TOELICHTING

Krachtens punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer[1] mag uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) door middel van een flexibiliteitmechanisme een jaarlijks maximumbedrag van 500 miljoen EUR boven het maximum van de betrokken rubrieken van het financieel kader beschikbaar worden gesteld.

De regels die van toepassing zijn op de bijdragen uit het EFG zijn vastgesteld in Verordening (EG) nr. 1927/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot oprichting van een Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering[2].

Op 21 december 2011 heeft Oostenrijk aanvraag EGF/2011/011 AT/Soziale Dienstleistungen ingediend voor een financiële bijdrage van het EFG naar aanleiding van gedwongen ontslagen in 105 bedrijven die vallen onder afdeling 88 van de NACE Rev. 2 ("Maatschappelijke dienstverlening waarbij geen onderdak wordt verschaft")[3] in de NUTS II-regio Stiermarken (AT22) in Oostenrijk.

Na de aanvraag grondig te hebben onderzocht, heeft de Commissie overeenkomstig artikel 10 van Verordening (EG) nr. 1927/2006 geconcludeerd dat aan de voorwaarden voor een financiële bijdrage op grond van deze verordening wordt voldaan.

SAMENVATTING VAN DE AANVRAAG EN ANALYSE

Belangrijkste gegevens: ||

EGF-referentienummer || EGF/2011/011

Lidstaat || Oostenrijk

Artikel 2 || onder b)

Betrokken ondernemingen || 105

NUTS II-regio || Stiermarken (AT22)

NACE Rev. 2-afdeling || 88 ("Maatschappelijke dienstverlening waarbij geen onderdak wordt verschaft")

Referentieperiode || 1.4.2011 - 15.12.2011

Startdatum voor de individuele dienstverlening || 1.10.2011

Datum van de aanvraag || 21.12.2011

Ontslagen tijdens de referentieperiode || 1 050

Ontslagen werknemers die naar verwachting aan de maatregelen zullen deelnemen || 350

Uitgaven voor individuele dienstverlening (EUR) || 7 850 500

Uitgaven voor de implementatie van het EFG[4] (EUR) || 150 500

% van de uitgaven voor de implementatie van het EFG || 1,88

Totaal budget (EUR) || 8 001 000

EFG-bijdrage (65 %) (EUR) || 5 200 650

1. De aanvraag werd op 21 december 2011 bij de Commissie ingediend; aan de aanvraag werd aanvullende informatie tot en met 25 juni 2012 toegevoegd.

2. De aanvraag voldoet aan de voorwaarden voor steunverlening uit het EFG van artikel 2, onder b), van Verordening (EG) nr. 1927/2006, en werd ingediend binnen de in artikel 5 van die verordening genoemde termijn van tien weken.

Verband tussen de ontslagen en de grote structurele veranderingen in de wereld­handelspatronen ingevolge de globalisering of de financiële en economische wereldcrisis

3. Als bewijs van het verband tussen de ontslagen en de financiële en economische wereldcrisis voerde Oostenrijk aan dat de ontslagen in de sector van de mobiele maatschappelijke dienstverlening (mobiele maatschappelijke dienstverlening voor gehandicapten en mobiel jongerenwerk) in Stiermarken het gevolg waren van bezuinigingen op de begroting voor sociale zaken die Stiermarken doorvoerde om zijn algemene begroting te consolideren (als bijdrage aan de stabiliteits- en consolidatieverplichtingen van Oostenrijk in het kader van het stabiliteitsprogramma 2010-2014[5]).

4. Als reactie op de negatieve gevolgen van de crisis en om de regionale begroting tegen 2013 te consolideren besloot de pas verkozen regering van Stiermarken in 2010 de totale uitgaven van de deelstaat in twee jaar tijd (2011-2012) met 25 % te verminderen (ten opzichte van de begroting voor 2010). De kortingen op de begroting betroffen ook de sociale sector, met inbegrip van contractueel overeengekomen uitgaven (vertraglich vereinbarte Pflichtleistungen) van Stiermarken voor jeugdwelzijn en gehandicaptenhulp (Jugendwohlfahrt, Behindertenhilfe). Deze diensten worden in Stiermarken verleend door welzijnswerkers[6], die georganiseerd zijn in non-profitorganisaties, naamloze vennootschappen en (kleine) particuliere ondernemingen.

5. De instanties die in Stiermarken de mobiele maatschappelijke dienstverlening voor gehandicapten (mobile Behindertenhilfe) en het mobiele jongerenwerk (mobile Jugendarbeit) verzorgen, waren bij de eersten die direct werden getroffen door de besnoeiingen op de begroting voor sociale zaken. Na een evaluatie van de rechtskaders betreffende de mobiele dienstverlening voor deze twee groepen mensen werd de lijst van diensten ingekort en werden de vergoedingen die door Stiermarken aan de dienstverleners werden betaald, met ingang van juli 2011 (mobile Behindertenhilfe) en juni 2011 (mobile Jugendarbeit) verlaagd[7].

6. Als reactie op de bezuinigingen op de begroting hebben de maatschappelijke dienstverleners in Stiermarken eerst hun activiteiten teruggeschroefd (d.w.z. kortere werktijden voor het personeel), waarna zij vanaf medio 2011 werknemers begonnen te ontslaan. Het hardst getroffen werden/zijn kleine dienstverleners die zich op slechts één/enkele gebied(en) van maatschappelijk werk specialiseren, daar zij uitsluitend afhankelijk zijn van de betalingen van de deelstaat en de gemeenten (terwijl grotere verstrekkers van welzijnszorg die op diverse gebieden actief zijn, over verschillende financieringsbronnen beschikken, inclusief inkomsten van fondsenwerving of financiering uit federale middelen).

