VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT over de tenuitvoerlegging van Verordening (EEG) nr. 259/93 van de Raad van 1 februari 1993 betreffende toezicht en controle op de overbrenging van afvalstoffen binnen, naar en uit de Europese Gemeenschap, en over de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 1013/2006 van 14 juni 2006 betreffende de overbrenging van afvalstoffen Productie, verwerking en grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke en andere afvalstoffen in de lidstaten van de Europese Unie, 2007-2009 /* COM/2012/0448 final */
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN
HET EUROPEES PARLEMENT over de
tenuitvoerlegging van Verordening (EEG) nr. 259/93 van de Raad van 1 februari 1993
betreffende toezicht en controle op de overbrenging van afvalstoffen binnen,
naar en uit de Europese Gemeenschap, en over de tenuitvoerlegging van
Verordening (EG) nr. 1013/2006 van 14 juni 2006 betreffende de overbrenging van
afvalstoffen
Productie, verwerking en grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke en
andere afvalstoffen in de lidstaten van de Europese Unie, 2007-2009
INHOUDSOPGAVE 1........... Inleiding.......................................................................................................................... 3 2........... Rapportage door de lidstaten.......................................................................................... 4 3........... Productie van gevaarlijke
afvalstoffen.............................................................................. 5 4........... Overbrenging van afvalstoffen
vanuit de lidstaten.............................................................. 6 5........... Overbrenging van afvalstoffen naar
de lidstaten................................................................ 7 6........... Illegale overbrenging, controles en
handhavingsmaatregelen.............................................. 9 7........... Algemene conclusies over de status
van de tenuitvoerlegging.......................................... 10 8........... Toekomst..................................................................................................................... 11 Ontwikkelingen met betrekking tot
de productie, verwerking en overbrenging van gevaarlijke en andere afvalstoffen
in de lidstaten van de EU
2007-2009 1. Inleiding De grensoverschrijdende overbrenging van
gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering ervan zijn geregeld bij het Verdrag
van Bazel van 22 maart 1989, waarbij de Europese Unie (EU) partij is. De EU heeft een systeem ingesteld voor het
toezicht en de controle op de overbrenging van afvalstoffen binnen haar grenzen
in samenwerking met de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA), de
Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en andere
derde landen die partij zijn bij het Verdrag. Verordening (EG) nr. 1013/2006 betreffende
de overbrenging van afvalstoffen[1] zet het Verdrag om in
EU-wetgeving. Elk kalenderjaar leggen de lidstaten aan het
secretariaat van het Verdrag een verslag over betreffende de wettelijke
bepalingen, de tenuitvoerlegging en milieubeschermende maatregelen in het
voorgaande kalenderjaar. Dit verslag wordt ook aan de Commissie toegezonden,
samen met aanvullende informatie in de vorm van een vragenlijst[2].
Aan de hand van de verslagen van de lidstaten stelt de Commissie om de drie
jaar een verslag op[3]. Dit verslag gaat over de
beperkingen aan de overbrenging en over het toezicht, de maatregelen tegen
illegale overbrenging en de financiële dekking. Het eerste verslag van de Commissie bestreek
de periode van 1997 tot en met 2000 en werd in 2006 gepubliceerd[4].
Het tweede verslag bestreek de periode van 2001 tot en met 2006 en werd in 2009
gepubliceerd[5]. Dit verslag is het derde
verslag over de tenuitvoerlegging en bestrijkt de periode van 2007 tot en met 2009.
