Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de versterking van het economische en budgettaire toezicht op lidstaten die ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te ondervinden ten aanzien van hun financiële stabiliteit in het eurogebied /* COM/2011/0819 definitief - 2011/0385 (COD) */
2011/0385 (COD) Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN
DE RAAD betreffende de versterking van het
economische en budgettaire toezicht op lidstaten die ernstige moeilijkheden
ondervinden of dreigen te ondervinden ten aanzien van hun financiële
stabiliteit in het eurogebied HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN
DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van
de Europese Unie, en met name artikel 136 juncto artikel 121, lid 6, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Gezien het advies van de Europese Centrale
Bank, Na toezending van het ontwerp van
wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Handelend volgens de gewone
wetgevingsprocedure, Overwegende hetgeen volgt: (1)
De ongekende mondiale crisis die de wereld de
afgelopen drie jaar in haar greep heeft gehouden, heeft de economische groei en
de financiële stabiliteit ernstig geschaad en een sterke verslechtering van het
overheidstekort en de schuldpositie van de lidstaten tot gevolg gehad, waardoor
een aantal onder hen een beroep heeft gedaan op financiële bijstand buiten het
Uniekader. (2)
De volledige consistentie tussen het in het Verdrag
vastgelegde multilaterale toezichtkader van de Unie en de eventueel aan de
bovenbedoelde financiële bijstand verbonden beleidsvoorwaarden dient door
Uniewetgeving te worden gewaarborgd. De economische en
financiële integratie van de lidstaten die de euro als munt hebben, vereist een
versterkt toezicht om te voorkomen dat een lidstaat die moeilijkheden ten
aanzien van zijn financiële stabiliteit ondervindt, de rest van het eurogebied
besmet. (3)
De intensiteit van het economische en budgettaire
toezicht moet in verhouding staan tot de ernst van de ondervonden financiële
moeilijkheden en moet naar behoren zijn afgestemd op de aard van de ontvangen
financiële bijstand, die kan variëren van louter anticiperende steun op basis
van vooraf vastgestelde voorwaarden tot een volwaardig macro-economisch
aanpassingsprogramma waaraan strikte beleidsvoorwaarden zijn verbonden. (4)
Wanneer een lidstaat die de euro als munt heeft,
een ernstige financiële verstoring ondervindt of dreigt te ondervinden, moet
hij onder verscherpt toezicht worden gesteld opdat de toestand in de betrokken
lidstaat snel wederom wordt genormaliseerd en de overige lidstaten van het
eurogebied tegen mogelijke negatieve overloopeffecten worden beschermd. Dit
verscherpte toezicht dient onder meer ruimere toegang te behelzen tot de
informatie die nodig is voor een nauwlettende bewaking van de economische,
budgettaire en financiële situatie, alsook regelmatige rapportage aan het
Economisch en Financieel Comité (EFC) of aan een subcomité dat daardoor daartoe
kan worden aangewezen. Voor lidstaten die om anticiperende bijstand van de
Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit (EFSF), het Europees
Stabiliteitsmechanisme (ESM), het Internationaal Monetair Fonds (IMF) of een
andere internationale financiële instelling verzoeken, dienen dezelfde
toezichtregelingen te gelden. (5)
Voor lidstaten met een macro-economisch
aanpassingsprogramma dient het toezicht op de economische en budgettaire
situatie fors te worden versterkt. Wegens het veelomvattende karakter van een
dergelijk programma dienen de overige economische en budgettaire
toezichtprocessen tijdens de duur van het macro-economische aanpassingsprogramma
te worden opgeschort om overlapping van rapportageverplichtingen te vermijden. (6)
Om de dialoog tussen de instellingen van de Unie,
in het bijzonder het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, te bevorderen
en meer transparantie en verantwoordelijkheid te bewerkstelligen, dient in
regels te worden voorzien. (7)
Een besluit dat een lidstaat zich niet aan zijn
aanpassingsprogramma houdt, zou ook leiden tot een schorsing van de betalingen
en vastleggingen van Uniefondsen als bedoeld in artikel 21, lid 6, van