Bewijsstukken voor het aantal ontslagen en voldoening aan de criteria van artikel 2, onder b)

7. De aanvraag werd door Oostenrijk ingediend in het kader van het criterium voor steunverlening van artikel 2, onder b), van Verordening (EG) nr. 1927/2006, op grond waarvan in een lidstaat ten minste vijfhonderd gedwongen ontslagen moeten vallen binnen een periode van negen maanden in ondernemingen van dezelfde afdeling van de NACE Rev. 2 in een regio of in twee aan elkaar grenzende regio's van een lidstaat volgens de NUTS II-indeling.

8. In de aanvraag wordt melding gemaakt van 1 050 gedwongen ontslagen in 105 ondernemingen die vallen onder afdeling 88 van NACE Rev. 2 ("Maatschappelijke dienstverlening waarbij geen onderdak wordt verschaft") in de NUTS II-regio Stiermarken (AT22) tijdens de referentieperiode van 1 april 2011 tot en met 15 december 2011. Van deze ontslagen werden er 888 in overeenstemming met artikel 2, tweede alinea, tweede streepje, van Verordening (EG) nr. 1927/2006 berekend, en 162 in overeenstemming met het eerste streepje van dezelfde alinea.

Het onvoorziene karakter van deze ontslagen

9. De Oostenrijkse autoriteiten voeren aan dat de ontslagen onvoorzien waren, daar zij het gevolg waren van het besluit (begin 2011) van de regionale regering van Stiermarken om de overheidsmiddelen voor gehandicaptenhulp en jongerenwerk te verminderen. Deze besparingen op de begroting voor sociale zaken kwamen als een verrassing voor de verleners van mobiele diensten, temeer daar de overeenkomsten tussen Stiermarken en de dienstverleners in de voorgaande jaren werden verlengd zonder dat er opnieuw over werd onderhandeld, en de financiële middelen die voor bijstand aan deze twee groepen mensen beschikbaar werden gesteld, in de voorgaande jaren nog werden verhoogd.

De bedrijven waar de ontslagen vallen, en de werknemers voor wie steun wordt aangevraagd

10. De aanvraag heeft betrekking op 1 050 ontslagen werknemers in 105 ondernemingen tijdens een referentieperiode van 8,5 maanden; voor 350 van die werknemers (33,3 %) wordt steun aangevraagd. Zij zullen individuele begeleiding krijgen in het kader van een regionale outplacementstichting (Regionalstiftung), zoals gedefinieerd in federale richtlijn AMF/23-2011[8]. Volgens de Oostenrijkse autoriteiten hebben de overige ontslagen werknemers (700) ofwel nieuw werk gevonden op eigen initiatief en/of met de hulp van de overheidsdiensten voor arbeidsbemiddeling (AMS), ofwel waren zijn niet geïnteresseerd in de opleiding en andere begeleiding in het kader van de voor hen opgerichte outplacementstichting.

Bedrijven en aantal ontslagen

Alpha Nova Betriebsges.m.b.H. || 18 || Lebenshilfe Bezirk Bruck/Mur || 14

BAN - Sozialökonomische BetriebsgmbH || 17 || Lebenshilfe Bezirk Judenburg || 6

BBRZ Kapfenberg || 2 || Lebenshilfe Bezirk Muerzzuschlag || 4

Beatrix Preininger || 1 || Lebenshilfe Ennstal || 4

Beratungsstelle TARA || 1 || Lebenshilfe Feldbach || 6

Betriebshilfe für die Steirische Wirtschaft || 11 || Lebenshilfe Graz und Umgebung - Voitsberg || 31

BUGLKRAXN, Verein Arbeitsintegration || 6 || Lebenshilfe Hartberg || 3

Sozialpädagog. Cafe Zum Safrangarten || 10 || Lebenshilfe Judenburg gemeinnützige GmbH || 6

Caritas der Dioezese Graz-Seckau || 110 || Verein Krisun - Kolpingsfamilie || 3

Chance B Sozialbetriebs GmbH || 40 || Lebenshilfe Leibnitz || 8

EHLESO OG || 1 || Lebenshilfe Projekt SPZ || 7

Eltern-Kind-Zentrum || 2 || Lebenshilfe Radkersburg || 5

ErFA II || 82 || Lebenshilfe Steiermark Feldbach || 1

Evang. Diakoniewerk Haus am Ruckerlberg || 7 || Lebenshilfe Steiermark Sektion Fuerstenfeld || 3

FRATZ-GRAZ Freizeit u. Aktivitätsz.f. K. || 1 || Lebenshilfe Steiermark Sektion Hartberg || 5

Gabriele Herrgesell || 1 || Lebenshilfe Steiermark f. g u. mehrf. Beh. M. || 20

Gemeinnuetzige Beschaeftigungsges.m.b.H. || 10 || Lebenshilfe Trofaiach || 4

Gemeinnützige Arbeitsintegrations GmbH || 5 || Lebenshilfe Weiz GmbH || 1

Gemeinnützige Dienstleistungsges. Weiz || 25 || Lebenshilfe Wohn-u.Tagesheim || 1

Ges. für steirische Kinderdörfer || 2 || Lebenshilfe, Graz und Umgebung - || 17

Gesellschaft zur Förderung seelischer Gesundh. || 1 || Leib & Soel - Verein || 6

GIP Neue Lebensräume GmbH || 5 || LEO Lern- und Entwicklungswerkstätte || 4

Herbert Stöckl || 3 || LOGO jugendmanagement gmbh || 1

Hilfswerk Steiermark Gmbh || 1 || MAFALDA || 2

HOME SERVICE Volkshilfe Steiermark || 3 || Mit uns- Verein f. Heilpäd. Entwicklungsf. || 4

