TOELICHTING

1.           ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

Het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), dat van toepassing is op de ultraperifere gebieden van de Unie, waartoe ook de Canarische eilanden behoren, staat in beginsel geen verschillen toe tussen belastingen die worden geheven op lokale producten en op producten uit Spanje of andere lidstaten. Artikel 349 VWEU (oud artikel 299, lid 2, VEG) maakt het echter mogelijk om voor deze gebieden specifieke maatregelen in te voeren omdat zij worden geconfronteerd met permanente belemmeringen die gevolgen hebben voor hun economische en sociale situatie.

Krachtens Beschikking 2002/546/EG van de Raad van 20 juni 2002[1], die is aangenomen op basis van artikel 299, lid 2, van het EG-Verdrag, mag Spanje tot 31 december 2011 bepaalde producten die lokaal worden geproduceerd op de Canarische Eilanden, vrijstellen van de "Arbitrio sobre Importaciones y Entregas de Mercancías en las islas Canarias" (AIEM-belasting) dan wel deze belasting verminderen. De bijlage bij de beschikking bevat een lijst van producten die in aanmerking komen voor vrijstelling en vermindering van de AIEM-belasting. Afhankelijk van het product mag het belastingverschil tussen lokaal vervaardigde producten en andere producten niet meer dan 5, 15 of 25 procentpunten bedragen.

In Beschikking 2002/546/EG worden de redenen voor het nemen van specifieke maatregelen uiteengezet, waaronder: de geïsoleerde ligging, de afhankelijkheid van grondstoffen en energie, de noodzaak om voorraden aan te leggen, de beperkte omvang van de lokale markt en de geringe exportactiviteit. Al deze belemmeringen samen leiden tot hogere productiekosten en daarmee tot een hogere kostprijs van lokaal vervaardigde producten, die - als er geen specifieke maatregelen werden genomen - minder concurrerend zouden zijn dan producten van elders, zelfs wanneer rekening wordt gehouden met de kosten voor het vervoer naar de Canarische eilanden. Het behoud van de lokale productie zou daardoor worden bemoeilijkt. De specifieke maatregelen van Beschikking 2002/546/EG beogen daarom de lokale industrie te versterken door het concurrentievermogen ervan te verbeteren.

De AIEM-belasting is een indirecte staatsbelasting die in één enkel stadium wordt geheven, namelijk bij de levering van goederen op de Canarische Eilanden door de producenten van die goederen en bij de invoer op het grondgebied van de Canarische eilanden van vergelijkbare goederen of soortgelijke goederen van hetzelfde type, ongeacht de plaats van herkomst. De maatstaf van heffing voor de ingevoerde goederen is gebaseerd op de douanewaarde; de maatstaf van heffing voor de leveringen van goederen door producenten op de Canarische Eilanden is gebaseerd op de totale waarde van de tegenprestatie. Met de specifieke maatregelen van Beschikking 2002/546/EG wordt een vorm van gedifferentieerde belastingheffing ingesteld die ten goede komt van de lokale productie van sommige producten. Dit belastingvoordeel vormt staatssteun waarvoor goedkeuring van de Commissie is vereist, die bij besluit betreffende staatssteun NN 22/2008 werd verleend.

De wereldwijde economische crisis van 2009, die het aantal reizigers deed dalen, heeft ernstige gevolgen gehad voor de economie van de Canarische eilanden, die zeer sterk afhankelijk is van inkomsten uit het toerisme. Met name de afname van het aantal werknemers in de toeristische sector heeft tot een sterke toename van het werkloosheidspercentage op de Canarische eilanden geleid. Het werkloosheidspercentage, dat in de periode 2001-2007 tussen 10,4% en 12% had geschommeld, steeg tot 17,3% in 2008 en 26,2% in 2009. Deze ontwikkeling bevestigt dat een zeer sterke afhankelijkheid van het toerisme risico's inhoudt voor een economie en dat het noodzakelijk is om de diversificatie van de economische bedrijvigheid te stimuleren.

Op 16 november 2010 diende Spanje een verzoek in bij de Commissie om de toepassingsduur van Beschikking 2002/546/EG met twee jaar te verlengen, zodat de vervaldatum zou samenvallen met de datum in de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen voor de periode 2007-2013[2].

