Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

2012/C 334/09

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 7 van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad (1) bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag. Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen zes maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking.

ENIG DOCUMENT

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

„OIGNON DE ROSCOFF”

EG-nummer: FR-PDO-0005-0812-25.06.2010

BGA ( ) BOB ( X )

1.   Naam:

„Oignon de Roscoff”

2.   Lidstaat of derde land:

Frankrijk

3.   Beschrijving van het landbouwproduct of levensmiddel:

3.1.   Productcategorie:

3.2.   Beschrijving van het product waarvoor de in punt 1 vermelde naam van toepassing is:

De „Oignon de Roscoff” is een bewaarui (Allium cepa, familie van de lelieachtigen). De voor productie geschikt bevonden variëteit beantwoordt aan de volgende kenmerken: een ui met een diameter tussen 30 en 80 millimeter en een ronde vorm die uitgerekt tot afgeplat is. De staart zit met de kraag stevig vast aan de bol en meet ten minste 5 centimeter. De buitenste rokken zijn roze tot roze-koperkleurig, de binnenste rokken zijn wit tot licht roze en hebben een roze rand. De bol bevat 9 % tot 13 % droge stof.

De „Oignon de Roscoff” wordt verkregen:

De „Oignon de Roscoff” wordt op natuurlijke wijze bewaard. Kiemremmende behandelingen zijn verboden.

De uiterste verkoopdatum is vastgesteld op 1 mei van het jaar dat volgt op het jaar van de oogst.

De ui heeft de volgende organoleptische kenmerken: in rauwe vorm ontwikkelt hij een rijke en complexe geur, die wordt overheerst door fruitige aroma's. De textuur is sappig en krokant, de smaak fruitig en zoet. Het scherpe karakter is weinig uitgesproken. Nadat de ui is gebakken, wordt de textuur zacht en vervaagt de scherpe smaak ten gunste van de zoete.

3.3.   Grondstoffen (alleen voor verwerkte producten):

—

3.4.   Diervoeder (alleen voor producten van dierlijke oorsprong):

—

3.5.   Specifieke onderdelen van het productieproces die in het afgebakende geografische gebied moeten plaatsvinden:

Het hele productieproces, vanaf de productie van het zaaigoed, het pootgoed en de broedbollen (bulbillen), de uienteelt en het drogen, vindt plaats in het geografische gebied.

3.6.   Specifieke voorschriften betreffende het in plakken snijden, het raspen, het verpakken, enz.:

De „Oignon de Roscoff” is een kwetsbare ui: na de oogst moet hij met uiterste voorzichtigheid worden behandeld, te meer omdat hij aan geen enkele kiemremmende behandeling wordt onderworpen. De „Oignon de Roscoff” wordt in het geografische gebied in bulk opgeslagen, voorafgaand aan de verpakking. Opslag in het geografische gebied is verplicht vanwege de kwetsbaarheid van het product: wanneer de uien worden gelicht terwijl de buitenste rokken nog niet volledig zijn gedroogd, kunnen zij door mechanische schokken beschadigd raken. Tijdens de opslag dienen alle mogelijke voorzorgsmaatregelen te worden genomen. De uien worden in laadkisten of in silo's met luchtverversing opgeslagen, vooral ter bescherming van de rokken. Er moet worden benadrukt dat het drogen van de uien tijdens de opslag doorgaat.

Als het drogen eenmaal is voltooid, dienen de uien tot aan het moment van hun verpakking zo dicht mogelijk bij de productieplaats te worden bewaard. De exploitanten in het geografische gebied hebben in de loop der tijd de noodzakelijke kennis en het geschikte materiaal verworven om de bollen, voorafgaand aan hun verpakking, tot het uiterste voor onderlinge schokken te behoeden: een verpakking in het geografische gebied beperkt het aantal hanteringen tussen opslag en eindverpakking.