Verordening (EU) nr. XXX houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het
Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het
Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling en het
Europees Fonds voor Maritieme zaken en Visserij, die onder het
gemeenschappelijk strategisch kader vallen, en houdende algemene bepalingen
inzake het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling, het Europees Sociaal
Fonds en het Cohesiefonds en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006, HEBBEN DE
VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1
Onderwerp en toepassingsgebied 1. In deze verordening worden
voorschriften vastgesteld ter versterking van het economische en budgettaire
toezicht op lidstaten die ernstige moeilijkheden ondervinden of dreigen te
ondervinden ten aanzien van hun financiële stabiliteit en/of die financiële
bijstand van een of meer andere staten, de Europese Faciliteit voor financiële
stabiliteit (EFSF), het Europees financieel stabilisatiemechanisme (EFSM), het
Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) of andere internationale financiële
instellingen, zoals het Internationaal Monetair Fonds (IMF), ontvangen of
kunnen ontvangen. 2. Deze verordening is van
toepassing op de lidstaten die de euro als munt hebben. Artikel 2
Lidstaten onder verscherpt toezicht 1. De Commissie kan besluiten
een lidstaat die ernstige moeilijkheden ten aanzien van zijn financiële
stabiliteit ondervindt, onder verscherpt toezicht te stellen. De betrokken
lidstaat wordt vooraf de mogelijkheid geboden zijn standpunten kenbaar te
maken. De Commissie besluit om de zes maanden of het verscherpte toezicht wordt
verlengd. 2. De Commissie besluit om een
lidstaat die van een of meer andere staten, de EFSF, het ESM of een andere
internationale financiële instelling, zoals het IMF, anticiperende financiële
bijstand ontvangt, onder verscherpt toezicht te stellen. De Commissie stelt een
lijst op van de betrokken anticiperende financiële-bijstandinstrumenten en
houdt deze actueel, zodat rekening wordt gehouden met mogelijke wijzigingen in
het financiële steunbeleid van de EFSF, het ESM of een andere relevante
internationale financiële instelling. 3. Lid 2 is niet van toepassing
op een lidstaat die anticiperende financiële bijstand ontvangt in de vorm van
een kredietlijn die niet van de vaststelling van nieuwe beleidsmaatregelen door
de betrokken lidstaat afhankelijk is gesteld, zolang op de kredietlijn geen
beroep wordt gedaan. Artikel 3
Verscherpt toezicht 1. In overleg en in samenwerking
met de Commissie – handelend in samenwerking met de Europese Centrale Bank
(ECB) – neemt een lidstaat onder verscherpt toezicht maatregelen die erop
gericht zijn de bronnen of potentiële bronnen van moeilijkheden aan te pakken. 2. De nauwlettender bewaking van
de budgettaire situatie overeenkomstig artikel 7, leden 2, 3 en 6, van
Verordening (EU) nr. XXX van het Europees Parlement en de Raad
is van toepassing op een lidstaat onder verscherpt toezicht, ongeacht of er al
dan niet een buitensporig tekort bestaat. Het in lid 3 van dit artikel bedoelde
verslag wordt elk kwartaal ingediend. 3. Op verzoek van de Commissie
is de lidstaat onder verscherpt toezicht ertoe gehouden: (a)
met de verlangde frequentie aan de Commissie, de
ECB en de Europese Bankautoriteit (EBA) uitgesplitste informatie mee te delen
over de financiële situatie van de financiële instellingen die onder toezicht
van zijn nationale toezichthouders staan; (b)
onder toezicht van de Europese Bankautoriteit de
door de Commissie en de ECB gespecificeerde stresstests of
gevoeligheidsanalyses uit te voeren die nodig zijn om na te gaan in hoeverre de
banksector tegen diverse macro-economische en financiële schokken is bestand,
en de gedetailleerde resultaten met de genoemde instellingen te delen; (c)
in het kader van een specifieke collegiale toetsing
van de EBA regelmatige beoordelingen te ondergaan van zijn vermogen om toezicht
op de banksector uit te oefenen; (d)
alle benodigde informatie mee te delen voor de
bewaking van macro-economische onevenwichtigheden zoals vastgelegd bij
Verordening (EU) nr. XXX van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de preventie en correctie van macro-economische onevenwichtigheden.