Spanje diende daarnaast ook een verzoek in om de toepassingsduur van besluit betreffende staatssteun NN 22/2008 met twee jaar te verlengen, volgens welk de door de Spaanse autoriteiten verstrekte steun, wat de AIEM betreft, met de gemeenschappelijke markt verenigbaar was. De Commissie keurde deze verlenging van twee jaar goed door middel van besluit betreffende staatssteun SA.31950 (N 544/10)[3], waarmee de toepassingsduur van besluit betreffende staatssteun NN 22/2008 werd verlengd tot en met 31 december 2013.

Met betrekking tot het verzoek om de toepassingsduur van Beschikking 2002/546/EG te verlengen, heeft de Commissie gekeken naar de omvang van de belemmeringen die zich voordoen op de Canarische eilanden en achtte zij het gerechtvaardigd om de gevraagde verlenging toe te staan.

In het op 28 augustus 2008 aangenomen verslag van de Commissie aan de Raad over de uitvoering van de bijzondere regeling betreffende de AIEM-belasting die van toepassing is op de Canarische Eilanden, werd immers bevestigd dat de regeling naar behoren functioneerde en dat de bepalingen van Beschikking 2002/546/EG niet moesten worden aangepast.

Daarom werd Beschikking 2002/546/EG bij Besluit nr. 895/2011/EU[4] van de Raad van 19 december 2011 gewijzigd en de toepassingsduur ervan verlengd tot en met 31 december 2013.

De Spaanse autoriteiten hebben verzocht om verlenging van de bijzondere AIEM-regels voor goederen die op de Canarische eilanden worden geproduceerd voor de periode 2014-2020, waarbij ook de lijst van producten en de maximumtarieven die op sommige daarvan van toepassing zijn, worden gewijzigd. De verlenging moet worden goedgekeurd door een besluit van de Raad op grond van artikel 349 VWEU en door een besluit van de Commissie inzake staatssteun.

Op 28 juni 2013 heeft de Commissie nieuwe richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen voor de periode 2014-2020[5] goedgekeurd. Deze richtsnoeren maken deel uit van een bredere strategie voor de modernisering van het staatssteuntoezicht, die tot doel heeft de groei op de eengemaakte markt te bevorderen door bij te dragen aan doeltreffender steunmaatregelen en het handhavingsbeleid van de Commissie te concentreren op zaken met de grootste impact op de mededinging.

Overwegende dat deze richtsnoeren op 1 juli 2014 in werking treden, lijkt het gerechtvaardigd om de toepassingsduur van Beschikking 2002/546/EG, zoals gewijzigd bij Besluit nr. 895/2011/EU, met zes maanden te verlengen, zodat de vervaldatum samenvalt met de datum van inwerkingtreding van de richtsnoeren.

Beschikking 2002/546/EG, zoals gewijzigd bij Besluit nr. 895/2011/EU, dient daarom dienovereenkomstig te worden gewijzigd.

2.           RESULTATEN VAN DE RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDE PARTIJEN EN EFFECTBEOORDELING

De betrokken directoraten-generaal van de Europese Commissie zijn over dit voorstel geraadpleegd en de tekst werd herzien om rekening te houden met hun opmerkingen.

Aangezien het onderhavige voorstel slechts voorziet in een verlenging van de bestaande beschikking van de Raad gedurende een beperkte periode (zes maanden), voor dezelfde producten en binnen dezelfde grenzen, lijkt een effectbeoordeling niet noodzakelijk.

3.           JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL

Samenvatting van de voorgestelde maatregelen

Verlenging van de toepassingsduur van Beschikking 2002/546/EG (zoals gewijzigd bij Besluit nr. 895/2011/EU), die Spanje machtigt om bepaalde producten die lokaal worden geproduceerd op de Canarische eilanden, vrij te stellen van de AIEM-belasting dan wel deze belasting te verminderen.

Rechtsgrondslag

Artikel 349 VWEU.

Subsidiariteitsbeginsel

Alleen de Raad is gemachtigd, op basis van artikel 349 VWEU, om specifieke maatregelen te nemen ten gunste van de ultraperifere gebieden om de toepassing van de verdragen – met inbegrip van gemeenschappelijk beleid – op deze gebieden aan te passen wegens de permanente belemmeringen die gevolgen hebben voor de economische en sociale situatie van die gebieden.

Het voorstel is derhalve in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel.

Evenredigheidsbeginsel

Het voorstel is om de volgende redenen in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel:

Het strekt tot verlenging van de toepassingsduur van Beschikking 2002/546/EG, zoals gewijzigd bij Besluit nr. 895/2011/EU, met een periode van zes maanden, zodat de vervaldatum samenvalt met de datum van inwerkingtreding van de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen 2014-2020.

