankelijk zijn gemaakt, vervalt de bescherming.
7.
De beschermingstermijn van een cinematografisch of audiovisueel werk bedraagt 70 jaar na de dood van de langstlevende van de volgende personen, ongeacht of zij al dan niet als coauteur zijn aangewezen: de hoofdregisseur, de scenarioschrijver, de auteur van de dialogen en de componist van de muziek die specifiek voor gebruik in het cinematografische of audiovisuele werk is gemaakt.
8.
Elke partij garandeert dat hij die na het verstrijken van de auteursrechtelijke bescherming een niet eerder gepubliceerd werk voor het eerst op geoorloofde wijze publiceert of op geoorloofde wijze aan het publiek meedeelt, een bescherming geniet die gelijkwaardig is met de vermogensrechten van de auteur. De beschermingstermijn van deze rechten bedraagt 25 jaar vanaf het tijdstip waarop het werk voor het eerst op geoorloofde wijze gepubliceerd of op geoorloofde wijze aan het publiek meegedeeld is.
9.
De rechten van uitvoerend kunstenaars vervallen niet eerder dan 50 jaar na de datum van de uitvoering. Indien echter binnen deze termijn een vastlegging van de uitvoering op geoorloofde wijze gepubliceerd of op geoorloofde wijze aan het publiek meegedeeld is, vervallen de rechten niet eerder dan 50 jaar na de datum van die eerste publicatie of, ingeval deze eerder valt, die eerste mededeling aan het publiek.
10.
De vermogensrechten van uitvoerend kunstenaars en producenten van fonogrammen vervallen 70 jaar na de datum van de eerste publicatie of, ingeval deze eerder valt, de eerste mededeling aan het publiek. Een partij kan doeltreffende maatregelen nemen om te garanderen dat de winst die wordt gemaakt tijdens de 20 jaar durende bescherming volgend op de 50 jaar, billijk worden verdeeld tussen de uitvoerders en producenten.
11.
De vermogensrechten van producenten van de eerste vastlegging van een film vervallen niet eerder dan 50 jaar na de vastlegging. Indien de film echter binnen deze termijn op geoorloofde wijze gepubliceerd of op geoorloofde wijze aan het publiek meegedeeld is, vervallen de rechten niet eerder dan 50 jaar na de datum van die eerste publicatie of, ingeval deze eerder valt, die eerste mededeling aan het publiek.
12.
De vermogensrechten van omroeporganisaties vervallen niet eerder dan 50 jaar na de eerste uitzending van een programma, ongeacht of deze uitzendingen al dan niet via de ether plaatsvinden, uitzendingen per kabel of satelliet daaronder begrepen.
13.
De in dit artikel gestelde termijnen worden berekend vanaf 1 januari van het jaar dat volgt op het feit dat de termijn doet ingaan.
ARTIKEL 219
Bescherming van technische maatregelen
1.
Elke partij voorziet in een passende rechtsbescherming tegen het omzeilen van doeltreffende technologische maatregelen door een persoon die weet of redelijkerwijs behoort te weten dat hij aldus handelt.
2.
Elke partij voorziet in een passende rechtsbescherming tegen de vervaardiging, invoer, distributie, verkoop, verhuur, reclame voor verkoop of verhuur, of het bezit voor commerciële doeleinden van inrichtingen, producten of onderdelen, of het verrichten van diensten die:
a)
gestimuleerd, aangeprezen of in de handel gebracht worden om doeltreffende technologische maatregelen te omzeilen;
b)
buiten de omzeiling van doeltreffende technologische maatregelen een commercieel doel van slechts beperkt belang dienen; of
c)
hoofdzakelijk ontworpen, geproduceerd of aangepast zijn dan wel verricht worden met het doel de omzeiling van doeltreffende technologische maatregelen mogelijk of gemakkelijker te maken.
3.
Voor de toepassing van deze overeenkomst wordt onder "technologische maatregelen" verstaan technologie, toestellen of onderdelen die in het kader van hun normale werking dienen voor het voorkomen of beperken van handelingen ten aanzien van werken of ander beschermd materiaal, die niet zijn toegestaan door de houders van een auteursrecht of naburig recht overeenkomstig de nationale wetgeving. Technologische maatregelen worden geacht "doeltreffend" te zijn indien het gebruik van een beschermd werk of ander beschermd materiaal wordt gecontroleerd door de houders van het recht door toepassing van een controle op de toegang of een beschermingsprocedé zoals encryptie, versluiering of een andere transformatie van het werk of ander materiaal of een kopieerbeveiliging die de beoogde bescherming biedt.
ARTIKEL 220
Bescherming van informatie betreffende beheer van rechten
1.
Elk van beide partijen voorziet in een passende rechtsbescherming tegen eenieder die opzettelijk op ongeoorloofde wijze een van de volgende handelingen verricht:
a)
de verwijdering of wijziging van elektronische informatie betreffende het beheer van rechten;
b)
de verspreiding, de invoer ter verspreiding, de uitzending, de mededeling aan het publiek of de beschikbaarstelling aan het publiek van werken of ander krachtens dit hoofdstuk beschermd materiaal, waaruit op ongeoorloofde wijze elektronische informatie betreffende het beheer van rechten is verwijderd of waarin op ongeoorloofde wijze dergelijke informatie is gewijzigd,
en deze persoon weet of behoort redelijkerwijs te weten dat hij zodoende aanzet tot een inbreuk op een auteursrecht of naburig recht overeenkomstig de nationale wetgeving, dan wel een dergelijke inbreuk mogelijk maakt, vergemakkelijkt of verbergt.
2.
Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt onder "informatie over het beheer van rechten" verstaan alle door de houders van een recht verstrekte informatie die dient ter identificatie van het werk of het andere materiaal bedoeld in dit hoofdstuk, dan wel van de auteur of een andere rechthebbende, of informatie betreffende de voorwaarden voor het gebruik van het werk of het andere materiaal, alsook de cijfers of codes waarin die informatie vervat ligt.
3.
Lid 1 is van toepassing wanneer deze informatie is verbonden met een kopie, of kenbaar wordt bij de mededeling aan het publiek, van een werk of ander materiaal dat uit hoofde van dit hoofdstuk wordt beschermd.
ARTIKEL 221
Uitzonderingen en beperkingen
1.
Elke partij kan alleen in beperkingen of uitzonderingen op de in de artikelen 213 tot en met 218 bedoelde rechten voorzien in bepaalde bijzondere gevallen die niet in strijd zijn met een normale exploitatie van het beschermde materiaal en die de legitieme belangen van de houders van rechten niet op onredelijke wijze schaden, overeenkomstig de internationale verdragen en overeenkomsten waarbij zij partij zijn.
2.
Elke partij voorziet erin dat tijdelijke reproductiehandelingen als bedoeld in de artikelen 213 tot en met 217, die van voorbijgaande of incidentele aard zijn, die een integraal en essentieel onderdeel vormen van een technisch procedé en die worden toegepast met als enig doel: a) een doorgifte in een netwerk tussen derden door een tussenpersoon, of b) een legitiem gebruik van een werk of ander beschermd materiaal, en die geen zelfstandige economische waarde bezitten, mogelijk te maken, vrijgesteld zijn van het in de artikelen 213 tot en met 217 van deze overeenkomst bedoelde reproductierecht.
ARTIKEL 222
Volgrecht van kunstenaars
1.
Elke partij stelt ten behoeve van de auteur van een oorspronkelijk kunstwerk een volgrecht in, dat wordt omschreven als een onvervreemdbaar recht waarvan geen afstand kan worden gedaan, zelfs niet op voorhand, om telkens wanneer het werk na de eerste overdracht door de auteur wordt doorverkocht, een op de verkoopprijs berekend recht te ontvangen.
2.
Het in lid 1 bedoelde recht is van toepassing op elke doorverkoop waarbij actoren uit de professionele kunsthandel, zoals veilinghuizen, kunstgalerijen of andere kunsthandelaren, betrokken zijn als verkoper, koper, of tussenpersoon.
3.
Elke partij kan bepalen dat het in lid 1 bedoelde recht niet van toepassing is op een doorverkoop waarbij de verkoper het werk minder dan drie jaar vóór de doorverkoop heeft verkregen van de kunstenaar zelf en de doorverkoopprijs niet meer dan een bepaald minimumbedrag bedraagt.
4.
Het recht komt ten laste van de verkoper. Elke partij kan bepalen dat een van de in lid 2 bedoelde natuurlijke personen of rechtspersonen, maar niet de verkoper, alleen dan wel samen met de verkoper aansprakelijk is voor de betaling van het recht.
5.
De procedure voor inning en de bedragen van het recht worden in de nationale wetgeving vastgelegd.
ARTIKEL 223
Samenwerking bij collectief beheer van rechten
1.
De partijen streven ernaar de samenwerking tussen hun organisaties voor collectief beheer te bevorderen teneinde de beschikbaarheid van werken en ander beschermd materiaal op het grondgebied van de partijen en de overdracht van rechten voor het gebruik van dergelijke werken of ander beschermd materiaal te bevorderen.
2.
De partijen bevorderen de transparantie van organisaties voor collectief beheer, meer bepaald wat betreft het innen van rechten, inhoudingen op geïnde rechten, het gebruik van geïnde rechten, het uitkeringsbeleid en hun repertoire.
3.
De partijen verbinden zich ertoe te garanderen dat waar een organisatie voor collectief beheer die is gevestigd op het grondgebied van een partij, een andere organisatie voor collectief beheer vertegenwoordigt die is gevestigd op het grondgebied van de andere partij, bij wijze van een vertegenwoordigingsovereenkomst, de representerende organisatie voor collectief beheer de houders van een recht van de gerepresenteerde organisatie voor collectief beheer niet discrimineert.
4.
De representerende organisatie voor collectief beheer betaalt de bedragen die zijn verschuldigd aan de gepresenteerde organisatie voor collectief beheer op een accurate, regelmatige en zorgvuldige wijze, en verstrekt tevens de gerepresenteerde organisatie voor collectief beheer informatie over de bedragen van de rechten die namens deze werden geïnd, alsook over eventuele inhoudingen op deze geïnde rechten.
ONDERAFDELING II
HANDELSMERKEN
ARTIKEL 224
Internationale overeenkomsten
Elke partij draagt zorg voor het volgende:
a)
naleving van het Protocol bij de Schikking van Madrid betreffende de internationale inschrijving van merken;
b)
naleving van het Verdrag inzake handelsmerkenrecht en de Overeenkomst van Nice betreffende de internationale classificatie van de waren en diensten ten behoeve van de inschrijving van merken; alsmede
c)
alles in het werk te stellen wat redelijkerwijs in hun vermogen ligt om toe te treden tot het Verdrag van Singapore inzake het merkenrecht.
ARTIKEL 225
De rechten die zijn verbonden aan een handelsmerk
Het geregistreerde handelsmerk geeft de houder een uitsluitend recht. Dit recht staat de houder toe, iedere derde die niet zijn toestemming hiertoe heeft verkregen, het gebruik van een teken in het economische verkeer te verbieden:
a)
wanneer dat teken gelijk is aan het handelsmerk en gebruikt wordt voor dezelfde waren of diensten als die waarvoor het handelsmerk is geregistreerd; alsmede
b)
wanneer dat teken identiek is met of lijkt op het handelsmerk en gebruikt wordt voor dezelfde waren of diensten die identiek zijn met of lijken op die waarvoor het handelsmerk is geregistreerd, indien dergelijk gebruik zou leiden tot mogelijke verwarring bij het publiek, met inbegrip van het gevaar van associatie tussen het teken en het handelsmerk.
ARTIKEL 226
Inschrijvingsprocedure
1.
Elke partij zorgt voor een systeem voor de registratie van handelsmerken waarbij de definitieve negatieve beslissingen van de desbetreffende handelsmerkinstantie schriftelijk aan de aanvrager worden meegedeeld en naar behoren worden gemotiveerd.
2.
Elke partij zorgt voor de mogelijkheid om tegen de registratie van een handelsmerk verzet aan te tekenen en voor de aanvrager van een handelsmerk om daarop te antwoorden.
3.
Elke partij voorziet in een openbaar toegankelijke elektronische databank voor aanvragen voor en de inschrijving van handelsmerken. De databank voor aanvragen van handelsmerken is ten minste tijdens de termijn voor het instellen van verzet toegankelijk.
ARTIKEL 227
Bekende handelsmerken
Om uitvoering te geven aan de bescherming van bekende handelsmerken, als bedoeld in artikel 6 bis van het Verdrag van Parijs van 1967 en in artikel 16, leden 2 en 3, van de TRIPS-Overeenkomst, past elke partij de gezamenlijke aanbeveling betreffende bepalingen inzake de bescherming van bekende handelsmerken van de vergadering van de Unie van Parijs tot bescherming van de industriële eigendom en de algemene vergadering van de Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom (WIPO) tijdens de 34e reeks bijeenkomsten van de vergaderingen van de WIPO-lidstaten (20-29 september 1999) toe.
ARTIKEL 228
Uitzonderingen op aan handelsmerk verbonden rechten
Elk van beide partijen:
a)
voorziet in een eerlijk gebruik van beschrijvende termen, met inbegrip van geografische aanduidingen, als beperkte uitzondering op de rechten die verbonden zijn aan een handelsmerk; alsmede
b)
kan voorzien in beperkte uitzonderingen op de aan een handelsmerk verbonden rechten.
Bij het voorzien in dergelijke uitzonderingen wordt door elke partij rekening gehouden met de legitieme belangen van de houder van het handelsmerk en van derden.
ARTIKEL 229
Gronden van verval
1.
De partijen zorgen ervoor dat een handelsmerk kan komen te vervallen wanneer het merk in een ononderbroken periode van ten minste drie jaar niet normaal op het desbetreffende grondgebied is gebruikt voor de waren of diensten waarvoor het ingeschreven is en er geen geldige reden is voor niet-gebruik ervan.
Vervallenverklaring van een handelsmerk kan echter door niemand worden gevorderd wanneer het merk in de periode tussen het verstrijken van de minimale driejarige periode en de instelling van de vordering tot vervallenverklaring, voor het eerst of opnieuw normaal is gebruikt.
Begin van gebruik of hernieuwd gebruik binnen drie maanden vóór de instelling van de vordering tot vervallenverklaring, met dien verstande dat de periode van drie maanden ten vroegste na het verstrijken van de ononderbroken periode van ten minste drie jaar van het niet gebruiken is ingegaan, wordt echter niet in aanmerking genomen indien de voorbereiding voor het begin van gebruik of het hernieuwd gebruik pas getroffen wordt nadat de merkhouder er kennis van heeft gekregen dat de vordering tot vervallenverklaring kan worden ingesteld.
2.
Een handelsmerk kan eveneens vervallen worden verklaard wanneer het, na de datum waarop het is ingeschreven:
a)
door toedoen of nalaten van de merkhouder de in de handel gebruikelijke benaming is geworden van een product of dienst waarvoor het is ingeschreven; of
b)
als gevolg van het gebruik dat ervan wordt gemaakt door de merkhouder of met zijn toestemming, voor de waren of diensten waarvoor het geregistreerd is, het publiek kan misleiden, met name over de soort, de kwaliteit of plaats van herkomst van deze waren of diensten.
ONDERAFDELING III
GEOGRAFISCHE AANDUIDINGEN
ARTIKEL 230
Toepassingsgebied
1.
Deze onderafdeling is van toepassing op de bescherming van geografische aanduidingen die hun oorsprong hebben in het grondgebied van de partijen.
2.
Geografische aanduidingen van een partij die door de andere partij moeten worden beschermd, vallen enkel onder deze onderafdeling indien zij binnen het toepassingsgebied van de in artikel 231 bedoelde wetgeving vallen.
Artikel 231
Gevestigde geografische aanduidingen
1.
Na bestudering van de in afdeling A van bijlage IX genoemde wetgeving van de Republiek Armenië concludeert de Europese Unie dat die wetgeving in overeenstemming is met de in afdeling B van die bijlage vermelde elementen.
2.
Na bestudering van de in afdeling A van bijlage IX genoemde wetgeving van de Europese Unie concludeert de Republiek Armenië dat die wetgeving in overeenstemming is met de in afdeling B van die bijlage vermelde elementen.
3.
Na afronding van een bezwaarprocedure en na bestudering van de in bijlage X vermelde geografische aanduidingen van de Europese Unie die in het kader van de in afdeling A van bijlage IX bedoelde wetgeving door de Europese Unie zijn geregistreerd, beschermt de Republiek Armenië deze geografische aanduidingen overeenkomstig het in deze overeenkomst vastgelegde beschermingsniveau.
4.
Na afronding van een bezwaarprocedure en na bestudering van de in bijlage X vermelde geografische aanduidingen van de Republiek Armenië die in het kader van de in afdeling A van bijlage IX bedoelde wetgeving door de Republiek Armenië zijn geregistreerd, beschermt de Europese Unie deze geografische aanduidingen overeenkomstig het in deze overeenkomst vastgelegde beschermingsniveau.
ARTIKEL 232
Toevoeging van nieuwe geografische aanduidingen
1.
De partijen kunnen overeenkomstig de procedure van artikel 240, lid 3, nieuwe geografische aanduidingen opnemen in de lijst van beschermde geografische aanduidingen van bijlage X. Dergelijke nieuwe geografische aanduidingen kunnen worden toegevoegd na afronding van de bezwaarprocedure en na bestudering van de geografische aanduidingen ten genoegen van beide partijen, overeenkomstig artikel 231, leden 3 en 4.
2. De partijen zijn niet verplicht een geografische aanduiding toe te voegen aan de lijst als bedoeld in lid 1, wanneer:
a)
de geografische aanduiding strijdig is met de naam van een planten- of dierenras en de consument daardoor zou kunnen worden misleid met betrekking tot de werkelijke oorsprong van het product;
b)
gezien de reputatie of bekendheid van een handelsmerk de bescherming van de geografische aanduiding de consument kan misleiden ten aanzien van de werkelijke identiteit van het product; of
c)
de naam van het begrip een soortnaam is.
ARTIKEL 233
Toepassingsgebied van bescherming van geografische aanduidingen
1.
De in bijlage X vermelde geografische aanduidingen worden door elke partij beschermd tegen:
a)
direct of indirect commercieel gebruik van een beschermde naam voor vergelijkbare producten die niet voldoen aan de productspecificatie van de beschermde geografische aanduiding, of wanneer hierbij van de reputatie van een geografische aanduiding wordt geprofiteerd;
b)
elk misbruik, elke nabootsing of voorstelling, zelfs indien de werkelijke oorsprong van het product is aangegeven of indien de beschermde benaming in vertaling, in een andere spelling of in een ander schrift wordt gebruikt of vergezeld gaat van een uitdrukking als "soort", "type", "methode" "zoals geproduceerd in", "imitatie", "smaak", "-achtig" en dergelijke;
c)
elke andere onjuiste of misleidende aanduiding met betrekking tot de herkomst, de oorsprong, de aard of de wezenlijke hoedanigheden van het product die aanleiding kan geven tot misverstanden over de oorsprong van het product, op de binnen- of buitenverpakking of in reclamemateriaal of documenten betreffende dat product, alsmede het verpakken in een recipiënt; alsmede
d)
elke andere praktijk die de consument ten aanzien van de werkelijke oorsprong van het product kan misleiden.
2.
Beschermde geografische aanduidingen worden geen soortnamen op de respectieve grondgebieden van de partijen.
3.
Indien geografische aanduidingen geheel of gedeeltelijk gelijkluidend zijn, wordt elke dergelijke geografische aanduiding beschermd mits deze te goeder trouw is gebruikt en daarbij naar behoren rekening is gehouden met lokale en traditionele gebruiken en het daadwerkelijke gevaar voor verwarring.
Onverminderd artikel 23 van de TRIPS-Overeenkomst bepalen de partijen onderling de praktische gebruiksvoorwaarden om gelijkluidende geografische aanduidingen van elkaar te onderscheiden, er rekening mee houdend dat de betrokken producenten een billijke behandeling moeten krijgen en de consument niet mag worden misleid.
Een gelijkluidende benaming die bij de consument ten onrechte de indruk wekt dat de producten van oorsprong zijn uit een ander grondgebied, wordt niet geregistreerd, ook al is de benaming juist wat het grondgebied, de regio of de plaats betreft waaruit het betrokken product feitelijk van oorsprong is.
4.
Wanneer een partij in het kader van onderhandelingen met een derde land voorstelt om een geografische aanduiding van dat derde land te beschermen, en die benaming gelijkluidend is met een geografische aanduiding van de andere partij die uit hoofde van deze onderafdeling beschermd is, stelt zij deze partij van dit voornemen in kennis en biedt zij haar de gelegenheid opmerkingen te maken voordat de bescherming van de geografische benaming van de derde partij van kracht wordt.
5.
Geen enkele bepaling in deze onderafdeling verplicht een partij ertoe een geografische aanduiding van de andere partij te beschermen, indien deze aanduiding in het land van oorsprong niet of niet langer is beschermd.
De partijen stellen elkaar ervan in kennis wanneer een geografische aanduiding in het land van oorsprong niet langer wordt beschermd. Een dergelijke kennisgeving vindt plaats overeenkomstig de procedures van artikel 240, lid 3.
6.
Deze overeenkomst doet op generlei wijze afbreuk aan het recht van een persoon om in het handelsverkeer zijn naam of de naam van zijn voorganger in zaken te gebruiken, behalve wanneer deze naam op zodanige wijze wordt gebruikt dat het publiek daardoor wordt misleid.
ARTIKEL 234
Gebruiksrecht van geografische aanduidingen
1.
Een in het kader van deze onderafdeling beschermde geografische aanduiding mag worden gebruikt door iedere marktdeelnemer die landbouwproducten, levensmiddelen, wijnen, gearomatiseerde wijnen of gedistilleerde dranken in de handel brengt die aan de desbetreffende specificatie voldoen.
2.
Zodra een geografische aanduiding in het kader van deze onderafdeling is beschermd, wordt het gebruik van de beschermde benaming niet afhankelijk gesteld van registratie van de gebruikers of andere verplichtingen.
Artikel 235
Verband met handelsmerken
1.
De partijen weigeren de registratie of zorgen voor nietigverklaring van een handelsmerk in een van de in artikel 233, lid 1, bedoelde situaties met betrekking tot een beschermde geografische aanduiding voor soortgelijke producten, mits een aanvraag om het handelsmerk te registreren wordt ingediend na de datum van het verzoek om bescherming van de geografische aanduiding in het desbetreffende grondgebied.
2.
Voor de in artikel 231 bedoelde geografische aanduidingen is de datum van de beschermingsaanvraag de datum van inwerkingtreding van de onderhavige overeenkomst.
3.
Voor de in artikel 232 bedoelde geografische aanduidingen is de datum van de beschermingsaanvraag de datum waarop een partij de andere partij een verzoek om bescherming van een geografische aanduiding toezendt.
4.
Onverminderd artikel 232, lid 2, onder b), beschermen de partijen geografische aanduidingen die zijn genoemd in bijlage X, ook wanneer er een ouder handelsmerk bestaat. Onder een ouder handelsmerk wordt verstaan een handelsmerk dat in één van de situaties als bedoeld in artikel 233, lid 1, is gebruikt en dat vóór de datum waarop de aanvraag voor bescherming van de geografische aanduiding door de andere partij in het kader van deze overeenkomst wordt ingediend, is aangevraagd, geregistreerd of waarvoor, mits de betrokken wetgeving in deze mogelijkheid voorziet, rechten zijn verworven door gebruik, te goeder trouw, op het grondgebied van een van de partijen. Een dergelijk handelsmerk mag verder worden gebruikt en kan worden vernieuwd, niettegenstaande de bescherming van de geografische aanduiding, mits er geen redenen zijn voor nietig- of vervallenverklaring op grond van de wetgeving van een van de partijen inzake handelsmerken.
5.
In afwijking van lid 4 worden oudere handelsmerken van de Republiek Armenië die bestaan uit de geografische aanduiding van de Europese Unie "Cognac" of "Champagne", ook in transcriptie of vertaling, of die deze bevatten, en die zijn geregistreerd voor vergelijkbare producten die niet voldoen aan de relevante specificatie, nietig verklaard, herroepen of gewijzigd, zodat deze naam verdwijnt als element van het hele handelsmerk, uiterlijk 14 jaar voor "Cognac" en 2 jaar voor "Champagne", na inwerkingtreding van deze overeenkomst.
ARTIKEL 236
Handhaving van bescherming
Elke partij handhaaft de bescherming van de geografische aanduidingen overeenkomstig de artikelen 233 tot en met 235 door middel van passende administratieve maatregelen door de openbare autoriteiten. Elke partij handhaaft tevens die bescherming op verzoek van een belanghebbende.
ARTIKEL 237
Overgangsbepalingen
1.
Goederen die vóór de inwerkingtreding van deze overeenkomst in overeenstemming met het interne recht zijn vervaardigd en van een etiket zijn voorzien, maar die niet voldoen aan de vereisten van deze overeenkomst, mogen na de inwerkingtreding van deze overeenkomst worden verkocht totdat de voorraden zijn uitgeput.
2.
Gedurende een overgangsperiode van 24 jaar, te rekenen één jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst voor "Cognac", en gedurende een overgangsperiode van 3 jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst voor "Champagne", belet de bescherming ingevolge deze overeenkomst van de volgende geografische aanduidingen van de Europese Unie niet dat deze voor bepaalde producten van oorsprong uit de Republiek Armenië worden gebruikt en naar derde landen uitgevoerd, indien de wetgeving van het betrokken derde land dit toestaat, om als aanduiding en presentatie van bepaalde vergelijkbare producten van oorsprong uit de Republiek Armenië te dienen, op voorwaarde dat:
a)
de naam op het etiket uitsluitend in niet-Latijns schrift wordt aangebracht;
b)
de werkelijke oorsprong van het product duidelijk op het etiket wordt aangebracht in hetzelfde gezichtsveld; alsmede
c)
niets in de presentatie van aard is om het publiek te misleiden wat de werkelijke oorsprong van het product betreft.
3.
Gedurende een overgangsperiode van 13 jaar, te rekenen één jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst voor "Cognac", en gedurende een overgangsperiode van 2 jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst voor "Champagne", belet de bescherming ingevolge deze overeenkomst van deze geografische aanduidingen van de Europese Unie niet dat deze voor bepaalde producten van oorsprong uit de Republiek Armenië worden gebruikt, op voorwaarde dat:
a)
de naam op het etiket uitsluitend in niet-Latijns schrift wordt aangebracht;
b)
de werkelijke oorsprong van het product duidelijk op het etiket wordt aangebracht in hetzelfde gezichtsveld; alsmede
c)
niets in de presentatie van aard is om het publiek te misleiden wat de werkelijke oorsprong van het product betreft.
4.
Met het oog op de vergemakkelijking van een vlotte en doeltreffende beëindiging van het gebruik van de geografische aanduiding van de Europese Unie "Cognac" voor producten van oorsprong uit de Republiek Armenië, en om het bedrijfsleven in de Republiek Armenië bij te staan om zijn concurrentiepositie op de exportmarkten te handhaven, verstrekt de Europese Unie de Republiek Armenië technische en financiële steun. Deze steun wordt overeenkomstig de wetgeving van de EU verstrekt, en omvat onder meer acties voor de ontwikkeling van een nieuwe benaming en voor de bevordering, advertering, en marketing van de nieuwe benaming in de binnenlandse en de traditionele exportmarkten.
5.
De specifieke bedragen, soorten, mechanismen en tijdskaders voor de EU-steun als bedoeld in lid 4, worden bepaald in een pakket voor financiële en technische steun waarover de partijen uiterlijk binnen één jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst een definitief akkoord moeten vinden. De partijen ontwikkelen gezamenlijk de voorwaarden voor zulk een steunpakket, gebaseerd op een grondige analyse van de behoeften die door deze steun moeten worden gedekt. Deze analyse wordt uitgevoerd door een internationaal consultingbedrijf dat door de partijen gezamenlijk wordt geselecteerd.
6.
Indien de Europese Unie de financiële en technische steun als bedoeld in lid 4 niet verstrekt, kan de Republiek Armenië een beroep doen op het mechanisme voor geschillenbeslechting waarin is voorzien bij hoofdstuk 13, en kan zij, indien succesvol, de verplichtingen uit hoofde van de leden 2 en 3 opschorten.
7.
De financiële en technische steun van de Europese Unie wordt verstrekt niet langer dan acht jaar na de datum van de inwerkingtreding van deze overeenkomst.
ARTIKEL 238
Algemene voorschriften
1.
Invoer, uitvoer en afzet van de in de artikelen 231 en 232 bedoelde producten vinden plaats overeenkomstig de wet- en regelgeving die van toepassing is op het grondgebied van de partij waar de producten op de markt worden gebracht.
2.
Het subcomité voor geografische aanduidingen dat is opgericht krachtens artikel 240, behandelt elke aangelegenheid die betrekking heeft op productspecificaties van een geregistreerde geografische aanduiding die door de autoriteiten van een partij waaruit het product van oorsprong is, werden goedgekeurd, met inbegrip van eventuele wijzigingen daarvan.
3.
In het kader van deze onderafdeling beschermde geografische aanduidingen kunnen alleen worden ingetrokken door de partij waaruit het product van oorsprong is.
ARTIKEL 239
Samenwerking en transparantie
1.
De partijen houden rechtstreeks of via het bij artikel 240 ingestelde subcomité voor geografische aanduidingen contact over alle kwesties in verband met de uitvoering en werking van deze onderafdeling. In het bijzonder kan een partij de andere partij verzoeken om informatie betreffende productspecificaties en de wijziging daarvan, alsook betreffende de contactpunten van de nationale controleautoriteiten.
2.
Elke partij kan de specificaties van de geografische aanduidingen die krachtens deze onderafdeling beschermd worden, of een samenvatting daarvan, alsmede informatie over de contactpunten van de nationale controleautoriteiten, die betrekking hebben op krachtens deze onderafdeling beschermde geografische aanduidingen uit de andere partij, openbaar maken.
ARTIKEL 240
Subcomité voor geografische aanduidingen
1.
De partijen stellen een subcomité voor geografische aanduidingen in dat bestaat uit vertegenwoordigers van de Europese Unie en van de Republiek Armenië, en dat tot taak heeft toezicht te houden op de toepassing van deze onderafdeling en de samenwerking tussen de partijen en de dialoog over geografische aanduidingen te intensiveren.
2.
Het subcomité voor geografische aanduidingen besluit bij consensus. Het subcomité stelt zijn reglement van orde vast. Het subcomité komt bijeen op verzoek van een van beide partijen, afwisselend in de Europese Unie en in de Republiek Armenië, op een tijdstip, plaats en wijze (waaronder eventueel per videoconferentie) die onderling door de partijen worden bepaald, maar uiterlijk binnen 90 dagen nadat het verzoek is gedaan.
3.
Het subcomité voor geografische aanduidingen ziet er ook op toe dat deze onderafdeling goed functioneert, en kan aandacht besteden aan elke aangelegenheid met betrekking tot de uitvoering en het functioneren ervan. In het bijzonder is het verantwoordelijk voor:
a)
het wijzigen van afdeling A van bijlage IX wat betreft de verwijzingen naar het recht dat op het grondgebied van de partijen geldt;
b)
het wijzigen van afdeling B van bijlage IX wat betreft de elementen voor de registratie en controle van geografische aanduidingen;
c)
het wijzigen van bijlage X wat betreft de lijst van geografische aanduidingen;
d)
de uitwisseling van informatie over ontwikkelingen op wetgevings- en beleidsgebied inzake geografische aanduidingen alsmede over alle andere aangelegenheden van wederzijds belang op het gebied van geografische aanduidingen;
e)
de uitwisseling van informatie over geografische aanduidingen met het oog op de bescherming ervan in overeenstemming met deze onderafdeling.
ONDERAFDELING IV
MODELLEN
ARTIKEL 241
Internationale overeenkomsten
De partijen nemen de Akte van Genève bij de Overeenkomst van 's-Gravenhage betreffende de internationale inschrijving van tekeningen of modellen van nijverheid van 1999 in acht.
ARTIKEL 242
Bescherming van geregistreerde modellen
1.
Elke partij voorziet in de bescherming van onafhankelijk gecreëerde modellen die nieuw en oorspronkelijk zijn. In deze bescherming wordt voorzien door registratie, die de houder van het recht uitsluitende rechten overeenkomstig het bepaalde in deze onderafdeling verleent.
Voor de toepassing van deze onderafdeling kan een partij een model dat een eigen karakter heeft, als oorspronkelijk beschouwen.
2.
Een model dat is toegepast op of verwerkt in een voortbrengsel dat een onderdeel van een samengesteld voortbrengsel vormt, wordt slechts geacht nieuw en oorspronkelijk te zijn:
a)
voor zover het onderdeel, wanneer het in het samengestelde voortbrengsel is verwerkt, bij normaal gebruik van dit laatste zichtbaar blijft; alsmede
b)
voor zover deze zichtbare kenmerken van het onderdeel als zodanig aan de voorwaarden inzake nieuwheid en oorspronkelijkheid voldoen.
3.
Onder "normaal gebruik" in de zin van lid 2, onder a), wordt verstaan het gebruik door de eindgebruiker, met uitzondering van handelingen in verband met onderhoud, service of reparatie.
4.
De eigenaar van een geregistreerd model heeft het recht derden die daartoe niet zijn toestemming hebben, te beletten om ten minste producten te vervaardigen, te koop aan te bieden, te verkopen, in te voeren, uit te voeren, op te slaan of te gebruiken die het beschermde model vertonen of incorporeren, wanneer dit om commerciële redenen gebeurt, en daarbij zonder noodzaak afbreuk wordt gedaan aan de normale exploitatie van het model of dit niet in overeenstemming is met eerlijke handelspraktijken.
5.
De duur van de bescherming beloopt ten minste 25 jaar.
ARTIKEL 243
Bescherming van niet-geregistreerde modellen
1.
De Europese Unie en de Republiek Armenië voorzien in rechtsmiddelen ter voorkoming van het gebruik van niet-geregistreerde verschijningsvormen van een product, mits het omstreden gebruik voortvloeit uit het kopiëren van de niet-geregistreerde verschijningsvorm van het product. Dergelijk gebruik bestrijkt ten minste het te koop aanbieden, in de handel brengen, invoeren of uitvoeren van het product.
2.
De beschermingsduur voor niet-geregistreerde verschijningsvormen van een product bedraagt ten minste drie jaar vanaf de datum waarop het model in een van de partijen ter beschikking van het publiek werd gesteld.
ARTIKEL 244
Uitzonderingen en uitsluitingen
1.
Elke partij kan beperkte uitzonderingen op de bescherming van modellen vaststellen, mits deze uitzonderingen niet op onredelijke wijze strijdig zijn met de normale exploitatie van beschermde modellen en niet op onredelijke wijze de legitieme belangen van de eigenaar van het beschermde model schaden, rekening houdend met de legitieme belangen van derden.
2.
De bescherming van modellen strekt zich niet uit tot modellen waarvoor hoofdzakelijk technische of functionele overwegingen bepalend zijn. In het bijzonder geldt een modelrecht niet voor de uiterlijke kenmerken van een voortbrengsel dat noodzakelijkerwijs in precies dezelfde vorm en afmetingen gereproduceerd moet worden om het voortbrengsel waarin het model verwerkt is of waarop het toegepast is, mechanisch met een ander voortbrengsel te kunnen verbinden of om het in, rond of tegen een ander voortbrengsel te kunnen plaatsen, zodat elk van beide voortbrengselen zijn functie kan vervullen.
ARTIKEL 245
Relatie met auteursrecht
Een model kan vanaf de datum waarop het is gecreëerd of in een vorm is vastgelegd, tevens beschermd worden krachtens het auteursrecht van een partij. De mate waarin en de voorwaarden waaronder een dergelijke bescherming wordt verleend, met inbegrip van het vereiste oorspronkelijkheidsgehalte, worden door elke partij overeenkomstig haar eigen wet- en regelgeving vastgesteld.
ONDERAFDELING V
OCTROOIEN
ARTIKEL 246
Internationale overeenkomsten
De partijen nemen het Verdrag inzake samenwerking bij octrooien in acht en stellen alles in het werk wat redelijkerwijs in hun vermogen ligt om het Verdrag inzake octrooirecht na te leven.
ARTIKEL 247
Octrooien en volksgezondheid
1.
De partijen erkennen het belang van de Verklaring inzake de TRIPS-Overeenkomst en de volksgezondheid, die op 14 november 2001 te Doha werd aangenomen door de ministeriële conferentie van de WTO. Voor de interpretatie en uitvoering van de rechten en verplichtingen uit hoofde van deze onderafdeling waarborgen de partijen de consistentie met deze verklaring.
2.
De partijen dragen bij aan de uitvoering van het Besluit van de Algemene Raad van de WTO van 30 augustus 2003 over de uitvoering van punt 6 van de Verklaring van de Doha inzake de TRIPS-Overeenkomst en de volksgezondheid en nemen dit in acht.
ARTIKEL 248
Aanvullend beschermingscertificaat
1.
De partijen erkennen dat geneesmiddelen en gewasbeschermingsmiddelen die op hun respectieve grondgebied door een octrooi worden beschermd, aan een administratieve vergunningsprocedure kunnen worden onderworpen voordat zij er in de handel mogen worden gebracht. De partijen erkennen dat de termijn tussen de indiening van de octrooiaanvraag en de eerste toestemming om het product op hun respectieve grondgebied in de handel te brengen, zoals voor dat doel door de desbetreffende wetgeving omschreven, de termijn van daadwerkelijke bescherming uit hoofde van het octrooi kan bekorten.
2.
Elke partij zorgt voor een verdere periode van bescherming voor geneesmiddelen of gewasbeschermingsmiddelen die door een octrooi worden beschermd en die aan een administratieve vergunningsprocedure waren onderworpen, waarbij die periode gelijk moet zijn aan de in lid 1, tweede zin, bedoelde periode, verminderd met vijf jaar.
3.
Onverminderd lid 2 mag de duur van de verdere periode van bescherming niet meer dan vijf jaar bedragen.
Met betrekking tot geneesmiddelen waarvoor kindergeneeskundige studies zijn verricht, en mits de resultaten van deze studies in de productinformatie worden weerspiegeld, is in de Unie een verdere verlenging met zes maanden mogelijk.
ONDERAFDELING VI
NIET OPENBAAR GEMAAKTE INFORMATIE
ARTIKEL 249
Toepassingsgebied van de bescherming van bedrijfsgeheimen
1.
De partijen bevestigen opnieuw hun verbintenissen uit hoofde van artikel 39, leden 1 en 2, van de TRIPS-Overeenkomst. Elke partij voorziet in passende civielrechtelijke procedures en maatregelen zodat de houder van een bedrijfsgeheim het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim, wanneer dit geschiedt in strijd met eerlijke handelsgebruiken, kan voorkomen en er schadeloosstelling voor kan krijgen.
2.
Voor de toepassing van deze onderafdeling gelden de volgende definities:
a)
"bedrijfsgeheim": informatie die:
i)
geheim is in die zin dat zij, in haar geheel dan wel in de juiste samenstelling en ordening van haar bestanddelen, niet algemeen bekend is bij of gemakkelijk toegankelijk is voor personen binnen de kringen die zich gewoonlijk bezighouden met de desbetreffende soort informatie;
ii)
handelswaarde bezit omdat zij geheim is; alsmede
iii)
door de persoon die rechtmatig daarover beschikt, onderworpen is aan redelijke maatregelen, gezien de omstandigheden, om deze geheim te houden;
b)
"houder van het bedrijfsgeheim": iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon die rechtmatig over een bedrijfsgeheim beschikt.
3.
Voor de toepassing van deze onderafdeling worden ten minste de volgende activiteiten beschouwd als in strijd met eerlijke handelsgebruiken:
a)
het verkrijgen van een bedrijfsgeheim zonder de instemming van de houder van een bedrijfsgeheim, wanneer dit geschiedt door ongeoorloofde toegang tot, toeëigening van, of vermenigvuldiging van documenten, voorwerpen, materialen, stoffen of elektronische bestanden waarover de houder van het bedrijfsgeheim rechtmatig beschikt en die het bedrijfsgeheim bevatten of waaruit het bedrijfsgeheim kan worden afgeleid;
b)
het gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim, wanneer dit geschiedt, zonder de instemming van de houder van het bedrijfsgeheim, door een persoon die blijkt:
i)
het bedrijfsgeheim te hebben verworven op een manier als bedoeld onder a);
ii)
inbreuk te plegen op een geheimhoudingsovereenkomst of een andere verplichting tot het niet openbaar maken van het bedrijfsgeheim; of
iii)
inbreuk te plegen op een contractuele of andere verplichting tot beperking van het gebruik van het bedrijfsgeheim;
c)
het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim, wanneer dit geschiedt door een persoon die op het ogenblik van het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken ervan wist, of gezien de omstandigheden, had moeten weten dat het bedrijfsgeheim direct of indirect werd verkregen van een persoon die het bedrijfsgeheim onrechtmatig gebruikte of openbaar maakte in de zin van punt b), ook indien deze persoon een andere persoon ertoe heeft gebracht om de handelingen die in dat punt worden genoemd, te verrichten.
4.
Geen van de bepalingen van deze onderafdeling mag op zodanige wijze worden geïnterpreteerd dat zij een partij ertoe verplicht een van de volgende activiteiten te beschouwen als in strijd met eerlijke handelsgebruiken:
a)
ontdekking of creatie op onafhankelijke wijze van de relevante informatie door een persoon;
b)
het nabouwen van een product door een persoon die er rechtmatig in het bezit van is en die niet gebonden is aan een rechtsgeldige verplichting de verkrijging van de relevante informatie te beperken;
c)
het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van informatie die is vereist of toegestaan door de relevante binnenlandse wetgeving;
d)
het gebruik door werknemers van ervaringen en vaardigheden die zij op eerlijke wijze tijdens de normale uitoefening van hun functie hebben opgedaan.
5.
Geen van de bepalingen van deze onderafdeling mag op zodanige wijze worden geïnterpreteerd dat zij een beperking vormt van de vrijheid van meningsuiting en informatie, met inbegrip van de mediavrijheid zoals die wordt beschermd in de rechtspraak van elke van de partijen.
ARTIKEL 250
Civielrechtelijke procedures en maatregelen voor bedrijfsgeheimen
1.
Elke partij zorgt ervoor dat eenieder die deelneemt aan de civielrechtelijke procedures als bedoeld in artikel 249, of die toegang heeft tot documenten die deel uitmaken van deze gerechtelijke procedures, een bedrijfsgeheim of vermeend bedrijfsgeheim niet mag gebruiken of openbaar maken, voor zover de bevoegde autoriteiten dit bedrijfsgeheim als reactie op een voldoende verantwoorde aanvraag van een belanghebbende hebben aangemerkt als vertrouwelijk en waarop zij zijn geattendeerd door dergelijke deelname of toegang.
2.
In de civielrechtelijke procedures als bedoeld in artikel 249 zorgt elke partij ervoor dat haar gerechtelijke autoriteiten ten minste de bevoegdheid hebben om:
a)
voorlopige maatregelen te treffen om het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim op een manier die in strijd is met eerlijke handelsgebruiken, te voorkomen;
b)
dwangmiddelen in te stellen om het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim op een manier die in strijd is met eerlijke handelsgebruiken, te voorkomen;
c)
aan eenieder die wist of had moeten weten dat hij doende was een bedrijfsgeheim te verkrijgen, te gebruiken of openbaar te maken op een manier die in strijd is met eerlijke handelsgebruiken, een schadevergoeding op te leggen, te betalen aan de houder van het bedrijfsgeheim, die passend is voor de werkelijke schade die deze wegens het verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van het bedrijfsgeheim heeft geleden;
d)
specifieke maatregelen te treffen om de vertrouwelijkheid te garanderen van elk bedrijfsgeheim of vermeend bedrijfsgeheim dat in een civielrechtelijke procedure in verband met het vermeende verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van een bedrijfsgeheim op een manier die in strijd is met eerlijke handelsgebruiken, wordt overgelegd; dergelijke specifieke maatregelen kunnen overeenkomstig de binnenlandse wetgeving van de relevante partij, de mogelijkheid omvatten om:
i)
geheel of gedeeltelijk de toegang tot bepaalde documenten te beperken;
ii)
de toegang te beperken tot hoorzittingen en hun respectieve opnamen of transcripties; alsmede
iii)
een niet-vertrouwelijke versie ter beschikking te stellen van een vonnis waarin de passages die bedrijfsgeheimen bevatten zijn verwijderd of aangepast; alsmede
e)
sancties op te leggen aan de partijen of aan andere personen die onder de bevoegdheid van de rechtbank vallen, voor niet-toepassing van maatregelen die door de rechtbank krachtens lid 1 of punt d) van dit lid zijn getroffen, betreffende de bescherming van een bedrijfsgeheim of vermeend bedrijfsgeheim dat tijdens de rechtsprocedure is overgelegd.
3.
Van de partijen wordt niet vereist dat zij instaan voor de gerechtelijke procedures en maatregelen als bedoeld in artikel 249, indien de activiteit in strijd met eerlijke handelsgebruiken geschiedt, overeenkomstig hun eigen binnenlandse wetgeving, met de bedoeling een fout, wangedrag, of illegale activiteiten te onthullen, of om een rechtmatig belang te beschermen dat door de wet is erkend.
ARTIKEL 251
Bescherming van gegevens die zijn ingediend ter verkrijging van een vergunning voor het in de handel brengen van een geneesmiddel
1.
Elke partij zorgt ervoor dat commerciële vertrouwelijke informatie die is ingediend ter verkrijging van een vergunning voor het in de handel brengen van een geneesmiddel vertrouwelijk blijft en niet aan derden wordt meegedeeld tenzij dringende redenen van volksgezondheid daartoe verplichten. Ook alle vertrouwelijke bedrijfsinformatie geniet bescherming tegen oneerlijk commercieel gebruik.
2.
Elke partij zorgt ervoor dat gedurende een periode van acht jaar, te rekenen vanaf de datum waarop de vergunning voor het in de handel brengen in de betrokken partij voor het eerst is verleend, de openbare instantie die verantwoordelijk is voor het verlenen van de vergunning voor het in de handel brengen, geen rekening houdt met vertrouwelijke bedrijfsinformatie of met de resultaten van pre-klinische of klinische tests, die zijn overgelegd in het eerste verzoek voor het in de handel brengen, en die vervolgens worden ingediend door een persoon of entiteit, hetzij particulier of openbaar, ter onderbouwing van een andere aanvraag voor een vergunning voor het in de handel brengen van een geneesmiddel, zonder dat de persoon of entiteit die dergelijke gegevens heeft ingediend, hiermee uitdrukkelijk heeft ingestemd, tenzij internationale overeenkomsten die door beide partijen worden erkend, anders bepalen.
3.
Gedurende een periode van tien jaar, te rekenen vanaf de datum waarop de vergunning voor het in de handel brengen in de betrokken partij voor het eerst is verleend, leidt het verlenen van een vergunning voor het in de handel brengen van enige volgende toepassing die is gebaseerd op de resultaten van pre-klinische of klinische tests die zijn overgelegd in het eerste verzoek voor het in de handel brengen, niet tot een vergunning voor het in de handel brengen van een geneesmiddel, tenzij de volgende aanvrager zijn eigen resultaten van pre-klinische of klinische tests overlegt (of de resultaten van pre-klinische of klinische tests die zijn gebruikt met de instemming van de partij die deze informatie eerst had verstrekt), en aan dezelfde vereisten voldoet als de eerste aanvrager.
Producten die niet voldoen aan de vereisten van dit lid, mogen niet op de markt worden gebracht.
4.
Voorts wordt de in lid 3 bedoelde periode van tien jaar verlengd tot maximaal 11 jaar, indien de houder van de aanvankelijke vergunning gedurende de eerste acht jaar na het verkrijgen van deze vergunning een vergunning verkrijgt voor een of meer nieuwe therapeutische indicaties die worden beschouwd als een belangrijk klinisch voordeel ten opzichte van de bestaande behandelingen.
ARTIKEL 252
Gegevensbescherming met betrekking tot gewasbeschermingsmiddelen
1.
Elke partij kent een tijdelijk recht toe aan de eigenaar van een test- of studieverslag dat voor het eerst is ingediend ter verkrijging van een vergunning voor het in de handel brengen van een gewasbeschermingsmiddel. Gedurende die periode wordt het test- of studieverslag niet gebruikt ten behoeve van een andere persoon die een vergunning voor het in de handel brengen van een gewasbeschermingsmiddel tracht te verkrijgen, tenzij de eerste eigenaar hiermee uitdrukkelijk instemt. In deze onderafdeling wordt dit recht betiteld als "gegevensbescherming".
2.
Het in lid 1 bedoelde test- of studieverslag voldoet aan de volgende voorwaarden:
a)
het is noodzakelijk voor de toelating of een wijziging van de toelating om toepassing op een ander gewas mogelijk te maken; alsmede
b)
het is in overeenstemming verklaard met de beginselen van goede laboratoriumpraktijken of goede experimentele praktijken.
3.
De gegevensbescherming geldt voor een termijn van ten minste tien jaar vanaf de eerste vergunning door de bevoegde autoriteit in de desbetreffende partij. Voor gewasbeschermingsmiddelen met een laag risico mag de termijn worden verlengd tot 13 jaar.
4.
De in lid 3 bedoelde termijnen worden met drie maanden verlengd bij elke verlenging van de vergunning voor beperkte toepassingen, indien deze vergunningen door de houder van de vergunning worden aangevraagd uiterlijk vijf jaar na de datum van verlening van de eerste vergunning door de bevoegde autoriteit. De totale termijn voor gegevensbescherming mag in geen geval meer dan 13 jaar bedragen. Voor gewasbeschermingsmiddelen met een laag risico mag de totale termijn voor gegevensbescherming in geen geval meer dan 15 jaar bedragen.
Onder "beperkte toepassing" wordt verstaan de toepassing van een gewasbeschermingsmiddel in een partij voor planten of plantaardige producten die niet op ruime schaal worden geteeld in die partij of die op ruime schaal worden geteeld om aan een uitzonderlijke behoefte op het gebied van gewasbescherming te voldoen.
5.
Een test of studie wordt eveneens beschermd wanneer deze voor de verlenging of de herziening van een vergunning noodzakelijk was. In die gevallen bedraagt de periode voor gegevensbescherming 30 maanden.
6.
Elke partij stelt maatregelen vast om de aanvrager en houders van eerdere vergunningen die op de respectieve grondgebieden van de partijen zijn gevestigd, ertoe te verplichten
geheime informatie te delen, om herhaling van proeven op gewervelde dieren te voorkomen.
ONDERAFDELING VII
PLANTENRASSEN
ARTIKEL 253
Plantenrassen
1.
Elke partij beschermt kwekersrechten overeenkomstig het Internationaal Verdrag tot bescherming van kweekproducten (UPOV), met inbegrip van de uitzondering op het kwekersrecht als bedoeld in artikel 15 van dat verdrag, en werkt samen om deze rechten te bevorderen en te handhaven.
2.
Voor de Republiek Armenië is dit artikel niet later van toepassing dan drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst.
AFDELING C
HANDHAVING VAN INTELLECTUELE-EIGENDOMSRECHTEN
ONDERAFDELING I
ALGEMENE BEPALINGEN
ARTIKEL 254
Algemene verplichtingen
1.
De partijen herbevestigen hun verbintenissen in het kader van de TRIPS-Overeenkomst, in het bijzonder deel III daarvan. Elke partij voorziet in de in deze afdeling uiteengezette aanvullende maatregelen, procedures en rechtsmiddelen, die nodig zijn om te zorgen voor de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten. Deze maatregelen, procedures en rechtsmiddelen zijn eerlijk en billijk, niet onnodig ingewikkeld of duur, of met onredelijke termijnen of nodeloze vertragingen.
2.
De in lid 1 bedoelde maatregelen, procedures en rechtsmiddelen zijn tevens doeltreffend, evenredig en afschrikkend; zij worden zodanig toegepast dat het scheppen van belemmeringen voor legitiem handelsverkeer wordt vermeden en dat wordt voorzien in waarborgen tegen misbruik van deze procedures.
3.
Voor de toepassing van onderafdeling II van deze afdeling worden onder het begrip "intellectuele-eigendomsrechten" ten minste de volgende rechten verstaan:
a)
auteursrecht;
b)
naburige rechten;
c)
sui generis recht van de samensteller van een databank;
d)
rechten van de ontwerper van topografieën van halfgeleiderproducten;
e)
rechten op handelsmerken;
f)
rechten inzake modellen;
g)
octrooirechten, met inbegrip van rechten die voortvloeien uit aanvullende beschermingscertificaten;
h)
geografische aanduidingen;
i)
rechten op gebruiksmodellen;
j)
kwekersrechten; alsmede
k)
handelsnamen voor zover deze beschermd worden als exclusieve eigendomsrechten in de desbetreffende interne wetgeving.
Bedrijfsgeheimen vallen niet onder het toepassingsgebied van deze afdeling. De handhaving van bedrijfsgeheimen wordt in artikel 250 behandeld.
ARTIKEL 255
Gerechtigde aanvragers
Elke partij erkent dat de volgende personen gerechtigd zijn te verzoeken om toepassing van de in deze afdeling en in deel III van de TRIPS-Overeenkomst bedoelde maatregelen, procedures en rechtsmiddelen:
a)
houders van intellectuele-eigendomsrechten in overeenstemming met de toepasselijke wetgeving;
b)
alle andere personen die gemachtigd zijn deze rechten te gebruiken, in het bijzonder licentiehouders, voor zover toegestaan door en in overeenstemming met de toepasselijke wetgeving;
c)
instanties voor het collectieve beheer van intellectuele-eigendomsrechten die officieel erkend zijn als gerechtigd tot het vertegenwoordigen van houders van intellectuele-eigendomsrechten, voor zover toegestaan door en in overeenstemming met de toepasselijke wetgeving;
d)
beroepsorganisaties die officieel erkend zijn als gerechtigd tot het vertegenwoordigen van houders van intellectuele-eigendomsrechten, voor zover toegestaan door en in overeenstemming met de toepasselijke wetgeving.
ONDERAFDELING II
CIVIELRECHTELIJKE HANDHAVING
ARTIKEL 256
Maatregelen ter bescherming van bewijsmateriaal
1.
Elke partij zorgt ervoor dat de bevoegde rechterlijke instanties, al voordat een bodemprocedure is begonnen, op verzoek van een partij die redelijkerwijs beschikbaar bewijsmateriaal heeft overgelegd tot staving van de stelling dat er inbreuk op haar intellectuele-eigendomsrecht is gemaakt of zal worden gemaakt, onmiddellijk afdoende voorlopige maatregelen kunnen gelasten om het relevante bewijsmateriaal in verband met de vermeende inbreuk te beschermen, mits de bescherming van vertrouwelijke informatie wordt gewaarborgd.
2.
De in lid 1 bedoelde voorlopige maatregelen kunnen de gedetailleerde beschrijving, met of zonder monsterneming, dan wel de fysieke inbeslagname van de vermeende inbreuk makende goederen en, in voorkomend geval, de bij de productie of distributie daarvan gebruikte materialen en werktuigen en de desbetreffende documenten omvatten. Die maatregelen worden met name genomen, zo nodig zonder dat de tegenpartij wordt gehoord, wanneer het aannemelijk is dat uitstel de houder van het recht onherstelbare schade zal berokkenen, of indien er een aantoonbaar gevaar bestaat dat bewijsmateriaal wordt vernietigd. De andere partij heeft het recht te worden gehoord binnen een redelijke termijn.
ARTIKEL 257
Recht op informatie
1.
Elk van beide partijen ziet erop toe dat de bevoegde rechterlijke instanties in het kader van civiele procedures wegens inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht naar aanleiding van een met redenen omkleed en proportioneel verzoek van de eiser kunnen gelasten dat de inbreukmaker of iedere andere persoon die partij of getuige bij een geschil is, informatie verstrekt over de oorsprong en het distributienetwerk van de goederen of diensten die een inbreuk op het intellectuele-eigendomsrecht vormen.
Voor de toepassing van dit lid betekent "iedere andere persoon" een persoon die:
a)
de inbreukmakende goederen op commerciële schaal in zijn bezit blijkt te hebben;
b)
de inbreukmakende diensten op commerciële schaal blijkt te gebruiken;
c)
op commerciële schaal diensten blijkt te verlenen die bij inbreukmakende activiteiten worden gebruikt; of
d)
door een in dit lid bedoelde persoon is aangewezen als zijnde betrokken bij de productie, de vervaardiging of de distributie van de goederen of bij het verlenen van de diensten.
De in dit lid bedoelde informatie omvat, naargelang van het geval:
a)
de naam en het adres van de producenten, fabrikanten, distributeurs, aanbieders en andere eerdere houders van de goederen of diensten, alsmede van de beoogde groot- en detailhandelaren; alsmede
b)
informatie over de geproduceerde, vervaardigde, geleverde, ontvangen of bestelde hoeveelheden, en over de voor de desbetreffende goederen of diensten verkregen prijs.
2.
Dit artikel geldt onverminderd voor andere wettelijke bepalingen waarbij:
a)
de houder van het recht ruimere rechten op informatie worden toegekend;
b)
het gebruik van de krachtens dit artikel meegedeelde informatie in civiele of strafzaken wordt geregeld;
c)
de aansprakelijkheid wegens misbruik van het recht op informatie wordt geregeld;
d)
de mogelijkheid wordt geboden te weigeren gegevens te verstrekken die de in lid 1 bedoelde persoon zouden dwingen deelname door hemzelf of door naaste verwanten aan een inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht toe te geven; of
e)
de bescherming van de vertrouwelijkheid van informatiebronnen of de verwerking van persoonsgegevens wordt geregeld.
ARTIKEL 258
Voorlopige en conservatoire maatregelen
1.
Elke partij ziet erop toe dat de rechterlijke instanties, op verzoek van de aanvrager, een voorlopig bevel kunnen uitvaardigen tegen de vermeende inbreukmaker dat bedoeld is om een dreigende inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht te voorkomen. De rechterlijke instanties kunnen ook, indien wenselijk en indien het interne recht hierin voorziet op straffe van een dwangsom, tijdelijk voortzetting van de vermeende inbreuk op dat intellectuele-eigendomsrecht verbieden, dan wel aan deze voortzetting de voorwaarde verbinden dat voor schadeloosstelling van de rechthebbende zekerheid wordt gesteld. Onder dezelfde voorwaarden kan een voorlopig bevel worden uitgevaardigd tegen een tussenpersoon wier diensten door een derde worden gebruikt om inbreuk te maken op een intellectuele-eigendomsrecht.
2.
Een voorlopig bevel kan ook worden uitgevaardigd om de inbeslagname of afgifte te kunnen gelasten van goederen waarvan wordt vermoed dat zij inbreuk maken op een intellectuele-eigendomsrecht, teneinde te voorkomen dat zij in het handelsverkeer worden gebracht of zich daarin bevinden.
3.
De partijen zorgen ervoor dat, in geval van vermeende inbreuk op commerciële schaal en indien de indiener van het verzoek omstandigheden aantoont die de schadevergoeding in gevaar dreigen te brengen, de rechterlijke instanties conservatoir beslag kunnen laten leggen op de roerende en onroerende goederen van de vermeende inbreukmaker, met inbegrip van het blokkeren van zijn bankrekeningen en andere tegoeden. Met het oog daarop kunnen de bevoegde instanties overlegging van bancaire, financiële of commerciële documenten of passende inzage van de desbetreffende informatie gelasten.
ARTIKEL 259
Corrigerende maatregelen
1.
Elke partij ziet erop toe dat de bevoegde rechterlijke instanties op verzoek van de eiser, onverminderd de aan de houder van het betrokken recht wegens de inbreuk verschuldigde schadevergoeding en zonder schadeloosstelling van welke aard ook, op zijn minst de definitieve onttrekking aan het handelsverkeer of de vernietiging kunnen gelasten van de goederen waarvan zij hebben vastgesteld dat zij inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht maken. In voorkomend geval kunnen de bevoegde rechterlijke instanties ook de vernietiging gelasten van materialen en werktuigen die hoofdzakelijk zijn gebruikt voor het ontwerpen of vervaardigen van die goederen.
2.
De rechterlijke instanties van de partijen hebben de bevoegdheid te gelasten dat de in lid 1 bedoelde maatregelen op kosten van de inbreukmaker worden uitgevoerd, tenzij bijzondere redenen dit beletten.
ARTIKEL 260
Rechterlijke bevelen
Elke partij zorgt ervoor dat de rechterlijke instanties, wanneer een inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht wordt vastgesteld, een bevel tot staking van de inbreuk tegen de inbreukmaker en tegen een tussenpersoon van wie de diensten door een derde worden gebruikt om inbreuk te maken op een intellectuele-eigendomsrecht, kunnen uitvaardigen.
ARTIKEL 261
Alternatieve maatregelen
Een partij kan bepalen dat de bevoegde rechterlijke instanties, in voorkomend geval en op verzoek van de persoon aan wie de in de artikelen 259 of 260 vastgelegde maatregelen kunnen worden opgelegd, kunnen gelasten dat de maatregelen van deze artikelen niet worden toegepast, maar in plaats daarvan aan de benadeelde partij een geldelijke schadeloosstelling wordt betaald. Dergelijke geldelijke schadeloosstelling wordt betaald wanneer de persoon aan wie de maatregelen kunnen worden opgelegd, zonder opzet en zonder nalatigheid heeft gehandeld, wanneer uitvoering van de maatregelen van de artikelen 259 en 260 de betrokkene onevenredige schade zou berokkenen en wanneer geldelijke schadeloosstelling van de benadeelde partij redelijkerwijs toereikend lijkt.
ARTIKEL 262
Schadevergoedingen
1.
Elke partij zorgt ervoor dat de rechterlijke instanties, op verzoek van de benadeelde partij, de inbreukmaker die wist of redelijkerwijs had moeten weten dat hij inbreuk pleegde, gelasten aan de houder van het recht een schadevergoeding te betalen die passend is voor de werkelijke schade die deze wegens de inbreuk heeft geleden. De rechterlijke instanties die de schadevergoeding vaststellen:
a)
houden rekening met alle passende aspecten, zoals de negatieve economische gevolgen, waaronder winstderving, die de benadeelde partij heeft ondervonden, de onrechtmatige winst die de inbreukmaker heeft genoten en, in voorkomend geval, andere elementen dan economische factoren, onder meer de morele schade die de houder van het recht door de inbreuk heeft geleden; of
b)
kunnen als alternatief voor het bepaalde onder a) in voorkomend geval de schadevergoeding vaststellen als een eenmalige vergoeding, op basis van elementen zoals ten minste het bedrag aan royalty's of vergoedingen dat verschuldigd was geweest indien de inbreukmaker toestemming had gevraagd om het intellectuele-eigendomsrecht in kwestie te gebruiken.
2.
De partijen kunnen ten behoeve van de benadeelde partij bepalen dat de rechterlijke instanties invordering van winsten of betaling van een, eventueel vooraf vastgestelde, schadevergoeding kunnen gelasten, indien de inbreukmaker niet wist of niet redelijkerwijs had moeten weten dat hij inbreuk pleegde.
ARTIKEL 263
Gerechtskosten
Elke partij draagt er zorg voor dat, als algemene regel, redelijke en proportionele gerechtskosten en andere kosten die de in het gelijk gestelde partij heeft gemaakt, door de in het ongelijk gestelde partij worden gedragen, tenzij de billijkheid zich daartegen verzet.
ARTIKEL 264
Openbaarmaking van rechterlijke uitspraken
Elke partij draagt er zorg voor dat de rechterlijke instanties in rechtszaken wegens inbreuk op een intellectuele-eigendomsrecht op verzoek van de eiser kunnen gelasten dat op kosten van de inbreukmaker passende maatregelen tot verspreiding van de informatie over de uitspraak worden getroffen, met inbegrip van bekendmaking en publicatie van de volledige of gedeeltelijke uitspraak.
ARTIKEL 265
Vermoeden van auteurschap of houderschap van rechten
De partijen erkennen dat het voor de toepassing van de in deze afdeling bedoelde maatregelen, procedures en rechtsmiddelen volstaat voor de auteur van een werk van letterkunde of kunst, om als zodanig te worden beschouwd en derhalve het recht te hebben om een rechtsvordering wegens inbreuk in te stellen, dat zijn naam op de gebruikelijke wijze op het werk is vermeld, totdat bewijs van het tegendeel is geleverd.
ONDERAFDELING III
GRENSHANDHAVING
ARTIKEL 266
Grenshandhaving
1.
Bij de tenuitvoerlegging van maatregelen aan de grens in verband met de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten zorgt elke partij voor consistentie met de verplichtingen in het kader van de GATT 1994 en de TRIPS-Overeenkomst.
2.
Om de doeltreffende bescherming van de intellectuele-eigendomsrechten op het douanegebied van de partijen te waarborgen, stellen de respectieve douaneautoriteiten een reeks methoden vast om zendingen te identificeren die goederen bevatten waarvan wordt vermoed dat zij inbreuk maken op een intellectuele-eigendomsrecht, overeenkomstig de leden 3 en 4. Tot deze methoden behoren risicoanalysetechnieken die onder andere zijn gebaseerd op door de houder van een recht verstrekte informatie, verzamelde informatie en vrachtinspecties.
3.
De douaneautoriteiten van elke partij treffen op verzoek van de houders van een recht maatregelen om het in het vrije verkeer brengen van goederen onder douanetoezicht op te schorten of goederen vast te houden, wanneer een inbreuk wordt vermoed op handelsmerken, auteursrechten en naburige rechten, geografische aanduidingen, octrooien, gebruiksmodellen, industriële modellen, topografieën van geïntegreerde schakelingen en kwekersrechten.
4.
Uiterlijk drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst vatten de partijen gesprekken aan over het recht van hun respectieve douaneautoriteiten om op eigen initiatief het in het vrije verkeer brengen van goederen onder douanetoezicht op te schorten of goederen vast te houden, wanneer een inbreuk wordt vermoed op handelsmerken, auteursrechten en naburige rechten, geografische aanduidingen, octrooien, gebruiksmodellen, industriële modellen, topografieën van geïntegreerde schakelingen en kwekersrechten.
5.
Onverminderd lid 3 heeft een partij de vrijheid maar geen verplichting om deze procedures toe te passen op de invoer van goederen die door de rechthebbende of met diens toestemming in een ander land in de handel worden gebracht.
6.
De partijen komen overeen samen te werken met betrekking tot de internationale handel in goederen waarvoor een vermoeden bestaat dat zij inbreuk maken op intellectuele-eigendomsrechten. Tot dat doel stelt elke partij een contactpunt binnen zijn douanedienst in en stelt de andere partij daarvan in kennis. Dergelijke samenwerking heeft betrekking op de uitwisseling van informatie over mechanismen om informatie te verzamelen van de houders van rechten, over beste werkwijzen en ervaringen op het gebied van risicobeheerstrategieën, alsmede over methoden om zendingen te identificeren waarvan wordt vermoed dat zij inbreukmakende goederen bevatten. Elke informatie wordt verstrekt op een manier die de bepalingen van de bescherming van persoonsgegevens die op het grondgebied van elke partij gelden, ten volle eerbiedigt.
7.
Zonder afbreuk te doen aan andere manieren van samenwerking is het protocol inzake wederzijdse administratieve bijstand in douaneaangelegenheden van toepassing op de grenshandhaving met betrekking tot intellectuele-eigendomsrechten.
8.
Zonder afbreuk te doen aan de algemene bevoegdheden van het Partnerschapscomité is het subcomité douane als bedoeld in artikel 126 bevoegd om de correcte werking en de uitvoering van deze afdeling te garanderen, door prioriteiten vast te stellen en te voorzien in passende procedures voor samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van beide partijen.
ONDERAFDELING IV
OVERIGE BEPALINGEN VOOR DE HANDHAVING
ARTIKEL 267
Gedragscodes
1.
De partijen stimuleren:
a)
de ontwikkeling door handels- of beroepsverenigingen of -organisaties van gedragscodes die ten doel hebben bij te dragen tot de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten; alsmede
b)
de indiening bij de bevoegde autoriteiten van de partijen van ontwerp-gedragscodes en van evaluaties van de toepassing van deze gedragscodes.
ARTIKEL 268
Samenwerking
1.
De partijen werken samen ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van de verbintenissen en verplichtingen uit hoofde van dit hoofdstuk.
2.
De samenwerking tussen de partijen strekt zich uit, maar is niet beperkt tot de volgende activiteiten:
a)
uitwisseling van informatie over het rechtskader met betrekking tot intellectuele-eigendomsrechten en de relevante regels om deze te beschermen en te handhaven; uitwisseling van ervaringen met betrekking tot de voortgang op wetgevingsgebied op die terreinen in de Europese Unie en de Republiek Armenië;
b)
uitwisseling van ervaringen en informatie over de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten;
c)
uitwisseling van ervaringen met betrekking tot de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten op centraal en subcentraal niveau door de douane, de politie en administratieve en gerechtelijke instanties;
d)
coördinatie ter voorkoming van de uitvoer van nagemaakte goederen, ook met derde landen;
e)
capaciteitsopbouw en uitwisseling en opleiding van personeel;
f)
bevordering en verspreiding van informatie over intellectuele-eigendomsrechten, onder meer in zakenkringen en het maatschappelijk middenveld; voorlichting over intellectuele-eigendomsrechten van consumenten en houders van een recht;
g)
uitbreiding van institutionele samenwerking, bijvoorbeeld tussen bureaus voor intellectuele eigendom van beide partijen;
h)
actieve bevordering van voorlichting aan en scholing van het grote publiek over het beleid inzake intellectuele-eigendomsrechten, onder meer door formulering van doeltreffende strategieën om te bepalen wat de belangrijkste doelgroepen zijn en door vormgeving van communicatieprogramma's ter vergroting van het bewustzijn van de consument en de media over de impact van inbreuk op intellectuele-eigendomsrechten, met inbegrip van het gevaar voor de gezondheid en de veiligheid en het verband met de georganiseerde misdaad.
3.