Isop Innovative Sozialprojekte || 19 || Mosaik GmbH || 31

IST - Soziale Dienstleistungs Ges.m.b.H. || 2 || Neue Lebensräume GmbH || 1

Jugend am Werk Steiermark GmbH || 74 || Odilien- Blinden-Institut || 11

JWF Sozialmanagement GmbH || 9 || OEKO-Service GmbH || 13

Kinderfreunde Steiermark || 18 || Oesterr.Gesellschaft Rettet das Kind || 6

Köflacher Kinder- Betreuungsstelle || 3 || Oesterr.Kinderfreunde Ortsgruppe Leonhard || 2

Kohlbacher-Sinko GmbH || 1 || Oesterr.Kinderrettungsw.Steiermark || 1

KOMPETENZ – Ber. u soz. Kompetenzz. || 6 || Oesterreichische Kinderfreunde || 11

Kulturwerkstatt GesbR || 1 || Pflegeelternverein Stmk. || 26

L.I.F.F.T. - Verein || 4 || pro mente Steiermark || 10

Lebenshilfe Ausseerland || 2 || Pronegg-Schleich Soziale Dienste KG || 1

Lebenshilfe Bad Radkersburg Gaestehaus || 2 || Psychosoziales Zentrum Voitsberg GmbH || 1

Lebenshilfe Bad Radkersburg Tageswerkst. || 1 || Region Gleisdorf Jugend und Kind KG || 6

SOEBSA, Sozial-Oeko-u. Beschäftigungsserv. || 10 || Verein f. Psy. u.Soz. Lebensberatung || 5

SOS - Kinderdorf || 10 || Verein für Beschäftigungsprojekte || 97

Sozial- u. Heilpädag. Förderinstitut Stmk. || 5 || Verein Humanistische Initiative || 3

Sozial- und Begegnungszentren Graz || 2 || Verein IKEMBA || 1

Sozialbetriebsgesellschaft Birkfelder Raum || 1 || Verein PFIFF - Mit- und Füreinander || 1

Soziale Dienste Ennstal Egartner-Schloemicher || 1 || Verein Sozialmanagement Steiermark || 1

Sozialmanagement Steiermark || 1 || Verein Sozialtherapeut. Betreuung. || 1

sozKom GmbH & Co KG || 1 || Volkshilfe Steiermark || 87

Steingruber Rita & Peter, Frühförderstelle || 1 || Verein VIDEF || 2

Tagesmütter Graz-Steiermark || 9 || WENDEPUNKT-LEOBEN || 1

Therapeutische Gemeinsch. Steiermark || 1 || Wohnplattform Stmk || 1

Ubuntu Verein z. sozialen Integration || 5 || Youth - 4U KG || 2

Verein Die Bruecke || 3 || ||

Verein f. Opfer v.Gewalt u.Menschenrechtsverl. || 1 || ||

Verein f.psy. u. soziale Lebensberatung || 1 || ||

Verein Frauenplattform Bezirk Voitsberg || 2 || ||

Verein Frauenservice Graz || 1 || ||

Totaal aantal bedrijven: 105 || Totaal aantal ontslagen: 1 050 ||

11. Uitsplitsing van de werknemers voor wie steun wordt aangevraagd:

Categorie || Aantal || Percentage

Mannen || 100 || 28,6

Vrouwen || 250 || 71,4

EU-burgers || 330 || 94,3

Niet-EU-burgers || 20 || 5,7

15-24 jaar || 75 || 21,4

25-54 jaar || 260 || 74,3

55-64 jaar || 15 || 4,3

Ouder dan 64 jaar || 0 || 0.0

.

12. In de bovenstaande categorieën hebben 153 werknemers (43,7 % van de werknemers voor wie steun wordt aangevraagd) een langdurig gezondheidsprobleem of handicap.

13. Al de werknemers op wie deze aanvraag betrekking heeft, behoren tot de beroepscategorie van het verzorgend personeel (ISCO-08 categorie 5).

14. Overeenkomstig artikel 7 van Verordening (EG) nr. 1927/2006 heeft Oostenrijk bevestigd dat een beleid van gelijkheid van mannen en vrouwen en non-discriminatie is toegepast en ook verder zal worden toegepast in de verschillende stadia van de uitvoering van het EFG, en in het bijzonder bij de toegang ertoe.

Beschrijving van het betrokken gebied, de autoriteiten ervan en andere belanghebbenden

15. Het door de ontslagen getroffen gebied is de deelstaat Stiermarken (Steiermark, AT22), een van de negen deelstaten van Oostenrijk. Stiermarken behoort samen met Neder-Oostenrijk (Niederösterreich), Opper-Oostenrijk (Oberösterreich) en Vorarlberg tot de industriële regio's van Oostenrijk. De deelstaat grenst aan Slovenië en heeft Graz, na Wenen de grootste stad van Oostenrijk, als hoofdstad.

16. De belangrijkste belanghebbenden zijn de regionale overheidsdiensten voor arbeidsbemiddeling van Stiermarken (regionale Geschäftsstelle des Arbeitsmarktservice, AMS), de deelstaatregering van Stiermarken (Steiermärkische Landesregierung), de Kamer van koophandel en industrie van Stiermarken (Wirtschaftskammer Steiermark), de vakbond van werknemers in de particuliere sector, drukkerijen, journalistiek, en papier (Gewerkschaft der Privatangestellten, Druck, Journalismus, Papier), die wordt overkoepeld door de Oostenrijkse federatie van vakbonden (Österreichischer Gewerkschaftsbund, ÖGB), alsook de twee overkoepelende organisaties Die Steirische Behindertenhilfe en Dachverband der Steirischen Jugendwohlfahrtsträger, die de verstrekkers van welzijnszorg voor de twee cliëntgroepen vertegenwoordigen.