4. In samenwerking met de ECB
legt de Commissie regelmatig controlebezoeken in de lidstaat onder toezicht af
om te verifiëren welke vorderingen zijn gemaakt bij de tenuitvoerlegging van de
in de leden 1, 2, en 3 vermelde maatregelen. Elk kwartaal deelt zij haar
bevindingen mee aan het Economisch en Financieel Comité (EFC) – of aan een
subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen – en gaat zij met name na
of verdere maatregelen zijn vereist. Deze controlebezoeken vervangen de in
artikel 10 bis, lid 2, van
Verordening (EG) nr. 1467/97 bedoelde controles ter plaatse. 5. Wanneer op basis van de in
lid 4 bedoelde evaluatie wordt geconcludeerd dat verdere maatregelen vereist
zijn en dat de financiële situatie van de betrokken lidstaat aanzienlijke
negatieve gevolgen heeft voor de financiële stabiliteit van het eurogebied, kan
de Raad op voorstel van de Commissie met gekwalificeerde meerderheid van
stemmen de betrokken lidstaat aanbevelen financiële bijstand te vragen en een
macro-economisch aanpassingsprogramma op te stellen. De Raad kan besluiten deze
aanbeveling openbaar te maken. 6. Ingeval een in lid 5 bedoelde
aanbeveling openbaar wordt gemaakt: (a)
kan de relevante commissie van het Europees
Parlement vertegenwoordigers van de betrokken lidstaat uitnodigen om aan een
gedachtewisseling deel te nemen; (b)
kunnen vertegenwoordigers van de Commissie door het
parlement van de betrokken lidstaat worden uitgenodigd om aan een
gedachtewisseling deel te nemen. Artikel 4
Informatie over geplande verzoeken om financiële bijstand Een lidstaat die van een of meer andere
staten, de EFSF, het ESM, het Internationaal Monetair Fonds (IMF) of een andere
instelling buiten het Uniekader financiële bijstand wenst te verkrijgen, stelt
de Raad, de Commissie en de ECB onmiddellijk van zijn voornemen in kennis. Het
EFC, of een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen, houdt een discussie
over dit geplande verzoek, na een beoordeling van de Commissie te hebben
ontvangen. Artikel 5
Beoordeling van de houdbaarheid van de overheidsschuld Ingeval om financiële bijstand van de EFSF of
het ESM wordt verzocht, stelt de Commissie – in samenwerking met de ECB en,
steeds als dit mogelijk is, het IMF – een analyse op van de houdbaarheid van de
overheidsschuld van de betrokken lidstaat, met inbegrip van het vermogen van de
lidstaat om de beoogde financiële bijstand terug te betalen, en doet zij deze
analyse toekomen aan het EFC of aan een subcomité dat daardoor daartoe kan
worden aangewezen. Artikel 6
Macro-economisch aanpassingsprogramma 1. Een lidstaat die van een of
meer andere staten, het IMF, de EFSF of het ESM financiële bijstand ontvangt,
stelt in overleg met de Commissie – handelend in samenwerking met de ECB – een
ontwerpaanpassingsprogramma op dat erop gericht is wederom een gezonde en
houdbare economische en financiële situatie tot stand te brengen en tevens zijn
vermogen te herstellen om zich volledig op de financiële markten te
financieren. In het ontwerpaanpassingsprogramma wordt naar behoren rekening
gehouden met de geldende aanbevelingen die overeenkomstig de
artikelen 121, 126 en/of 148 van het Verdrag tot de betrokken lidstaat zijn
gericht – alsook met de acties die hij heeft ondernomen om daaraan gevolg te