Een eventuele verdere verlenging zal alleen worden toegestaan na een nieuwe analyse per product.

Keuze van instrumenten

Voorgesteld instrument: besluit van de Raad.

Andere instrumenten zouden om de volgende reden ongeschikt zijn.

De te wijzigen tekst is een beschikking van de Raad, die is aangenomen op dezelfde rechtsgrond (artikel 349 VWEU, oud artikel 299, lid 2, VEG).

4.           GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

Het voorstel heeft geen gevolgen voor de begroting van de Europese Unie.

2013/0387 (CNS)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

tot wijziging van Beschikking 2002/546/EG wat de toepassingsduur betreft

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 349 (oud artikel 299, lid 2, VEG),

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Parlement[6],

Handelend volgens een bijzondere wetgevingsprocedure,

Overwegende hetgeen volgt:

(1)       Krachtens Beschikking 2002/546/EG van de Raad van 20 juni 2002[7], aangenomen op basis van artikel 299 van het EG-Verdrag, mag Spanje tot 31 december 2011 bepaalde producten die lokaal worden geproduceerd op de Canarische Eilanden, vrijstellen van de "Arbitrio sobre Importaciones y Entregas de Mercancías en las islas Canarias" (AIEM-belasting) dan wel deze belasting verminderen. De bijlage bij de beschikking bevat een lijst van producten die in aanmerking komen voor vrijstelling en vermindering van de AIEM-belasting. Afhankelijk van het product mag het belastingverschil tussen lokaal vervaardigde producten en andere producten niet meer dan 5, 15 of 25 procentpunten bedragen.

(2)       Met de vrijstellingen en verlagingen van de AIEM-belasting wordt een gedifferentieerde belastingheffing ingesteld, die ten goede komt van de lokale productie van sommige producten. Dit vormt staatssteun die moet worden goedgekeurd door de Commissie.

(3)       Beschikking 2002/546/EG werd bij Besluit nr. 895/2011/EU[8] van de Raad van 19 december 2011 gewijzigd en de toepassingsduur ervan verlengd tot en met 31 december 2013.

(4)       Op 28 juni 2013 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen voor de periode 2014-2020[9], waarin is bepaald hoe de lidstaten steun kunnen verlenen aan ondernemingen met het oog op de ondersteuning van de ontwikkeling van achterstandsgebieden in Europa tussen 2014 en 2020. Deze richtsnoeren, die op 1 juli 2014 in werking treden, maken deel uit van een bredere strategie voor de modernisering van het staatssteuntoezicht, die tot doel heeft de groei op de eengemaakte markt te bevorderen door bij te dragen aan doeltreffender steunmaatregelen en het handhavingsbeleid van de Commissie te concentreren op zaken met de grootste impact op de mededinging[10].

(5)       Het is gerechtvaardigd de toepassingsduur van Beschikking 2002/546/EG, zoals gewijzigd bij Besluit nr. 895/2011/EU, met een periode van zes maanden te verlengen, zodat de vervaldatum samenvalt met de datum van inwerkingtreding van de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen 2014-2020.

(6)       Beschikking 2002/546/EG, zoals gewijzigd bij Besluit nr. 895/2011/EU, moet dienovereenkomstig worden gewijzigd,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

In de eerste zin van artikel 1, lid 1, van Beschikking 2002/546/EG, zoals gewijzigd bij Besluit nr. 895/2011/EU, wordt de datum "31 december 2013" vervangen door "30 juni 2014".

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

Artikel 3

Dit besluit is gericht tot het Koninkrijk Spanje.

Gedaan te Brussel,

                                                                       Voor de Raad

                                                                       De voorzitter

[1]               PB L 179 van 9.7.2002, blz. 22.

[2]               PB C 54 van 4.3.2006, blz. 13.

[3]               PB C 237 van 13.8.2011, blz. 1.

[4]               PB L 345 van 29.12.2011, blz. 17.

[5]               PB C 209 van 23.7.2013, blz. 1.

[6]               PB C […] van […], blz. […].

[7]               PB L 179 van 9.7.2001, blz. 22.

[8]               PB L 345 van 29.12.2011, blz. 17.

[9]               C(2013) 3769 van 28.6.2013.

[10]             COM(2012) 0209 final.