Verwachte gevolgen van de ontslagen voor de plaatselijke, regionale of nationale werkgelegenheid

17. In november 2011 was het werkloosheidscijfer van Stiermarken hoger dan het cijfer voor Oostenrijk in zijn geheel: 6,2 % tegenover 4,1 %. In die maand steeg de werkloosheid bijzonder snel onder vrouwen (een toename met 6,0 % sinds november 2010), wat voor een deel was toe te schrijven aan het verhoudingsgewijs grote aantal vrouwen die werden ontslagen in de sector van de maatschappelijke dienstverlening waarop deze aanvraag betrekking heeft[9]. Een paar maanden later (in maart 2012) lag het totale werkloosheidscijfer voor Stiermarken 9 % hoger dan een jaar voordien (maart 2011), een toename die groter was dan in de andere acht deelstaten van Oostenrijk (gemiddeld 4,4 % stijging voor Oostenrijk in zijn geheel in dezelfde periode).

18. Volgens de Oostenrijkse autoriteiten werd de gezondheids‑ en sociale sector van Stiermarken harder getroffen door de economische en financiële crisis en de gevolgen ervan dan andere bedrijfstakken in die deelstaat (stijging van de werkloosheid met 7,5 % in maart 2012 vergeleken met maart 2011, welk cijfer alleen werd overtroffen door de bouwsector, die met 10,6 % een nog sterkere toename van de werkloosheid in dezelfde periode liet optekenen).

19. Oostenrijk gaat ervan uit dat in 2012 nog meer werknemers in de maatschappelijke dienstverlening hun baan zullen verliezen na de besparingen op de regionale financiële middelen voor gehandicaptenhulp en mobiel jongerenwerk. Het totale aantal ontslagen in de sector mobiele maatschappelijke dienstverlening in Stiermarken zal aanzienlijk hoger zijn dan de sociale partners aanvankelijk dachten.

20. Stiermarken werd door nog andere massaontslagen getroffen waarvoor bij de Commissie EFG-aanvragen zijn ingediend: 744 ontslagen in een periode van negen maanden met betrekking tot de automobielsector[10], 476 ontslagen in een periode van negen maanden met betrekking tot de sector "metalen in primaire vorm"[11], en 167 ontslagen in een periode van vier maanden met betrekking tot een onderneming gespecialiseerd in elektronische apparatuur[12].

21. Gelet op al deze gegevenheden, in combinatie met andere factoren (in de eerste plaats de verwachte geweldige toename van de vraag naar gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening – banen in de witte sector – als gevolg van de vergrijzing in Europa), is het van groot belang deze gespecialiseerde arbeidskrachten met betere kwalificaties toe te rusten en duurzaam te re-integreren.

22. De bezuinigingen op de begroting voor sociale zaken van Stiermarken worden uitgevoerd ondanks een controversieel debat tussen de verstrekkers van mobiele hulp en de regionale regering. Het debat over integratie, sociale gerechtigheid voor personen met een achterstand en hun gezinnen, en de mogelijke gevolgen van de inkrimpingen en ontslagen voor de regionale en lokale economie is in 2012 nog steeds aan de gang. In antwoord op een vraag van de diensten van de Europese Commissie deelde Oostenrijk mee dat Stiermarken, ook na de uitvoering van de besparingen, zichzelf blijft beschouwen als voortrekker in Oostenrijk wat gehandicaptenbeleid betreft, en dat de deelstaat zich verder inzet voor de nakoming van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap, dat Oostenrijk in 2008 heeft geratificeerd. De regionale regering van Stiermarken zal in 2012 een actieplan ter tafel brengen dat, op basis van het verdrag van de Verenigde Naties, richtsnoeren bevat voor de gehandicaptenstrategie van Stiermarken voor de periode 2012-2020. De richtsnoeren zullen betrekking hebben op gebieden zoals toegankelijkheid, werkgelegenheid, bewustmaking en opleiding, zelfbepaald leven, gegevens en statistieken.

Gecoördineerd pakket van individuele dienstverlening waarvoor financiering wordt aangevraagd, gespecificeerde kostenraming en complementariteit met door de structuurfondsen gefinancierde acties

23. De volgende maatregelen worden voorgesteld; samen vormen deze een gecoördineerd pakket van individuele dienstverlening met het oog op de re-integratie in het arbeidsproces van naar schatting 350 voormalige maatschappelijk werkers. De maatregelen zullen ten behoeve van de 350 werknemers worden uitgevoerd via een regionale outplacementstichting (door de overheidsdienst voor arbeidsbemiddeling goedgekeurd op 30 september 2011 en operationeel vanaf 1 oktober 2011 tot en met 30 september 2016; uiterste inschrijvingsdatum voor werknemers: 30 september 2012). Verein Wirtschaftsoffensive (WOF) in Voitsberg/Köflach wordt belast met de uitvoering van de maatregelen in het kader van de outplacementstichting. Deze vereniging voor regionale ontwikkeling heeft reeds het eerste EFG-dossier van Oostenrijk, in de automobielsector10, beheerd.

