Samenvatting

Effectbeoordeling van het voorstel voor een verordening betreffende securitisatie

A. Maatregelen zijn nodig

Waarom? Wat is het probleem?

Vóór de crisis was de securitisatiemarkt als belangrijk financieringskanaal voor de Europese economie in volle groei. Deze markt kon zich tijdens de crisis goed staande houden, de verliezen waren verwaarloosbaar. Maar praktijken en gebeurtenissen elders, hoofdzakelijk in de VS, hebben het imago van securitisatie besmeurd. Dit stigma komt naar voren in het beeld dat beleggers hebben van de securitisatierisico's in de EU en ook in de regelgeving voor securitisatie die voornamelijk is gekalibreerd op de verliezen op de Amerikaanse markt. Omdat de verliezen door securitisatie in de VS een veelvoud vormen van die in de EU, wordt securitisatie in de EU door de regelgeving stiefmoederlijk behandeld.

Als gevolg van dat stigma en van de regelgevende behandeling is de securitisatiemarkt in de EU tot stilstand gekomen en is de economie van de EU een kanaal voor financiering kwijtgeraakt. Zonder securitisatie kunnen banken maar in beperkte mate activa verkopen. Bijgevolg zien zij zich in de huidige context van schuldafbouw vaak gedwongen hun balanstotaal te verkleinen door minder krediet te verstrekken. In Europa gebeurt 80 % van de financiële bemiddeling via banken, dus zijn de gevolgen voor de groei aanzienlijk. Het herstel zonder krediet verloopt stroef en belemmert de groei en het scheppen van banen.

Wat is het doel van dit initiatief?

Het algemene doel van dit initiatief is het doen heropleven van een betrouwbare securitisatiemarkt met het oog op een betere financiering van de economie in de EU, wat de link tussen bancaire schuldafbouw en kredietschaarste op korte termijn zal doen vervagen en op lange termijn een evenwichtigere en stabielere financieringsstructuur voor de economie van de EU zal opleveren. Concreet moet dat worden verwezenlijkt door te differentiëren tussen eenvoudige, transparante en gestandaardiseerde securitisatieproducten (STS), die een duurzaam financieringskanaal kunnen vormen voor de Europese economie, en meer gecompliceerde en ondoorzichtige producten. Vervolgens moet werk worden gemaakt van de standaardisering van de procedures en praktijken op de securitisatiemarkten en moeten inconsistenties in de regelgeving verdwijnen. Het succes van deze maatregelen zal worden afgemeten aan het verschil in prijs en het aantal uitgiften van STS-producten en van andere dan STS-producten.

Wat is de meerwaarde van maatregelen op EU-niveau? 

Securitisatieproducten maken deel uit van de EU-kapitaalmarkten, die open en geïntegreerd zijn. Securitisatie verbindt financiële instellingen uit verschillende lidstaten en niet-lidstaten. Vaak initiëren banken de leningen die gesecuritiseerd worden, terwijl financiële instellingen zoals verzekeraars en beleggingsinstellingen grensoverschrijdend ook over de Europese grenzen heen in deze producten beleggen. De regelgeving voor securitisatie is bovendien grotendeels gebaseerd op EU-wetgeving. Differentiatie van STS-producten kan daarom alleen worden bereikt met een initiatief op EU-niveau.

B. Oplossingen

Welke wetgevende en niet-wetgevende beleidsmaatregelen worden overwogen? Heeft een bepaalde optie de voorkeur? Waarom?

Voor de invoering van STS-criteria zijn een aantal opties overwogen: aanpassing van het regelgevingskader om rekening te houden met het verschillende risicoprofiel van STS-producten en standaardisering van de bouwstenen van de securitisatiewetgeving (d.w.z. definities, openbaarmakings- en duediligencevereisten). Op elk gebied zijn drie opties onderzocht: geen maatregelen, wetgevend en niet-wetgevend handelen.