De „Oignon de Roscoff” wordt in de volgende vormen ter consumptie aangeboden:

Bij het verpakken wordt elke ui handmatig gekeurd op stevigheid, op de toestand van de staart en op de afwezigheid van kiemen. Ook worden droge, loszittende rokken en beschadigde bollen met de hand verwijderd, zodat de uien in perfecte staat kunnen worden aangeboden. Tevens worden de uien in strengen gevlochten en van hun „baarden” (wortels) ontdaan, waardoor ze probleemloos kunnen worden gehanteerd. Gedurende deze sortering worden afwijkende uien of uien waarvan de kwaliteit of kenmerken niet aan de eisen voldoen, verwijderd. Deze handmatige sortering vereist een perfecte kennis van het product, aangezien de kleinste onvolkomenheid van de bol, die kan wijzen op een vroegtijdig verbreken van de kiemrust, op de tast moet kunnen worden opgespoord. Hiervoor is bijzondere kennis en een bijzonder beoordelingsvermogen nodig, die specifiek zijn voor de „Oignon de Roscoff” en waarin de groentetelers in het geografische gebied zich hebben gespecialiseerd. Bovendien worden de uien vanwege hun kwetsbaarheid zo dicht mogelijk bij de productieplaatsen verpakt, onmiddellijk aansluitend op de handmatige sortering en de verdere presentatiefasen, zulks om hantering van de uien te beperken en aantasting van het product te vermijden. De verpakking in het gebied maakt het bovendien mogelijk beter toe te zien op de traceerbaarheid en de kwaliteit van de producten.

3.7.   Specifieke voorschriften betreffende de etikettering:

De etiketten van de verpakkingseenheden vermelden:

Voor uien die in vaste verpakkingen met een gewicht van maximaal 12 kilogram worden verkocht, wordt elke ui geïdentificeerd door aanbrenging van een zelfklevend etiket dat het volgende vermeldt:

4.   Beknopte omschrijving van de afbakening van het geografische gebied:

Het geografische gebied omvat de volgende gemeenten en delen van gemeenten in het departement Finistère:

Brignogan-Plage, Cléder, Goulven, Île-de-Batz, Kerlouan, Lanhouarneau, Mespaul, Plouénan, Plouescat, Plougar (secties A1p, D1p, D2p), Plougoulm, Plouider (secties A2, AA, AB, AC, C2), Plounéour-Trez, Plounévez-Lochrist, Plouvorn (secties A1, A2p, A3, F1p, Gp), Plouzévédé, Roscoff, Saint-Pol-de-Léon, Saint-Vougay, Santec, Sibiril, Tréflaouénan, Tréflez, Trézilidé.

Het geografische gebied van de „Oignon de Roscoff” maakt deel uit van het groenteteeltgebied Haut-Léon tussen Kerlouan in het westen en Saint-Pol-de-Léon in het oosten, langs de kust van het Kanaal. Het ligt op een plateau dat in de richting van de zee afloopt, zich een tiental kilometers landinwaarts uitstrekt en ongeveer 100 meter hoog is.

5.   Verband met het geografische gebied:

5.1.   Specificiteit van het geografische gebied:

Natuurlijke factoren die bijdragen aan het verband

Het groenteteeltgebied Haut-Léon ligt op een plateau dat licht afloopt in de richting van de zee en wordt ingesneden door tal van kleine rivieren die naar de kust stromen. Het geografische gebied van de „Oignon de Roscoff” bestrijkt van oost naar west een dertigtal kilometer van de kuststrook op dit plateau. Het gebied is over het algemeen niet hoger dan 100 meter.

Deze geografie verklaart de bijzondere klimatologische omstandigheden in het geografische gebied. De invloed van de Atlantische Oceaan en van het Kanaal is er voelbaar. Beschermd tegen de luchtstromen van de Atlantische oceaan door het Arrée-gebergte kent het geografische gebied een gematigde en evenwichtig over het hele jaar gespreide regenval. Zomerse droogteperiodes en stortregens met onweer zijn zeldzaam. Bovendien kent het Roscoff-gebied door de invloed van de Golfstroom zeer zachte wintertemperaturen, met weinig vorst, en matig warme zomers. Door de krachtige winden, die in het voorjaar en in de zomer uit noordoostelijke hoek waaien, is de invloed van de zee tot in de zuidelijke uithoeken van het afgebakende gebied voelbaar.