Nadere informatie over de antwoorden van de lidstaten op zowel de vragenlijst
van Bazel als die van de Commissie voor de periode van 2007 tot en met 2009 is
te vinden in de hoofdstukken B en E van het werkdocument van de diensten van de
Commissie dat bij dit verslag is gevoegd. De kwantitatieve gegevens over de
productie, de verwerking en de overbrenging van afval zijn samengevat in de
tabellen en figuren van hoofdstuk A van het werkdocument. Er zij op gewezen dat de termen
"invoer" en "uitvoer" in het Verdrag van Bazel slaan op iedere
overbrenging naar of vanuit een land dat partij is bij het Verdrag. Volgens het
EU-recht gelden deze termen alleen voor overbrengingen vanuit en naar de
Europese Unie als geheel. Omwille van de leesbaarheid zullen deze termen in dit
verslag tussen aanhalingstekens staan en worden ze occasioneel gebruikt voor
afvaloverbrengingen in het algemeen. In het werkdocument worden beide termen
gebruikt in dezelfde betekenis als in het Verdrag van Bazel. Krachtens artikel 60, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1013/2006
evalueert de Commissie binnen vijf jaar na 12 juli 2007 de toepassing van
artikel 12, lid 1, onder c) (bezwaren tegen geplande overbrenging van afval
voor terugwinning die niet in overeenstemming is met nationale wetgeving van
het land van verzending), onder meer de gevolgen ervan voor de
milieubescherming en de werking van de interne markt. Als voorbereiding van
deze evaluatie vroeg de Commissie in 2010 aan de lidstaten inlichtingen over de
toepassing van artikel 12, lid 1, onder c). Met uitzondering van drie kleine
gevallen waarin de toepassing van de bepaling niet echt relevant bleek te zijn,
antwoordden de lidstaten in het algemeen dat zij geen gebruik hebben gemaakt
van deze bepaling. Bijgevolg heeft artikel 12, lid 1, onder c),
nog geen gevolgen gehad voor de milieubescherming en de werking van de interne
markt. De Commissie zal de toepasbaarheid van deze bepaling blijven monitoren en
eventueel passende maatregelen nemen in het kader van een toekomstige evaluatie
van de verordening. 2. Rapportage door de
lidstaten Toen dit verslag werd voorbereid, hadden de
meeste lidstaten geantwoord op zowel de vragenlijst van Bazel als die van de
Commissie voor de periode 2007-2009. Hoewel alle verslagen van 2009 uiterlijk
op 31 december 2010 moesten zijn overgelegd aan de Commissie, werd extra tijd
toegestaan. De uiterste datum voor de analyse van de kwantitatieve gegevens in
de Bazel-verslagen was 15 juli 2011. Om administratieve redenen werden de
Bazel-verslagen van Griekenland (2009), Cyprus (2008 en 2009) en Malta (2007)
na deze uiterste datum overgelegd. Bijgevolg werden deze verslagen niet in de
analyse opgenomen. De uiterste datum voor de opname van de antwoorden van de
lidstaten in de hoofdstukken B en E van het werkdocument van de diensten van de
Commissie was 30 november 2011. Op die datum had de Commissie de vragenlijst
van Tsjechië voor het jaar 2008 nog niet ontvangen, noch die van Nederland voor
het jaar 2009. In het geval van Frankrijk ontbraken alle verslagen voor de
periode 2007-2009. Tabel 1 van het werkdocument van de diensten van de
Commissie bevat een samenvatting van de ontbrekende gegevens. De Commissie
heeft nog geen inbreukdossiers geopend, maar wel EU-Pilot-verzoeken verstuurd
om de gevallen van ontbrekende verslagen te onderzoeken. De noodzakelijke administratieve gegevens en
informatie over de toepasselijke nationale bepalingen waren in het algemeen
volledig en nauwkeurig. De meeste lidstaten hebben uitgebreid verslag
uitgebracht over maatregelen ter voorkoming van het ontstaan van afval. Maatregelen
ter vermindering van de overbrenging van afvalstoffen werden minder vaak
genoemd. De informatie over de gevolgen van productie, vervoer en verwijdering