24. De 350 personen die in het kader van de outplacementstichting moeten worden begeleid, zullen in aanmerking komen voor een gecoördineerd programma dat voorziet in methodologisch casemanagement en een uitgebreid opleidingsaanbod, toegesneden op de profielen en behoeften van de maatschappelijk werkers. De maatregelen zijn overeengekomen met en staan onder toezicht van de overheidsdiensten voor arbeidsbemiddeling (Arbeitsmarktservice, AMS) van Stiermarken, die nagaan wat het nut is van de bijscholings‑ en opleidingsmaatregelen voor zowel de huidige als de toekomstige arbeidsmarkt (wanneer als gevolg van demografische veranderingen andere eisen zullen worden gesteld).

25. Overeenkomstig § 18 van de wet inzake de werkloosheidsverzekering (Arbeitslosenversicherungsgesetz - ALVG) en afhankelijk van het vroegere werktijdenpatroon van de individuele werknemer, moeten de werknemers voltijds beschikbaar zijn. De werknemers moeten minimaal twintig uren per week beschikbaar zijn. De naleving van het reglement van de stichting (Stiftungsordnung) en van andere toepasselijke wetten wordt gegarandeerd.

– Casemanagement: de twee casemanagementmodules zijn beschikbaar voor alle 350 werknemers voor wie steun wordt aangevraagd (verhouding adviseur/deelnemers: 1:12):

– module 1 – beroepsoriëntatie en activering;

– module 2 – actief werk zoeken.

Nadat de werknemers zich bij de outplacementstichting hebben ingeschreven, volgen zij de eerste module (looptijd beperkt tot zes weken, met mogelijkheid tot verlenging tot maximaal twaalf weken in specifieke gevallen). Voor elke deelnemer wordt een individueel beroepstraject ontwikkeld dat is afgestemd op de huidige en toekomstige behoeften van de arbeidsmarkt en op de mogelijkheden en persoonlijke loopbaanvooruitzichten van elke werknemer. Het beroepstraject wordt ondertekend door de werknemer, de vertegenwoordigers van de outplacementstichting en de bevoegde regionale AMS, en vormt de basis voor de verdere activiteiten van de werknemer in de outplacementstichting. Vijftigplussers krijgen een intensievere begeleiding om hun kansen op de arbeidsmarkt te verbeteren. Deze module biedt de werknemers ook de mogelijkheid om één week in een onderneming te werken om een nieuwe baan uit te proberen.

De tweede module biedt de werknemers individuele begeleiding om hen te helpen een nieuwe baan te vinden. Dit omvat technieken om zich op de arbeidsmarkt te presenteren, sollicitatiegesprekken en selectieproeven voor te bereiden, enz. Afhankelijk van het profiel en de situatie van elke werknemer kan het actief zoeken naar werk ofwel onmiddellijk na de beroepsoriëntatie beginnen, ofwel na de voltooiing van het individuele opleidingstraject. Stiermarken is van plan zo veel mogelijk werknemers bij of om te scholen voordat zij beginnen uit te kijken naar een nieuwe baan, teneinde hen voor te bereiden op de toekomstige eisen van de arbeidsmarkt in de regio (bv. inspelen op vergrijzing, groenere en kennisgebaseerde economie, enz.). De normale looptijd van deze maatregel is beperkt tot 14 weken en kan in specifieke gevallen (voor vijftigplussers of voor mensen met een beperkte arbeidscapaciteit) met nog eens 14 weken worden verlengd.

– Individuele opleiding: Er zijn middelen op de begroting uitgetrokken voor opleidingsmaatregelen voor alle 350 werknemers voor wie steun wordt aangevraagd. De outplacementstichting zal de ontslagen werknemers opleiding verstrekken met het oog op de verbetering van hun vaardigheden en kennis als voorbereiding op toekomstige banen met groeipotentieel: gespecialiseerde beroepen op het gebied van gezondheids‑ en maatschappelijk werk waarvoor hogere/academische kwalificaties vereist zijn (waarschijnlijk ongeveer de helft van de deelnemers), maar ook banen in de groene sectoren en in de metaalsector, de elektronicasector, en in handel en toerisme. De aan de werknemers aangeboden kwalificatieopties variëren volgens hun opleidingsniveau en ervaring. Zo kunnen bijvoorbeeld lager geschoolde werknemers beroepsopleiding ontvangen om een formele kwalificatie te verkrijgen of eerder afgebroken werkstages weer voort te zetten, terwijl personen met specifieke technische kwalificaties in de gelegenheid zullen worden gesteld om een hogere graad te behalen. Voor een deel van de beroepsopleiding is er geen medefinanciering uit het EFG nodig omdat deze opleidingen gratis door het Oostenrijkse onderwijsstelsel worden verstrekt. In gevallen waar een goedgekeurd opleidingsprogramma langer loopt dan de EFG-implementatieperiode, zal de outplacementstichting de extra financiering verstrekken[13].

– Opleidingstoelage[14]: Deze toelage is voor alle 350 werknemers in de begroting opgenomen en wordt slechts betaald zolang zij aan de opleidingsmaatregelen in het kader van de outplacementstichting deelnemen. De toelage bedraagt 200 EUR per persoon/maand en is voor 18 maanden in de begroting opgenomen. Zij moet de reiskosten en de kosten van leermateriaal dekken. Deze toelage mag samen met de dagvergoeding niet meer bedragen dan de grondslag van de werkloosheidsuitkering van een werknemer. Tijdens de periode waarin deze opleidingstoelagen worden betaald, worden de werkloosheidsuitkeringen geschorst.