Het geografische gebied heeft een oude kristallijne ondergrond, die voornamelijk bestaat uit het graniet van het Armoricaans Massief. Deze ondergrond is bedekt met een laag door de wind aangevoerd slib, die in de kuststrook het dikst is. Deze lemige afzettingen bestaan uit diepe, losse grond, die vruchtbaar is en een sterk watervasthoudend vermogen heeft. Het gebied dat voor de uienteelt is afgebakend en een weerspiegeling is van de traditionele perceelskeuze, bestaat uit goed aan de zon blootgestelde en geventileerde gronden met een gezonde bodem die zoveel waterreserves heeft dat irrigatie onnodig is.

Menselijke factoren die bijdragen aan het verband

De in de 17e eeuw ontstane teelt van de rosékleurige ui heeft zich in de 18e eeuw in het Roscoff-gebied ontwikkeld om te voldoen aan de vraag van de zeevaart naar goed houdbaar voedsel. Halverwege de 19e eeuw verwierf de „Oignon de Roscoff” internationale faam dankzij de „Johnnies”: zo noemden de Britten de boeren van Roscoff die hun uien van deur tot deur verkochten. De vakkennis op het gebied van de uienteelt is van generatie op generatie doorgegeven en heeft zich in deze streek tot op de dag van vandaag gehandhaafd. De ondernemers in het geografische gebied die bij de productie van de „Oignon de Roscoff” zijn betrokken, hebben hun vakkennis gezamenlijk ingezet om in de loop der tijd een aan de omgeving aangepaste variëteit te ontwikkelen, alsmede het bijbehorende technische productieproces, vanaf de zaadproductie tot aan de eindverpakking van het product.

Door de combinatie van een gunstig klimaat en een geschikte bodem heeft de landbouw in het geografische gebied zich reeds lang geleden sterk in de groenteteelt gespecialiseerd. Daarmee onderscheidt de streek zich van omliggende gebieden, die meer op veehouderij zijn gericht. Het agrarisch stelsel van het groenteteeltgebied Haut-Léon in het departement Finistère wordt gekenmerkt door een dicht netwerk van kleine bedrijven die gespecialiseerd zijn in de exclusieve productie van groenten in open grond, met een typische verkaveling in perceeltjes die van elkaar worden gescheiden door muurtjes of dijkjes.

5.2.   Specificiteit van het product:

De „Oignon de Roscoff” is een ui van gemiddelde grootte met een ronde vorm.

Hij onderscheidt zich van andere uien door de roze tot rozig-kopere kleur van zijn buitenste vliezen en de roze rand van zijn binnenste rokken en heeft een gering gehalte aan droge stof.

Een bijzonderheid van de „Oignon de Roscoff” is het vermogen om, als hij onder goede omstandigheden wordt bewaard, gedurende vele maanden in natuurlijke kiemrust te blijven, zonder dat er een kiemwerende chemische behandeling aan te pas hoeft te komen. Met zijn lange staart die met de kraag goed vastzit aan de bol, kan hij meestal worden bewaard tot aan het voorjaar van het jaar dat volgt op de oogst. Het product, dat wordt aangeboden in strengen of in verpakkingen met een beperkt gewicht, is kwetsbaar door het geringe gehalte aan droge stof, en moet voorzichtig worden gehanteerd.

De specifieke organoleptische kenmerken van de „Oignon de Roscoff” komen zowel in rauwe als in gebakken vorm tot hun recht. Rauw heeft hij een intens aroma met een vaak fruitige toets. De textuur is bijzonder sappig en de ui is meestal krokant en weinig scherp. Hij verliest zijn scherpe smaak als hij wordt gebakken. In geconcentreerde vorm komt zijn zoete smaak sterker tot uiting.

5.3.   Causaal verband tussen het geografische gebied en de kwaliteit of de kenmerken van het product (voor een BOB) dan wel een bepaalde hoedanigheid, de faam of een ander kenmerk van het product (voor een BGA):

Het Roscoff-gebied heeft een bodem en een klimaat die geschikt zijn voor deze kwetsbare teelt.

Door de losse, weinig steenachtige bodem van het geografische gebied kunnen de bollen zich ongehinderd ontwikkelen. Hun afgeronde vorm is dan ook het resultaat van een harmonieuze groei. Door de winden die onafgebroken over de Bretonse kust waaien, zijn het blad en de bollen weinig vatbaar voor schimmelziekten. Het geringe aantal stortbuien met onweer beperkt het risico van wegspoelend zaaigoed en schade aan het uienveld gedurende het drogen. De kwaliteit en het regelmatige uiterlijk van de „Oignon de Roscoff” zijn voor een groot deel te danken aan de gunstige natuurlijke omstandigheden.