van gevaarlijke en andere afvalstoffen voor de volksgezondheid en het milieu
was veeleer beperkt en in meerdere gevallen niet beschikbaar. Wat illegale overbrenging betreft, meldden
sommige lidstaten een groot aantal gevallen, terwijl andere er slechts enkele
of geen meldden. Er werden weinig gevallen gemeld van verwijdering die niet volgens
plan verliep, en geen enkele lidstaat meldde ongevallen tijdens de
grensoverschrijdende overbrenging en verwijdering van gevaarlijke en andere
afvalstoffen. Uit een vergelijking van de totale
hoeveelheden tussen de lidstaten overgebrachte afvalstoffen bleek dat de
hoeveelheden die verschillende lidstaten voor dezelfde overbrenging meldden,
niet consistent waren, terwijl zij identiek zouden moeten zijn. De totale
"uitvoer" van gevaarlijke afvalstoffen tussen lidstaten is hoger dan
de totale "invoer" (in 2009 bijvoorbeeld was het verschil 27%). Voor
alle andere aangemelde afvalstoffen was de totale "invoer" hoger dan
de "uitvoer" (in 2009 bijvoorbeeld was het verschil 36%). De
Commissie wil met de lidstaten samenwerken om de kwaliteit van de gemelde
gegevens te verbeteren. 3. Productie van
gevaarlijke afvalstoffen In de vragenlijst van het Verdrag van Bazel
wordt alle landen gevraagd informatie te verstrekken over de totale hoeveelheid
geproduceerde gevaarlijke en "andere afvalstoffen". Met "andere
afvalstoffen" wordt in dit verband het huishoudelijk afval bedoeld en de
residuen afkomstig van de verbranding van huishoudelijk afval; het betreft twee
categorieën afvalstoffen die speciale aandacht vereisen en waarvoor krachtens
het Verdrag van Bazel soortgelijke controlemaatregelen gelden als voor
gevaarlijke afvalstoffen (codes Y46 en Y47). Gevaarlijke afvalstoffen worden
gedefinieerd aan de hand van een lijst van afvalstromen en/of bestanddelen
(codes Y1-18 en Y19-45) en bepaalde gevaarlijke eigenschappen. Indien echter op
grond van de nationale wetgeving afval als gevaarlijk wordt beschouwd, valt het
ook onder die definitie van het Verdrag. Toen dit verslag werd voorbereid, waren de
gegevens over de totale productie van gevaarlijke afvalstoffen voor het jaar 2009
nog onvolledig. In totaal hadden 11 landen geen gegevens over de totale
productie van gevaarlijke afvalstoffen voor 2009 gemeld. Voor 2008 ontbraken de
gegevens van vier landen (Cyprus, Frankrijk, Italië, Spanje) en voor 2007 van
drie landen (Frankrijk, Italië, Zweden). Deze ontbrekende gegevens werden
vervangen door ramingen op basis van gegevens van de voorgaande jaren. In 2009 werd ongeveer 77 miljoen ton
gevaarlijke afvalstoffen geproduceerd in de EU-27[6].
58 miljoen ton daarvan werd in de EU-15[7] geproduceerd. De totale
hoeveelheid gevaarlijke afvalstoffen die door de EU-27 werd geproduceerd, nam
tussen 2000 en 2008 met 46% toe. In dezelfde periode nam de hoeveelheid door de
EU-15 geproduceerde gevaarlijke afvalstoffen toe met 57%. De in 2009
geproduceerde hoeveelheid gevaarlijke afvalstoffen was iets lager dan die in 2008
(8%, zowel voor EU-27 als voor EU-15). In 2009 bedroeg de totale hoeveelheid
geproduceerde gevaarlijke afvalstoffen per hoofd van de bevolking 154 kg per
jaar voor de gehele Europese Unie (EU-27). Het gemiddelde voor de EU-12[8]
lag iets hoger, namelijk 186 kg per jaar. Er is een verband vastgesteld tussen
deze schommelingen in de hoeveelheid in de EU geproduceerde gevaarlijke
afvalstoffen en de schommelingen in de economische activiteit in dezelfde
periode. Met jaarlijks ongeveer 19 miljoen ton had
Duitsland de hoogste hoeveelheid geproduceerde gevaarlijke afvalstoffen in de
periode 2007-2009, gevolgd door Italië[9], Estland[10],
Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Polen. De hoeveelheid geproduceerde
gevaarlijke afvalstoffen in het Verenigd Koninkrijk daalde aanzienlijk in 2009.