Onverminderd de leden 1 en 2, en als aanvulling daarop houden de partijen in voorkomend geval een effectieve dialoog over intellectuele-eigendomskwesties (IE-dialoog) en behandelen daar onderwerpen die van belang zijn voor de bescherming en de handhaving van de onder dit hoofdstuk vallende intellectuele-eigendomsrechten, alsmede alle andere relevante onderwerpen.
HOOFDSTUK 8
OVERHEIDSOPDRACHTEN
ARTIKEL 269
Betrekkingen met de WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten
De partijen bevestigen hun wederzijdse rechten en verplichtingen in het kader van de herziene Overeenkomst inzake overheidsopdrachten van 2012
(WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten). Deze rechten en verplichtingen die zijn opgesteld bij de WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, met inbegrip van de specificaties voor elke partij zoals uiteengezet in de respectieve bijlagen bij aanhangsel I, worden in deze overeenkomst opgenomen en vallen onder de bepalingen voor de bilaterale regeling voor geschillenbeslechting van hoofdstuk 13.
ARTIKEL 270
Extra toepassingsgebied
1.
De partijen passen mutatis mutandis de bepalingen toe van de artikelen I tot en met IV, VI tot en met XV, XVI.1 tot en met XVI.3, XVII en XVIII van de WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten op de overheidsopdrachten die worden bestreken door bijlage XI bij deze overeenkomst.
2.
Het Partnerschapscomité kan besluiten bijlage XI bij deze overeenkomst te wijzigen. Wat de procedure betreft voor wijzigingen en rectificaties van deze bijlage door een partij, passen de partijen mutatis mutandis de bepalingen toe van artikel XIX van de WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, mits de kennisgevingen direct geschieden aan de andere partij en de verwijzing naar geschillenbeslechting wordt begrepen als een verwijzing naar hoofdstuk 13.
ARTIKEL 271
Aanvullende voorschriften
De partijen passen op de aanbestedingen die worden bestreken respectievelijk door de bijlage bij aanhangsel I van de WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten en door bijlage XI bij deze overeenkomst, de volgende aanvullende voorschriften toe:
Elektronische publicatie van kennisgevingen van aanbestedingen
1.
Elke partij garandeert dat alle kennisgevingen van geplande aanbestedingen direct op elektronische wijze gratis toegankelijk worden gemaakt via een enkel toegangspunt op internet. Voorts kunnen de kennisgevingen ook worden gepubliceerd in een gepaste papieren vorm. Dergelijke media worden op ruime schaal verspreid en blijven gemakkelijk toegankelijk voor het publiek, ten minste tot het verstrijken van de in het bericht vermelde termijn.
Voorschriften voor de beroepsprocedures
2.
Elke partij zorgt ervoor dat met de maatregelen die worden getroffen in verband met de beroepsprocedures als bedoeld in artikel XVIII van de WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, de noodzakelijke bevoegdheden worden verleend om:
a)
zo snel mogelijk en in kort geding voorlopige maatregelen te nemen om de beweerde inbreuk ongedaan te maken of te voorkomen dat de betrokken belangen verder worden geschaad, met inbegrip van maatregelen om de gunningsprocedure van een contract voor een overheidsopdracht of de tenuitvoerlegging van enig door de aanbestedende diensten genomen besluit, op te schorten dan wel te doen opschorten;
b)
onwettig genomen besluiten nietig te verklaren dan wel nietig te doen verklaren, met inbegrip van het verwijderen van discriminerende technische, economische of financiële specificaties in oproepen tot voorgenomen of geplande inschrijving, bestekken dan wel in enig ander stuk dat verband houdt met de gunningsprocedure; alsmede
c)
schadevergoeding toe te kennen aan degenen die door een inbreuk schade hebben geleden.
3.
In geval van de herziening van een gunningsbesluit zorgt elke partij ervoor dat de aanbestedende autoriteit de opdracht niet kan sluiten vooraleer het beroepsorgaan een besluit heeft getroffen over de aanvraag of besloten heeft tot voorlopige maatregelen of tot herziening. De opschorting eindigt niet vroeger dan de afloop van de opschortende termijn als bedoeld in lid 6.
4.
Elke partij zorgt ervoor dat de besluiten van de beroepsinstanties op doeltreffende wijze kunnen worden gehandhaafd.
5.
De leden van de onafhankelijke beroepsinstanties zijn niet de vertegenwoordigers van een van de aanbestedende autoriteiten.
Wat betreft beroepsinstanties die geen rechterlijke instantie zijn, draagt elke partij er zorg voor dat:
a)
hun beslissingen altijd schriftelijk met redenen worden omkleed;
b)
elke vermeende onwettige maatregel van de onafhankelijke beroepsinstantie of elke vermeende fout in de uitoefening van de bevoegdheden van de beroepsinstantie onderworpen is aan rechterlijke toetsing of toetsing door een ander onafhankelijk orgaan dat een rechtbank of tribunaal is en onafhankelijk is van zowel de aanbestedende autoriteit als de beroepsinstantie;
c)
voor de benoeming en de beëindiging van het mandaat van de leden van deze onafhankelijke instantie dezelfde voorwaarden gelden als voor rechters, wat betreft de voor de benoeming bevoegde autoriteit, de duur van hun mandaat en hun afzetbaarheid;
d)
ten minste de voorzitter van deze onafhankelijke instantie dezelfde juridische en beroepskwalificaties heeft als een rechter; alsmede
e)
de onafhankelijke instantie haar besluiten neemt na een procedure op tegenspraak en deze besluiten, met middelen die door elke lidstaat worden vastgesteld, juridisch bindend zijn.
Opschortende termijn
6.
De aanbestedende autoriteit kan na het besluit tot gunning van een opdracht binnen het toepassingsgebied van dit hoofdstuk geen opdracht sluiten vooraleer:
a)
de opschortende termijn van ten minste 10 kalenderdagen is verstreken, ingaande op de dag na de datum waarop het besluit tot gunning van de opdracht per faxbericht of met elektronische middelen aan de betrokken inschrijvers is gezonden; of
b)
een termijn van hetzij ten minste 15 kalenderdagen, ingaande op de dag na de datum waarop het besluit tot gunning van de opdracht aan de betrokken inschrijvers en gegadigden is gezonden, hetzij ten minste 10 kalenderdagen, ingaande op de dag na de datum waarop het besluit tot gunning van de opdracht is ontvangen, is verstreken, indien andere communicatiemiddelen worden gebruikt.
Een partij kan anderzijds ook erin voorzien dat de opschortende termijn ingaat door de publicatie van het gunningsbesluit in een gratis beschikbaar elektronisch medium, uit hoofde van artikel XVI.2 van de WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten.
Inschrijvers worden geacht bij de procedure betrokken te zijn zolang zij niet definitief zijn uitgesloten. De uitsluiting is definitief wanneer de betrokken inschrijvers daarvan in kennis zijn gesteld en wanneer de uitsluiting wettig is bevonden door een onafhankelijke beroepsinstantie, dan wel er niet langer beroep tegen de uitsluiting kan worden ingesteld. Kandidaten worden geacht bij de procedure betrokken te zijn zolang de aanbestedende autoriteit aan de betrokken inschrijvers geen mededeling heeft gedaan van de afwijzing van hun aanvraag vóór kennisgeving van het gunningsbesluit van de opdracht.
7.
Een partij kan besluiten dat de opschortende termijnen als bedoeld in lid 6, eerste alinea, onder a), en b), niet van toepassing zijn in de volgende gevallen:
a)
indien de enige inschrijver als bedoeld in lid 6, derde alinea, degene is wie de opdracht wordt gegund en er geen andere betrokken kandidaten zijn;
b)
indien een contract is gebaseerd op een kaderovereenkomst; alsmede
c)
indien een specifiek contract is gebaseerd op een dynamisch aankoopsysteem.
Onverbindendheid
8.
Elke partij zorgt ervoor dat, indien de aanbestedende autoriteit een opdracht heeft gegund zonder voorafgaande publicatie waar dit niet is toegestaan, de betrokken opdracht door een beroepsorgaan dat onafhankelijk is van de aanbestedende autoriteit, of door een gerechtelijk orgaan, als onverbindend wordt verklaard, of dat de onverbindendheid het resultaat is van het besluit van een dergelijk orgaan.
De wetgeving van elke partij stelt de gevolgen vast van een opdracht die als onverbindend wordt verklaard, door te voorzien in vernietiging met terugwerkende kracht van alle contractuele verbintenissen of in nietigverklaring van de verbintenissen die nog moeten worden uitgevoerd. In dit laatste geval voorziet elke partij in de toepassing van andere sancties.
9.
Een partij kan bepalen dat het beroepsorgaan of een gerechtelijk orgaan een opdracht niet als onverbindend kan verklaren, ook als de opdracht onrechtmatig werd gegund, indien het beroepsorgaan of een gerechtelijk orgaan van oordeel is, na onderzoek van alle relevante aspecten, dat dwingende redenen van algemeen belang het noodzakelijk maken dat de overeenkomst verbindend blijft. In dit laatste geval voorziet elke partij in de toepassing van alternatieve sancties.
Niet-discriminatie van bestaande bedrijven
10.
Elke partij zorgt ervoor dat de aanbieders van de andere partij die een commerciële aanwezigheid op haar grondgebied hebben gevestigd, door de vestiging, verwerving of handhaving van een rechtspersoon, nationale behandeling wordt toegekend met betrekking tot elke overheidsopdracht van de partij op haar grondgebied. Deze verplichting geldt ongeacht of de opdracht is gedekt door de bijlagen van de partijen bij aanhangsel I van de WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten of door bijlage XI bij deze overeenkomst.
De algemene uitzonderingen waarin is voorzien bij artikel III van de WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten, zijn van toepassing.
HOOFDSTUK 9
HANDEL EN DUURZAME ONTWIKKELING
ARTIKEL 272
Doelstellingen en toepassingsgebied
1.
De partijen herinneren aan de Agenda 21 van de Conferentie van de Verenigde Naties inzake milieu en ontwikkeling van 1992, de Verklaring van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) over de fundamentele principes en rechten met betrekking tot werk van 1998, het Uitvoeringsplan van Johannesburg over duurzame ontwikkeling van 2002, de Ministeriële Verklaring van de Economische en Sociale Raad van de Verenigde Naties van 2006 inzake het creëren van een omgeving op nationaal en internationaal niveau die bevorderlijk is voor het genereren van volledige en productieve werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor allen en de gevolgen daarvan voor duurzame ontwikkeling, de Verklaring van de ILO over sociale gerechtigheid voor een eerlijke mondialisering van 2008, het slotdocument "The future we want" van de conferentie van de Verenigde Naties over duurzame ontwikkeling van 2012, en de VN-Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, getiteld "Onze wereld transformeren: Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling", goedgekeurd in 2015.
De partijen herbevestigen hun verbintenis om de ontwikkeling van de internationale handel op zodanige wijze te bevorderen dat deze bijdraagt aan de doelstelling van duurzame ontwikkeling, voor het welzijn van huidige en toekomstige generaties, en om erop toe te zien dat deze doelstelling wordt geïntegreerd in en tot uitdrukking komt op elk niveau van hun handelsbetrekkingen.
2.
De partijen herbevestigen hun verbintenis om duurzame ontwikkeling na te streven, waarvan de pijlers – economische en sociale ontwikkeling en milieubescherming – nauw samenhangen en elkaar wederzijds versterkende componenten zijn. Zij benadrukken de voordelen die het inhoudt wanneer handelsgerelateerde vraagstukken op het gebied van arbeid en milieu als onderdeel van een wereldwijde aanpak van handel en duurzame ontwikkeling worden beschouwd.
3.
Wanneer in dit hoofdstuk wordt verwezen naar "arbeid", gaat het om kwesties die betrekking hebben op de in het kader van de Verklaring van de ILO over sociale gerechtigheid voor een eerlijke mondialisering van 2008 overeengekomen strategische doelstellingen van de ILO, door middel waarvan het Programma voor fatsoenlijk werk tot uitdrukking wordt gebracht.
ARTIKEL 273
Recht regels te stellen en beschermingsniveaus
De partijen erkennen het recht van elke partij om haar eigen beleid en prioriteiten voor duurzame ontwikkeling en haar eigen niveaus van interne milieu- en arbeidsbescherming vast te stellen, en dienovereenkomstig haar wetgeving en beleid ter zake vast te stellen of te wijzigen, in overeenstemming met haar verbintenissen op grond van internationaal erkende normen en overeenkomsten als bedoeld in de artikelen 274 en 275, en zij streven ernaar dat hun wetgeving en beleid voorzien in hoge beschermingsniveaus voor milieu en werknemers, en dat deze worden bevorderd, en zij streven naar een voortdurende verbetering van hun wetgeving en beleid en de onderliggende beschermingsniveaus.
ARTIKEL 274
Internationale arbeidsnormen en -overeenkomsten
1.
De partijen erkennen dat volledige en productieve werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor allen de hoofdelementen zijn voor het zoeken naar oplossingen voor aangelegenheden in verband met de mondialisering, en herbevestigen hun verbintenis om de ontwikkeling van de internationale handel op zodanige wijze te bevorderen dat deze tot volledige en productieve werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor allen leidt. In die context verbinden de partijen zich ertoe waar nodig elkaar te raadplegen en samen te werken bij handelsgerelateerde arbeidsvraagstukken van wederzijds belang.
2.
Overeenkomstig hun verplichtingen als ILO-lid en de Verklaring van de ILO over de fundamentele principes en rechten met betrekking tot werk en de follow-up daarvan van 1998 verbinden de partijen zich ertoe in hun wetgeving en praktijk en op hun gehele grondgebied de internationaal erkende fundamentele arbeidsnormen, zoals die zijn vervat in de fundamentele ILO-verdragen en de protocollen bij die verdragen, te eerbiedigen, te bevorderen en te verwezenlijken, en in het bijzonder:
a)
de vrijheid van vereniging en de daadwerkelijke erkenning van het recht op collectieve onderhandelingen;
b)
de uitbanning van alle vormen van dwangarbeid of verplichte arbeid;
c)
de daadwerkelijke afschaffing van kinderarbeid; alsmede
d)
de uitbanning van discriminatie met betrekking tot werk en beroep.
3.
De partijen herbevestigen hun verbintenis de door de lidstaten respectievelijk de Republiek Armenië geratificeerde fundamentele, prioritaire en andere ILO-verdragen, alsook de protocollen bij die verdragen, op doeltreffende wijze in hun wetgeving en praktijk ten uitvoer te leggen.
4.
De partijen overwegen eveneens de resterende prioritaire en andere verdragen die door de ILO als bijgewerkt zijn geclassificeerd, te ratificeren. In die context wisselen de partijen regelmatig informatie uit over hun respectieve situatie en voortgang in het ratificatieproces.
5.
De partijen erkennen dat de schending van de fundamentele principes en rechten met betrekking tot werk niet als legitiem relatief voordeel mag worden ingeroepen of op andere wijze als zodanig mag worden gebruikt, en dat de arbeidsnormen niet voor protectionistische handelsdoeleinden mogen worden gebruikt.
ARTIKEL 275
Internationaal goed bestuur en overeenkomsten op milieugebied
1.
De partijen erkennen de waarde van internationaal goed bestuur en overeenkomsten op milieugebied als antwoord van de internationale gemeenschap op mondiale of regionale milieuproblemen en benadrukken de noodzaak de wederzijdse ondersteuning van handel en milieu te versterken. In die context verbinden de partijen zich ertoe waar nodig elkaar te raadplegen en samen te werken met betrekking tot onderhandelingen over handelsgerelateerde milieuvraagstukken en met betrekking tot andere handelsgerelateerde milieuaangelegenheden van wederzijds belang.
2.
De partijen herbevestigen hun verbintenis om de multilaterale milieuovereenkomsten waarbij zij partij zijn, op doeltreffende wijze in hun wetgeving en praktijk ten uitvoer te leggen.
3.
De partijen wisselen regelmatig informatie uit over hun respectieve situatie en voortgang met betrekking tot de ratificatie van multilaterale milieuovereenkomsten of de wijzigingen daarvan.
4.
De partijen herbevestigen hun verbintenis ten aanzien van het bereiken van de uiteindelijke doelstelling van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering van 1992 (UNFCCC) en het bijbehorende protocol van Kyoto van 1998 en de Overeenkomst van Parijs van 2015. Zij verbinden zich ertoe samen te werken aan de versterking van het multilaterale, op regels gebaseerde stelsel uit hoofde van het UNFCCC, alsook samen te werken aan de verdere ontwikkeling en uitvoering van het internationale kader tegen de klimaatverandering uit hoofde van het UNFCCC en de daarmee verband houdende overeenkomsten en besluiten.
5.
Geen enkele bepaling in deze overeenkomst staat eraan in de weg dat de partijen maatregelen vaststellen of handhaven ter tenuitvoerlegging van de multilaterale milieuovereenkomsten waarbij zij partij zijn, op voorwaarde dat dergelijke maatregelen niet worden toegepast op een manier die een willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen de partijen of een verkapte beperking van het handelsverkeer zou betekenen.
ARTIKEL 276
Handel en investeringen ten behoeve van duurzame ontwikkeling
De partijen herbevestigen hun verbintenis om de bijdrage van de handel aan de doelstelling van duurzame ontwikkeling in economisch, sociaal en ecologisch opzicht te versterken. Met het oog daarop verbinden de partijen zich ertoe:
a)
te erkennen het positieve effect dat fundamentele arbeidsnormen en fatsoenlijk werk op economische efficiëntie, innovatie en productiviteit kunnen hebben, en zich in te zetten voor een grotere politieke coherentie tussen het handelsbeleid enerzijds en het arbeidsbeleid anderzijds;
b)
ernaar te streven de handel en de investeringen in milieugoederen en -diensten te vergemakkelijken en te bevorderen, onder meer door de aanpak van niet-tarifaire belemmeringen ter zake;
c)
te streven naar vergemakkelijking van het wegnemen van handels- en investeringsbelemmeringen met betrekking tot goederen en diensten die van bijzonder belang zijn voor de vermindering van de gevolgen van klimaatverandering, zoals duurzame hernieuwbare energie en energiezuinige producten en diensten, onder meer door:
i)
de vaststelling van beleidskaders die bevorderlijk zijn voor de toepassing van de beste beschikbare technologieën;
ii)
de bevordering van normen die aan de ecologische en economische behoeften beantwoorden; alsmede
iii)
de technische handelsbelemmeringen tot een minimum terug te dringen;
d)
overeen te komen de handel in goederen die bijdragen tot betere sociale voorwaarden en milieuvriendelijker werkwijzen, waaronder producten die onder vrijwillige duurzaamheidsregelingen vallen, zoals programma's voor eerlijke en ethische handel alsmede milieukeurmerken, te bevorderen; alsmede
e)
overeen te komen maatschappelijk verantwoord ondernemen te bevorderen, onder meer door de uitwisseling van informatie en van beste werkwijzen. In dat verband beroepen zij zich op de internationaal erkende beginselen en richtsnoeren ter zake, zoals de OESO-richtsnoeren voor multinationale ondernemingen, het "Global Compact"-initiatief van de Verenigde Naties en de Tripartiete beginselverklaring van de ILO betreffende multinationale ondernemingen en sociaal beleid van 1977.
ARTIKEL 277
Biologische diversiteit
1.
De partijen erkennen dat het van belang is zorg te dragen voor de instandhouding en het duurzame gebruik van biologische diversiteit als hoofdelement voor het bereiken van duurzame ontwikkeling, en herbevestigen hun verbintenis tot instandhouding en duurzaam gebruik van biologische diversiteit, uit hoofde van het Verdrag inzake biologische diversiteit van 1992 en de geratificeerde protocollen daarbij, het strategische plan voor biodiversiteit, de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten van 1973 (CITES) en andere relevante internationale instrumenten waarbij zij partij zijn.
2.
Met het oog daarop verbinden de partijen zich ertoe:
a)
het duurzame gebruik van natuurlijke hulpbronnen te bevorderen en bij te dragen tot de instandhouding van de biodiversiteit bij het ondernemen van handelsactiviteiten;
b)
informatie uit te wisselen over activiteiten inzake de handel in op natuurlijke hulpbronnen gebaseerde producten die erop gericht zijn het biodiversiteitsverlies een halt toe te roepen en de druk op de biodiversiteit te verminderen, en, in voorkomend geval, samen te werken om het effect van hun respectieve beleidsmaatregelen te optimaliseren en de wederzijdse ondersteuning daarvan te waarborgen;
c)
de opname te bevorderen in de bijlagen bij CITES van soorten die aan de CITES-criteria voor opname beantwoorden;
d)
doeltreffende maatregelen goed te keuren en toe te passen tegen de illegale handel in wilde dieren, met inbegrip van bij CITES beschermde soorten, en samen te werken bij de bestrijding van die illegale handel;
e)
samen te werken op regionaal en mondiaal niveau met het oog op de bevordering van:
i)
de instandhouding en het duurzame gebruik van biologische diversiteit in natuurlijke of agrarische ecosystemen, met inbegrip van bedreigde soorten en hun habitat, speciaal beschermde natuurgebieden en genetische diversiteit;
ii)
het herstel van de ecosystemen en de eliminatie of de vermindering van de negatieve milieu-effecten als gevolg van het gebruik van levende en niet-levende natuurlijke hulpbronnen of van ecosystemen; alsmede
iii)
de toegang tot genetische rijkdommen en een eerlijke en billijke verdeling van de baten die voortvloeien uit het gebruik ervan.
ARTIKEL 278
Duurzaam bosbeheer en handel in bosbouwproducten
1.
De partijen erkennen dat het van belang is zorg te dragen voor het behoud en het duurzame beheer van de bossen en van de bijdrage van de bossen aan de economische, ecologische en sociale doelstellingen van de partijen.
2.
Met het oog daarop verbinden de partijen zich ertoe:
a)
de handel in hout afkomstig uit op duurzame wijze beheerde bossen, dat is gekapt overeenkomstig de nationale wetgeving van het land van houtkap, te bevorderen;
b)
informatie uit te wisselen over maatregelen ter bevordering van het verbruik van hout en houtproducten afkomstig uit op duurzame wijze beheerde bossen, en, in voorkomend geval, samen te werken bij de opstelling van dergelijke maatregelen;
c)
in voorkomend geval maatregelen ter bevordering van de instandhouding van de bosbedekking en ter bestrijding van illegale houtkap en de daaraan gerelateerde handel, onder meer ten aanzien van derde landen, vast te stellen;
d)
informatie uit te wisselen over activiteiten ter verbetering van goed bestuur op bosbouwgebied en, in voorkomend geval, samen te werken om het effect van hun respectieve beleidsmaatregelen die erop gericht zijn illegaal gekapt hout en producten daarvan van de handelsstromen uit te sluiten, te optimaliseren en de wederzijdse ondersteuning daarvan te waarborgen;
e)
de opname te bevorderen in de bijlagen bij CITES van houtsoorten die aan de CITES-criteria voor opname beantwoorden; alsmede
f)
op regionaal en mondiaal niveau samen te werken met het oog op de bevordering van de instandhouding van de bosbedekking en het duurzame beheer van alle soorten bossen, met toepassing van certificering ter bevordering van het verantwoord beheer van de bossen.
ARTIKEL 279
Handel en duurzaam beheer van levende mariene hulpbronnen
Gelet op het belang van het waarborgen van een verantwoord en duurzaam beheer van de visbestanden, alsmede van het bevorderen van goed bestuur in de handel, verbinden de partijen zich ertoe:
a)
beste werkwijzen met betrekking tot visserijbeheer, met het oog op de instandhouding en het duurzame beheer van de visbestanden, op basis van de ecosysteemaanpak, te bevorderen;
b)
doeltreffende maatregelen voor de monitoring van en de controle op visserijactiviteiten te treffen;
c)
gecoördineerde systemen voor de verzameling van gegevens en bilaterale wetenschappelijke samenwerking te bevorderen ter verbetering van de actuele wetenschappelijke adviezen ten behoeve van het visserijbeheer;
d)
samen te werken bij de bestrijding van illegale, ongemelde en ongereglementeerde (IOO-) visserij en visserijgerelateerde activiteiten door middel van uitgebreide, doeltreffende en transparante maatregelen; alsmede
e)
beleid en maatregelen ten uitvoer te leggen om IOO-producten uit te sluiten van de handelsstromen en van hun markten, overeenkomstig het Internationaal actieplan van de Voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) om illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij (IOO-visserij) te voorkomen, tegen te gaan en te beëindigen.
ARTIKEL 280
Eerbiediging van beschermingsniveaus
1.
De partijen erkennen dat het niet gepast is handel of investeringen aan te moedigen door de beschermingsniveaus waarin hun respectieve milieu- en arbeidswetgeving voorziet, te verlagen.
2.
De partijen zien niet af of wijken niet af van de toepassing, of bieden niet aan af te zien of af te wijken van de toepassing, van hun milieu- en arbeidswetgeving op zodanige wijze dat dit als aanmoediging werkt voor de handel of de vestiging, de overname, de uitbreiding of de handhaving van een investering of van een investeerder op hun respectieve grondgebied.
3.
De partijen doen niet zodanig afbreuk aan de daadwerkelijke handhaving van hun respectieve milieu- en arbeidswetgeving door een onafgebroken of herhaald handelen of nalaten, dat dit als aanmoediging werkt voor de handel of investeringen.
ARTIKEL 281
Wetenschappelijke informatie
Bij de opstelling en tenuitvoerlegging van op de bescherming van het milieu of de arbeidsomstandigheden gerichte maatregelen die de handel of de investeringen tussen de partijen negatief kunnen beïnvloeden, houden de partijen rekening met de beschikbare wetenschappelijke en technische informatie alsmede de relevante internationale normen, richtsnoeren en aanbevelingen, indien voorhanden, waaronder het voorzorgsbeginsel.
ARTIKEL 282
Transparantie
Elke partij ziet er, in overeenstemming met haar interne wet- en regelgeving en hoofdstuk 12, op toe dat alle op de bescherming van het milieu of de arbeidsomstandigheden gerichte maatregelen die de handel of de investeringen negatief kunnen beïnvloeden, op transparante wijze worden opgesteld, ingevoerd en ten uitvoer gelegd, dat zij tijdig worden aangekondigd, dat hierover een openbare raadpleging wordt gehouden en dat niet-overheidsactoren op passende wijze tijdig worden geïnformeerd en geconsulteerd.
ARTIKEL 283
Evaluatie van effecten op duurzaamheid
De partijen verbinden zich ertoe het effect van de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst op de duurzame ontwikkeling te beoordelen en te volgen via hun bestaande participatieprocessen en participatieve instellingen en die welke in het kader van deze overeenkomst in het leven zijn geroepen, bijvoorbeeld door handelsgerelateerde beoordelingen van het effect op de duurzaamheid.
ARTIKEL 284
Samenwerking bij handel en duurzame ontwikkeling
1.
De partijen erkennen het belang van samenwerking op het gebied van handelsgerelateerde aspecten van het arbeids- en milieubeleid teneinde de doelstellingen van deze overeenkomst te verwezenlijken. Zij kunnen samenwerken op onder meer de volgende gebieden:
a)
arbeids- of milieu-aspecten van handel en duurzame ontwikkeling in het kader van internationale fora, waaronder met name de WTO, de ILO, het Milieuprogramma van de Verenigde Naties, het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties, en multilaterale milieuovereenkomsten;
b)
methoden en indicatoren voor handelsgerelateerde duurzaamheidseffectbeoordelingen;
c)
effecten van arbeids- en milieuvoorschriften, -normen en -standaarden op handel, evenals effecten van handels- en investeringsvoorschriften op de arbeid en het milieu, met inbegrip van de opstelling van arbeids- en milieuvoorschriften en arbeids- en milieubeleid;
d)
positieve en negatieve effecten van deze overeenkomst op duurzame ontwikkeling en manieren om deze effecten te versterken, te voorkomen of te verzachten, waarbij tevens rekening wordt gehouden met door een van de partijen of beide partijen verrichte duurzaamheidseffectbeoordelingen;
e)
bevordering van de ratificatie en de doeltreffende tenuitvoerlegging van de fundamentele, prioritaire en andere bijgewerkte ILO-verdragen en de multilaterale milieuovereenkomsten die in een handelscontext van belang zijn;
f)
bevordering van particuliere en openbare certificerings-, traceerbaarheids- en keurmerksystemen, waaronder milieukeuren;
g)
bevordering van maatschappelijk verantwoord ondernemen, bijvoorbeeld door middel van bewustmakingsacties en onderschrijving, tenuitvoerlegging en follow-up van internationaal erkende richtsnoeren en beginselen;
h)
handelsgerelateerde aspecten van het ILO-Programma voor fatsoenlijk werk, daaronder begrepen het verband tussen handel en volledige en productieve werkgelegenheid, het aanpassingsvermogen van de arbeidsmarkt, de fundamentele arbeidsnormen, doeltreffende rechtsmiddelensystemen (met inbegrip van arbeidsinspectie) voor het handhaven van arbeidsrechten, arbeidsstatistieken, de ontwikkeling van menselijk potentieel en een leven lang leren, sociale bescherming en sociale integratie, sociale dialoog en gelijke kansen voor mannen en vrouwen;
i)
handelsgerelateerde aspecten van multilaterale milieuovereenkomsten, met inbegrip van douanesamenwerking;
j)
handelsgerelateerde aspecten van de huidige en toekomstige internationale regeling in verband met klimaatverandering, met inbegrip van middelen om koolstofarme technologieën en energie-efficiëntie te bevorderen;
k)
handelsgerelateerde maatregelen ter bevordering van de instandhouding en het duurzame gebruik van biologische diversiteit, met inbegrip van de bestrijding van de illegale handel in wilde dieren en planten;
l)
handelsgerelateerde maatregelen ter bevordering van de instandhouding en het duurzame beheer van bossen, om zo ontbossing te verminderen, ook wat illegale houtkap betreft; alsmede
m)
handelsgerelateerde maatregelen ter bevordering van duurzame visserijmethoden en de handel in producten afkomstig uit duurzaam beheerde visbestanden.
2.
De partijen wisselen informatie en ervaring uit over hun activiteiten ter bevordering van de samenhang en de wederzijdse ondersteuning van doelstellingen op het gebied van handel, milieu en sociale aspecten. Voorts voeren de partijen hun samenwerking en dialoog op inzake kwesties van duurzame ontwikkeling die in de context van hun wederzijdse handelsbetrekkingen aan de orde komen.
3.
Bij dergelijke samenwerking en dialoog worden de belanghebbenden betrokken, met name de sociale partners, evenals andere maatschappelijke organisaties, in het kader van het bij artikel 366 ingestelde platform van maatschappelijke organisaties.
4.
Het Partnerschapscomité kan regels vaststellen voor dergelijke samenwerking en dialoog.
ARTIKEL 285
Geschillenbeslechting
Hoofdstuk 13, afdeling 3, onderafdeling 2, van deze titel is niet van toepassing op geschillen waarop dit hoofdstuk van toepassing is. Nadat het arbitragepanel zijn eindverslag heeft opgesteld overeenkomstig de artikelen 325 en 326, bespreken de partijen de passende maatregelen die zij zullen nemen, waarbij zij rekening houden met dit verslag. Het Partnerschapscomité ziet toe op de tenuitvoerlegging van dergelijke maatregelen en blijft de zaak volgen, onder andere door middel van het in artikel 284, lid 3, bedoelde mechanisme.
HOOFDSTUK 10
MEDEDINGING
AFDELING A
ARTIKEL 286
Beginselen
De partijen erkennen het belang van een vrije en onvervalste mededinging voor hun handels- en investeringsbetrekkingen. De partijen erkennen dat concurrentieverstorende praktijken en overheidsmaatregelen de goede werking van de markten kunnen verstoren en de voordelen van de liberalisering van het handelsverkeer kunnen ondergraven.
AFDELING B
KARTELBESTRIJDING EN FUSIES
ARTIKEL 287
Wetgevingskader
1.
Elke partij keurt haar eigen wetgeving goed en handhaaft deze met betrekking tot alle sectoren van de economie
en pakt de volgende praktijken op een doeltreffende manier aan:
a)
horizontale en verticale overeenkomsten tussen ondernemingen, besluiten van ondernemersverenigingen en onderling afgestemde feitelijke gedragingen van ondernemingen die ertoe strekken of die ten gevolge hebben dat de mededinging wordt verhinderd, beperkt of vervalst;
b)
misbruik van een machtspositie door een of meer ondernemingen;
c)
concentraties van ondernemingen die doeltreffende mededinging aanzienlijk hinderen, meer bepaald als gevolg van de totstandbrenging of versterking van een machtspositie.
Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt in het vervolg naar deze wet verwezen als de "mededingingswet"
.
2.
Alle ondernemingen, openbare of particuliere, zijn onderworpen aan de mededingingswet als bedoeld in lid 1. De toepassing van de mededingingswet mag ondernemingen niet belemmeren in de wettelijke of feitelijke uitvoering van de aan hen opgedragen bijzondere taken van algemeen belang. Uitzonderingen van een partij op de mededingingswet blijven beperkt tot taken van algemeen belang, evenredig met het nagestreefde beleidsdoel en transparant.
ARTIKEL 288
Tenuitvoerlegging
1.
Elke partij houdt operationeel onafhankelijke autoriteiten in stand die verantwoordelijk zijn voor de volledige tenuitvoerlegging en doeltreffende handhaving van de in artikel 287 bedoelde mededingingswet en die daartoe toereikend met bevoegdheden en middelen zijn uitgerust.
2.
De partijen passen hun respectieve mededingingswetgeving op transparante en niet-discriminerende wijze toe, met inachtneming van de beginselen van een billijke rechtsgang en van het recht van verweer van de betrokken ondernemingen, ongeacht hun nationaliteit of eigendomsstatus.
ARTIKEL 289
Samenwerking
1.
Om de doelstellingen van deze overeenkomst te bereiken en een doeltreffende versterking van de mededinging te stimuleren erkennen de partijen dat het in hun gezamenlijke belang is om de samenwerking op te voeren met betrekking tot de ontwikkeling van het mededingingsbeleid en het onderzoek naar kartelbestrijding en fusies.
2.
Voor dit doel streven de mededingingsautoriteiten van de partijen ernaar om, waar dit mogelijk en passend is, hun handhavingsactiviteiten met betrekking tot dezelfde of verwante zaken te coördineren.
3.
Om de samenwerking als bedoeld in lid 1 te vergemakkelijken kunnen de mededingingsautoriteiten van de partijen informatie uitwisselen.
AFDELING C
SUBSIDIES
ARTIKEL 290
Beginselen
De partijen komen overeen dat een partij subsidies kan toekennen indien dat nodig is voor het bereiken van een openbare beleidsdoelstelling. De partijen erkennen dat bepaalde subsidies de goede werking van de markten kunnen verstoren en de voordelen van de liberalisering van het handelsverkeer kunnen ondergraven. In beginsel verleent een partij geen subsidies aan ondernemingen die goederen of diensten aanbieden, indien dergelijke subsidies een negatief effect hebben op de mededinging of de handel, of dat kunnen hebben.
ARTIKEL 291
Definitie en toepassingsgebied
1.
Voor de toepassing van dit hoofdstuk is een "subsidie" een maatregel die beantwoordt aan de voorwaarden van artikel 1, lid 1, van de Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen, die is neergelegd in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst, ongeacht of de subsidie wordt verleend met betrekking tot de productie van goederen dan wel de verlening van diensten.
Alinea 1 doet geen afbreuk aan de uitkomst van toekomstige discussies binnen de WTO over de definitie van subsidies voor diensten. Afhankelijk van de voortgang van dergelijke discussies op WTO-niveau kunnen de partijen een besluit in het Partnerschapscomité vaststellen om deze overeenkomst op dit punt aan te passen.
2.
Een subsidie wordt alleen dan door dit hoofdstuk bestreken indien zij als specifiek wordt aangemerkt overeenkomstig artikel 2 van de Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen. Een subsidie waarop het bepaalde in artikel 295 van deze overeenkomst van toepassing is, wordt geacht specifiek te zijn.
3.
Subsidies die aan alle ondernemingen worden verleend, hetzij openbare of particuliere, zijn het voorwerp van dit hoofdstuk. De toepassing van de voorschriften van deze afdeling mag ondernemingen niet belemmeren in de wettelijke of feitelijke uitvoering van de aan hen opgedragen bijzondere taken van algemeen belang. Uitzonderingen op de voorschriften van deze afdeling blijven beperkt tot taken van algemeen belang, evenredig met het nagestreefde beleidsdoel en transparant.
4.
Artikel 294 van deze overeenkomst is niet van toepassing op subsidies die betrekking hebben op de handel in goederen die vallen onder de Overeenkomst inzake landbouw, die is neergelegd in bijlage 1A bij de WTO-Overeenkomst.
5.
De artikelen 294 en 295 zijn niet van toepassing op de audiovisuele sector.
ARTIKEL 292
Verband met de WTO
De bepalingen van dit hoofdstuk doen geen afbreuk aan de rechten en verplichtingen van een partij uit hoofde van artikel XV van GATS, artikel XVI van GATT 1994, de Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen en de Overeenkomst inzake landbouw.
ARTIKEL 293
Transparantie
1.
Om de twee jaar geeft elke partij de andere partij kennis van de rechtsgrondslag, de vorm, het bedrag of het begrote bedrag alsmede, zo mogelijk, de ontvanger van de binnen de rapportageperiode verleende subsidies.
2.
Deze kennisgeving wordt geacht te zijn uitgebracht wanneer de relevante informatie door of namens de partijen beschikbaar is gesteld op een openbaar toegankelijke website, uiterlijk op 31 december van het volgende kalenderjaar. De eerste kennisgeving moet binnen twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst beschikbaar worden gesteld.
3.
Kennisgevingen die in het kader van de Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen zijn gedaan, gelden als voldaan indien een partij voldoet aan de kennisgevingsverplichtingen krachtens artikel 25 van de Overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen, mits daarin alle krachtens lid 1 van dit artikel vereiste informatie is vervat.
ARTIKEL 294
Overleg
1.
Indien een partij van oordeel is dat een subsidie die door de andere partij is verleend, en die niet is gedekt door artikel 295, een negatief effect kan hebben op haar belangen, kan deze partij haar bezorgdheid uitspreken bij de partij die de subsidie heeft verleend, en verzoeken om overleg over de aangelegenheid. De partij waaraan het verzoek is gericht, neemt dit in zorgvuldige en welwillende overweging.
2.
Onverminderd de transparantievereisten die zijn uiteengezet in artikel 293 en met het oog op de oplossing van het probleem, beoogt het overleg in het bijzonder het beleidsdoel vast te stellen waarvoor de subsidies zijn verleend, alsook het bedrag van de subsidie in kwestie, en gegevens waarmee het negatieve effect van de subsidie op de handel en investeringen kan worden geëvalueerd.
3.
Om het overleg te vergemakkelijken verstrekt de partij waaraan het verzoek is gericht, binnen 60 dagen na ontvangst van het verzoek informatie over de betrokken subsidie.
4.
Als de partij die het verzoek indient, na ontvangst van de informatie over de betrokken subsidie meent dat de subsidie buitensporige negatieve gevolgen heeft of kan hebben voor haar handels- en investeringsbelangen, doet de partij waaraan het verzoek wordt gericht, haar best om deze negatieve gevolgen van de subsidie op de handels- en investeringsbelangen van de verzoekende partij weg te werken of te verkleinen.
ARTIKEL 295
Subsidies onder voorwaarden
Elke partij past op de volgende subsidies voorwaarden toe in zoverre deze negatieve gevolgen hebben of kunnen hebben op de handel of investeringen van de andere partij:
a)
een wettelijke regeling waarbij een regering direct of indirect verantwoordelijk is voor schulden of verplichtingen van bepaalde ondernemingen, is toegestaan, mits deze verantwoordelijkheid voor schulden en verplichtingen geldt voor een beperkt bedrag van die schulden en verplichtingen of voor een beperkte duur van die verantwoordelijkheid;
b)
subsidies aan insolvente of noodlijdende ondernemingen onder diverse vormen (onder meer leningen en garantstellingen, uitkeringen in contanten, kapitaalinjecties, verstrekkingen van activa onder de marktprijs en belastingvrijstellingen), voor een duur van meer dan één jaar, zijn toegestaan, mits er een geloofwaardig herstructureringsprogramma op basis van realistische vooronderstellingen bestaat dat ervoor moet zorgen dat de insolvente of noodlijdende onderneming binnen redelijke tijd weer op lange termijn levensvatbaar wordt, en mits de onderneming zelf op significante wijze bijdraagt aan de kosten van de herstructurering.
ARTIKEL 296
Gebruik van subsidies
Elke partij zorgt ervoor dat de bedrijven de verleende subsidies alleen gebruiken voor de beleidsdoelstelling waarvoor zij zijn verleend.
AFDELING D
ALGEMENE BEPALINGEN
ARTIKEL 297
Geschillenbeslechting
Geen partij maakt gebruik van de geschillenbeslechting waarin is voorzien in hoofdstuk 13 van deze overeenkomst voor een zaak die valt onder afdeling B van dit hoofdstuk of onder artikel 294, lid 4.
ARTIKEL 298
Vertrouwelijkheid
1.
Bij het uitwisselen van informatie krachtens dit hoofdstuk nemen de partijen de beperkingen in acht die in hun respectieve wetgeving voortvloeien uit het beroeps- of zakengeheim en garanderen zij de bescherming van bedrijfsgeheimen en andere vertrouwelijke informatie.
2.
Alle informatie die krachtens dit hoofdstuk wordt meegedeeld, wordt door de ontvangende partij als vertrouwelijk behandeld, tenzij de andere partij overeenkomstig haar binnenlandse wetgeving de openbaarmaking ervan heeft toegestaan of deze informatie algemeen bekend heeft gemaakt.
ARTIKEL 299
Evaluatieclausule
De partijen onderwerpen de aangelegenheden waarnaar in dit hoofdstuk wordt verwezen, aan een voortdurende evaluatie. Elk van beide partijen kan dergelijke aangelegenheden voorleggen aan het Partnerschapscomité. De partijen gaan om de vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst na welke vorderingen bij de tenuitvoerlegging van dit hoofdstuk zijn gemaakt, voor zover zij gezamenlijk niet anders besluiten.
HOOFDSTUK 11
OVERHEIDSBEDRIJVEN
ARTIKEL 300
Gedelegeerde autoriteit
Tenzij anderszins bepaald, draagt elke partij er zorg voor dat om het even welk bedrijf, inclusief een overheidsbedrijf, een bedrijf waaraan bijzondere rechten of privileges zijn toegekend, of een aangewezen monopolie, waaraan door haar regelgevende, administratieve dan wel andere overheidsbevoegdheid is gedelegeerd, om het even op welk overheidsniveau, bij de uitoefening van die bevoegdheid in overeenstemming met haar verplichtingen uit hoofde van de onderhavige overeenkomst handelt.
ARTIKEL 301
Definities
Voor de toepassing van dit hoofdstuk gelden de volgende definities:
a)
"overheidsbedrijf": een bedrijf, inclusief een dochteronderneming, waarin een partij, direct of indirect:
i)
meer dan 50% van het geplaatste kapitaal van de onderneming in bezit heeft, of meer dan 50% van de stemmen controleert die zijn verbonden met de aandelen die het bedrijf uitgeeft;
ii)
meer dan de helft van de leden van de raad van bestuur van het bedrijf of een equivalent orgaan kan benoemen; of
iii)
controle op de onderneming kan uitoefenen;
b)
"een bedrijf waaraan bijzondere rechten of privileges zijn toegekend": een bedrijf, inclusief een dochteronderneming, openbaar of particulier, waaraan door een partij in rechte of in feite speciale rechten of privileges zijn toegekend. Speciale rechten en privileges worden door een partij toegekend wanneer zij de onderneming die een goed of dienst mag leveren, aanwijst, of het aantal van dergelijke ondernemingen tot twee of meer beperkt, anders dan op objectieve, evenredige en niet-discriminatoire criteria, en daardoor de mogelijkheid van een ander bedrijf om in hetzelfde geografische gebied en onder substantieel dezelfde voorwaarden hetzelfde goed te leveren of dezelfde dienst te verlenen, ernstig beperkt;
c)
"aangewezen monopolie": een entiteit die betrokken is bij een commerciële activiteit, met inbegrip van een groep entiteiten of een regeringsorgaan, en enige dochteronderneming daarvan, die op de relevante markt op het grondgebied van een partij is aangewezen als enige aanbieder of enige koper van een product of dienst, maar geen entiteit omvat waaraan in dat verband exclusieve intellectuele-eigendomsrechten zijn verleend;
d)
"commerciële activiteiten": activiteiten die uiteindelijk tot doel hebben de productie van een goed of de verlening van een dienst die op de relevante markt zal worden verkocht in hoeveelheden en voor de prijs die door het bedrijf worden bepaald en die worden ondernomen met het oog op het maken van winst, maar die geen activiteiten omvatten die worden ondernomen door een bedrijf dat:
i)
werkt zonder winstoogmerk;
ii)
werkt op basis van kostendekkendheid; of
iii)
openbare diensten verleent;
e)
"commerciële overwegingen": prijs, kwaliteit, beschikbaarheid, verhandelbaarheid, vervoer en andere voorwaarden van aankoop of verkoop, of andere factoren waarmee normaal rekening zou worden gehouden bij de commerciële beslissingen van een bedrijf dat in de relevante sector of industrie werkt volgens de beginselen van de markteconomie;
f)
"aanwijzen": een monopolie instellen of toestaan, of het toepassingsgebied van een monopolie uitbreiden teneinde daaronder een nieuw goed of een nieuwe dienst te laten vallen.
ARTIKEL 302
Toepassingsgebied
1.
De partijen bevestigen hun rechten en verplichtingen ingevolge artikel XVII, leden 1 tot en met 3, van GATT 1994, het Memorandum van overeenstemming betreffende de interpretatie van artikel XVII van GATT 1994, alsook ingevolge artikel VIII, lid 1, lid 2 en lid 5, van GATS.
2.
Dit hoofdstuk heeft betrekking op alle bedrijven die in artikel 300 worden bedoeld als betrokken bij een commerciële activiteit. Indien een bedrijf commerciële en niet-commerciële activiteiten combineert
, worden alleen de commerciële activiteiten van dat bedrijf door dit hoofdstuk bestreken.
3.
Dit hoofdstuk heeft betrekking op alle bedrijven die in artikel 300 worden bedoeld, op centraal en subcentraal bestuursniveau.
4.
Dit hoofdstuk is niet van toepassing op aanbestedingen door een partij of door de aanbestedende diensten van een partij in de zin als bedoeld in de artikelen 278 en 279.
5.
Dit hoofdstuk is niet van toepassing op enige dienst die wordt verleend in het kader van de uitoefening van bestuursgezag in de zin van GATS.
6.
Artikel 304:
a)
is niet van toepassing op de sectoren die zijn bedoeld in de artikelen 143 en 148;
b)
is niet van toepassing op welke maatregel dan ook van een overheidsbedrijf, een bedrijf waaraan bijzondere rechten of privileges zijn toegekend, of een aangewezen monopolie, indien een voorbehoud van een partij, dat is gemaakt tegen een verplichting van nationale behandeling of van meestbegunstigingsbehandeling in het kader van artikel 144, als uiteengezet in het schema van de partij in bijlage VIII-A voor de Europese Unie of bijlage VIII-E voor de Republiek Armenië, van toepassing zou zijn indien dezelfde maatregel door die partij zou zijn genomen of gehandhaafd; alsmede
c)
is van toepassing op commerciële activiteiten van een overheidsbedrijf, een bedrijf waaraan bijzondere rechten of privileges zijn toegekend, of een aangewezen monopolie, indien dezelfde activiteit gevolgen zou hebben voor de handel in diensten met betrekking waartoe een partij in het kader van de artikelen 149 en 150 verbintenissen op zich heeft genomen, met inachtneming van de voorwaarden en kwalificaties als uiteengezet in het schema van die partij in bijlage VIII-B voor de Europese Unie of bijlage VIII-F voor de Republiek Armenië.
ARTIKEL 303
Algemene bepalingen
1.
Zonder afbreuk te doen aan de rechten en plichten van de partijen in het kader van dit hoofdstuk, belet niets in dit hoofdstuk een partij een overheidsbedrijf op te richten of in stand te houden, een monopolie aan te wijzen of in stand te houden of een onderneming bijzondere of exclusieve rechten of voorrechten te verlenen.
2.
Geen van de partijen eist van een bedrijf dat binnen het toepassingsgebied van dit hoofdstuk valt, om te handelen op een manier die in strijd is met dit hoofdstuk, noch moedigt zij daartoe aan.
ARTIKEL 304
Niet-discriminatie en commerciële overwegingen
1.
Elke partij zorgt ervoor dat haar overheidsbedrijven, bedrijven waaraan bijzondere rechten of privileges zijn toegekend, of aangewezen monopolies, wanneer zij commerciële activiteiten aangaan:
a)
handelen overeenkomstig commerciële overwegingen wanneer zij goederen of diensten aankopen of verkopen, behalve wanneer zij moeten voldoen aan voorwaarden van hun openbare-dienstopdracht die niet in overeenstemming zijn met punt b);
b)
bij het aankopen van goederen of diensten:
i)
aan goederen of diensten die worden aangeboden door een bedrijf van de andere partij, een niet minder gunstige behandeling toekennen dan voor soortgelijke goederen of diensten die worden aangeboden door bedrijven van de partij; alsmede
ii)
aan goederen of diensten die worden aangeboden door een bedrijf van de andere partij dat is gevestigd op hun grondgebied, een niet minder gunstige behandeling toekennen dan voor soortgelijke goederen of diensten die worden aangeboden door bedrijven op de relevante markt op hun grondgebied die gevestigde bedrijven zijn van die partij; alsmede
c)
bij het verkopen van goederen of diensten:
i)
aan een bedrijf van de andere partij een niet minder gunstige behandeling toekennen dan aan bedrijven van de partij; alsmede
ii)
aan een bedrijf van de andere partij dat is gevestigd op hun grondgebied, een niet minder gunstige behandeling toekennen dan aan bedrijven op de relevante markt op hun grondgebied die gevestigde bedrijven zijn van die partij.
2.
Lid 1 belet een overheidsbedrijf, een bedrijf waaraan bijzondere rechten of privileges zijn toegekend, of een aangewezen monopolie, niet om:
a)
goederen of diensten te kopen of aan te bieden op verschillende voorwaarden, ook wat betreft prijs, mits dergelijke verschillende voorwaarden overeenstemmen met commerciële overwegingen; alsmede
b)
te weigeren goederen of diensten te kopen of aan te bieden, mits dergelijke weigering overeenstemt met commerciële overwegingen.
ARTIKEL 305
Uitgangspunten van de regelgeving
1.
Elke partij streeft ernaar te garanderen dat de bedrijven als bedoeld in artikel 300 de internationaal erkende normen van behoorlijk ondernemingsbestuur naleven.
2.
Elke partij zorgt ervoor dat met het oog op een doeltreffende en onpartijdige uitoefening van haar regelgevende opdracht in gelijksoortige omstandigheden met betrekking tot alle bedrijven waarover zij toezicht uitoefent, met inbegrip van overheidsbedrijven, bedrijven waaraan bijzondere rechten of privileges zijn toegekend, of aangewezen monopolies, elk regelgevend orgaan dat door een partij wordt opgericht of gehandhaafd, geen verantwoording verschuldigd is aan een van de bedrijven die het controleert.
De onpartijdigheid waarvan het regelgevende orgaan bij zijn werkzaamheden blijk geeft, wordt geëvalueerd aan de hand van een algemeen model of een algemene praktijk van dat regelgevende orgaan.
Voor die sectoren waarvoor de partijen in andere hoofdstukken specifieke verplichtingen zijn overeengekomen in verband met het regelgevende orgaan, zijn de relevante bepalingen in die andere hoofdstukken van kracht.
3.
Elke partij zorgt ervoor dat de wet- en regelgeving op een consistente en niet-discriminatoire wijze wordt gehandhaafd, met inbegrip van de wet- en regelgeving voor ondernemingen als bedoeld in artikel 300.
ARTIKEL 306
Transparantie
1.
Indien een partij redenen heeft om aan te nemen dat haar belangen in het kader van dit hoofdstuk worden geschaad door de commerciële activiteiten van een bedrijf van de andere partij als bedoeld in artikel 300, en die vallen onder het toepassingsgebied van dit hoofdstuk, kan zij de andere partij schriftelijk verzoeken om informatie over de activiteiten van dat bedrijf die verband houden met de door dit hoofdstuk bestreken activiteiten.
In een verzoek om dergelijke informatie moet worden vermeld om welke ondernemingen, welke producten of diensten en welke markten het gaat en welke aanwijzingen er zijn dat deze onderneming praktijken hanteert die de handel of investeringen tussen de partijen belemmeren.
2.
De overeenkomstig lid 1 verstrekte informatie bevat de volgende gegevens:
a)
de eigendom en de stemverhoudingen van de onderneming, waarbij het percentage aandelen en het percentage stemrechten die een partij of een in artikel 300 bedoelde onderneming cumulatief in bezit heeft, worden aangegeven;
b)
een beschrijving van eventuele speciale aandelen of speciale stem- of andere rechten die een partij of een in artikel 300 bedoelde onderneming in bezit heeft, indien deze rechten verschillen van de rechten die verbonden zijn met de algemene gewone aandelen van zulk een entiteit;
c)
de organisatiestructuur van het bedrijf; de samenstelling van de raad van bestuur of van een equivalent orgaan dat directe of indirecte controle uitoefent op zulk een onderneming; en wederzijdse deelname en andere banden met diverse bedrijven of groepen bedrijven, als gespecificeerd in artikel 300;
d)
een beschrijving van de ministeries of overheidsorganen die de onderneming beheren en controleren, een beschrijving van de rapportagekanalen
, alsook van de rechten en werkwijzen van de regering of enig ander overheidsorgaan bij de benoeming, het ontslag of de vergoeding van bestuurders;
e)
het jaarlijkse inkomen of de totale waarde van activa, of beide; alsmede
f)
uitzonderingen, niet-conforme maatregelen, immuniteiten en andere maatregelen, inclusief gunstigere behandeling, die op het grondgebied van de partij waaraan het verzoek wordt gericht, worden toegepast op in artikel 300 bedoelde ondernemingen.
3.
De punten a) tot en met e) van lid 2 zijn niet van toepassing op kleine en middelgrote ondernemingen, zoals gedefinieerd in de wet- en regelgeving van de partij.
4.
Uit hoofde van de leden 1 en 2 kan een partij niet worden verplicht tot het verstrekken van vertrouwelijke informatie waarvan bekendmaking zou ingaan tegen haar wet- en regelgeving, de rechtshandhaving zou belemmeren of anderszins in strijd zou zijn met het openbaar belang, of schadelijk zou zijn voor de rechtmatige commerciële belangen van bepaalde ondernemingen.
HOOFDSTUK 12
Transparantie
ARTIKEL 307
Definities
Voor de toepassing van dit hoofdstuk gelden de volgende definities:
a)
"maatregelen van algemene strekking": wetten, regelingen, procedures en administratieve beschikkingen van algemene aard, die gevolgen kunnen hebben voor onder deze overeenkomst vallende aangelegenheden;
b)
"belanghebbende": iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon die rechtstreeks door een maatregel van algemene strekking kan worden geraakt.
ARTIKEL 308
Doel en toepassingsgebied
De partijen erkennen dat de regelgeving gevolgen voor hun onderlinge handel en investeringen kan hebben en zorgen daarom voor voorspelbare regelgeving voor marktdeelnemers en voor efficiënte procedures voor marktdeelnemers, meer bepaald kleine en middelgrote ondernemingen.
ARTIKEL 309
Bekendmaking
1.
Elke partij garandeert dat maatregelen van algemene strekking die zijn goedgekeurd na de inwerkingtreding van deze overeenkomst:
a)
snel en gemakkelijk toegankelijk zijn via een officieel aangewezen medium, ook langs elektronische weg, zodat ieder zich ermee vertrouwd kan maken;
b)
duidelijk melding maken van de mogelijke reikwijdte, het doel en het opzet van dergelijke maatregelen; alsmede
c)
voldoende tijd tussen de bekendmaking en de inwerkingtreding van dergelijke maatregelen bieden, behalve in naar behoren gemotiveerde gevallen.
2.
Elke partij draagt zorg voor het volgende:
a)
zij streeft ernaar voorstellen tot vaststelling of wijziging van algemene maatregelen, met inbegrip van een toelichting op het doel en de motivering van het voorstel, in een voldoende vroeg stadium bekend te maken;
b)
zij biedt belanghebbenden redelijke mogelijkheden en met name voldoende tijd om commentaar te leveren op de voorgestelde maatregelen of op de voorgestelde wijziging van maatregelen van algemene strekking; alsmede
c)
zij streeft ernaar rekening te houden met de opmerkingen over het voorstel die zij van de belanghebbenden ontvangt.
ARTIKEL 310
Vragen en contactpunten
1.
Elke partij wijst na de inwerkingtreding van deze overeenkomst een contactpunt aan om de doeltreffende uitvoering van deze overeenkomst te garanderen en om de communicatie tussen de partijen over alle onder deze overeenkomst vallende aangelegenheden te vergemakkelijken.
2.
Op verzoek van een partij geeft het contactpunt van de andere partij aan welke dienst of ambtenaar met het onderwerp is belast en verstrekt het de gevraagde hulp om de communicatie met de verzoekende partij te vergemakkelijken.
3.
Elke partij voert passende mechanismen in, of handhaaft deze, om vragen van enige persoon over voorgestelde of van kracht zijnde algemene maatregelen en over de toepassing daarvan te beantwoorden. De vragen kunnen worden ingediend via het krachtens lid 1 opgerichte contactpunt of via een ander geschikt mechanisme, tenzij in deze overeenkomst een specifiek mechanisme is opgericht.
4.
Elke partij voorziet in procedures voor personen die een oplossing zoeken voor problemen die zich voordoen wegens de toepassing van maatregelen van algemene strekking in het kader van deze overeenkomst. Deze procedures doen geen afbreuk aan beroeps- of toetsingsprocedures die de partijen invoeren of handhaven in het kader van deze overeenkomst. Ook doen zij geen afbreuk aan de rechten en verplichtingen van de partijen uit hoofde van hoofdstuk 13.
5.
De partijen erkennen dat de uit hoofde van dit artikel gegeven antwoorden niet altijd definitief en juridisch bindend zijn, maar alleen ter informatie worden gegeven, tenzij in hun wet- en regelgeving anders wordt bepaald.
6.
Op verzoek van de ene partij verstrekt de andere partij onverwijld informatie en beantwoordt zij terstond vragen met betrekking tot een algemene maatregel die of een voorstel tot vaststelling of wijziging van een algemene maatregel dat volgens de verzoekende partij van invloed kan zijn op de werking van deze overeenkomst, ongeacht of de verzoekende partij voordien van die maatregel in kennis was gesteld.
ARTIKEL 311
Uitvoering van algemene maatregelen
Elke partij voert alle algemene maatregelen eenvormig, objectief, onpartijdig en op redelijke wijze uit. Wanneer een partij daartoe in specifieke gevallen dergelijke maatregelen op bepaalde personen, goederen of diensten van de andere partij toepast:
a)
streeft zij ernaar belanghebbenden voor wie een procedure rechtstreeks gevolgen heeft, tijdig en overeenkomstig haar interne procedures in kennis te stellen van de inleiding van een procedure, met daarbij een beschrijving van de aard van de procedure, een verklaring over de rechtsgrondslag voor de inleiding van de procedure en een algemene beschrijving van de aangelegenheden waarover het geschil gaat;
b)
biedt zij belanghebbenden een redelijke mogelijkheid om feiten en argumenten ter ondersteuning van hun standpunten naar voren te brengen voordat tot een definitief administratief optreden wordt overgegaan, voor zover de tijd, de aard van de procedure en het openbaar belang dit toelaten; alsmede
c)
waarborgt zij dat haar procedures gebaseerd zijn op haar interne wetgeving en hiermee in overeenstemming zijn.
ARTIKEL 312
Herziening en beroep
1.
Elk van beide partijen voert overeenkomstig haar binnenlandse wetgeving rechterlijke, scheidsrechterlijke of administratieve instanties of procedures in of handhaaft deze, met het oog op een onverwijlde herziening en, indien gerechtvaardigd, correctie van het administratieve optreden met betrekking tot aangelegenheden waarop deze overeenkomst van toepassing is. De instanties of procedures zijn onpartijdig en onafhankelijk van de dienst of de autoriteit die belast is met de administratieve handhaving, en de verantwoordelijken ervoor hebben geen materieel belang bij de uitkomst van de aangelegenheid.
2.
Elke partij zorgt ervoor dat de procespartijen bij dergelijke instanties of in dergelijke procedures kunnen beschikken over:
a)
een redelijke mogelijkheid om hun respectieve standpunten te ondersteunen of te verdedigen; alsmede
b)
het recht op een beslissing die is gebaseerd op bewijsmateriaal en ingediende stukken, of, indien de interne wetgeving dat vereist, op het door de administratieve instantie samengestelde dossier.
3.
Elk van beide partijen zorgt ervoor dat, behoudens beroep of latere herziening overeenkomstig de binnenlandse wetgeving, de beslissing ten uitvoer wordt gelegd door de dienst of de autoriteit die voor het administratieve optreden ter zake bevoegd is en dat die beslissing ook ten grondslag komt te liggen aan de praktijk van de dienst of autoriteit ter zake.
ARTIKEL 313
Goede regelgeving en behoorlijk bestuurlijk gedrag
1.
De partijen werken samen aan de bevordering van de kwaliteit en doeltreffendheid van de regelgeving, onder meer door de uitwisseling van informatie en van beste werkwijzen over de bij hen doorgevoerde hervorming van de regelgeving en de effectbeoordeling ter zake.
2.
De partijen erkennen de beginselen van behoorlijk bestuurlijk gedrag en komen overeen samen te werken bij de bevordering van die beginselen, onder meer door de uitwisseling van informatie en beste werkwijzen.
ARTIKEL 314
Vertrouwelijkheid
De bepalingen van dit hoofdstuk verplichten de partijen er niet toe vertrouwelijke inlichtingen te onthullen waarvan de verspreiding een belemmering zou vormen voor de toepassing van de wetgeving, strijdig zou zijn met het openbaar belang of afbreuk zou doen aan de rechtmatige handelsbelangen van openbare of particuliere ondernemingen.
ARTIKEL 315
Specifieke bepalingen
De bepalingen van dit hoofdstuk gelden onverminderd specifieke regels die in andere hoofdstukken van deze overeenkomst zijn vastgesteld.
HOOFDSTUK 13
GESCHILLENBESLECHTING
AFDELING A
DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED
ARTIKEL 316
Doel
Het doel van dit hoofdstuk is een doeltreffend en doelmatig mechanisme ter vermijding en geschillenbeslechting tussen de partijen over de interpretatie en toepassing van deze overeenkomst op te zetten, teneinde waar mogelijk tot een onderling overeengekomen oplossing te komen.
ARTIKEL 317
Toepassingsgebied
Dit hoofdstuk is van toepassing op alle geschillen over de interpretatie en toepassing van de bepalingen van deze titel, tenzij anders bepaald.
AFDELING B
OVERLEG EN BEMIDDELING
ARTIKEL 318
Overleg
1.
De partijen streven ernaar elk geschil op te lossen door te goeder trouw overleg te plegen om tot een onderling overeengekomen oplossing te komen.
2.
Wanneer een partij de andere partij om overleg verzoekt, doet zij dat schriftelijk, met kopie aan het Partnerschapscomité, met vermelding van de maatregel waarom het gaat en welke van de bepalingen in deze titel zij van toepassing acht.
3.
Het overleg wordt binnen 30 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek gehouden en vindt, tenzij de partijen anders overeenkomen, plaats op het grondgebied van de partij waaraan het verzoek gericht is. Het overleg wordt 30 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek geacht te zijn afgesloten, tenzij beide partijen overeenkomen het overleg voort te zetten. Het overleg, en in het bijzonder alle tijdens het overleg door de partijen verstrekte informatie en ingenomen standpunten, is vertrouwelijk en laat de rechten van de partijen in latere procedures onverlet.
4.
Overleg over dringende aangelegenheden, zoals wanneer het bederfelijke waren, seizoensgebonden goederen of diensten of energie-gerelateerde aangelegenheden betreft, wordt binnen 15 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek door de partij waaraan het gericht is, gehouden en wordt binnen hetzelfde tijdsbestek geacht te zijn afgesloten, tenzij beide partijen overeenkomen het overleg voort te zetten.
5.
Een partij die om overleg verzoekt, kan een beroep doen op bemiddeling overeenkomstig artikel 319, indien:
a)
de partij waaraan het verzoek om overleg gericht is, niet binnen 10 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek hierop reageert;
b)
het overleg niet binnen de in lid 3 of 4 van dit artikel genoemde termijn wordt gehouden;
c)
de partijen overeenkomen geen overleg te voeren ; of
d)
het overleg is afgesloten zonder dat een onderling overeengekomen oplossing is bereikt.
6.
Tijdens het overleg verstrekt elke partij voldoende feitelijke informatie, zodat een volledig onderzoek mogelijk is naar de wijze waarop de betrokken maatregel van invloed kan zijn op de werking en toepassing van de bepalingen van deze titel. Elke partij streeft ernaar de deelname te garanderen van personeel van hun bevoegde overheidsinstanties die deskundig zijn op het gebied waarover het overleg plaatsvindt.
ARTIKEL 319
Bemiddeling
1.
Elke partij kan de andere partij verzoeken om aan een bemiddelingsprocedure deel te nemen met betrekking tot een maatregel die de handel of de investeringen tussen de partijen ongunstig beïnvloedt.
2.
De bemiddelingsprocedure wordt ingeleid, uitgevoerd en afgesloten overeenkomstig het bemiddelingsmechanisme.
3.
Het Partnerschapscomité keurt op zijn eerste vergadering bij besluit het reglement van orde en de gedragscode van het bemiddelingsmechanisme goed en kan besluiten tot wijzigingen daarvan.
GESCHILLENBESLECHTINGSPROCEDURES
ONDERAFDELING I
ARBITRAGEPROCEDURE
ARTIKEL 320
Inleiding van de arbitrageprocedure
1.
Wanneer de partijen er niet in zijn geslaagd het geschil door middel van het in artikel 318 bedoelde overleg op te lossen, kan de partij die om overleg heeft verzocht, overeenkomstig dit artikel om de instelling van een arbitragepanel verzoeken.
2.
Het verzoek om instelling van een arbitragepanel wordt schriftelijk gedaan bij de andere partij en bij het Partnerschapscomité. De klagende partij vermeldt in haar verzoek de maatregel die in het geding is, en legt uit waarom die maatregel een inbreuk is op de bepalingen van deze titel, waarbij duidelijk de rechtsgrond voor de klacht wordt aangegeven.
Instelling van het arbitragepanel
1.
Een arbitragepanel bestaat uit drie arbiters.
2.
Binnen 14 dagen na de datum waarop het schriftelijke verzoek tot instelling van een arbitragepanel is ingediend bij de partij waartegen de klacht is gericht, voeren de partijen overleg teneinde overeen te komen over de samenstelling van het panel.
3.
Wanneer de partijen binnen de in lid 2 van dit artikel genoemde termijn geen overeenstemming over de samenstelling van het arbitragepanel bereiken, kan elke partij binnen vijf dagen na het verstrijken van de in lid 2 vastgestelde termijn een arbiter benoemen uit de overeenkomstig artikel 339 opgestelde sublijst van die partij. Wanneer een van de partijen verzuimt een arbiter te benoemen, wordt deze op verzoek van de andere partij door de voorzitter van het Partnerschapscomité, of door diens vertegenwoordiger, door middel van loting aangewezen uit de overeenkomstig artikel 339 opgestelde sublijst van die partij.
4.
Tenzij de partijen binnen de in lid 2 van dit artikel vastgestelde termijn overeenstemming bereiken over de voorzitter van het arbitragepanel, wordt deze op verzoek van een van de partijen door de voorzitter van het Partnerschapscomité, of diens vertegenwoordiger, door middel van loting aangewezen uit de sublijst van voorzitters die is opgenomen in de overeenkomstig artikel 339 opgestelde lijst.
5.
De voorzitter van het Partnerschapscomité of diens vertegenwoordiger wijst binnen vijf dagen na het in lid 3 of 4 bedoelde verzoek de arbiters aan.
6.
De datum van instelling van het arbitragepanel is die waarop alle drie de aangewezen arbiters hun benoeming hebben aanvaard overeenkomstig het reglement van orde.
7.
Indien een of meer van de in artikel 339 bedoelde lijsten niet zijn opgesteld of niet voldoende namen bevatten op het tijdstip van indiening van een verzoek als bedoeld in lid 3 of 4 van dit artikel, worden de arbiters door middel van loting aangewezen uit de personen die door een van de partijen of door beide partijen formeel zijn voorgedragen.
ARTIKEL 322
Mandaat
1.
Tenzij de partijen binnen vijf dagen na de datum van aanwijzing van de arbiters anders overeenkomen, luidt de taakomschrijving van het arbitragepanel als volgt:
"In het licht van de desbetreffende bepalingen van titel V van deze overeenkomst waarop de partijen bij het geschil zich beroepen, de aangelegenheid onderzoeken die in het verzoek om instelling van het arbitragepanel is beschreven, zich uitspreken over de verenigbaarheid van de maatregel in kwestie met de genoemde relevante bepalingen en een verslag uitbrengen overeenkomstig de artikelen 324, 325, 326 en 338 van deze overeenkomst.".
2.
De partijen stellen het arbitragepanel binnen drie dagen in kennis van de overeengekomen taakomschrijving.
ARTIKEL 323
Voorlopige uitspraak van het arbitragepanel bij dringendheid
Indien een partij daarom verzoekt, doet het arbitragepanel binnen 10 dagen na zijn instelling uitspraak over de vraag of het een zaak dringend acht. Een dergelijk verzoek aan het arbitragepanel wordt tegelijkertijd aan de andere partij meegedeeld.
ARTIKEL 324
Verslagen van het arbitragepanel
1.
Het arbitragepanel legt een tussentijds verslag voor aan de partijen over de resultaten van het feitenonderzoek, de toepasselijkheid van de desbetreffende bepalingen en de beweegredenen die aan de bevindingen en aanbevelingen van het panel ten grondslag liggen.