– Dagvergoeding bij deelname aan maatregelen ten behoeve van opleiding en het zoeken naar werk[15]: Deze toelage is voor alle 350 werknemers in de begroting opgenomen en wordt slechts betaald zolang zij aan de maatregelen voor opleiding en actieve re-integratie in het kader van de outplacementstichting deelnemen. Dankzij deze vergoeding kan elke ontslagen werknemer werkelijk voltijds aan de maatregelen deelnemen. De vergoeding bedraagt 1 000 EUR per persoon/maand en is voor 11 maanden in de begroting opgenomen (gemiddelde cijfers, daar de werkelijke bedragen afhangen van het salaris van elke werknemer voordat hij werd ontslagen, en van de periode gedurende welke elke werknemer aan de actieve maatregelen deelneemt). Deze vergoeding mag samen met de opleidingstoelage niet meer bedragen dan de grondslag van de werkloosheidsuitkering van een werknemer. Tijdens de periode waarin deze dagvergoedingen worden betaald, worden de werkloosheidsuitkeringen geschorst.

26. De in de aanvraag vermelde uitgaven voor de implementatie van het EFG overeenkomstig artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1927/2006 dekken activiteiten op het vlak van voorbereiding, voorlichting en publiciteit, alsook de controle en het beheer van de regionale outplacementstichting. De beheerskosten van de stichting (75 000 EUR) worden als een vast bedrag berekend. Alle bij de maatregelen betrokken partijen verplichten zich ertoe de verstrekte EFG-steun te vermelden.

27. Bij de door de Oostenrijkse autoriteiten voorgestelde individuele dienstverlening gaat het om actieve arbeidsmarktmaatregelen die op grond van artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1927/2006 voor financiering in aanmerking komen. De Oostenrijkse autoriteiten ramen de totale kosten van deze dienstverlening op 7 850 500 EUR en de uitgaven voor de implementatie van het EFG op 150 500 EUR (1,88 % van het totale bedrag). Van het EFG wordt in totaal een bijdrage van 5 200 650 EUR (65 % van de totale kosten) gevraagd.

Maatregelen || Geschat aantal werknemers voor wie steun wordt aangevraagd || Geschatte kosten per betrokken werknemer (EUR) || Totale kosten (EFG en nationale medefinanciering) (EUR)

Individuele dienstverlening (artikel 3, eerste alinea, van Verordening (EG) nr. 1927/2006)

Casemanagement (twee modules):  beroepsoriëntatie en activering  actief werk zoeken (Maßnahmen der Betreuung, Orientierung und Aktivierung) || 350 || 1 030 || 360 500

Individuele opleiding, met inbegrip van werkstages en opleiding in ondernemerschap (Ausbildungsmaßnahmen) || 350 || 7 000 || 2 450 000

Opleidingstoelage (Ausbildungsbedingte Zuschussleistung / Stipendien) || 350 || 3 600 || 1 260 000

Dagvergoeding bij deelname aan maatregelen ten behoeve van opleiding en het zoeken naar werk (Schulungsarbeitslosengeld) || 350 || 10 800 || 3 780 000

Subtotaal individuele dienstverlening || || 7 850 500

Uitgaven voor de implementatie van het EFG (artikel 3, derde alinea, van Verordening (EG) nr. 1927/2006)

Voorbereidende activiteiten || || 10 500

Beheer || || 75 000

Informatie en publiciteit || || 25 000

Controle || || 40 000

Subtotaal uitgaven voor de implementatie van het EFG || || 150 500

Totale geraamde kosten || || 8 001 000

EFG-bijdrage (65 % van de totale kosten) || || 5 200 650

28. Volgens Oostenrijk zijn de hierboven beschreven maatregelen complementair met door de structuurfondsen gefinancierde acties. Het Oostenrijkse operationele programma van het ESF in het kader van doelstelling 2 is op langdurige werkloosheid toegespitst, terwijl het EFG tot doel heeft werknemers onmiddellijk na hun ontslag te helpen. Beide fondsen overlappen elkaar dus niet. Voorts heeft Oostenrijk de certificatie van kostenprocedures ingevoerd om het risico van dubbele financiering uit te sluiten.

Datum/data waarop met individuele dienstverlening aan de getroffen werknemers is begonnen of waarop gepland is daarmee te beginnen

29. Op 1 oktober 2011 heeft Oostenrijk ten behoeve van de getroffen werknemers een begin gemaakt met de individuele dienstverlening van het gecoördineerde pakket, waarvoor een financiële bijdrage van het EFG wordt aangevraagd. Deze datum geldt daarom als het begin van de periode waarin uitgaven voor een eventuele ondersteuning uit het EFG in aanmerking komen.

Wijze waarop de sociale partners zijn geraadpleegd

30. Op 26 september 2011 en 27 september 2011 zijn de Kamer van koophandel en industrie van Stiermarken (Wirtschaftskammer Steiermark) en de Oostenrijkse federatie van vakbonden (Österreichischer Gewerkschaftsbund, ÖGB) overeengekomen een regionale outplacementstichting ter ondersteuning van ontslagen werknemers op te richten. De overeenkomst tussen de partners was een voorwaarde voor de erkenning van de outplacementstichting "Soziale Dienstleistungen Steiermark" door de AMS, waarvan op 30 september 2011 kennisgeving is gedaan. De twee overkoepelende organisaties Die Steirische Behindertenhilfe en Dachverband der Steirischen Jugendwohlfahrtsträger waren ook betrokken bij de besprekingen.

31. De Oostenrijkse samenwerking in het kader van een sociaal partnerschap is een vrijwillige regeling die hoofdzakelijk van informele aard is en niet bij wet is vastgesteld[16]. Ondernemingen zijn pas aan de toepasselijke regels van de overheidsdienst voor arbeidsbemiddeling (AMS) gebonden wanneer zij aan specifieke arbeidsmarktbeleidsmaatregelen willen deelnemen.