In Polen steeg de hoeveelheid aanzienlijk tussen 2007 en 2008. Wat de productie van gevaarlijke afvalstoffen
per hoofd van de bevolking betreft, waren Estland, Finland, Nederland, Zweden,
Portugal en Duitsland de koplopers voor de periode 2007-2009. De laagste hoeveelheden
per hoofd van de bevolking waren te vinden in Letland, Roemenië, Litouwen en
Griekenland. De Y-codes voor afvalstoffen op grond van het
Verdrag van Bazel zijn door de lidstaten op erg uiteenlopende manieren
gebruikt. Verschillende lidstaten hebben geen gegevens gemeld over de productie
van gevaarlijke afvalstoffen op het niveau van de Y-codes. Enkele lidstaten
hebben vrijwel uitsluitend verslag uitgebracht over huishoudelijk afval (Y46)
en residuen afkomstig van de verbranding van huishoudelijk afval (Y47). 4. Overbrenging van
afvalstoffen vanuit de lidstaten Alle lidstaten, met uitzondering van Cyprus,
Frankrijk, Griekenland en Malta, hebben informatie verstrekt over de overbrenging
van aangemelde afvalstoffen naar buiten ("uitvoer" genoemd in het Verdrag
van Bazel) over alle jaren van de periode 2007-2009. In 2009 bedroeg de totale hoeveelheid
aangemelde afvalstoffen die vanuit de EU-lidstaten (EU-27) werden overgebracht,
ongeveer 11,4 miljoen ton, waarvan 7,2 miljoen ton gevaarlijke afvalstoffen. Slechts
ongeveer 2% van alle naar buiten overgebrachte aangemelde afvalstoffen, en
ongeveer 3% van de gevaarlijke afvalstoffen, kwam vanuit de EU-12. De overbrenging van aangemelde afvalstoffen
vanuit de lidstaten is gestaag gestegen. In 2009 bedroeg de totale hoeveelheid
aangemelde afvalstoffen die vanuit de lidstaten werden overgebracht, 80% meer
dan in 2001. Wat de overbrenging van enkel gevaarlijke afvalstoffen betreft, is
de hoeveelheid gestegen tot 2007. Tussen 2001 en 2007 steeg de totale
hoeveelheid gevaarlijke afvalstoffen die vanuit de lidstaten werden
overgebracht met 150%. Vanaf 2007 is de totale hoeveelheid gevaarlijke
afvalstoffen die vanuit de lidstaten werden overgebracht licht gedaald (met 9%
tussen 2007 en 2009). In de periode 2007-2009 was Nederland de
grootste "uitvoerder" van gevaarlijke afvalstoffen, met 2,8 miljoen
ton in 2009. Op de tweede plaats kwam Italië, gevolgd door België, Frankrijk en
Ierland. Terwijl de overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen vanuit Nederland
tussen 2006 en 2009 met 14% daalde, meldde Italië een stijging van 64% voor
dezelfde periode. Met betrekking tot de overbrenging van gevaarlijke
afvalstoffen naar buiten in kilogram per hoofd van de bevolking, waren in de
periode 2007-2009 Nederland en Luxemburg de koplopers, gevolgd door Ierland en
België. In de periode 2007-2009 was ook Nederland de
lidstaat met de grootste totale hoeveelheid naar buiten overgebrachte
aangemelde afvalstoffen met ongeveer 3 miljoen ton in 2009, gevolgd door
Italië, Duitsland, Oostenrijk en België. Wat de overbrenging naar buiten van
alle aangemelde afvalstoffen in kilogram per hoofd van de bevolking betreft,
waren Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Ierland en België de koplopers. In 2009 werd meer dan 90% van de gevaarlijke
afvalstoffen van de EU verwerkt in het land van herkomst. Luxemburg, Slovenië,
Ierland, Nederland, België en Denemarken waren de landen met een
"uitvoer" van meer dan 40%. De belangrijkste afvalcategorie was de groep
"Y1-Y18" met ongeveer 38% van de totale hoeveelheid aangemelde
afvalstoffen die vanuit de EU-27 in 2009 werd overgebracht, gevolgd door de
categorie "Y19-Y45" met ongeveer 13% en de categorie andere
afvalstoffen (Y46-Y47) (gemengd huishoudelijk afval en verbrandingsresiduen)
met ongeveer 10%. Een kleinere hoeveelheid (ongeveer 1%) werd ondergebracht in
een mengsel van categorieën Y1-Y45. Ongeveer 35% van de overbrengingen werd
volgens een nationaal of EU-systeem voor indeling ingedeeld. Deze statistieken
zijn vergelijkbaar voor de jaren 2007 en 2008. In 2009 was slechts 3% van de overgebrachte