Dankzij de bijzonder zachte winters in het Roscoff-gebied — na februari vriest het er nog maar zelden — kan er vroeg worden gepoot. Op de percelen die bestemd zijn voor de uienteelt — en die met name op grond van hun natuurlijke ontwateringsvermogen zijn geselecteerd — kan de groeiperiode van de planten snel beginnen: een essentiële voorwaarde om de teelt te voltooien zonder irrigatie, wat een kenmerk is van de „Oignon de Roscoff”. De evenwichtig gespreide, matige neerslag in het geografische gebied op waterrijke leemgrond zorgt ervoor dat het regelmatig van water wordt voorzien en de uien ongestoord kunnen groeien. Het weinig scherpe karakter van het product is met name toe te schrijven aan deze regelmatige watervoorziening.

Het sappige karakter, dat verband houdt met de eigenschappen van de uienrokken, is eigen aan de „Oignon de Roscoff”, een variëteit die pas werd verkregen na langdurige selectie door de telers.

Het zoete karakter, dat verband houdt met de variëteit van de „Oignon de Roscoff”, vloeit voort uit het feit dat de uien worden geoogst wanneer zij nog niet helemaal rijp zijn. Deze zoete smaak is des te sterker doordat de ui weinig scherp van smaak is, en houdt verband met de geringe aanwezigheid van alliinase, een enzym dat verantwoordelijk is voor de hydrolyse van de zwavelbestanddelen in de planten van het genus Allium.

De ligging van de stad Roscoff en zijn geschiedenis hebben een aanzienlijke rol gespeeld in het ontstaan en de eigenschappen van het product, met name het vermogen om op natuurlijke wijze te worden bewaard. De intensieve activiteit van de haven van Roscoff in de 17e en 18e eeuw verklaart de ontwikkeling van de uienverkoop. De gewassen waren bestemd voor de bevoorrading van tal van schepen die er werden gecharterd of er aanlegden. De ui was, als bron van vitamine C, een middel tegen scheurbuik en diende als basisvoedsel voor zeelieden die weken, zo niet maanden op zee waren zonder ergens aan te leggen.

De geografische ligging van Roscoff en de nabijheid van de Engelse kust waren bovendien bepalend voor een bloeiende handel met Groot-Brittannië, die aan de basis lag van het fenomeen van de „Johnnies” en van de faam van het product. De gevlochten, van deur tot deur verkochte „Oignon de Roscoff” kan gedurende het gehele verkoopseizoen, tot aan het volgende voorjaar, worden bewaard. Vanzelfsprekend hebben deze markten de producenten ertoe aangezet variëteiten met een groot vermogen tot kiemrust te selecteren.

De kwetsbare teelt vergt veel technische kennis: ten aanzien van de keuze van de percelen, het planten van de gewassen, het beheer van de aanplant, het sanitaire toezicht, het synchroniseren van de loofsterfte en het op het juiste moment lichten van de uien. Om al zijn organoleptische kwaliteiten tot uiting te laten komen, in het bijzonder zijn zoete smaak en fruitige geur, moet de „Oignon de Roscoff” worden geoogst wanneer hij nog niet volledig tot rijping is gekomen, teneinde de groei van de bollen te onderbreken en de verwatering daarvan voor te zijn. Vervolgens moeten alle voorzorgsmaatregelen worden genomen tijdens het transport, het drogen en het verpakken, om de rokken te beschermen en de kwaliteit van het product te behouden. Deze vakkennis kon pas op de lange duur worden verworven, als erfenis van de ervaring die gedurende vele generaties is opgedaan door producenten die deze teelt trouw zijn gebleven.

Verwijzing naar de publicatie van het productdossier:

(artikel 5, lid 7, van Verordening (EG) nr. 510/2006)

https://www.inao.gouv.fr/fichier/CDCOignonDeRoscoff.pdf

(1)  PB L 93 van 31.3.2006, blz. 12.