2.
Een partij kan binnen 14 dagen na ontvangst van het verslag het arbitragepanel schriftelijk verzoeken bepaalde aspecten van het tussentijdse verslag te heroverwegen. Dit verzoek wordt tegelijkertijd aan de andere partij meegedeeld.
3.
Het arbitragepanel kan het tussentijds verslag naar aanleiding van schriftelijke opmerkingen van de partijen wijzigen, en wanneer het dat zinvol acht, de zaak nader onderzoeken.
4.
Het eindverslag van het arbitragepanel bevat de resultaten van het feitenonderzoek, de toepasselijkheid van de bepalingen van deze titel en de beweegredenen die aan de bevindingen en conclusies van het panel ten grondslag liggen. Het eindverslag bevat een toereikende bespreking van de argumenten die zijn ingeroepen gedurende de fase van de tussentijdse beoordeling en een duidelijk antwoord op de vragen en opmerkingen van de partijen.
ARTIKEL 325
Tussentijds verslag van het arbitragepanel
1.
Uiterlijk 90 dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel, legt het een tussentijds verslag voor aan de partijen. Wanneer het arbitragepanel van oordeel is dat deze termijn niet kan worden gehaald, stelt de voorzitter van het arbitragepanel de partijen en het Samenwerkingscomité hiervan schriftelijk in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het arbitragepanel zijn tussentijds verslag denkt te kunnen voorleggen. In geen geval mag het tussentijds verslag later dan 120 dagen na de instelling van het arbitragepanel worden uitgebracht.
2.
In dringende gevallen, als bedoeld in artikel 323, zoals wanneer het bederfelijke waren, seizoensgebonden goederen of diensten of energie-gerelateerde aangelegenheden betreft, stelt het arbitragepanel alles in het werk om zijn tussentijdse verslag binnen 45, maar in geen geval later dan 60 dagen na de datum van zijn instelling voor te leggen.
3.
Een partij kan binnen 14 dagen na ontvangst van het tussentijdse verslag het arbitragepanel schriftelijk verzoeken bepaalde aspecten te heroverwegen, overeenkomstig artikel 324, lid 2. Dit verzoek wordt tegelijkertijd aan de andere partij meegedeeld. Een partij kan binnen 7 dagen na ontvangst van het schriftelijke verzoek van de andere partij aan het arbitragepanel aantekeningen daarbij maken.
ARTIKEL 326
Eindverslag van het arbitragepanel
1.
Uiterlijk 120 dagen na de datum van instelling legt het arbitragepanel een eindverslag voor aan de partijen en het Partnerschapscomité. Wanneer het arbitragepanel van oordeel is dat deze termijn niet kan worden gehaald, stelt de voorzitter van het arbitragepanel de partijen en het Partnerschapscomité hiervan schriftelijk in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het arbitragepanel zijn eindverslag denkt te kunnen voorleggen. In geen geval wordt het eindverslag later dan 150 dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel voorgelegd.
2.
In dringende gevallen, als bedoeld in artikel 323, zoals wanneer het bederfelijke waren, seizoensgebonden goederen of diensten of energie-gerelateerde aangelegenheden betreft, stelt het arbitragepanel alles in het werk om binnen 60 dagen na de datum van zijn instelling kennis te geven van zijn eindverslag. In geen geval wordt het eindverslag later dan 75 dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel voorgelegd.
NALEVING
Naleving van het eindverslag van het arbitragepanel
De partij waartegen de klacht is gericht, neemt de nodige maatregelen om het eindverslag van het arbitragepanel zo spoedig mogelijk en te goeder trouw na te leven, teneinde te voldoen aan de bepalingen van deze titel.
ARTIKEL 328
Redelijke termijn voor naleving
1.
Indien onmiddellijke naleving niet mogelijk is, trachten de partijen overeenstemming te bereiken over de termijn waarbinnen het eindverslag moet worden nageleefd. In dat geval stelt de partij waartegen de klacht is gericht, uiterlijk 30 dagen na ontvangst van het eindverslag de klagende partij en het Partnerschapscomité in kennis van de tijd die zij nodig heeft om het verslag na te kunnen leven ("redelijke termijn").
2.
Indien de partijen het niet eens zijn over een redelijke termijn, kan de klagende partij, binnen 20 dagen na ontvangst van de kennisgeving overeenkomstig lid 1, het oorspronkelijke arbitragepanel schriftelijk verzoeken om een redelijke termijn vast te stellen. Dit verzoek wordt tegelijkertijd aan de andere partij en aan het Partnerschapscomité meegedeeld. Uiterlijk 20 dagen na ontvangst van het verzoek legt het arbitragepanel zijn besluit over een redelijke termijn voor aan de partijen en aan het Partnerschapscomité.
3.
De partij waartegen de klacht is gericht, stelt de klagende partij schriftelijk in kennis van haar vorderingen met betrekking tot de naleving van het eindverslag. Deze kennisgeving geschiedt schriftelijk, ten minste één maand voor afloop van de redelijke termijn.
4.
De partijen kunnen de redelijke termijn in onderling overleg verlengen.
Onderzoek van maatregelen tot naleving van het eindverslag van het arbitragepanel
1.
De partij waartegen de klacht gericht is, stelt de klagende partij en het Partnerschapscomité in kennis van de maatregelen die zij heeft getroffen tot naleving van het eindverslag. Deze kennisgeving geschiedt voor het einde van de redelijke termijn.
2.
Wanneer er tussen de partijen onenigheid bestaat over het bestaan van een maatregel waarvan overeenkomstig lid 1 kennis is gegeven, of over de vraag of die maatregel verenigbaar is met de bepalingen van deze titel, kan de klagende partij het oorspronkelijke arbitragepanel schriftelijk verzoeken hierover uitspraak te doen. De partij waartegen de klacht gericht is en het Partnerschapscomité worden tegelijkertijd van dit verzoek in kennis gesteld. In dat verzoek wordt aangegeven om welke specifieke maatregel het gaat en waarom deze maatregel onverenigbaar is met de bedoelde bepalingen, op zodanige wijze dat de rechtsgrond van de klacht duidelijk is. Uiterlijk 45 dagen na ontvangst van het verzoek legt het arbitragepanel zijn verslag voor aan de partijen en aan het Partnerschapscomité.
ARTIKEL 330
Tijdelijke maatregelen bij niet-naleving
1.
Indien de partij waartegen de klacht is gericht, niet voor afloop van de redelijke termijn kennis geeft van een maatregel die zij heeft getroffen om het eindverslag van het arbitragepanel na te leven, of indien het arbitragepanel oordeelt dat er geen dergelijke maatregel is getroffen of dat de maatregel waarvan overeenkomstig artikel 329, lid 1, kennis is gegeven, niet verenigbaar is met de verplichtingen van de partij krachtens de bepalingen van deze titel, biedt de partij waartegen de klacht is gericht de klagende partij, op verzoek van en na overleg met deze laatste, een compensatie aan.
2.
Indien de klagende partij besluit niet om een aanbod voor tijdelijke compensatie als bedoeld in lid 1 van dit artikel te verzoeken of, wanneer zij wel daarom verzoekt maar de partijen geen akkoord over compensatie bereiken binnen 30 dagen na afloop van de redelijke termijn of de kennisgeving van de uitspraak van het arbitragepanel op grond van artikel 329, lid 2, heeft de klagende partij het recht, na kennisgeving aan de andere partij en het Partnerschapscomité, de verplichtingen uit hoofde van de bepalingen van deze titel op te schorten. In de kennisgeving wordt gespecificeerd in welke mate de verplichtingen worden opgeschort. Deze mate stemt overeen met de mate waarin de schending de voordelen voor de klagende partij tenietdoet of beperkt. De klagende partij mag de opschorting 10 dagen na de datum van ontvangst van de kennisgeving door de partij waartegen de klacht gericht is, toepassen, tenzij de partij waartegen de klacht gericht is, overeenkomstig lid 3 een verzoek tot arbitrage heeft ingediend.
3.
Indien de partij waartegen de klacht gericht is, van oordeel is dat de geplande mate van opschorting van de verplichtingen niet overeenstemt met de mate waarin de schending de voordelen voor de andere partij tenietdoet of beperkt, kan zij het oorspronkelijke arbitragepanel schriftelijk verzoeken hierover uitspraak te doen. Dit verzoek wordt voor het verstrijken van de in lid 2 bedoelde periode van 10 dagen meegedeeld aan de klagende partij en aan het Partnerschapscomité. Het oorspronkelijke arbitragepanel maakt zijn verslag over de mate van opschorting van verplichtingen binnen 30 dagen na indiening van het verzoek aan de partijen en het Partnerschapscomité bekend. De verplichtingen worden niet opgeschort voordat het oorspronkelijke arbitragepanel zijn verslag heeft bekendgemaakt. De opschorting stemt overeen met de mate van opschorting die in het verslag van het arbitragepanel wordt aangegeven.
4.
De opschorting van de verplichtingen en de in dit artikel voorziene compensatie zijn van tijdelijke aard en mogen niet meer worden toegepast nadat:
a)
de partijen ingevolge artikel 334 tot een onderling overeengekomen oplossing zijn gekomen;
b)
de partijen zijn overeengekomen dat de maatregel waarvan overeenkomstig artikel 329, lid 1, is kennis gegeven, ertoe leidt dat de partij waartegen de klacht is gericht, in overeenstemming is met de bepalingen van deze titel; of
c)
de maatregel waarvan het arbitragepanel overeenkomstig artikel 329, lid 2, heeft vastgesteld dat deze niet verenigbaar is met de bepalingen van deze titel, is ingetrokken of gewijzigd zodat de maatregel met die bepalingen in overeenstemming is gebracht.
ARTIKEL 331
Onderzoek van nalevingsmaatregelen die zijn getroffen na vaststelling van tijdelijke maatregelen bij niet-naleving
1.
De partij waartegen de klacht gericht is, stelt de klagende partij en het Partnerschapscomité in kennis van de maatregelen die zij heeft getroffen om na de schorsing van concessies of na de toepassing van tijdelijke compensatie, naargelang het geval, het verslag van het arbitragepanel na te leven. Behalve in de in lid 2 bedoelde gevallen beëindigt de klagende partij de schorsing van concessies binnen 30 dagen na ontvangst van de kennisgeving. In de gevallen waarin compensatie is geboden, met uitzondering van de in lid 2 bedoelde gevallen, kan de partij waartegen de klacht gericht is, binnen 30 dagen na haar kennisgeving dat zij heeft voldaan aan het verslag van het arbitragepanel, die compensatie beëindigen.
2.
Indien de partijen binnen 30 dagen na de datum van ontvangst van de kennisgeving geen overeenstemming bereiken over de vraag of de maatregel waarvan is kennisgegeven, ertoe leidt dat de partij waartegen de klacht gericht is, in overeenstemming met de bedoelde bepalingen handelt, verzoekt de klagende partij het oorspronkelijke arbitragepanel schriftelijk hierover uitspraak te doen. Dit verzoek wordt tegelijkertijd aan de andere partij en aan het Partnerschapscomité meegedeeld. Het arbitragepanel legt zijn verslag binnen 45 dagen na de indiening van het verzoek voor aan de partijen en aan het Partnerschapscomité. Indien het arbitragepanel oordeelt dat de maatregel die is getroffen om de uitspraak na te leven in overeenstemming is met de bepalingen van deze titel, wordt de opschorting van de verplichtingen of de compensatie, naargelang het geval, beëindigd. Indien het arbitragepanel oordeelt dat de maatregel waarvan de partij waartegen de klacht gericht is, kennis heeft gegeven uit hoofde van lid 1, niet in overeenstemming is met de bepalingen van deze titel, wordt de mate van opschorting van de verplichtingen of van de compensatie, naargelang het geval, aangepast in het licht van het verslag van het arbitragepanel.
ONDERAFDELING III
GEMEENSCHAPPELIJKE BEPALINGEN
ARTIKEL 332
Vervanging van arbiters
Indien in een in het kader van dit hoofdstuk gevoerde arbitrageprocedure het oorspronkelijke arbitragepanel niet in staat is of een of meer leden ervan niet in staat zijn om aan de werkzaamheden van het panel deel te nemen, zich terugtrekken of moeten worden vervangen wegens schending van de gedragscode, is de procedure van artikel 321 van toepassing. De termijn voor kennisgeving van het verslag kan worden verlengd met de tijd die nodig is om een nieuwe arbiter te benoemen, maar in geen geval met meer dan 20 dagen.
Schorsing en beëindiging van arbitrage- en nalevingsprocedures
Het arbitragepanel kan op verzoek van beide partijen te allen tijde zijn werkzaamheden schorsen gedurende een door de partijen overeengekomen periode, die echter niet meer dan 12 opeenvolgende maanden mag bedragen. Op schriftelijk verzoek van alle partijen respectievelijk een van de partijen hervat het zijn werkzaamheden vóór respectievelijk aan het einde van deze periode. De partij die het verzoek indient, stelt de voorzitter van het Partnerschapscomité en de andere partij hiervan in kennis. Indien een partij bij het verstrijken van de overeengekomen schorsingsperiode het arbitragepanel niet verzoekt zijn werkzaamheden te hervatten, wordt de procedure beëindigd. Indien de werkzaamheden van het arbitragepanel worden geschorst, worden de relevante termijnen in dit hoofdstuk verlengd met hetzelfde aantal dagen als de opschorting van de werkzaamheden heeft geduurd.
Onderling overeengekomen oplossing
1.
De partijen kunnen te allen tijde onderling een oplossing voor een onder dit hoofdstuk vallend geschil overeenkomen.
2.
Indien een onderling overeengekomen oplossing wordt bereikt tijdens de procedures van het arbitragepanel of tijdens een bemiddelingsprocedure, stellen de partijen gezamenlijk het Partnerschapscomité en de voorzitter van het arbitragepanel of de bemiddelaar daarvan in kennis, naargelang het geval. Na deze kennisgeving worden de procedures van het arbitragepanel of de bemiddelingsprocedure stopgezet.
3.
Elke partij neemt de maatregelen die nodig zijn om de onderling overeengekomen oplossing binnen de overeengekomen termijn ten uitvoer te leggen. Niet later dan na afloop van de overeengekomen termijn stelt de uitvoerende partij de andere partij schriftelijk in kennis van alle maatregelen die zij heeft genomen om de onderling overeengekomen oplossing ten uitvoer te leggen.
ARTIKEL 335
Reglement van orde en gedragscode
1.
Op de procedures voor de geschillenbeslechting in het kader van dit hoofdstuk zijn dit hoofdstuk, het reglement van orde en de gedragscode van toepassing.
2.
Het Partnerschapscomité keurt op zijn eerste vergadering bij besluit het reglement van orde en de gedragscode goed en kan besluiten tot wijzigingen daarvan.
3.
Alle hoorzittingen van het arbitragepanel zijn voor het publiek toegankelijk, tenzij in het reglement van orde anders wordt bepaald.
Informatie en technisch advies
1.
Het arbitragepanel kan op verzoek van een partij, dat tegelijk aan het arbitragepanel en aan de andere partij is meegedeeld, of op eigen initiatief, alle inlichtingen inwinnen die het voor de uitoefening van zijn taken nuttig acht, met inbegrip van de bij het geschil betrokken partijen. De partijen antwoorden onverwijld en volledig op elk verzoek om informatie van het arbitragepanel.
2.
Het arbitragepanel kan op verzoek van een partij, dat tegelijk aan het arbitragepanel en aan de andere partij is meegedeeld, of op eigen initiatief, alle inlichtingen inwinnen die het voor de uitoefening van zijn taken nuttig acht. Het arbitragepanel heeft tevens het recht deskundigen om advies te vragen wanneer het dat nuttig acht. Voordat het deskundigen kiest, raadpleegt het arbitragepanel de partijen.
3.
Op het grondgebied van een partij gevestigde natuurlijke personen of rechtspersonen kunnen overeenkomstig het reglement van orde als amicus curiae opmerkingen bij het arbitragepanel indienen.
4.
Alle in het kader van dit artikel verkregen informatie moet voor commentaar aan elk van de partijen worden voorgelegd.
ARTIKEL 337
Interpretatieregels
Het arbitragepanel legt de bepalingen van deze titel uit volgens de gebruikelijke regels voor de interpretatie van het internationaal publiekrecht, met inbegrip van die welke in het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht van 1969 zijn neergelegd. Het arbitragepanel neemt tevens de relevante interpretaties in aanmerking uit de WTO-panelverslagen en de verslagen van de Beroepsinstantie die zijn goedgekeurd door het Orgaan voor geschillenbeslechting van de WTO. De verslagen van het arbitragepanel kunnen de rechten en plichten van de partijen uit hoofde van deze overeenkomst niet verruimen of beperken.
ARTIKEL 338
Besluiten en verslagen van het arbitragepanel
1.
Het arbitragepanel stelt alles in het werk om besluiten bij consensus te nemen. Wanneer het evenwel niet mogelijk is bij consensus tot een besluit te komen, wordt een besluit bij meerderheid van stemmen genomen. In geen geval worden afwijkende meningen van arbiters openbaar gemaakt.
2.
Het eindverslag van het arbitragepanel bevat de resultaten van het feitenonderzoek, de toepasselijkheid van de relevante bepalingen en de beweegredenen die aan de bevindingen en conclusies van het panel ten grondslag liggen.
3.
De uitspraken en verslagen van het arbitragepanel zijn onvoorwaardelijk bindend voor de partijen en scheppen geen rechten of verplichtingen voor natuurlijke personen of rechtspersonen.
4.
Het Partnerschapscomité maakt de verslagen van het arbitragepanel openbaar, waarbij vertrouwelijke informatie moet worden beschermd, zoals bepaald in het reglement van orde.
AFDELING D
ALGEMENE BEPALINGEN
Lijsten van arbiters
1.
Het Partnerschapscomité stelt op basis van voorstellen van de partijen uiterlijk 6 maanden na de inwerkingtreding van deze overeenkomst een lijst op van ten minste 15 personen die bereid en geschikt zijn om als arbiter op te treden. Deze lijst bestaat uit 3 sublijsten: één sublijst voor elke partij en een sublijst van personen die geen onderdaan van een van de partijen zijn en als voorzitter van het arbitragepanel optreden. Elke sublijst bevat ten minste 5 personen. Het Partnerschapscomité ziet erop toe dat de lijst te allen tijde uit dit aantal personen blijft bestaan.
2.
De arbiters beschikken over aantoonbare deskundigheid op het gebied van het recht, de internationale handel en andere onderwerpen waarop de bepalingen van deze titel betrekking hebben. Zij zijn onafhankelijk, treden op persoonlijke titel op, nemen geen instructies aan van enige organisatie of regering, zijn niet verbonden aan de regering van een van de partijen en houden zich aan de gedragscode. De voorzitter beschikt ook over ervaring met procedures voor geschillenbeslechting.
3.
Het Partnerschapscomité kan aanvullende lijsten van 15 personen met kennis van en ervaring in specifieke, onder de bepalingen van deze titel vallende sectoren opstellen. Met instemming van de partijen worden die aanvullende lijsten gebruikt voor de samenstelling van het arbitragepanel overeenkomstig de procedure van artikel 321.
ARTIKEL 340
Forumkeuze
1.
Indien in verband met een specifieke maatregel een geschil ontstaat over een mogelijke inbreuk op een verplichting in het kader van deze overeenkomst, en een in wezen gelijkwaardige verplichting uit hoofde van een andere internationale overeenkomst waarbij beide partijen partij zijn, met inbegrip van de WTO-Overeenkomst, kiest de partij die de procedure inleidt, het forum om het geschil bij te leggen.
2.
Zodra een partij het forum heeft gekozen en de procedures voor de geschillenbeslechting uit hoofde van dit hoofdstuk of uit hoofde van een andere internationale overeenkomst heeft ingeleid, stelt deze partij met betrekking tot de specifieke maatregel als bedoeld in lid 1, niet ook een procedure in voor de geschillenbeslechting uit hoofde van de andere overeenkomst, tenzij het eerst gekozen forum om procedurele of bevoegdheidsredenen geen uitspraak kan doen.
3.
Voor de toepassing van dit artikel wordt:
a)
een procedure voor geschillenbeslechting krachtens dit hoofdstuk geacht te zijn ingeleid wanneer een partij overeenkomstig artikel 320 een verzoek tot instelling van een arbitragepanel indient;
b)
een procedure voor geschillenbeslechting krachtens de WTO-overeenkomst geacht te zijn ingeleid wanneer een partij overeenkomstig artikel 6 van het WTO-memorandum van overeenstemming inzake de regels en procedures betreffende de geschillenbeslechting een verzoek om instelling van een panel indient;
c)
een procedure voor geschillenbeslechting krachtens enige andere overeenkomst geacht te zijn ingeleid overeenkomstig de relevante bepalingen van die overeenkomst.
4.
Onverlet het bepaalde in lid 2, belet deze overeenkomst een partij niet een schorsing van verplichtingen die is toegestaan door het Orgaan voor geschillenbeslechting van de WTO, ten uitvoer te leggen. Er kan geen beroep op de WTO-overeenkomst worden gedaan om te beletten dat een partij de verplichtingen uit hoofde van dit hoofdstuk opschort.
ARTIKEL 341
Termijnen
1.
Alle in dit hoofdstuk vastgestelde termijnen, met inbegrip van die waarbinnen arbitragepanels hun verslagen moeten voorleggen, worden gerekend in kalenderdagen vanaf de dag volgende op die waarop het desbetreffende besluit werd genomen of het desbetreffende feit plaatsvond, tenzij anders bepaald.
2.
De partijen bij het geschil kunnen in onderling overleg alle in dit hoofdstuk vermelde termijnen wijzigen. Het arbitragepanel kan de partijen te allen tijde voorstellen alle in dit hoofdstuk vermelde termijnen te wijzigen, met opgave van de redenen daarvoor.
ARTIKEL 342
Verwijzingen naar Hof van Justitie van de Europese Unie
1.
De procedure als bedoeld in lid 2 is van toepassing op geschillen die vragen opwerpen over de interpretatie van de bepalingen inzake aanpassing van de artikelen 169, 180, 189 en 192.
2.
Indien een geschil als bedoeld in lid 1 een vraag opwerpt over de interpretatie van een bepaling van Unierecht, verzoekt het arbitragepanel het Hof van Justitie van de Europese Unie daarover uitspraak te doen, mits deze vraag noodzakelijk is voor het besluit van het arbitragepanel. In die gevallen worden de termijnen voor het doen van een uitspraak door het arbitragepanel opgeschort totdat het Hof van Justitie van de Europese Unie uitspraak heeft gedaan. De uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie is bindend voor het arbitragepanel.
TITEL VII
FINANCIËLE BIJSTAND EN FRAUDEBESTRIJDINGS- EN CONTROLEBEPALINGEN
HOOFDSTUK 1
FINANCIËLE BIJSTAND
ARTIKEL 343
De Republiek Armenië komt in aanmerking voor financiële bijstand via de relevante mechanismen en -instrumenten voor financiering van de Europese Unie. De Republiek Armenië kan ook een beroep doen op leningen van de Europese Investeringsbank (EIB), de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO) en andere internationale financiële instellingen. De financiële bijstand moet bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst en wordt verstrekt overeenkomstig dit hoofdstuk.
ARTIKEL 344
1.
De voornaamste beginselen van de financiële bijstand zijn in overeenstemming met de relevante regelgeving betreffende de financiële instrumenten van de Europese Unie.
2.
De prioritaire gebieden voor de financiële bijstand van de Europese Unie worden door de partijen bepaald en vastgelegd in jaarlijkse actieprogramma's, die, voor zover van toepassing, gebaseerd zijn op meerjarige kaderregelingen waarin de overeengekomen beleidsprioriteiten tot uiting komen. Bij de vaststelling van de bedragen van de bijstand in deze programma's wordt rekening gehouden met de behoeften van de Republiek Armenië, de sectorale capaciteit en de vorderingen met betrekking tot de hervormingen, in het bijzonder op de werkterreinen die vallen onder deze overeenkomst.
3.
Om de beschikbare middelen optimaal te benutten streven de partijen ernaar de bijstand van de Europese Unie uit te voeren in nauwe samenwerking en coördinatie met andere donorlanden, donororganisaties en internationale financiële instellingen en overeenkomstig de internationale beginselen inzake doeltreffendheid van hulp.
4.
Op verzoek van de Republiek Armenië en afhankelijk van de toepasselijke voorwaarden kan de Europese Unie macro-financiële steun verstrekken aan de Republiek Armenië.
ARTIKEL 345
De fundamentele juridische, administratieve en technische grondslag van de financiële bijstand wordt vastgelegd in specifieke overeenkomsten tussen de partijen.
ARTIKEL 346
De Partnerschapsraad wordt op de hoogte gehouden van de voortgang en de uitvoering van de financiële bijstand en de impact op de verwezenlijking van de doelstellingen van de overeenkomst. Daartoe zorgen de relevante organen van de partijen op passende wijze en op wederzijdse en permanente basis voor toezicht en evaluatie van informatie.
ARTIKEL 347
De partijen voeren de financiële steun uit volgens de beginselen van goed financieel beheer en werken samen om de financiële belangen van de Europese Unie en de Republiek Armenië te beschermen, overeenkomstig hoofdstuk 2 van deze titel.
HOOFDSTUK 2
FRAUDEBESTRIJDINGS- EN CONTROLEBEPALINGEN
ARTIKEL 348
Definities
Voor de toepassing van dit hoofdstuk gelden de definities bepaald in het protocol bij deze overeenkomst.
ARTIKEL 349
Toepassingsgebied
Dit hoofdstuk is van toepassing op alle verdere overeenkomsten en financieringsinstrumenten die worden gesloten tussen de partijen en op alle EU-financieringsinstrumenten waarmee de Republiek Armenië, of andere entiteiten of personen die onder haar rechtsmacht vallen, zich eventueel associëren, zonder afbreuk te doen aan andere aanvullende bepalingen inzake audits, verificaties ter plaatse, inspecties, controles en fraudebestrijdingsmaatregelen, onder andere die van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en de Europese Rekenkamer.
ARTIKEL 350
Maatregelen om fraude, corruptie en andere illegale activiteiten te voorkomen en te bestrijden
De partijen nemen doeltreffende maatregelen om fraude, corruptie en andere illegale activiteiten in verband met de besteding van EU-middelen, te voorkomen en te bestrijden, onder andere door middel van wederzijdse administratieve en juridische bijstand op de terreinen waarop de overeenkomst van toepassing is.
ARTIKEL 351
Informatie-uitwisseling en verdere samenwerking op operationeel niveau
1.
Met het oog op een goede uitvoering van dit hoofdstuk wisselen de bevoegde autoriteiten van de Europese Unie en de Republiek Armenië regelmatig informatie uit en plegen zij op verzoek van een van de partijen overleg.
2.
Het Europees Bureau voor Fraudebestrijding kan met de instanties voor fraudebestrijding van de Republiek Armenië afspraken maken over verdere samenwerking op het vlak van fraudebestrijding met inbegrip van operationele regelingen met de autoriteiten van de Republiek Armenië.
3.
Voor de overdracht en de verwerking van persoonsgegevens is artikel 13 van toepassing.
ARTIKEL 352
Samenwerking met het oog op de bescherming van de euro en de Armeense dram tegen valsemunterij
De bevoegde autoriteiten van de Europese Unie en de Republiek Armenië werken samen met het oog op een doeltreffende bescherming van de euro en de dram tegen valsemunterij. Deze samenwerking omvat de bijstand die nodig is om valsemunterij van de euro en de dram te voorkomen en te bestrijden, met inbegrip van de uitwisseling van informatie.
ARTIKEL 353
Preventie van fraude, corruptie en onregelmatigheden
1.
Indien de besteding van EU-middelen hun is toevertrouwd, vergewissen de autoriteiten van de Republiek Armenië zich er regelmatig van dat de met EU-middelen gefinancierde acties correct zijn uitgevoerd. Zij nemen passende maatregelen om onregelmatigheden en fraude te voorkomen en ongedaan te maken.
2.
De autoriteiten van de Republiek Armenië nemen passende maatregelen om praktijken van actieve of passieve corruptie te voorkomen en ongedaan te maken en elk belangenconflict te voorkomen in elke fase van de procedure die betrekking heeft op de besteding van EU-middelen.
3.
De autoriteiten van de Republiek Armenië stellen de Europese Commissie in kennis van elke preventief genomen maatregel.
4.
Hiertoe verstrekken de bevoegde autoriteiten van de Republiek Armenië aan de Europese Commissie alle informatie met betrekking tot de besteding van EU-middelen en stellen zij de Europese Commissie onverwijld van elke wezenlijke wijziging van hun procedures of systemen in kennis.
ARTIKEL 354
Onderzoek en vervolging
De autoriteiten van de Republiek Armenië zien erop toe dat naar aanleiding van nationale of EU-controles alle vermoedelijke en effectieve gevallen van fraude of corruptie of elke andere onregelmatigheid met inbegrip van belangenconflicten worden onderzocht en vervolgd. In voorkomend geval kan het Europees Bureau voor Fraudebestrijding de bevoegde autoriteiten van de Republiek Armenië bijstaan bij het vervullen van deze opdracht.
ARTIKEL 355
Kennisgeving van fraude, corruptie en onregelmatigheden
1.
De autoriteiten van de Republiek Armenië stellen de Europese Commissie onverwijld in kennis van ieder onder hun aandacht gebracht feit inzake vermoede en bewezen gevallen van fraude, corruptie of elke andere onregelmatigheid, met inbegrip van belangenconflicten, die verband houden met de besteding van EU-middelen. Bij vermoeden van fraude of corruptie wordt het Europees Bureau voor Fraudebestrijding hiervan ook in kennis gesteld.
2.
De autoriteiten van de Republiek Armenië brengen ook verslag uit over alle maatregelen die zijn genomen met betrekking tot de in het kader van dit artikel meegedeelde feiten. Indien geen melding moet worden gemaakt van vermoede of bewezen gevallen van fraude, corruptie of elke andere onregelmatigheid, dan stellen de autoriteiten van de Republiek Armenië de Europese Commissie hiervan in kennis tijdens de jaarlijkse vergadering van het relevante subcomité.
ARTIKEL 356
Audits
1.
De Europese Commissie en de Europese Rekenkamer kunnen de wettigheid en de regelmatigheid onderzoeken van alle uitgaven met betrekking tot de besteding van EU-middelen en gaan tevens na of een goed financieel beheer werd gevoerd.
2.
De audits geschieden aan de hand van aangegane betalingsverplichtingen en van gedane betalingen. De audits geschieden aan de hand van stukken en, zo nodig, ter plaatse in de gebouwen van elke entiteit die EU-middelen beheert of betrokken is bij de besteding van deze middelen, met inbegrip van alle begunstigden, contractanten en subcontractanten die direct of indirect EU-middelen hebben ontvangen. De audits kunnen worden uitgevoerd vóór de indiening van de rekeningen van het desbetreffende begrotingsjaar en gedurende een termijn van vijf jaar na de datum van betaling van het saldo.
3.
Inspecteuren van de Europese Commissie of andere door de Europese Commissie of de Europese Rekenkamer gemachtigde personen kunnen overgaan tot controles van documenten of tot controles ter plaatse en audits in de lokalen van elke entiteit die de besteding van EU-middelen beheert of hierbij betrokken is, en van hun subcontractanten in de Republiek Armenië.
4.
De Europese Commissie of andere door de Europese Commissie of de Europese Rekenkamer gemachtigde personen krijgen passende toegang tot locaties, werkzaamheden en documenten, alsmede tot alle nodige informatie, met inbegrip van informatie in elektronische vorm, om deze audits naar behoren te kunnen uitvoeren. Dit recht van toegang wordt meegedeeld aan alle openbare instellingen van de Republiek Armenië en wordt uitdrukkelijk vermeld in de contracten die worden gesloten in uitvoering van de instrumenten waarnaar in deze overeenkomst wordt verwezen.
5.
Bij de uitvoering van hun taken werken de Europese Rekenkamer en de auditinstanties van de Republiek Armenië samen in onderling vertrouwen en met behoud van hun onafhankelijkheid.
ARTIKEL 357
Controles ter plaatse
1.
In het kader van deze overeenkomst is het Europees Bureau voor Fraudebestrijding gemachtigd om controles en verificaties ter plaatse uit te voeren ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie.
2.
Controles en verificaties ter plaatse worden voorbereid en uitgevoerd door het Europees Bureau voor Fraudebestrijding in nauwe samenwerking met de bevoegde autoriteiten van de Republiek Armenië.
3.
De autoriteiten van de Republiek Armenië worden tijdig in kennis gesteld van voorwerp, doel en rechtsgrondslag van de controles en verificaties teneinde alle nodige hulp te kunnen verstrekken. Te dien einde kunnen ambtenaren van de bevoegde autoriteiten van de Republiek Armenië aan de controles en verificaties ter plaatse deelnemen.
4.
Wanneer de betrokken instanties van de Republiek Armenië dat verlangen, worden de controles en verificaties ter plaatse gezamenlijk door het Europees Bureau voor Fraudebestrijding en henzelf uitgevoerd.
5.
Wanneer een marktdeelnemer zich verzet tegen een controle of verificatie ter plaatse, verlenen de autoriteiten van de Republiek Armenië het Europees Bureau voor Fraudebestrijding overeenkomstig de wetgeving van de Republiek Armenië de nodige assistentie om de aan het Bureau opgedragen controles en verificaties ter plaatse tot een goed einde te kunnen brengen.
ARTIKEL 358
Administratieve maatregelen en sancties
Er kunnen door de Europese Commissie administratieve maatregelen en sancties worden opgelegd aan marktdeelnemers overeenkomstig Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad
, Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad
, en Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie
. Ter aanvulling van de in de eerste zin vermelde maatregelen en sancties kunnen de autoriteiten van de Republiek Armenië overeenkomstig de toepasselijke nationale wetgeving aanvullende maatregelen en sancties opleggen.
ARTIKEL 359
Terugvordering
1.
Daar waar de besteding van EU-middelen aan de autoriteiten van de Republiek Armenië wordt toevertrouwd, is de Europese Commissie gemachtigd ten onrechte betaalde EU-middelen terug te vorderen, in het bijzonder door middel van financiële correcties. De autoriteiten van de Republiek Armenië nemen passende maatregelen om ten onrechte betaalde EU-middelen terug te vorderen. De Europese Commissie houdt hierbij rekening met de door de autoriteiten van de Republiek Armenië genomen maatregelen om het verlies van de desbetreffende EU-middelen te voorkomen.
2.
In de gevallen als bedoeld in lid 1 raadpleegt de Europese Commissie de Republiek Armenië over de aangelegenheid alvorens een terugvorderingsbesluit te nemen. Betwistingen over terugvordering komen in de Partnerschapsraad aan de orde.
3.
De bepalingen van deze titel die voor personen, met uitzondering van staten, een geldelijke verplichting inhouden, vormen in de Republiek Armenië executoriale titel overeenkomstig de volgende beginselen:
a)
de tenuitvoerlegging geschiedt volgens de bepalingen van burgerlijke rechtsvordering die van kracht is in de Republiek Armenië. De formule van tenuitvoerlegging wordt, zonder andere controle dan de verificatie van de authenticiteit van de uitvoerbare titel, uitgegeven door de nationale autoriteit die daartoe door de regering van de Republiek Armenië wordt aangewezen. De regering van de Republiek Armenië stelt de Europese Commissie en het Hof van Justitie van de Europese Unie in kennis van de identiteit van die nationale autoriteit;
b)
nadat de in punt a) bedoelde formaliteiten op verzoek van de Europese Commissie zijn vervuld, kan de Europese Commissie de tenuitvoerlegging volgens de nationale wetgeving van de Republiek Armenië voortzetten door zich rechtstreeks te wenden tot de bevoegde autoriteit;
c)
het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd voor de controle van de rechtsgeldigheid van de uitvoerbare titel. De tenuitvoerlegging kan uitsluitend worden geschorst door een beslissing van het Hof van Justitie van de Europese Unie. De Europese Commissie stelt de autoriteiten van de Republiek Armenië in kennis van elk besluit van het Hof van Justitie van de Europese Unie om de tenuitvoerlegging op te schorten. De behandeling van klachten met betrekking tot de regelmatigheid van de tenuitvoerlegging behoort tot de bevoegdheid van de rechterlijke instanties van de Republiek Armenië.
4.
Arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie die worden gewezen ingevolge een arbitrageclausule binnen het toepassingsgebied van dit hoofdstuk vormen onder dezelfde voorwaarden executoriale titel.
ARTIKEL 360
Vertrouwelijkheid
Ingevolge dit hoofdstuk meegedeelde of verkregen informatie, in eender welke vorm, valt onder het beroepsgeheim en wordt beschermd op dezelfde wijze als soortgelijke informatie wordt beschermd krachtens het recht van de Republiek Armenië en de overeenkomstige bepalingen die gelden voor de instellingen van de Europese Unie. Deze informatie mag niet worden meegedeeld aan andere personen dan die welke binnen de instellingen van de Europese Unie, in de lidstaten of in de Republiek Armenië op grond van hun functie van deze informatie op de hoogte moeten zijn, en mag niet worden gebruikt voor andere doeleinden dan het waarborgen van een doeltreffende bescherming van de financiële belangen van de partijen.
ARTIKEL 361
Aanpassing van de wetgeving
De Republiek Armenië past haar wetgeving aan die van de Europese Unie en aan de internationale instrumenten aan als bedoeld in bijlage XII en volgens de bepalingen van die bijlage.
Verklaring betreffende hoofdstuk 2 (maatregelen fraudebestrijding)
De verplichting tot het nemen van passende maatregelen om alle onregelmatigheden, fraude of praktijken van actieve of passieve corruptie ongedaan te maken en elk belangenconflict te voorkomen in elke fase van de besteding van EU-middelen als bedoeld in hoofdstuk 2 van titel VII, doet geen financiële verplichting ontstaan voor de Republiek Armenië met betrekking tot verplichtingen die zijn aangegaan door entiteiten en personen die onder haar rechtsmacht vallen.
De Europese Unie oefent haar toetsingsrecht uit overeenkomstig hoofdstuk 2 van titel VII
en respecteert daarbij de nationale regelgeving inzake het bankgeheim.
TITEL VIII
INSTITUTIONELE BEPALINGEN, ALGEMENE BEPALINGEN EN SLOTBEPALINGEN
HOOFDSTUK 1
INSTITUTIONEEL KADER
ARTIKEL 362
Partnerschapsraad
1.
Er wordt een Partnerschapsraad opgericht. De Partnerschapsraad houdt toezicht op en toetst regelmatig de uitvoering van deze overeenkomst.
2.
De Partnerschapsraad is samengesteld uit vertegenwoordigers van de partijen op ministerieel niveau en komt regelmatig bijeen, ten minste eenmaal per jaar en verder wanneer de omstandigheden zulks vereisen. De Partnerschapsraad komt bijeen in een samenstelling die in onderling overleg wordt bepaald.
3.
De Partnerschapsraad behandelt alle belangrijke vraagstukken die zich in het kader van deze overeenkomst voordoen en alle andere bilaterale of internationale vraagstukken van gemeenschappelijk belang, teneinde de doelstellingen van deze overeenkomst te verwezenlijken.
4.
De Partnerschapsraad stelt zijn eigen reglement van orde vast.
5.
De Partnerschapsraad wordt beurtelings voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Europese Unie en een vertegenwoordiger van de Republiek Armenië.
6.
Om de doelstellingen van de overeenkomst te bereiken, heeft de Partnerschapsraad de bevoegdheid besluiten te nemen binnen de toepassingssfeer van deze overeenkomst voor de in de overeenkomst vermelde gevallen. De besluiten zijn bindend voor de partijen, die de nodige maatregelen treffen voor de uitvoering ervan. De Partnerschapsraad kan tevens aanbevelingen doen. De Partnerschapsraad stelt zijn besluiten en aanbevelingen vast in overleg tussen de partijen, mits deze hun respectieve interne procedures hebben voltooid.
7.
De Partnerschapsraad is een forum voor uitwisseling van informatie over de wetgeving van de Europese Unie en de Republiek Armenië, zowel wetgeving die in voorbereiding als wetgeving die van kracht is, en over de maatregelen ter uitvoering, afdwinging en naleving ervan.
8.
De Partnerschapsraad is bevoegd om de bijlagen bij te werken of te wijzigen, zonder afbreuk te doen aan eventuele specifieke bepalingen uit hoofde van titel VI.
ARTIKEL 363
Partnerschapscomité
1.
Er wordt een Partnerschapscomité opgericht. Het Partnerschapscomité staat de Partnerschapsraad bij in de uitvoering van zijn taken en werking.
2.
Het Partnerschapscomité bestaat uit vertegenwoordigers van de partijen, gewoonlijk op het niveau van hoge ambtenaren.
3.
Het Partnerschapscomité wordt beurtelings voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Europese Unie en een vertegenwoordiger van de Republiek Armenië.
4.
De Partnerschapsraad stelt in zijn reglement van orde de taken en de werking van het Partnerschapscomité vast; in ieder geval behoort de voorbereiding van de vergaderingen van de Partnerschapsraad tot de taken van het Partnerschapscomité. Het Partnerschapscomité komt ten minste eenmaal per jaar bijeen.
5.
De Partnerschapsraad kan bevoegdheden overdragen aan het Partnerschapscomité, waaronder de bevoegdheid om bindende besluiten te nemen.
6.
Het Partnerschapscomité kan besluiten vaststellen op gebieden waar de Partnerschapsraad bevoegdheden aan het comité heeft gedelegeerd en in de gevallen waarin deze overeenkomst voorziet. Die besluiten zijn bindend voor de partijen, die de nodige maatregelen treffen voor de uitvoering ervan. Het Partnerschapscomité stelt zijn besluiten vast in overleg tussen de partijen, mits deze hun respectieve interne procedures hebben voltooid.
7.
Het Partnerschapscomité komt in een specifieke samenstelling bijeen voor de bespreking van alle onderwerpen met betrekking tot titel VI. Het Partnerschapscomité komt in deze samenstelling ten minste eenmaal per jaar bijeen.
ARTIKEL 364
Subcomités en andere organen
1.
Het Partnerschapscomité wordt bijgestaan door de in het kader van deze overeenkomst opgerichte subcomités en andere organen.
2.
De Partnerschapsraad kan besluiten op specifieke terreinen subcomités of andere organen in te stellen wanneer dat noodzakelijk is voor de uitvoering van de overeenkomst, en hij bepaalt de samenstelling, taken en werking van die organen.
3.
De subcomités brengen regelmatig verslag uit over hun activiteiten aan het Partnerschapscomité.
4.
Het bestaan van subcomités belet de partijen niet een aangelegenheid rechtstreeks aan het Partnerschapscomité voor te leggen, ook in zijn specifieke samenstelling voor de handel.
ARTIKEL 365
Parlementair Partnerschapscomité
1.
Er wordt een Parlementair Partnerschapscomité ingesteld. Het bestaat uit leden van het Europees Parlement, enerzijds, en leden van het parlement van de Republiek Armenië, anderzijds, en dient als forum waar die leden elkaar kunnen ontmoeten en van gedachten kunnen wisselen. Het komt met zelf te bepalen tussenpozen bijeen.
2.
Het Parlementair Partnerschapscomité stelt zijn reglement van orde vast.
3.
Het voorzitterschap van het Parlementair Partnerschapscomité wordt bij toerbeurt bekleed door een vertegenwoordiger van het Europees Parlement en een vertegenwoordiger van de Armeense nationale vergadering, overeenkomstig de in het reglement van orde vast te stellen bepalingen.
4.
Het Parlementair Partnerschapscomité kan bij de Partnerschapsraad inlichtingen inwinnen over de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst; de Partnerschapsraad verstrekt het Parlementair Partnerschapscomité de verlangde informatie.
5.
Het Parlementair Partnerschapscomité wordt ingelicht over de besluiten en aanbevelingen van de Partnerschapsraad.
6.
Het Parlementair Partnerschapscomité kan aanbevelingen doen aan de Partnerschapsraad.
7.
Het Parlementair Partnerschapscomité kan Parlementaire partnerschapssubcomités instellen.
ARTIKEL 366
Platform van maatschappelijke organisaties
1.
De partijen moedigen regelmatige bijeenkomsten tussen vertegenwoordigers van hun maatschappelijke organisaties aan om hen te informeren over of hun inbreng te verzamelen voor de uitvoering van deze overeenkomst.
2.
Er wordt een platform van maatschappelijke organisaties opgericht. Het platform dient als forum om elkaar te ontmoeten en van gedachten te wisselen en bestaat uit vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties van de Europese Unie enerzijds, met onder meer leden van het Europees Economisch en Sociaal Comité, en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, netwerken en platformen van Armenië anderzijds, inclusief het nationale platform van het Oostelijk Partnerschap. Het komt met zelf te bepalen tussenpozen bijeen.
3.
Het platform van maatschappelijke organisaties stelt zijn eigen reglement van orde vast. Dit reglement van orde omvat onder meer de beginselen van transparantie, inclusiviteit en roulatie.
4.
Het voorzitterschap van het platform van maatschappelijke organisaties wordt bij toerbeurt bekleed door een vertegenwoordiger van de Europese Unie en een vertegenwoordiger van de maatschappelijke organisaties van de Republiek Armenië, overeenkomstig de in het reglement van orde vast te stellen bepalingen.
5.
Het platform van maatschappelijke organisaties wordt ingelicht over de besluiten en aanbevelingen van de Partnerschapsraad.
6.
Het platform van maatschappelijke organisaties kan aanbevelingen doen aan de Partnerschapsraad, het Partnerschapscomité en het Parlementair partnerschapscomité.
7.
Het Partnerschapscomité en het Parlementair partnerschapscomité organiseren regelmatige contacten met de vertegenwoordigers van het platform van maatschappelijke organisaties om hun standpunten inzake de verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst te vernemen.
HOOFDSTUK 2
ALGEMENE EN SLOTBEPALINGEN
ARTIKEL 367
Toegang tot gerechtelijke en administratieve instanties
Binnen het toepassingsgebied van deze overeenkomst zorgt elke partij ervoor dat natuurlijke personen en rechtspersonen van de andere partij, zonder discriminatie ten opzichte van haar eigen onderdanen, toegang hebben tot de bevoegde gerechtelijke en administratieve instanties, ter verdediging van hun individuele rechten en eigendomsrechten.
ARTIKEL 368
Uitzonderingen op grond van veiligheidsoverwegingen
Niets in deze overeenkomst wordt zodanig uitgelegd dat:
a)
een partij verplicht wordt gegevens te verstrekken wanneer zij meent dat openbaarmaking van deze gegevens in strijd is met haar wezenlijke veiligheidsbelangen;
b)
een van de partijen belet wordt maatregelen te nemen die zij ter bescherming van haar wezenlijke veiligheidsbelangen nodig acht en die:
i)
verband houden met de productie van of de handel in wapens, munitie of oorlogstuig;
ii)
betrekking hebben op economische activiteiten die direct of indirect de bevoorrading van een militaire inrichting als doel hebben;
iii)
betrekking hebben op splijt- of fusiestoffen of grondstoffen waaruit deze kunnen worden vervaardigd; of
iv)
in tijden van oorlog of ernstige internationale spanningen worden genomen,
c)
een partij belet wordt maatregelen te nemen tot uitvoering van haar verplichtingen in het kader van de VN-Handvest met het oog op de handhaving van de internationale vrede en veiligheid.
ARTIKEL 369
Niet-discriminatie
1.
Op de door deze overeenkomst bestreken gebieden en onverminderd eventueel daarin neergelegde bijzondere bepalingen mogen:
a)
de regelingen die de Republiek Armenië ten opzichte van de Europese Unie of haar lidstaten toepast, geen aanleiding geven tot discriminatie tussen de lidstaten of hun natuurlijke personen of hun rechtspersonen; alsmede
b)
de regelingen die de Europese Unie of haar lidstaten ten opzichte van de Republiek Armenië toepassen, geen aanleiding geven tot discriminatie tussen natuurlijke personen of rechtspersonen van de Republiek Armenië.
2.
Lid 1 doet geen afbreuk aan het recht van de partijen om de desbetreffende bepalingen van hun belastingwetgeving toe te passen op belastingplichtigen die niet in een identieke situatie verkeren wat hun woonplaats betreft.
ARTIKEL 370
Geleidelijke aanpassing
De Republiek Armenië brengt haar wetgeving geleidelijk in overeenstemming met de in de bijlagen beschreven EU-wetgeving, op basis van de verbintenissen die zijn beschreven in deze overeenkomst en de bepalingen van de genoemde bijlagen. Dit artikel doet geen afbreuk aan eventuele bepalingen uit hoofde van titel VI.
ARTIKEL 371
Dynamische aanpassing
In overeenstemming met de doelstelling van de geleidelijke aanpassing van de wetgeving van Armenië aan de EU-wetgeving, zal de Partnerschapsraad de bijlagen bij deze overeenkomst regelmatig herzien en bijwerken, onder meer om rekening te houden met de ontwikkeling van de EU-wetgeving en toepasselijke normen die worden vastgesteld in internationale instrumenten die de partijen relevant achten, rekening houdend met de voltooiing van de respectieve interne procedures van de partijen. Dit artikel doet geen afbreuk aan eventuele bepalingen uit hoofde van titel VI.
ARTIKEL 372
Toezicht en toetsingen van de aanpassing
1.
Toezicht houdt in dat de vorderingen met betrekking tot de uitvoering en handhaving van alle maatregelen in het kader van de overeenkomst voortdurend worden geëvalueerd. De partijen werken samen om het toezicht te bevorderen in het kader van de bij deze overeenkomst opgerichte institutionele organen.
2.
De Europese Unie toetst de mate waarin van de wetgeving van de Republiek Armenië is aangepast aan die van de EU, zoals bepaald in deze overeenkomst. Deze toetsing heeft ook betrekking op uitvoering en handhaving. De Europese Unie kan dergelijke toetsingen hetzij individueel hetzij in overleg met de Republiek Armenië doorvoeren. Om de toetsing te vergemakkelijken, brengt de Republiek Armenië aan de Europese Unie verslag uit over de geboekte vooruitgang bij de aanpassing, waar nodig vóór het einde van de overgangsperioden die met betrekking tot wetgevingshandelingen van de Europese Unie in deze overeenkomst zijn vastgesteld. Bij de verslaglegging en toetsing, onder andere ook wat betreft de wijze van uitvoering en de frequentie van de toetsingen, wordt rekening gehouden met de specifieke bepalingen van deze overeenkomst of met besluiten van institutionele organen die op grond van deze overeenkomst zijn opgericht.
3.
De toetsing van de aanpassing kan missies ter plaatse omvatten, waaraan de instellingen, organen en agentschappen van de Europese Unie deelnemen, evenals indien nodig niet-gouvernementele organisaties, toezichthoudende autoriteiten, onafhankelijke deskundigen en anderen.
ARTIKEL 373
Resultaten van het toezicht, met inbegrip van toetsingen van de aanpassing
1.
De resultaten van de toezichtactiviteiten, waaronder de toetsingen van de aanpassing als bedoeld in artikel 372, worden besproken in alle relevante krachtens deze overeenkomst opgerichte organen. Deze organen kunnen gezamenlijke aanbevelingen goedkeuren die worden voorgelegd aan de Partnerschapsraad.
2.
Als de partijen menen dat de maatregelen die noodzakelijk zijn op grond van titel VI, zijn uitgevoerd en worden nageleefd, kan de Partnerschapsraad volgens de hem bij artikel 319, lid 3, en artikel 335, lid 2, verleende bevoegdheden besluiten tot verdere marktopenstelling zoals gedefinieerd in titel VI.
3.
Een gezamenlijke aanbeveling als bedoeld in lid 1 van dit artikel die is voorgelegd aan de Partnerschapsraad, of het feit dat er geen overeenstemming is bereikt over een dergelijke aanbeveling, valt niet onder de geschillenbeslechtingsprocedure zoals vastgesteld in titel VI. Een besluit van het subcomité voor geografische aanduidingen, of het feit dat een dergelijk besluit niet is genomen, valt niet onder de geschillenbeslechtingsprocedure zoals vastgesteld in titel VI.
ARTIKEL 374
Beperkingen in het geval van problemen op het gebied van de betalingsbalans en de buitenlandse financiële positie
1.
Indien een partij ernstige problemen ondervindt, of dreigt te ondervinden, op het gebied van de betalingsbalans of de buitenlandse financiële positie, mag die partij vrijwarings- of beperkende maatregelen vaststellen of handhaven die gevolgen hebben voor het kapitaalverkeer, betalingen of overdrachten.
2.
De in lid 1 bedoelde maatregelen:
a)
zijn in soortgelijke situaties niet minder gunstig voor een partij dan voor een niet-partij;
b)
zijn in overeenstemming met de Statuten van het Internationaal Monetair Fonds van 1944, in voorkomend geval;
c)
brengen geen onnodig nadeel toe aan de commerciële, economische en financiële belangen van de andere partij;
d)
zijn tijdelijk en worden geleidelijk opgeheven naarmate de in lid 1 omschreven situatie verbetert.
3.
In geval van handel in goederen kan een partij beperkende maatregelen vaststellen of handhaven ter bescherming van haar betalingsbalans of buitenlandse financiële positie. Deze maatregelen zijn in overeenstemming met de GATT 1994 en het Memorandum van overeenstemming betreffende de betalingsbalansbepalingen van de GATT 1994.
4.
In geval van handel in diensten kan een partij beperkende maatregelen vaststellen ter bescherming van zijn betalingsbalans of buitenlandse financiële positie. Deze maatregelen moeten in overeenstemming zijn met de GATS.
5.
Wanneer een partij beperkende maatregelen als bedoeld in lid 1 vaststelt of handhaaft, stelt zij de andere partij daarvan onverwijld in kennis en verstrekt zij haar zo spoedig mogelijk een tijdschema voor de opheffing van die maatregelen.
6.
Wanneer op grond van dit artikel beperkingen worden vastgesteld of gehandhaafd, wordt spoedig overleg gepleegd in het Partnerschapscomité, indien dat overleg niet plaatsvindt buiten het kader van de overeenkomst.
7.
Tijdens het overleg worden de problemen op het gebied van de betalingsbalans en de buitenlandse financiële positie die tot de respectievelijke maatregelen hebben geleid, beoordeeld, rekening houdend met onder meer de volgende factoren:
a)
de aard en de omvang van de problemen;
b)
de buitenlandse economische positie en handelssituatie; of
c)
andere corrigerende maatregelen die genomen kunnen worden.
8.
Tijdens het overleg wordt bekeken of de beperkende maatregelen verenigbaar zijn met de leden 1 en 2.
9.
Tijdens het overleg aanvaarden de partijen alle statistische bevindingen en andere gegevens die door het Internationaal Monetair Fonds worden gepresenteerd met betrekking tot deviezen, monetaire reserves en de betalingsbalans, en de conclusies worden gebaseerd op het oordeel van het Internationaal Monetair Fonds over de betalingsbalans- en de buitenlandse financiële positie van de betrokken partij.
ARTIKEL 375
Belastingen
1.
Deze overeenkomst is alleen van toepassing op belastingmaatregelen wanneer dat nodig is om de bepalingen van deze overeenkomst uit te voeren.
2.
Geen enkele bepaling in deze overeenkomst wordt uitgelegd als beletsel voor het vaststellen of toepassen van maatregelen ter voorkoming van belastingontwijking of -ontduiking in overeenstemming met de bepalingen inzake belastingen van overeenkomsten inzake voorkoming van dubbele belastingheffing, andere belastingregelingen of interne belastingwetten.
ARTIKEL 376
Gedelegeerde autoriteit
Tenzij anderszins bepaald in deze overeenkomst, draagt elke partij er zorg voor dat om het even welke persoon, inclusief een overheidsbedrijf, een bedrijf waaraan bijzondere rechten of privileges zijn toegekend, of een aangewezen monopolie, waaraan door haar regelgevende, administratieve dan wel andere overheidsbevoegdheid is gedelegeerd, om het even op welk overheidsniveau, bij de uitoefening van die bevoegdheid in overeenstemming met haar verplichtingen uit hoofde van de onderhavige overeenkomst handelt.
ARTIKEL 377
Nakoming van verplichtingen
1.
De partijen treffen alle maatregelen die nodig zijn om aan hun verplichtingen krachtens deze overeenkomst te voldoen. Zij zorgen ervoor dat de in deze overeenkomst vastgelegde doelstellingen worden bereikt.
2.
De partijen komen overeen om op verzoek van een partij onmiddellijk via passende kanalen overleg te plegen over kwesties met betrekking tot de interpretatie of uitvoering van deze overeenkomst en andere relevante aspecten van de betrekkingen tussen de partijen.
3.
Elke partij legt geschillen over de interpretatie of de uitvoering van deze overeenkomst voor aan de Partnerschapsraad, overeenkomstig artikel 378.
4.
De Partnerschapsraad kan een bindend besluit vaststellen om het geschil te beslechten, overeenkomstig artikel 378.
ARTIKEL 378
Geschillenbeslechting
1.
Wanneer tussen de partijen een geschil ontstaat over de interpretatie of de uitvoering van deze overeenkomst, dient de ene partij bij de andere partij en bij de Partnerschapsraad een formeel verzoek tot geschillenbeslechting in. In afwijking daarvan worden geschillen die betrekking hebben op de interpretatie en uitvoering van titel VI, uitsluitend opgelost op grond van titel VI, hoofdstuk 13.
2.
De partijen streven ernaar geschillen op te lossen via overleg te goeder trouw binnen de Partnerschapsraad, teneinde zo snel mogelijk tot een wederzijds aanvaardbare oplossing te komen.
3.
In overleg tussen de partijen of op verzoek van een van de partijen kan een geschil ook worden besproken tijdens een vergadering van het Partnerschapscomité of een ander relevant orgaan als bedoeld in artikel 364. Overleg kan ook schriftelijk plaatsvinden.
4.
De partijen verstrekken de Partnerschapsraad, het Partnerschapscomité of enig ander relevant subcomité of orgaan alle relevante informatie die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie.
5.
Een geschil wordt geacht te zijn beslecht wanneer de Partnerschapsraad een bindend besluit heeft genomen waarbij het geschil wordt beslecht, overeenkomstig artikel 377, lid 4, of wanneer hij heeft verklaard dat het geschil is beëindigd.
6.
Alle tijdens het overleg verstrekte informatie blijft vertrouwelijk.
ARTIKEL 379
Passende maatregelen bij niet-nakoming van verplichtingen
1.
Een partij kan passende maatregelen treffen als een geschil niet is opgelost binnen drie maanden na indiening van een formeel verzoek tot geschillenbeslechting overeenkomstig artikel 378 en als de klagende partij van mening is dat de andere partij een verplichting uit hoofde van de overeenkomst niet nakomt. De overlegperiode van drie maanden is niet verplicht in uitzonderlijke gevallen als beschreven in lid 3 van dit artikel.
2.
Bij voorrang moeten passende maatregelen worden gekozen die de werking van de overeenkomst het minst verstoren. Behalve de in lid 3 van dit artikel beschreven gevallen mogen dergelijke maatregelen niet de opschorting behelzen van rechten of plichten in het kader van deze overeenkomst die worden genoemd in titel VI. De in lid 1 van dit artikel genoemde maatregelen moeten onverwijld aan de Partnerschapsraad worden gemeld en vallen onder de overlegprocedure van artikel 377, lid 2, en de geschillenbeslechtingsprocedure van artikel 378, leden 2 en 3.
3.
De in de leden 1 en 2 van dit artikel bedoelde uitzonderingen betreffen:
a)
een verwerping van deze overeenkomst die in strijd is met de algemene regels van het internationaal recht, of
b)
schending door de andere partij van de essentiële elementen van de overeenkomst als bedoeld in de artikelen 2 en 9, lid 1.
ARTIKEL 380
Verhouding tot andere overeenkomsten
1.
De partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds, die op 22 april 1996 in Luxemburg is ondertekend en op 1 juli 1999 in werking is getreden, wordt ingetrokken. Verwijzingen naar die overeenkomst in alle andere overeenkomsten tussen de partijen worden gelezen als verwijzingen naar deze overeenkomst.
2.
Zolang onder deze overeenkomst geen gelijkwaardige rechten zijn verworven voor personen en ondernemers, doet de overeenkomst geen afbreuk aan de rechten die hun worden verleend bij bestaande overeenkomsten tussen een of meer lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds.
3.
Bestaande overeenkomsten die betrekking hebben op specifieke samenwerkingsgebieden die binnen het toepassingsgebied van deze overeenkomst vallen, worden geacht onderdeel te zijn van de algemene bilaterale betrekkingen zoals die worden geregeld bij deze overeenkomst, en deel uit te maken van een gemeenschappelijk institutioneel kader.
4.
De partijen kunnen deze overeenkomst aanvullen door sluiting van specifieke overeenkomsten op alle samenwerkingsgebieden die binnen het toepassingsgebied van deze overeenkomst vallen. Dergelijke specifieke overeenkomsten vormen een integrerend onderdeel van de algemene bilaterale betrekkingen zoals die worden geregeld bij deze overeenkomst en maken deel uit van een gemeenschappelijk institutioneel kader.
5.
Onverminderd de desbetreffende bepalingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie doet deze overeenkomst of in het kader daarvan ondernomen actie op generlei wijze afbreuk aan de bevoegdheid van de lidstaten om bilaterale samenwerkingsactiviteiten met de Republiek Armenië te ondernemen of desgewenst nieuwe samenwerkingsovereenkomsten met de Republiek Armenië te sluiten.
ARTIKEL 381
Duur
1.
Deze overeenkomst wordt voor onbepaalde tijd gesloten.
2.
De partijen kunnen de overeenkomst beëindigen door een schriftelijke kennisgeving aan de andere partij langs diplomatieke weg. De overeenkomst verstrijkt zes maanden na de datum van ontvangst van die kennisgeving.
ARTIKEL 382
Definitie van de partijen
Voor de toepassing van deze overeenkomst wordt onder "partijen" verstaan de Europese Unie, of haar lidstaten, of de Europese Unie en haar lidstaten, overeenkomstig hun respectieve bevoegdheden krachtens het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en in voorkomend geval, ook Euratom, overeenkomstig zijn bevoegdheden krachtens het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds.
ARTIKEL 383
Territoriaal toepassingsgebied
Deze overeenkomst is van toepassing, enerzijds, op elk grondgebied waarop het Verdrag betreffende de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie van toepassing zijn, onder de in die verdragen neergelegde voorwaarden, en, anderzijds, op het grondgebied van de Republiek Armenië.
ARTIKEL 384
Depositaris van de overeenkomst
Het secretariaat-generaal van de Raad van de Europese Unie is de depositaris van deze overeenkomst.
ARTIKEL 385
Inwerkingtreding, slotbepalingen en voorlopige toepassing
1.
Deze overeenkomst wordt door de partijen volgens hun eigen procedures geratificeerd of goedgekeurd. Akten van bekrachtiging of goedkeuring worden neergelegd bij de depositaris.
2.
Deze overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de tweede maand volgende op de datum waarop de laatste akte van ratificatie of van goedkeuring is neergelegd.
3.
Deze overeenkomst kan met wederzijdse instemming van de partijen schriftelijk worden gewijzigd. De aldus aangenomen wijzigingen treden in werking overeenkomstig de bepalingen van dit artikel.
4.
De bijlagen en protocollen vormen een integrerend deel van deze overeenkomst.
5.
Niettegenstaande lid 2 kunnen de Europese Unie en de Republiek Armenië deze overeenkomst op voorlopige basis gedeeltelijk of volledig toepassen, overeenkomstig hun toepasselijke interne procedures en wetgeving.
6.
De voorlopige toepassing is van kracht vanaf de eerste dag van de tweede maand volgende op de datum waarop de depositaris het volgende heeft ontvangen:
a)
de kennisgeving van de Unie dat de voor de voorlopige toepassing vereiste procedures zijn voltooid, waarin wordt vermeld welke delen van de overeenkomst op voorlopige basis worden toegepast; alsmede
b)
de indiening door de Republiek Armenië van zijn ratificatie-instrument, overeenkomstig de eigen procedures en wetgeving.
7.
Voor de toepassing van de relevante bepalingen van deze overeenkomst, en de bijlagen en protocollen daarbij, worden verwijzingen in die bepalingen naar "de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst" geacht eveneens betrekking te hebben op "de datum van voorlopige toepassing van deze overeenkomst" overeenkomstig lid 5.
8.
Gedurende de periode waarin de overeenkomst voorlopig wordt toegepast, blijven de bepalingen van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst van toepassing, voor zover zij niet vallen onder de voorlopige toepassing van deze overeenkomst.
9.
Elke partij kan door middel van een schriftelijke kennisgeving de depositaris in kennis stellen van het voornemen om de voorlopige toepassing van de overeenkomst te beëindigen. De beëindiging van de voorlopige toepassing wordt zes maanden na de datum van ontvangst van die kennisgeving door de depositaris van kracht.
ARTIKEL 386
Authentieke teksten
Deze overeenkomst is in tweevoud opgesteld in de Bulgaarse, de Deense, de Duitse, de Engelse, de Estse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Hongaarse, de Italiaanse, de Kroatische, de Letse, de Litouwse, de Maltese, de Nederlandse, de Poolse, de Portugese, de Roemeense, de Sloveense, de Slowaakse, de Spaanse, de Tsjechische, de Zweedse en de Armeense taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek.
TEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekende gevolmachtigden, daartoe naar behoren gemachtigd, deze overeenkomst hebben ondertekend.
VOOR HET KONINKRIJK BELGIË
VOOR DE REPUBLIEK BULGARIJE
VOOR DE TSJECHISCHE REPUBLIEK
VOOR HET KONINKRIJK DENEMARKEN
VOOR DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND
VOOR DE REPUBLIEK ESTLAND
VOOR IERLAND
VOOR DE HELLEENSE REPUBLIEK
VOOR HET KONINKRIJK SPANJE
VOOR DE FRANSE REPUBLIEK
VOOR DE REPUBLIEK KROATIË
VOOR DE ITALIAANSE REPUBLIEK
VOOR DE REPUBLIEK CYPRUS
VOOR DE REPUBLIEK LETLAND
VOOR DE REPUBLIEK LITOUWEN
VOOR HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG
VOOR HONGARIJE
VOOR DE REPUBLIEK MALTA
VOOR HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN
VOOR DE REPUBLIEK OOSTENRIJK
VOOR DE REPUBLIEK POLEN
VOOR DE PORTUGESE REPUBLIEK
VOOR ROEMENIË
VOOR DE REPUBLIEK SLOVENIË
VOOR DE SLOWAAKSE REPUBLIEK
VOOR DE REPUBLIEK FINLAND
VOOR HET KONINKRIJK ZWEDEN
VOOR HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIË EN NOORD IERLAND
VOOR DE EUROPESE UNIE
VOOR DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOMENERGIE
VOOR DE REPUBLIEK ARMENIË
EUROPESE COMMISSIE
Brussel, 25.9.2017
JOIN(2017) 36 final
BIJLAGE
bij het
Gezamenlijk voorstel voor een besluit van de Raad
betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie, en de voorlopige toepassing van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds
BIJLAGEN EN PROTOCOLLEN
BIJ DE BREDE EN VERSTERKTE PARTNERSCHAPSOVEREENKOMST TUSSEN DE EU EN ARMENIË
BIJLAGE I
bij HOOFDSTUK 1: VERVOER van TITEL V: SAMENWERKING OP ANDERE GEBIEDEN
De Republiek Armenië verbindt zich ertoe haar wetgeving geleidelijk af te stemmen op de volgende wetgeving van de Europese Unie en internationale instrumenten binnen het aangegeven tijdschema.
Vervoer over de weg
Technische voorwaarden
Richtlijn 92/6/EEG van de Raad van 10 februari 1992 betreffende de installatie en het gebruik, in de Gemeenschap, van snelheidsbegrenzers in bepaalde categorieën motorvoertuigen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 92/6/EEG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 96/53/EG van de Raad van 25 juli 1996 houdende vaststelling, voor bepaalde aan het verkeer binnen de Gemeenschap deelnemende wegvoertuigen, van de in het nationale en het internationale verkeer maximaal toegestane afmetingen, en van de in het internationale verkeer maximaal toegestane gewichten, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 96/53/EG worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn (EU) 2015/719 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2015 tot wijziging van Richtlijn 96/53/EG van de Raad houdende vaststelling, voor bepaalde aan het verkeer binnen de Gemeenschap deelnemende wegvoertuigen, van de in het nationale en het internationale verkeer maximaal toegestane afmetingen, en van de in het internationale verkeer maximaal toegestane gewichten
De bij Richtlijn (EU) 2015/719 ingevoerde aanpassingen zijn van toepassing vanaf 7 mei 2017.
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn (EU) 2015/719 worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2014/47/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende de technische controle langs de weg van bedrijfsvoertuigen die in de Unie aan het verkeer deelnemen en tot intrekking van Richtlijn 2000/30/EG
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2014/47/EU worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2009/40/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 mei 2009 betreffende de technische controle van motorvoertuigen en aanhangwagens, als gewijzigd, die van toepassing is tot 19 mei 2018
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/40/EG worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2014/45/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende de periodieke technische controle van motorvoertuigen en aanhangwagens en tot intrekking van Richtlijn 2009/40/EG, die van toepassing is met ingang van 20 mei 2018
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2014/45/EU worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2000/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 juni 2000 betreffende de technische controle langs de weg van bedrijfsvoertuigen die in de Gemeenschap deelnemen aan het verkeer, als gewijzigd, die van toepassing is tot 19 mei 2018
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2000/30/EG worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Veiligheidsvoorwaarden
Richtlijn 2006/126/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 betreffende het rijbewijs De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
invoering van de categorieën voor het rijbewijs (artikel 4);
–
voorwaarden voor de afgifte van een rijbewijs (artikelen 4, 5, 6 en 7 en bijlage III);
–
eisen voor rijexamens (bijlage II).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2006/126/EG worden binnen een termijn van één jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 95/50/EG van de Raad van 6 oktober 1995 betreffende uniforme procedures voor de controle op het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg
Richtlijn 2008/68/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 2008 betreffende het vervoer van gevaarlijke goederen over land
Richtlijn 2010/35/EU van het Europees Parlement en de Raad van 16 juni 2010 betreffende vervoerbare drukapparatuur en houdende intrekking van Richtlijnen 76/767/EEG, 84/525/EEG, 84/526/EEG, 84/527/EEG en 1999/36/EG van de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijnen 2008/68/EG, 95/50/EG en 2010/35/EU worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd (acht jaar voor het spoor).