afvalstoffen niet ingedeeld. In de voorgaande jaren (2005-2008) was dit 7 tot 14
%. In de periode 2007-2009 waren Duitsland, Frankrijk, Zweden, Denemarken, het
Verenigd Koninkrijk en Ierland de lidstaten die de grootste hoeveelheden
niet-ingedeelde afvalstoffen overbrachten. Een mengsel van Y-codes werd
uitsluitend in zeldzame gevallen en in kleine hoeveelheden gebruikt. In 2008 en
2009 werden grote hoeveelheden (0,6 miljoen ton in 2008 en 1,8 miljoen ton in 2009)
niet-gevaarlijke afvalstoffen met een kennisgeving vanuit Oostenrijk
overgebracht. Denemarken, Frankrijk, Slovenië en Italië meldden overbrengingen
van afvalstoffen naar buiten in de categorie "gevaarlijk, gespecificeerd
per land". Het grootste gedeelte van de gevaarlijke
afvalstoffen die vanuit de lidstaten[11] werden overgebracht,
werd behandeld voor terugwinning. In de periode 2007-2009 werd 72% tot 77%
teruggewonnen van de afvalstoffen die vanuit respectievelijk de EU-15 en EU-27
werden overgebracht. Het terugwinningspercentage van afvalstoffen die vanuit de
EU-12 werden overgebracht, bedroeg in de periode 2007-2009 zelfs 85% tot 89%,
wat beduidend hoger is. In 2009 kwam 40% van alle voor terugwinning
vanuit de EU-27 overgebrachte gevaarlijke afvalstoffen uit Nederland. Andere
lidstaten met hoge percentages en grote totale hoeveelheden van voor
terugwinning vanuit hun land overgebrachte gevaarlijke afvalstoffen waren
Frankrijk, België, het Verenigd Koninkrijk en Italië. In 2009 vond vanuit Griekenland, Bulgarije,
Cyprus, Italië en Roemenië hoofdzakelijk overbrenging van gevaarlijke
afvalstoffen voor verwijdering plaats. De grootste hoeveelheden gevaarlijke
afvalstoffen die voor verwijdering werden overgebracht, kwamen uit Italië en
Nederland. Het overgrote deel van alle aangemelde naar
het buitenland overgebrachte hoeveelheden afvalstoffen in de periode 2007-2009 ging
naar andere EU-lidstaten. 99% van alle aangemelde vanuit de EU-27 overgebrachte
afvalstoffen was bestemd voor EU-27- en EVA-landen, en meer dan 87% bleef binnen
de EU-15. Hoewel het merendeel van alle vanuit de EU-12 overgebrachte
afvalstoffen bestemd was voor andere EU-lidstaten, ging ook een niet
onbelangrijk deel naar niet-OESO-landen (7% in 2009, 11% in 2008, maar 0% in 2007).
99% van vanuit de lidstaten (EU-27) overgebrachte gevaarlijke afvalstoffen was
bestemd voor EU-27- en EVA-landen, en meer dan 95% bleef binnen de EU-15. 5. Overbrenging van
afvalstoffen naar de lidstaten Dit hoofdstuk is gebaseerd op de verslagen van
slechts 20 lidstaten. Cyprus, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Malta, Portugal
en Roemenië hebben voor de periode 2007-2009 geen informatie verstrekt. In 2009 bedroeg de totale hoeveelheid
aangemelde afvalstoffen die naar de EU-lidstaten werden overgebracht, ongeveer 12,4
miljoen ton, waarvan ongeveer 6,7 miljoen ton gevaarlijke afvalstoffen. De
hoeveelheid gevaarlijke afvalstoffen die naar de lidstaten werden overgebracht,
is tot 2007 sterk gestegen. Van 2001 tot 2007 steeg de hoeveelheid gevaarlijke
afvalstoffen die naar de lidstaten werden overgebracht immers met 147%. De
meeste van deze overbrengingen vinden binnen de EU plaats en de vastgestelde
stijging is waarschijnlijk toe te schrijven aan het feit dat bepaalde lidstaten
beschikken over hoogtechnologische installaties voor de verwerking van
gevaarlijke afvalstoffen en andere niet. In 2008 daalde de hoeveelheid gevaarlijke
afvalstoffen die naar de lidstaten werden overgebracht, maar in 2009 nam deze opnieuw
toe. De hoeveelheid voor 2009 is lager dan die voor 2007, maar hoger dan die
voor 2006. Deze algemene ontwikkeling is vergelijkbaar voor alle aangemelde
afvalstoffen. Tussen 2001 en 2007 stegen de hoeveelheden van alle aangemelde
afvalstoffen die naar de lidstaten werden overgebracht met 72%. In de periode 2007-2009 was Duitsland de
grootste "invoerder" van gevaarlijke afvalstoffen (met 2,7 miljoen