32. De Oostenrijkse autoriteiten hebben bevestigd dat aan de voorschriften van de nationale en EU-wetgeving betreffende collectieve ontslagen is voldaan. Aangezien de betrokken maatschappelijke dienstverleners kleine bedrijven zijn, waren er niet veel verplicht om de geplande ontslagen volgens het Oostenrijkse systeem van vroegtijdige waarschuwing (Frühwarnsystem) overeenkomstig § 45a van de wet inzake de bevordering van de arbeidsmarkt (Arbeitsmarktförderungsgesetz, AMFG) aan te kondigen.

Informatie over maatregelen die volgens de nationale wetgeving of collectieve overeenkomsten verplicht zijn

33. In verband met de criteria van artikel 6 van Verordening (EG) nr. 1927/2006 hebben de Oostenrijkse autoriteiten in de aanvraag:

· bevestigd dat de financiële bijdrage van het EFG niet in de plaats komt van maatregelen die krachtens de nationale wetgeving of collectieve arbeidsovereenkomsten onder de verantwoordelijkheid van de ondernemingen vallen;

· bevestigd dat de maatregelen ten doel hebben steun te verlenen aan individuele werknemers en niet worden gebruikt om ondernemingen of sectoren te herstructureren;

· bevestigd dat voor de hierboven vermelde subsidiabele maatregelen geen steun uit andere EU-financieringsinstrumenten wordt ontvangen.

Beheers- en controlesystemen

34. Oostenrijk heeft de Commissie meegedeeld dat de deelstaat Stiermarken en de overheidsdiensten voor arbeidsbemiddeling (AMS) de 35 % nationale medefinanciering zullen verstrekken en dat zij de maatregelen voorfinancieren. Eerstgenoemde zal 25,5 % van de nationale medefinanciering voor zijn rekening nemen en laatstgenoemde 74,5 %.

35. Oostenrijk heeft bevestigd dat de financiële bijdrage zal worden beheerd door hetzelfde orgaan dat het ESF beheert: eenheid VI/INT/9 van het federale ministerie van Arbeid, Sociale Zaken en Consumentenbescherming (Bundesministerium für Arbeit, Soziales und Konsumentenschutz, BMASK) zal optreden als beheersautoriteit en als betalingsdienst. De financiële-controleautoriteit voor het EFG is niet dezelfde als die voor het ESF: eenheid VI/S/5a van het BMASK zal deze functie voor het EFG op zich nemen.

36. Het gecoördineerde pakket individuele maatregelen wordt uitgevoerd door de Regionalstiftung Soziale Dienstleistungen, die wordt beheerd door de Verein Wirtschaftsoffensive (WOF) met kantoren in de steden Graz en Köflach, en die onder toezicht staat van de overheidsdienst voor arbeidsbemiddeling (AMS). Het BMASK wordt voorts bijgestaan door een aanbieder van technische ondersteuning, die eveneens de controles op het eerste niveau zal uitvoeren. Alle belangrijke regelingen en verplichtingen zijn in schriftelijke overeenkomsten vastgelegd.

Financiering

37. Op grond van de aanvraag van Oostenrijk bedraagt de voorgestelde bijdrage uit het EFG aan het gecoördineerd pakket van individuele dienstverlening (met inbegrip van de uitgaven voor de implementatie van het EFG) 5 200 650 EUR (65 % van de totale kosten). De Commissie heeft haar voorstel voor een bijdrage uit het fonds gebaseerd op de informatie van Oostenrijk.

38. Gezien het beschikbare maximumbedrag aan bijdragen uit het EFG ingevolge artikel 10, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1927/2006, alsook de mogelijkheden tot herschikking van de kredieten, stelt de Commissie voor om uit het EFG het hierboven vermelde totale bedrag beschikbaar te stellen, dat zal worden toegewezen onder rubriek 1a van het financiële kader.

39. Het voorgestelde bedrag van de financiële bijdrage laat meer dan 25 % van het jaarlijkse maximumbedrag van het EFG beschikbaar voor toewijzingen tijdens de laatste vier maanden van het jaar, zoals voorgeschreven bij artikel 12, lid 6, van Verordening (EG) nr. 1927/2006.

40. Met haar voorstel om middelen uit het EFG beschikbaar te stellen, leidt de Commissie de vereenvoudigde trialoogprocedure in, zoals voorgeschreven in punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006, om van de twee takken van de begrotingsautoriteit de instemming te verkrijgen betreffende de noodzaak van het fonds gebruik te maken en betreffende het vereiste bedrag. De Commissie verzoekt de eerste tak van de begrotingsautoriteit die op het passende politieke niveau overeenstemming bereikt over het ontwerp-voorstel voor een beschikbaarstelling uit het fonds, de andere tak en de Commissie van zijn voornemens op de hoogte te brengen. Indien één van de twee takken van de begrotingsautoriteit het niet met het voorstel eens is, wordt een formele trialoogvergadering bijeengeroepen.

41. De Commissie zal apart een overschrijvingsverzoek indienen teneinde specifieke vastleggingskredieten in de begroting voor 2012 op te nemen, zoals voorgeschreven in punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006.

Herkomst van de betalingskredieten

42. Het bedrag aan betalingskredieten dat in 2012 aanvankelijk in begrotingsonderdeel 04 05 01 werd opgenomen, zal na de vaststelling door beide takken van de begrotingsautoriteit van de tot dusver ingediende voorstellen voor toekenning van steun uit het EFG volledig opgebruikt zijn en bijgevolg ontoereikend zijn om te voorzien in het voor deze aanvraag benodigde bedrag. Er zal worden verzocht om verhoging van de betalingskredieten van het EFG-begrotingsonderdeel, hetzij via een overschrijving indien een bron van beschikbare kredieten kan worden gevonden, hetzij via een gewijzigde begroting. Kredieten van dat begrotingsonderdeel zullen worden gebruikt om te voorzien in het voor deze aanvraag benodigde bedrag van 5 200 650 EUR.