Sociale voorwaarden
Verordening (EEG) nr. 3821/85 van de Raad van 20 december 1985 betreffende het controleapparaat in het wegvervoer, als gewijzigd, die wordt toegepast totdat artikel 46 van Verordening (EU) nr. 165/2014 van het Europees Parlement en van de Raad van 4 februari 2014 betreffende tachografen in het wegvervoer, van toepassing wordt
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EEG) nr. 3821/85 worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 561/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2006 tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer, tot wijziging van Verordeningen (EEG) nr. 3821/85 en (EG) nr. 2135/98 van de Raad en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 3820/85 van de Raad, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 561/2006 worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 165/2014 van het Europees Parlement en van de Raad van 4 februari 2014 betreffende tachografen in het wegvervoer, tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 3821/85 van de Raad betreffende het controleapparaat in het wegvervoer en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 561/2006 van het Europees Parlement en de Raad tot harmonisatie van bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer, die, wat betreft Verordening (EEG) nr. 3821/85 van 20 december 1985, wordt toegepast met ingang van de datum waarop de in artikel 46 van Verordening (EU) nr. 165/2014 bedoelde uitvoeringshandelingen van toepassing worden
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 165/2014 betreffende internationaal vervoer worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2006/22/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2006 inzake minimumvoorwaarden voor de uitvoering van de Verordeningen (EEG) nr. 3820/85 en (EEG) nr. 3821/85 van de Raad betreffende voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer en tot intrekking van Richtlijn 88/599/EEG van de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2006/22/EG worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd met betrekking tot internationaal vervoer.
Verordening (EG) nr. 1071/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels betreffende de voorwaarden waaraan moet zijn voldaan om het beroep van wegvervoerondernemer uit te oefenen en tot intrekking van Richtlijn 96/26/EG van de Raad, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1071/2009 - de artikelen 3, 4, 5, 6, 7 (zonder de monetaire waarde van de financiële status), 8, 10, 11, 12, 13, 14 en 15 en bijlage I bij deze verordening worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2002/15/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2002 betreffende de organisatie van de arbeidstijd van personen die mobiele werkzaamheden in het wegvervoer uitoefenen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2002/15/EG worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2003/59/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 juli 2003 betreffende de vakbekwaamheid en de opleiding en nascholing van bestuurders van bepaalde voor goederen- en personenvervoer over de weg bestemde voertuigen, tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 3820/85 van de Raad en Richtlijn 91/439/EEG van de Raad en tot intrekking van Richtlijn 76/914/EEG van de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2003/59/EG worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Fiscale voorwaarden
Richtlijn 1999/62/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 1999 betreffende het in rekening brengen van het gebruik van bepaalde infrastructuurvoorzieningen aan zware vrachtvoertuigen
Richtlijn 2004/52/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de interoperabiliteit van elektronische tolheffingssystemen voor het wegverkeer
Richtlijn 2004/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 inzake minimumveiligheidseisen voor tunnels in het trans-Europese wegennet
Richtlijn 2008/96/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 betreffende het beheer van de verkeersveiligheid van weginfrastructuur
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijnen 1999/62/EG, 2004/52/EG, 2004/54/EG en 2008/96/EU worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Spoorvervoer
Toegang tot de markt en infrastructuur
Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 tot instelling van één Europese spoorwegruimte
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
invoering van onafhankelijk beheer en verbetering van de financiële situatie;
–
scheiding tussen het beheer van de infrastructuur en de vervoersactiviteit;
–
invoering van vergunningen.
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2012/34/EU worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 913/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 22 september 2010 inzake het Europese spoorwegnet voor concurrerend goederenvervoer, als gewijzigd
Tijdschema: de Partnerschapsraad beslist over het tijdschema voor de uitvoering van de bepalingen van Verordening (EU) nr. 913/2010 binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst.
Technische en veiligheidsvoorwaarden, interoperabiliteit
Richtlijn 2004/49/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 inzake de veiligheid op de communautaire spoorwegen en tot wijziging van Richtlijn 95/18/EG van de Raad betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen, en van Richtlijn 2001/14/EG van de Raad inzake de toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit en de heffing van rechten voor het gebruik van spoorweginfrastructuur alsmede inzake veiligheidscertificering (Spoorwegveiligheidsrichtlijn)
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2004/49/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2007/59/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 inzake de certificering van machinisten die locomotieven en treinen op het spoorwegsysteem van de Gemeenschap besturen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2007/59/EG worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2008/57/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2008 betreffende de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem in de Gemeenschap
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2008/57/EG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 1370/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 betreffende het openbaar personenvervoer per spoor en over de weg en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 1191/69 van de Raad en Verordening (EEG) nr. 1107/70 van de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1370/2007 worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 1371/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1371/2007 worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Gecombineerd vervoer
Richtlijn 92/106/EEG van de Raad van 7 december 1992 houdende vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor bepaalde vormen van gecombineerd vervoer van goederen tussen lidstaten
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 92/106/EEG worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Luchtvervoer
–
Sluiting en uitvoering van een omvattende overeenkomst betreffende de totstandbrenging van een Europese gemeenschappelijke luchtvaartruimte.
–
Onverminderd de sluiting van de overeenkomst betreffende de totstandbrenging van een Europese gemeenschappelijke luchtvaartruimte, de uitvoering en gecoördineerde ontwikkeling verzekeren van bilaterale overeenkomsten inzake luchtvaartdiensten tussen Oekraïne en EU-lidstaten, als gewijzigd door de “horizontale overeenkomst”.
Vervoer over water
Maritieme veiligheid – vlaggenstaat / classificering van bedrijven
Richtlijn 2009/15/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 inzake gemeenschappelijke voorschriften en normen voor met de inspectie en controle van schepen belaste organisaties en voor de desbetreffende werkzaamheden van maritieme instanties, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/15/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 391/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 inzake gemeenschappelijke voorschriften en normen voor met de inspectie en controle van schepen belaste organisaties, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 391/2009 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2013/54/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 2013 betreffende bepaalde verantwoordelijkheden van de vlaggenstaat met betrekking tot de naleving en de handhaving van het Verdrag betreffende maritieme arbeid, 2006
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2013/54/EU worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 788/2014 van de Commissie van 18 juli 2014 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen voor het opleggen van geldboeten en dwangsommen en de intrekking van de erkenning van de met inspectie en controle van schepen belaste organisaties krachtens de artikelen 6 en 7 van Verordening (EG) nr. 391/2009 van het Europees Parlement en de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 788/2014 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 789/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende de overdracht van vracht- en passagiersschepen tussen registers binnen de Gemeenschap en houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 613/91 van de Raad, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 789/2004 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Vlaggenstaat
Richtlijn 2009/21/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 betreffende de naleving van vlaggenstaatverplichtingen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/21/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Havenstaat
Richtlijn 2009/16/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 betreffende havenstaatcontrole, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/16/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 428/2010 van de Commissie van 20 mei 2010 ter uitvoering van artikel 14 van Richtlijn 2009/16/EG van het Europees Parlement en de Raad wat de uitgebreide inspectie van schepen betreft
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 428/2010 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 801/2010 van de Commissie van 13 september 2010 ter uitvoering van artikel 10, lid 3, van Richtlijn 2009/16/EG van het Europees Parlement en de Raad wat de vlaggenstaatcriteria betreft
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 801/2010 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 802/2010 van de Commissie van 13 september 2010 ter uitvoering van artikel 10, lid 3, en artikel 27 van Richtlijn 2009/16/EG van het Europees Parlement en de Raad wat de prestaties van de rederij betreft, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 802/2010 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 96/40/EG van de Commissie van 25 juni 1996 houdende het vaststellen van een gemeenschappelijk model voor een identiteitskaart voor inspecteurs die de havenstaatcontrole verrichten
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 96/40/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Onderzoek naar ongevallen
Richtlijn 2009/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 tot vaststelling van de grondbeginselen voor het onderzoek van ongevallen in de zeescheepvaartsector
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/18/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Uitvoeringsverordening (EU) nr. 651/2011 van de Commissie van 5 juli 2011 tot vaststelling van het reglement van orde van het raamwerk voor permanente samenwerking dat door de lidstaten, in samenwerking met de Commissie, is vastgesteld krachtens artikel 10 van Richtlijn 2009/18/EG van het Europees Parlement en de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 651/2011 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 1286/2011 van de Commissie van 9 december 2011 tot vaststelling van een gemeenschappelijke methodologie voor het onderzoek naar ongevallen en incidenten op zee, krachtens artikel 5, lid 4, van Richtlijn 2009/18/EG van het Europees Parlement en de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 1286/2011 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Aansprakelijkheid en verzekering
Verordening (EG) nr. 392/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 betreffende de aansprakelijkheid van vervoerders van passagiers over zee bij ongevallen
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 392/2009 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2009/20/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 betreffende de verzekering van scheepseigenaren tegen maritieme vorderingen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/20/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 336/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 15 februari 2006 inzake de implementatie van de Internationale Veiligheidsmanagementcode in de Gemeenschap, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 336/2006 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Passagiersschepen
Richtlijn 2009/45/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 mei 2009 inzake veiligheidsvoorschriften en -normen voor passagiersschepen, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/45/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2003/25/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 april 2003 betreffende specifieke stabiliteitsvereisten voor ro-ro-passagiersschepen, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2003/25/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 1999/35/EG van de Raad van 29 april 1999 betreffende een stelsel van verplichte onderzoeken voor de veilige exploitatie van geregelde diensten met ro-ro-veerboten en hogesnelheidspassagiersvaartuigen, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 1999/35/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 98/41/EG van de Raad van 18 juni 1998 inzake de registratie van de opvarenden van passagiersschepen die vanuit of naar havens in de lidstaten van de Gemeenschap varen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 98/41/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Formaliteiten voor monitoring en informatie voor de zeescheepvaart
Richtlijn 2002/59/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2002 betreffende de invoering van een communautair monitoring- en informatiesysteem voor de zeescheepvaart en tot intrekking van Richtlijn 93/75/EEG van de Raad, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2002/59/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2010/65/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 oktober 2010 betreffende meldingsformaliteiten voor schepen die aankomen in en/of vertrekken uit havens van de lidstaten en tot intrekking van Richtlijn 2002/6/EG
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2010/65/EU worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Technische veiligheidseisen
Verordening (EU) nr. 530/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2012 betreffende het versneld invoeren van de vereisten inzake een dubbelwandige uitvoering of een gelijkwaardig ontwerp voor enkelwandige olietankschepen
Het uit de vaart nemen van enkelwandige olietankschepen verloopt volgens het tijdschema in het Marpol-verdrag.
Richtlijn 2014/90/EU van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 inzake uitrusting van zeeschepen en tot intrekking van Richtlijn 96/98/EG van de Raad (per 18 september 2016)
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2014/90/EU worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2001/96/EG van het Europees Parlement en de Raad van 4 december 2001 tot vaststelling van geharmoniseerde voorschriften en procedures voor veilig laden en lossen van bulkschepen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2001/96/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 2978/94 van de Raad van 21 november 1994 betreffende de tenuitvoerlegging van IMO-resolutie A.747(18) inzake de toepassing van tonnagemeting op de ballastruimten in tankers met gescheiden-ballasttanks, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 2978/94 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 97/70/EG van de Raad van 11 december 1997 betreffende de invoering van een geharmoniseerde veiligheidsregeling voor vissersvaartuigen waarvan de lengte 24 meter of meer bedraagt, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 97/70/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Bemanning
Richtlijn 2008/106/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 inzake het minimumopleidingsniveau van zeevarenden, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2008/106/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2005/45/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 september 2005 betreffende de wederzijdse erkenning van door de lidstaten afgegeven bewijzen van beroepsbekwaamheid van zeevarenden en tot wijziging van Richtlijn 2001/25/EG
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2005/45/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 79/115/EEG van de Raad van 21 december 1978 inzake het loodsen van schepen door Noordzee-loodsen op de Noordzee en in het Kanaal
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 79/115/EEG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Milieu
Verordening (EG) nr. 782/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 14 april 2003 houdende een verbod op organische tinverbindingen op schepen
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 782/2003 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 536/2008 van de Commissie van 13 juni 2008 ter uitvoering van artikel 6, lid 3, en artikel 7 van Verordening (EG) nr. 782/2003 van het Europees Parlement en de Raad houdende een verbod op organische tinverbindingen op schepen en tot wijziging van die verordening
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 536/2008 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2000/59/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2000 betreffende havenontvangstvoorzieningen voor scheepsafval en ladingresiduen, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2000/59/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2005/35/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 september 2005 inzake verontreiniging vanaf schepen en de invoering van sancties, met inbegrip van strafrechtelijke sancties, voor verontreinigingsdelicten
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2005/35/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 911/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 over meerjarenfinanciering voor acties van het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid op het gebied van de bestrijding van door schepen en olie- en gasinstallaties veroorzaakte verontreiniging van de zee
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 911/2014 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 1999/32/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende een vermindering van het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen en tot wijziging van Richtlijn 93/12/EEG
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 1999/32/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) 2015/757 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2015 betreffende de monitoring, de rapportage en de verificatie van kooldioxide-emissies door maritiem vervoer en tot wijziging van Richtlijn 2009/16/EG
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) 2015/757 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 1257/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 2013 inzake scheepsrecycling, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1013/2006 en van Richtlijn 2009/16/EG
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 1257/2013 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Europees Agentschap voor maritieme veiligheid en Comité voor maritieme veiligheid en voorkoming van verontreiniging door schepen
Verordening (EU) 2016/1625 van het Europees Parlement en de Raad van 14 september 2016 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1406/2002 tot oprichting van een Europees Agentschap voor maritieme veiligheid
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) 2016/1625 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 2099/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 5 november 2002 betreffende de oprichting van het Comité voor maritieme veiligheid en voorkoming van verontreiniging door schepen (COSS) en houdende wijziging van de verordeningen op het gebied van maritieme veiligheid en voorkoming van verontreiniging door schepen, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 2099/2002 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Sociale voorwaarden
Richtlijn 92/29/EEG van de Raad van 31 maart 1992 betreffende de minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid ter bevordering van een betere medische hulpverlening aan boord van schepen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 92/29/EEG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 1999/63/EG van de Raad van 21 juni 1999 inzake de overeenkomst betreffende de organisatie van de arbeidstijd van zeevarenden, gesloten door de Associatie van Reders van de Europese Gemeenschap (ECSA) en de Federatie van de bonden voor het vervoerpersoneel in de Europese Unie (FST) – bijlage: Europese overeenkomst betreffende de organisatie van de arbeidstijd van zeevarenden
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 1999/63/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 1999/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 1999 betreffende de handhaving van de bepalingen inzake de arbeidstijd van zeevarenden aan boord van schepen die havens in de Gemeenschap aandoen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 1999/95/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
________________
BIJLAGE II
bij HOOFDSTUK 2: ENERGIE van TITEL V: SAMENWERKING OP ANDERE GEBIEDEN
De Republiek Armenië verbindt zich ertoe haar wetgeving geleidelijk af te stemmen op de volgende wetgeving van de Europese Unie binnen het aangegeven tijdschema.
Elektriciteit
Richtlijn 2009/72/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van Richtlijn 2003/54/EG
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/72/EG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Voor de uitvoering van de artikelen 3, 6, 13, 15, 33 en 38 echter zal de Partnerschapsraad te zijner tijd een specifiek tijdschema bepalen.
Verordening (EG) nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1228/2003
De Partnerschapsraad zal te zijner tijd een specifiek tijdschema bepalen voor de uitvoering van Verordening (EG) nr. 714/2009.
Richtlijn 2005/89/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 januari 2006 inzake maatregelen om de zekerheid van de elektriciteitsvoorziening en de infrastructuurinvesteringen te waarborgen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2005/89/EG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Olie
Richtlijn 2009/119/EG van de Raad van 14 september 2009 houdende verplichting voor de lidstaten om minimumvoorraden ruwe aardolie en/of aardolieproducten in opslag te houden
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/119/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Infrastructuur
Verordening (EU) nr. 256/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 inzake de mededeling aan de Commissie van investeringsprojecten met betrekking tot energie-infrastructuur binnen de Europese Unie, houdende vervanging van Verordening (EU, Euratom) nr. 617/2010 en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 736/96
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 256/2014 worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Uitvoeringsverordening:
–
Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1113/2014 van de Commissie van 16 oktober 2014 tot vaststelling van de vorm en de technische details van de in de artikelen 3 en 5 van Verordening (EU) nr. 256/2014 van het Europees Parlement en de Raad bedoelde mededeling en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 2386/96 en (EU, Euratom) nr. 833/2010 van de Commissie
Tijdschema: de bepalingen van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1113/2014 worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Prospectie en exploratie van koolwaterstoffen
Richtlijn 94/22/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 1994 betreffende de voorwaarden voor het verlenen en het gebruik maken van vergunningen voor de prospectie, de exploratie en de productie van koolwaterstoffen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 94/22/EG worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Energie-efficiëntie
Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende energie-efficiëntie, tot wijziging van Richtlijnen 2009/125/EG en 2010/30/EU en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2012/27/EU worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Uitvoeringsverordening:
–
Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/2402 van de Commissie van 12 oktober 2015 tot herziening van geharmoniseerde rendementsreferentiewaarden voor de gescheiden productie van elektriciteit en warmte overeenkomstig Richtlijn 2012/27/EU van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Uitvoeringsbesluit 2011/877/EU van de Commissie
Tijdschema: de bepalingen van Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/2402 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de energieprestatie van gebouwen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2010/31/EU worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Uitvoeringsverordening:
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 244/2012 van de Commissie van 16 januari 2012 tot aanvulling van Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende de energieprestatie van gebouwen middels het vaststellen van een vergelijkend methodologisch kader voor het berekenen van kostenoptimale niveaus van minimumenergieprestatie-eisen voor gebouwen en onderdelen van gebouwen
–
Richtsnoeren bij Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 244/2012 van de Commissie van 16 januari 2012 tot aanvulling van Richtlijn 2010/31/EU van het Europees Parlement en de Raad betreffende de energieprestatie van gebouwen middels het vaststellen van een vergelijkend methodologisch kader voor het berekenen van kostenoptimale niveaus van minimumenergieprestatie-eisen voor gebouwen en onderdelen van gebouwen (2012/C 115/01)
Tijdschema: deze bepalingen van Verordening (EU) nr. 244/2012 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2009/33/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 inzake de bevordering van schone en energiezuinige wegvoertuigen
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2009/33/EG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van eisen inzake ecologisch ontwerp voor energiegerelateerde producten
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2009/125/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Uitvoeringsrichtlijnen/-verordeningen:
–
Verordening (EG) nr. 1275/2008 van de Commissie van 17 december 2008 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen van Richtlijn 2005/32/EG van het Europees Parlement en de Raad, wat betreft voorschriften inzake ecologisch ontwerp voor het elektriciteitsverbruik van elektrische en elektronische huishoud- en kantoorapparatuur in de stand by-stand en de uit-stand
–
Verordening (EG) nr. 107/2009 van de Commissie van 4 februari 2009 tot uitvoering van Richtlijn 2005/32/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor eenvoudige set-top boxes
–
Verordening (EG) nr. 244/2009 van de Commissie van 18 maart 2009 houdende uitvoeringsbepalingen van Richtlijn 2005/32/EG van het Europees Parlement en de Raad voor het vaststellen van eisen inzake ecologisch ontwerp voor niet-gerichte lampen voor huishoudelijk gebruik
–
Verordening (EG) nr. 278/2009 van de Commissie van 6 april 2009 houdende tenuitvoerlegging van Richtlijn 2005/32/EG van het Europees Parlement en de Raad, wat betreft voorschriften inzake ecologisch ontwerp voor het elektrisch opgenomen vermogen van externe stroomvoorzieningen in niet-belaste toestand en de gemiddelde actieve efficiëntie van externe stroomvoorzieningen
–
Verordening (EG) nr. 640/2009 van de Commissie van 22 juli 2009 tot uitvoering van Richtlijn 2005/32/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor elektromotoren
–
Verordening (EG) nr. 641/2009 van de Commissie van 22 juli 2009 tot uitvoering van Richtlijn 2005/32/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor stand-alone natloper-circulatiepompen en in producten ingebouwde natloper-circulatiepompen
–
Verordening (EU) nr. 327/2011 van de Commissie van 30 maart 2011 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de eisen inzake ecologisch ontwerp voor door motoren aangedreven ventilatoren met een elektrisch ingangsvermogen tussen 125 W en 500 kW
Tijdschema: de bepalingen van Verordeningen (EG) nr. 1275/2008, (EG) nr. 107/2009, (EG) nr. 244/2009, (EG) nr. 278/2009, (EG) nr. 640/2009, (EG) nr. 641/2009 en (EU) nr. 327/2011, worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Verordening (EG) nr. 643/2009 van de Commissie van 22 juli 2009 tot uitvoering van Richtlijn 2005/32/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor koelapparaten voor huishoudelijk gebruik
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 643/2009 worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Verordening (EG) nr. 642/2009 van de Commissie van 22 juli 2009 tot uitvoering van Richtlijn 2005/32/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor televisies
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 642/2009 worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Verordening (EU) nr. 1015/2010 van de Commissie van 10 november 2010 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor huishoudelijke wasmachines
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 1015/2010 worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Verordening (EU) nr. 1016/2010 van de Commissie van 10 november 2010 houdende uitvoeringsbepalingen van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad voor het vaststellen van eisen inzake ecologisch ontwerp voor huishoudelijke afwasmachines
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 1016/2010 worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Richtlijn 92/42/EEG van de Raad van 21 mei 1992 betreffende de rendementseisen voor nieuwe olie- en gasgestookte centraleverwarmingsketels
–
Verordening (EG) nr. 245/2009 van de Commissie van 18 maart 2009 tot uitvoering van Richtlijn 2005/32/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor fluorescentielampen zonder ingebouwd voorschakelapparaat, voor hogedrukgasontladingslampen en voor voorschakelapparaten en armaturen die deze lampen kunnen laten branden, en tot intrekking van Richtlijn 2000/55/EG van het Europees Parlement en de Raad
–
Verordening (EG) nr. 859/2009 van de Commissie van 18 september 2009 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 244/2009 betreffende de eisen inzake ecologisch ontwerp voor niet-gerichte lampen voor huishoudelijk gebruik
–
Verordening (EU) nr. 347/2010 van de Commissie van 21 april 2010 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 245/2009 van de Commissie betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor fluorescentielampen zonder ingebouwd voorschakelapparaat, voor hogedrukgasontladingslampen en voor voorschakelapparaten en armaturen die deze lampen kunnen laten branden
–
Verordening (EU) nr. 206/2012 van de Commissie van 6 maart 2012 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat eisen inzake ecologisch ontwerp voor airconditioners en ventilatoren betreft
–
Verordening (EU) nr. 547/2012 van de Commissie van 25 juni 2012 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor waterpompen
–
Verordening (EU) nr. 622/2012 van de Commissie van 11 juli 2012 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 641/2009 wat betreft het ecologisch ontwerp voor stand-alone natloper-circulatiepompen en in producten ingebouwde natloper-circulatiepompen
–
Verordening (EU) nr. 932/2012 van de Commissie van 3 oktober 2012 houdende uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de eisen inzake ecologisch ontwerp voor huishoudelijke droogtrommels
–
Verordening (EU) nr. 1194/2012 van de Commissie van 12 december 2012 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat eisen inzake ecologisch ontwerp voor gerichte lampen, ledlampen en gerelateerde uitrusting betreft
–
Verordening (EU) nr. 617/2013 van de Commissie van 26 juni 2013 houdende uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de eisen inzake ecologisch ontwerp voor computers en computerservers
–
Verordening (EU) nr. 666/2013 van de Commissie van 8 juli 2013 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat het vaststellen van eisen inzake ecologisch ontwerp voor stofzuigers betreft
–
Verordening (EU) nr. 801/2013 van de Commissie van 22 augustus 2013 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1275/2008 wat betreft voorschriften inzake ecologisch ontwerp voor het elektriciteitsverbruik van elektrische en elektronische huishoud- en kantoorapparatuur in de stand-by- en uit-stand, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 642/2009 betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor televisies
–
Verordening (EU) nr. 813/2013 van de Commissie van 2 augustus 2013 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat eisen inzake ecologisch ontwerp voor ruimteverwarmingstoestellen en combinatieverwarmingstoestellen betreft
–
Verordening (EU) nr. 814/2013 van de Commissie van 2 augustus 2013 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat eisen inzake ecologisch ontwerp voor waterverwarmingstoestellen en warmwatertanks betreft
–
Verordening (EU) nr. 4/2014 van de Commissie van 6 januari 2014 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 640/2009 tot uitvoering van Richtlijn 2005/32/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor elektromotoren
–
Verordening (EU) nr. 66/2014 van de Commissie van 14 januari 2014 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat eisen inzake ecologisch ontwerp voor huishoudelijke ovens, kookplaten en afzuigkappen betreft
–
Verordening (EU) nr. 548/2014 van de Commissie van 21 mei 2014 betreffende de tenuitvoerlegging van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot kleine, middelgrote en grote vermogenstransformatoren
–
Verordening (EU) nr. 1253/2014 van de Commissie van 7 juli 2014 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de eisen inzake ecologisch ontwerp voor ventilatie-eenheden
–
Verordening (EU) 2015/1095 van de Commissie van 5 mei 2015 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat eisen inzake ecologisch ontwerp voor professionele koelbewaarkasten, snelkoelers/-vriezers, condensoreenheden en proces-chillers betreft
–
Verordening (EU) 2015/1185 van de Commissie van 24 april 2015 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat eisen inzake ecologisch ontwerp betreft voor toestellen voor lokale ruimteverwarming die vaste brandstoffen gebruiken
–
Verordening (EU) 2015/1188 van de Commissie van 28 april 2015 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat eisen inzake ecologisch ontwerp voor toestellen voor lokale ruimteverwarming betreft
–
Verordening (EU) 2015/1189 van de Commissie van 28 april 2015 tot uitvoering van Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad wat eisen inzake ecologisch ontwerp voor verwarmingsketels voor vaste brandstoffen betreft
–
Verordening (EU) 2015/1428 van de Commissie van 25 augustus 2015 houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 244/2009 van de Commissie betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor niet-gerichte lampen voor huishoudelijk gebruik en Verordening (EG) nr. 245/2009 van de Commissie betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor fluorescentielampen zonder ingebouwd voorschakelapparaat, voor hogedrukgasontladingslampen en voor voorschakelapparaten en armaturen die deze lampen kunnen laten branden, en tot intrekking van Richtlijn 2000/55/EG van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EU) nr. 1194/2012 van de Commissie betreffende eisen inzake ecologisch ontwerp voor gerichte lampen, ledlampen en gerelateerde uitrusting
De Partnerschapsraad zal regelmatig de mogelijkheid beoordelen om specifieke tijdschema's op te stellen voor de uitvoering van deze verordeningen en deze richtlijn.
Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de vermelding van het energieverbruik en het verbruik van andere hulpbronnen op de etikettering en in de standaardproductinformatie van energiegerelateerde producten
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2010/30/EU worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Uitvoeringsrichtlijnen/-verordeningen:
–
Richtlijn 96/60/EG van de Commissie van 19 september 1996 houdende uitvoeringsbepalingen van Richtlijn 92/75/EEG van de Raad wat de etikettering van het energieverbruik van huishoudelijke was-droogcombinaties betreft
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 96/60/EG worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1059/2010 van de Commissie van 28 september 2010 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de energie-etikettering van huishoudelijke afwasmachines
Tijdschema: de bepalingen van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1059/2010 worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1060/2010 van de Commissie van 28 september 2010 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de energie-etikettering van huishoudelijke koelapparaten
Tijdschema: de bepalingen van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1060/2010 worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1061/2010 van de Commissie van 28 september 2010 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de energie-etikettering van huishoudelijke wasmachines
Tijdschema: de bepalingen van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1061/2010 worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1062/2010 van de Commissie van 28 september 2010 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de energie-etikettering van televisies
Tijdschema: de bepalingen van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1062/2010 worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Gedelegeerde Verordening (EU) van de Commissie Nr. 626/2011 van 4 mei 2011 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de energie-etikettering van airconditioners
Tijdschema: de bepalingen van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 626/2011 worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 392/2012 van de Commissie van 1 maart 2012 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de energie-etikettering van huishoudelijke droogtrommels
Tijdschema: de bepalingen van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 392/2012 worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 874/2012 van de Commissie van 12 juli 2012 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de energie-etikettering van elektrische lampen en verlichtingsarmaturen
Tijdschema: de bepalingen van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 874/2012 worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 665/2013 van de Commissie van 3 mei 2013 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de energie-etikettering van stofzuigers
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 811/2013 van de Commissie van 18 februari 2013 ter aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad wat de energie-etikettering van ruimteverwarmingstoestellen, combinatieverwarmingstoestellen, pakketten van ruimteverwarmingstoestellen, temperatuurregelaars en zonne-energie-installaties en pakketten van combinatieverwarmingstoestellen, temperatuurregelaars en zonne-energie-installaties betreft
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 812/2013 van de Commissie van 18 februari 2013 ter aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad wat de energie-etikettering van waterverwarmingstoestellen, warmwatertanks en pakketten van waterverwarmingstoestellen en zonne-energie-installaties betreft
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 65/2014 van de Commissie van 1 oktober 2013 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de energie-etikettering van huishoudelijke ovens en afzuigkappen
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 518/2014 van de Commissie van 5 maart 2014 tot wijziging van de Gedelegeerde Verordeningen (EU) nr. 1059/2010, (EU) nr. 1060/2010, (EU) nr. 1061/2010, (EU) nr. 1062/2010, (EU) nr. 626/2011, (EU) nr. 392/2012, (EU) nr. 874/2012, (EU) nr. 665/2013, (EU) nr. 811/2013 en (EU) nr. 812/2013 van de Commissie wat de etikettering van energiegerelateerde producten op internet betreft
–
Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1254/2014 van de Commissie van 11 juli 2014 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de energie-etikettering van residentiële ventilatie-eenheden
–
Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/1094 van de Commissie van 5 mei 2015 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad wat de energie-etikettering van professionele koelbewaarkasten betreft
–
Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/1186 van de Commissie van 24 april 2015 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad wat de energie-etikettering van toestellen voor lokale ruimteverwarming betreft
–
Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/1187 van de Commissie van 27 april 2015 houdende aanvulling van Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot de energie-etikettering van verwarmingsketels voor vaste brandstoffen
De Partnerschapsraad zal regelmatig de mogelijkheid beoordelen om specifieke tijdschema's op te stellen voor de uitvoering van deze verordeningen.
Verordening (EG) nr. 106/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 15 januari 2008 betreffende een communautair energie-efficiëntie-etiketteringsprogramma voor kantoorapparatuur
–
Besluit (EU) 2014/202/EU van de Commissie van 20 maart 2014 houdende bepaling van het standpunt van de Europese Unie inzake een besluit van de beheersinstanties, in het kader van de Overeenkomst tussen de regering van de Verenigde Staten van Amerika en de Europese Unie over de coördinatie van programma’s voor energie-efficiëntie-etikettering voor kantoorapparatuur, met betrekking tot de toevoeging in bijlage C van de overeenkomst van specificaties voor computerservers en onderbrekingsvrije voedingen en met betrekking tot de herziening van de in bijlage C bij de overeenkomst vervatte specificaties voor beeldschermen en grafische apparatuur
–
Besluit (EU) 2015/1402 van de Commissie van 15 juli 2015 houdende bepaling van het standpunt van de Europese Unie inzake een besluit van de beheersinstanties, in het kader van de Overeenkomst tussen de regering van de Verenigde Staten van Amerika en de Europese Unie over de coördinatie van programma's voor energie-efficiëntie-etikettering voor kantoorapparatuur, met betrekking tot de herziening van de computerspecificaties in bijlage C bij de overeenkomst
De Partnerschapsraad zal regelmatig de mogelijkheid beoordelen om specifieke tijdschema's op te stellen voor de uitvoering van Verordening (EG) nr. 106/2008, Besluit 2014/202/EU en Besluit (EU)°2015/1402.
Verordening (EG) nr. 1222/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 inzake de etikettering van banden met betrekking tot hun brandstofefficiëntie en andere essentiële parameters
–
Verordening (EU) nr. 228/2011 van de Commissie van 7 maart 2011 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1222/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de testmethode voor de grip van C1-banden op nat wegdek
–
Verordening (EU) nr. 1235/2011 van de Commissie van 29 november 2011 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1222/2009 van het Europees Parlement en de Raad wat de gripklasse van banden op nat wegdek, het meten van de rolweerstand en de controleprocedure betreft
De Partnerschapsraad zal regelmatig de mogelijkheid beoordelen om specifieke tijdschema's op te stellen voor de uitvoering van Verordening (EG) nr. 1222/2009, Verordening (EU) 228/2011 en Verordening (EU) 1235/2011.
Hernieuwbare energie
Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van Richtlijn 2001/77/EG en Richtlijn 2003/30/EG
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/28/EG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Kernenergie
Richtlijn 2006/117/Euratom van de Raad van 20 november 2006 betreffende toezicht en controle op overbrenging van radioactieve afvalstoffen en bestraalde splijtstof
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2006/117/Euratom worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2009/71/Euratom van de Raad van 25 juni 2009 tot vaststelling van een communautair kader voor de nucleaire veiligheid van kerninstallaties, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/71/Euratom worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2011/70/Euratom van de Raad van 19 juli 2011 tot vaststelling van een communautair kader voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2011/70/Euratom worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2013/51/Euratom van de Raad van 22 oktober 2013 tot vaststelling van voorschriften voor de bescherming van de volksgezondheid tegen radioactieve stoffen in voor menselijke consumptie bestemd water
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2013/51/Euratom worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2013/59/ Euratom van de Raad van 5 december 2013 tot vaststelling van de basisnormen voor de bescherming tegen de gevaren verbonden aan de blootstelling aan ioniserende straling
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2013/59/Euratom worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
________________
BIJLAGE III
bij HOOFDSTUK 3: MILIEU BIJ TITEL V: SAMENWERKING OP ANDERE GEBIEDEN
De Republiek Armenië verbindt zich ertoe haar wetgeving geleidelijk af te stemmen op de volgende wetgeving van de Europese Unie en internationale instrumenten binnen het aangegeven tijdschema.
Goed bestuur op milieugebied en integratie van milieuzaken in andere beleidsterreinen
Richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten, als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
vaststelling van criteria voor projecten van bijlage I die worden onderworpen aan een milieueffectbeoordeling en vaststelling van een procedure om te beslissen welke projecten van bijlage II een milieueffectbeoordeling behoeven (artikel 4);
–
vaststelling van de reikwijdte van de informatie die door de opdrachtgever moet worden verstrekt (artikel 5);
–
vaststelling van een procedure voor raadpleging van milieuautoriteiten en van een openbare raadplegingsprocedure (artikel 6);
–
vaststelling van regelingen voor de uitwisseling van informatie en overleg met de lidstaten waarvan het milieu vermoedelijk aanzienlijke effecten zal ondervinden door een project (artikel 7);
–
vaststelling van maatregelen voor het op de hoogte brengen van het publiek van de beslissingen over aanvragen van de vergunningsprocedure (artikel 9);
–
vaststelling van effectieve, niet buitensporig kostbare en snelle beroepsprocedures bij bestuursrechtelijke en rechterlijke instanties voor het publiek en niet-gouvernementele organisaties (artikel 11).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2011/92/EG worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma's
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
vaststelling van een procedure om te beslissen welke plannen of programma’s behoefte hebben aan een strategische milieueffectbeoordeling en van criteria voor plannen of programma’s die zijn onderworpen aan een strategische milieueffectbeoordeling (artikel 3);
–
vaststelling van een procedure voor raadpleging van milieuautoriteiten en van een openbare raadplegingsprocedure (artikel 6);
–
vaststelling van regelingen voor de uitwisseling van informatie en overleg met de lidstaten waarvan het milieu vermoedelijk aanzienlijke effecten zal ondervinden door een plan of programma (artikel 7).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2001/42/EG worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2003/4/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2003 inzake de toegang van het publiek tot milieu-informatie en tot intrekking van Richtlijn 90/313/EEG van de Raad
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
opzetten van praktische regelingen voor het ter beschikking stellen van milieu-informatie aan het publiek en de toepasselijke uitzonderingen daarop (de artikelen 3 en 4);
–
verzekeren dat de overheid milieu-informatie beschikbaar stelt aan het publiek (artikel 3, lid 1);
–
vaststelling van procedures voor de herziening van beslissingen om geen milieu-informatie te verstrekken of slechts gedeeltelijke informatie te verstrekken (artikel 6);
–
opzetten van een systeem voor de verspreiding van milieu-informatie onder het publiek (artikel 7).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2003/4/EG worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2003/35/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 mei 2003 tot voorziening in inspraak van het publiek in de opstelling van bepaalde plannen en programma's betreffende het milieu en, met betrekking tot inspraak van het publiek en toegang tot de rechter, tot wijziging van de Richtlijnen 85/337/EEG en 96/61/EG van de Raad
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
opzetten van een mechanisme om het publiek te voorzien van informatie (artikel 2, lid 2, onder a), en onder d));
–
opzetten van een mechanisme voor informatie aan het publiek (artikel 2, lid 2, onder b), en lid 3);
–
opzetten van een mechanisme voor inspraak van het publiek en om rekening te houden met opmerkingen in het besluitvormingsproces (artikel 2, lid 2, onder c));
–
het garanderen van effectieve, niet buitensporig kostbare en snelle toegang tot bestuursrechtelijke en rechterlijke instanties in deze procedures voor het publiek (waaronder ngo’s) (artikel 3, lid 7, en artikel 4, lid ,4, milieueffectbeoordeling engeïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2003/35/EG worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2004/35/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 betreffende milieuaansprakelijkheid met betrekking tot het voorkomen en herstellen van milieuschade, als gewijzigd
De volgende bepalingen van Richtlijn 2004/35/EG zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2004/35/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
vaststelling van regels en procedures gericht op preventie en herstel van schade aan het milieu (water, bodem, beschermde soorten en natuurlijke habitats), gebaseerd op het beginsel „de vervuiler betaalt” (de artikelen 5, 6, 7, bijlage II);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2004/35/EG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van een strikte aansprakelijkheidsregeling voor gevaarlijke beroepsactiviteiten (artikel 3, lid 1, en bijlage III);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2004/35/EG worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
vaststellen van verplichtingen voor exploitanten om de nodige preventieve en herstelmaatregelen te nemen, inclusief de aansprakelijkheid inzake de kosten (de artikelen 5, 6, 7, 8, 9 en 10);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2004/35/EG worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
totstandbrenging van mechanismen voor personen die milieuschade lijden, inclusief milieu-ngo’s, om de bevoegde instantie te verzoeken maatregelen te treffen in het geval van milieuschade, met inbegrip van beroepsprocedures voor een onafhankelijke instantie (de artikelen 12 en 13).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2004/35/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Luchtkwaliteit
Richtlijn 2008/50/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2008 betreffende de luchtkwaliteit en schonere lucht voor Europa
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2008/50/EG worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
aanwijzing en indeling van zones en agglomeraties (de artikelen 4 en 5);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2008/50/EG worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
vaststelling van bovenste en onderste beoordelingsdrempels (artikelen 5 en 13);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2008/50/EG worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van een systeem voor beoordelingen van de luchtkwaliteit met betrekking tot verontreinigende stoffen (de artikelen 5, 6 en 9);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2008/50/EG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van luchtkwaliteitsplannen voor zones en agglomeraties waar de niveaus van verontreinigende stoffen een grenswaarde of streefwaarde overschrijden (artikel 23);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2008/50/EG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opstellen van kortetermijnactieplannen voor zones en agglomeraties waar het risico bestaat dat de niveaus van verontreinigende stoffen de alarmdrempels zullen overschrijden (artikel 24);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2008/50/EG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van een systeem voor de mededeling van gegevens aan de bevolking (artikel 26).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2008/50/EG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2004/107/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 2004 betreffende arseen, cadmium, kwik, nikkel en polycyclische aromatische koolwaterstoffen in de lucht
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2004/107/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
vaststelling van bovenste en onderste beoordelingsdrempels (artikel 4, lid 6) en van streefwaarden (artikel 3);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2004/107/EG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
aanwijzing en indeling van zones en agglomeraties (de artikelen 3 en 4, lid 6);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2004/107/EG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van een systeem voor beoordelingen van de luchtkwaliteit met betrekking tot verontreinigende stoffen (artikel 4);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2004/107/EG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
het treffen van maatregelen om de luchtkwaliteit te handhaven of te verbeteren met betrekking tot de relevante verontreinigende stoffen (artikel 3).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2004/107/EG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 1999/32/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende een vermindering van het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen en tot wijziging van Richtlijn 93/12/EEG, als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
opzetten van een doeltreffend systeem voor brandstofmonsterneming en van geschikte analysemethoden voor analysen om het zwavelgehalte te bepalen (artikel 6);
–
verbod op het gebruik van zware stookolie en gasolie met een zwavelgehalte van meer dan de vastgestelde grenswaarden (artikel 3, lid 1, - tenzij uitzonderingen gelden als bepaald in artikel 3, lid 2, - en artikel 4, lid 1).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 1999/32/EG worden binnen een termijn van twee jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 94/63/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 1994 betreffende de beheersing van de uitstoot van vluchtige organische stoffen (VOS) als gevolg van de opslag van benzine en de distributie van benzine vanaf terminals naar benzinestations, als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
vaststelling van alle terminals voor de opslag en het laden van benzine (artikel 2);
–
vaststelling van technische maatregelen ter vermindering van het verlies aan benzine uit opslaginstallaties van een terminal of benzinestations en tijdens het vullen of ledigen van mobiele tanks bij terminals (artikelen 3, 4 en 6 en bijlage III);
–
eisen dat alle laadportalen voor tankwagens en mobiele tanks aan de vereisten voldoen (artikelen 4 en 5).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 94/63/EG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2004/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 inzake de beperking van emissies van vluchtige organische stoffen ten gevolge van het gebruik van organische oplosmiddelen in bepaalde verven en vernissen en producten voor het overspuiten van voertuigen, en tot wijziging van Richtlijn 1999/13/EG
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
vaststelling van maximale grenswaarden voor het VOS-gehalte van verven en vernissen (artikel 3 en bijlage II);
–
vaststelling van de vereisten voor etikettering van producten die op de markt worden gebracht en voor het op de markt brengen van producten die voldoen aan de relevante vereisten (artikelen 3 en 4).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2004/42/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Beheer van de waterkwaliteit en de watervoorraden
Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid, als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
identificatie van stroomgebiedsdistricten en gepaste coördinatie voor het behoud van internationale rivieren, meren en kustwateren (artikel 3, leden 1 tot en met 7);
–
analyse van de karakteristieken van stroomgebiedsdistricten (artikel 5);
–
opzetten van programma’s voor toezicht op de waterkwaliteit (artikel 8);
–
voorbereiding van beheersplannen voor stroomgebieden, overleg met het publiek en publicatie van deze plannen (de artikelen 13 en 14).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2000/60/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2007/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2007 over beoordeling en beheer van overstromingsrisico’s
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
opstellen van een voorlopige overstromingsrisicobeoordeling (de artikelen 4 en 5);
–
opstellen van overstromingsgevaarkaarten en overstromingsrisicokaarten (artikel 6);
–
opstellen van overstromingsrisicobeheerplannen (artikel 7).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2007/60/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 91/271/EEG van de Raad van 21 mei 1991 inzake de behandeling van stedelijk afvalwater, als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
evaluatie van de status van de vergaring en behandeling van stedelijk afvalwater;
–
vaststelling van kwetsbare gebieden en agglomeraties (artikel 5, lid 1, en bijlage II);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 91/271/EEG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
voorbereiding van een technisch en investeringsprogramma voor de uitvoering van de vereisten inzake de behandeling van stedelijk afvalwater (artikel 17, lid 1).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 91/271/EEG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 98/83/EG van de Raad van 3 november 1998 betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd water, als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
vaststelling van normen voor drinkwater (de artikelen 4 en 5);
–
vaststelling van een controlesysteem (de artikelen 6 en 7);
–
opzetten van een mechanisme voor informatie aan de verbruikers (artikel 13).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 98/83/EG worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 91/676/EEG van de Raad van 12 december 1991 inzake de bescherming van water tegen verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen, als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
vaststelling van monitoringprogramma's (artikel 6);
–
identificering van wateren die verontreinigd zijn of kans lopen te worden verontreinigd en afbakening van voor nitraat kwetsbare gebieden (artikel 3);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 91/676/EEG worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opstelling van actieplannen en codes van goede landbouwpraktijken in voor nitraat kwetsbare gebieden (de artikelen 4 en 5).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 91/676/EEG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Afvalbeheer
Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 betreffende afvalstoffen en tot intrekking van een aantal richtlijnen
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
opstellen van afvalbeheerplannen overeenkomstig de afvalhiërarchie in vijf stappen en van afvalpreventieprogramma's (hoofdstuk V);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2008/98/EG worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
vaststelling van een mechanisme voor het terugwinnen van de kosten volgens het beginsel „de vervuiler betaalt” en het beginsel van uitgebreide verantwoordelijkheid van de producent (artikel 14);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2008/98/EG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van een vergunningensysteem voor inrichtingen of ondernemingen die verwerkings- of terugwinningsoperaties uitvoeren, met specifieke verplichtingen voor het beheer van gevaarlijk afval (hoofdstuk IV);
–
opzetten van een register van inrichtingen en ondernemingen voor het ophalen en vervoeren van afval (hoofdstuk IV).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2008/98/EG worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 1999/31/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende het storten van afvalstoffen, als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
klasseren van stortplaatsen (artikel 4);
–
voorbereiding van een nationale strategie voor de vermindering van de naar stortplaatsen over te brengen biologisch afbreekbare afvalstoffen (artikel 5);
–
opzetten van een aanvraag- en vergunningensysteem en van procedures voor het aanvaarden van afvalstoffen (de artikelen 5 tot en met 7, 11, 12 en 14);
–
opzetten van controle- en toezichtprocedures in de exploitatiefase van stortplaatsen en van sluitings- en nazorgprocedures voor te sluiten stortplaatsen (de artikelen 12 en 13).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 1999/31/EG worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opstellen van aanpassingsplannen voor bestaande stortplaatsen (artikel 14);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 1999/31/EG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van een kostenmechanisme (artikel 10);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 1999/31/EG worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
garanderen dat de betrokken afvalstoffen worden behandeld voor ze naar de stortplaats komen (artikel 6).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 1999/31/EG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2006/21/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2006 betreffende het beheer van afval van winningsindustrieën en houdende wijziging van Richtlijn 2004/35/EG en uitgewerkt in Besluit 2009/335/EG, Besluit 2009/337/EG, Besluit 2009/359/EG en Besluit 2009/360/EG
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
opzetten van een systeem om te garanderen dat de exploitanten plannen voor afvalbeheer opstellen (identificatie en classificatie van afvalvoorzieningen; karakterisering van het afval) (de artikelen 4 en 9);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2006/21/EG worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van een vergunningensysteem, van financiële waarborgen en van een inspectiesysteem (de artikelen 7, 14 en 17);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2006/21/EG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van procedures voor het beheer van en het toezicht op uitgegraven ruimten (artikel 10);
–
vaststelling van procedures voor de sluiting en de fase na de sluiting van mijnbouwafvalvoorzieningen (artikel 12);
–
opstellen van een inventaris van gesloten mijnbouwafvalvoorzieningen (artikel 20).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2006/21/EG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Natuurbescherming
Richtlijn 2009/147/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 inzake het behoud van de vogelstand
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
evaluatie van vogelsoorten waarvoor speciale beschermingsmaatregelen nodig zijn en van geregeld voorkomende trekvogels;
–
identificatie en aanwijzing van de speciale beschermingszones voor vogelsoorten (artikel 4, leden 1 en 4);
–
vaststelling van speciale beschermingsmaatregelen ten aanzien van geregeld voorkomende trekvogels (artikel 4, lid 2);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2009/147/EG worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van een algemeen beschermingssysteem voor alle wilde vogelsoorten waarvan de soorten waarop gejaagd wordt, tot een speciale ondersoort behoren, en verbod op bepaalde vormen van vangst/doden (artikel 5, artikel 6, leden 1 en 2, en artikel 8).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2009/147/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
voorbereiding van een inventaris van gebieden, aanwijzing ervan en vaststelling van prioriteiten voor het beheer ervan (met inbegrip van de inventaris van mogelijke Emerald-gebieden en de vaststelling van beschermings- en beheersmaatregelen voor deze gebieden) (artikel 4);
–
treffen van de nodige instandhoudingsmaatregelen voor deze gebieden, inclusief co-financiering (de artikelen 6 en 8);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 92/43/EEG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van een systeem voor toezicht op de staat van instandhouding van habitats en soorten (artikel 11);
–
opzetten van een systeem van strikte bescherming van de in bijlage IV vermelde diersoorten, voor zover relevant voor de Republiek Armenië (artikel 12);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 92/43/EEG worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
opzetten van een mechanisme voor bevolkingseducatie en algemene voorlichting (artikel 22).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 92/43/EEG worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Industriële verontreiniging en industriële risico’s
Richtlijn 2010/75/EU van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 inzake industriële emissies
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2010/75/EU worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
vaststelling van installaties waarvoor een vergunning nodig is (bijlage I);
–
vaststelling van een geïntegreerd systeem voor vergunningen (de artikelen 4 tot en met 6, 12, 21 en 24 en bijlage IV);
–
vaststelling en tenuitvoerlegging van een mechanisme voor toezicht op de naleving (de artikelen 8, 14, lid 1, onder d) en 23, lid 1);
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2010/75/EU worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
uitvoering van de beste beschikbare technieken (BBT) rekening houdend met de BBT-conclusies van de referentiedocumenten voor de beste beschikbare technieken (artikel 14, leden 3 tot en met 6, en artikel 15, leden 2 tot en met 4);
–
vaststelling van emissiegrenswaarden voor stookinstallaties (artikel 30 en bijlage V);
–
voorbereiding van programma’s ter vermindering van de totale jaarlijkse emissies van de bestaande installaties (de vaststelling van emissiegrenswaarden voor bestaande installaties is optioneel) (artikel 32).
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2010/75/EU worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd voor nieuwe installaties, en binnen een termijn van dertien jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst voor bestaande installaties.
Richtlijn 2012/18/EU van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende de beheersing van de gevaren van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken, houdende wijziging en vervolgens intrekking van Richtlijn 96/82/EG van de Raad
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
vaststelling van doeltreffende coördinatiemechanismen tussen de relevante autoriteiten;
–
opzetten van systemen voor het opslaan van informatie over relevante installaties en voor verslaggeving over belangrijke ongevallen (artikelen 14 en 16).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2012/18/EU worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Beheer van chemische stoffen
Verordening (EU) nr. 649/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende de in- en uitvoer van gevaarlijke chemische stoffen
De volgende bepalingen van deze verordening zijn van toepassing:
–
tenuitvoerlegging van de procedure voor kennisgeving van uitvoer (artikel 8);
–
tenuitvoerlegging van de procedures voor de behandeling van andere landen ontvangen kennisgevingen van uitvoer (artikel 9);
–
vaststelling van procedures voor het opstellen en indienen van kennisgevingen van definitieve regelgeving (artikel 11);
–
vaststelling van procedures voor het opstellen en indienen van invoerbesluiten (artikel 13);
–
tenuitvoerlegging van de PIC-procedure voor de uitvoer van bepaalde chemische stoffen, met name de stoffen opgenomen in bijlage III bij het Verdrag van Rotterdam (artikel 14);
–
tenuitvoerlegging van de vereisten inzake de verpakking en etikettering van uitgevoerde chemische stoffen (artikel 17);
–
aanwijzing van nationale autoriteiten die de in- en uitvoer van chemische stoffen controleren (artikel 18).
Tijdschema: deze bepalingen van Verordening (EU) nr. 649/2012 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels, tot wijziging en intrekking van de Richtlijnen 67/548/EEG en 1999/45/EG en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1907/2006
De volgende bepalingen van deze verordening zijn van toepassing:
–
aanwijzing van de bevoegde autoriteit(en);
–
tenuitvoerlegging van de indelings-, etiketterings- en verpakkingsverplichtingen van stoffen;
Tijdschema: deze bepalingen van Verordening (EG) nr. 1272/2008 worden binnen een termijn van vier jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
tenuitvoerlegging van de indelings-, etiketterings- en verpakkingsverplichtingen van mengsels.
Tijdschema: deze bepalingen van Verordening (EG) nr. 1272/2008 worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
________________
BIJLAGE IV
bij HOOFDSTUK 4: KLIMAATACTIE van TITEL V: SAMENWERKING OP ANDERE GEBIEDEN
De Republiek Armenië verbindt zich ertoe haar wetgeving geleidelijk af te stemmen op de volgende wetgeving van de Europese Unie binnen het aangegeven tijdschema.
Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 2003 tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Gemeenschap
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
opzetten van een systeem voor identificatie van relevante installaties en voor identificatie van broeikasgassen (bijlagen I en II);
–
vaststelling van bewakings-, rapportage-, verificatie- en handhavingssystemen en openbare raadplegingsprocedures (de artikelen 14, 15, 16, lid 1, en 17).
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2003/87/EG worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 601/2012 van de Commissie van 21 juni 2012 inzake de monitoring en rapportage van de emissies van broeikasgassen overeenkomstig Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 601/2012 worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 600/2012 van de Commissie van 21 juni 2012 inzake de verificatie van broeikasgasemissie- en tonkilometerverslagen en de accreditatie van verificateurs krachtens Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 600/2012 worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Voor luchtvaartactiviteiten en de emissies daarvan hangt de uitvoering van Richtlijn 2003/87/EG, Verordening (EU) nr. 601/2012 en Verordening (EU) nr. 600/2012, als bepaald in deze overeenkomst, af van het resultaat van de beraadslagingen van de ICAO over een stelsel voor een wereldwijde marktgebaseerde maatregel.
Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende een bewakings- en rapportagesysteem voor de uitstoot van broeikasgassen en een rapportagemechanisme voor overige informatie op nationaal niveau en op het niveau van de unie met betrekking tot klimaatverandering, en tot intrekking van Beschikking nr. 280/2004/EG
De volgende bepalingen van deze verordening zijn van toepassing:
–
opzetten van een nationaal inventarisatiesysteem (artikel 5);
–
opzetten van een nationaal systeem voor beleidsinitiatieven en maatregelen en prognoses (artikel 12).
Tijdschema: deze bepalingen van Verordening (EU) nr. 525/2013 worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 517/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 inzake gefluoreerde broeikasgassen
De volgende bepalingen van deze verordening zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
vaststelling van een systeem voor preventie van emissies (artikel 3), opstellen van regels voor lekcontroles overeenkomstig de artikelen 4 en 5 en opzetten van een systeem voor het bijhouden van registers overeenkomstig artikel 6;
–
waarborgen dat terugwinning wordt gedaan krachtens de regels van de artikelen 8 en 9;
–
opstelling/aanpassing van nationale opleidings- en certificeringsvoorschriften voor relevant personeel en bedrijven (artikel 10);
–
opzetten van een systeem voor de etikettering van producten en apparatuur die gefluoreerde broeikasgassen bevatten of nodig hebben voor de werking ervan (artikel 12);
–
opzetten van rapportagesystemen voor het verkrijgen van emissiegegevens van de relevante sectoren (de artikelen 19 en 20);
–
opzetten van een systeem voor handhaving (artikel 25).
Tijdschema: deze bepalingen van Verordening (EU) nr. 517/2014 worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 1005/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de ozonlaag afbrekende stoffen
De volgende bepalingen van deze verordening zijn van toepassing:
–
goedkeuring van nationale wetgeving en aanwijzing van bevoegde autoriteit(en);
–
instelling van een verbod op de productie van gereguleerde stoffen, behalve voor specifiek gebruik, en tot 1 januari 2019, van fluorkoolwaterstoffen (HCFK's) (artikel 4);
–
bepaling van de voorwaarden voor de productie, het op de markt brengen en het gebruik van gereguleerde stoffen voor gebruik in het kader van een vrijstelling (als grondstof, als technische hulpstof, voor essentiële laboratoriumtoepassingen en analyse, voor kritische toepassingen van halonen) en individuele afwijkingen inclusief gebruik in noodgevallen van methylbromide (hoofdstuk III);
–
instelling van een vergunningensysteem voor de in- en uitvoer van gereguleerde stoffen voor gebruik in het kader van een vrijstelling (hoofdstuk IV) en rapportageverplichtingen voor ondernemingen (de artikelen 26 en 27);
–
vaststelling van de verplichting tot terugwinning, recycling, regeneratie alsmede vernietiging van gebruikte gereguleerde stoffen (artikel 22);
–
opzetten van procedures voor het toezicht op en de inspectie van lekkage van gereguleerde stoffen (artikel 23);
Tijdschema: deze bepalingen van Verordening (EG) nr. 1005/2009 worden binnen een termijn van zes jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
–
instelling van een verbod op het op de markt brengen en het gebruik van gereguleerde stoffen, met uitzondering van geregenereerde HCFK's die kunnen worden gebruikt als koelmiddel tot 1 januari 2030 (de artikelen 5 en 11).
Tijdschema: deze bepalingen van Verordening (EG) nr. 1005/2009 worden uiterlijk 1 januari 2030 uitgevoerd.
________________
BIJLAGE V
bij HOOFDSTUK 8: SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN DE INFORMATIEMAATSCHAPPIJ
van TITEL V: SAMENWERKING OP ANDERE GEBIEDEN
De Republiek Armenië verbindt zich ertoe haar wetgeving geleidelijk af te stemmen op de volgende wetgeving van de Europese Unie binnen het aangegeven tijdschema.
Richtlijn 2002/21/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 maart 2002 inzake een gemeenschappelijk regelgevingskader voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten (Kaderrichtlijn), als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
versterken van de onafhankelijkheid en de administratieve capaciteit van de nationale regelgever op het gebied van elektronische communicatie;
–
instellen van openbareraadplegingsprocedures voor nieuwe regelgevende maatregelen;
–
invoeren van doeltreffende beroepsmechanismen voor beslissingen van de nationale regelgever op het gebied van elektronische communicatie;
–
vaststellen welke producten- en dienstenmarkten in de sector elektronische communicatie voor een regeling vooraf in aanmerking komen en die markten analyseren teneinde vast te stellen of er op die markten sprake is van aanmerkelijke marktmacht.
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2002/21/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2002/20/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 maart 2002 betreffende de machtiging voor elektronische-communicatienetwerken en -diensten (Machtigingsrichtlijn), als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
tenuitvoerlegging van regelgeving inzake het verstrekken van algemene machtigingen en beperking van de behoefte aan individuele licenties tot specifieke, naar behoren gemotiveerde gevallen.
Tijdschema: de Partnerschapsraad bepaalt het tijdschema voor de uitvoering na de ondertekening van de overeenkomst.
Richtlijn 2002/19/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 maart 2002 inzake de toegang tot en interconnectie van elektronische-communicatienetwerken en bijbehorende faciliteiten (Toegangsrichtlijn), als gewijzigd
Op basis van de in overeenstemming met Richtlijn 2002/21/EG uitgevoerde marktanalyse legt de nationale regelgever op het gebied van elektronische communicatie exploitanten waarvan is vastgesteld dat zij op de desbetreffende markten aanmerkelijke marktmacht hebben, passende regelgevende verplichtingen op ten aanzien van:
–
de toegang tot en het gebruik van specifieke netwerkfaciliteiten;
–
controles van de prijzen voor toegang en interconnectie, met inbegrip van verplichtingen inzake kostenoriëntatie;
–
transparantie, non-discriminatie en gescheiden boekhouding.
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2002/19/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2002/22/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 maart 2002 inzake de universele dienst en gebruikersrechten met betrekking tot elektronische-communicatienetwerken en -diensten (Universeledienstrichtlijn), als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
tenuitvoerlegging van de regelgeving inzake universeledienstverplichtingen, met inbegrip van de oprichting van mechanismen voor kostenberekening en financiering;
–
eerbiediging van de belangen en rechten van de gebruikers, in het bijzonder door de invoering van nummerportabiliteit en het uniforme Europese alarmnummer 112.
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2002/22/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2002 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (richtlijn betreffende privacy en elektronische communicatie), als gewijzigd
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
uitvoeringsverordening om de bescherming van de fundamentele rechten en vrijheden, en met name het recht op een persoonlijke levenssfeer, te waarborgen bij de verwerking van persoonsgegevens in de sector elektronische communicatie en om te zorgen voor vrij verkeer van dergelijke gegevens en van elektronische-communicatieapparatuur en -diensten.
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2002/58/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Beschikking nr. 676/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 maart 2002 inzake een regelgevingskader voor het radiospectrumbeleid in de Europese Gemeenschap
De volgende bepalingen van deze beschikking zijn van toepassing:
–
goedkeuring van beleid en regelgeving om de geharmoniseerde beschikbaarheid en een doeltreffend gebruik van het spectrum te waarborgen.
Tijdschema: de maatregelen die uit de toepassing van Beschikking nr. 676/2002/EG voortvloeien, worden binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst ten uitvoer gelegd.
Verordening (EU) 2015/2120 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015 tot vaststelling van maatregelen betreffende open-internettoegang en tot wijziging van Richtlijn 2002/22/EG inzake de universele dienst en gebruikersrechten met betrekking tot elektronische-communicatienetwerken en –diensten en Verordening (EU) nr. 531/2012 betreffende roaming op openbare mobielecommunicatienetwerken binnen de Unie
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) 2015/2120 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt (richtlijn inzake elektronische handel)
De volgende bepalingen van deze richtlijn zijn van toepassing:
–
verbeteren van de ontwikkeling van elektronische handel;
–
wegwerken van belemmeringen voor de grensoverschrijdende verlening van diensten van de informatiemaatschappij;
–
bieden van rechtszekerheid aan verleners van diensten van de informatiemaatschappij;
–
harmoniseren van de beperkingen van de aansprakelijkheid van aanbieders die louter handelen als doorgeefluik in het kader van"mere conduit", "caching" of "hosting", zonder algemene controleverplichting.
Tijdschema: deze bepalingen van Richtlijn 2000/31/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 betreffende elektronische identificatie en vertrouwensdiensten voor elektronische transacties in de interne markt en tot intrekking van Richtlijn 1999/93/EG
Uitvoeringshandelingen betreffende vertrouwensdiensten binnen Verordening (EU) nr. 910/2014:
–
Uitvoeringsverordening (EU) 2015/806 van de Commissie van 22 mei 2015 tot vaststelling van specificaties in verband met de vorm van het vertrouwensmerk van de EU voor gekwalificeerde vertrouwensdiensten
–
Uitvoeringsbesluit (EU) 2015/1505 van de Commissie van 8 september 2015 tot vaststelling van de technische specificaties en formaten van vertrouwenslijsten overeenkomstig artikel 22, lid 5, van Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende elektronische identificatie en vertrouwensdiensten voor elektronische transacties in de interne markt
–
Uitvoeringsbesluit (EU) 2015/1506 van de Commissie van 8 september 2015 tot vaststelling van specificaties betreffende formaten van geavanceerde elektronische handtekeningen en geavanceerde zegels die door openbare instanties moeten worden erkend overeenkomstig respectievelijk artikel 27, lid 5, en artikel 37, lid 5, van Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende elektronische identificatie en vertrouwensdiensten voor elektronische transacties in de interne markt
–
Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/650 van de Commissie van 25 april 2016 tot vaststelling van normen inzake de veiligheidsbeoordeling van gekwalificeerde middelen voor het aanmaken van handtekeningen en zegels overeenkomstig artikel 30, lid 3, en artikel 39, lid 2, van Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende elektronische identificatie en vertrouwensdiensten voor elektronische transacties in de interne markt
Uitvoeringshandelingen betreffende het hoofdstuk elektronische identificatie van Verordening (EU) nr. 910/2014
–
Uitvoeringsbesluit (EU) 2015/296 van de Commissie van 24 februari 2015 tot vaststelling van procedurele voorschriften betreffende de samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van elektronische identificatie overeenkomstig artikel 12, lid 7, van Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende elektronische identificatie en vertrouwensdiensten voor elektronische transacties in de interne markt
–
Uitvoeringsverordening (EU) 2015/1501 van de Commissie van 8 september 2015 betreffende het interoperabiliteitskader bedoeld in artikel 12, lid 8, van Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende elektronische identificatie en vertrouwensdiensten voor elektronische transacties in de interne markt
–
Uitvoeringsverordening (EU) 2015/1502 van de Commissie van 8 september 2015 tot vaststelling van minimale technische specificaties en procedures betreffende het betrouwbaarheidsniveau voor elektronische identificatiemiddelen overeenkomstig artikel 8, lid 3, van Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende elektronische identificatie en vertrouwensdiensten voor elektronische transacties in de interne markt
–
Uitvoeringsbesluit (EU) 2015/1984 van de Commissie van 3 november 2015 tot vaststelling van de omstandigheden, formaten en procedures voor aanmeldingen in het kader van artikel 9, lid 5, van Verordening (EU) nr. 910/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende elektronische identificatie en vertrouwensdiensten voor elektronische transacties in de interne markt
Tijdschema: de Partnerschapsraad bepaalt het tijdschema voor de uitvoering na de ondertekening van de overeenkomst.
________________
BIJLAGE VI
bij HOOFDSTUK 14: CONSUMENTENBESCHERMING van TITEL V: SAMENWERKING OP ANDERE GEBIEDEN
De Republiek Armenië verbindt zich ertoe haar wetgeving geleidelijk af te stemmen op de volgende wetgeving van de Europese Unie binnen het aangegeven tijdschema.
Richtlijn 87/357/EEG van de Raad van 25 juni 1987 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten betreffende artikelen die door een misleidend uiterlijk een gevaar vormen voor de gezondheid of de veiligheid van de consument
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 87/357/EEG, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 93/13/EEG van de Raad van 5 april 1993 betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 93/13/EEG, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 98/6/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 1998 betreffende de bescherming van de consument inzake de prijsaanduiding van aan de consument aangeboden producten
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 98/6/EG, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 1999/44/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 mei 1999 betreffende bepaalde aspecten van de verkoop van en de garanties voor consumptiegoederen, als gewijzigd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 1999/44/EG, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2001/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 3 december 2001 inzake algemene productveiligheid
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2001/95/EG, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2002 betreffende de verkoop op afstand van financiële diensten aan consumenten en tot wijziging van de Richtlijnen 90/619/EEG, 97/7/EG en 98/27/EG van de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2002/65/EG, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden in de Republiek Armenië binnen een termijn van drie jaar en grensoverschrijdend binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt en tot wijziging van Richtlijn 84/450/EEG van de Raad, Richtlijnen 97/7/EG, 98/27/EG en 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad en van Verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad (richtlijn oneerlijke handelspraktijken)
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2005/29/EG, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2006/114/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 inzake misleidende reclame en vergelijkende reclame
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2006/114/EG, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 27 oktober 2004 betreffende samenwerking tussen de nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving inzake consumentenbescherming (verordening betreffende samenwerking met betrekking tot consumentenbescherming)
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EG) nr. 2006/2004, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2008/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2008 inzake kredietovereenkomsten voor consumenten en tot intrekking van Richtlijn 87/102/EEG van de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2008/48/EG, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2008/122/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 januari 2009 betreffende de bescherming van de consumenten met betrekking tot bepaalde aspecten van overeenkomsten betreffende gebruik in deeltijd, vakantieproducten van lange duur, doorverkoop en uitwisseling
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2008/122/EG, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2009/22/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2009/22/EG, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende consumentenrechten, tot wijziging van Richtlijn 93/13/EEG van de Raad en van Richtlijn 1999/44/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 85/577/EEG en van Richtlijn 97/7/EG van het Europees Parlement en de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2011/83/EU, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Verordening (EU) nr. 524/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende onlinebeslechting van consumentengeschillen en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en Richtlijn 2009/22/EG (verordening ODR consumenten)
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) nr. 524/2013, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van acht jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2013/11/EU van het Europees Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende alternatieve beslechting van consumentengeschillen en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en Richtlijn 2009/22/EG (richtlijn ADR consumenten)
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2013/11/EU, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Aanbeveling van de Commissie van 11 juni 2013 over gemeenschappelijke beginselen voor mechanismen voor collectieve vorderingen tot staking en tot schadevergoeding in de lidstaten betreffende schendingen van aan het EU-recht ontleende rechten (2013/396/EU)
Tijdschema: Aanbeveling 2013/396/EU wordt binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn (EU) 2015/2302 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015 betreffende pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen, houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en van Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad, en tot intrekking van Richtlijn 90/314/EEG van de Raad
Tijdschema: de bepalingen van Verordening (EU) 2015/2302, met inbegrip van de uitvoeringshandelingen ervan, worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
________________
BIJLAGE VII
bij HOOFDSTUK 15: WERKGELEGENHEID, SOCIAAL BELEID EN GELIJKE KANSEN
van TITEL V: SAMENWERKING OP ANDERE GEBIEDEN
De Republiek Armenië verbindt zich ertoe haar wetgeving geleidelijk af te stemmen op de volgende wetgeving van de Europese Unie en internationale instrumenten binnen het aangegeven tijdschema.