ton in 2009). Op de tweede plaats kwam Nederland, gevolgd door België, Italië,
Frankrijk en Zweden. Duitsland is ook de absolute koploper voor de totale
hoeveelheid gevaarlijke en andere aangemelde afvalstoffen die naar EU-lidstaten
werd overgebracht (met 7,6 miljoen ton in 2009). Andere lidstaten met hoge
totale hoeveelheden "ingevoerde" gevaarlijke en andere aangemelde
afvalstoffen in de periode 2007-2009 waren Italië, Nederland, België, Zweden en
Frankrijk. Evenals bij de overbrenging vanuit de EU, spelen de EU-12-landen een
minder beduidende rol. De hoeveelheid gevaarlijke en andere aangemelde
afvalstoffen die naar de EU-12-landen werd overgebracht, bedroeg slechts
ongeveer 2%. De koplopers voor de inkomende overbrengingen van afvalstoffen in
kilogram per hoofd van de bevolking in de periode 2007-2009 waren België,
Nederland, Zweden en Duitsland, zowel voor gevaarlijke als voor alle aangemelde
afvalstoffen. Evenals bij de overbrenging van afvalstoffen
naar buiten, is de "Y1-Y18"-groep de belangrijkste categorie van
afvalstoffen, met ongeveer 29% van de totale hoeveelheid aangemelde
afvalstoffen die in 2009 naar de EU-27-lidstaten werd overgebracht. Voor de
categorie "Y19-Y45" was dit ongeveer 12% en voor de categorie andere
afvalstoffen (Y46-Y47) ongeveer 5% voor de EU-27 in 2009. Voor alle
referentiejaren in de periode 2007-2009 geldt een zeer vergelijkbare verdeling. In 2006 was de afvalstoffencategorie
"not-classified" (niet-ingedeeld) nog de grootste categorie met 36%
van alle overbrengingen naar de Europese Unie. In 2007 was deze categorie nog
goed voor 22% en in 2009 slechts voor 13%. In 2009 werden afvalstoffen zonder
specificatie naar Duitsland, Zweden, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk
overgebracht. Een grote hoeveelheid afvalstoffen (3,2 miljoen ton in 2009) werd
naar Duitsland overgebracht met de indeling "Europese verordening
betreffende de overbrenging van afvalstoffen of nationale niet-gevaarlijke
afvalstoffen". Voor 2008 en 2009 meldde Oostenrijk "ingevoerde"
niet-gevaarlijke afvalstoffen met een kennisgeving (ongeveer 96 000 ton in 2008
en 142 000 ton in 2009). Voor 2007 en 2009 meldde Italië grote hoeveelheden
"ingevoerde" afvalstoffen in de categorie "gevaarlijk, gespecificeerd
per land" (ongeveer 295 000 ton in 2007 en 705 000 ton in 2009). Het grootste deel van de naar de EU-lidstaten
overgebrachte afvalstoffen werd behandeld voor terugwinning. De laatste jaren
is het percentage terugwinningen echter afgenomen. Terwijl in 2004 84% van de
naar de EU-27-lidstaten overgebrachte afvalstoffen is gebruikt voor
terugwinningen, was dat in 2009 nog 70%. Deze tendens gaat ook op voor
uitsluitend de EU-15. Wat de verhouding tussen terugwinning en
verwijdering betreft, zijn er grote verschillen tussen de lidstaten. In 2008 en
2009 werd in de volgende lidstaten meer dan 40% van inkomende
afvaloverbrengingen verwerkt om te worden verwijderd: Oostenrijk, Denemarken,
Duitsland en Spanje. De grootste hoeveelheden voor verwijdering "ingevoerde"
afvalstoffen in 2009 werden gemeld door Duitsland (1,5 miljoen ton), gevolgd
door Nederland (135 000 ton) en Frankrijk (102 000 ton). Het grootste gedeelte van de gevaarlijke en
andere aangemelde afvalstoffen die in de periode 2007-2009 naar de lidstaten
werden overgebracht, was afkomstig uit andere lidstaten. Meer dan 97% van alle
aangemelde afvalstoffen die naar de lidstaten werden overgebracht, was
afkomstig van andere lidstaten of van EVA-landen en meer dan 84% van de EU-15.
Voor wat uitsluitend gevaarlijke afvalstoffen betreft, kwam 96% van andere
lidstaten of van EVA-landen en meer dan 80% van de EU-15. Het percentage
afvalstoffen afkomstig uit niet-OESO-landen was zeer beperkt voor zowel
gevaarlijke als alle aangemelde afvalstoffen. 6. Illegale overbrenging,
controles en handhavingsmaatregelen De meeste lidstaten maakten melding van
gevallen van illegale overbrenging van afvalstoffen in de periode 2007-2009.