Voorstel voor een

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering overeenkomstig punt 28 van het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer (aanvraag EGF/2011/011 AT/Soziale Dienstleistungen, Oostenrijk)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer[17], en met name punt 28,

Gezien Verordening (EG) nr. 1927/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot oprichting van een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering[18], en met name artikel 12, lid 3,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie[19],

Overwegende hetgeen volgt:

(1)       Het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) is opgericht om extra steun te verlenen aan werknemers die worden ontslagen als gevolg van door de globalisering veroorzaakte grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen en om hen te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt.

(2)       Het EFG staat sinds 1 mei 2009 ook open voor tot en met 30 december 2011 ingediende aanvragen om steun voor werknemers die worden ontslagen als rechtstreeks gevolg van de wereldwijde financiële en economische crisis.

(3)       Het Interinstitutioneel Akkoord van 17 mei 2006 staat uitgaven uit het EFG toe voor een jaarlijks maximumbedrag van 500 miljoen EUR.

(4)       Oostenrijk heeft op 21 december 2011 een aanvraag ingediend om de beschikbaarstelling van middelen uit het EFG in verband met gedwongen ontslagen in 105 bedrijven die vallen onder afdeling 88 van de NACE Rev. 2 ("Maatschappelijke dienstverlening waarbij geen onderdak wordt verschaft") in de NUTS II-regio Stiermarken (AT22); aan de aanvraag werd aanvullende informatie tot en met 25 juni 2012 toegevoegd. Deze aanvraag voldoet aan de voorwaarden voor een financiële bijdrage overeenkomstig artikel 10 van Verordening (EG) nr. 1927/2006. Bijgevolg stelt de Commissie voor om een bedrag van 5 200 650 EUR beschikbaar te stellen.

(5)       Er moeten dan ook middelen uit het EFG beschikbaar worden gesteld om een financiële bijdrage te leveren voor de door Oostenrijk ingediende aanvraag,

HEBBEN HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Ten laste van de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2012 wordt een bedrag van 5 200 650 EUR aan vastleggings- en betalingskredieten beschikbaar gesteld uit het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG).

Artikel 2

Dit besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Gedaan te Brussel,

Voor het Europees Parlement                       Voor de Raad

De voorzitter                                                  De voorzitter

[1]               PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1.

[2]               PB L 406 van 30.12.2006, blz. 1.

[3]               Verordening (EG) nr. 1893/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot vaststelling van de statistische classificatie van economische activiteiten NACE Rev. 2 en tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 3037/90 en enkele EG-verordeningen op specifieke statistische gebieden (PB L 393 van 30.12.2006, blz. 1).

[4]               Overeenkomstig artikel 3, derde alinea, van Verordening (EG) nr. 1927/2006.

[5]               http://ec.europa.eu/europe2020/documents/related-document-type/index_nl.htm

[6]               Freie Wohlfahrtsträger für die Erbringung sozialer Dienstleistungen zur Unterstützung Hilfsbedürftiger (öffentliche Wohlfahrtsaufgaben).

[7]               In dit verband zij erop gewezen dat de uitgaven van Stiermarken voor sociale diensten ten behoeve van deze twee groepen mensen sinds het begin van de economische crisis in 2008 in stijgende lijn gingen tot 2011 (en in totaal ongeveer 50 % van de begroting voor sociale zaken van Stiermarken uitmaakten).

[8]               Oostenrijkse outplacementstichtingen zijn een actief arbeidsmarktbeleidsinstrument in Oostenrijk om de positie van werkzoekenden op de arbeidsmarkt te verbeteren. Deze stichtingen hebben de wet inzake de werkloosheidsverzekering (Arbeitslosenversicherungsgesetz - ALVG) (§18) en de uitvoeringsrichtlijnen van de dienst voor arbeidsbemiddeling (AMS) als rechtsgrondslag. Recentste AMS-richtlijn: http://www.ams.at/_docs/001_ast_RILI.pdf

[9]               In Oostenrijk is het aandeel van vrouwen in de werkgelegenheid in de sociale sector (ongeveer 80 %) groter dan in andere sectoren zoals het toerisme (ongeveer 68 %) of de bouw (ongeveer 15 %).

[10]             EGF/2009/009 AT/Stiermarken, door de Begrotingsautoriteit goedgekeurd in 2009, PB L 347 van 24.12.2009.

[11]             EGF/2010/007 AT/Stiermarken en Neder-Oostenrijk, door de Begrotingsautoriteit goedgekeurd in 2011, PB L 263 van 7.10.2011.

[12]             EGF/2010/008 AT/AT&S, door de Begrotingsautoriteit goedgekeurd in 2011, PB L 263 van 7.10.2011.

[13]             Overeenkomstig § 18 ALVG is de aansluiting van een werknemer bij de stichting beperkt tot 156 weken (drie jaar), en kan deze aansluiting in specifieke gevallen (voor vijftigplussers of voor wie een langer kwalificatieprogramma volgt) tot 209 weken (vier jaar) worden verlengd.

[14]             Op grond van § 18 ALVG.

[15]             Op grond van § 18 ALVG.

[16]             Website van de ÖGB: http://www.sozialpartner.at/sozialpartner/Sozialpartnerschaft_mission_en.pdf

[17]             PB C 139 van 14.6.2006, blz. 1.

[18]             PB L 406 van 30.12.2006, blz. 1.

[19]             PB C […] van […], blz.. […].