Arbeidsrecht
Richtlijn 91/533/EEG van de Raad van 14 oktober 1991 betreffende de verplichting van de werkgever de werknemer te informeren over de voorwaarden die op zijn arbeidsovereenkomst of -verhouding van toepassing zijn
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 91/533/EEG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 1999/70/EG van de Raad van 28 juni 1999 betreffende de door het EVV, de Unice en het CEEP gesloten raamovereenkomst inzake arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 1999/70/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 97/81/EG van de Raad van 15 december 1997 betreffende de door de Unice, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid - Bijlage: Kaderovereenkomst inzake deeltijdarbeid
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 97/81/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 91/383/EEG van de Raad van 25 juni 1991 ter aanvulling van de maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van de werknemers met arbeidsbetrekkingen voor bepaalde tijd of uitzendarbeid-betrekkingen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 91/383/EEG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 98/59/EG worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2001/23/EG van de Raad van 12 maart 2001 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen, vestigingen of onderdelen van ondernemingen of vestigingen
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2001/23/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2002/14/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2002 tot vaststelling van een algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2002/14/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2003/88/EG van het Europees Parlement en de Raad van 4 november 2003 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2003/88/EG worden binnen een termijn van zeven jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Bestrijding van discriminatie en gelijkheid van mannen en vrouwen
Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2000/43/EG worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2000/78/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2006/54/EG worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 2004/113/EG van de Raad van 13 december 2004 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 2004/113/EG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 92/85/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie (tiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 92/85/EEG worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Richtlijn 79/7/EEG van de Raad van 19 december 1978 betreffende de geleidelijke tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het gebied van de sociale zekerheid
Tijdschema: de bepalingen van Richtlijn 79/7/EEG worden binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
Gezondheid en veiligheid op het werk
Richtlijn 89/391/EEG van de Raad van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk
Richtlijn 89/654/EEG van de Raad van 30 november 1989 betreffende minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid voor arbeidsplaatsen (eerste bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 2009/104/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats (tweede bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG), als gewijzigd
Richtlijn 89/656/EEG van de Raad van 30 november 1989 betreffende de minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid voor het gebruik op het werk van persoonlijke beschermingsmiddelen door de werknemers (derde bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG van de Raad)
Richtlijn 92/57/EEG van de Raad van 24 juni 1992 betreffende de minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid voor tijdelijke en mobiele bouwplaatsen (achtste bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 2009/148/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbest op het werk
Richtlijn 2004/37/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico's van blootstelling aan carcinogene of mutagene agentia op het werk (zesde bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid l, van Richtlijn 89/391/EEG van de Raad)
Richtlijn 2000/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 18 september 2000 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico's van blootstelling aan biologische agentia op het werk (zevende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 90/270/EEG van de Raad van 29 mei 1990 betreffende minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid met betrekking tot het werken met beeldschermapparatuur (vijfde bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 92/58/EEG van de Raad van 24 juni 1992 betreffende de minimumvoorschriften voor de veiligheids- en/of gezondheidssignalering op het werk (negende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 92/91/EEG van de Raad van 3 november 1992 betreffende minimumvoorschriften ter verbetering van de bescherming van de veiligheid en de gezondheid van werknemers in de winningsindustrieën die delfstoffen winnen met behulp van boringen (elfde bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 92/104/EEG van de Raad van 3 december 1992 betreffende de minimumvoorschriften ter verbetering van de bescherming van de veiligheid en de gezondheid van werknemers in de winningsindustrieën in dagbouw of ondergronds (twaalfde bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 98/24/EG van de Raad van 7 april 1998 betreffende de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van werknemers tegen risico's van chemische agentia op het werk (veertiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 1999/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1999 betreffende minimumvoorschriften voor de verbetering van de gezondheidsbescherming en van de veiligheid van werknemers die door explosieve atmosferen gevaar kunnen lopen (vijftiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 2002/44/EG van het Europees Parlement en de Raad van 25 juni 2002 betreffende de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico's van fysische agentia (trillingen) (zestiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 2003/10/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 februari 2003 betreffende de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico's van fysische agentia (lawaai) (zeventiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 2006/25/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2006 betreffende de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan risico's van fysische agentia (kunstmatige optische straling) (negentiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 93/103/EG van de Raad van 23 november 1993 betreffende de minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het werk aan boord van vissersvaartuigen (dertiende bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 92/29/EEG van de Raad van 31 maart 1992 betreffende de minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid ter bevordering van een betere medische hulpverlening aan boord van schepen
Richtlijn 90/269/EEG van de Raad van 29 mei 1990 betreffende de minimum veiligheids- en gezondheidsvoorschriften voor het manueel hanteren van lasten met gevaar voor met name rugletsel voor de werknemers (vierde bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG)
Richtlijn 91/322/EEG van de Commissie van 29 mei 1991 tot vaststelling van indicatieve grenswaarden ter uitvoering van Richtlijn 80/1107/EEG van de Raad betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan chemische, fysische en biologische agentia op het werk
Richtlijn 2000/39/EG van de Commissie van 8 juni 2000 tot vaststelling van een eerste lijst van indicatieve grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling ter uitvoering van Richtlijn 98/24/EG van de Raad betreffende de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van werknemers tegen risico's van chemische agentia op het werk
Richtlijn 2006/15/EG van de Commissie van 7 februari 2006 tot vaststelling van een tweede lijst van indicatieve grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling ter uitvoering van Richtlijn 98/24/EG van de Raad en tot wijziging van de Richtlijnen 91/322/EEG en 2000/39/EG
Richtlijn 2009/161/EU van de Commissie van 17 december 2009 tot vaststelling van een derde lijst van indicatieve grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling ter uitvoering van Richtlijn 98/24/EG van de Raad en tot wijziging van Richtlijn 2000/39/EG van de Commissie
Richtlijn 2010/32/EU van de Raad van 10 mei 2010 tot uitvoering van de door HOSPEEM en EPSU gesloten kaderovereenkomst inzake de preventie van scherpe letsels in de ziekenhuis- en gezondheidszorgbranche
Richtlijn 2013/35/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende de minimumvoorschriften inzake gezondheid en veiligheid met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico’s van fysische agentia (elektromagnetische velden) (twintigste bijzondere richtlijn in de zin van artikel 16, lid 1, van Richtlijn 89/391/EEG) en intrekking van Richtlijn 2004/40/EG
Richtlijn 2014/27/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 tot wijziging van de Richtlijnen 92/58/EEG, 92/85/EEG, 94/33/EG en 98/24/EG van de Raad en Richtlijn 2004/37/EG van het Europees Parlement en de Raad, teneinde deze aan te passen aan Verordening (EG) nr. 1272/2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels
Tijdschema: de Partnerschapsraad bepaalt het tijdschema voor de uitvoering van al deze richtlijnen betreffende gezondheid en veiligheid op het werk na de ondertekening van de overeenkomst.
Arbeidsrecht
–
Richtlijn (EU) 2015/1794 van het Europees Parlement en de Raad van 6 oktober 2015 tot wijziging van de Richtlijnen 2008/94/EG, 2009/38/EG en 2002/14/EG van het Europees Parlement en de Raad en de Richtlijnen 98/59/EG en 2001/23/EG van de Raad wat zeevarenden betreft (omzettingsperiode tot 10 oktober 2017)
–
Richtlijn 2014/112/EU van de Raad van 19 december 2014 tot uitvoering van de Europese Overeenkomst betreffende de regeling van bepaalde aspecten van de organisatie van de arbeidstijd in de binnenvaart die is gesloten door de Europese Binnenvaartunie (EBU), de Europese Schippersorganisatie (ESO) en de Europese Federatie van Vervoerswerknemers (ETF) (omzettingsperiode tot 31 december 2016)
–
Richtlijn 94/33/EG van de Raad van 22 juni 1994 betreffende de bescherming van jongeren op het werk maakt geen deel uit van het oorspronkelijke pakket
Tijdschema: de bepalingen van Verordeningen (EU) 2015/1794 en (EU) 2014/112 worden binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst uitgevoerd.
________________
EUROPESE COMMISSIE
Brussel, 25.9.2017
JOIN(2017) 36 final
BIJLAGE
bij het
Gezamenlijk voorstel voor een besluit van de Raad
betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie, en de voorlopige toepassing van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds
BIJLAGE VIII
HANDEL IN DIENSTEN EN VESTIGING
1.
Deze bijlage omvat zeven bijlagen waarin de verbintenissen en voorbehouden van de Europese Unie en de Republiek Armenië met betrekking tot de handel in diensten en vestiging worden gespecificeerd, overeenkomstig hoofdstuk 5 van titel VI.
2.
Wat betreft de Europese Unie:
a)
bijlage VIII-A bevat de voorbehouden van de Europese Unie met betrekking tot vestiging, overeenkomstig artikel 144;
b)
bijlage VIII-B bevat de verbintenissen van de Europese Unie met betrekking tot grensoverschrijdende diensten, overeenkomstig artikel 151;
c)
bijlage VIII-C bevat de voorbehouden van de Europese Unie met betrekking tot stafpersoneel, trainees en handelsvertegenwoordigers, overeenkomstig de artikelen 154 en 155;
d)
bijlage VIII-D bevat de voorbehouden van de Europese Unie met betrekking tot dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep, overeenkomstig de artikelen 156 en 157.
3.
Wat betreft de Republiek Armenië:
a)
bijlage VIII-E bevat de voorbehouden van de Republiek Armenië met betrekking tot vestiging, overeenkomstig artikel 144;
b)
bijlage VIII-F bevat de verbintenissen van de Republiek Armenië met betrekking tot grensoverschrijdende diensten, overeenkomstig artikel 151;
c)
bijlage VIII-G bevat de voorbehouden van de Republiek Armenië met betrekking tot dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep, overeenkomstig de artikelen 156 en 157.
4.
De in punt 2 en 3 bedoelde bijlagen maken integrerend deel uit van deze bijlage.
5.
De in hoofdstuk 5 van titel IV vastgestelde definities gelden ook voor deze bijlage.
6.
Voor de vaststelling van de afzonderlijke sectoren en subsectoren van diensten:
a)
wordt onder "CPC" de "Central Products Classification" verstaan, zoals vastgesteld in "Statistical Office of the United Nations, Statistical Papers, Series M, N° 77, CPC prov, 1991"; en
b)
wordt onder "CPC ver. 1,0" verstaan de "Central Products Classification" zoals vastgesteld in de "Statistical Papers, Series M, No 77, CPC ver. 1.0, 1998" van het Bureau voor de statistiek van de Verenigde Naties.
7.
In de bijlagen VIII-A, VIII-B, VIII-C en VIII-D worden de volgende afkortingen gebruikt voor de Europese Unie, met inbegrip van al haar lidstaten:
EU
|
Europese Unie, met inbegrip van al haar lidstaten
|
AT
|
Oostenrijk
|
BE
|
België
|
BG
|
Bulgarije
|
CY
|
Cyprus
|
CZ
|
Tsjechië
|
DE
|
Duitsland
|
DK
|
Denemarken
|
EE
|
Estland
|
EL
|
Griekenland
|
ES
|
Spanje
|
FI
|
Finland
|
FR
|
Frankrijk
|
HR
|
Kroatië
|
HU
|
Hongarije
|
IE
|
Ierland
|
IT
|
Italië
|
LT
|
Litouwen
|
LU
|
Luxemburg
|
LV
|
Letland
|
MT
|
Malta
|
NL
|
Nederland
|
PL
|
Polen
|
PT
|
Portugal
|
RO
|
Roemenië
|
SE
|
Zweden
|
SI
|
Slovenië
|
SK
|
Slowakije
|
UK
|
Verenigd Koninkrijk
|
8.
In de bijlagen VIII-E, VIII-F en VIII-G wordt de volgende afkorting gebruikt voor de Republiek Armenië:
_______________
BIJLAGE VIII-A
VOORBEHOUDEN VAN DE EUROPESE UNIE MET BETREKKING TOT VESTIGING
1.
In onderstaande lijst zijn de economische activiteiten opgenomen waarvoor de Europese Unie uit hoofde van artikel 144, lid 2, ten aanzien van de nationale behandeling of de meestbegunstigingsbehandeling voorbehouden toepast op vestigingen en ondernemers uit de Republiek Armenië.
De lijst bevat de volgende elementen:
a)
een lijst van horizontale voorbehouden die van toepassing zijn op alle sectoren en subsectoren;
b)
een lijst van sector- of subsectorspecifieke voorbehouden, met de voor de betrokken sector of subsector van toepassing zijnde voorbehouden.
Een voorbehoud ten aanzien van een activiteit die niet geliberaliseerd (niet geconsolideerd) is, wordt als volgt tot uitdrukking gebracht: "Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling".
Wanneer een voorbehoud onder a) of b) slechts lidstaatspecifieke voorbehouden bevat, gaan de niet-vermelde lidstaten de in artikel 144, lid 2, bedoelde verplichtingen in de betrokken sector zonder voorbehouden aan. Het ontbreken van lidstaatspecifieke voorbehouden in een bepaalde sector doet geen afbreuk aan horizontale voorbehouden of aan eventuele voor de hele EU geldende sectorspecifieke voorbehouden.
2.
Overeenkomstig artikel 141, lid 3, bevat onderstaande lijst geen maatregelen betreffende door de partijen verleende subsidies.
3.
De uit de onderstaande lijst voortvloeiende rechten en verplichtingen hebben geen directe werking, zodat er niet rechtstreeks rechten voor natuurlijke personen of rechtspersonen uit voortvloeien.
4.
Overeenkomstig artikel 144 zijn niet-discriminerende vereisten (bijvoorbeeld met betrekking tot de rechtsvorm of de verplichting om een vergunning te verkrijgen) die op alle op het grondgebied actieve dienstverleners van toepassing zijn ongeacht hun nationaliteit, vestigingsplaats of soortgelijke maatstaven, niet in deze bijlage opgenomen, aangezien de overeenkomst hen onverlet laat.
5.
Waar een door de Europese Unie gemaakt voorbehoud de voorwaarde stelt dat de dienstverlener voor het aanbieden van een dienst op haar grondgebied de nationaliteit van een EU-lidstaat moet hebben of (permanent) ingezetene van de EU moet zijn, geldt een voorbehoud van de lijst van verbintenissen in bijlage VIII-B of de voorbehouden van de bijlagen VIII-C en VIII-D als voorbehoud ten aanzien van vestiging uit hoofde van deze bijlage, voor zover van toepassing.
6.
De verplichting voor de Europese Unie om nationale behandeling toe te kennen betekent niet dat de behandeling die in een lidstaat aan onderdanen en rechtspersonen van een andere lidstaat is toegekend op grond van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, of op grond van dat verdrag genomen maatregelen, met inbegrip van de uitvoering daarvan in de lidstaten, moet worden uitgebreid tot onderdanen of rechtspersonen van de andere partij. Dergelijke nationale behandeling wordt alleen toegekend aan rechtspersonen van de andere partij die zijn opgericht volgens de wetgeving van een andere lidstaat en die hun statutaire zetel, centrale bestuur of hoofdvestiging in die lidstaat hebben, met inbegrip van de rechtspersonen die in de EU zijn gevestigd en eigendom zijn van of onder zeggenschap staan van onderdanen van de andere partij.
Horizontale voorbehouden
Nutsbedrijven
EU: Economische activiteiten die op nationaal of lokaal niveau als nutsbedrijven worden beschouwd, kunnen voorbehouden zijn aan overheidsmonopolies; ook kunnen hiervoor exclusieve rechten aan particuliere exploitanten zijn verleend
.
Soorten vestiging
EU: De behandeling die wordt toegekend aan dochterondernemingen (van Armeense vennootschappen) die in overeenstemming met de wetgeving van de lidstaten van de Europese Unie zijn opgericht en hun statutaire zetel, centrale bestuur of hoofdvestiging binnen de Unie hebben, geldt niet voor filialen of agentschappen die door een Armeense vennootschap in de EU-lidstaten worden opgericht
. Dit belet een lidstaat evenwel niet deze behandeling uit te breiden tot filialen of agentschappen die door een vennootschap of firma van een derde land in een andere lidstaat zijn opgericht, voor zover het hun activiteiten op het grondgebied van de eerste lidstaat betreft, tenzij het EU-recht een dergelijke uitbreiding uitdrukkelijk verbiedt.
EU: Een behandeling die minder gunstig is, kan worden toegekend aan dochterondernemingen (van vennootschappen van derde landen) die overeenkomstig de wetgeving van een lidstaat zijn opgericht en die slechts hun statutaire zetel op het grondgebied van de Europese Unie hebben, tenzij kan worden aangetoond dat zij een feitelijke en duurzame band met de economie van een van de lidstaten hebben.
AT: Algemeen directeuren van filialen van rechtspersonen moeten in Oostenrijk wonen; natuurlijke personen die binnen een rechtspersoon of filiaal verantwoordelijk zijn voor de naleving van de Oostenrijkse handelswetgeving, moeten in Oostenrijk wonen.
BG: Een buitenlandse dienstverlener, met inbegrip van een joint venture, kan zich uitsluitend vestigen in de vorm van een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid of kapitaalvennootschap met ten minste twee aandeelhouders. Voor de vestiging van filialen is toestemming vereist. Vertegenwoordigingskantoren moeten worden geregistreerd bij de Bulgaarse Kamer van Koophandel en mogen geen economische activiteiten ontplooien.
EE: Ten minste de helft van de leden van de raad van bestuur moet in de Europese Unie wonen. Een buitenlandse onderneming moet een directeur of directeuren voor een filiaal benoemen. De directeur van een filiaal moet een handelingsbevoegde natuurlijke persoon zijn. Ten minste één directeur van een filiaal moet wonen in Estland, de Europese Economische Ruimte (EER) of Zwitserland.
FI: Een buitenlander die als particulier een onderneming heeft, moet, evenals ten minste één van de partners van een commanditaire vennootschap of van de algemene partners van een vennootschap onder firma, permanent ingezetene van de EER zijn. Voor alle sectoren moet ten minste de helft van de gewone en de plaatsvervangende leden van de raad van bestuur en de algemeen directeur ingezetene zijn van een EER-land. Voor bepaalde ondernemingen kunnen echter uitzonderingen worden gemaakt. Een Armeense organisatie die een bedrijf of handelsonderneming wil beginnen door een filiaal in Finland op te richten, moet een handelsvergunning aanvragen.
FR: Wanneer de algemeen directeur van een industriële, commerciële of ambachtelijke activiteit geen verblijfsvergunning heeft, is speciale toestemming vereist.
HU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de aankoop van staatseigendom.
IT: Voor toegang tot industriële, commerciële en ambachtelijke activiteiten kan een verblijfsvergunning vereist zijn.
PL: Een vertegenwoordigingskantoor mag alleen reclame- en promotieactiviteiten voor de vertegenwoordigde buitenlandse moederonderneming uitvoeren. Voor alle sectoren, met uitzondering van juridische diensten en gezondheidszorg. Armeense investeerders mogen uitsluitend economische activiteiten ontplooien in de vorm van een commanditaire vennootschap, een commanditaire vennootschap op aandelen, een besloten vennootschap of een naamloze vennootschap (in het geval van juridische diensten uitsluitend in de vorm van een geregistreerde vennootschap of een commanditaire vennootschap).
RO: De enige bestuurder of de voorzitter van de raad van bestuur en de helft van het totale aantal bestuurders van commerciële ondernemingen moeten Roemeens staatsburger zijn, tenzij anders is bepaald in het contract of de statuten van de onderneming. De meerderheid van de accountants van een commerciële onderneming en hun plaatsvervangers moeten Roemeens staatsburger zijn.
SE: Een buitenlandse onderneming die geen rechtspersoon heeft opgericht in Zweden of die zaken doet via een handelsagent, moet haar handelstransacties laten verlopen via een in Zweden geregistreerd filiaal met een onafhankelijke leiding en gescheiden rekeningen. De directeur van het filiaal en de vicedirecteur (indien benoemd) moeten in de EER wonen. Natuurlijke personen die niet in de EER wonen en commerciële activiteiten in Zweden verrichten, moeten een ingezetene als vertegenwoordiger aanwijzen en laten registreren die verantwoordelijk is voor de activiteiten in Zweden. Voor de activiteiten in Zweden moeten afzonderlijke boekhoudingen worden bijgehouden. In individuele gevallen kan de bevoegde autoriteit vrijstelling verlenen van de filiaal- en ingezetenschapsvereisten. Bouwprojecten met een duur van minder dan een jaar die worden ondernomen door een buiten de EER gevestigde onderneming of een natuurlijke persoon die niet in de EER woont, zijn vrijgesteld van de verplichting een filiaal te vestigen of een in Zweden gevestigde vertegenwoordiger aan te wijzen. Personenvennootschappen kunnen eveneens oprichters zijn, op voorwaarde dat alle eigenaren met onbeperkte persoonlijke aansprakelijkheid in de EER wonen. Oprichters van buiten de EER kunnen de bevoegde autoriteit om toestemming verzoeken. Wat besloten vennootschappen en coöperatieve verenigingen betreft, moet ten minste 50 % van de leden van de raad van bestuur, de directeur, de vicedirecteur en ten minste een van de gevolmachtigde personen (voor zover van toepassing) in de EER wonen. De bevoegde autoriteit kan vrijstelling verlenen van die vereiste. Indien geen van de vertegenwoordigers van het bedrijf/de vereniging in Zweden woont, moet de raad een Zweedse ingezetene aanwijzen en laten registeren die namens het bedrijf/de vereniging diensten mag ontvangen. Vergelijkbare voorwaarden gelden voor de oprichting van alle andere soorten rechtspersonen. Houders/aanvragers van geregistreerde rechten (octrooien, handelsmerken, modellen, kwekersrechten) die geen ingezetene van Zweden zijn, moeten een Zweedse ingezetene als vertegenwoordiger aanwijzen voor procedures, kennisgevingen, e.d.
SI: Houders/aanvragers van geregistreerde rechten (octrooien, handelsmerken, modellen) die geen ingezetene van Slovenië zijn, moeten een in Slovenië geregistreerde vertegenwoordiger aanwijzen voor procedures, kennisgevingen, e.d.
SK: Armeense natuurlijke personen wier naam in het handelsregister moet worden opgenomen als gemachtigde die namens een ondernemer mag optreden, moeten een verblijfsvergunning in Slowakije aanvragen.
Investeringen
ES: Voor investeringen in Spanje door buitenlandse overheden en buitenlandse overheidsinstellingen (waarbij doorgaans naast economische ook niet-economische belangen voor deze instanties een rol spelen), direct of via ondernemingen of andere instellingen die direct of indirect onder zeggenschap van een buitenlandse overheid staan, dient de overheid vooraf toestemming te verlenen.
BG: Buitenlandse investeerders kunnen niet deelnemen aan privatisering. Buitenlandse investeerders en Bulgaarse rechtspersonen met een Armeens meerderheidsbelang moeten toestemming hebben voor a) prospectie, ontwikkeling of winning van natuurlijke hulpbronnen uit de territoriale wateren, het continentaal plat of de exclusieve economische zone en b) het verwerven van een meerderheidsbelang in ondernemingen die bij één van de onder a) genoemde activiteiten betrokken zijn.
FR: Overeenkomstig de artikelen L151-1 en R135-1 van het Monetair en financieel wetboek is voor de in artikel R153-2 van dat wetboek genoemde buitenlandse investeringen in Frankrijk de voorafgaande toestemming van de minister van Economische Zaken vereist. Voorbehoud van het recht om buitenlandse participatie in recentelijk geprivatiseerde ondernemingen te beperken tot een bepaald deel van de uitgegeven aandelen, dat door de Franse regering van geval tot geval wordt vastgesteld. Wanneer een vestiging betrekking heeft op bepaalde commerciële, industriële of ambachtelijke activiteiten, wordt het recht voorbehouden om bijzondere toestemming te vereisen wanneer de algemeen directeur geen permanente verblijfsvergunning heeft.
FI: Voorbehoud van het recht om beperkingen op het recht van vestiging en het recht van dienstverlening van natuurlijke personen die niet in het bezit zijn van het regionale burgerschap van Åland of van een rechtspersoon, zonder toestemming van de bevoegde autoriteiten van de eilanden.
HU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot Armeense deelname in recentelijk geprivatiseerde ondernemingen.
IT: Voor de verwerving van aandelen in ondernemingen met activiteiten op het gebied van defensie en nationale veiligheid en voor de verwerving van strategische belangen op het gebied van vervoer, telecommunicatie en energie kan toestemming van de voorzitter van de ministerraad verreist zijn.
LT: Er kan een toetsing plaatsvinden voor investeringen in ondernemingen, sectoren en faciliteiten die van strategisch belang zijn voor de nationale veiligheid.
PL: Niet geconsolideerd voor de verwerving van staatseigendom, d.w.z. de regelingen voor het privatiseringsproces.
SE: Voorbehoud van het recht om voor oprichters, directieleden en leden van raden van bestuur discriminerende vereisten vast te stellen of te handhaven wanneer in het Zweedse recht nieuwe verenigings- of vennootschapsvormen worden opgenomen.
Onroerend goed
Voor de verwerving van grond en onroerend goed gelden de volgende beperkingen
:
AT: Voor de verwerving, aankoop, huur of pacht van onroerend goed door buitenlandse natuurlijke personen of rechtspersonen is toestemming nodig van de bevoegde regionale autoriteiten (Länder), die zullen beoordelen of er al dan niet grote economische, sociale of culturele belangen in het geding zijn.
BG: Buitenlandse natuurlijke personen en rechtspersonen (met inbegrip van filialen) kunnen geen grond verwerven. Bulgaarse rechtspersonen met buitenlandse participatie kunnen geen landbouwgrond verwerven. Buitenlandse rechtspersonen en buitenlandse burgers die hun vaste verblijfplaats in het buitenland hebben, kunnen gebouwen en beperkte eigendomsrechten (gebruiksrecht, bouwrecht, recht van bovenbouw en erfdienstbaarheden) op onroerend goed verwerven.
CZ: Buitenlandse natuurlijke personen en als rechtspersonen gevestigde ondernemingen kunnen alleen landbouwgrond en bos verwerven wanneer zij permanent in Tsjechië gevestigd zijn. Voor landbouwgrond en bos in handen van de overheid gelden speciale regels. Landbouwgrond en bos in handen van de overheid kan uitsluitend door onderdanen van Tsjechië, gemeenten of openbare universiteiten (voor opleiding en onderzoek) worden verworven. Rechtspersonen (ongeacht hun rechtsvorm of vestigingsplaats) kunnen uitsluitend landbouwgrond in handen van de overheid verwerven indien daarop een gebouw wordt gebouwd waarvan zij reeds eigenaar zijn of indien die grond absoluut noodzakelijk is voor het gebruik van een dergelijk gebouw. Bos in handen van de overheid kan uitsluitend door gemeenten en openbare universiteiten worden verworven.
CY: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling.
DE: Onderworpen aan bepaalde wederkerigheidsvoorwaarden.
DK: Voor de verwerving van onroerend goed door niet-ingezeten natuurlijke personen of rechtspersonen moet doorgaans toestemming worden verleend door het ministerie van Justitie. De voorwaarden die worden gesteld voor de vergunning, hangen af van het beoogde gebruik van het onroerend goed.
EE: Alleen natuurlijke personen die Ests staatsburger of onderdaan van een EER-land zijn, of rechtspersonen die zijn ingeschreven in het betrokken Estse register, kunnen vastgoed verwerven dat wordt gebruikt als opbrengst producerende grond, waaronder landbouw- of bosgrond, en alleen met toestemming van de provinciegouverneur. Dit voorbehoud is niet van toepassing op de verwerving van landbouw- of bosgrond voor de verlening van een dienst die krachtens deze overeenkomst is geliberaliseerd.
ES: Voorbehoud van het recht om voor buitenlandse investeringen in activiteiten die rechtstreeks betrekking hebben op investeringen in onroerend goed voor de diplomatieke missies door staten die geen lid zijn van de EU, een administratieve vergunning van de Spaanse ministerraad vereist te stellen, tenzij er sprake is van een wederzijdse liberaliseringsovereenkomst.
FI: Voor de Ålandeilanden: voorbehoud van het recht om voorafgaande toestemming te vereisen.
HU: Behoudens uitzonderingen in de wetgeving inzake landbouwgrond mogen buitenlandse natuurlijke personen en rechtspersonen geen landbouwgrond verwerven. Voor de aankoop van onroerend goed moeten buitenlanders toestemming krijgen van de bevoegde overheidsdienst van de plaats waar het onroerend goed gelegen is. De verwerving van staatseigendommen is niet geconsolideerd.
EL: Volgens Wet nr. 1892/90 moet het ministerie van Defensie toestemming verlenen voor de aankoop van grond in grensgebieden. In de administratieve praktijk wordt gemakkelijk toestemming verleend voor directe investeringen.
HR: Niet geconsolideerd met betrekking tot de verwerving van onroerend goed door dienstverleners die niet gevestigd zijn in Kroatië en niet opgericht zijn naar Kroatisch recht. De verwerving van onroerend goed zoals vereist voor de levering van diensten door ondernemingen die als rechtspersonen gevestigd en opgericht zijn in Kroatië, is toegestaan. Voor de verwerving door filialen van onroerend goed dat nodig is voor het verlenen van diensten, is de goedkeuring van het ministerie van Justitie vereist. Buitenlandse natuurlijke personen en rechtspersonen kunnen geen landbouwgrond verwerven.
IE: Voor de verwerving van een belang in Ierse grond door binnen- of buitenlandse ondernemingen of door onderdanen van een ander land is voorafgaande schriftelijke toestemming van de Land Commission vereist. Wanneer de grond voor industriële doeleinden bestemd is (met uitzondering van landbouw), geldt deze eis niet als de minister van Ondernemingen, Handel en Werkgelegenheid ontheffing verleent. Deze wet is niet van toepassing binnen de bebouwde kom van steden, waar het recht wordt voorbehouden om voorafgaande toestemming te vereisen.
IT: Voor de aankoop van onroerend goed door buitenlandse natuurlijke personen of rechtspersonen is wederkerigheid vereist.
LT: Het in eigendom verwerven van grond, binnenwateren en bos is toegestaan voor buitenlanders die aan de criteria voor Europese en trans-Atlantische integratie voldoen. De procedure en voorwaarden voor en de beperkingen op de verwerving van stukken grond moeten in de grondwet worden vastgesteld.
LV: Met betrekking tot de verwerving van landbouwgrond door onderdanen van derde landen, met inbegrip van het vergunningsproces daarvoor.
PL: Voor de directe of indirecte verwerving van onroerend goed is een vergunning nodig. De vergunning wordt verleend bij administratief besluit van de minister van Binnenlandse Zaken, met instemming van de minister van Nationale Defensie, en, in het geval van een landbouwbedrijf, ook met instemming van de minister van Landbouw en Plattelandsontwikkeling. De aankoop van staatseigendom, dat wil zeggen de regelingen voor het privatiseringsproces (vorm van dienstverlening 3) is niet geconsolideerd.
RO: Natuurlijke personen die niet de Roemeense nationaliteit hebben en niet in Roemenië wonen, en rechtspersonen die niet Roemeens zijn en niet hun hoofdkwartier in Roemenië hebben, kunnen geen grond verwerven via een akte inter vivos.
SI: Voorbehoud van het recht om te vereisen dat in Slovenië met buitenlandse kapitaalparticipatie opgerichte rechtspersonen onroerend goed op Sloveens grondgebied kunnen verwerven, en dat filialen die door buitenlanders in Slovenië zijn gevestigd, uitsluitend onroerend goed (met uitzondering van grond) mogen verwerven wanneer dat noodzakelijk is voor de uitoefening van de economische activiteiten waarvoor zij zijn opgericht. Volgens de wet inzake handelsondernemingen worden in Slovenië gevestigde filialen niet als rechtspersoon beschouwd; voor hun activiteiten worden zij behandeld als dochterondernemingen. Dit is in overeenstemming met artikel XXVIII, onder g), van de GATS.
SK: De verwerving van grond is niet geconsolideerd (voor de vormen van dienstverlening 3 en 4); buitenlandse ondernemingen of natuurlijke personen mogen buiten de bebouwde kom geen landbouwgrond of bos verwerven, en ook niet sommige andere vormen van grond (b.v. natuurlijke hulpbronnen, meren, rivieren, openbare wegen, enz.).
Erkenning
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot EU-richtlijnen betreffende de wederzijdse erkenning van diploma's. Het recht om in de ene EU-lidstaat een gereglementeerd beroep uit te oefenen, geeft niet het recht tot uitoefening van dat beroep in een andere lidstaat
.
Specifiek voor meestbegunstigingsbehandeling
De EU behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te handhaven die aan landen een gedifferentieerde behandeling toekennen ingevolge een internationale investerings- of andere handelsovereenkomst die van kracht is of die werd ondertekend voor de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst.
De EU behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te handhaven die wat het recht van vestiging betreft aan personen of ondernemingen een gedifferentieerde behandeling toekennen op grond van bestaande of toekomstige bilaterale overeenkomsten tussen de volgende EU-lidstaten: België, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Portugal, Spanje en het Verenigd Koninkrijk, en de volgende landen of prinsdommen: San Marino, Monaco, Andorra en Vaticaanstad.
De EU behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te handhaven die aan een land een gedifferentieerde behandeling toekennen op grond van een bestaande of toekomstige bilaterale of multilaterale overeenkomst die
a)
een interne markt voor diensten en investeringen creëert;
b)
het recht van vestiging verleent; of
c)
de onderlinge aanpassing van de wetgeving in één of meer economische sectoren vereist.
Voor de toepassing van deze uitzondering geldt het volgende:
a)
Een interne markt voor diensten en investeringen betekent een ruimte zonder interne grenzen waarin het vrije verkeer van diensten, kapitaal en personen gegarandeerd is.
b)
Onder het recht van vestiging wordt een verplichting verstaan om in substantie alle belemmeringen voor vestiging op te heffen tussen de partijen bij de overeenkomst inzake regionale economische integratie door het van kracht worden van die overeenkomst. Het recht van vestiging houdt voor onderdanen van de partijen bij de overeenkomst inzake regionale economische integratie het recht in om ondernemingen op te richten en te exploiteren onder dezelfde voorwaarden als die welke in de interne wetgeving van het land waar een dergelijke onderneming wordt gevestigd voor eigen onderdanen zijn vastgesteld.
c)
Onder onderlinge aanpassing van de wetgevingen wordt verstaan:
i)
de afstemming van de wetgeving van één of meer partijen bij de overeenkomst inzake regionale economische integratie op de wetgeving van de andere partij of partijen bij die overeenkomst; of
ii)
de opname van gemeenschappelijke wetgeving in de interne rechtsorde van de partijen bij de overeenkomst inzake regionale economische integratie.
Een dergelijke afstemming of opname vindt pas plaats, en wordt pas geacht te hebben plaatsgevonden vanaf het ogenblik waarop deze is vastgesteld in de interne rechtsorde van de partij of partijen bij de overeenkomst inzake regionale economische integratie.
Voorbehouden per sector
BG: Voor bepaalde economische activiteiten met betrekking tot de exploitatie of het gebruik van staats- of overheidseigendommen moet toestemming worden verleend krachtens de Concessiewet.
Handelsvennootschappen waarvan de staat of een gemeente meer dan 50 % van het aandelenkapitaal bezit, mogen alleen transacties verrichten waarbij vaste activa van de vennootschap worden vervreemd of contracten sluiten inzake het verwerven van deelnemingen, leasen, verrichten van gezamenlijke activiteiten, kredieten, waarborging van vorderingen en het aangaan van verbintenissen uit wisselbrieven, als hiervoor een vergunning of toestemming is verleend door het privatiseringsagentschap of een andere nationale of regionale instantie, afhankelijk van welke bevoegd is.
DK, FI, SE: Deense, Zweedse en Finse maatregelen ter bevordering van de Noordse samenwerking, zoals:
a)
financiële ondersteuning van projecten voor onderzoek en ontwikkeling (O&O) (het Nordic Industrial Fund);
b)
financiering van haalbaarheidsstudies voor internationale projecten (het Nordic Fund for Project Exports); en
c)
financiële bijstand aan ondernemingen
die milieutechnologie gebruiken (de Nordic Environment Finance Corporation).
Dit voorbehoud geldt onverminderd de in artikel 141 beschreven uitsluiting van overheidsopdrachten door een partij, subsidies of overheidssteun voor de handel in diensten.
PT: Voor landen waar het Portugees de officiële taal is (Angola, Brazilië, Guinee-Bissau, Kaapverdië, Mozambique en Sao Tomé en Principe) wordt afgezien van de nationaliteitsvereisten voor de uitoefening van bepaalde activiteiten en beroepen door natuurlijke personen die diensten verlenen.
Meestbegunstigingsbehandeling op het gebied van vervoer:
EU: Elke maatregel die aan een derde land een gedifferentieerde behandeling toekent op grond van bestaande of toekomstige overeenkomsten over de toegang tot binnenwateren (met inbegrip van overeenkomsten inzake het Rijn-Main-Donau-kanaal) die verkeersrechten voorbehouden aan marktdeelnemers in de betrokken landen die voldoen aan nationaliteitsvereisten voor eigenaren. Onderworpen aan regelingen voortvloeiende uit de Akte van Mannheim inzake de Rijnvaart. Dit deel van het voorbehoud geldt alleen voor de volgende EU-lidstaten: BE, FR, DE en NL. Binnenvaart (CPC 722).
FI: Toekenning van een gedifferentieerde behandeling op grond van bestaande of toekomstige bilaterale overeenkomsten die de vlag van een specifiek ander land voerende vaartuigen of in het buitenland geregistreerde voertuigen op basis van wederkerigheid vrijstellen van het algemene verbod op het aanbieden van cabotagevervoer (met inbegrip van gecombineerd vervoer, weg en spoor) in Finland (deel van CPC 711, 712 en 721).
SE: Op basis van wederkerigheid kan aan vaartuigen uit Armenië onder Armeense vlag worden toegestaan cabotagevervoer te verrichten in Zweden indien Armenië vaartuigen onder Zweedse vlag toestaat cabotagevervoer te verrichten in Armenië. Het specifieke doel van dit voorbehoud is afhankelijk van de inhoud van een eventuele toekomstige overeenkomst tussen Armenië en Zweden (CPC 7211 en 7212).
BG: Voor zover Armenië Bulgaarse dienstverleners toestaat vrachtbehandelings- en opslagdiensten in zee- en rivierhavens te verlenen, met inbegrip van diensten in verband met containers en goederen in containers, zal Bulgarije Armeense dienstverleners onder dezelfde voorwaarden toestaan vrachtbehandelings- en opslagdiensten in zee- en rivierhavens te verlenen, met inbegrip van diensten in verband met containers en goederen in containers (deel van CPC 741 en 742).
DE: Het charteren van buitenlandse schepen door Duitse ingezetenen kan aan een wederkerigheidsvoorwaarde onderworpen zijn (CPC 7213, 7223 en 83103).
EU: Voorbehoud van het recht om een gedifferentieerde behandeling toe te kennen op grond van bestaande of toekomstige bilaterale overeenkomsten inzake internationaal goederenvervoer (met inbegrip van gecombineerd vervoer - weg/spoor) en passagiersvervoer, die zijn gesloten tussen de EU of de EU-lidstaten en derde landen (CPC 7111, 7112, 7121, 7122 en 7123). Deze behandeling kan:
a)
het verlenen van de betrokken vervoersdiensten tussen de overeenkomstsluitende partijen, dan wel over het grondgebied van de overeenkomstsluitende partijen, voorbehouden aan of beperken tot voertuigen die in een van de overeenkomstsluitende partijen zijn geregistreerd
; of
b)
voor dergelijke voertuigen belastingvrijstelling verlenen.
BG: Maatregelen die overeenkomstig bestaande of toekomstige overeenkomsten zijn genomen en die de verlening van dit soort vervoersdiensten voorbehouden of beperken en de voorwaarden daarvoor specificeren, met inbegrip van doorvoervergunningen of preferentiële wegenbelastingen, op het grondgebied van Bulgarije of over de Bulgaarse grenzen heen (CPC 7111 en 7112).
HR: Maatregelen die worden toegepast overeenkomstig bestaande of toekomstige overeenkomsten, en die het verlenen van vervoersdiensten voorbehouden of beperken en operationele voorwaarden vaststellen, met inbegrip van doorvoervergunningen of preferentiële wegenbelastingen voor vervoersdiensten naar, in, door en vanuit Kroatië naar de betrokken partijen (CPC 7111 en 7112).
CZ: Maatregelen die zijn genomen overeenkomstig bestaande of toekomstige overeenkomsten, en die het verlenen van vervoersdiensten voorbehouden of beperken en operationele voorwaarden vaststellen, met inbegrip van doorvoervergunningen of preferentiële wegenbelastingen voor vervoersdiensten naar, in, door en vanuit Tsjechië naar de betrokken partijen (CPC 7121, 7122 en 7123).
EE: Toekenning van een gedifferentieerde behandeling op grond van bestaande of toekomstige bilaterale overeenkomsten inzake internationaal goederenvervoer (met inbegrip van gecombineerd vervoer - weg/spoor) die het verlenen van vervoersdiensten naar, in, door en vanuit Estland naar de betrokken partijen voorbehouden aan of beperken tot voertuigen die in een van de partijen zijn geregistreerd, en die belastingvrijstelling verlenen voor dergelijke voertuigen.
LT: Maatregelen die zijn genomen overeenkomstig bilaterale overeenkomsten en die de bepalingen voor vervoersdiensten en operationele voorwaarden vaststellen, met inbegrip van bilaterale doorvoer en andere vergunningen voor vervoer in, door en uit het grondgebied van Litouwen naar de betrokken partijen, alsook wegenbelastingen en -heffingen (CPC 7121, 7122 en 7123).
SK: Maatregelen die zijn genomen overeenkomstig bestaande of toekomstige overeenkomsten, en die het verlenen van vervoersdiensten voorbehouden of beperken en operationele voorwaarden vaststellen, met inbegrip van doorvoervergunningen of preferentiële wegenbelastingen voor vervoersdiensten naar, in, door en vanuit Slowakije naar de betrokken partijen (CPC 7121, 7122 en 7123).
ES: In Spanje kan toestemming voor de vestiging van een commerciële aanwezigheid worden geweigerd aan dienstverleners uit landen die Spaanse dienstverleners geen effectieve markttoegang verlenen (CPC 7123).
BG, CZ en SK: Maatregelen die overeenkomstig bestaande of toekomstige overeenkomsten zijn genomen, en die verkeersrechten en operationele voorwaarden regelen, alsook de verlening van vervoersdiensten op het grondgebied van Bulgarije, Tsjechië en Slowakije en tussen de betrokken landen.
EU: Toekenning van een gedifferentieerde behandeling op grond van bestaande of toekomstige bilaterale overeenkomsten inzake de volgende aanvullende diensten voor de luchtvaart:
a)
verkoop en marketing van luchtvervoersdiensten;
b)
geautomatiseerde boekingssystemen (CRS); en
c)
andere aanvullende diensten voor de luchtvaart zoals grondafhandeling en luchthavenbeheer.
Wat het onderhoud en de reparatie van luchtvaartuigen en onderdelen betreft, behoudt de EU zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te handhaven die aan een derde land een gedifferentieerde behandeling toekennen op grond van bestaande of toekomstige handelsovereenkomsten uit hoofde van artikel V van de GATS.
EU: Alleen door de EU gemachtigde erkende organisaties mogen namens lidstaten wettelijk voorgeschreven onderzoeken en certificeringen van schepen verrichten. Vestiging kan vereist zijn.
PL: Voor zover Armenië het verlenen van vervoersdiensten in en door het grondgebied van Armenië door Poolse passagiers- en goederenvervoerders toestaat, zal Polen het verlenen van vervoersdiensten door Armeense passagiers- en goederenvervoerders in en door het grondgebied van Polen onder dezelfde voorwaarden toestaan.
A.
Landbouw, jacht, bosbouw en bosexploitatie
FR: Voor de vestiging van landbouwbedrijven door niet-EU-vennootschappen en de aankoop van wijngaarden door niet-EU-investeerders is toestemming vereist.
AT, HR, HU, MT, RO: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor landbouwactiviteiten.
CY: Een participatie van investeerders van ten hoogste 49 % is toegestaan.
FI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de rendierhouderij.
IE: Voor vestiging met betrekking tot activiteiten op het gebied van verwerking tot meel door Armeense ingezetenen is toestemming vereist.
BG: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor bosexploitatieactiviteiten.
SE: Uitsluitend Sami mogen eigendomsrechten bezitten en uitoefenen in verband met de rendierhouderij.
B.
Visserij en aquacultuur
EU: Tenzij anders bepaald, zijn de toegang tot en het gebruik van biologische hulpbronnen en visserijgronden die zich bevinden in maritieme wateren die onder de soevereiniteit of de jurisdictie van EU-lidstaten vallen, beperkt tot vissersvaartuigen die de vlag van een EU-lidstaat voeren.
CY: Vissersboten/-schepen mogen voor maximaal 49 % eigendom zijn van niet-EU-ingezetenen en toestemming is vereist.
SE: Schepen worden als Zweeds beschouwd en mogen onder de Zweedse vlag varen indien meer dan de helft van de aandelen eigendom is van Zweedse onderdanen of Zweedse rechtspersonen. De overheid kan buitenlandse vaartuigen toestemming verlenen om de Zweedse vlag te voeren als hun operaties onder Zweedse zeggenschap staan of als de eigenaar permanent in Zweden is gevestigd. Vaartuigen die voor 50 % of meer eigendom zijn van EER-ingezetenen of ondernemingen die hun statutaire zetel, centrale bestuur of hoofdvestiging binnen de EER hebben, en vanuit Zweden worden beheerd, mogen eveneens in het Zweedse register worden ingeschreven. Een voor de beroepsvisserij benodigde professionele visvergunning kan worden afgegeven indien er een band bestaat met de Zweedse visserijsector. Die band kan er bijvoorbeeld in bestaan dat de helft van de waarde van de vangst in een kalenderjaar plaatsvindt in Zweden, dat de helft van de visreizen vertrekt vanuit een Zweedse haven of dat de helft van de vissers van de vloot in Zweden woont. Voor vaartuigen van meer dan vijf meter is naast de visvergunning eveneens een scheepsvergunning vereist. Deze vergunning wordt afgegeven indien het vaartuig bijvoorbeeld in het nationale register staat ingeschreven en een concrete economische band met Zweden heeft. De commandant van een handelsvaartuig of een traditioneel vaartuig moet een onderdaan van een EER-land zijn. Het Zweedse Vervoeragentschap kan vrijstelling verlenen.
SI: Tijdens doorvoer door de territoriale wateren van Slovenië door buitenlandse vissersvaartuigen is elke vorm van visserij, visvangst of vangst van andere mariene organismen in de zee of op de zeebodem verboden. Dit verbod geldt ook voor buitenlandse vissersboten. Schepen mogen onder Sloveense vlag varen indien meer dan de helft van het schip eigendom is van burgers van de Europese Unie of van rechtspersonen die hun hoofdvestiging in een EU-lidstaat hebben. Aquacultuurbedrijven die mariene organismen kweken voor bestandherstel, moeten zijn geregistreerd in Slovenië.
UK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de aankoop van vaartuigen onder de vlag van het Verenigd Koninkrijk, tenzij de investering voor ten minste 75 % wordt gedaan door Britse staatsburgers en/of ondernemingen die voor ten minste 75 % in handen zijn van Britse staatsburgers, die in beide gevallen ingezetene moeten zijn van het Verenigd Koninkrijk. De vaartuigen moeten onder beheer, bestuur en zeggenschap vanuit het Verenigd Koninkrijk staan.
C.
Winning van delfstoffen
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor rechtspersonen die onder zeggenschap staan
van natuurlijke personen of rechtspersonen uit een niet-EU-land dat goed is voor meer dan 5 % van de EU-invoer van olie of aardgas. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de oprichting van rechtstreekse filialen (oprichting als vennootschap is vereist).
D.
Industrie
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor rechtspersonen die onder zeggenschap staan
van natuurlijke personen of rechtspersonen uit een niet-EU-land dat goed is voor meer dan 5 % van de EU-invoer van olie of aardgas. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de oprichting van rechtstreekse filialen (oprichting als vennootschap is vereist).
IT: Eigenaren van een uitgeverij of een drukkerij en uitgevers moeten onderdaan zijn van een EU-lidstaat. Ondernemingen moeten hun hoofdkantoor in een EU-lidstaat hebben.
HR: Ingezetenschap vereist voor uitgave, druk en reproductie van opgenomen media.
SE: Eigenaren (natuurlijke personen) van in Zweden gedrukte en uitgegeven tijdschriften moeten in Zweden wonen of de nationaliteit van een EER-land hebben. Eigenaren (rechtspersonen) van dergelijke tijdschriften moeten in de EER gevestigd zijn. Voor tijdschriften die in Zweden worden gedrukt en uitgegeven, en voor technische opnames, moet een verantwoordelijke uitgever worden aangewezen die in Zweden woont.
Productie, transmissie en distributie voor eigen rekening van elektriciteit, gas, stoom en warm water
(met uitzondering van de productie van elektriciteit met kernenergie).
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de productie van elektriciteit, de transmissie en distributie van elektriciteit voor eigen rekening, de productie van gas, en de distributie van gasvormige brandstoffen.
Voor de productie, transmissie en distributie van stoom en warm water:
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor rechtspersonen die onder zeggenschap staan
van natuurlijke personen of rechtspersonen uit een niet-EU-land dat goed is voor meer dan 5 % van de EU-invoer van olie, elektriciteit of aardgas. Niet geconsolideerd voor de oprichting van rechtstreekse filialen (oprichting als vennootschap is vereist).
FI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de productie, transmissie en distributie van stoom en warm water.
1.
Zakelijke diensten
Vrije beroepen
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot juridisch advies, juridische documentatie en certificering die worden verstrekt door beoefenaren van juridische beroepen die met publieke functies zijn belast, zoals notarissen, gerechtsdeurwaarders of andere ambtenaren, en voor wat betreft diensten van deurwaarders die bij een officieel overheidsbesluit zijn benoemd.
EU: Voor volledige toelating tot de balie, die vereist is voor de beoefening van het interne recht (EU-recht en nationaal recht), geldt een nationaliteits- en/of ingezetenschapsvereiste.
AT: Voor de verlening van juridische diensten via een commerciële aanwezigheid geldt een nationaliteitsvereiste. De participatie van buitenlandse advocaten (die in hun eigen land volledig gekwalificeerd moeten zijn) in het aandelenkapitaal van een advocatenkantoor en hun aandeel in het bedrijfsresultaat mogen maximaal 25 % bedragen. Zij mogen in de besluitvorming geen beslissende invloed hebben. Voor buitenlandse minderheidsinvesteerders, of hun gekwalificeerde personeel, is het verlenen van juridische diensten uitsluitend toegestaan met betrekking tot internationaal publiekrecht en het recht van de jurisdictie waar de investeerder of zijn personeel gekwalificeerd is als advocaat; voor het verlenen van juridische diensten met betrekking tot intern recht (EU-recht en nationaal recht), met inbegrip van vertegenwoordiging voor rechtbanken, is volledige toelating tot de balie nodig, en hiervoor geldt een nationaliteitsvereiste.
AT: Accountants, boekhouders, auditors en belastingconsulenten die op grond van buitenlandse wetgeving gerechtigd zijn hun beroep uit te oefenen, mogen voor maximaal 25 % in het aandelenkapitaal van een bedrijf participeren en mogen niet meer dan 25 % van de stemrechten hebben.
AT: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor medische beroepen (met uitzondering van psychologen en psychotherapeuten).
AT, BG, HR: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot het verlenen van juridische diensten met betrekking tot intern recht (EU-recht en nationaal recht).
AT, CY, EE, MT, SI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor dierenartsen.
BE: Voor juridische diensten gelden quota voor de vertegenwoordiging voor het Hof van Cassatie in andere dan strafzaken.
BG: Buitenlandse advocaten mogen alleen onderdanen van hun eigen land wettelijk vertegenwoordigen, mits op basis van wederkerigheid en in samenwerking met een Bulgaarse advocaat. Voor juridische bemiddeling is permanent ingezetenschap vereist.
BG: Voor juridische diensten zijn sommige rechtsvormen ("advokatsko sadrujue" en "advokatsko drujestvo") voorbehouden aan advocaten die in Bulgarije ten volle tot de balie zijn toegelaten.
BG: Buitenlandse auditors (uit andere dan EU-/EER-landen) mogen auditdiensten verlenen, maar uitsluitend op basis van wederkerigheid en mits drie kwart van de leden van de raad van bestuur en de geregistreerde auditors die voor rekening van de organisatie audits verrichten, voldoen aan eisen die gelijkwaardig zijn aan die welke gelden voor Bulgaarse auditors.
BG: Voor bemiddelingsdiensten is permanent ingezetenschap in Bulgarije vereist. Voor diensten in verband met belastingen is de nationaliteit van een EU-lidstaat vereist.
BG: Wat architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, ingenieurs en geïntegreerde technische diensten betreft, kunnen buitenlandse natuurlijke personen en rechtspersonen die krachtens hun nationale wetgeving erkend zijn als ontwerper en hiervoor over een vergunning beschikken, alleen dan onafhankelijk werken ontwerpen en toezicht op de bouw ervan uitoefenen nadat zij een aanbestedingsprocedure hebben gewonnen en als contractant zijn geselecteerd onder de voorwaarden en volgens de procedure die is neergelegd in de wetgeving inzake overheidsopdrachten.
BG: Wat architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, ingenieurs en geïntegreerde technische diensten betreft, moeten Armeense investeerders voor projecten van nationaal of regionaal belang werken in partnerschap met of als onderaannemers van lokale investeerders. Buitenlandse architecten, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten moeten ten minste twee jaar ervaring in de bouwsector hebben. Stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten moeten de Bulgaarse nationaliteit hebben.
BG: Voor stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten geldt een nationaliteitsvereiste.
BG, CY, MT, SI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor verloskundigen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel.
CY: Voor architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, ingenieurs en geïntegreerde technische diensten geldt een nationaliteitsvereiste.
CY: Nationaliteit van een EER-land of Zwitserland evenals ingezetenschap (commerciële aanwezigheid) is vereist voor het verlenen van juridische diensten, met inbegrip van vertegenwoordiging voor rechtbanken. Alleen advocaten die aan de balie zijn ingeschreven, mogen vennoot, aandeelhouder of lid van de raad van bestuur van een advocatenkantoor op Cyprus zijn. Er gelden niet-discriminerende voorwaarden inzake de rechtsvorm. Voor volledige toelating tot de balie geldt een nationaliteits- en ingezetenschapsvereiste.
CZ: Nationaliteit van een EER-land of Zwitserland evenals ingezetenschap in Tsjechië is vereist voor het verlenen van juridische diensten met betrekking tot intern recht (EU-recht en nationaal recht), met inbegrip van vertegenwoordiging voor rechtbanken. Er gelden niet-discriminerende voorwaarden inzake de rechtsvorm.
CZ, HU, SK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor verloskundigen.
CY: Buitenlandse auditors moeten toestemming aanvragen, waarvoor bepaalde voorwaarden gelden.
BG, CY, CZ, EE, MT: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor artsen (met inbegrip van psychologen) en tandartsen.
CZ, SK: Voorbehoud van het recht om te vereisen dat voor het verlenen van auditdiensten ten minste 60 % van het kapitaal of van de stemrechten in handen is van onderdanen (CPC 86211 en 86212 anders dan accountants).
CZ: Wat artsen (met inbegrip van psychologen), tandartsen, verloskundigen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel betreft, is de toegang beperkt tot natuurlijke personen. Voor buitenlandse natuurlijke personen is toestemming van de bevoegde instantie vereist.
CZ: Wat dierenartsen betreft, is de toegang beperkt tot natuurlijke personen. Toestemming van de veterinaire dienst is vereist.
DK: Volgens de Deense wet op het procesrecht mag een advocatenkantoor uitsluitend tot doel hebben het recht te beoefenen. Advocaten die hun praktijk binnen een advocatenkantoor uitoefenen en andere aandeelhoudende medewerkers van de vennootschap zijn samen met het kantoor persoonlijk aansprakelijk voor vorderingen die voortvloeien uit hun bijstand aan een cliënt. Daarnaast moet 90 % van de aandelen van een Deens advocatenkantoor in handen zijn van advocaten met een Deense vergunning tot uitoefening van het juridische beroep, in Denemarken geregistreerde EU-advocaten of in Denemarken geregistreerde advocatenkantoren.
DK: Voor de uitvoering van wettelijk verplichte audits is Deense goedkeuring als auditor vereist. Daarvoor is ingezetenschap in een EU- of EER-land verplicht. Maximaal 10 % van de stemrechten in erkende auditbureaus en bureaus die niet zijn goedgekeurd overeenkomstig de regelgeving inzake de toepassing van de achtste richtlijn inzake wettelijk verplichte audits.
DK: Buitenlandse accountants kunnen na toestemming van de Deense ondernemingsautoriteit partnerschappen met in Denemarken officieel erkende accountants aangaan.
DK: Wat dierenartsen betreft, is de toegang beperkt tot natuurlijke personen.
EL: Voor het verkrijgen van een vergunning om als erkend auditor te mogen optreden, geldt een nationaliteitsvereiste.
EL: Voor tandtechnici geldt een nationaliteitsvereiste.
ES: Om juridische diensten met betrekking tot het EU-recht en het recht van een EU-lidstaat te mogen verlenen, kan commerciële aanwezigheid worden verlangd in een van de rechtsvormen die uit hoofde van de nationale wetgeving zijn toegestaan, op niet-discriminerende basis. Bepaalde rechtsvormen kunnen uitsluitend voorbehouden zijn aan advocaten die tot de balie zijn toegelaten, eveneens op niet-discriminerende basis.
FI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor vertegenwoordiging voor rechtbanken anders dan octrooigemachtigden en "asianajaja".
FI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot door de overheid of particulier gefinancierde gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening (dwz. artsen, met inbegrip van psychologen, tandartsen, verloskundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel).
FI: Ten minste één van de auditors van een Finse vennootschap moet Fins ingezetene zijn.
FI, HU, NL: Ingezetenschapsvereiste voor octrooigemachtigden (deel van CPC 861).
FR: Wat juridische diensten betreft, zijn bepaalde rechtsvormen ("association d'avocats" en "société en participation d'avocat") voorbehouden aan advocaten die in Frankrijk ten volle tot de balie zijn toegelaten. In een advocatenkantoor dat diensten verleent met betrekking tot Frans of EU-recht, moet ten minste 75 % van de partners die 75 % van de aandelen in handen hebben, advocaten zijn die in Frankrijk ten volle tot de balie zijn toegelaten.
FR: Wat architecten, artsen, psychologen, tandartsen, verloskundigen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel betreft, hebben buitenlandse investeerders uitsluitend toegang tot de rechtsvormen "société d'exercice libéral" (sociétés anonymes, sociétés à responsabilité limitée ou sociétés en commandité par actions) en "société civile professionnelle".
FR: Voor artsen (met inbegrip van psychologen), tandartsen, verloskundigen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel geldt een nationaliteitsvereiste. Voor verloskundigen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel is toegang voor buitenlanders evenwel mogelijk binnen jaarlijks vastgestelde quota.
FR: Voor dierenartsen zijn een nationaliteitsvereiste en wederkerigheid van toepassing.
HR: Niet geconsolideerd, behalve voor adviezen over het recht van het eigen land, buitenlands recht en internationaal recht. Vertegenwoordiging van partijen voor de rechtbank kan alleen worden verricht door leden van de Kroatische balie (in het Kroatisch: "odvjetnici"). Om lid te worden van de balie is Kroatisch staatsburgerschap vereist. Bij gerechtelijke procedures die een internationaal element omvatten, kunnen de partijen wel worden vertegenwoordigd voor de arbitragerechtbank. Hierbij gaat het om ad-hocrechtbanken door advocaten die in een ander land lid zijn van de balie.
HR: Om boekhoudkundige controles te verrichten is een vergunning vereist.
HR: Natuurlijke personen en rechtspersonen mogen bouwkundige en civieltechnische diensten leveren na goedkeuring door respectievelijk de Kroatische beroepsvereniging van architecten en de Kroatische beroepsvereniging van ingenieurs.
HR: Voor alle personen die rechtstreeks aan patiënten diensten verlenen of patiënten behandelen, is een vergunning van de beroepsvereniging vereist.
EL: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot tandtechnici. EU-burgerschap vereist voor kwalificatie als erkend auditor en voor dierenartsen.
ES: EU-burgerschap vereist voor erkende auditors en voor advocaten op het gebied van industriële eigendom.
HU: Een vestiging moet de vorm aannemen van een partnerschap met een Hongaarse advocaat (ügyvéd), een Hongaars advocatenkantoor (ügyvédi iroda) of een vertegenwoordiging.
HU: Ingezetenschapsvereiste voor dierenartsen die niet de nationaliteit van een EER-land hebben.
LV: Nationaliteitsvereiste voor beëdigde advocaten, aan wie wettelijke vertegenwoordiging in strafzaken voorbehouden is.
LV: In een handelsonderneming van beëdigde auditors moet meer dan 50 % van de aandelen met stemrecht in handen zijn van beëdigde auditors of handelsondernemingen van in de EU of de EER beëdigde auditors. Advocaten uit andere landen mogen uitsluitend ingevolge bilaterale overeenkomsten inzake wederzijdse rechtsbijstand als advocaat voor de rechtbank optreden.
LT: Voor octrooiadvocaten geldt een nationaliteitsvereiste.
LT: Auditverslagen moeten worden opgesteld in samenwerking met een in Litouwen officieel erkende auditor. Ten minste drie kwart van de aandelen van een auditonderneming moeten toebehoren aan auditors of auditondernemingen uit de EU of de EER. Vestiging is niet toegestaan in de vorm van een naamloze vennootschap (AB).
LT: Advocaten uit andere landen mogen uitsluitend ingevolge bilaterale overeenkomsten inzake wederzijdse rechtsbijstand als advocaat voor de rechtbank optreden.
LT: Voor artsen (met inbegrip van psychologen) en tandartsen is toestemming vereist, waarbij wordt uitgegaan van een vraaggestuurd gezondheidszorgplan op basis van de bevolkingsomvang en de aanwezige artsen en tandartsen.
PL: Hoewel voor EU-advocaten andere soorten rechtsvormen beschikbaar zijn, hebben buitenlandse advocaten uitsluitend toegang tot de rechtsvormen geregistreerde vennootschap of commanditaire vennootschap.
PL: EU-burgerschap verreist voor dierenartsen. Buitenlanders kunnen toestemming aanvragen om het beroep van dierenarts uit te oefenen.
PL: Voor auditors geldt een nationaliteitsvereiste.
PT: Voor juridische diensten geldt een nationaliteitsvereiste voor toegang tot het beroep van "solicitador" en voor gemachtigden inzake industriële eigendom.
SK: Ingezetenschap vereist voor registratie bij de beroepsvereniging en het verlenen van diensten door architecten, ingenieurs en dierenartsen. Wat dierenartsen betreft, is de toegang beperkt tot natuurlijke personen.
SK: Nationaliteit van een EER-land of Zwitserland evenals ingezetenschap is vereist voor het verlenen van juridische diensten met betrekking tot intern recht, met inbegrip van vertegenwoordiging voor rechtbanken.
SE: Voor juridische diensten is voor toelating tot de balie, die vereist is om de Zweedse titel "Advokat" te mogen gebruiken, ingezetenschap in de EU, de EER, of de Zwitserse Bondsstaat vereist. De raad van bestuur van de Zweedse vereniging van advocaten kan vrijstelling verlenen. Voor beoefening van het interne recht is toelating tot de balie niet vereist. Een lid van de Zweedse vereniging van advocaten mag alleen in dienst worden genomen door een lid van de balie of een onderneming die de activiteiten van een lid van de balie verricht. Een lid van de balie mag evenwel wel in dienst worden genomen door een buitenlandse onderneming. De bevoegde autoriteit kan vrijstelling verlenen van deze vereiste. Er gelden EER-vereisten in verband met de benoeming van certificeerders van economische plannen.
SE: Alleen in Zweden erkende of gecertificeerde auditors en in Zweden geregistreerde auditkantoren mogen wettelijk verplichte audits uitvoeren bij bepaalde rechtspersonen, met inbegrip van alle vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid, en bij natuurlijke personen. Alleen in Zweden erkende auditors en geregistreerde registeraccountancyondernemingen mogen aandeelhouder zijn van of vennoot zijn in ondernemingen die erkende audits uitvoeren (voor officiële doeleinden). Ingezetenschap in de EER of Zwitserland is vereist voor certificering of erkenning. De titels "erkend auditor" en "gecertificeerde auditor" mogen alleen worden gebruikt door auditors die zijn erkend of gecertificeerd in Zweden. Auditors van coöperatieve verenigingen of bepaalde andere ondernemingen die geen gecertificeerde of erkende accountants zijn, moeten in een EER-land wonen. De bevoegde autoriteit kan vrijstelling verlenen van deze vereiste (CPC 86211 en CPC 86212, anders dan accountants).
SI: Voor vertegenwoordiging voor rechtbanken tegen betaling is commerciële aanwezigheid in Slovenië verplicht. Een buitenlandse advocaat die in het buitenland zijn beroep mag uitoefenen, mag juridische diensten verlenen of het recht beoefenen op de voorwaarden van artikel 34 bis van de wet op de advocatuur, mits is voldaan aan de voorwaarde van feitelijke wederkerigheid. Of aan deze laatste voorwaarde is voldaan, wordt gecontroleerd door het ministerie van Justitie. Commerciële aanwezigheid voor door de Sloveense balie benoemde advocaten is beperkt tot individueel gevestigde advocaten, advocatenkantoren in de vorm van een personenvennootschap met beperkte aansprakelijkheid of advocatenkantoren met onbeperkte aansprakelijkheid (personenvennootschap). De activiteiten van advocatenkantoren zijn beperkt tot het uitoefenen van het beroep van advocaat. Alleen advocaten mogen vennoot zijn in een advocatenkantoor.
SI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot accountants, boekhouders en auditors. Commerciële aanwezigheid is vereist. Een auditkantoor van een derde land mag aandelen hebben in of een partnerschap vormen met een Sloveens auditkantoor, op voorwaarde dat op grond van de wetgeving van dat derde land het omgekeerde is toegestaan aan Sloveense auditkantoren. Ten minste één lid van de raad van bestuur van een in Slovenië gevestigd auditkantoor moet permanent ingezetene van Slovenië zijn.
SI: Artsen, tandartsen, verloskundigen, verpleegkundigen en apothekers moeten een vergunning hebben van de beroepsvereniging; andere gezondheidswerkers moeten zijn geregistreerd.
SI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot sociale geneeskunde, hygiënische, epidemiologische, medisch-ecologische diensten, levering van bloed, bloedpreparaten en transplantaten, en autopsie.
Detailhandel in geneesmiddelen en medische en orthopedische goederen
(CPC 63211)
AT: De detailhandel in geneesmiddelen en specifieke medische goederen aan het grote publiek is voorbehouden aan apotheken. Voor de exploitatie van een apotheek is de nationaliteit van een EER-land of de Zwitserse nationaliteit vereist. Voor het huren en beheren van een apotheek is de nationaliteit van een EER-land of de Zwitserse nationaliteit vereist.
BG: Apothekers moeten permanent ingezetene zijn.
CY: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de detailhandel in geneesmiddelen en medische en orthopedische goederen en de levering van geneesmiddelen en andere diensten door apothekers (CPC 63211).
DE: Alleen natuurlijke personen mogen detailhandelsdiensten op het gebied van geneesmiddelen en specifieke medische goederen aan het grote publiek verlenen. Voor een vergunning om zich als apotheker te vestigen en/of een apotheek te openen voor de detailhandel van voor het algemene publiek bestemde farmaceutische producten en bepaalde medische goederen is ingezetenschap vereist. Onderdanen van andere landen of personen die niet het Duitse apothekersexamen hebben afgelegd, kunnen alleen een vergunning verkrijgen voor de overname van een apotheek die in de voorgaande drie jaren reeds bestond. Deze voorwaarde geldt niet voor aanvragers wier kwalificatie al voor andere doeleinden is erkend. Daarnaast moeten aanvragers gedurende ten minste drie opeenvolgende jaren het beroep van apotheker in Duitsland hebben uitgeoefend. Onderdanen van niet-EER-landen komen niet in aanmerking voor een vergunning voor de vestiging van een apotheek.
EE: De detailhandel in geneesmiddelen en specifieke medische goederen aan het grote publiek is voorbehouden aan apotheken. Postorderverkoop van geneesmiddelen en de levering van via internet bestelde geneesmiddelen per post of via koeriersdiensten is verboden.
EL: Alleen natuurlijke personen die erkend apotheker zijn en door erkende apothekers opgerichte ondernemingen mogen detailhandelsdiensten op het gebied van geneesmiddelen en specifieke medische goederen aan het grote publiek verlenen. Voor de exploitatie van een apotheek is de nationaliteit van een EU-lidstaat vereist.
ES: Alleen natuurlijke personen mogen detailhandelsdiensten op het gebied van geneesmiddelen en specifieke medische goederen aan het grote publiek verlenen. Elke apotheker kan maximaal één vergunning verkrijgen. Voor vestigingsvergunningen wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd. Belangrijkste criteria: geografische concentratie in het gebied.
FI, SE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de detailhandel in geneesmiddelen en de levering van geneesmiddelen aan het grote publiek (CPC 63211).
FR: Voor de exploitatie van een apotheek is de nationaliteit van een EER-land of de Zwitserse nationaliteit vereist. Voor buitenlandse apothekers is toestemming tot vestiging mogelijk binnen jaarlijks vastgestelde quota.
HU: Voor de exploitatie van een apotheek is de nationaliteit van een EER-land of de Zwitserse nationaliteit vereist.
IT: Voor een vergunning om zich als apotheker te vestigen en/of een apotheek te openen voor de detailhandel van voor het algemene publiek bestemde farmaceutische producten en bepaalde medische goederen is ingezetenschap vereist.
LT: De detailhandel in geneesmiddelen aan het grote publiek is voorbehouden aan apotheken. Onlineverkoop van geneesmiddelen op voorschrift is verboden.
LV: Om een zelfstandige apotheek te beginnen, moet een buitenlandse apotheker of apothekersassistent met een opleiding uit een land dat geen EU-lidstaat of EER-land is, ten minste één jaar in een apotheek werken onder toezicht van een apotheker.
SI: In Slovenië zijn eerstelijnsapotheken in handen van gemeenten. Het netwerk van farmaceutische diensten bestaat uit overheidsapotheken, die in handen zijn van gemeenten, en particuliere apotheken met een vergunning (die voor het grootste deel in handen moeten zijn van een erkende apotheker). Postorderverkoop van geneesmiddelen op voorschrift is verboden.