Sommige lidstaten meldden een groot aantal gevallen, andere slechts enkele of
geen. Duitsland, Nederland, België, het Verenigd Koninkrijk en Oostenrijk
meldden het grootste aantal gevallen (samen goed voor meer dan 70% van de
gemelde gevallen voor de periode 2007-2009). Voor 2009 meldden de lidstaten ongeveer 400
gevallen van illegale overbrenging van afvalstoffen. Een aantal gevallen werd
wellicht tweemaal gemeld, eenmaal door het land van bestemming en eenmaal door
het land van verzending. In 2009 vond ongeveer de helft van de door lidstaten
gemelde illegale overbrengingen tussen lidstaten plaats, terwijl de andere
helft overbrengingen naar of vanuit de EU waren. Hierbij mag niet uit het oog
worden verloren dat het totale aantal illegale overbrengingen veel hoger ligt
dan het aantal dat officieel wordt gemeld. Zo bleek uit gezamenlijke handhavingsacties
van IMPEL-TFS na de meldingsperiode (2007-2009) dat 20% van de overbrengingen
van afvalstoffen in de EU niet in overeenstemming was met Verordening (EG) nr. 1013/2006[12]. De redenen waarom deze overbrengingen illegaal
waren, waren hoofdzakelijk dat de afvalstoffen werden overgebracht zonder
kennisgeving aan de bevoegde autoriteiten of dat een verbod op overbrenging krachtens
Verordening (EG) nr. 1013/2006 niet werd nageleefd. Tot de typische
reactiemaatregelen behoorden het terugzenden van de afvalstoffen naar het land
van herkomst en het opleggen van een boete. Door de lidstaten toegepaste maatregelen om
illegale overbrenging op te sporen omvatten regelmatige grenscontroles,
regelmatige controles van de faciliteiten die afvalstoffen produceren en/of
verwerken, steekproefsgewijze controles tijdens grensoverschrijdende
overbrenging en in faciliteiten die afvalstoffen produceren en/of verwerken en
steekproefsgewijze controles op rijkswegen. De meeste lidstaten verstrekten ook
gedetailleerde gegevens over het aantal controles op overbrengingen van
afvalstoffen of over de daaraan gerelateerde terugwinning of verwijdering en
over het aantal illegale overbrengingen die bij deze controles aan het licht
kwamen. Het aantal controles en steekproefsgewijze controles die in de EU
werden uitgevoerd, verschilt sterk tussen de lidstaten. Voor 2009 gaf Polen het
voorbeeld voor beste praktijken inzake steekproefsgewijze controles met
ongeveer 40 steekproefsgewijze controles per 1 000 ton gevaarlijke
afvalstoffen die naar of vanuit het land werden overgebracht. In de meeste
lidstaten ligt dit aantal minstens tienmaal lager. 7. Algemene conclusies
over de status van de tenuitvoerlegging Rapportage Voor de periode 2007-2009 bedroeg het
responspercentage voor zowel de Bazel-vragenlijst als de vragenlijst van de
Commissie bijna 100%. De meeste lidstaten dienden hun verslagen echter niet
tijdig in. Sommige Bazel-verslagen werden na de uiterste datum van 15 juli 2011
ontvangen en konden daarom niet worden opgenomen in de analyse van de
kwantitatieve gegevens. De lidstaten verstrekten over het algemeen voldoende
informatie over de overbrenging van afvalstoffen en over de relevante
administratieve aspecten, de nationale bepalingen en maatregelen. Gegevenskwaliteit In veel gevallen verschilden de door het land
van verzending gemelde gegevens van de gegevens die door het land van
bestemming werden gemeld. In 2009 bedroeg het verschil tussen de aangemelde
"uitvoer" en "invoer" van gevaarlijke afvalstoffen tussen
de EU-lidstaten ongeveer 27%, waarbij de "uitvoer" hoger was dan de
"invoer". In hetzelfde jaar bedroeg het verschil tussen de gemelde
"uitvoer" en "invoer" van andere aangemelde afvalstoffen
tussen de EU-lidstaten ongeveer 36%, maar was de "invoer" hoger dan
de "uitvoer". Indeling van afvalstoffen De afwezigheid van passende Bazel-codes voor
bepaalde soorten gevaarlijke afvalstoffen vormt vaak een belemmering voor transparante
rapportage. De situatie is echter verbeterd nu de landen de codes van de
Europese afvalstoffenlijst[13] kunnen gebruiken. Ter
harmonisering van de rapportage worden de lidstaten sterk aangemoedigd om ook