De voorkeur gaat uit naar een wetgevende handeling die STS-criteria en een gedifferentieerd regelgevingskader voor STS-producten invoert en de bouwstenen van de securitisatiewetgeving standaardiseert (d.w.z. definities, openbaarmakings- en duediligencevereisten). Die optie zou differentiatie moeten bewerkstelligen en de regelgevende behandeling risicogevoeliger moeten maken dan thans het geval is. Bovendien zouden de bestaande heterogene bepalingen in de EU-wetgeving voor de definitie van securitisatie en de openbaarmakings- en duediligencevereisten hierdoor worden gestandaardiseerd. Dat moet het stigma helpen wegnemen en een betrouwbare en duurzame securitisatiemarkt nieuw leven inblazen.

Wie steunt welke optie?

De overgrote meerderheid van de belanghebbenden is gewonnen voor dit initiatief. Er is geen verschil in mening volgens categorie van respondenten, de overgrote meerderheid van de wetgevers, centrale banken, regulators, toezichthouders, marktspelers en denktanks is voor dit initiatief.

C. Gevolgen van de voorkeursoptie

Wat zijn de voordelen van de voorkeursoptie (enkel de belangrijkste)?

Voor zover de voorgestelde maatregelen de economie in de EU een nieuw financieringskanaal verschaffen dat minder onderhevig is aan allerlei restricties in de banksector, zullen zij de gevolgen van financiële crises voor de kredietverstrekking en dus de groei en de werkgelegenheid afzwakken. De sociale kosten van de crisis zullen worden teruggedrongen. Daarnaast zullen deze maatregelen de opkomst stimuleren van securitisatiestructuren waarvan de risico’s kunnen worden geanalyseerd, doorgrond en becijferd, ten behoeve van een securitisatiemarkt die zorgt voor een betere financiering van de economie in een context van financiële stabiliteit.

Niets lijkt erop te wijzen dat de voorgestelde maatregelen rechtstreekse of onrechtstreekse gevolgen voor het milieu zullen hebben. 

Wat zijn de kosten van de voorkeursoptie (enkel de belangrijkste)? 

Behalve de kosten voor marktdeelnemers en overheden om zich aan te passen aan het nieuwe regelgevingskader, zouden geen sociale en economische kosten van betekenis mogen ontstaan. Niets lijkt erop te wijzen dat de voorgestelde maatregelen rechtstreekse of onrechtstreekse gevolgen voor het milieu zullen hebben. 

Wat zijn de gevolgen voor bedrijven, voor het mkb en micro-ondernemingen?

De maatregelen zouden een aantal positieve gevolgen moeten hebben voor de financiering van het mkb. Ten eerste zou de opname van kortlopende securitisaties zoals ABCP in het STS-kader, met verbetering van hun toetsingskapitaal als gevolg, de groei van deze belangrijke financieringsbron voor het mkb moeten bevorderen.

Ten tweede zou dit initiatief de banken een instrument moeten verschaffen om hun balansen van risico's te ontdoen. Daarna zou het vrijgekomen kapitaal door de banken in toenemende mate moeten worden gebruikt om vers krediet te verschaffen aan gezinnen en bedrijven, voor het merendeel kleine en middelgrote ondernemingen in de EU.

Ten slotte zou het invoeren van één enkel coherent kader voor EU-securitisatie en het aanzetten van marktdeelnemers tot meer standaardisering moeten leiden tot lagere operationele kosten voor securitisaties. Aangezien deze kosten voor de securitisatie van mkb-leningen hoger dan gemiddeld liggen, zou de kostendaling een uitermate gunstige uitwerking moeten hebben op de kosten van kredietverstrekking aan het mkb.

Zijn er significante gevolgen voor de nationale begrotingen en overheden?

NEEN

Zijn er nog andere significante gevolgen? 

NEEN

D. follow-up

Wanneer wordt dit beleid geëvalueerd?

De aangekondigde wetgeving zal aan een omstandige beoordeling worden onderworpen (ongeveer 4 jaar na de omzettingstermijn) waarbij zal worden nagegaan in hoeverre de in dit verslag beschreven doelstellingen op effectieve en efficiënte wijze zijn verwezenlijkt. Dan zal worden beslist of nieuwe maatregelen of wijzigingen nodig zijn.