SK: Ingezetenschapsvereiste.
Onderzoek en ontwikkeling (O&O)
EU: De EU behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te handhaven met betrekking tot O&O waarvoor enige vorm van overheidsfinanciering of staatssteun wordt verstrekt en die derhalve niet als particulier gefinancierd worden beschouwd, en waarvoor exclusieve rechten en/of vergunningen alleen worden toegekend aan onderdanen van de EU-lidstaten en aan rechtspersonen uit de EU die hun hoofdvestiging in de EU hebben (CPC 851, 852 en 853).
Onroerend goed
CY: Nationaliteitsvereiste.
DK: Alleen natuurlijke personen die aanwezig zijn op het Deense grondgebied en die zijn toegelaten tot het register, mogen de titel "vastgoedmakelaar" gebruiken. In sectie 6, lid 1, van de Wet op de verkoop van onroerend goed zijn de vereisten voor toelating tot het register neergelegd, waaronder ingezetenschap in de EU, de EER of Zwitserland. Deze wet geldt alleen voor de verlening van diensten in verband met onroerend goed aan consumenten, niet voor de verhuur van onroerend goed.
PT: Voor natuurlijke personen is ingezetenschap in een EER-land vereist. Voor rechtspersonen is oprichting naar het recht van een EER-land vereist.
Verhuur/lease zonder bedieningspersoneel
A.
Schepen
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, HU, IE, IT, LT, LV LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de oprichting van een geregistreerde onderneming om een vloot te laten varen onder de vlag van de staat waar de onderneming gevestigd is.
CY: Schepen mogen voor maximaal 49 % eigendom zijn van niet-EU-ingezetenen.
LT: Schepen moeten eigendom zijn van Litouwse natuurlijke personen of in Litouwen gevestigde ondernemingen.
SE: Armeense eigenaren mogen alleen onder Zweedse vlag varen wanneer het Zweedse belang aantoonbaar doorslaggevend is.
B.
Luchtvaartuigen
EU: Luchtvaartuigen die door luchtvaartmaatschappijen uit de EU worden gebruikt, moeten zijn geregistreerd in de EU-lidstaat die aan de maatschappij een vergunning heeft verleend of, indien de vergunningverlenende EU-lidstaat zulks toestaat, elders in de EU. Voor registratie kan worden verlangd dat luchtvaartuigen eigendom zijn van natuurlijke personen die aan specifieke nationaliteitscriteria voldoen, of van ondernemingen die voldoen aan specifieke criteria betreffende eigendom van kapitaal en zeggenschap.
C.
Andere vervoermiddelen
SE: Ingezetenschap in een EER-land verplicht (CPC 83101).
E.
Andere
BE, FR: Voorbehoud van het recht om maatregelen vast te stellen of te handhaven met betrekking tot de verhuur en lease van videobanden (CPC 83202).
Andere zakelijke diensten
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot diensten in verband met landbouw, jacht en bosbouw (CPC 881), visserij (CPC 882) en industrie (CPC 884 en 885), met uitzondering van adviseurs en consulenten).
BG, CY, CZ, DE, EE, ES, FI, HR, IE, LV, LT, MT, PL, PT, RO, SK, SI, SE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de werving en selectie van leidinggevend personeel (CPC 87201).
AT, BE, BG, CY, CZ, EE, ES, FI, HR, LV, LT, MT, PL, PT, RO, SI, SK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor arbeidsbemiddeling (CPC 87202).
AT, BG, CY, CZ, DE, EE, FI, FR, HR, IT, IE, LV, LT, MT, NL, PL, PT, RO, SE, SK, SI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de terbeschikkingstelling van ondersteunend kantoorpersoneel (CPC 87203).
EU, met uitzondering van HU en SE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor het leveren van huishoudelijke hulp, arbeidskrachten voor handel en industrie, verpleegkundig en ander personeel. Ingezetenschap of commerciële aanwezigheid vereist; er kunnen nationaliteitsvereisten gelden.
EU, met uitzondering van BE, DK, EL, ES, FR, HU, IE, IT, LU, NL, SE en UK: Nationaliteitsvereisten en ingezetenschapsvereiste voor personeelsvoorziening.
EU, met uitzondering van AT en SE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor opsporingsdiensten. Ingezetenschap of commerciële aanwezigheid vereist; er kunnen nationaliteitsvereisten gelden.
AT: Wat arbeidsbemiddeling, uitzendbureaus en personeelsvoorziening betreft (CPC 8720), kan toestemming alleen worden verleend aan rechtspersonen die hun hoofdkantoor in de EER hebben en waarvan de leden van de raad van bestuur of de beherende vennoten/aandeelhouders die bevoegd zijn de rechtspersoon te vertegenwoordigen, de nationaliteit van een EER-land hebben en in de EER wonen.
BG, CY, CZ, DK, EE, FI, HR, LT, LV, MT, PL, RO, SL, SK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot beveiligingsdiensten (CPC 87302, 87303, 87304, 87305, 87309).
BG, SK, HR, HU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot officiële vertaling en vertolking (deel van CPC 87905).
BE: Wat beveiligingsdiensten betreft, moeten managers EU-burger zijn en in de EU wonen. Voor kredietrapportage wordt het recht voorbehouden om een nationaliteitsvereiste te stellen voor consumentenkredietgegevensbanken (deel van CPC 87901). Nationaliteitsvereiste voor incassobureaus.
BG: Vestigings- en nationaliteitsvereiste voor activiteiten met betrekking tot luchtfotografie, geodesie, kadastraal onderzoek en cartografie in verband met de bestudering van bewegingen van de aardkorst. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor opsporing, technische keuring en controle, diensten op contractbasis met betrekking tot herstel en ontmanteling van uitrusting voor olie- en gasvelden. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor officiële vertalingen en vertolkingen.
CY: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot technische keuring en controle en diensten in verband met geologie, geofysica, kadastraal onderzoek en cartografie.
CZ: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot incassobureaus.
DE: Nationaliteitsvereiste voor beëdigde tolken.
DE: Nationaliteitsvereisten en ingezetenschapsvereiste voor personeelsvoorziening.
DK: Ingezetenschapsvereiste voor individuele personen die toestemming aanvragen voor beveiligingsdiensten en voor managers en de meerderheid van de raad van bestuur van een rechtspersoon die toestemming aanvraagt voor beveiligingsdiensten. Ingezetenschap is evenwel niet vereist wanneer dit voortvloeit uit internationale verdragen of instructies van de minister van Justitie. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de bewaking van vliegvelden.
EE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor beveiligingsdiensten. EU-burgerschap vereist voor beëdigde vertalers.
ES: Voor beveiligingsdiensten is nationaliteit van een EER-land verplicht voor natuurlijke personen en rechtspersonen en voor particulier veiligheidspersoneel.
FI: EER-ingezetenschap vereist voor erkende vertalers.
FR: Buitenlandse investeerders hebben specifieke toestemming nodig voor exploratie en voor prospectie voor wetenschappelijke en technische adviezen.
HR: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor opsporings- en beveiligingsdiensten. Voor drukkerijen en uitgeverijen geldt een ingezetenschapsvereiste voor uitgeverijbestuur en redactieraad.
HU: Voor arbitrage- en bemiddelingsdiensten (CPC 86602) zijn toestemming en ingezetenschap vereist.
IT: Nationaliteitsvereiste (Italië of EU) en ingezetenschapsvereiste voor de noodzakelijke toestemming voor beveiligings- en bewakingsdiensten. Eigenaren van een uitgeverij of een drukkerij en uitgevers moeten onderdaan zijn van een EU-lidstaat. Ondernemingen moeten hun hoofdkantoor in een EU-lidstaat hebben. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor incassobureaus en kredietrapportage.
LV: Wat opsporingsdiensten betreft, worden vergunningen alleen verleend aan detectivebureaus waarvan het hoofd en elke persoon die een functie in de administratie daarvan heeft, de nationaliteit van een EU- of EER-land hebben. Wat beveiligingsdiensten betreft, kan alleen een vergunning worden verkregen wanneer ten minste de helft van het aandelenkapitaal in het bezit van natuurlijke personen of rechtspersonen uit de EU of de EER is. Alleen nationale rechtspersonen (geen filialen) mogen een uitgeverij oprichten.
LT: Beveiligingsdiensten mogen uitsluitend worden verleend door personen die onderdaan zijn van een EER-land of een NAVO-lidstaat. Alleen nationale rechtspersonen (geen filialen) mogen een uitgeverij oprichten.
LT: Voorbehoud van het recht om de commerciële aanwezigheid van drukkerijen en uitgeverijen te beperken tot nationale rechtspersonen (CPC 88442).
EU, met uitzondering van NL: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor waarborgdiensten (deel van CPC 893).
NL: Om waarborgdiensten te mogen verlenen, is commerciële aanwezigheid in Nederland vereist. Het waarborgen van voorwerpen van edelmetaal is momenteel voorbehouden aan twee Nederlandse overheidsmonopolies (deel van CPC 893).
PL: Wat opsporingsdiensten betreft, kan de beroepsvergunning worden verleend aan een Pools onderdaan of aan een burger van een ander EU- of EER-land of Zwitserland. Wat beveiligingsdiensten betreft, kan de beroepsvergunning worden verleend aan een Pools onderdaan of aan een burger van een ander EU- of EER-land of Zwitserland. EU-burgerschap vereist voor beëdigde vertalers. Poolse nationaliteit vereist voor luchtfotografie en voor hoofdredacteuren van kranten en tijdschriften.
PT: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor opsporingsdiensten. EU-burgerschap vereist voor investeerders in incassobureaus en kredietrapportage. Nationaliteitsvereiste voor gespecialiseerd personeel van beveiligingsdiensten.
RO: Voor de schoonmaak van gebouwen geldt een nationaliteitsvereiste voor gespecialiseerd personeel.
SE: Natuurlijke personen die eigenaar zijn van tijdschriften die in Zweden worden gedrukt en uitgegeven, moeten in Zweden wonen of onderdaan zijn van een EER-land. Eigenaren (rechtspersonen) van dergelijke tijdschriften moeten in de EER gevestigd zijn. Voor tijdschriften die in Zweden worden gedrukt en uitgegeven, en voor technische opnames, moet een verantwoordelijke uitgever worden aangewezen die in Zweden woont.
SK: Wat opsporings- en beveiligingsdiensten betreft, kunnen uitsluitend vergunningen worden verleend wanneer er geen gevaar voor de veiligheid bestaat en alle managers onderdaan zijn van een EU- of EER-land of Zwitserland.
2.
Communicatiediensten
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot omroepdiensten, met uitzondering van transmissie van programma's via satelliet. Een omroep is de ononderbroken transmissieketen die vereist is voor de distributie van televisie- en radioprogrammasignalen naar het grote publiek. Het begrip omvat niet de toeleveringskoppelingen tussen exploitanten.
BE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot transmissie van programma's via satelliet.
3.
Bouwnijverheid en aanverwante civieltechnische diensten
CY: Voor onderdanen van derde landen gelden specifieke voorwaarden en is toestemming voor vestiging verplicht.
4.
Distributiediensten
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de handel in wapens, munitie, explosieven en ander oorlogsmaterieel en de handel in chemische producten en edelmetalen (en edelstenen).
EU: In sommige landen gelden nationaliteits- en ingezetenschapsvereisten voor de vestiging van apotheken en tabakswinkels.
HR: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de handel in tabak en tabaksproducten.
FR: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor het verlenen van exclusieve rechten op het gebied van de detailhandel in tabakswaren.
FI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de handel in alcohol (deel van CPC 62112, 62226, 63107, 8929) en farmaceutische producten (CPC 62251, 62117, 8929).
AT: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de handel in farmaceutische producten, met uitzondering van de detailhandel in geneesmiddelen en medische en orthopedische goederen (CPC 63211). Wat betreft de detailhandel in tabak (CPC 63108) kunnen alleen natuurlijke personen toestemming voor een tabakswinkel aanvragen (EER-onderdanen hebben voorrang).
BG: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de handel in alcoholhoudende dranken, chemische producten, tabak en tabaksproducten, farmaceutische producten en medische en orthopedische goederen, wapens, munitie en militaire uitrusting, aardolie en aardolieproducten, gas, edele metalen en edelstenen.
DE: Alleen natuurlijke personen mogen detailhandelsdiensten op het gebied van geneesmiddelen en specifieke medische goederen aan het grote publiek verlenen. Voor een vergunning om zich als apotheker te vestigen en/of een apotheek te openen voor de detailhandel van voor het algemene publiek bestemde farmaceutische producten en bepaalde medische goederen is ingezetenschap vereist. Onderdanen van andere landen of personen die het Duitse apothekersexamen niet hebben afgelegd, kunnen alleen een vergunning verkrijgen voor de overname van een apotheek die in de voorgaande drie jaren reeds bestond. Deze voorwaarde geldt niet voor aanvragers wier kwalificatie al voor andere doeleinden is erkend. Daarnaast moeten aanvragers gedurende ten minste drie opeenvolgende jaren het beroep van apotheker in Duitsland hebben uitgeoefend. Onderdanen van niet-EER-landen komen niet in aanmerking voor een vergunning voor de vestiging van een apotheek.
ES: Staatsmonopolie op de detailhandel in tabak. Voor vestiging is de nationaliteit van een EU-lidstaat vereist.
IT: Wat betreft de handel in tabak (deel van CPC 6222, deel van CPC 6310) is voor tussenpersonen tussen groothandel en detailhandel en voor eigenaars van winkels ("magazzini") de nationaliteit van een EU-lidstaat vereist.
SE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de detailhandel in alcoholhoudende dranken.
6.
Milieudiensten
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de levering van diensten in verband met de winning, zuivering en distributie van water voor huishoudens en industriële, commerciële en andere gebruikers, met inbegrip van de levering van drinkwater, en waterbeheer.
SK: Voor de verwerking en recycling van gebruikte batterijen en accu's, afvalolie, oude auto's en afgedankte elektrische en elektronische apparatuur is oprichting naar het recht van een EU- of EER-land vereist (ingezetenschapsvereiste) (deel van CPC 9402).
7.
Financiële diensten
EU: Alleen bedrijven met statutaire zetel in de Europese Unie kunnen als bewaarder van activa van beleggingsfondsen optreden. Voor het beheer van unit trusts en beleggingsfondsen moet een gespecialiseerde beheermaatschappij worden opgericht met hoofdkantoor en statutaire zetel in dezelfde lidstaat.
AT: Vergunningen voor filialen van buitenlandse verzekeringsmaatschappijen worden geweigerd indien de buitenlandse verzekeraar geen rechtsvorm heeft die overeenstemt met of vergelijkbaar is met die van een naamloze vennootschap of een onderlinge verzekeringsmaatschappij. Het beheer van een filiaal moet in handen zijn van twee natuurlijke personen die ingezetene van Oostenrijk zijn.
BG: Pensioenverzekeringen kunnen worden aangeboden via participatie in naar Bulgaars recht opgerichte verzekeringsmaatschappijen (geen filialen). De voorzitters van de raad van beheer en de raad van bestuur moeten permanent ingezetene van Bulgarije zijn. Om een filiaal of agentschap te kunnen oprichten met het oog op het aanbieden van bepaalde soorten verzekeringen, moet een buitenlandse verzekeringsmaatschappij in haar land van herkomst over een vergunning voor het aanbieden van dezelfde soorten verzekeringen beschikken. Verzekeringsmakelaren moeten hun activiteiten verrichten via een lokale vennootschap (geen filiaal). Ingezetenschap is vereist voor de leden van de raden van bestuur en toezicht van verzekerings- of herverzekeringsondernemingen en voor elke persoon die dergelijke ondernemingen mag beheren of vertegenwoordigen.
CY: Alleen leden van de Cypriotische effectenbeurs (makelaars) mogen het effectenbedrijf op Cyprus uitoefenen. Een makelaarsbedrijf kan alleen als lid van de Cypriotische effectenbeurs worden geregistreerd als het is opgericht en in een register is ingeschreven overeenkomstig de bedrijvenwet van Cyprus (geen filialen).
DE: Polissen betreffende verplichte verzekering voor luchtvervoer kunnen alleen worden uitgegeven door een in de EU gevestigde dochteronderneming of een in Duitsland gevestigd filiaal. Een buitenlandse verzekeringsmaatschappij met een filiaal in Duitsland kan aldaar uitsluitend via dat filiaal verzekeringscontracten voor internationaal vervoer afsluiten.
DK: Wat verzekeringen en daarmee samenhangende diensten betreft, wordt het recht voorbehouden om te vereisen dat alleen personen of ondernemingen (met inbegrip van verzekeringsmaatschappijen) die hiervoor vergunning hebben verkregen krachtens de Deense wetgeving of van de bevoegde Deense autoriteiten, bedrijfsmatig mogen deelnemen aan de directe verzekering van personen die ingezetenen van Denemarken zijn, van Deense schepen of van goederen in Denemarken. Voorbehoud van het recht om te vereisen dat enkel in de EU gevestigde ondernemingen de verplichte verzekering voor luchtvervoer mogen aanbieden.
EE: Wat directe verzekeringen betreft, mag het bestuursorgaan van een verzekeringsmaatschappij die is opgericht in de vorm van een naamloze vennootschap met buitenlandse kapitaalparticipatie, gedeeltelijk bestaan uit buitenlandse onderdanen, maar dat slechts in evenredigheid met de buitenlandse participatie; het aantal buitenlandse leden mag in geen geval groter zijn dan de helft van het aantal leden van het bestuursorgaan. Het bestuurshoofd van een dochteronderneming of van een zelfstandige maatschappij moet zijn vaste verblijfplaats in Estland hebben. Voor de aanvaarding van deposito's wordt het recht voorbehouden om toestemming van de Estse financiële toezichthouder te vereisen, alsmede registratie als naamloze vennootschap, dochtermaatschappij of filiaal naar Ests recht.
EL: Wat verzekeringen en daarmee samenhangende diensten betreft, strekt het recht van vestiging zich niet uit tot de oprichting van een vertegenwoordiging of een andere wijze van permanente aanwezigheid van verzekeringsmaatschappijen, behalve wanneer een dergelijk kantoor als agentschap, filiaal of hoofdkantoor wordt gevestigd.
ES: Voordat een buitenlandse verzekeringsmaatschappij een filiaal of agentschap kan oprichten met het oog op de aanbieding van bepaalde soorten verzekeringen, moet zij in haar land van herkomst gedurende ten minste vijf jaar over een vergunning voor het aanbieden van dezelfde soorten verzekeringen beschikken. Voor actuarissen is ingezetenschap of drie jaar werkervaring vereist.
HR: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor vereffenings- en verrekeningsdiensten, waarvoor het Centraal agentschap voor bewaringsdiensten (CDA) de enige aanbieder in Kroatië is. Toegang tot de diensten van het agentschap wordt op niet-discriminerende wijze verleend aan niet-ingezetenen.
HU: Verzekeringsmaatschappijen die niet in de EU gevestigd zijn, mogen op het grondgebied van Hongarije directe verzekeringen alleen aanbieden via een in Hongarije geregistreerd filiaal. Wat bancaire en andere financiële diensten (met uitzondering van verzekeringen) betreft, mogen filialen van buitenlandse instellingen niet de activa van particuliere pensioenfondsen noch risicokapitaal beheren. Ten minste twee leden van de raad van bestuur van een financiële instelling moeten Hongaars onderdaan zijn, ingezeten zijn in de zin van de van toepassing zijnde deviezenregelgeving en sinds ten minste één jaar een vaste verblijfplaats hebben in Hongarije.
IE: Voor collectieve beleggingsfondsen die als unit trust of vennootschap met variabel kapitaal zijn opgezet (andere dan instellingen voor collectieve beleggingen in overdraagbare effecten, icbe's), moet de beheerder/depositaris een in Ierland of in een andere EU-lidstaat geregistreerde onderneming zijn. In het geval van een commanditaire beleggingsvennootschap moet ten minste één algemene partner een naar Iers recht opgerichte onderneming zijn. Om lid te worden van een Ierse effectenbeurs moet een entiteit hetzij a) een vergunning hebben verkregen in Ierland, hetgeen veronderstelt dat deze entiteit een naar Iers recht opgerichte onderneming is of een partnerschap is aangegaan en over een hoofdkantoor/statutaire zetel in Ierland beschikt of b) in een andere EU-lidstaat een vergunning hebben gekregen overeenkomstig de EU-richtlijn inzake beleggingsdiensten.
PT: Wat bancaire en andere financiële diensten (met uitzondering van verzekeringen) betreft, mogen pensioenfondsen uitsluitend worden beheerd door gespecialiseerde ondernemingen die met dat doel naar Portugees recht zijn opgericht, door verzekeringsondernemingen die in Portugal zijn gevestigd en gemachtigd zijn levensverzekeringen aan te bieden of door entiteiten die in andere EU-lidstaten pensioenfondsen mogen beheren. Wat verzekeringen en daarmee samenhangende diensten betreft, moeten buitenlandse verzekeringsmaatschappijen die een filiaal in Portugal willen vestigen, ten minste vijf jaar praktijkervaring kunnen aantonen. De oprichting van rechtstreekse filialen is niet toegestaan voor verzekeringsmakelaren, maar is voorbehouden aan ondernemingen die overeenkomstig de wetgeving van een EU-lidstaat zijn opgericht. Lucht- en zeevaart (goederen, luchtvaartuigen, schepen en aansprakelijkheid) mogen alleen bij in de Europese Unie gevestigde ondernemingen worden verzekerd.
FI: Bij verzekeringsmaatschappijen die wettelijke pensioenverzekeringen aanbieden, moet ten minste de helft van de financiers en leden van de raad van bestuur en de raad van toezicht in de EU wonen, tenzij de bevoegde instantie vrijstelling verleent. Voor andere verzekeringsmaatschappijen dan die welke wettelijke pensioenverzekeringen aanbieden, is ingezetenschap vereist voor ten minste één van de leden van de raad van bestuur en de raad van toezicht, en de algemeen directeur. De algemeen agent van Armeense verzekeringsmaatschappijen moet een ingezetene zijn van Finland, tenzij de onderneming haar hoofdkantoor in de EU heeft. Buitenlandse verzekeraars kunnen in Finland geen vergunning verkrijgen voor de oprichting van een filiaal om wettelijke pensioenverzekeringen aan te bieden. Alleen verzekeraars die hun hoofdkantoor in de EU hebben of over een filiaal in Finland beschikken, mogen directe verzekeringen (met inbegrip van medeverzekeringen) aanbieden. De diensten van verzekeringsmakelaar mogen alleen worden aangeboden door ondernemingen met een permanente vestiging in de EU. Er kunnen ingezetenschapsvereisten gelden voor de raad van bestuur. Voor banken is ingezetenschapsvereiste voor ten minste een van de oprichters, een lid van de raad van bestuur en van de raad van toezicht, de directeur en de persoon die gemachtigd is namens de kredietinstelling te ondertekenen.
IT: Voorbehoud van het recht om maatregelen vast te stellen of te handhaven met betrekking tot de activiteiten van "consulenti finanziari" (financieel adviseurs). Om met een vestiging in Italië het effectenafwikkelingssysteem te mogen beheren, moet een onderneming naar Italiaans recht zijn opgericht (geen filiaal). Om met een vestiging in Italië centrale depositodiensten voor effecten te mogen beheren, moet een onderneming naar Italiaans recht zijn opgericht (geen filiaal). Voor andere collectieve beleggingsfondsen dan overeenkomstig wetgeving van de Europese Unie geharmoniseerde icbe's, moet de gevolmachtigde/depositaris geregistreerd zijn in Italië of een in een andere EU-lidstaat geregistreerde onderneming zijn met een filiaal in Italië. Beheermaatschappijen van niet overeenkomstig wetgeving van de Europese Unie geharmoniseerde icbe's moeten eveneens naar Italiaans recht zijn opgericht (geen filialen). Alleen banken, verzekeringsmaatschappijen, investeringsmaatschappijen en ondernemingen die overeenkomstig wetgeving van de Europese Unie geharmoniseerde icbe's beheren en hun hoofdkantoor in de Europese Unie hebben, alsook naar Italiaans recht opgerichte icbe's, mogen de middelen van pensioenfondsen beheren. In geval van huis-aan-huisverkoop moeten tussenpersonen gebruik maken van de diensten van erkende verkopers van financiële producten, die in het Italiaanse register zijn opgenomen. Vertegenwoordigingen van buitenlandse tussenpersonen mogen geen activiteiten in verband met beleggingsdiensten verrichten.
LT: Voor het beheer van activa moet een gespecialiseerde beheermaatschappij worden opgericht (geen filiaal). Uitsluitend bedrijven met statutaire zetel of een filiaal in Litouwen kunnen als bewaarder voor pensioenfondsen optreden. Alleen banken met statutaire zetel of een filiaal in Litouwen en met een vergunning om beleggingsdiensten in een EU-lidstaat of een EER-land aan te bieden, kunnen als bewaarder van activa van beleggingsfondsen optreden. Ten minste één directeur van de bank moet Litouws spreken en permanent in Litouwen verblijven.
PL: Verzekeringsmakelaren moeten hun activiteiten verrichten via een lokale vennootschap (geen filiaal). Voorbehoud van het recht om te vereisen dat voor de verstrekking en doorgifte van financiële informatie en de verwerking van financiële gegevens en de daarop betrekking hebbende software gebruik moet worden gemaakt van het openbare telecommunicatienetwerk of van het netwerk van andere vergunninghouders. Buitenlandse verzekeringsmaatschappijen mogen in Polen alleen verzekeringsactiviteiten ontplooien via hun hoofdfiliaal.
RO: Wat bancaire diensten en andere financiële diensten (met uitzondering van verzekeringen) betreft, moeten marktdeelnemers Roemeense rechtspersonen zijn die zijn opgericht in de vorm van een naamloze vennootschap volgens de bepalingen van de wet op de ondernemingen. De alternatieve handelssystemen kunnen worden beheerd door een systeembeheerder die onder de hierboven beschreven voorwaarden is opgericht of door een door de CNVM erkende beleggingsonderneming.
SK: Buitenlandse onderdanen mogen een verzekeringsmaatschappij in de vorm van een naamloze vennootschap oprichten of via een dochteronderneming met statutaire zetel in Slowakije verzekeringsactiviteiten verrichten (geen filialen). Investeringsdiensten kunnen worden verleend door banken, investeringsmaatschappijen, investeringsfondsen en effectenhandelaren met de rechtsvorm van een naamloze vennootschap met eigen vermogen (geen filialen).
SE: Directe verzekeringen mogen alleen worden aangeboden via een verlener van verzekeringsdiensten die in Zweden een vergunning heeft verkregen, op voorwaarde dat de buitenlandse dienstverlener en de Zweedse verzekeringsmaatschappij tot dezelfde groep van ondernemingen behoren of een onderlinge samenwerkingsovereenkomst hebben gesloten. Niet in Zweden geregistreerde verzekeringsmakelaars mogen zich alleen via een filiaal vestigen. De oprichter van een spaarbank moet een in de EER ingezeten natuurlijke persoon zijn.
SI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot verzekeringen en daarmee samenhangende makelaarsdiensten, met uitzondering van verzekeringen voor risico's in verband met i) zeevaart, commerciële luchtvaart, ruimtevaart en vracht (met inbegrip van satellieten), waarbij de verzekering een of meer van de volgende onderdelen dekt: de vervoerde goederen, het vervoerende voertuig en enige daaruit voortvloeiende aansprakelijkheid; en ii) goederen in het internationale douanevervoer. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot bancaire diensten en andere financiële diensten, met uitzondering van alle soorten leningen, het aanvaarden van garanties en verbintenissen van buitenlandse kredietinstellingen door binnenlandse rechtspersonen en eenmanszaken, het verstrekken en overdragen van financiële informatie, verwerking van financiële gegevens en daarop betrekking hebbende software door andere financiële dienstverleners, het verstrekken van advies en andere aanvullende financiële diensten in verband met al deze activiteiten, met inbegrip van kredietreferenties en -analyse, onderzoek en advies in verband met investeringen en beleggingsportefeuilles, alsmede advies over aankopen en over bedrijfsreorganisatie en -strategie. Commerciële aanwezigheid is vereist. Niet geconsolideerd voor participatie in banken die worden geprivatiseerd en voor particuliere pensioenfondsen (niet-verplichte pensioenfondsen).
8.
Gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening en onderwijs
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot alle diensten in verband met gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening en onderwijs waarvoor enige vorm van overheidsfinanciering of staatssteun wordt verstrekt en die derhalve niet als particulier gefinancierd worden beschouwd.
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot alle particulier gefinancierde gezondheidsdiensten, andere dan particulier gefinancierde ziekenhuizen, ambulances en intramurale gezondheidszorg, anders dan verpleging in een ziekenhuis (vallend onder CPC 9311, 93192 en 93193).
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot activiteiten of diensten die deel uitmaken van de publieke pensioenregeling of een wettelijk verplicht stelsel van sociale zekerheid.
EU: Voor particulier gefinancierd onderwijs kunnen nationaliteitsvereisten van toepassing zijn voor het merendeel van de leden van het bestuur.
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierd ander onderwijs, d.w.z. anders dan ingedeeld onder basisonderwijs, voortgezet, hoger of volwassenenonderwijs.
BG, CY, FI, MT, RO SE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierd basis- en voortgezet onderwijs (CPC 921, 922).
AT, SI, PL: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierde ambulances (CPC 93192).
BG: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot ziekenhuizen, ambulances en intramurale gezondheidszorg, andere dan verpleging in een ziekenhuis (CPC 9311, 93192, 93193).
DE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot het socialezekerheidsstelsel, waarin diensten kunnen worden verleend door verschillende ondernemingen of entiteiten waarbij sprake is van een zekere mate van concurrentie, zodat die diensten dus niet "uitsluitend in het kader van de uitoefening van overheidsgezag verrichte diensten" zijn.
DE: Voorbehoud van het recht om in het kader van een bilaterale handelsovereenkomst een betere behandeling toe te kennen met betrekking tot de verlening van gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening (CPC 93).
CY, CZ, FI, HR, HU, MT, NL, PL, RO, SE, SI, SK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierde maatschappelijke diensten (CPC 933).
BE, DE, DK, EL, ES, FR, IE, IT, PT, UK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierde maatschappelijke dienstverlening andere dan in verband met herstellingsoorden, verpleeghuizen en bejaardentehuizen.
CY, CZ, MT, SE, SK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierde ziekenhuizen, ambulances en intramurale gezondheidszorg, andere dan verpleging in een ziekenhuis (CPC 9311, 93192, 93193).
DE: Voorbehoud van het recht om de nationale eigendom van particulier gefinancierde en door het Duitse leger geëxploiteerde ziekenhuizen te handhaven. Duitsland behoudt zich het recht voor andere belangrijke particulier gefinancierde ziekenhuizen te nationaliseren.
FR: Wat gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening betreft, hebben buitenlandse investeerders uitsluitend toegang tot de rechtsvormen "société d'exercice libéral" en "société civile professionnelle", hoewel voor EU-investeerders andere soorten rechtsvormen beschikbaar zijn. Voor managementfuncties is toestemming vereist. Bij de procedure wordt rekening gehouden met de beschikbaarheid van lokale managers.
FR: Voor basis-, voortgezet en hoger onderwijs (CPC 921, 922, 923) geldt een nationaliteitsvereiste om in een particulier gefinancierde onderwijsinstelling te kunnen lesgeven. Buitenlandse onderdanen kunnen echter van de relevante bevoegde autoriteiten toestemming krijgen. Buitenlandse onderdanen kunnen ook toestemming krijgen om onderwijsinstellingen op te richten en te exploiteren. Dergelijke vergunningen worden op discretionaire basis verleend.
FI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierde gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening.
BG: Buitenlandse universiteiten kunnen geen afdelingen op het grondgebied van Bulgarije openen. Zij kunnen alleen faculteiten, departementen, instituten en colleges in Bulgarije openen binnen de structuur van en in samenwerking met Bulgaarse universiteiten.
EL: Wat hoger onderwijs betreft geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de oprichting van onderwijsinstellingen die erkende staatsdiploma's afgeven. Onderwijs op universitair niveau kan uitsluitend worden verstrekt door instellingen die volledig onafhankelijke publiekrechtelijke rechtspersoonlijkheid hebben. De wet staat echter toe dat EU-ingezetenen (natuurlijke personen of rechtspersonen) particuliere instellingen voor tertiair onderwijs oprichten die certificaten afgeven die niet zijn erkend als gelijkwaardig aan een universitair diploma. EU-burgerschap vereist voor eigenaren en de meerderheid van de bestuursleden en leraren op particulier gefinancierde scholen van het basis- en het voortgezet onderwijs.
ES: Voor de opening van particulier gefinancierde universiteiten die erkende diploma’s of graden afgeven, is toestemming vereist; de procedure omvat het inwinnen van het advies van het Parlement. Er wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd waarbij de belangrijkste criteria de omvang van de bevolking en de concentratie van bestaande instellingen zijn.
HU, SI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot basisonderwijs (CPC 921).
AT, BG, CY, FI, MT, RO, SE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierd hoger onderwijs (CPC 923).
CZ: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot hoger onderwijs, behalve voor postsecundair technisch en beroepsonderwijs (CPC 92310).
CY, FI, MT, RO, SE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor volwassenenonderwijs (CPC 924).
AT: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor volwassenenonderwijs via radio of televisie (CPC 924).
SK: Voorbehoud van het recht om EER-ingezetenschap te vereisen voor verleners van onderwijsdiensten anders dan postsecundair technisch en beroepsonderwijs (CPC 92310). Voorbehoud van het recht om te eisen dat de meerderheid van de bestuursleden van een onderwijsinstelling moet bestaan uit onderdanen van Slowakije (CPC 921, 922, 923, 924).
SE: Voorbehoud van het recht om maatregelen vast te stellen of te handhaven met betrekking tot door de overheid erkende verleners van onderwijsdiensten. Dit voorbehoud geldt voor door de overheid en particulier gefinancierde onderwijsdienstverleners die een of andere vorm van overheidssteun ontvangen, bijvoorbeeld door de staat erkende verleners van onderwijsdiensten, verleners van onderwijsdiensten onder staatstoezicht en onderwijs dat recht geeft op studie-ondersteuning.
BE, UK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot particulier gefinancierde ambulancediensten en particulier gefinancierde intramurale gezondheidszorg, andere dan verpleging in een ziekenhuis.
9.
Toerisme en reizen
BG, CY, EL, ES, FR: Nationaliteitsvereiste voor toeristengidsen.
BG: Wanneer de overheid (de staat en/of gemeente) meer dan 50 % van de aandelen in een Bulgaars bedrijf bezit, mag het aantal buitenlandse managers het aantal Bulgaarse managers niet overschrijden.
BG: Voor hotels, restaurants en catering (met uitzondering van luchtvaartcatering) is oprichting van een onderneming vereist (geen filialen).
CY: Vergunningen voor de vestiging en exploitatie van toeristische ondernemingen en reisbureaus/-agentschappen en verlengingen van exploitatievergunningen van bestaande ondernemingen worden alleen verleend aan natuurlijke personen of rechtspersonen uit de EU. Buitenlandse dienstverleners moeten worden vertegenwoordigd door een lokaal reisbureau.
IT: Toeristengidsen uit niet-EU-landen moeten een specifieke vergunning aanvragen.
HR: Vestiging in beschermde gebieden van specifiek historisch en cultureel belang en binnen nationale of natuurparken is onderworpen aan goedkeuring door de regering van de Republiek Kroatië.
LT: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot diensten van toeristengidsen uit het buitenland, die alleen mogen worden verleend op basis van bilaterale overeenkomsten (of contracten) op basis van wederkerigheid.
10.
Cultuur, sport en recreatie (anders dan audiovisuele diensten)
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor diensten inzake cultuur, sport en recreatie waarvoor geen verbintenissen zijn opgenomen in bijlage VIII-B (lijst van verbintenissen inzake grensoverschrijdende dienstverlening).
Amusement (met inbegrip van theater, concerten, circussen en discotheken)
CY, CZ, FI, HR, MT, PL, RO, SI, SK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot amusement (met inbegrip van theater, concerten, circussen en discotheken).
BG: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling, behalve voor theaterproducenten, zanggroepen, bands en orkesten (CPC 96191), auteurs, componisten, beeldhouwers, entertainers en andere individuele artiesten (CPC 96192), en aanverwante theaterdiensten (CPC 96193).
EE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor andere amusementsdiensten (CPC 96199), met uitzondering van bioscoopzalen.
LV, LT: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling, behalve voor diensten in verband met de exploitatie van bioscoopzalen (deel van CPC 96199).
Nieuws- en persagentschappen
BG, CY, CZ, EE, HU, LT, MT, RO, PL, SI, SK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot nieuws- en persagentschappen (CPC 962).
FR: De participatie van buitenlanders in bestaande ondernemingen die publicaties in het Frans uitgeven, mag niet meer bedragen dan 20 % van het kapitaal van of de stemrechten in de onderneming. Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot persagentschappen.
Sport en overige recreatie
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot loterijen en kansspelen.
AT, SI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot diensten van skischolen en berggidsen.
BG, CY, CZ, EE, HR, LV, MT, PL, RO, SK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot sportdiensten (CPC 9641).
Bibliotheken, archieven, musea en overige culturele diensten
EU (met uitzondering van AT): Geen nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot bibliotheken, archieven, musea en andere culturele diensten (CPC 963).
11.
Vervoer
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot vervoersdiensten via de ruimte, de huur van ruimtevaartuigen (CPC 733, deel van CPC 734) en aanverwante diensten op het gebied van vervoer via de ruimte.
EU (met uitzondering van FI): Wat gecombineerd vervoer betreft, mogen alleen in een EU-lidstaat gevestigde ondernemers van wegvervoer die met betrekking tot het goederenvervoer tussen EU-lidstaten aan de voorwaarden voor toelating tot het beroep en voor toegang tot de vervoermarkt voor goederen voldoen, in het kader van gecombineerd vervoer tussen EU-lidstaten al dan niet grensoverschrijdend begin- en/of eindvervoer verrichten dat een integrerend bestanddeel uitmaakt van het gecombineerd vervoer. Er gelden beperkingen voor elke vervoerswijze. Maatregelen kunnen worden genomen om ervoor te zorgen dat de motorrijtuigenbelasting voor voertuigen die in het kader van gecombineerd vervoer worden vervoerd, wordt verlaagd of terugbetaald.
AT, BG, CY, CZ, EE, HR, HU, LT, LV, MT, PL, RO, SE, SI, SK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot gecombineerde vervoersdiensten.
Aanvullende diensten voor vervoer
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot loods- en aan- en afmeerdiensten (aanvullende diensten voor zee- en binnenvaart).
EU: Voorbehoud van het recht om te eisen dat alleen vaartuigen die onder de vlag van een EU-lidstaat varen, duw- en sleepdiensten mogen verlenen (aanvullende diensten voor zee- en binnenvaart).
SI: Voorbehoud van het recht om te eisen dat alleen in Slovenië gevestigde rechtspersonen (geen filialen) in- en uitklaring mogen verrichten voor zeevaart, binnenvaart, spoorwegvervoer en wegvervoer).
Zeevaart en aanvullende diensten daarvoor
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de oprichting van een geregistreerde onderneming om een vloot te laten varen onder de vlag van de staat waar de onderneming gevestigd wordt.
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot nationale cabotage of de nationaliteit van de bemanning.
BG: Het recht om aanvullende diensten voor de zeevaart te verlenen waarvoor vaartuigen nodig zijn, kan uitsluitend worden verleend aan schepen die de Bulgaarse vlag voeren. Geen directe filialen (oprichting is verplicht voor ondersteunende diensten voor de zeevaart).
CY: Nationaliteitsvereiste voor eigenaren van Cypriotische schepen:
a)
natuurlijke personen: meer dan 50 % van de aandelen in een schip moet in bezit zijn van EU-/EER-burgers;
b)
rechtspersonen: 100 % van de aandelen moeten in bezit zijn van ondernemingen die binnen de EU/EER zijn opgericht of die daarbuiten zijn opgericht, maar wel onder zeggenschap staan van EU-/EER-burgers. Met "onder zeggenschap staan van" wordt bedoeld dat meer dan 50 % van de aandelen in handen is van EU-/EER-burgers of de meerderheid van de directeuren EU-/EER-burger is. In beide gevallen moet een gemachtigde vertegenwoordiger in Cyprus zijn aangesteld of moet het beheer van het vaartuig volledig zijn toevertrouwd aan een scheepsmanagementbedrijf uit Cyprus of uit de EU.
DK: Ingezetenen van landen die geen lid zijn van de EU, kunnen geen eigenaar zijn van vaartuigen die onder Deense vlag varen. Niet-EU-/EER-ondernemingen en gezamenlijke scheepvaartondernemingen ("partrederi") kunnen alleen eigenaar zijn van koopvaardijschepen die onder Deense vlag varen indien de vaartuigen daadwerkelijk onder beheer en zeggenschap staan van en geëxploiteerd worden door een primaire of secundaire vestiging van de eigenaar in Denemarken, dat wil zeggen een dochteronderneming, filiaal of agentschap die/dat wordt bemand door personeelsleden met een permanente machtiging om namens de eigenaar op te treden. Loodsen mogen alleen diensten in Denemarken verlenen als zij in een EU-/EER-land wonen en als zij zijn geregistreerd en goedgekeurd door de Deense autoriteiten overeenkomstig de Deense loodswet.
ES: Voor inschrijving van een schip in het Bijzondere Register moet de eigenaar van de onderneming gevestigd zijn op de Canarische Eilanden.
HR: Wat aanvullende diensten voor de zeevaart betreft, wordt van buitenlandse rechtspersonen vereist dat zij een onderneming vestigen in Kroatië, waaraan op grond van een openbare aanbestedingsprocedure een concessie moet worden verleend door de havenautoriteit. Het aantal dienstverleners kan worden beperkt naargelang van de havencapaciteit.
HR: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot: c) in- en uitklaring, d) diensten in verband met de opslag van containers, e) diensten van scheepsagenten en f) maritieme expediteursdiensten.
Voor a) behandeling van zeevracht, b) opslag, j) andere ondersteunende en aanvullende diensten (met inbegrip van catering), h) duwen en slepen en i) ondersteunende diensten in verband met de zeevaart: van buitenlandse rechtspersonen wordt vereist dat zij een onderneming vestigen in Kroatië, waaraan op grond van een openbare aanbestedingsprocedure een concessie moet worden verleend door de havenautoriteit. Het aantal dienstverleners kan worden beperkt naargelang van de havencapaciteit.
FI: Diensten mogen alleen worden verleend door schepen die onder Finse vlag varen.
Binnenvaart
en aanvullende diensten daarvoor
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot nationale cabotage of de nationaliteit van de bemanning. In maatregelen gebaseerd op bestaande of toekomstige overeenkomsten over de toegang tot binnenwateren (met inbegrip van overeenkomsten inzake het Rijn-Main-Donau-kanaal) worden bepaalde verkeersrechten voorbehouden aan maatschappijen in de betrokken landen die voldoen aan de nationaliteitsvereisten voor eigenaren. Onderworpen aan regelingen voortvloeiende uit de Akte van Mannheim inzake de Rijnvaart.
HR: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor de binnenvaart.
EU, met uitzondering van LV en MT: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de oprichting van een geregistreerde onderneming om een vloot te laten varen onder de vlag van de staat waar de onderneming gevestigd wordt.
AT: Met betrekking tot de binnenwateren en aanvullende diensten daarvoor (verhuur van vaartuigen met bemanning, duwen en slepen, loods- en aan- en afmeerdiensten, hulp bij de navigatie, exploitatie van havens en waterwegen) wordt alleen een concessie verleend aan rechtspersonen uit de EER, en meer dan 50 % van de kapitaalaandelen en de stemrechten en de meerderheid in de raad van bestuur zijn voorbehouden aan EER-burgers.
HU: Overheidsparticipatie in een onderneming kan vereist zijn.
Luchtvervoer en aanvullende diensten daarvoor
De voorwaarden voor wederzijdse toegang tot de markt op het gebied van luchtvervoer worden geregeld door de Overeenkomst tussen de EU en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds, betreffende de totstandbrenging van een Gemeenschappelijke Luchtvaartruimte.
EU: Luchtvaartuigen die door luchtvaartmaatschappijen uit de EU worden gebruikt, moeten zijn geregistreerd in de EU-lidstaat die aan de maatschappij een vergunning heeft verleend of, indien de vergunningverlenende EU-lidstaat zulks toestaat, elders in de EU. Voor registratie kan worden verlangd dat luchtvaartuigen eigendom zijn van natuurlijke personen die aan specifieke nationaliteitscriteria voldoen, of van ondernemingen die voldoen aan specifieke criteria betreffende eigendom van kapitaal en zeggenschap. Bij wijze van uitzondering mogen in Armenië geregistreerde luchtvaartuigen - in bepaalde omstandigheden en behoudens goedkeuring voor beperkte tijd door de EU-lidstaat die de luchtvaartmaatschappij uit de EU vergunning heeft verleend - door een Armeense luchtvaartmaatschappij aan een luchtvaartmaatschappij uit de EU worden geleased in verband met uitzonderlijke behoeften, seizoensgebonden capaciteitsbehoeften of operationele problemen, wanneer aan die behoeften redelijkerwijs niet kan worden voldaan door in de EU geregistreerde luchtvaartuigen te leasen. Wat de verhuur van luchtvaartuigen met bemanning betreft, moeten de luchtvaartuigen eigendom zijn van natuurlijke personen die aan specifieke nationaliteitscriteria voldoen, of van rechtspersonen die voldoen aan specifieke criteria betreffende eigendom van kapitaal en zeggenschap. De luchtvaartuigen moeten worden geëxploiteerd door een luchtvaartmaatschappij die eigendom is van natuurlijke personen die aan specifieke nationaliteitscriteria voldoen, of van rechtspersonen die voldoen aan specifieke criteria betreffende eigendom van kapitaal en zeggenschap.
EU: Voor grondafhandelingsdiensten kan vestiging op het grondgebied van de EU vereist zijn. De mate waarin de grondafhandelingsdiensten zijn opengesteld, is afhankelijk van de grootte van de luchthaven. Het aantal aanbieders in elke luchthaven kan worden beperkt. Voor "grote luchthavens" mag deze beperking niet minder dan twee aanbieders zijn. Voor alle duidelijkheid: dit laat de rechten en de verplichtingen van de EU in het kader van de Overeenkomst inzake luchtvervoer tussen Armenië en de Europese Unie en haar lidstaten onverlet.
EU: Met betrekking tot geautomatiseerde boekingssystemen (CRS) geldt dat wanneer luchtvaartmaatschappijen uit de Europese Unie geen behandeling krijgen die gelijkwaardig
is aan die welke in de Europese Unie wordt toegekend door CRS-aanbieders van buiten de Europese Unie, dan wel wanneer CRS-aanbieders uit de Europese Unie geen behandeling krijgen die gelijkwaardig is aan die welke in de Europese Unie door luchtvaartmaatschappijen van buiten de Europese Unie wordt toegekend, er maatregelen kunnen worden genomen om ervoor te zorgen dat respectievelijk CRS-aanbieders uit de Europese Unie luchtvaartmaatschappijen van buiten de Europese Unie en luchtvaartmaatschappijen uit de Europese Unie CRS-aanbieders van buiten de Europese Unie een gelijkwaardige behandeling geven.
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot luchthavenbeheer.
BG: Geen directe filialen (oprichting is verplicht) voor aanvullende diensten voor de luchtvaart. Buitenlandse bevrachtingsagenten mogen uitsluitend diensten verlenen door participatie in een Bulgaarse onderneming met maximaal 49 % van de aandelen en via filialen.
HR: Voorbehoud van het recht om maatregelen vast te stellen of te handhaven met betrekking tot grondafhandeling (met inbegrip van catering).
CY, CZ, HU, MT, PL, RO, SK: Voorbehoud van het recht om maatregelen vast te stellen of te handhaven met betrekking tot bevrachtingsagenten (deel van CPC 748).
Vervoer per spoor en ondersteunende diensten daarvoor
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot reizigers- en goederenvervoer per spoor (CPC 7111 en 7112).
BG: Geen directe filialen (oprichting is verplicht) voor aanvullende diensten voor vervoer per spoor. Participatie in een Bulgaarse onderneming is beperkt tot 49 %.
CZ: Geen directe filialen (oprichting is verplicht) voor aanvullende diensten voor vervoer per spoor.
HR: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot reizigers- en goederenvervoer per spoor, bevrachtingsagenten (deel van CPC 748) en duw- en sleepdiensten (CPC 7113).
Wegvervoer en aanvullende diensten daarvoor
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot weg- en cabotagevervoer, met inbegrip van vervoer binnen een lidstaat door een transporteur die is gevestigd in een andere lidstaat (CPC 7121 en CPC 7122), met uitzondering van verhuur van busdiensten met chauffeur, zonder dienstregeling en goederenvervoer over de weg (CPC 7123), met uitzondering van post- en koerierzendingen voor eigen rekening. Ingezetenschap is vereist voor de transportdirecteur.
AT: Voor passagiers- en goederenvervoer en voor de verhuur van vrachtwagens met chauffeur kunnen exclusieve rechten en/of vergunningen alleen worden toegekend aan onderdanen van EU-lidstaten en aan rechtspersonen uit de EU die hun hoofdkantoor in de EU hebben.
BG: Voor passagiers- en goederenvervoer kunnen exclusieve rechten en/of vergunningen alleen worden toegekend aan onderdanen van EU-lidstaten en aan rechtspersonen uit de EU die hun hoofdkantoor in de EU hebben. Oprichting van een onderneming is verplicht. EU-burgerschap vereist voor natuurlijke personen. Geen directe filialen (oprichting is verplicht voor CPC 7121 en CPC 7122, en voor CPC 7123, met uitzondering van post- en koerierzendingen voor eigen rekening). Geen directe filialen (oprichting is verplicht) voor aanvullende diensten voor wegvervoer. Participatie in Bulgaarse ondernemingen is beperkt tot 49 %.
CZ: Geen directe filialen (oprichting is verplicht voor CPC 7121 en CPC 7122, en voor CPC 7123, met uitzondering van post- en koerierzendingen voor eigen rekening).
EL: Voor ondernemers die goederenvervoer over de weg willen aanbieden, is een Griekse vergunning vereist. Vergunningen worden op basis van non–discriminatoire criteria verleend. In Griekenland gevestigde goederenvervoerondernemers mogen uitsluitend in Griekenland geregistreerde voertuigen gebruiken.
ES: Voor passagiersvervoer en intercitybussen wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
FI: Voor wegvervoersdiensten is toestemming vereist; deze wordt niet verleend voor in het buitenland geregistreerde voertuigen.
FR: Buitenlandse investeerders mogen geen intercitybusdiensten verlenen.
LV: Voor passagiers- en goederenvervoer is toestemming vereist; deze wordt niet verleend voor in het buitenland geregistreerde voertuigen. Gevestigde ondernemingen zijn verplicht in het betrokken land geregistreerde voertuigen te gebruiken.
RO: Een vergunning is verplicht voor goederen- en passagiersvervoer over de weg. Aanbieders daarvan mogen uitsluitend in Roemenië geregistreerde voertuigen gebruiken waarvan de eigendom en het gebruik voldoen aan de regeringsverordening.
SE: Een Zweedse vergunning is vereist voor transporteurs die wegvervoer willen aanbieden. Voor een taxivergunning is onder meer vereist dat de onderneming een natuurlijke persoon heeft benoemd die als vervoermanager optreedt (de facto een ingezetenschapsvereiste — zie het Zweedse voorbehoud ten aanzien van de soorten van vestiging). Gevestigde ondernemingen zijn verplicht in het betrokken land geregistreerde voertuigen te gebruiken.
Voor vergunningen voor andere aanbieders van wegvervoer geldt onder andere dat de onderneming in de EU moet zijn gevestigd, een vestiging in Zweden moet hebben en een in de EU ingezeten natuurlijke persoon moet hebben benoemd die als vervoermanager optreedt.
Vergunningen worden verleend op basis van niet-discriminerende voorwaarden, hoewel aanbieders van goederen- en passagiersvervoer over de weg in de regel alleen voertuigen mogen gebruiken die in het nationale wegverkeersregister zijn ingeschreven. In het buitenland geregistreerde voertuigen van natuurlijke personen of rechtspersonen die hun hoofdwoonplaats of -vestiging in het buitenland hebben en voor tijdelijk gebruik naar Zweden worden gebracht, mogen tijdelijk worden gebruikt in Zweden. "Tijdelijk gebruik" wordt door het Zweeds Vervoeragentschap in de regel gedefinieerd als niet langer dan een jaar.
Vervoer van andere goederen dan brandstof, via pijpleidingen, en aanvullende diensten daarvoor
AT: Voor CPC 7139 wordt het recht voorbehouden om exclusieve rechten of vergunningen alleen te verlenen aan onderdanen van EU-lidstaten en aan rechtspersonen uit de EU die hun hoofdkantoor in de EU hebben.
14.
Energiediensten
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling voor rechtspersonen uit Armenië die onder zeggenschap staan
van natuurlijke personen of rechtspersonen uit een land dat goed is voor meer dan 5 % van de EU-invoer van aardolie of aardgas
, tenzij de EU aan natuurlijke personen of rechtspersonen uit dat land uitgebreid toegang tot deze sector verleent in het kader van een met dat land gesloten overeenkomst inzake economische integratie.
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de productie, de verwerking of het vervoer van nucleair materiaal en de opwekking of distributie van kernenergie.
EU: Certificering van een transmissiesysteembeheerder die onder zeggenschap staat van een of meer natuurlijke personen of rechtspersonen uit een of meer derde landen kan worden geweigerd tenzij de beheerder heeft aangetoond dat certificering geen gevaar oplevert voor de continuïteit van de energievoorziening in een lidstaat en/of de EU, in overeenstemming met artikel 11 van Richtlijn 2009/72/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en artikel 11 van Richtlijn 2009/73/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas.
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de detail- en groothandel in motorbrandstoffen, elektriciteit, gas (niet in flessen), stoom en warm water.
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, IE, IT, LV, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot andere diensten in verband met het vervoer van brandstoffen via pijpleidingen dan het verstrekken van adviezen.
BE, LV: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot andere diensten in verband met het vervoer van aardgas via pijpleidingen dan het verstrekken van adviezen.
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot andere diensten in verband met de distributie van energie dan het verstrekken van adviezen.
SI: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot andere diensten in verband met de distributie van energie dan diensten in verband met de distributie van gas.
PL: Voor de opslag van via pijpleidingen vervoerde brandstoffen (deel van CPC 742), wordt het recht voorbehouden om te vereisen dat investeerders uit landen die energieleveranciers zijn, wordt verboden controle over de activiteit te verkrijgen. Voorbehoud van het recht om oprichting (geen filialen) te vereisen.
CY: Voorbehoud van het recht om een vergunning te weigeren aan onderdanen van derde landen of entiteiten die onder zeggenschap staan van onderdanen van derde landen, voor activiteiten op het gebied van prospectie, exploratie en exploitatie van koolwaterstoffen. Entiteiten die een vergunning hebben verkregen voor activiteiten op het gebied van prospectie, exploratie en exploitatie van koolwaterstoffen, mogen zonder voorafgaande goedkeuring niet onder de directe of indirecte zeggenschap staan van een derde land of onderdanen van een derde land.
15.
Overige diensten, niet elders ingedeeld
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot nieuwe diensten die niet zijn ingedeeld in de voorlopige centrale productenclassificatie van de Verenigde Naties (CPC) van 1991.
EU: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot diensten die worden verleend door verenigingen (CPC 95) en diensten in verband met begrafenissen, crematie en lijkbezorging (CPC 9703).
LT: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot toekenning van internetadressen die eindigen op "gov.lt" en certificering van elektronische kassa's.
CY: Voor haarverzorging geldt een nationaliteits- en een ingezetenschapsvereiste.
PT: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot de verkoop van apparatuur en de toekenning van octrooien.
SE: Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling met betrekking tot diensten in verband met begrafenissen, crematie en lijkbezorging.
________________
BIJLAGE VIII-B
VERBINTENISSEN VAN DE EUROPESE UNIE MET BETREKKING TOT GRENSOVERSCHRIJDENDE DIENSTEN
1.
In onderstaande lijst van verbintenissen zijn de economische activiteiten opgenomen die overeenkomstig artikel 151 door de Europese Unie zijn geliberaliseerd, alsook, door middel van voorbehouden, de beperkingen inzake markttoegang en nationale behandeling die gelden voor diensten en dienstverleners uit Armenië in die activiteiten. De lijst bevat de volgende elementen:
a)
in de eerste kolom wordt de sector of subsector vermeld waarin de partij de verbintenis is aangegaan, en het geliberaliseerde gebied waarop de voorbehouden van toepassing zijn;
b)
in de tweede kolom worden de toepasselijke voorbehouden beschreven.
Wanneer de in b) bedoelde kolom slechts lidstaatspecifieke voorbehouden bevat, gaan de lidstaten die er niet in worden vermeld, in de betrokken sector verbintenissen zonder voorbehouden aan.
Het ontbreken van lidstaatspecifieke voorbehouden in een bepaalde sector doet geen afbreuk aan horizontale voorbehouden of aan eventuele voor de hele EU geldende sectorspecifieke voorbehouden.
Voor sectoren of subsectoren die niet in onderstaande lijst zijn vermeld, zijn geen verbintenissen aangegaan.
2.
Onderstaande lijst bevat geen maatregelen met betrekking tot kwalificatievereisten en -procedures, technische normen, en vergunningsvereisten en -procedures die geen beperking ten aanzien van markttoegang of nationale behandeling in de zin van de artikelen 149 en 150 vormen. Zelfs wanneer deze maatregelen (zoals een verplichte vergunning, een universeledienstverplichting, een verplichte erkenning van kwalificaties in gereglementeerde sectoren, een verplichting om specifieke examens (met inbegrip van taalexamens) af te leggen, en een niet-discriminerende verplichting dat bepaalde activiteiten niet mogen worden uitgeoefend in beschermde milieugebieden of gebieden van bijzonder historisch en artistiek belang) niet in de lijst zijn opgenomen, zijn zij in elk geval van toepassing op investeerders van de andere partij.
3.
Onderstaande lijst doet geen afbreuk aan de haalbaarheid van vorm van dienstverlening 1 in bepaalde dienstensectoren en -subsectoren, noch aan overheidsmonopolies en exclusieve rechten als beschreven in de lijst van verbintenissen inzake vestiging.
4.
In overeenstemming met artikel 141, lid 3, bevat onderstaande lijst geen maatregelen betreffende door de partijen verleende subsidies.
5.
De uit deze lijst van verbintenissen voortvloeiende rechten en verplichtingen hebben geen directe werking, zodat er voor individuele natuurlijke personen of rechtspersonen niet rechtstreeks rechten uit voortvloeien.
6.
De verplichting voor de Europese Unie om nationale behandeling toe te kennen betekent niet dat de behandeling die in een lidstaat aan onderdanen en rechtspersonen van een andere lidstaat is toegekend op grond van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, of op grond van dat verdrag genomen maatregelen, met inbegrip van de uitvoering daarvan in de lidstaten, moet worden uitgebreid tot onderdanen of rechtspersonen van de andere partij. Dergelijke nationale behandeling wordt alleen toegekend aan rechtspersonen van de andere partij die zijn opgericht volgens de wetgeving van een andere lidstaat en die hun statutaire zetel, centrale bestuur of hoofdvestiging in die lidstaat hebben, met inbegrip van de rechtspersonen die in de Europese Unie zijn gevestigd en eigendom zijn van of onder zeggenschap staan van onderdanen van de andere partij.
Sector of subsector
|
Omschrijving van voorbehouden
|
1.
ZAKELIJKE DIENSTEN
|
Alle sectoren
|
|
A.
Vrije beroepen
|
|
a)
Juridische diensten
(CPC 861)
(met uitzondering van juridisch advies, juridische documentatie en certificering die worden verstrekt door beoefenaren van juridische beroepen die met publieke functies zijn belast, zoals notarissen, gerechtsdeurwaarders of andere ambtenaren)
|
Voor vorm 1 en 2
AT, BE, BG, CY, DE, EE, EL, ES, FR, HU, IE, IT, LT, LU, MT, PT, PL, SK, UK: Voor volledige toelating tot de balie, die vereist is voor de beoefening van het interne recht (het EU-recht en het recht van de lidstaat) en voor vertegenwoordiging voor rechtbanken, geldt een nationaliteitsvereiste.
CY: Verleners van juridische diensten moeten de nationaliteit van een EU-lidstaat hebben en in een EU-lidstaat wonen. Voor volledige toelating tot de balie geldt een nationaliteits- en een ingezetenschapsvereiste. Alleen advocaten die aan de balie zijn ingeschreven, mogen vennoot, aandeelhouder of lid van de raad van bestuur van een advocatenkantoor op Cyprus zijn.
CY, HU: Voor buitenlandse advocaten is juridische dienstverlening beperkt tot het verstrekken van juridisch advies.
|
|
FI: Voor volledige toelating tot de balie, die vereist is voor wettelijke vertegenwoordiging, geldt een nationaliteits- en ingezetenschapsvereiste (ook voor het gebruik van de Finse titel "asianajaja").
BE: Voor vertegenwoordiging bij het Hof van Cassatie in andere dan strafzaken gelden quota.
BG: Buitenlandse advocaten mogen alleen onderdanen van hun eigen land wettelijk vertegenwoordigen, mits op basis van wederkerigheid en in samenwerking met een Bulgaarse advocaat. Voor juridische bemiddeling is permanent ingezetenschap vereist.
ES: Advocaten op het gebied van industriële eigendom moeten de nationaliteit van een EU-lidstaat hebben.
FR: Voor de toegang van advocaten tot het beroep van "avocat auprès de la Cour de Cassation" en "avocat auprès du Conseil d’Etat" gelden quota en een nationaliteitsvereiste.
LV: Nationaliteitsvereiste voor beëdigde advocaten, aan wie wettelijke vertegenwoordiging in strafzaken voorbehouden is.
DK: Voor het verlenen van juridische diensten, met inbegrip van vertegenwoordiging voor rechtbanken, is volledige toelating tot de balie vereist. Voor toelating tot de balie moet worden voldaan aan de vereisten van de Deense wet op het procesrecht. Volgens die wet is de titel "Advokat" beschermd. Personen die geen Deense vergunning hebben tot uitoefening van het beroep overeenkomstig de Deense wet op juridische dienstverlening, mogen juridische diensten verlenen, maar mogen niet de titel "Advokat" gebruiken.
EE: Nationaliteitsvereiste voor octrooigemachtigden en beëdigde vertalers (deel van CPC 861).
NL, FI, HU: Ingezetenschapsvereiste voor octrooigemachtigden (deel van CPC 861).
LT: Voor octrooiadvocaten geldt een nationaliteitsvereiste.
PT: Nationaliteitsvereiste voor toegang tot het beroep van "solicitador" en voor gemachtigden inzake industriële eigendom.
|
b)
1. Accountants en boekhouders
(CPC 86212 andere dan accountants, CPC 86213, CPC 86219 en CPC 86220)
|
Voor vorm 1
FR, HU, IT, MT, RO, SI: Niet geconsolideerd.
AT: Nationaliteitsvereiste voor vertegenwoordiging bij bevoegde autoriteiten.
CY: Alvorens toegang wordt verleend, wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd. Belangrijkste criteria: de werkgelegenheid in de subsector.
Voor vorm 2
Alle lidstaten: Geen.
|
b)
2. Auditors
(CPC 86211 en 86212 anders dan accountants)
|
Voor vorm 1
BE, BG, CY, DE, ES, FI, FR, EL, HU, IE, IT, LU, MT, NL, PT, RO, SI, UK: Niet geconsolideerd.
AT: Nationaliteitsvereiste voor vertegenwoordiging bij bevoegde instanties en voor audits overeenkomstig specifieke Oostenrijkse wetgeving (bv. vennootschapswetgeving, beurswet, bankwetgeving enz.).
SE: Alleen in Zweden erkende of gecertificeerde auditors en in Zweden geregistreerde auditkantoren mogen wettelijk verplichte audits uitvoeren bij bepaalde rechtspersonen, met inbegrip van alle vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid, en bij natuurlijke personen. Alleen in Zweden erkende auditors en geregistreerde registeraccountancyondernemingen mogen aandeelhouder zijn van of vennoot zijn in ondernemingen die erkende audits uitvoeren (voor officiële doeleinden). Ingezetenschap in de EER of Zwitserland is vereist voor erkenning. De titels "erkend auditor" en "gecertificeerde auditor" mogen alleen worden gebruikt door auditors die zijn erkend of gecertificeerd in Zweden. Auditors van coöperatieve verenigingen of bepaalde andere ondernemingen die geen gecertificeerde of erkende accountants zijn, moeten in een EER-land wonen. De bevoegde autoriteit kan vrijstelling verlenen van deze vereiste.
HR: Buitenlandse accountantskantoren mogen boekhoudkundige diensten verlenen op Kroatisch grondgebied indien zij daar een filiaal hebben gevestigd overeenkomstig de vennootschapswet.
LT: Het auditverslag moet worden opgesteld in samenwerking met een in Litouwen officieel erkende auditor.
DK: Ingezetenschap vereist.
Voor vorm 2
Geen.
|
c)
Belastingadvies (CPC 863)
|
Voor vorm 1
AT: Nationaliteitsvereiste voor vertegenwoordiging bij bevoegde autoriteiten.
CY: Alvorens toegang wordt verleend, wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd. Belangrijkste criteria: de werkgelegenheid in de subsector.
CZ: Alleen natuurlijke personen hebben toegang.
BG, MT, RO, SI: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
d)
Architecten
en
e)
Stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten
(CPC 8671 en CPC 8674)
|
Voor vorm 1
AT: Niet geconsolideerd, behalve voor diensten die uitsluitend betrekking hebben op planning.
BE, BG, CY, EL, IT, MT, PL, PT, SI: Niet geconsolideerd.
DE: Toepassing van de nationale regels inzake honoraria en emolumenten voor alle diensten die vanuit het buitenland worden verleend.
FR: Dienstverlening mag uitsluitend via een SEL (een naamloze vennootschap, een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid of een commanditaire vennootschap) of een SCP geschieden.
HU, RO: Niet geconsolideerd voor landschapsarchitecten.
HR: Natuurlijke personen en rechtspersonen mogen deze diensten leveren na goedkeuring door de Kroatische beroepsvereniging van architecten. Een ontwerp of een uitgewerkt project in het buitenland moet worden erkend (gevalideerd) door een bevoegde natuurlijke persoon of rechtspersoon in Kroatië als zijnde in overeenstemming met het Kroatische recht. Niet geconsolideerd voor stedenbouwkundigen.
SK: Voor inschrijving in het beroepsregister, noodzakelijk voor de uitoefening van het beroep van architect, is ingezetenschap in de EER vereist.
Voor vorm 2
Geen.
|
f)
Diensten van ingenieurs en
g)
Geïntegreerde technische diensten
(CPC 8672 en CPC 8673)
|
Voor vorm 1
AT, SI: Niet geconsolideerd, behalve voor diensten die uitsluitend betrekking hebben op planning.
BG, CZ, CY, EL, IT, MT, PT: Niet geconsolideerd.
HR: Natuurlijke personen en rechtspersonen mogen deze diensten leveren na goedkeuring door de Kroatische beroepsvereniging van ingenieurs. Een ontwerp of een uitgewerkt project in het buitenland moet worden erkend (gevalideerd) door een bevoegde natuurlijke persoon of rechtspersoon in Kroatië als zijnde in overeenstemming met het Kroatische recht.
SK: Voor inschrijving in het beroepsregister, noodzakelijk voor de uitoefening van het beroep van ingenieur, is ingezetenschap in de EER vereist.
Voor vorm 2
Geen.
|
h)
Artsen (met inbegrip van psychologen) en tandartsen
(CPC 9312 en deel van CPC 85201)
|
Voor vorm 1
AT, BE, BG, CY, DE, DK, EE, ES, FI, FR, EL, IE, IT, LU, MT, NL, PT, RO, SK, UK: Niet geconsolideerd.
LT: Voor dienstverlening is toestemming nodig, waarbij wordt uitgegaan van een vraaggestuurd gezondheidszorgplan op basis van de bevolkingsomvang en de aanwezige artsen en tandartsen.
SI: Niet geconsolideerd voor sociale geneeskunde, hygiënische, epidemiologische en medisch-ecologische diensten, levering van bloed, bloedpreparaten en transplantaten en autopsie.
HR: Niet geconsolideerd, behalve voor telegeneeskunde.
CZ: Alleen natuurlijke personen hebben toegang. Het ministerie van Volksgezondheid moet buitenlandse natuurlijke personen toestemming verlenen.
Voor vorm 2
Geen.
|
i)
Dierenartsen (CPC 932)
|
Voor vorm 1
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, EE, ES, FR, EL, HU, IE, IT, LV, MT, NL, PT, RO, SI, SK: Niet geconsolideerd.
UK: Niet geconsolideerd, behalve voor veterinaire laboratorium- en technische diensten voor dierenartsen, algemeen advies, begeleiding en informatie (bv. op het gebied van voeding, gedrag en verzorging van huisdieren).
Voor vorm 2
Geen.
|
j)
1. Verloskundigen
(deel van CPC 93191)
j)
2. Verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel
(deel van CPC 93191)
FI: Alleen voor particulier gefinancierde diensten.
|
Voor vorm 1
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, EE, ES, FR, EL, HU, IE, IT, LV, LT, LU, MT, NL, PT, RO, SI, SK, UK: Niet geconsolideerd.
FI, PL: Niet geconsolideerd, behalve voor verpleegkundigen.
HR: Niet geconsolideerd, behalve voor telegeneeskunde.
SE: Geen.
Voor vorm 2
Geen.
|
k)
Detailhandel in farmaceutische producten en detailhandel in medische en orthopedische goederen
(CPC 63211)
en andere diensten van apothekers
|
Voor vorm 1
LT: De detailhandel in geneesmiddelen aan het grote publiek is voorbehouden aan apotheken. Onlineverkoop van geneesmiddelen op voorschrift is verboden.