de codes van deze lijst in hun verslagen te gebruiken. Bovendien zouden
niet-gevaarlijke afvalstoffen die niet onder de categorieën Y46 en Y47 of
specifieke Bazel-codes vallen en waarop in het geval van uitvoer krachtens
Verordening (EG) nr. 1013/2006 de procedure van voorafgaande schriftelijke
kennisgeving en toestemming van toepassing is, doeltreffender worden gemeld
indien de codes van de afvalstoffenlijst consistenter zouden worden gebruikt. Productie van afval In 2009 werd ongeveer 77 miljoen ton
gevaarlijke afvalstoffen in de EU-27 geproduceerd. De totale door de EU-27-landen
geproduceerde hoeveelheid gevaarlijke afvalstoffen nam tussen 2000 en 2008 met 46%
toe. De hoeveelheid gevaarlijke afvalstoffen die in 2009 werd geproduceerd, was
iets lager dan in 2008. Overbrenging van afvalstoffen In de periode 2007-2009 bedroeg de totale
hoeveelheid van alle aangemelde afvalstoffen die vanuit de EU-lidstaten werden
overgebracht ongeveer 33,1 miljoen ton, waarvan ongeveer 22,9 miljoen ton
gevaarlijke afvalstoffen. 99% van de gevaarlijke afvalstoffen die vanuit de
lidstaten werden overgebracht, was bestemd voor de EU-27- en EVA-landen en meer
dan 95% bleef binnen de EU-15. In de periode 2007-2009 bedroeg de totale
hoeveelheid van alle aangemelde afvalstoffen die naar de EU-lidstaten werden
overgebracht ongeveer 37 miljoen ton, waarvan ongeveer 20,5 miljoen ton
gevaarlijke afvalstoffen. Meer dan 96% van de gevaarlijke afvalstoffen was
afkomstig van andere lidstaten of van EVA-landen en meer dan 80% van de EU-15. Illegale overbrengingen Voor 2009 meldden de lidstaten ongeveer 400
gevallen van illegale overbrenging van afvalstoffen. Vermoed wordt dat het
totale aantal veel groter is. In 2009 vond ongeveer de helft van de gemelde
illegale overbrengingen tussen lidstaten plaats, terwijl de andere helft
overbrengingen naar of vanuit de EU betroffen. Het aantal controles en
steekproefsgewijze controles die in de EU werden uitgevoerd, verschilt sterk
tussen de lidstaten. 8. Toekomst De Commissie voerde tussen 25 januari en 12
april 2011 een openbare raadpleging van belanghebbenden uit over manieren om de
controles en de handhaving van de verordening te versterken[14].
Het overgrote deel (89%) van de belanghebbenden was voorstander van nieuwe
EU-wetgeving om de controlevereisten te versterken. Enkele voorgestelde opties
hadden betrekking op de planning van controles, upstreamcontroles, de opleiding
van ambtenaren en de plicht voor operatoren om in bepaalde gevallen van een
redelijk vermoeden van omzeiling van de verordening bewijzen te leveren. De
Commissie voert op dit moment een beoordeling uit van de economische, sociale
en milieueffecten van mogelijke nieuwe wetgevende en niet-wetgevende
maatregelen. [1] PB L 190 van 12.7.2006, blz. 1. [2] Beschikking nr. 1999/412/EG (PB L 156 van 23.6.1999,
blz. 37) en artikel 51, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1013/2006. [3] Art. 41 van Verordening (EEG) nr. 259/93 en artikel 51
van Verordening (EG) nr. 1013/2006. [4] Verslag van de Commissie {SEC(2006) 1053}, 1.8.2006. [5] Verslag van de Commissie {SEC(2009) 811}, 24.6.2009. [6] Alle huidige lidstaten van de Europese Unie. [7] Landen die vóór 2004 tot de Europese Unie zijn
toegetreden. [8] Landen die in 2004 of in 2007 tot de Europese Unie
zijn toegetreden. [9] Waarden voor Italië en Frankrijk zijn gebaseerd op
ramingen. [10] Gegevens van Estland omvatten afvalstoffen van
olieschaliën, die goed zijn voor meer dan 95% van het totaal. [11] De uitdrukking "afvalstoffen die vanuit lidstaten
worden overgebracht", omvat overbrenging binnen de EU. Het overgrote deel
van afvalstoffen die naar buiten worden overgebracht, blijft binnen de EU. [12] Een gedetailleerd verslag is beschikbaar op: http://impel.eu/projects/enforcement-actions-ii. [13] Afvalstoffen die zijn genoemd in de bijlage bij
Beschikking 2000/532/EG van de Commissie (OJ L 226 van 6.9.2000, blz. 3). [14] "Your Voice in Europe" website: http://ec.europa.eu/yourvoice/consultations/index_nl.htm,
http://ec.europa.eu/environment/waste/shipments/news.htm.