LV: Niet geconsolideerd, behalve voor postorders.
HU: Niet geconsolideerd, behalve voor CPC 63211.
Voor vorm 1 en 2
EU, met uitzondering van EE: Niet geconsolideerd, behalve voor detailhandel in farmaceutische producten en detailhandel in medische en orthopedische goederen (CPC 63211).
CZ, SE, UK: Niet geconsolideerd voor andere door apothekers verleende diensten.
CY: Niet geconsolideerd voor detailhandel in geneesmiddelen en detailhandel in medische en orthopedische goederen en andere door apothekers verleende diensten.
AT, ES, IE: Postorderverkoop van geneesmiddelen is verboden.
SI: Postorderverkoop van geneesmiddelen op voorschrift is verboden.
IT, SK: Detailhandel in geneesmiddelen en medische en orthopedische goederen (CPC 63211): Voor een vergunning om zich als apotheker te vestigen en/of een apotheek te openen voor de detailhandel van voor het algemene publiek bestemde farmaceutische producten en bepaalde medische goederen is ingezetenschap vereist.
|
|
EE: Detailhandel in geneesmiddelen en medische en orthopedische goederen (CPC 63211): De detailhandel in geneesmiddelen en specifieke medische goederen aan het grote publiek is voorbehouden aan apotheken. Postorderverkoop van geneesmiddelen en de levering van via internet bestelde geneesmiddelen per post of via koeriersdiensten is verboden.
BG: Detailhandel in geneesmiddelen en medische en orthopedische goederen (CPC 63211): Apothekers moeten permanent ingezetene zijn. Postorderverkoop van geneesmiddelen is verboden.
Voor vorm 2
FI: Niet geconsolideerd voor gezondheidszorg en maatschappelijke diensten (met inbegrip van detailhandel in geneesmiddelen) die door de overheid worden gefinancierd.
|
B.
Diensten in verband met computers en aanverwante diensten
(CPC 84)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
C.
Onderzoek en ontwikkeling
|
|
a)
Onderzoek en ontwikkeling op het gebied van de maatschappij- en geesteswetenschappen
(CPC 852, met uitzondering van psychologen)
b)
Onderzoek en ontwikkeling op natuurwetenschappelijk gebied (CPC 851) en
c)
Interdisciplinair onderzoek en ontwikkeling (CPC 853)
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Voor onderzoek en ontwikkeling waarvoor enige vorm van overheidsfinanciering of staatssteun wordt verstrekt en die derhalve niet wordt beschouwd als particulier gefinancierd, mogen exclusieve rechten en/of vergunningen alleen worden toegekend aan onderdanen van EU-lidstaten en aan rechtspersonen uit de EU die hun hoofdkantoor in de EU hebben.
|
D.
Onroerend goed
|
|
a)
Van eigen of gehuurd onroerend goed
(CPC 821)
b)
Voor een vast bedrag of op contractbasis
(CPC 822)
|
Voor vorm 1
BG, CY, CZ, EE, HR, HU, IE, LV, LT, MT, PL, RO, SK, SI: Niet geconsolideerd.
PT: Voor rechtspersonen is oprichting naar het recht van een EER-land vereist.
Voor vorm 2
Geen.
|
E.
Verhuur/lease zonder bedieningspersoneel
|
|
a)
Voor schepen
(CPC 83103)
|
Voor vorm 1
BG, CY, DE, HU, MT, RO: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
b)
Voor luchtvaartuigen
(CPC 83104)
|
Voor vorm 1 en 2
BG, CY, CZ, HU, LV, MT, PL, RO, SK: Niet geconsolideerd.
EU: Luchtvaartuigen die door luchtvaartmaatschappijen uit de Europese Unie worden gebruikt, moeten geregistreerd zijn in de EU-lidstaat die de luchtvaartmaatschappij vergunning heeft verleend of elders in de Europese Unie en moeten voorafgaande toestemming krijgen overeenkomstig EU- of nationale wetgeving inzake de veiligheid in de luchtvaart. Voor een dryleaseovereenkomst waarbij een luchtvaartmaatschappij uit de EU partij is, is voorafgaande toestemming overeenkomstig EU- of nationale wetgeving inzake de veiligheid in de luchtvaart vereist.
|
c)
Andere vervoermiddelen
(CPC 83101, CPC 83102 en CPC 83105)
|
Voor vorm 1
BG, CY, HU, LV, MT, PL, RO, SI: Niet geconsolideerd.
SE: Voor CPC 83101: Ingezetenschapsvereiste.
Voor vorm 2
Geen.
|
d)
Andere machines en werktuigen
(CPC 83106, CPC 83107, CPC 83108 en CPC 83109)
|
Voor vorm 1
BG, CY, CZ, HU, MT, PL, RO, SK: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
e)
Consumentenartikelen
(CPC 832)
|
Voor vorm 1 en 2
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, FI, FR, EL, HU, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SI, SE, SK, UK: Niet geconsolideerd.
EE: Niet geconsolideerd, behalve voor lease en verhuur van voorbespeelde videocassettes voor thuisamusement.
|
f)
Verhuur van telecommunicatieapparatuur
(CPC 7541)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
F.
Andere zakelijke diensten
|
|
a)
Reclame
(CPC 871)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
b)
Markt- en opinieonderzoek
(CPC 864)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
c)
Managementadvies
(CPC 865)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
d)
Diensten in verband met managementadvies
(CPC 866)
|
Voor vorm 1 en 2
HU: Niet geconsolideerd voor arbitrage en bemiddeling (CPC 86602).
|
e)
Technische testen en analyses
(CPC 8676)
|
Voor vorm 1
IT: Niet geconsolideerd voor biologen en chemisch analisten.
BG, CY, CZ, MT, PL, RO, SK, SE: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
BG, CY, CZ, MT, PL, RO, SK, SE: Niet geconsolideerd.
|
f)
Adviseurs en consulenten op het gebied van landbouw, jacht en bosbouw
(deel van CPC 881)
|
Voor vorm 1
IT: Niet geconsolideerd voor activiteiten die voorbehouden zijn aan landbouwkundigen en "periti agrari". Voor landbouwkundigen en "periti agrari" zijn ingezetenschap en inschrijving in het beroepsregister vereist. Onderdanen van derde landen kunnen zich laten inschrijven op voorwaarde van wederkerigheid.
EE, MT, RO, SI: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
g)
Adviseurs en consulenten op het gebied van visserij
(deel van CPC 882)
|
Voor vorm 1
LV, MT, RO, SI: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
i)
Adviseurs en consulenten op het gebied van de industrie
(deel van CPC 884 en deel van CPC 885)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
k)
Arbeidsbemiddeling en personeelsvoorziening
|
|
k)
1. Werving en selectie van leidinggevend personeel
(CPC 87201)
|
Voor vorm 1 en 2
AT, BG, CY, CZ, DE, EE, ES, FI, IE, HR, LV, LT, MT, PL, PT, RO, SK, SI, SE: Niet geconsolideerd.
|
k)
2. Arbeidsbemiddeling
(CPC 87202)
|
Voor vorm 1
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, EE, ES, EL, FI, FR, HR, IE, IT, LU, LV, LT, MT, NL, PL, PT, RO, SI, SE, SK, UK: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
AT, BE, BG, CY, CZ, EE, FI, HR, LV, LT, MT, PL, RO, SI, SK: Niet geconsolideerd.
|
k)
3. Terbeschikkingstelling van kantoorpersoneel
(CPC 87203)
|
Voor vorm 1 en 2
AT, BG, CY, CZ, DE, EE, FI, FR, HR IT, IE, LV, LT, MT, NL, PL, PT, RO, SE, SK, SI: Niet geconsolideerd.
|
k)
4. Terbeschikkingstelling van huishoudelijke hulp, andere arbeidskrachten voor handel en industrie, verpleegkundig en ander personeel
(CPC 87204, 87205, 87206, 87209)
|
Voor vorm 1 en 2
Alle lidstaten, met uitzondering van HU: Niet geconsolideerd.
HU: Geen.
|
l)
1. Opsporingsdiensten
(CPC 87301)
|
Voor vorm 1 en 2
BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, HR, EL, HU, IE, IT, LV, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, UK: Niet geconsolideerd.
|
l)
2. Veiligheidsdiensten
(CPC 87302, CPC 87303, CPC 87304 en CPC 87305)
|
Voor vorm 1
BE, BG, CY, CZ, DK, ES, EE, FI, FR, HR, IT, LV, LT, MT, PT, PL, RO, SI, SK: Niet geconsolideerd.
HU: Niet geconsolideerd voor CPC 87304, CPC 87305.
IT: Voor CPC 87302, CPC 87303, CPC 87304 en CPC 87305: Voor de noodzakelijke toestemming voor beveiligings- en bewakingsdiensten en waardetransporten is ingezetenschap vereist.
Voor vorm 2
HU: Niet geconsolideerd voor CPC 87304, CPC 87305.
BG, CY, CZ, EE, HR, LV, LT, MT, PL, RO, SI, SK: Niet geconsolideerd.
|
m)
Aanverwante wetenschappelijke en technische adviezen
(CPC 8675)
|
Voor vorm 1
BE, BG, CY, DE, DK, ES, FR, EL, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SI, UK: Niet geconsolideerd voor diensten in verband met exploratie.
BG: Niet geconsolideerd voor luchtfotografie, geodesie, kadastraal onderzoek en cartografie in verband met de bestudering van bewegingen van de aardkorst.
HR: Geen, behalve dat diensten van elementair geologisch, geodetisch en mijnbouwonderzoek, evenals aanverwante onderzoeksdiensten op het gebied van milieubescherming, op het grondgebied van Kroatië uitsluitend in samenwerking met en/of door binnenlandse rechtspersonen mogen worden verricht.
Voor vorm 2
Geen.
|
n)
1. Onderhoud en reparatie van vaartuigen
(deel van CPC 8868)
|
Voor vorm 1
Voor zeeschepen: BE, BG, CY, DE, DK, EL, ES, FI, FR, HR, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SE, SI, UK: Niet geconsolideerd.
Voor binnenschepen: EU, met uitzondering van EE, HU, LV: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
Voor vorm 1 en 2
EU: Alleen door de EU gemachtigde erkende organisaties mogen namens EU-lidstaten wettelijk voorgeschreven onderzoeken en certificeringen van schepen verrichten. Vestiging kan vereist zijn.
|
n)
2. Onderhoud en reparatie van spoorwegmaterieel
(deel van CPC 8868)
|
Voor vorm 1
AT, BE, BG, DE, CY, CZ, DK, ES, FI, FR, HR, EL, IE, IT, LT, LV, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SE, SI, SK, UK: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
n)
3. Onderhoud en reparatie van auto's, motorfietsen, sneeuwscooters en wegtransportmiddelen
(CPC 6112, CPC 6122, deel van CPC 8867 en deel van CPC 8868)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
n)
4. Onderhoud en reparatie van luchtvaartuigen en delen daarvan
(deel van CPC 8868)
|
Voor vorm 1
BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, FI, FR, HR, EL, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
n)
5. Onderhoud en reparatie van producten van metaal, machines (met uitzondering van kantoormachines), toestellen (met uitzondering van vervoermiddelen en kantoortoestellen) en consumentenartikelen
(CPC 633, CPC 7545, CPC 8861, CPC 8862, CPC 8864, CPC 8865 en CPC 8866)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
o)
Schoonmaak van gebouwen
(CPC 874)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
p)
Fotografie
(CPC 875)
|
Voor vorm 1
BG, EE, MT, PL: Niet geconsolideerd voor luchtfotografie.
HR, LV: Niet geconsolideerd voor gespecialiseerde fotografie (CPC 87504).
BG: Vestigings- en nationaliteitsvereiste voor luchtfotografie.
Voor vorm 2
Geen.
|
q)
Verpakkingsdiensten
(CPC 876)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
r)
Drukkerijen en uitgeverijen
(CPC 88442)
|
Voor vorm 1
SE: Natuurlijke personen die eigenaar zijn van tijdschriften die in Zweden worden gedrukt en uitgegeven, moeten in Zweden wonen of onderdaan zijn van een EER-land. Eigenaren (rechtspersonen) van dergelijke tijdschriften moeten in de EER gevestigd zijn. Voor tijdschriften die in Zweden worden gedrukt en uitgegeven, en voor technische opnames, moet een verantwoordelijke uitgever worden aangewezen die in Zweden woont.
Voor vorm 2
Geen.
|
s)
Organisatie van congressen
(deel van CPC 87909)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
t)
Andere
|
|
t)
1. Vertalers en tolken
(CPC 87905)
|
Voor vorm 1
PL: Niet geconsolideerd voor beëdigde vertalers en tolken.
BG, HR, HU, SK: Niet geconsolideerd voor officiële vertalingen en vertolkingen.
FI: Ingezetenschapsvereiste voor erkende vertalers (deel van CPC 87905).
Voor vorm 2
Geen.
|
t)
2. Binnenhuisarchitecten en andere gespecialiseerde ontwerpers
(CPC 87907)
|
Voor vorm 1
DE: Toepassing van de nationale regels inzake honoraria en emolumenten voor alle diensten die vanuit het buitenland worden verleend.
HR: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
t)
3. Incassobureaus
(CPC 87902)
|
Voor vorm 1 en 2
BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, HR, EL, HU, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Niet geconsolideerd.
|
t)
4. Kredietrapportage
(CPC 87901)
|
Voor vorm 1 en 2
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, HR, EL, HU, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Niet geconsolideerd.
|
t)
5. Vermenigvuldigen van teksten
(CPC 87904)
|
Voor vorm 1
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, HR, HU, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SI, SE, SK, UK: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
t)
6. Advies inzake telecommunicatie
(CPC 7544)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
t)
7. Telefoonbeantwoording
(CPC 87903)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
2.
COMMUNICATIE
|
A.
Post- en koeriersdiensten
(Diensten in verband met het verwerken
van postzendingen
volgens onderstaande lijst van subsectoren, naar binnen- en buitenlandse bestemmingen:
i)
verwerking van op enigerlei fysieke drager aangebrachte schriftelijke geadresseerde mededelingen
, met inbegrip van hybride post en direct mail;
ii)
verwerking van geadresseerde pakjes en pakketten
;
iii)
verwerking van geadresseerd drukwerk
;
iv)
verwerking van onder i) tot en met iii) genoemde poststukken als aangetekende of verzekerde zendingen;
|
Voor vorm 1 en 2
Geen
.
|
v)
expresbesteldiensten
voor onder (i) tot en met (iii) bedoelde zendingen;
vi)
verwerking van niet-geadresseerde zendingen;
vii)
uitwisseling van documenten
(deel van CPC 751, deel van CPC 71235
en deel van CPC 73210
)
De organisatie van de plaatsing van brievenbussen op de openbare weg, de uitgave van postzegels en de verzending van aangetekende zendingen voor gerechtelijke of administratieve procedures kan overeenkomstig de nationale wetgeving beperkt zijn.
Vergunningensystemen kunnen worden opgezet voor diensten waarvoor een universele dienstverplichting geldt. Deze vergunningen kunnen een specifieke universele dienstverplichting of een financiële bijdrage aan een compensatiefonds omvatten.
|
|
B.
Telecommunicatiediensten
(Het leveren van inhoud die via telecommunicatiediensten wordt verzonden, valt hier niet onder.)
|
|
a)
Alle diensten die bestaan uit de transmissie en ontvangst van elektromagnetische signalen
, met uitzondering van radio- en televisieomroep
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
b)
Transmissie van programma's via satelliet
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Geen, behalve dat dienstverleners in deze sector onderworpen kunnen zijn aan verplichtingen om de doelstellingen van algemeen belang te vrijwaren die verband houden met inhoud die via hun netwerk wordt overgedragen, in overeenstemming met het EU-regelgevingskader voor elektronische communicatie.
BE: Niet geconsolideerd.
|
3.
BOUWNIJVERHEID EN AANVERWANTE CIVIELTECHNISCHE DIENSTEN
|
Bouwnijverheid en aanverwante civieltechnische diensten
(CPC 511, CPC 512, CPC 513, CPC 514, CPC 515, CPC 516, CPC 517 en CPC 518)
|
Voor vorm 1
LT: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
4.
HANDEL
(met uitzondering van de handel in wapens, munitie, springstoffen en ander oorlogsmaterieel)
|
A.
Handelsbemiddeling
a)
Handelsbemiddeling in auto's, motorfietsen, sneeuwscooters en delen en toebehoren daarvan
(deel van CPC 61111, deel van CPC 6113 en deel van CPC 6121)
b)
Andere handelsbemiddeling
(CPC 621)
B.
Groothandel
a)
Groothandel in auto's, motorfietsen, skimotoren en delen en toebehoren daarvan
(deel van CPC 61111, deel van CPC 6113 en deel van CPC 6121)
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Niet geconsolideerd voor de handel in chemische producten, edele metalen (en edelstenen).
AT: Niet geconsolideerd voor de handel in pyrotechnische producten, ontvlambare producten, explosieven en giftige stoffen.
AT, BG: Niet geconsolideerd voor de handel in producten voor medisch gebruik zoals medische en chirurgische instrumenten, geneeskundige stoffen en voorwerpen voor medisch gebruik.
BG: Niet geconsolideerd voor tabak, tabaksproducten en diensten van makelaars in grondstoffen.
CZ: Niet geconsolideerd voor diensten in verband met veilingen.
FI: Niet geconsolideerd voor de handel in alcoholhoudende dranken en farmaceutische producten.
HU: Handelsbemiddeling (CPC 621): Buitenlandse ondernemingen mogen alleen diensten in verband met grondstoffenhandel (tussenhandel) verlenen via een filiaal of vestiging in HU. Hiervoor is een vergunning vereist van de Hongaarse financiële toezichthouder.
LT: Handel in pyrotechnische artikelen: Voor de handel in pyrotechnische artikelen is een vergunning vereist. Alleen in de EU gevestigde rechtspersonen kunnen een vergunning verkrijgen.
|
b)
Groothandel in telecommunicatie-eindapparatuur
(deel van CPC 7542)
c)
Andere groothandel
(CPC 622 met uitzondering van groothandel in energieproducten
)
C.
Detailhandel
a)
Handelsbemiddeling in auto's, motorfietsen, sneeuwscooters en delen en toebehoren daarvan
(CPC 61112, deel van CPC 6113 en deel van CPC 6121 )
Detailhandel in telecommunicatie-eindapparatuur
(deel van CPC 7542)
Detailhandel in voedingsmiddelen
(CPC 631)
Detailhandel in andere (niet-energie)goederen, met uitzondering van detailhandel in farmaceutische producten en medische en orthopedische goederen
(CPC 632, met uitzondering van CPC 63211 en 63297)
D.
Franchising (CPC 8929)
|
IT: Handel in tabak (deel van CPC 6222, deel van CPC 6310): Voor tussenpersonen tussen groothandel en detailhandel en voor eigenaars van winkels ("magazzini") is de nationaliteit van een EU-lidstaat vereist.
HR: Niet geconsolideerd voor de handel in tabaksproducten.
Voor vorm 1
AT, BG, HR, FR, PL, RO: Niet geconsolideerd voor de handel in tabak en tabaksproducten.
IT: Voor de groothandel: staatsmonopolie op tabak.
BG, PL, RO, SE: Niet geconsolideerd voor detailhandel in alcoholhoudende dranken.
AT, BG, CY, CZ, IE, RO, SK, SI: Niet geconsolideerd voor de handel in farmaceutische producten, met uitzondering van de detailhandel in geneesmiddelen en medische en orthopedische goederen (CPC 63211).
ES: Verkoop op afstand, postorderverkoop en vergelijkbare procedures voor de detailhandel of levering van tabak zijn verboden.
BG, HU, PL: Niet geconsolideerd voor makelaars in grondstoffen.
FR: Wat handelsbemiddeling betreft, Niet geconsolideerd voor handelaren en makelaars in verse voedingsmiddelen op 17 markten van nationaal belang. Niet geconsolideerd voor de groothandel in farmaceutische producten.
MT: Niet geconsolideerd voor handelsbemiddeling.
BE, BG, CY, DE, DK, ES, FR, EL, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, SK, UK: Niet geconsolideerd voor detailhandel, met uitzondering van postorders.
|
5.
ONDERWIJS
(alleen particulier gefinancierd. Diensten waarvoor enige vorm van overheidsfinanciering of staatssteun wordt verstrekt, worden niet beschouwd als particulier gefinancierd)
|
A.
Basisonderwijs
(CPC 921)
|
Voor vorm 1
BG, CY, FI, FR, HR, IT, MT, RO, SE, SI: Niet geconsolideerd
IT: Nationaliteitsvereiste voor dienstverleners om een vergunning te krijgen om erkende staatsdiploma's af te geven.
Voor vorm 2
CY, FI, HR, MT, RO, SE, SI: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 1 en 2
FR: Nationaliteitsvereiste om in een particulier gefinancierde onderwijsinstelling te kunnen lesgeven. Buitenlandse onderdanen kunnen echter van de relevante bevoegde autoriteiten toestemming krijgen. Buitenlandse onderdanen kunnen ook toestemming krijgen om onderwijsinstellingen op te richten en te exploiteren. Dergelijke toestemming wordt op discretionaire basis verleend (CPC 921).
|
B.
Voortgezet onderwijs
(CPC 922)
|
Voor vorm 1
BG, CY, FI, FR, HR, IT, MT, RO, SE: Niet geconsolideerd
IT: Nationaliteitsvereiste voor dienstverleners om een vergunning te krijgen om erkende staatsdiploma's af te geven.
Voor vorm 2
CY, FI, MT, RO, SE: Niet geconsolideerd.
|
|
Voor vorm 1 en 2
FR: Nationaliteitsvereiste om in een particulier gefinancierde onderwijsinstelling te kunnen lesgeven. Buitenlandse onderdanen kunnen echter van de relevante bevoegde autoriteiten toestemming krijgen. Buitenlandse onderdanen kunnen ook een vergunning krijgen om onderwijsinstellingen op te richten en te exploiteren. Dergelijke toestemming wordt op discretionaire basis verleend (CPC 922).
LV: Niet geconsolideerd voor voortgezet technisch en beroepsonderwijs voor leerlingen met een handicap (CPC 9224).
|
C.
Hoger onderwijs
(CPC 923)
|
Voor vorm 1
AT, BG, CY, FI, MT, RO, SE: Niet geconsolideerd.
IT: Nationaliteitsvereiste voor dienstverleners om een vergunning te krijgen om erkende staatsdiploma's af te geven.
ES, IT: Onderzoek naar de economische behoefte voor het oprichten van particuliere universiteiten die erkende diploma's of graden mogen afgeven. De procedure omvat een advies van het parlement. Belangrijkste criteria: bevolking en concentratie van bestaande instellingen.
Voor vorm 2
AT, BG, CY, FI, MT, RO, SE: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 1 en 2
CZ, SK: Niet geconsolideerd voor hoger onderwijs, behalve voor postsecundair technisch en beroepsonderwijs (CPC 92310).
FR: Nationaliteitsvereiste om in een particulier gefinancierde onderwijsinstelling te kunnen lesgeven. Buitenlandse onderdanen kunnen echter van de relevante bevoegde autoriteiten toestemming krijgen. Buitenlandse onderdanen kunnen ook toestemming krijgen om onderwijsinstellingen op te richten en te exploiteren. Dergelijke toestemming wordt op discretionaire basis verleend (CPC 923).
|
D.
Volwassenenonderwijs
(CPC 924)
|
Voor vorm 1 en 2
CY, FI, MT, RO, SE: Niet geconsolideerd.
AT: Niet geconsolideerd voor volwasseneneducatie via radio of televisie.
|
E.
Andere vormen van onderwijs
(CPC 929)
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Niet geconsolideerd.
|
6.
MILIEUDIENSTEN
|
A.
Diensten in verband met afvalwater
(CPC 9401)
B.
Beheer van vaste en gevaarlijke afvalstoffen, met uitzondering van grensoverschrijdend vervoer van gevaarlijke afvalstoffen
a)
Afvalverzameling en verwerking (CPC 9402)
b)
Rioolwaterverwerking en vergelijkbare diensten (CPC 9403)
C.
Bescherming van luchtkwaliteit en klimaat (CPC 9404)
D.
Sanering en schoonmaak van bodem en water
a)
Behandeling en sanering van verontreinigde bodem en verontreinigd water
(deel van CPC 94060)
E.
Lawaaibestrijding en reductie van trillingen
(CPC 9405)
F.
Bescherming van de biodiversiteit en het landschap
a)
Bescherming van natuur en landschap
(deel van CPC 9406)
G.
Overige diensten in verband met milieu en aanverwante diensten (CPC 94090)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd, behalve voor consulenten.
Voor vorm 2
Geen.
|
7.
FINANCIËLE DIENSTEN
|
|
A.
Verzekeringen en daarmee samenhangende diensten
|
Voor vorm 1 en 2
AT, BE, CZ, DE, DK, ES, FI, FR, EL, HR, HU, IE, IT, LU, NL, PL, PT, RO, SK, SE, SI, UK: Niet geconsolideerd voor directe verzekeringen, behalve voor verzekering van risico's in verband met:
i)
zeevaart, commerciële luchtvaart, ruimtevaart en vracht (met inbegrip van satellieten), waarbij de verzekering een of meer van de volgende onderdelen dekt: de vervoerde goederen, het vervoerende voertuig en enige daaruit voortvloeiende aansprakelijkheid; en
ii)
goederen in het internationale douanevervoer.
AT: Promotionele activiteiten en bemiddeling namens een niet in de Unie gevestigde dochteronderneming of een niet in Oostenrijk gevestigd filiaal (behalve voor herverzekering en retrocessie) zijn verboden. De verplichte verzekering van luchtvervoer, met uitzondering van de verzekering van internationaal commercieel luchtvervoer, kan alleen worden afgesloten bij een in de Unie gevestigde dochteronderneming of een in Oostenrijk gevestigd filiaal.
DK: Alleen in de Unie gevestigde ondernemingen mogen de verplichte verzekering voor luchtvervoer aanbieden. In Denemarken mogen geen personen of ondernemingen (met inbegrip van verzekeringsmaatschappijen) andere dan verzekeringsmaatschappijen die hiervoor vergunning hebben verkregen krachtens de Deense wetgeving of van de bevoegde Deense autoriteiten, bedrijfsmatig deelnemen aan de directe verzekering van personen die ingezetenen van Denemarken zijn, van Deense schepen of van goederen in Denemarken.
|
|
DE: Polissen betreffende verplichte verzekering voor luchtvervoer mogen alleen worden uitgegeven door een in de Unie gevestigde dochteronderneming of een in Duitsland gevestigd filiaal. Een buitenlandse verzekeringsmaatschappij met een filiaal in Duitsland kan aldaar uitsluitend via dat filiaal verzekeringscontracten voor internationaal vervoer afsluiten.
FR: Risico’s in verband met vervoer over land mogen uitsluitend door in de Unie gevestigde verzekeringsmaatschappijen worden verzekerd.
IT: Goederenvervoer, voertuigen en aansprakelijkheid ten aanzien van in Italië gelegen risico’s mogen alleen door in de Unie gevestigde verzekeringsmaatschappijen worden verzekerd. Dit voorbehoud geldt niet voor het internationaal vervoer bij invoer in Italië.
PL: Niet geconsolideerd voor herverzekering en retrocessie, behalve voor risico's met betrekking tot goederen in internationale handel.
PT: Lucht- en zeevaart (goederen, luchtvaartuigen, schepen en aansprakelijkheid) mogen uitsluitend door in de EU gevestigde ondernemingen worden verzekerd. Alleen in de EU gevestigde personen of ondernemingen mogen in Portugal als makelaar voor dit soort verzekeringen optreden.
RO: Herverzekering op de internationale markt is alleen toegestaan als het herverzekerde risico niet op de binnenlandse markt kan worden geplaatst.
|
|
Voor vorm 1
AT, BE, BG, CZ, DE, DK, ES, FI, FR, EL, HR, HU, IE, IT, LU, NL, PT, RO, SK, SE, SI, UK: Niet geconsolideerd voor directe-verzekeringsbemiddeling, behalve voor verzekering van risico's in verband met:
i)
zeevaart, commerciële luchtvaart, ruimtevaart en vracht (met inbegrip van satellieten), waarbij de verzekering een of meer van de volgende onderdelen dekt: de vervoerde goederen, het vervoerende voertuig en enige daaruit voortvloeiende aansprakelijkheid; en
ii)
goederen in het internationale douanevervoer.
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor herverzekering, retrocessie en verzekering van risico's in verband met:
a)
zeevaart, commerciële luchtvaart, ruimtevaart en vracht (met inbegrip van satellieten), waarbij de verzekering een of meer van de volgende onderdelen dekt: de vervoerde goederen, het vervoerende voertuig en enige daaruit voortvloeiende aansprakelijkheid; en
b)
goederen in het internationale douanevervoer.
BG: Niet geconsolideerd voor directe verzekeringen, behalve voor diensten die op het grondgebied van Bulgarije door buitenlandse aanbieders aan buitenlanders worden aangeboden. Niet geconsolideerd voor depositoverzekeringen en soortgelijke compensatieregelingen, noch voor stelsels van verplichte verzekeringen. Goederenvervoer, voertuigen en aansprakelijkheid ten aanzien van in Bulgarije gelegen risico's mogen niet rechtstreeks door buitenlandse verzekeringsmaatschappijen worden verzekerd. Een buitenlandse verzekeringsmaatschappij kan uitsluitend via een filiaal verzekeringscontracten afsluiten.
|
|
CY, LV, MT: Niet geconsolideerd voor directe verzekeringen, behalve voor verzekering van risico's in verband met:
i)
zeevaart, commerciële luchtvaart, ruimtevaart en vracht (met inbegrip van satellieten), waarbij de verzekering een of meer van de volgende onderdelen dekt: de vervoerde goederen, het vervoerende voertuig en enige daaruit voortvloeiende aansprakelijkheid; en
ii)
goederen in het internationale douanevervoer.
LT: Niet geconsolideerd voor directe verzekeringen, behalve voor verzekering van risico's in verband met:
i)
zeevaart, commerciële luchtvaart, ruimtevaart en vracht (met inbegrip van satellieten), waarbij de verzekering een of meer van de volgende onderdelen dekt: de vervoerde goederen, het vervoerende voertuig en enige daaruit voortvloeiende aansprakelijkheid; en
ii)
goederen in het internationale douanevervoer, met uitzondering van vervoer over land waar het risico in Litouwen gelegen is.
BG, LV, LT: Niet geconsolideerd voor verzekeringsbemiddeling.
PL: Niet geconsolideerd voor makelaarsdiensten met betrekking tot herverzekering, retrocessie en verzekering.
FI: Alleen verzekeraars die hun hoofdkantoor in de EU hebben of over een filiaal in Finland beschikken, mogen directe verzekeringen (met inbegrip van medeverzekeringen) aanbieden. De diensten van verzekeringsmakelaar mogen alleen worden aangeboden door ondernemingen met een permanente vestiging in de EU.
|
|
HU: Verzekeringsmaatschappijen die niet in de EU gevestigd zijn, mogen op het grondgebied van Hongarije directe verzekeringen alleen aanbieden via een in Hongarije geregistreerd filiaal.
IT: Niet geconsolideerd voor actuarissen.
SE: Directe verzekeringen mogen alleen worden aangeboden via een verlener van verzekeringsdiensten die in Zweden een vergunning heeft verkregen, op voorwaarde dat de buitenlandse dienstverlener en de Zweedse verzekeringsmaatschappij tot dezelfde groep van ondernemingen behoren of een onderlinge samenwerkingsovereenkomst hebben gesloten.
ES: Voor actuarissen zijn ingezetenschap en drie jaar relevante ervaring vereist.
Voor vorm 2
AT, BE, BG, CZ, CY, DE, DK, ES, FI, FR, EL, HR, HU, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SE, SI, UK: Niet geconsolideerd voor bemiddeling.
BG: Voor directe verzekeringen kunnen Bulgaarse natuurlijke personen en rechtspersonen, alsmede buitenlanders die op het grondgebied van Bulgarije zakelijke activiteiten ontplooien, met betrekking tot hun activiteiten in Bulgarije alleen verzekeringscontracten afsluiten met aanbieders die over een vergunning beschikken. Schadeloosstellingen in verband met deze verzekeringscontracten moeten in Bulgarije worden betaald. Niet geconsolideerd voor depositoverzekeringen en soortgelijke compensatieregelingen, noch voor stelsels van verplichte verzekeringen.
IT: Goederenvervoer, voertuigen en aansprakelijkheid ten aanzien van in Italië gelegen risico’s mogen alleen door in de Unie gevestigde verzekeringsmaatschappijen worden verzekerd. Dit voorbehoud geldt niet voor het internationaal vervoer bij invoer in Italië.
PL: Niet geconsolideerd, behalve voor herverzekering, retrocessie en verzekering van goederen in het internationale handelsverkeer.
|
B.
Bankdiensten en andere financiële diensten (met uitzondering van verzekeringen)
|
Voor vorm 1 en 2
LT: Voorbehoud van het recht om commerciële aanwezigheid te vereisen voor pensioenbeheer en dat ten minste één directeur van de bank Litouws moet spreken en permanent in Litouwen moet verblijven.
IT: Niet geconsolideerd voor "consulenti finanziari" (financieel adviseurs).
EE: Voor de aanvaarding van deposito’s is toestemming van de Estse financiële toezichthouder vereist, alsmede registratie als naamloze vennootschap, dochtermaatschappij of filiaal naar Ests recht.
IE: Voorbehoud van het recht om het volgende te vereisen: voor collectieve beleggingsfondsen die als unit trust of vennootschap met variabel kapitaal zijn opgezet (andere dan instellingen voor collectieve beleggingen in overdraagbare effecten, icbe's), moet de beheerder/depositaris een in Ierland of in een andere EU-lidstaat geregistreerde onderneming zijn. In het geval van een commanditaire beleggingsvennootschap moet ten minste één algemene partner een naar Iers recht opgerichte onderneming zijn. Om lid te worden van een Ierse effectenbeurs moet een entiteit hetzij a) een vergunning hebben verkregen in Ierland, hetgeen veronderstelt dat deze entiteit een naar Iers recht opgerichte onderneming is of een partnerschap is aangegaan en over een hoofdkantoor/statutaire zetel in Ierland beschikt of b) in een andere EU-lidstaat een vergunning hebben gekregen overeenkomstig de EU-richtlijn inzake beleggingsdiensten.
|
|
PL: Voor de verstrekking en doorgifte van financiële informatie en verwerking van financiële gegevens en daarop betrekking hebbende software: verplichting tot het gebruik van het openbare telecommunicatienetwerk of van het netwerk van andere gemachtigde exploitanten.
Voor vorm 1
AT, BE, BG, CZ, CY, DE, DK, ES, FI, FR, EL, HR, HU, IE, IT, LU, NL, PL, PT, SK, SE, UK: Niet geconsolideerd, behalve voor de verstrekking van financiële informatie en bewerking van financiële gegevens en voor advies en andere aanvullende financiële diensten, met uitzondering van bemiddeling.
BE: Vestiging in België is verplicht voor het verlenen van diensten die verband houden met het verstrekken van beleggingsadvies.
BG: Beperkingen en voorwaarden met betrekking tot het gebruik van telecommunicatienetwerken kunnen van toepassing zijn.
CY: Niet geconsolideerd, behalve voor de handel in verhandelbare effecten, de verstrekking van financiële informatie en de bewerking van financiële gegevens, alsook voor advies en andere aanvullende financiële diensten, met uitzondering van bemiddeling.
EE: Voor het beheer van beleggingsfondsen moet een gespecialiseerde beheermaatschappij worden opgericht; alleen bedrijven met statutaire zetel in de Unie kunnen als bewaarder van activa van beleggingsfondsen optreden.
LT: Voor het beheer van beleggingsfondsen moet een gespecialiseerde beheermaatschappij worden opgericht; alleen bedrijven met statutaire zetel of een filiaal in Litouwen kunnen als bewaarder van activa van beleggingsfondsen optreden.
|
|
IE: Voor het aanbieden van beleggingsdiensten of beleggingsadvies is vereist hetzij I) toestemming in Ierland, waarvoor normaliter wordt verlangd dat de entiteit een vennootschap, dan wel een commanditaire vennootschap of een zelfstandige handelaar is, in elk geval met hoofdkantoor of statutaire zetel in Ierland (in bepaalde gevallen is geen toestemming vereist, bv. wanneer een dienstverlener uit een derde land geen commerciële aanwezigheid heeft in Ierland en de dienst niet aan particulieren wordt aangeboden), hetzij II) toestemming van een andere lidstaat overeenkomstig de EU-richtlijn betreffende beleggingsdiensten.
LV: Niet geconsolideerd, behalve voor de verstrekking van financiële informatie en voor advies en andere aanvullende financiële diensten, met uitzondering van bemiddeling.
MT: Niet geconsolideerd, behalve voor de aanvaarding van deposito's, alle soorten leningen, de verstrekking van financiële informatie en de verwerking van financiële gegevens, alsook voor advies en andere aanvullende financiële diensten, met uitzondering van bemiddeling.
PL: Voor de verstrekking en doorgifte van financiële informatie en verwerking van financiële gegevens en daarop betrekking hebbende software: Verplichting tot het gebruik van het openbare telecommunicatienetwerk of van het netwerk van andere gemachtigde exploitanten.
RO: Niet geconsolideerd voor financiële lease, voor de handel in geldmarktinstrumenten, deviezen, derivaten, wisselkoers- en rentetariefinstrumenten, verhandelbare effecten en andere verhandelbare instrumenten en financiële activa, voor de participatie in de uitgifte van alle soorten effecten, voor het beheer van activa en voor de betalings- en compensatiediensten van financiële activa. Betalings- en geldovermakingsdiensten zijn alleen toegestaan via een lokale bank.
|
|
SI: Niet geconsolideerd voor alle soorten leningen, het aanvaarden van garanties en verbintenissen van buitenlandse kredietinstellingen door binnenlandse rechtspersonen en eenmanszaken, het verstrekken en overdragen van financiële informatie, verwerking van financiële gegevens en daarop betrekking hebbende software door andere financiële dienstverleners, het verstrekken van advies en andere aanvullende financiële diensten in verband met al deze activiteiten, met inbegrip van kredietreferenties en analyse, onderzoek en advies in verband met investeringen en beleggingsportefeuilles, alsmede advies over aankopen en over bedrijfsreorganisatie en strategie. Commerciële aanwezigheid is vereist.
SI: Pensioenregelingen kunnen worden aangeboden door een pensioenbeleggingsfonds (dit is geen rechtspersoon en wordt dus beheerd door een verzekeringsmaatschappij, een bank of een pensioenverzekeraar), een pensioenverzekeraar of een verzekeringsmaatschappij. Daarnaast kunnen pensioenregelingen ook worden aangeboden door aanbieders van pensioenregelingen die overeenkomstig de toepasselijke regelgeving van een EU-lidstaat zijn gevestigd.
HU: Buiten de EER gevestigde ondernemingen mogen alleen via hun Hongaarse filiaal financiële diensten of daarmee samenhangende diensten verlenen.
Voor vorm 2
BG: Beperkingen en voorwaarden met betrekking tot het gebruik van telecommunicatienetwerken kunnen van toepassing zijn.
|
8.
GEZONDHEIDSZORG EN MAATSCHAPPELIJKE DIENSTVERLENING
(alleen particulier gefinancierd. Diensten waarvoor enige vorm van overheidsfinanciering of staatssteun wordt verstrekt, worden niet beschouwd als particulier gefinancierd)
|
A.
Ziekenhuizen
(CPC 9311)
B.
Ambulances
(CPC 93192)
C.
Intramurale gezondheidszorg, andere dan verpleging in een ziekenhuis
(CPC 93193)
|
Voor vorm 1 en 2
FR: Niet geconsolideerd voor particuliere gefinancierde diensten inzake laboratoriumonderzoeken en proeven (deel van CPC 9311).
Voor vorm 1
AT, BE, BG, DE, CY, CZ, DK, ES, EE, FI, FR, EL, IE, IT, LV, LT, MT, LU, NL, PL, PT, RO, SI, SE, SK, UK: Niet geconsolideerd.
HR: Niet geconsolideerd, behalve voor telegeneeskunde.
Voor vorm 2
Geen.
|
D.
Maatschappelijke diensten
-
Alle lidstaten, met uitzondering van AT, EE, LT en LV: Alleen herstellingsoorden, verpleegtehuizen, bejaardenhuizen.
-
AT, EE en LV: heel CPC 933.
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
CZ, FI, HU, LT, MT, PL, SE, SI, SK: Niet geconsolideerd.
|
9.
TOERISME EN REIZEN
|
A.
Hotels, restaurants en catering
(CPC 641, CPC 642 en CPC 643)
met uitzondering van catering in de luchtvaart
|
Voor vorm 1
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, FR, EL, IE, IT, LV, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Niet geconsolideerd.
HR: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
B.
Reisbureaus en reisorganisatoren
(met inbegrip van reisleiders)
(CPC 7471)
|
Voor vorm 1
BG, CY, HU: Niet geconsolideerd.
CY: Nationaliteitsvereiste. Buitenlandse dienstverleners moeten worden vertegenwoordigd door een lokaal reisbureau.
LT: Voor het verlenen van diensten door reisleiders is vestiging in Litouwen en een vergunning van het Litouws Departement van Toerisme verplicht.
Voor vorm 2
Geen.
|
C.
Toeristische gidsen
(CPC 7472)
|
Voor vorm 1
BG, CY, CZ, HU, IT, LT, MT, PL, SK, SI: Niet geconsolideerd.
IT: Om als professionele toeristische gids op te treden is voor gidsen uit niet-EU-landen een specifieke vergunning van de regio vereist.
BG, CY, EL, ES: Toeristengidsen moeten de nationaliteit van een EU-lidstaat hebben.
Voor vorm 2
Geen.
|
10.
CULTUUR, SPORT EN RECREATIE
(andere dan audiovisuele diensten)
|
A.
Amusement
(met inbegrip van theater, concerten, circussen en discotheken)
(CPC 9619)
|
Voor vorm 1
BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, HR, HU, IE, IT, LV, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, UK: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
CY, CZ, FI, HR, MT, PL, RO, SK, SI: Niet geconsolideerd.
BG: Niet geconsolideerd, behalve voor theaterproducenten, zanggroepen, bands en orkesten (CPC 96191); auteurs, componisten, beeldhouwers, entertainers en andere individuele kunstenaars (CPC 96192); aanverwante theaterdiensten (CPC 96193).
EE: Niet geconsolideerd voor ander amusement (CPC 96199), behalve voor bioscopen.
LT, LV: Niet geconsolideerd, behalve voor bioscopen (deel van CPC 96199).
|
B.
Nieuws- en persagentschappen
(CPC 962)
|
Voor vorm 1
BG, CY, CZ, EE, HU, LT, MT, RO, PL, SI, SK: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
BG, CY, CZ, HU, LT, MT, PL, RO, SI, SK: Niet geconsolideerd.
|
C.
Bibliotheken, archieven, musea en overige culturele diensten
(CPC 963)
|
Voor vorm 1 en 2
BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, HR, EL, HU, IE, IT, LT, LV, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Niet geconsolideerd
|
D.
Sportdiensten
(CPC 9641)
|
Voor vorm 1 en 2
AT: Niet geconsolideerd voor skischolen en berggidsen.
BG, CZ, LV, MT, PL, RO, SK: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 1
CY, EE, HR: Niet geconsolideerd.
|
E.
Recreatieparken en stranden
(CPC 96491)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
11.
VERVOER
|
A.
Vervoer over zee
a)
Internationaal passagiersvervoer
(CPC 7211 zonder nationale cabotage
)
b)
Internationaal goederenvervoer
(CPC 7212 zonder nationale cabotage 30)
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Niet geconsolideerd voor nationale maritieme cabotage.
BG, CY, DE, EE, ES, FR, FI, EL, IT, LT, MT, PT, RO, SI, SE: Feedering met toestemming.
|
B.
Binnenvaart
a)
Passagiersvervoer
(CPC 7221 zonder nationale cabotage 30)
b)
Goederenvervoer
(CPC 7222 zonder nationale cabotage 30)
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Niet geconsolideerd voor nationale maritieme cabotage. In maatregelen gebaseerd op bestaande of toekomstige overeenkomsten over de toegang tot binnenwateren (met inbegrip van overeenkomsten inzake het Rijn-Main-Donau-kanaal) worden bepaalde verkeersrechten voorbehouden aan maatschappijen in de betrokken landen die voldoen aan de nationaliteitsvereisten voor eigenaren. Onderworpen aan regelingen voortvloeiende uit de Akte van Mannheim inzake de Rijnvaart.
EU: Vervoer van goederen en passagiers over de binnenwateren mag alleen worden verricht door een exploitant die:
a)
gevestigd is in een lidstaat;
b)
aldaar gemachtigd is tot het uitvoeren van (internationaal) goederen- of passagiersvervoer over de binnenwateren; en
c)
vaartuigen gebruikt die zijn geregistreerd in een EU-lidstaat of die beschikt over een verklaring dat deze vaartuigen tot de vloot van een EU-lidstaat behoren.
Daarnaast moeten de vaartuigen eigendom zijn van natuurlijke personen die in een lidstaat wonen en de nationaliteit van een lidstaat hebben, of van rechtspersonen die in een lidstaat zijn geregistreerd. In uitzonderlijke gevallen kan worden afgeweken van de vereiste inzake meerderheidsparticipatie. In Spanje, Zweden en Finland bestaat geen juridisch onderscheid tussen maritieme waterwegen en binnenwateren. De regelgeving inzake vervoer over zee is tevens van toepassing op de binnenwateren.
AT: Een geregistreerde onderneming of permanente vestiging in Oostenrijk is vereist.
BG, CY, CZ, EE, FI, HU, HR, LT, MT, RO, SE, SI, SK: Niet geconsolideerd.
|
C.
Vervoer per spoor
a)
Passagiersvervoer (CPC 7111)
b)
Goederenvervoer (CPC 7112)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
D.
Vervoer over de weg
a)
Passagiersvervoer
(CPC 7121 en CPC 7122)
b)
Goederenvervoer
(CPC 7123, met uitzondering van vervoer van post voor eigen rekening
).
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd (met uitzondering van vervoer van post- en koerierzendingen voor eigen rekening).
Voor vorm 2
Geen.
|
E.
Vervoer van andere goederen dan brandstof, via pijpleidingen
(CPC 7139)
|
Voor vorm 1:
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2:
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, IE, IT, LV, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Niet geconsolideerd.
|
12.
AANVULLENDE DIENSTEN VOOR VERVOER
|
A.
Aanvullende diensten voor vervoer over zee
a)
Behandeling van zeevracht
b)
Opslag
(deel van CPC 742)
c)
In- en uitklaring
d)
Opslag van containers
e)
Diensten van scheepsagenten
f)
Maritieme expediteursdiensten
g)
Verhuur van vaartuigen met bemanning
(CPC 7213)
h)
Duwen en slepen
(CPC 7214)
i)
Ondersteunende diensten voor vervoer over zee
(deel van CPC 745)
j)
Andere ondersteunende en aanvullende diensten
(deel van CPC 749)
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Niet geconsolideerd voor in- en uitklaring, duwen en slepen en loods- en aan- en afmeerdiensten.
Voor vorm 1:
EU: Niet geconsolideerd voor de behandeling van zeevracht en voor de opslag van containers.
AT, BG, CY, CZ, DE, EE, HU, LT, MT, PL, RO, SK, SI, SE: Niet geconsolideerd voor de verhuur van vaartuigen met bemanning.
BG: Niet geconsolideerd.
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, FI, FR, EL, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Niet geconsolideerd voor opslag.
HR: Niet geconsolideerd, behalve voor diensten van bevrachtingsagenten.
FI: Aanvullende diensten voor zeevaart kunnen alleen worden verleend door schepen die onder Finse vlag varen.
Voor vorm 2
Geen.
|
B.
Aanvullende diensten voor de binnenvaart
a)
Vrachtbehandeling (deel van CPC 741)
b)
Opslag (deel van CPC 742)
c)
Bevrachtingsagenten (deel van CPC 748)
d)
Verhuur van schepen met bemanning (CPC 7223)
e)
Duwen en slepen (CPC 7224)
f)
Ondersteunende diensten voor de binnenvaart (deel van CPC 745)
g)
Andere ondersteunende en aanvullende diensten
(deel van CPC 749)
|
Voor vorm 1 en 2
EU: In maatregelen gebaseerd op bestaande of toekomstige overeenkomsten over de toegang tot binnenwateren (met inbegrip van overeenkomsten inzake het Rijn-Main-Donau-kanaal) worden bepaalde verkeersrechten gereserveerd voor maatschappijen in de betrokken landen die voldoen aan de nationaliteitsvereisten voor eigenaren. Regelingen voortvloeiende uit de Akte van Mannheim inzake de Rijnvaart.
EU: Niet geconsolideerd voor in- en uitklaring, duwen en slepen en loods- en aan- en afmeerdiensten.
HR: Niet geconsolideerd, behalve voor diensten van bevrachtingsagenten.
Voor vorm 1
AT: Niet geconsolideerd voor de verhuur van vaartuigen met bemanning, duwen en slepen, loods- en aan- en afmeerdiensten, hulp bij de navigatie, exploitatie van havens en waterwegen.
BG, CY, CZ, DE, EE, FI, HU, LV, LT, MT, RO, SK, SI, SE: Niet geconsolideerd voor de verhuur van vaartuigen met bemanning.
BG: Geen directe filialen (oprichting is verplicht voor aanvullende diensten voor de binnenvaart). Participatie in een Bulgaarse onderneming is beperkt tot 49 %.
|
C.
Aanvullende diensten voor vervoer per spoor
a)
Vrachtbehandeling (deel van CPC 741)
b)
Opslag (deel van CPC 742)
c)
Bevrachtingsagenten (deel van CPC 748)
d)
Duwen en slepen (CPC 7113)
e)
Ondersteunende diensten voor vervoer per spoor (CPC 743)
f)
Andere ondersteunende en aanvullende diensten (deel van CPC 749)
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Niet geconsolideerd voor in- en uitklaring en voor duwen en slepen.
HR: Niet geconsolideerd, behalve voor diensten van bevrachtingsagenten.
Voor vorm 1
BG, CZ: Geen directe filialen (oprichting is verplicht voor aanvullende diensten voor vervoer per spoor). Participatie in een Bulgaarse onderneming is beperkt tot 49 %.
Voor vorm 2
Geen.
|
D.
Aanvullende diensten voor vervoer over de weg
a)
Vrachtbehandeling (deel van CPC 741)
b)
Opslag (deel van CPC 742)
c)
Bevrachtingsagenten (deel van CPC 748)
d)
Verhuur van vrachtwagens met chauffeur (CPC 7124)
e)
Ondersteunende diensten voor vervoer over de weg (CPC 744)
f)
Andere ondersteunende en aanvullende diensten (deel van CPC 749)
|
Voor vorm 1
AT, BG, CY, CZ, DK, EE, HU, LV, LT, MT, PL, RO, SK, SI, SE: Niet geconsolideerd voor de verhuur van vrachtwagens met chauffeur.
HR: Niet geconsolideerd, behalve voor diensten van bevrachtingsagenten en ondersteunende diensten voor vervoer over de weg waarvoor een vergunning vereist is.
SE: Gevestigde ondernemingen zijn verplicht in het betrokken land geregistreerde voertuigen te gebruiken.
Voor vorm 2
Geen.
|
D.
Aanvullende diensten voor de luchtvaart
a)
Grondafhandelingsdiensten (met inbegrip van catering)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
BG: Geen directe filialen (oprichting is verplicht) voor aanvullende diensten voor de luchtvaart.
Voor vorm 2
BG, CY, CZ, HR, HU, MT, PL, RO, SK, SI: Niet geconsolideerd.
|
b)
Opslag
(deel van CPC 742)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
Voor vorm 1
BG: Geen directe filialen (oprichting is verplicht) voor aanvullende diensten voor de luchtvaart.
|
c)
Diensten van bevrachtingsagenten
(deel van CPC 748)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
Voor vorm 1
BG: Buitenlandse bevrachtingsagenten mogen uitsluitend diensten verlenen door participatie in een Bulgaarse onderneming met maximaal 49 % van de aandelen en via filialen.
|
d)
Verhuur van luchtvaartuigen met bemanning
(CPC 734)
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Luchtvaartuigen die door luchtvaartmaatschappijen uit de Unie worden gebruikt, moeten geregistreerd zijn in de lidstaat die de maatschappij vergunning heeft verleend, of elders in de Unie.
Soms worden alleen luchtvaartuigen geregistreerd die eigendom zijn van natuurlijke personen die aan specifieke nationaliteitscriteria voldoen, of van rechtspersonen die voldoen aan specifieke criteria betreffende eigendom van kapitaal en zeggenschap.
Bij wijze van uitzondering mogen buiten de EU geregistreerde luchtvaartuigen - in specifieke omstandigheden en behoudens goedkeuring voor beperkte tijd door de lidstaat van de Europese Unie die de luchtvaartmaatschappij uit de Europese Unie vergunning heeft verleend - door een buitenlandse luchtvaartmaatschappij aan een luchtvaartmaatschappij uit de Europese Unie worden geleased in verband met uitzonderlijke behoeften van de luchtvaartmaatschappij uit de Europese Unie, seizoensgebonden capaciteitsbehoeften of operationele problemen, wanneer aan die behoeften redelijkerwijs niet kan worden voldaan door in de Europese Unie geregistreerde luchtvaartuigen te leasen.
|
e)
Verkoop en marketing
f)
Geautomatiseerd boekingssysteem (CRS)
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Wanneer luchtvaartmaatschappijen uit de Europese Unie geen behandeling krijgen die gelijkwaardig is
aan die welke in de Europese Unie wordt toegekend door CRS-aanbieders van buiten de Europese Unie, dan wel wanneer CRS-aanbieders uit de Europese Unie geen behandeling krijgen die gelijkwaardig is aan die welke in de Europese Unie door luchtvaartmaatschappijen van buiten de Europese Unie wordt toegekend, kunnen maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat respectievelijk luchtvaartmaatschappijen van buiten de Europese Unie door CRS-aanbieders in de Europese Unie, of CRS-aanbieders van buiten de Europese Unie door luchtvaartmaatschappijen uit de Europese Unie een gelijkwaardige behandeling krijgen.
|
g)
Diensten in verband met het beheer van luchthavens
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
E.
Aanvullende diensten voor het vervoer van andere goederen dan brandstof, via pijpleidingen
a)
Opslag van andere goederen dan brandstof, vervoerd via pijpleidingen
(deel van CPC 742)
|
Voor vorm 1
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, FI, FR, HR, EL, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
13.
OVERIG VERVOER
|
Gecombineerd vervoer
|
Vorm 1
EU, met uitzondering van FI: Alleen in een EU-lidstaat gevestigde ondernemers van wegvervoer die met betrekking tot het goederenvervoer tussen EU-lidstaten aan de voorwaarden voor toelating tot het beroep en voor toegang tot de vervoermarkt voor goederen voldoen, mogen in het kader van gecombineerd vervoer tussen EU-lidstaten al dan niet grensoverschrijdend begin- en/of eindvervoer verrichten dat een integrerend bestanddeel uitmaakt van het gecombineerd vervoer. Er gelden beperkingen voor elke vervoerswijze. Maatregelen kunnen worden genomen om ervoor te zorgen dat de motorrijtuigenbelasting voor voertuigen die in het kader van gecombineerd vervoer worden vervoerd, wordt verlaagd of terugbetaald.
Vorm 2
BE, DE, DK, EL, ES, FI, FR, IE, IT, LU, NL, PT, UK: Geen, behoudens de in deze lijst van verbintenissen opgenomen beperkingen die voor elk van de wijzen van vervoer gelden.
AT, BG, CY, CZ, EE, HU, HR, LT, LV, MT, PL, RO, SE, SI, SK: Niet geconsolideerd.
|
14.
ENERGIEDIENSTEN
|
A.
Diensten in verband met de mijnbouw
(CPC 883)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
B.
Vervoer van brandstoffen via pijpleidingen
(CPC 7131)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2:
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, EE, FI, FR, EL, IE, IT, LV, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Niet geconsolideerd.
|
C.
Opslag van via pijpleidingen vervoerde brandstoffen
(deel van CPC 742)
|
Voor vorm 1
AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, FI, FR, HR, EL, IE, IT, LT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SI, SE, UK: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
D.
Groothandel in vaste, vloeibare en gasvormige brandstoffen en aanverwante producten
(CPC 62271)
en groothandel in elektriciteit, stoom en warm water
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Niet geconsolideerd voor de groothandel in motorbrandstoffen, elektriciteit, stoom en warm water.
|
E.
Detailhandel in motorbrandstoffen
(CPC 613)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
F.
Detailhandel in stookolie, flessengas, steenkool en brandhout
(CPC 63297)
en detailhandel in elektriciteit, gas (niet in flessen), stoom en warm water
|
Voor vorm 1 en 2
EU: Niet geconsolideerd voor de detailhandel in motorbrandstoffen, elektriciteit, gas (niet in flessen), stoom en warm water.
Voor vorm 1
BE, BG, CY, CZ, DE, DK, ES, FR, EL, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, SK, UK: Niet geconsolideerd voor de detailhandel in stookolie, flessengas, steenkool en brandhout, niet geconsolideerd behalve voor postorders.
Voor vorm 2
Geen.
|
G.
Diensten in verband met de distributie van energie
(CPC 887)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd, behalve voor consulenten.
Voor vorm 2
Geen.
|
15.
OVERIGE DIENSTEN, NIET ELDERS INGEDEELD
|
a)
Wassen, reinigen en verven
(CPC 9701)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
b)
Haarverzorging
(CPC 97021)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
c)
Cosmetische behandeling, manicure en pedicure
(CPC 97022)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
d)
Overige schoonheidsverzorging n.e.i. (CPC 97029)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
e)
Diensten van kuuroorden en niet-therapeutische massages, voor zover die met het oog op ontspanning en lichamelijk welzijn en niet voor medische of revalidatiedoeleinden worden verleend (CPC ver. 1.0 97230)
|
Voor vorm 1
EU: Niet geconsolideerd.
Voor vorm 2
Geen.
|
g)
Telecommunicatieverbindingen (CPC 7543)
|
Voor vorm 1 en 2
Geen.
|
_____________
Bijlage VIII-C
VOORBEHOUDEN BETREFFENDE STAFPERSONEEL, TRAINEES
EN HANDELSVERTEGENWOORDIGERS VAN DE EUROPESE UNIE
1.
De onderstaande lijst van voorbehouden bevat de economische activiteiten die zijn geliberaliseerd overeenkomstig artikel 151 en waarvoor beperkingen gelden met betrekking tot stafpersoneel en trainees overeenkomstig artikel 154 en handelsvertegenwoordigers overeenkomstig artikel 155; de beperkingen worden hieronder gespecificeerd. De onderstaande lijst bevat de volgende elementen:
a)
in de eerste kolom is de sector of subsector vermeld waarop het voorbehoud van toepassing is; en
b)
in de tweede kolom worden de toepasselijke beperkingen beschreven.
Wanneer de in b) bedoelde kolom slechts lidstaatspecifieke voorbehouden bevat, gaan de lidstaten die er niet in worden vermeld, in de betrokken sector verbintenissen zonder voorbehouden aan (het ontbreken van lidstaatspecifieke voorbehouden in een bepaalde sector doet geen afbreuk aan horizontale voorbehouden of aan eventuele voor de hele EU geldende sectorspecifieke voorbehouden).
De Europese Unie gaat geen verbintenissen aan voor stafpersoneel, trainees en handelsvertegenwoordigers in economische activiteiten die niet in overeenstemming met artikel 144 zijn geliberaliseerd (niet-geconsolideerd blijven).
2.
Verbintenissen inzake stafpersoneel, trainees en handelsvertegenwoordigers zijn niet van toepassing in gevallen waarin het de bedoeling of het gevolg van hun tijdelijke aanwezigheid is in te grijpen in arbeids- of managementgeschillen of onderhandelingen, dan wel het resultaat van dergelijke geschillen of onderhandelingen op andere wijze te beïnvloeden.
3.
Onderstaande lijst omvat geen maatregelen met betrekking tot kwalificatie-eisen en procedures, technische normen, en vergunningsvereisten en procedures die geen beperking in de zin van de artikelen 154 en 155 vormen. Zelfs wanneer deze maatregelen (zoals een vergunningsverplichting, de verplichte erkenning van kwalificaties in gereglementeerde sectoren, de verplichting om specifieke examens (met inbegrip van taalexamens) af te leggen en de verplichting om een wettelijke verblijfplaats te hebben op het grondgebied waar de economische activiteit wordt uitgeoefend) niet in onderstaande lijst zijn opgenomen, zijn zij in elk geval van toepassing op stafpersoneel, trainees en handelsvertegenwoordigers uit Armenië.
4.
Alle andere wettelijke verplichtingen van de Europese Unie en haar lidstaten aangaande binnenkomst, verblijf, arbeid en sociale zekerheid blijven van toepassing, met inbegrip van regelingen betreffende verblijfsperiode, minimumloon en collectieve loonovereenkomsten.
5.
In overeenstemming met artikel 141, lid 3, bevat onderstaande lijst geen maatregelen betreffende door een partij verleende subsidies.
6.
Onderstaande lijst doet geen afbreuk aan overheidsmonopolies en exclusieve rechten als beschreven in de lijst van verbintenissen inzake vestiging.
7.
In sectoren waar een onderzoek naar de economische behoefte wordt uitgevoerd, is het belangrijkste criterium de beoordeling van de relevante marktsituatie in de EU-lidstaat of de regio waar de dienst zal worden verleend, onder meer met betrekking tot het aantal bestaande dienstverleners en de gevolgen voor die dienstverleners.
8.
De uit de onderstaande lijst voortvloeiende rechten en verplichtingen hebben geen directe werking, zodat er niet rechtstreeks rechten voor natuurlijke personen of rechtspersonen uit voortvloeien.
9.
De verplichting voor de Europese Unie om nationale behandeling toe te kennen betekent niet dat de behandeling die in een lidstaat aan onderdanen en rechtspersonen van een andere lidstaat is toegekend op grond van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, of op grond van dat verdrag genomen maatregelen, met inbegrip van de uitvoering daarvan in de lidstaten, moet worden uitgebreid tot onderdanen of rechtspersonen van de andere partij. Dergelijke nationale behandeling wordt alleen toegekend aan rechtspersonen van de andere partij die zijn opgericht volgens de wetgeving van een andere lidstaat en die hun statutaire zetel, centrale bestuur of hoofdvestiging in die lidstaat hebben, met inbegrip van de rechtspersonen die in de EU zijn gevestigd en eigendom zijn van of onder zeggenschap staan van onderdanen van de andere partij.
Sector of subsector
|
Omschrijving van voorbehouden
|
ALLE SECTOREN
|
Binnen de onderneming overgeplaatste personen
BG: Het aantal binnen de onderneming overgeplaatste personen mag niet meer dan 10 % bedragen van het gemiddelde jaarlijkse aantal burgers van de EU dat de desbetreffende Bulgaarse rechtspersoon in dienst heeft. Wanneer het aantal werknemers minder dan 100 bedraagt, mag het aantal binnen de onderneming overgeplaatste personen, mits daarvoor toestemming wordt verleend, meer dan 10 % van het totale aantal werknemers bedragen.
HU: Niet geconsolideerd voor natuurlijke personen die partner zijn in een Armeense rechtspersoon.
|
ALLE SECTOREN
|
Trainees
AT, CZ, DE, ES, FR, HU, LT: Het traineeship moet verband houden met de verkregen universitaire graad.
|
ALLE SECTOREN
|
Algemeen directeuren en auditors
AT: Algemeen directeuren van filialen van entiteiten met rechtspersoonlijkheid moeten ingezetenen zijn van Oostenrijk. Natuurlijke personen die binnen een entiteit met rechtspersoonlijkheid of filiaal verantwoordelijk zijn voor de naleving van de Oostenrijkse handelswetgeving, moeten in Oostenrijk wonen.
FI: Een buitenlander die als particulier een onderneming heeft, moet over een handelsvergunning beschikken en moet zijn vaste verblijfplaats in de EER hebben. Voor alle sectoren geldt dat de directeur in de EER moet wonen. Voor bepaalde ondernemingen kunnen echter uitzonderingen worden gemaakt.
FR: Wanneer de algemeen directeur van een industriële, commerciële of ambachtelijke activiteit geen verblijfsvergunning heeft, is speciale toestemming vereist.
RO: De meerderheid van de accountants van een commerciële onderneming en hun plaatsvervangers moeten Roemeens staatsburger zijn.
SE: De algemeen directeur van een entiteit met rechtspersoonlijkheid of een filiaal moet in Zweden wonen.
|
|
SE: Houders/aanvragers van geregistreerde rechten (octrooien, handelsmerken, modellen, kwekersrechten) die geen ingezetene van Zweden zijn, moeten een Zweedse ingezetene als vertegenwoordiger aanwijzen voor procedures, kennisgevingen, e.d.
SI: Houders/aanvragers van geregistreerde rechten (octrooien, handelsmerken, modellen) die geen ingezetene van Slovenië zijn, moeten een in Slovenië geregistreerde vertegenwoordiger aanwijzen voor procedures, kennisgevingen, e.d.
|
ALLE SECTOREN
|
Erkenning
EU: De EU-richtlijnen betreffende de wederzijdse erkenning van diploma's zijn uitsluitend van toepassing op EU-burgers. Het recht om in de ene EU-lidstaat een gereglementeerd beroep uit te oefenen, geeft niet het recht tot uitoefening van dat beroep in een andere lidstaat
.
|
4.
Industrie
|
|
H.
Uitgave, druk en reproductie van opgenomen media
(ISIC rev. 3.1: 22), met uitzondering van uitgeven en drukken voor een vast bedrag of op contractbasis
|
IT: Nationaliteitsvereiste voor uitgevers.
HR: Ingezetenschapsvereiste voor uitgevers.
PL: Nationaliteitsvereiste voor de hoofdredacteur van kranten en tijdschriften.
SE: Ingezetenschapsvereiste voor uitgevers en eigenaars van uitgeverijen en drukkerijen.
|
6.
ZAKELIJKE DIENSTEN
|
|
A.
Vrije beroepen
|
|
a)
Juridische diensten
(CPC 861)
met uitzondering van juridisch advies, juridische documentatie en certificering die worden verstrekt door beoefenaren van juridische beroepen die met publieke functies zijn belast, zoals notarissen, gerechtsdeurwaarders of andere ambtenaren.
|
AT, BE, BG, CY, DE, EE, EL, ES, FR, HU, IE, IT, LT, LU, MT, PL, PT, RO, SK, UK: Voor volledige toelating tot de balie, die vereist is voor de beoefening van het interne recht (het EU-recht en het recht van de lidstaat) en voor vertegenwoordiging voor rechtbanken, geldt een nationaliteitsvereiste. Voor ES kan door de bevoegde instanties ontheffing worden verleend.
BE, FI, LU: Voor volledige toelating tot de balie, die vereist is voor wettelijke vertegenwoordiging, geldt een nationaliteits- en een ingezetenschapsvereiste. Voor vertegenwoordiging voor het Hof van Cassatie in andere dan strafzaken gelden in BE quota.
BG: Armeense advocaten mogen alleen onderdanen van Armenië wettelijk vertegenwoordigen op basis van wederkerigheid en in samenwerking met een Bulgaarse advocaat. Voor juridische bemiddeling is permanent ingezetenschap vereist.
|
|
CY: Nationaliteits- en ingezetenschapsvereiste voor verleners van juridische diensten. Voor volledige toelating tot de balie geldt een nationaliteits- en een ingezetenschapsvereiste. Alleen advocaten die aan de balie zijn ingeschreven, mogen vennoot, aandeelhouder of lid van de raad van bestuur van een advocatenkantoor op Cyprus zijn.
FR: Voor de toegang van advocaten tot het beroep van "avocat auprès de la Cour de Cassation" en "avocat auprès du Conseil d’Etat" gelden quota en een nationaliteitsvereiste.
HR: Voor volledige toelating tot de balie, die vereist is voor wettelijke vertegenwoordiging, geldt een nationaliteitsvereiste (staatsburgerschap van een EU-lidstaat).
HU: Voor volledige toelating tot de balie geldt een nationaliteits- en een ingezetenschapsvereiste. Voor buitenlandse advocaten is juridische dienstverlening beperkt tot het verstrekken van juridisch advies, dat moet plaatsvinden op basis van een samenwerkingscontract met een Hongaarse advocaat of een Hongaars advocatenkantoor.
LV: Nationaliteitsvereiste voor beëdigde advocaten, aan wie wettelijke vertegenwoordiging in strafzaken voorbehouden is.
DK: Alleen juristen met een Deense vergunning tot uitoefening van het juridische beroep mogen juridisch advies verstrekken. Om een Deense vergunning te verkrijgen, moet een juridisch examen worden afgelegd.
LU: Nationaliteitsvereiste voor het verlenen van juridische diensten met betrekking tot Luxemburgs en EU-recht.
SE: Voor toelating tot de balie, die noodzakelijk is om de Zweedse titel "advokat" te mogen voeren, is ingezetenschap vereist.
|
|
ES, PT: Nationaliteitsvereiste voor toegang tot het beroep van "solicitador" en voor gemachtigden inzake industriële eigendom.
LT: Voor octrooiadvocaten geldt een nationaliteitsvereiste.
SI: Voor vertegenwoordiging voor rechtbanken tegen betaling is commerciële aanwezigheid in Slovenië verplicht. Een buitenlandse advocaat die in het buitenland zijn beroep mag uitoefenen, mag juridische diensten verlenen of het recht beoefenen op de voorwaarden van artikel 34 bis van de wet op de advocatuur, mits is voldaan aan de voorwaarde van feitelijke wederkerigheid. Of aan deze laatste voorwaarde is voldaan, wordt gecontroleerd door het ministerie van Justitie. Commerciële aanwezigheid voor door de Sloveense balie benoemde advocaten is beperkt tot individueel gevestigde advocaten, advocatenkantoren in de vorm van een personenvennootschap met beperkte aansprakelijkheid of advocatenkantoren met onbeperkte aansprakelijkheid (personenvennootschap). De activiteiten van advocatenkantoren zijn beperkt tot het uitoefenen van het beroep van advocaat. Alleen advocaten mogen vennoot zijn in een advocatenkantoor.
|
b)
1. Accountants en boekhouders
(CPC 86212 andere dan accountants, CPC 86213, CPC 86219 en CPC 86220)
|
FR: Accountants en boekhouders moeten toestemming krijgen van de minister van Economie, Financiën en Industrie, in overleg met de minister van Buitenlandse Zaken. Maximale ingezetenschapsvereiste: vijf jaar.
IT: Ingezetenschapsvereiste.
CY: Nationaliteitsvereiste.
|
b)
2. Auditors
(CPC 86211 en 86212 anders dan accountants)
|
BG: Buitenlandse auditors mogen auditdiensten verlenen, maar uitsluitend op basis van wederkerigheid en mits zij voldoen aan eisen die gelijkwaardig zijn aan die welke gelden voor Bulgaarse auditors en geslaagd zijn voor de examens.
CY: Nationaliteitsvereiste.
DK: Ingezetenschapsvereiste.
ES: Nationaliteitsvereiste voor wettelijk erkende auditors en voor administrateurs, directeurs en partners van ondernemingen andere dan die waarop de 8e EEG-richtlijn inzake het vennootschapsrecht van toepassing is.
HR: Enkel gecertificeerde auditors die over een officieel door de Kroatische Kamer van Auditors erkende vergunning beschikken, mogen auditdiensten verlenen.
FI: Ten minste één van de accountants van een Finse vennootschap moet ingezetene zijn.
IT: Ingezetenschapsvereiste voor zelfstandige auditors.
SE: Alleen in Zweden erkende of gecertificeerde auditors en in Zweden geregistreerde auditkantoren mogen wettelijk verplichte audits uitvoeren bij bepaalde rechtspersonen, waaronder alle vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid, en bij natuurlijke personen. Alleen in Zweden erkende auditors en geregistreerde registeraccountancyondernemingen mogen aandeelhouder zijn van of vennoot zijn in ondernemingen die erkende audits uitvoeren (voor officiële doeleinden). Ingezetenschap in de EER of Zwitserland is vereist voor certificering of erkenning. De titels "erkend auditor" en "gecertificeerde auditor" mogen alleen worden gebruikt door auditors die zijn erkend of gecertificeerd in Zweden. Auditors van coöperatieve verenigingen of bepaalde andere ondernemingen die geen gecertificeerde of erkende accountants zijn, moeten in een EER-land wonen. De bevoegde autoriteit kan vrijstelling verlenen van deze vereiste.
SI: Ten minste één lid van de raad van bestuur van een in Slovenië gevestigd auditkantoor moet permanent ingezetene van Slovenië zijn.
|
c)
Belastingadvies
(CPC 863)
|
CY: Nationaliteitsvereiste.
HR, HU, IT: Ingezetenschapsvereiste.
|
d)
Architecten
en
e)
Stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten
(CPC 8671 en CPC 8674)
|
EE: Ten minste een van de verantwoordelijke personen (projectmanager of consultant) moet ingezetene van Estland zijn.
BG: Nationaliteitsvereiste voor stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten.
CY: Nationaliteitsvereiste.
HR, HU, IT: Ingezetenschapsvereiste.
SK: Lidmaatschap van de relevante beroepsvereniging vereist; lidmaatschap van relevante buitenlandse organisaties kan worden aanvaard. Ingezetenschapsvereiste, waarop echter uitzonderingen mogelijk zijn.
|
f)
Diensten van ingenieurs
en
g)
Geïntegreerde technische diensten
(CPC 8672 en CPC 8673)
|
EE: Ten minste een van de verantwoordelijke personen (projectmanager of consultant) moet ingezetene van Estland zijn.
CY: Nationaliteitsvereiste.
CZ, HR, IT, SK: Ingezetenschapsvereiste.
HU: Ingezetenschapsvereiste (voor CPC 8673 geldt alleen een ingezetenschapsvereiste voor trainees).
|
h)
Artsen (met inbegrip van psychologen) en tandartsen
(CPC 9312 en deel van CPC 85201)
|
CZ, LT, IT, SK: Ingezetenschapsvereiste.
CZ, RO, SK: Voor buitenlandse natuurlijke personen is toestemming van de bevoegde instanties vereist.
BE, LU: Voor trainees is voor buitenlandse natuurlijke personen toestemming van de bevoegde instanties vereist.
BG, CY, MT: Nationaliteitsvereiste.
DK: Voor maximaal 18 maanden kan beperkte toestemming voor het vervullen van een bepaalde functie worden verleend; hiervoor geldt een ingezetenschapsvereiste.
|
|
FR: Nationaliteitsvereiste. Toegang is evenwel mogelijk binnen jaarlijks vastgestelde quota.
HR: Voor alle personen die rechtstreeks aan patiënten diensten verlenen of patiënten behandelen, is een vergunning van de beroepsvereniging vereist.
LV: Buitenlanders die een medisch beroep willen uitoefenen, hebben toestemming nodig van de lokale volksgezondheidsinstanties; deze wordt verleend naargelang van de economische behoefte aan artsen en tandartsen in een bepaalde regio.
PL: Buitenlanders hebben toestemming nodig voor het uitoefenen van een medisch beroep. Buitenlandse artsen hebben beperkt kiesrecht binnen de beroepsvereniging.
PT: Ingezetenschapsvereiste voor psychologen.
SI: Artsen, tandartsen, verloskundigen, verpleegkundigen en apothekers moeten een vergunning hebben van de beroepsvereniging; andere gezondheidswerkers moeten zijn geregistreerd.
|
i)
Dierenartsen
(CPC 932)
|
BG, CY, DE, EL, HR, FR, HU: Nationaliteitsvereiste.
CZ, SK: Nationaliteits- en ingezetenschapsvereiste.
IT: Ingezetenschapsvereiste.
PL: Nationaliteitsvereiste. Buitenlanders kunnen toestemming aanvragen om het beroep van dierenarts uit te oefenen.
|
j)
1. Verloskundigen
(deel van CPC 93191)
|
BG: Nationaliteitsvereiste.
BE, LU: Voor trainees is voor buitenlandse natuurlijke personen toestemming van de bevoegde instanties vereist.
CZ, CY, LT, EE, RO, SK: Voor buitenlandse natuurlijke personen is toestemming van de bevoegde instanties vereist.
DK: Voor maximaal 18 maanden kan beperkte toestemming voor het vervullen van een bepaalde functie worden verleend; hiervoor geldt een ingezetenschapsvereiste.
FR: Nationaliteitsvereiste. Toegang is evenwel mogelijk binnen jaarlijks vastgestelde quota.
IT: Ingezetenschapsvereiste.
LV: De economische behoefte wordt vastgesteld op basis van het totale aantal door de lokale volksgezondheidsinstanties erkende verloskundigen in een bepaalde regio.
PL: Nationaliteitsvereiste. Buitenlanders kunnen toestemming aanvragen om het beroep van dierenarts uit te oefenen.
CY, HU: Niet geconsolideerd.
HR: Voor alle personen die rechtstreeks aan patiënten diensten verlenen of patiënten behandelen, is een vergunning van de beroepsvereniging vereist.
SI: Verloskundigen moeten een vergunning hebben van de beroepsvereniging.
|
j)
2. Verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel
(deel van CPC 93191)
|
AT: Buitenlandse dienstverleners zijn uitsluitend in de volgende activiteiten toegelaten: verpleegkundigen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten, logopedisten, diëtisten en voedingsdeskundigen.
BE, FR, LU: Voor trainees is voor buitenlandse natuurlijke personen toestemming van de bevoegde instanties vereist.
HR: Voor alle personen die rechtstreeks aan patiënten diensten verlenen of patiënten behandelen, is een vergunning van de beroepsvereniging vereist.
CY, CZ, EE, RO, SK, LT: Voor buitenlandse natuurlijke personen is toestemming van de bevoegde instanties vereist.
BG, CY, HU: Nationaliteitsvereiste.
DK: Voor maximaal 18 maanden kan beperkte toestemming voor het vervullen van een bepaalde functie worden verleend; hiervoor geldt een ingezetenschapsvereiste.
CY, CZ, EL, IT: Onderzoek naar de economische behoefte: het besluit is afhankelijk van regionale vacatures en tekorten.
LV: De economische behoefte wordt vastgesteld op basis van het totale aantal door de lokale volksgezondheidsinstanties erkende verpleegkundigen in een bepaalde regio.
SI: Verpleegkundigen en apothekers moeten een vergunning hebben van de beroepsvereniging; medisch assistenten moeten zijn geregistreerd.
|
k)
Detailhandel in farmaceutische producten en detailhandel in medische en orthopedische goederen
(CPC 63211)
en andere diensten van apothekers
|
FR: Nationaliteitsvereiste. Binnen vastgestelde quota kan evenwel toegang worden verleend aan onderdanen van Armenië, mits de dienstverlener een Franse graad in de farmacie bezit.
CY, DE, EL, SK: Nationaliteitsvereiste.
HU: Nationaliteitsvereiste, behalve voor detailhandel in farmaceutische producten en detailhandel in medische en orthopedische goederen (CPC 63211).
IT, PT: Ingezetenschapsvereiste.
|
D.
Onroerend goed
|
|
a)
Van eigen of geleased onroerend goed (CPC 821)
|
FR, HU, IT, PT: Ingezetenschapsvereiste.
CY, LV, MT, SI: Nationaliteitsvereiste.
|
b)
Voor een vast bedrag of op contractbasis (CPC 822)
|
DK: Ingezetenschapsvereiste, tenzij de Deense ondernemingsautoriteit hiervan afziet.
FR, HU, IT, PT: Ingezetenschapsvereiste.
CY, LV, MT, SI: Nationaliteitsvereiste.
|
E.
Verhuur/lease zonder bedieningspersoneel
|
|
c)
Andere vervoermiddelen
(CPC 83101, CPC 83102 en CPC 83105)
|
SE: Ingezetenschap in de EER verplicht (CPC 83101).
|
e)
Consumentenartikelen (CPC 832)
|
EU: Nationaliteitsvereiste voor specialisten en trainees.
|
f)
Verhuur van telecommunicatieapparatuur (CPC 7541)
|
EU: Nationaliteitsvereiste voor specialisten en trainees.
|
F.
Andere zakelijke diensten
|
|
e)
Technische testen en analyses
(CPC 8676)
|
IT, PT: Ingezetenschapsvereiste voor biologen en chemisch analisten.
CY: Ingezetenschapsvereiste voor biologen en chemisch analisten.
|
f)
Adviseurs en consulenten op het gebied van landbouw, jacht en bosbouw (CPC 881)
|
IT: Ingezetenschapsvereiste voor landbouwkundigen en "periti agrari".
|
j)
2. Veiligheidsdiensten
(CPC 87302, CPC 87303, CPC 87304 en CPC 87305)
|
BE, BG, CY, CZ, EE, LV, LT, MT, PL, RO, SI, SK: Nationaliteits- en ingezetenschapsvereiste.
DK: Nationaliteits- en ingezetenschapsvereiste voor managers en voor bewaking van vliegvelden.
ES, PT: Nationaliteitsvereiste voor gespecialiseerd personeel.
FR: Nationaliteitsvereiste voor (algemeen) directeuren.
IT: Nationaliteitsvereiste (Italië of EU) en ingezetenschapsvereiste voor de noodzakelijke vergunning voor beveiligings- en bewakingsdiensten en waardetransporten.
|
k)
Aanverwante wetenschappelijke en technische adviezen (CPC 8675)
|
DE: Nationaliteitsvereiste voor door de overheid aangestelde landmeters.
FR: Nationaliteitsvereiste voor landmeteractiviteiten in verband met het vaststellen van eigendomsrechten en wetgeving inzake grondbezit.
CY: Nationaliteitsvereiste voor eigendom van diensten in verband met geologie, geofysica, kadastraal onderzoek en cartografie.
IT, PT: Ingezetenschapsvereiste.
|
l)
1. Onderhoud en reparatie van vaartuigen
(deel van CPC 8868)
|
MT: Nationaliteitsvereiste.
|
l)
2. Onderhoud en reparatie van spoorwegmaterieel
(deel van CPC 8868)
|
LV: Nationaliteitsvereiste.
|
l)
3. Onderhoud en reparatie van auto's, motorfietsen, sneeuwscooters en wegtransportmiddelen
(CPC 6112, CPC 6122, deel van CPC 8867 en deel van CPC 8868)
|
EU: Voor onderhoud en reparatie van auto's, motorfietsen en skimotoren: nationaliteitsvereiste voor specialisten en trainees.
|
l)
5. Onderhoud en reparatie van producten van metaal, machines (met uitzondering van kantoormachines), toestellen (met uitzondering van vervoermiddelen en kantoortoestellen) en consumentenartikelen
(CPC 633, CPC 7545, CPC 8861, CPC 8862, CPC 8864, CPC 8865 en CPC 8866)
|
EU: Nationaliteitsvereiste, behalve voor:
BE, DE, DK, ES, FR, EL, HU, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SE, UK voor CPC 633, 8861, 8866;
BG voor reparatie van consumentenartikelen (met uitzondering van juwelen): CPC 63301, 63302, deel van 63303, 63304, 63309;
AT voor CPC 633, 8861-8866;
EE, FI, LV, LT voor CPC 633, 8861-8866;
CZ, SK voor CPC 633, 8861-8865; en
SI voor CPC 633, 8861, 8866.
|
m)
Schoonmaak van gebouwen
(CPC 874)
|
CY, EE, HR, MT, PL, RO, SI: Nationaliteitsvereiste.
|
n)
Fotografie
(CPC 875)
|
HR, LV: Nationaliteitsvereiste.
BG, PL: Nationaliteitsvereiste voor luchtfotografie.
|
p)
Drukkerijen en uitgeverijen
(CPC 88442)
|
HR: Ingezetenschapsvereiste voor bestuur uitgeverij en redactiestaf.
SE: ingezetenschapsvereiste voor uitgevers en eigenaars van uitgeverijen en drukkerijen.
IT: Eigenaren van een uitgeverij of een drukkerij en uitgevers moeten onderdaan zijn van een EU-lidstaat.
|
q)
Organisatie van congressen
(deel van CPC 87909)
|
SI: Nationaliteitsvereiste.
|
r)
1. Vertalers en tolken
(CPC 87905)
|
FI: Ingezetenschapsvereiste voor erkende vertalers.
|
r)
3. Incassobureaus
(CPC 87902)
|
BE, EL: Nationaliteitsvereiste.
IT: Niet geconsolideerd.
|
r)
4. Kredietrapportage
(CPC 87901)
|
BE, EL: Nationaliteitsvereiste.
IT: Niet geconsolideerd.
|
r)
5. Vermenigvuldigen van teksten
(CPC 87904)
|
EU: Nationaliteitsvereiste.
|
8.
BOUWNIJVERHEID EN AANVERWANTE CIVIELTECHNISCHE DIENSTEN
(CPC 511, CPC 512, CPC 513, CPC 514, CPC 515, CPC 516, CPC 517 en CPC 518)
|
BG: Buitenlandse specialisten moeten ten minste twee jaar ervaring in de bouw hebben.
CY: Er gelden specifieke voorwaarden en toestemming van de bevoegde instanties is vereist voor buitenlandse natuurlijke personen.
|
9.
HANDEL
(met uitzondering van de handel in wapens, munitie en oorlogsmaterieel)
|
|
C.
Detailhandel
|
|
a)
Detailhandel in voedingsmiddelen
(CPC 631)
|
FR: Nationaliteitsvereiste voor tabakshandelaren ("buraliste").
ES: Voor detailhandel in tabak. Voor vestiging is de nationaliteit van een EU-lidstaat vereist.
|
10.
ONDERWIJS (alleen particulier gefinancierd)
|
|
A.
Basisonderwijs
(CPC 921)
|
FR: Nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten kunnen onderdanen van Armenië evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook om les te geven.
IT: Nationaliteitsvereiste voor dienstverleners die staatsdiploma's mogen afgeven.
EL: Nationaliteitsvereiste voor leraren.
|
B.
Voortgezet onderwijs
(CPC 922)
|
FR: Nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten kunnen onderdanen van Armenië evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook om les te geven.
IT: Nationaliteitsvereiste voor dienstverleners die staatsdiploma's mogen afgeven.
EL: Nationaliteitsvereiste voor leraren.
LV: Nationaliteitsvereiste voor voortgezet technisch en beroepsonderwijs voor leerlingen met een handicap (CPC 9224).
|
C.
Hoger onderwijs
(CPC 923)
|
FR: Nationaliteitsvereiste. De bevoegde autoriteiten kunnen onderdanen van Armenië evenwel toestemming verlenen om een onderwijsinstelling op te richten en te besturen, alsook om les te geven.
CZ, SK: Nationaliteitsvereiste voor hoger onderwijs, behalve voor postsecundair technisch en beroepsonderwijs (CPC 92310).
IT: Nationaliteitsvereiste voor dienstverleners die staatsdiploma's mogen afgeven.
|
E.
Andere vormen van onderwijs
(CPC 929)
|
CZ, SK: Nationaliteitsvereiste voor de meerderheid van de bestuursleden.
|
12.
FINANCIËLE DIENSTEN
|
|
A.
Verzekeringen en daarmee samenhangende diensten
|
AT: Het beheer van een filiaal moet in handen zijn van twee natuurlijke personen die ingezetene van Oostenrijk zijn.
EE: Voor directe verzekeringen mag het bestuursorgaan van een verzekeringsmaatschappij die is opgericht in de vorm van een naamloze vennootschap met Armeense kapitaalparticipatie, gedeeltelijk bestaan uit onderdanen van Armenië, maar slechts in evenredigheid met de Armeense participatie; het aantal buitenlandse leden mag in geen geval hoger zijn dan de helft van het aantal leden van het bestuursorgaan. Het bestuurshoofd van een dochteronderneming of van een zelfstandige maatschappij moet zijn vaste verblijfplaats in Estland hebben.
ES: Ingezetenschapsvereiste voor actuarissen (of twee jaar ervaring).
HR: Ingezetenschapsvereiste.
IT: Ingezetenschapsvereiste voor actuarissen.
PL: Ingezetenschapsvereiste voor verzekeringsmakelaars.
FI: De algemeen directeuren en ten minste één accountant van een verzekeringsmaatschappij moeten in de EU wonen, tenzij door de bevoegde instanties vrijstelling is verleend. De algemeen agent van een Armeense verzekeringsmaatschappij moet een ingezetene zijn van Finland, tenzij de onderneming haar hoofdkantoor in de EU heeft.
|
B.
Bankdiensten en andere financiële diensten (met uitzondering van verzekeringen)
|
BG: De uitvoerend directeuren en de manager moeten permanent ingezetene van Bulgarije zijn.
FI: Algemeen directeuren en ten minste één auditor van kredietinstellingen moeten in de EER wonen, tenzij door de financiële toezichthouder vrijstelling is verleend. Een makelaar (individuele persoon) op een derivatenbeurs moet in de EU wonen.
IT: "Consulenti finanziari" (verkopers van financiële diensten) moeten ingezetene van een EU-lidstaat zijn.
HR: Ingezetenschapsvereiste. De raad van bestuur moet leiding geven aan de activiteiten van een kredietinstelling vanaf het grondgebied van de Republiek Kroatië. Ten minste één lid van de raad van bestuur moet vloeiend Kroatisch spreken.
LT: Ten minste één directeur binnen de administratie van de bank moet permanent in Litouwen wonen.
PL: Nationaliteitsvereiste voor ten minste één bankdirecteur.
SE: De oprichter van een spaarbank moet een natuurlijke persoon zijn die in de EER woont.
|
13.
GEZONDHEIDSZORG EN MAATSCHAPPELIJKE DIENSTVERLENING
(alleen particulier gefinancierd)
|
|
A.
Ziekenhuizen (CPC 9311)
B.
Ambulances (CPC 93192)
C.
Intramurale gezondheidszorg andere dan verpleging in een ziekenhuis (CPC 93193)
E.
Maatschappelijke dienstverlening (CPC 933)
|
FR: Voor managementfuncties is toestemming vereist. Voor de procedure wordt rekening gehouden met de beschikbaarheid van plaatselijke managers.
LV: Er wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd voor artsen, tandartsen, verloskundigen, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en paramedisch personeel.
PL: Buitenlanders hebben toestemming nodig voor het uitoefenen van een medisch beroep. Buitenlandse artsen hebben beperkt kiesrecht binnen de beroepsvereniging.
HR: Voor alle personen die rechtstreeks aan patiënten diensten verlenen of patiënten behandelen, is een vergunning van de beroepsvereniging vereist.
|
14.
TOERISME EN REIZEN
|
|
A.
Hotels, restaurants en catering
(CPC 641, CPC 642 en CPC 643)
met uitzondering van catering in de luchtvaart
|
BG: Wanneer de overheid (de staat en/of gemeenten) meer dan 50 % van de aandelen van een Bulgaars bedrijf bezit, mag het aantal buitenlandse managers het aantal Bulgaarse managers niet overschrijden.
HR: Nationaliteitsvereiste voor horeca- en cateringdiensten door huishoudens en kleinschalige bedrijven op het platteland.
|
B.
Reisbureaus en reisorganisatoren
(met inbegrip van reisleiders)
(CPC 7471)
|
BG: Wanneer de overheid (de staat en/of gemeenten) meer dan 50 % van de aandelen van een Bulgaars bedrijf bezit, mag het aantal buitenlandse managers het aantal Bulgaarse managers niet overschrijden.
CY: Nationaliteitsvereiste.
HR: Goedkeuring van het ministerie van Toerisme vereist voor de functie van kantoordirecteur.
|
C.
Toeristische gidsen (CPC 7472)
|
BG, CY, ES, FR, EL, HR, HU, LT, MT, PL, PT, SK: Nationaliteitsvereiste.
IT: Toeristische gidsen uit niet-EU-landen moeten een specifieke vergunning aanvragen.
|
15.
CULTUUR, SPORT EN RECREATIE
(andere dan audiovisuele diensten)
|
|
A.
Amusement (met inbegrip van theater, concerten, circussen en discotheken)
(CPC 9619)
|
FR: Voor managementfuncties is toestemming vereist. Nationaliteitsvereiste indien toestemming voor meer dan twee jaar verlangd wordt.
|
16.
VERVOER
|
|
A.
Vervoer over zee
a)
Internationaal passagiersvervoer
(CPC 7211 zonder nationale cabotage)
b)
Internationaal goederenvervoer
(CPC 7212 zonder nationale cabotage)
|
EU: Nationaliteitsvereiste voor scheepsbemanningen.
AT: Nationaliteitsvereiste voor de meerderheid van de algemeen directeuren.
SE: De commandant van een handelsvaartuig of een traditioneel vaartuig moet Zweeds onderdaan zijn.
|
D.
Vervoer over de weg
|
|
a)
Passagiersvervoer
(CPC 7121 en CPC 7122)
|
AT: Nationaliteitsvereiste voor personen en aandeelhouders die gemachtigd zijn om een rechtspersoon of een partnerschap te vertegenwoordigen.
DK, HR: Nationaliteits- en ingezetenschapsvereiste voor managers.
BG, MT: Nationaliteitsvereiste.
|
b)
Goederenvervoer
(CPC 7123, met uitzondering van vervoer van post- en koerierzendingen voor eigen rekening
).
|
AT: Nationaliteitsvereiste voor personen en aandeelhouders die gemachtigd zijn om een rechtspersoon of een partnerschap te vertegenwoordigen.
BG, MT: Nationaliteitsvereiste.
HR: Nationaliteits- en ingezetenschapsvereiste voor managers.
|
E.
Vervoer van andere goederen dan brandstof, via pijpleidingen
(CPC 7139)
|
AT: Nationaliteitsvereiste voor algemeen directeuren.
|
17.
AANVULLENDE DIENSTEN VOOR VERVOER
|
|
A.
Aanvullende diensten voor vervoer over zee
a)
Behandeling van zeevracht
b)
Opslag
(deel van CPC 742)
c)
In- en uitklaring
d)
Opslag van containers
e)
Diensten van scheepsagenten
f)
Maritieme expediteursdiensten
g)
Verhuur van vaartuigen met bemanning
(CPC 7213)
h)
Duwen en slepen
(CPC 7214)
i)
Ondersteunende diensten voor vervoer over zee
(deel van CPC 745)
j)
Andere ondersteunende en aanvullende diensten (met uitzondering van catering)
(deel van CPC 749)
|
AT: Nationaliteitsvereiste voor de meerderheid van de algemeen directeuren.
BG, MT: Nationaliteitsvereiste.
DK, NL: Ingezetenschapsvereiste voor in- en uitklaring.
EL: Nationaliteitsvereiste voor in- en uitklaring.
|
D.
Aanvullende diensten voor vervoer over de weg
d)
Verhuur van vrachtwagens met chauffeur
(CPC 7124)
|
AT: Nationaliteitsvereiste voor personen en aandeelhouders die gemachtigd zijn om een rechtspersoon of een partnerschap te vertegenwoordigen.
BG, MT: Nationaliteitsvereiste.
|
F.
Aanvullende diensten voor het vervoer van andere goederen dan brandstof, via pijpleidingen
a)
Opslag van andere goederen dan brandstof, vervoerd via pijpleidingen
(deel van CPC 742)
|
AT: Nationaliteitsvereiste voor algemeen directeuren.
|
19.
ENERGIEDIENSTEN
|
|
A.
Diensten in verband met de mijnbouw
(CPC 883)
|
CY: Nationaliteitsvereiste.
SK: Ingezetenschapsvereiste.
|
20.
OVERIGE DIENSTEN, NIET ELDERS INGEDEELD
|
|
a)
Wassen, reinigen en verven (CPC 9701)
|
EU: Nationaliteitsvereiste.
|
b)
Haarverzorging (CPC 97021)
|
EU: Nationaliteitsvereiste.
CY: Voor haarverzorging geldt een nationaliteits- en een ingezetenschapsvereiste.
|
c)
Cosmetische behandeling, manicure en pedicure
(CPC 97022)
|
EU: Nationaliteitsvereiste.
|
d)
Overige schoonheidsverzorging n.e.i.
(CPC 97029)
|
EU: Nationaliteitsvereiste.
|
e)
Diensten van kuuroorden en niet-therapeutische massages, voor zover die met het oog op ontspanning en lichamelijk welzijn en niet voor medische of revalidatiedoeleinden worden verleend
(CPC ver. 1.0 97230)
|
EU: Nationaliteitsvereiste.
|
________________
BIJLAGE VIII-D
VOORBEHOUDEN VAN DE EUROPESE UNIE
MET BETREKKING TOT DIENSTVERLENERS OP CONTRACTBASIS EN BEOEFENAREN VAN EEN VRIJ BEROEP
1.
De Europese Unie staat toe dat dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep uit Armenië door middel van de aanwezigheid van natuurlijke personen overeenkomstig de artikelen 156 en 157 en met inachtneming van de ter zake dienende voorwaarden op haar grondgebied diensten verlenen binnen de onderstaande economische activiteiten.
2.
De lijst bevat de volgende elementen:
a)
in de eerste kolom is de sector of subsector vermeld waarop het voorbehoud van toepassing is; en
b)
in de tweede kolom worden de toepasselijke beperkingen beschreven.
Wanneer de in b) bedoelde kolom slechts lidstaatspecifieke voorbehouden bevat, gaan de lidstaten die er niet in worden vermeld, in de betrokken sector verbintenissen zonder voorbehouden aan. Het ontbreken van lidstaatspecifieke voorbehouden in een bepaalde sector doet geen afbreuk aan horizontale voorbehouden of aan eventuele voor de hele EU geldende sectorspecifieke voorbehouden.
De EU gaat geen verbintenissen voor dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep aan voor andere sectoren van economische activiteit dan die welke hieronder expliciet vermeld zijn.
3.
Verbintenissen inzake dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep zijn niet van toepassing in gevallen waarin het de bedoeling of het gevolg van hun tijdelijke aanwezigheid is in te grijpen in arbeids- of managementgeschillen of onderhandelingen, dan wel het resultaat van dergelijke geschillen of onderhandelingen op andere wijze te beïnvloeden.
4.
Onderstaande lijst omvat geen maatregelen met betrekking tot kwalificatie-eisen en procedures, technische normen, en vergunningsvereisten en -procedures die geen beperking in de zin van de artikelen 156 en 157 vormen. Zelfs wanneer deze maatregelen (zoals een verplichte vergunning, de verplichte erkenning van kwalificaties in gereglementeerde sectoren, de verplichting om specifieke examens (met inbegrip van taalexamens) af te leggen en de verplichting om een wettelijke verblijfplaats te hebben op het grondgebied waar de economische activiteit wordt uitgeoefend) niet in onderstaande lijst zijn opgenomen, zijn zij in elk geval van toepassing op dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep uit Armenië.
5.
Alle andere verplichtingen in wet- en regelgeving van de EU en haar lidstaten aangaande binnenkomst, verblijf, arbeid en sociale zekerheid blijven van toepassing, regelingen betreffende verblijfsperiode, minimumloon en collectieve loonovereenkomsten inbegrepen.
6.
Onderstaande lijst bevat geen maatregelen betreffende door de partijen toegekende subsidies.
7.
Onderstaande lijst laat het bestaan van overheidsmonopolies en exclusieve rechten in de betrokken sectoren, zoals door de EU uiteengezet in de bijlagen VIII-A en VIII-B, onverlet.
8.
In sectoren waar onderzoek naar de economische behoefte wordt uitgevoerd, is het belangrijkste criterium de beoordeling van de relevante marktsituatie in de EU-lidstaat of de regio waar de dienst zal worden verleend, onder meer met betrekking tot het aantal bestaande dienstverleners en de gevolgen voor die dienstverleners.
9.
De uit de onderstaande lijst voortvloeiende rechten en verplichtingen hebben geen directe werking, zodat er niet rechtstreeks rechten voor natuurlijke personen of rechtspersonen uit voortvloeien.
10.
De partijen staan toe dat dienstverleners op contractbasis uit de andere partij door middel van de aanwezigheid van natuurlijke personen overeenkomstig de in artikel 156 uiteengezette voorwaarden op hun grondgebied diensten verlenen in de volgende subsectoren:
a)
juridische diensten met betrekking tot internationaal publiekrecht en buitenlands recht (d.w.z. niet-EU-recht);
b)
accountants en boekhouders;
c)
belastingadvies;
d)
architecten, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten;
e)
diensten van ingenieurs en geïntegreerde technische diensten;
f)
diensten in verband met computers en aanverwante diensten;
g)
onderzoek en ontwikkeling;
h)
reclame;
i)
managementadvies;
j)
diensten in verband met managementadvies;
k)
technische testen en analyses;
l)
aanverwante wetenschappelijke en technische adviezen;
m)
onderhoud en reparatie van apparatuur in het kader van servicecontracten na verkoop of lease;
n)
vertaling;
o)
inspectie van bouwterreinen;
p)
milieudiensten;
q)
reisbureaus en reisorganisatoren; en
r)
amusement.
11.
De partijen staan toe dat beoefenaren van een vrij beroep uit de andere partij door middel van de aanwezigheid van natuurlijke personen overeenkomstig de in artikel 157 uiteengezette voorwaarden op hun grondgebied diensten verlenen in de volgende subsectoren:
a)
juridische diensten met betrekking tot internationaal publiekrecht en buitenlands recht (d.w.z. niet-EU-recht);
b)
architecten, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten;
c)
diensten van ingenieurs en geïntegreerde technische diensten;
d)
diensten in verband met computers en aanverwante diensten;
e)
managementadvies en diensten in verband daarmee;
f)
vertaling.
Sector of subsector
|
Omschrijving van voorbehouden
|
ALLE SECTOREN
|
Erkenning
EU: EU-richtlijnen betreffende de wederzijdse erkenning van diploma's zijn uitsluitend van toepassing op onderdanen van EU-lidstaten. Het recht om in de ene lidstaat een gereglementeerd beroep uit te oefenen, geeft niet het recht tot uitoefening van dat beroep in een andere lidstaat.
|
Juridisch advies met betrekking tot internationaal publiekrecht en buitenlands recht (d.w.z. niet-EU-recht)
(deel van CPC 861)
|
AT, CY, DE, EE, IE, LU, NL, PL, PT, SE, UK: Geen.
BE, ES, HR, IT, EL: Voor BVB's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
LV: Voor DC's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
BG, CZ, DK, FI, HU, LT, MT, RO, SI, SK: Er wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
DK: Alleen advocaten met een Deense vergunning mogen juridisch advies verstrekken. Om een Deense vergunning te verkrijgen, moet een juridisch examen worden afgelegd.
FR: Volledige (vereenvoudigde) toegang tot de balie via een bekwaamheidstest is vereist. Voor de toegang van advocaten tot het beroep van "avocat auprès de la Cour de Cassation" en "avocat auprès du Conseil d’Etat" gelden quota en een nationaliteitsvereiste.
HR: Voor volledige toelating tot de balie, die vereist is voor wettelijke vertegenwoordiging, geldt een nationaliteitsvereiste.
|
|
SI: Voor vertegenwoordiging voor rechtbanken tegen betaling is commerciële aanwezigheid in Slovenië verplicht. Een buitenlandse advocaat die in het buitenland zijn beroep mag uitoefenen, mag juridische diensten verlenen of het recht beoefenen op de voorwaarden van artikel 34 bis van de wet op de advocatuur, mits is voldaan aan de voorwaarde van feitelijke wederkerigheid. Of aan deze laatste voorwaarde is voldaan, wordt gecontroleerd door het ministerie van Justitie. Commerciële aanwezigheid voor door de Sloveense balie benoemde advocaten is beperkt tot individueel gevestigde advocaten, advocatenkantoren in de vorm van een personenvennootschap met beperkte aansprakelijkheid of advocatenkantoren met onbeperkte aansprakelijkheid (personenvennootschap). De activiteiten van advocatenkantoren zijn beperkt tot het uitoefenen van het beroep van advocaat. Alleen advocaten mogen vennoot zijn in een advocatenkantoor.
|
Accountants en boekhouders
(CPC 86212 andere dan accountants, CPC 86213, CPC 86219 en CPC 86220)
|
CY, DE, EE, ES, FR, IE, IT, LU, NL, PL, PT, SI, SE, UK: Geen.
AT: De werkgever moet lid zijn van de betreffende beroepsvereniging in het land van herkomst (als een dergelijke vereniging bestaat).
FR: Toestemming verplicht. Accountants en boekhouders moeten toestemming krijgen van de minister van Economie, Financiën en Industrie, in overleg met de minister van Buitenlandse Zaken.
BG, CZ, DK, EL, FI, HU, LT, LV, MT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
HR: Ingezetenschapsvereiste.
|
Belastingadvies
(CPC 863)
|
BE, DE, EE, ES, FR, IE, IT, LU, NL, PL, SI, SE, UK: Geen.
AT: De werkgever moet lid zijn van de betreffende beroepsvereniging in het land van herkomst (als een dergelijke vereniging bestaat). Nationaliteitsvereiste voor vertegenwoordiging bij bevoegde autoriteiten.
BG, CZ, DK, EL, FI, HU, LT, LV, MT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
CY: Niet geconsolideerd voor de indiening van belastingaangiften.
PT: Niet geconsolideerd.
HR, HU: Ingezetenschapsvereiste.
|
Architecten
en
Stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten
(CPC 8671 en CPC 8674)
|
EE, EL, FR, IE, LU, MT, NL, PL, PT, SI, SE, UK: Geen.
BE, ES, HR, IT: Voor BVB's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
LV: Voor DC's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
FI: Natuurlijke personen moeten aantonen dat zij over speciale kennis beschikken die relevant is voor de verleende dienst.
BG, CY, CZ, DE, DK, FI, HU, LT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
AT: Uitsluitend planning, waarvoor: onderzoek naar de economische behoefte.
HR, HU, SK: Ingezetenschapsvereiste
|
Diensten van ingenieurs
en
Geïntegreerde technische diensten
(CPC 8672 en CPC 8673)
|
EE, EL, FR, IE, LU, MT, NL, PL, PT, SI, SE, UK: Geen.
BE, ES, HR, IT: Voor BVB's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
LV: Voor DC's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
FI: Natuurlijke personen moeten aantonen dat zij over speciale kennis beschikken die relevant is voor de verleende dienst.
BG, CY, CZ, DE, DK, FI, HU, LT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
AT: Uitsluitend planning, waarvoor: Onderzoek naar de economische behoefte.
HR, HU: Ingezetenschapsvereiste
|
Diensten in verband met computers en aanverwante diensten
(CPC 84)
|
EE, EL, FR, IE, LU, MT, NL, PL, PT, SI, SE: Geen.
ES, IT: Voor BVB's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
LV: Voor DC's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
BE: Voor BVB's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
AT, DE, BG, CY, CZ, DK, FI, HU, LT, RO, SK, UK: Onderzoek naar de economische behoefte.
HR: Ingezetenschapsvereiste voor DC’s. Niet geconsolideerd voor BVB's.
|
Onderzoek en ontwikkeling
(CPC 851, 852 met uitzondering van psychologen
, 853)
|
EU, met uitzondering van BE: Gastovereenkomst met een erkende onderzoeksorganisatie vereist
.
CZ, DK, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
BE, UK: Niet geconsolideerd.
HR: Ingezetenschapsvereiste.
|
Reclame
(CPC 871)
|
BE, CY, DE, EE, ES, FR, IE, HR, IT, LU, NL, PL, PT, SI, SE, UK: Geen.
AT, BG, CZ, DK, FI, HU, LT, LV, MT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
|
Managementadvies
(CPC 865)
|
DE, EE, EL, FR, IE, LV, LU, MT, NL, PL, PT, SI, SE, UK: Geen.
ES, IT: Voor BVB's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
BE, HR: Voor BVB's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
AT, BG, CY, CZ, DK, FI, HU, LT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
|
Diensten in verband met managementadvies
(CPC 866)
|
DE, EE, EL, FR, IE, LV, LU, MT, NL, PL, PT, SI, SE, UK: Geen.
BE, ES, HR, IT: Voor BVB's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
AT, BG, CY, CZ, DK, FI, LT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
HU: Onderzoek naar de economische behoefte, behalve voor arbitrage en bemiddeling (CPC 86602), waarvoor: Niet geconsolideerd.
|
Technische testen en analyses
(CPC 8676)
|
BE, DE, EE, EL, ES, FR, HR, IE, IT, LU, NL, PL, SI, SE, UK: Geen.
AT, BG, CY, CZ, DK, FI, HU, LT, LV, MT, PT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
|
Aanverwante wetenschappelijke en technische adviezen
(CPC 8675)
|
BE, EE, EL, ES, IE, IT, HR, LU, NL, PL, SI, SE, UK: Geen.
AT, CY, CZ, DE, DK, FI, HU, LT, LV, MT, PT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
DE: Niet geconsolideerd voor door de overheid aangestelde landmeters.
FR: Niet geconsolideerd voor landmeteractiviteiten in verband met het vaststellen van eigendomsrechten en wetgeving inzake grondbezit.
BG: Niet geconsolideerd.
|
Onderhoud en reparatie van vaartuigen
(deel van CPC 8868)
|
BE, CY, EE, EL, ES, FR, HR, IT, LV, LU, NL, PL, PT, SI, SE: Geen.
AT, BG, CZ, DE, DK, FI, HU, IE, LT, MT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
UK: Niet geconsolideerd
|
Onderhoud en reparatie van spoorwegmaterieel
(deel van CPC 8868)
|
BE, CY, EE, EL, ES, FR, HR, IT, LV, LU, MT, NL, PL, PT, SI, SE: Geen.
AT, BG, CZ, DE, DK, FI, HU, IE, LT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
UK: Niet geconsolideerd.
|
Onderhoud en reparatie van auto's, motorfietsen, sneeuwscooters en wegtransportmiddelen
(CPC 6112, CPC 6122, deel van CPC 8867 en deel van CPC 8868)
|
BE, EE, EL, ES, FR, HR, IT, LV, LU, NL, PL, PT, SI, SE: Geen.
AT, BG, CY, CZ, DE, DK, FI, HU, IE, LT, MT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
UK: Niet geconsolideerd
|
Onderhoud en reparatie van luchtvaartuigen en delen daarvan
(deel van CPC 8868)
|
BE, CY, EE, EL, ES, FR, HR, IT, LV, LU, MT, NL, PL, PT, SI, SE: Geen.
AT, BG, CZ, DE, DK, FI, HU, IE, LT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
UK: Niet geconsolideerd
|
Onderhoud en reparatie van producten van metaal, machines (met uitzondering van kantoormachines), toestellen (met uitzondering van vervoermiddelen en kantoortoestellen) en consumentenartikelen
(CPC 633, CPC 7545, CPC 8861, CPC 8862, CPC 8864, CPC 8865 en CPC 8866)
|
BE, EE, EL, ES, FR, IT, HR, LV, LU, MT, NL, PL, PT, SI, SE, UK: Geen.
AT, BG, CY, CZ, DE, DK, FI, HU, IE, LT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
|
Vertaling
(CPC 87905, met uitzondering van officiële of beëdigde activiteiten)
|
DE, EE, FR, LU, MT, NL, PL, PT, SI, SE, UK: Geen.
BE, ES, IT, EL: Voor BVB's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
CY, LV: Voor DC's wordt een onderzoek naar de economische behoefte uitgevoerd.
AT, BG, CZ, DK, FI, HU, IE, LT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
HR: Niet geconsolideerd voor BVB's.
|
Inspectie van bouwterreinen
(CPC 5111)
|
BE, DE, EE, EL, ES, FR, HR, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, SI, SE, UK: Geen.
AT, BG, CY, CZ, DK, FI, HU, LT, LV, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
|
Milieudiensten
(CPC 9401
, CPC 9402, CPC 9403, CPC 9404
, deel van CPC 94060
, CPC 9405, deel van CPC 9406, CPC 9409)
|
BE, EE, ES, FR, HR, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, SI, SE, UK: Geen.
AT, BG, CY, CZ, DE, DK, EL, FI, HU, LT, LV, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
|
Reisbureaus en reisorganisatoren (met inbegrip van reisleiders
)
(CPC 7471)
|
AT, CZ, DE, EE, ES, FR, IT, LU, NL, PL, SI, SE: Geen.
BG, DK, EL, FI, HU, LT, LV, MT, PT, RO, SK: Onderzoek naar de economische behoefte.
BE, CY, DK, FI, IE: Niet geconsolideerd, behalve voor reisleiders (die tot taak hebben een groep reizigers van minimaal tien personen te begeleiden, zonder als gids op te treden op specifieke locaties).
HR: Ingezetenschapsvereiste.
UK: Niet geconsolideerd
|
Amusement ander dan audiovisuele diensten (met inbegrip van theater, concerten, circussen en discotheken)
(CPC 9619)
|
BG, CZ, DE, DK, EE, EL, ES, FI, HU, IE, IT, LT, LU, LV, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SE: Een hogere kwalificatie
kan vereist zijn. Onderzoek naar de economische behoefte.
AT: Hogere kwalificaties en onderzoek naar de economische behoefte, behalve voor personen die voor het grootste deel van hun beroep werkzaam zijn op het gebied van de kunst en die het grootste deel van hun inkomen uit die activiteit halen, onder voorwaarde dat zij geen andere commerciële activiteiten in Oostenrijk uitoefenen, waarvoor: geen.
CY: Onderzoek naar de economische behoefte voor concerten en discotheken.
FR: Niet geconsolideerd voor DC, maar:
a)
de werkvergunning wordt afgegeven voor een periode van maximaal negen maanden, die met drie maanden kan worden verlengd.
b)
onderzoek naar de economische behoefte verplicht; en
c)
het amusementsbedrijf moet een belasting betalen aan het Office Français de l'Immigration et de l'Intégration.
Niet geconsolideerd voor BVB's.
SI: Het verblijf is beperkt tot zeven dagen per evenement. Voor circussen en kermissen is de verblijfsduur beperkt tot maximaal 30 dagen per kalenderjaar.
BE, UK: Niet geconsolideerd.
|
______________
BIJLAGE VIII-E
VOORBEHOUDEN VAN ARMENIË
MET BETREKKING TOT VESTIGING
1.
In onderstaande lijst zijn de economische activiteiten opgenomen waarvoor de Republiek Armenië uit hoofde van artikel 144, lid 2, ten aanzien van de nationale behandeling of de meestbegunstigingsbehandeling voorbehouden toepast op vestigingen en ondernemers uit de Europese Unie.
De lijst bevat de volgende elementen:
a)
een lijst van horizontale voorbehouden die van toepassing zijn op alle sectoren en subsectoren;
b)
een lijst van sector- of subsectorspecifieke voorbehouden, met de voor de betrokken sector of subsector van toepassing zijnde voorbehouden.
Een voorbehoud ten aanzien van een activiteit die niet geliberaliseerd (niet geconsolideerd) is, wordt als volgt tot uitdrukking gebracht: "Geen verplichtingen inzake nationale behandeling of meestbegunstigingsbehandeling".
2.
In overeenstemming met artikel 141, lid 3, bevat onderstaande lijst geen maatregelen betreffende door de partijen verleende subsidies.
3.
De uit de onderstaande lijst voortvloeiende rechten en verplichtingen hebben geen directe werking, zodat er niet rechtstreeks rechten voor natuurlijke personen of rechtspersonen uit voortvloeien.
4.
Overeenkomstig artikel 144 zijn niet-discriminerende vereisten (bijvoorbeeld met betrekking tot de rechtsvorm of de verplichting om een vergunning te verkrijgen) die op alle op het grondgebied actieve dienstverleners van toepassing zijn ongeacht hun nationaliteit, vestigingsplaats of soortgelijke maatstaven, niet in deze bijlage opgenomen, aangezien de overeenkomst hen onverlet laat.
Horizontale voorbehouden
Meestbegunstigingsbehandeling
Armenië behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te handhaven die aan landen een gedifferentieerde behandeling toekennen ingevolge een internationale investerings- of andere handelsovereenkomst die van kracht is of die werd ondertekend voor de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst.
Armenië behoudt zich het recht voor om maatregelen vast te stellen of te handhaven die aan een land een gedifferentieerde behandeling toekennen op grond van een bestaande of toekomstige bilaterale of multilaterale overeenkomst die
a)
een interne markt voor diensten en investeringen creëert;
b)
het recht van vestiging verleent; of
c)
de onderlinge aanpassing van de wetgeving in één of meer economische sectoren vereist.
Voor de toepassing van deze uitzondering geldt het volgende:
a)
Een interne markt voor diensten en investeringen betekent een ruimte zonder interne grenzen waarin het vrije verkeer van diensten, kapitaal en personen gegarandeerd is.
b)
Het recht van vestiging houdt een verplichting in om in substantie alle belemmeringen voor vestiging op te heffen tussen de partijen bij de overeenkomst inzake regionale economische integratie door het van kracht worden van die overeenkomst, en houdt voor onderdanen van de partijen bij de overeenkomst inzake regionale economische integratie het recht in om ondernemingen op te richten en te exploiteren onder dezelfde voorwaarden als die welke in de interne wetgeving van het land waar een dergelijke onderneming wordt gevestigd voor eigen onderdanen zijn vastgesteld.
c)
Onder onderlinge aanpassing van de wetgevingen wordt verstaan:
i)
de afstemming van de wetgeving van één of meer partijen bij de overeenkomst inzake regionale economische integratie op de wetgeving van de andere partij of partijen bij die overeenkomst; of
ii)
de opname van gemeenschappelijke wetgeving in de interne rechtsorde van de partijen bij de overeenkomst inzake regionale economische integratie.
Een dergelijke afstemming of opname vindt pas plaats, en wordt pas geacht te hebben plaatsgevonden vanaf het ogenblik waarop deze is vastgesteld in de rechtsorde van de partij of partijen bij de overeenkomst inzake regionale economische integratie.
Nutsbedrijven
Economische activiteiten die op nationaal of lokaal niveau als nutsbedrijven worden beschouwd, kunnen voorbehouden zijn aan overheidsmonopolies; ook kunnen hiervoor exclusieve rechten aan particuliere exploitanten zijn verleend.
Onroerend goed
Buitenlandse natuurlijke personen kunnen geen grond in Armenië verwerven, tenzij anders bepaald in de wet.
Voorbehouden per sector
1.
Zakelijke diensten
Vrije beroepen
Wat betreft juridische documentatie en certificering zijn notariële diensten voorbehouden aan de Armeense staat.
Voor auditdiensten kan een als besloten vennootschap of als vennootschap met beperkte aansprakelijkheid geregistreerde rechtspersoon die voldoet aan de Armeense wet op auditactiviteiten in aanmerking komen voor een vergunning voor het verlenen van auditdiensten.
Andere zakelijke diensten
Dienstverleners op het gebied van technische testen en analyses moeten naar Armeens recht opgerichte rechtspersonen zijn.
2.
Vervoer
Aanvullende diensten voor alle vormen van vervoer
Wat betreft bevrachtingsagenten en vrachtinspectie moet in- en uitklaring worden uitgevoerd door een erkende in Armenië gevestigde douane-expediteur.
________________
BIJLAGE VIII-F
VERBINTENISSEN VAN ARMENIË
MET BETREKKING TOT GRENSOVERSCHRIJDENDE DIENSTVERLENING
1.
In onderstaande lijst van verbintenissen zijn de economische activiteiten opgenomen die overeenkomstig artikel 151 door de Republiek Armenië zijn geliberaliseerd, alsook, door middel van voorbehouden, de beperkingen inzake markttoegang en nationale behandeling die gelden voor diensten en dienstverleners uit de Europese Unie in die activiteiten. De lijst bevat de volgende elementen:
a)
in de eerste kolom wordt de sector of subsector vermeld waarin de partij de verbintenis is aangegaan, en het geliberaliseerde gebied waarop de voorbehouden van toepassing zijn;
b)
in de tweede kolom worden de toepasselijke voorbehouden beschreven.
Voor sectoren of subsectoren die niet in onderstaande lijst zijn vermeld, zijn geen verbintenissen aangegaan.
2.
Onderstaande lijst bevat geen maatregelen met betrekking tot kwalificatievereisten en -procedures, technische normen, en vergunningsvereisten en -procedures die geen beperking ten aanzien van markttoegang of nationale behandeling in de zin van de artikelen 149 en 150 vormen. Zelfs wanneer deze maatregelen (zoals een verplichte vergunning, een universeledienstverplichting, een verplichte erkenning van kwalificaties in gereglementeerde sectoren, een verplichting om specifieke examens (met inbegrip van taalexamens) af te leggen, en een niet-discriminerende verplichting dat bepaalde activiteiten niet mogen worden uitgeoefend in beschermde milieugebieden of gebieden van bijzonder historisch en artistiek belang) niet in de lijst zijn opgenomen, zijn zij in elk geval van toepassing op dienstverleners en investeerders van de andere partij.
3.
Onderstaande lijst doet geen afbreuk aan de haalbaarheid van vorm van dienstverlening 1 in bepaalde dienstensectoren en -subsectoren, noch aan overheidsmonopolies en exclusieve rechten als beschreven in de lijst van verbintenissen inzake vestiging.
4.
Overeenkomstig artikel 141, lid 3, bevat onderstaande lijst geen maatregelen betreffende door de partijen verleende subsidies.
5.
De uit deze lijst van verbintenissen voortvloeiende rechten en verplichtingen hebben geen directe werking, zodat er voor individuele natuurlijke personen of rechtspersonen niet rechtstreeks rechten uit voortvloeien.
Sector of subsector
|
Omschrijving van voorbehouden
|
Horizontaal
|
Geen.
|
1.
Zakelijke diensten
|
|
A.
Vrije beroepen
|
|
Juridische diensten (CPC 861)
|
Vorm 1: Geen, met uitzondering van het opstellen van wetgevingsdocumenten.
Vorm 2: Geen.
|
Accountants
Auditors
Boekhouders
(CPC 862)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Diensten in verband met belastingen (CPC 863)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Architecten
Diensten van ingenieurs
Geïntegreerde technische diensten
Stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten
(CPC 8671, 8672, 8673, 8674)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Artsen en tandartsen (CPC 9312)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Dierenartsen (CPC 932)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
B.
Diensten in verband met computers en aanverwante diensten
|
|
Advies met betrekking tot de installatie van computerapparatuur
Diensten in verband met de installatie van software
Gegevensverwerking
Gegevensbanken
Onderhoud en reparatie van kantoormachines en -toestellen, met inbegrip van computers
Andere computerdiensten, met inbegrip van voorbereiding van gegevens
(CPC 841, 842, 843, 844, 845, 849)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
C.
Onderzoek en ontwikkeling
|
|
Onderzoek en ontwikkeling (CPC 851-853)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
D.
Onroerend goed
|
|
Van eigen of geleased onroerend goed
Voor een vast bedrag of op contractbasis
(CPC 821, 822)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
E.
Verhuur/lease zonder bedieningspersoneel
|
|
Voertuigen voor personenvervoer
Voertuigen voor goederenvervoer
Schepen
Luchtvaartuigen
Andere transportmiddelen voor vervoer over land
Andere machines en werktuigen
(CPC 83101, 83102, 83103, 83104, 83105, 83106 - 83109)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
F.
Andere zakelijke diensten
|
|
Reclame (CPC 871)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Markt- en opinieonderzoek
Managementadvies
Diensten in verband met managementadvies
(CPC 864, 865, 866)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Technische testen en analyses (CPC 8676)
|
Vorm 1: Dienstverleners op het gebied van technische testen en analyses moeten naar Armeens recht opgerichte rechtspersonen zijn.
Vorm 2: Geen.
|
Consulenten op het gebied van landbouw, jacht en bosbouw (CPC 881**)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Consulenten op het gebied van mijnbouw (CPC 883**)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Consulenten op het gebied van de industrie (CPC 884**, 885**)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Consulenten op het gebied van energiedistributie (CPC 887**)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Diensten van ingenieurs en aanverwante wetenschappelijke en technische adviezen (CPC 8675)
|
Vorm 1: Niet geconsolideerd.
Vorm 2: Geen.
|
Onderhoud en reparatie van uitrusting (met uitzondering van zeeschepen, luchtvaartuigen of andere vervoermiddelen)
(CPC 633 + 8861-8866)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Fotografen (CPC 875)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Verpakkingsdiensten (CPC 876)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Drukkerijen en uitgeverijen (CPC 88442)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Organisatie van congressen
Vertaling en vertolking
(CPC 87909, 87905)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
2.
Communicatiediensten
|
|
A.
Post- en koeriersdiensten (CPC 7511+7512)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
B.
Telecommunicatiediensten
|
|
Spraaktelefonie
Pakketgeschakelde en circuitgeschakelde datatransmissiediensten op faciliteitenbasis en faxdiensten op faciliteitenbasis
Pakketgeschakelde en circuitgeschakelde datatransmissiediensten op basis van doorverkoop; faxdiensten op basis van doorverkoop
Telex- en telegraafdiensten, op faciliteitenbasis of op basis van doorverkoop
Particuliere huurlijnen
(CPC 7521, 7522, CPC 7523)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Publieke mobiele diensten, met inbegrip van analoge/digitale mobiele telefonie, diensten voor persoonlijke communicatie (PCS), mobiele radio (SMR), Global System Mobile Communications (GSM), mobiele satellietdiensten (MSS)
Semafoondiensten en mobiele datadiensten, op faciliteitenbasis of op basis van doorverkoop
(CPC 75213 + CPC 75291)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Internationale telecommunicatiediensten met toegevoegde waarde, op faciliteitenbasis, bedraad of draadloos, met inbegrip van:
e-mail;
voicemail;
online-informatie en gegevensbanken;
electronic data interchange;
geavanceerde/extra faxdiensten, met inbegrip van "opslaan en doorzenden", "opslaan en opzoeken";
conversie van codes en protocollen;
online-informatie en/of gegevensverwerking (met inbegrip van de verwerking van transacties)
(CPC 7523 + CPC 843)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Internationale telecommunicatiediensten met toegevoegde waarde, op basis van doorverkoop, nationale telecommunicatiediensten met toegevoegde waarde, op faciliteitenbasis of op basis van doorverkoop, bedraad of draadloos, met inbegrip van:
e-mail;
voicemail;
online-informatie en gegevensbanken;
electronic data interchange;
geavanceerde/extra faxdiensten, met inbegrip van "opslaan en doorzenden", "opslaan en opzoeken";
conversie van codes en protocollen;
online-informatie en/of gegevensverwerking (met inbegrip van de verwerking van transacties)
(CPC 7523 + CPC 843)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Diensten in verband met telecommunicatie (CPC 754)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
C.
Audiovisuele diensten
|
|
Productie en distributie van films en video's
Vertoning van films
Radio en televisie (met uitzondering van transmissie)
Geluidsopnamen
(CPC 9611, 9612, 9613)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
3.
Bouwnijverheid en aanverwante civieltechnische diensten
|
|
A.
Algemene bouwkundige werken voor gebouwen
B.
Algemene bouwkundige werken voor civieltechnische werken
C.
Installatie en assemblage
D.
Afwerking van gebouwen
(CPC 512, 513, 514 + 516, 517)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
4.
Handel
|
|
A.
Handelsbemiddeling
B.
Groothandel
(CPC 61111, 6113**, 6121**, 621, 622)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
C.
Detailhandel
(CPC 61112, 6113**, 6121**, 631, 632)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
D.
Franchising (CPC 8929)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
5.
Onderwijs
|
|
A.
Hoger onderwijs (CPC 923)
B.
Volwasseneneducatie (CPC 924)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
6.
Milieudiensten
|
|
A.
Diensten in verband met afvalwater (riolering)
B.
Beheer van vaste en gevaarlijke afvalstoffen, met uitzondering van grensoverschrijdend vervoer van gevaarlijke afvalstoffen
a)
Afvalverzameling en -verwerking
b)
Rioolwaterverwerking en vergelijkbare diensten
C.
Bescherming van luchtkwaliteit en klimaat (reiniging van uitlaatgassen)
D.
Lawaaibestrijding en reductie van trillingen
E.
Sanering en schoonmaak van bodem en water
–
Behandeling en sanering van verontreinigde bodem en verontreinigd water (bescherming van natuur en landschap)
F.
Bescherming van de biodiversiteit en het landschap
–
Bescherming van natuur en landschap
G.
Overige diensten in verband met het milieu en aanverwante diensten
(CPC 9401, 9402, 9403, 9404, 9405, 9406, 9409)
|
Vorm 1: Niet geconsolideerd, behalve voor consulenten.
Vorm 2: Geen.
|
7.
Financiële diensten
|
|
A.
Verzekeringen en daarmee samenhangende diensten
|
Vorm 1: Niet geconsolideerd voor de volgende sectoren:
a)
Directe verzekeringen, met uitzondering van verzekering van risico's in verband met:
i)
zeevaart, commerciële luchtvaart, ruimtevaart en vracht (met inbegrip van satellieten), waarbij de verzekering een of meer van de volgende onderdelen dekt: de vervoerde goederen, het vervoerende voertuig en enige daaruit voortvloeiende aansprakelijkheid; en
ii)
goederen in het internationale douanevervoer.
b)
Verzekeringsbemiddeling, met uitzondering van herverzekering, retrocessie en verzekering van risico's in verband met:
i) zeevaart, commerciële luchtvaart, ruimtevaart en vracht (met inbegrip van satellieten), waarbij de verzekering een of meer van de volgende onderdelen dekt: de vervoerde goederen, het vervoerende voertuig en enige daaruit voortvloeiende aansprakelijkheid; en
ii)
goederen in het internationale douanevervoer.
Vorm 2: Geen.
|
B.
Bancaire en andere financiële diensten
|
Vorm 1: Niet geconsolideerd voor de volgende sectoren:
a)
transacties voor eigen rekening of voor rekening van cliënten op de beurs, de onderhandse markt of anderszins, ten aanzien van:
i)
geldmarktinstrumenten (met inbegrip van cheques, effecten en depositocertificaten);
ii)
deviezen;
iii)
afgeleide producten, zoals bij voorbeeld termijnen en opties;
iv)
wisselkoers- en rentetariefinstrumenten, met inbegrip van producten als swaps en rentetermijncontracten;
v)
verhandelbare effecten; en
vi)
andere verhandelbare stukken en financiële activa, met inbegrip van ongemunt goud en zilver;
b)
deelneming in de uitgifte van diverse soorten effecten, met inbegrip van het garanderen en plaatsen van effecten als agent en het verlenen van daarmee verband houdende diensten;
c)
geldmakelaarsdiensten;
d)
beheer van activa, zoals beheer van contanten of portefeuillebeheer, alle vormen van beheer van collectieve investeringen, beheer van pensioenfondsen, diensten aangaande bewaarneming, depositodiensten en fiduciaire diensten;
e)
vereffenings- en verrekeningsdiensten voor financiële activa met inbegrip van effecten, afgeleide producten en andere verhandelbare stukken.
Vorm 2: Geen.
|
8.
Gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening
|
|
A.
Ziekenhuizen (directe eigendom en beheer op basis van een vast bedrag)
B.
Andere menselijke gezondheidszorg (directe eigendom en beheer op basis van een vast bedrag)
(CPC 9311, 9319)
|
Vorm 1: Technisch niet haalbaar.
Vorm 2: Geen.
|
9.
Toerisme en aanverwante diensten
|
|
A.
Hotels en restaurants (CPC 641-643)
|
Vorm 1: Technisch niet haalbaar.
Vorm 2: Geen.
|
B.
Reisbureaus en reisorganisatoren
C.
Toeristengidsen
(CPC 7471, 7472)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
10.
Cultuur, sport en recreatie
|
|
A.
Amusement (ander dan audiovisuele diensten)
B.
Persagentschappen
C.
Sport en recreatie
(CPC 9619, 962, 964)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
11.
Vervoer
|
|
A.
Vervoer over zee
|
|
Passagiersvervoer
Goederenvervoer
Verhuur van schepen met bemanning
(CPC 7211, 7212, 7213)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Opslag van containers
Diensten van scheepsagenten
Maritieme expediteursdiensten
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Ondersteunende diensten voor vervoer over water
(CPC 745)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
B.
Luchtvervoer
|
|
Onderhoud en reparatie van luchtvaartuigen (CPC 8868**)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Verkoop en marketing van luchtvervoersdiensten, met inbegrip van geautomatiseerde boekingssystemen
(CPC 748 + 749)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Grondafhandeling
|
Vorm 1: Niet geconsolideerd.
Vorm 2: Geen.
|
Beheer van luchthavens
|
Vorm 1: Niet geconsolideerd.
Vorm 2: Geen.
|
C.
Vervoer per spoor
|
|
Passagiersvervoer
Goederenvervoer
(CPC 7111, 7112)
|
Vorm 1: Niet geconsolideerd.
Vorm 2: Geen.
|
Onderhoud en reparatie van spoorwegmaterieel (CPC 8868**)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Ondersteunende diensten voor vervoer per spoor (CPC 743)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
D.
Vervoer over de weg
|
|
Passagiersvervoer
Goederenvervoer
Verhuur van vrachtwagens met chauffeur
(CPC 7121, 7122, 7123, 7124)
|
Vorm 1: Gedifferentieerde behandeling met betrekking tot belastingen en heffingen voor de exploitatie en het onderhoud van openbare wegen en voor de afgifte van inreisvergunningen.
Vorm 2: Geen.
|
Onderhoud en reparatie van materieel voor vervoer over de weg (CPC 6112)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Ondersteunende diensten voor vervoer over de weg (CPC 744)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
12.
Aanvullende diensten voor alle vormen van vervoer
|
|
Vrachtbehandeling (CPC 741)
Opslag (CPC 742)
|
Vorm 1: Geen.
Vorm 2: Geen.
|
Bevrachtingsagentschappen
Andere ondersteunende en aanvullende diensten voor vervoer
(CPC 748, 749)
|
Vorm 1: In- en uitklaring worden uitgevoerd door een erkende in Armenië gevestigde douane-expediteur.
Vorm 2: Geen.
|
13.
Energiediensten
|
|
Vervoer van brandstoffen via pijpleidingen (CPC 7131)
|
Vorm 1: Niet geconsolideerd voor de volgende sectoren:
a)
vervoer van aardgas via pijpleidingen, met uitzondering van advies.
Vorm 2: Niet geconsolideerd voor de volgende sectoren:
a)
vervoer van aardgas via pijpleidingen, met uitzondering van advies.
|
________________
BIJLAGE VIII-G
VOORBEHOUDEN VAN DE REPUBLIEK ARMENIË
MET BETREKKING TOT DIENSTVERLENERS OP CONTRACTBASIS EN BEOEFENAREN VAN EEN VRIJ BEROEP
1.
De Republiek Armenië staat toe dat dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep uit de Europese Unie door middel van de aanwezigheid van natuurlijke personen overeenkomstig artikel 156 en 157 en met inachtneming van de ter zake dienende voorwaarden op haar grondgebied diensten verlenen binnen de onderstaande economische activiteiten:
2.
De lijst bevat de volgende elementen:
a)
in de eerste kolom is de sector of subsector vermeld waarop het voorbehoud van toepassing is; en
b)
in de tweede kolom worden de toepasselijke beperkingen beschreven.
De Republiek Armenië gaat geen verbintenissen voor dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep aan voor andere sectoren van economische activiteit dan die welke hieronder expliciet vermeld zijn.
3.
Verbintenissen inzake dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep zijn niet van toepassing in gevallen waarin het de bedoeling of het gevolg van hun tijdelijke aanwezigheid is in te grijpen in arbeids- of managementgeschillen of -onderhandelingen, dan wel het resultaat van dergelijke geschillen of onderhandelingen op andere wijze te beïnvloeden.
4.
Onderstaande lijst omvat geen maatregelen met betrekking tot kwalificatie-eisen en -procedures, technische normen, en vergunningsvereisten en -procedures die geen beperking in de zin van de artikelen 156 en 157 vormen. Zelfs wanneer deze maatregelen (zoals een verplichte vergunning, de verplichte erkenning van kwalificaties in gereglementeerde sectoren, de verplichting om specifieke examens (met inbegrip van taalexamens) af te leggen en de verplichting om een wettelijke verblijfplaats te hebben op het grondgebied waar de economische activiteit wordt uitgeoefend) niet in onderstaande lijst zijn opgenomen, zijn zij in elk geval van toepassing op dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep uit de EU.
5.
Alle andere verplichtingen in de wet- en regelgeving van de Republiek Armenië aangaande binnenkomst, verblijf, arbeid en sociale zekerheid blijven van toepassing, met inbegrip van regelingen betreffende verblijfsperiode, minimumloon en collectieve loonovereenkomsten.
6.
Onderstaande lijst bevat geen maatregelen betreffende door de partijen toegekende subsidies.
7.
Onderstaande lijst laat het bestaan van overheidsmonopolies en exclusieve rechten in de betrokken sectoren, zoals door de Republiek Armenië uiteengezet in de bijlagen VIII-E en VIII-F, onverlet.
8.
In de sectoren waar onderzoek naar de economische behoefte wordt uitgevoerd, is het belangrijkste criterium de beoordeling van de relevante marktsituatie in Armenië waar de dienst zal worden verleend, onder meer met betrekking tot het aantal bestaande dienstverleners en de gevolgen voor die dienstverleners.
9.
De uit de onderstaande lijst voortvloeiende rechten en verplichtingen hebben geen directe werking, zodat er niet rechtstreeks rechten voor natuurlijke personen of rechtspersonen uit voortvloeien.
10.
De Republiek Armenië staat toe dat dienstverleners op contractbasis en beoefenaren van een vrij beroep uit de Europese Unie door middel van de aanwezigheid van natuurlijke personen overeenkomstig de in de artikelen 156 en 157 uiteengezette voorwaarden op haar grondgebied diensten verlenen in de volgende subsectoren:
a)
juridische diensten (CPC 861);
b)
accountants en boekhouders (CPC 862);
c)
diensten in verband met belastingen (CPC 863);
d)
architecten (CPC 8671);
e)
diensten van ingenieurs (CPC 8672);
f)
geïntegreerde technische diensten (CPC 8673);
g)
stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten (CPC 8674);
h)
artsen en tandartsen (CPC 9312);
i)
dierenartsen (CPC 932);
j)
advies met betrekking tot de installatie van computerapparatuur (CPC 841);
k)
diensten in verband met de installatie van computerprogramma’s (software) (CPC 842);
l)
diensten in verband met gegevensverwerking (CPC 843);
m)
gegevensbanken (CPC 844);
n)
onderhoud en reparatie van kantoormachines en toebehoren, met inbegrip van computers (CPC 845);
o)
andere computerdiensten, met inbegrip van voorbereiding van gegevens (CPC 849);
p)
onderzoek en ontwikkeling (CPC 851*-853*);
q)
onroerend goed: van eigen of geleased onroerend goed (CPC 821);
r)
onroerend goed: voor een vast bedrag of op contractbasis (CPC 822);
s)
verhuur/lease zonder bedieningspersoneel; in verband met luchtvaartuigen (CPC 83104);
t)
verhuur/lease zonder bedieningspersoneel; in verband met andere vervoermiddelen (CPC 83101, 83102);
u)
verhuur/lease zonder bedieningspersoneel; in verband met andere machines en werktuigen (CPC 83106-83109);
v)
reclame (CPC 871);
w)
markt- en opinieonderzoek (CPC 864);
x)
managementadvies (CPC 865);
y)
diensten in verband met managementadvies (CPC 866);
z)
technische testen en analyses (CPC 8676);
aa)
consulenten op het gebied van de industrie (CPC 884, 885);
bb)
onderhoud en reparatie van uitrusting (met uitzondering van zeeschepen, luchtvaartuigen of andere vervoermiddelen) (CPC 633, 8861-8866);
cc)
drukkerijen en uitgeverijen (CPC 88442);
dd)
organisatie van congressen (CPC 87909); en
ee)
vertaling en vertolking (CPC 87905).
Sector of subsector
|
Omschrijving van voorbehouden
|
Horizontaal
|
Onroerend goed
Buitenlandse natuurlijke personen kunnen geen grond in Armenië verwerven, tenzij anders bepaald in de wet.
|
Zakelijke diensten
|
Beoefenaren van een vrij beroep
Toegang wordt verleend voor maximaal drie jaar.
|
________________