geven –, en wordt er tegelijkertijd naar gestreefd de vereiste
beleidsmaatregelen te verruimen, te versterken en te verdiepen. 2. Op voorstel van de Commissie
hecht de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen zijn goedkeuring aan
het aanpassingsprogramma. 3. In samenwerking met de ECB
monitort de Commissie de vorderingen die bij de tenuitvoerlegging van het
aanpassingsprogramma worden gemaakt; zij stelt het EFC, of een subcomité dat
daardoor daartoe kan worden aangewezen, daarvan in kennis. De betrokken
lidstaat verleent de Commissie zijn volledige medewerking. Hij verstrekt de
Commissie met name alle informatie die zij nodig acht voor het monitoren van
het programma. Artikel 3, lid 3, is van toepassing. 4. In samenwerking met de ECB
gaat de Commissie samen met de betrokken lidstaat na welke wijzigingen
eventueel in zijn aanpassingsprogramma moeten worden aangebracht. Op voorstel
van de Commissie neemt de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen een
besluit over alle wijzigingen die in het aanpassingsprogramma moeten worden
aangebracht. 5. Indien uit de in lid 3
bedoelde monitoring blijkt dat er van aanzienlijke afwijkingen van het
macro-economische aanpassingsprogramma sprake is, kan de Raad op voorstel van
de Commissie met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluiten dat de
betrokken lidstaat niet voldoet aan de beleidsvoorwaarden die in het
aanpassingsprogramma worden gesteld. 6. Een lidstaat waarvoor een aanpassingsprogramma
loopt en die over onvoldoende administratieve capaciteit beschikt voor, dan wel
ernstige problemen ondervindt bij de tenuitvoerlegging van zijn
aanpassingsprogramma, verzoekt om technische bijstand van de Commissie. 7. De relevante commissie van
het Europees Parlement kan vertegenwoordigers van de betrokken lidstaat
uitnodigen om deel te nemen aan een gedachtewisseling over de vorderingen die
bij de tenuitvoerlegging van het aanpassingsprogramma worden gemaakt. 8. Het parlement van de
betrokken lidstaat kan vertegenwoordigers van de Commissie uitnodigen om deel
te nemen aan een gedachtewisseling over de vorderingen die bij de
tenuitvoerlegging van het aanpassingsprogramma worden gemaakt. Artikel 7
Consistentie met de buitensporigtekortprocedure 1. Het aanpassingsprogramma en
de wijzigingen daarin, als bedoeld in artikel 6 van deze verordening, worden
geacht in de plaats te komen van de indiening van stabiliteitsprogramma's
overeenkomstig artikel 4 van Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad. 2. Indien tot de betrokken
lidstaat een aanbeveling uit hoofde van artikel 126, lid 7, van het Verdrag,
dan wel een aanmaning uit hoofde van artikel 126, lid 9, van het Verdrag tot
correctie van een buitensporig tekort is gericht: (a)
wordt het in artikel 6 van deze verordening
bedoelde aanpassingsprogramma in voorkomend geval ook geacht in de plaats te
komen van de verslagen als bedoeld in respectievelijk artikel 3, lid
4 bis, en artikel 5, lid 1 bis, van
Verordening (EG) nr. 1467/97 van de Raad; (b)
worden de jaarlijkse begrotingsdoelstellingen die
zijn opgenomen in het in artikel 6, lid 3, van deze verordening bedoelde
aanpassingsprogramma in voorkomend geval geacht in de plaats te komen van de
jaarlijkse begrotingsdoelstellingen die overeenkomstig respectievelijk artikel
3, lid 4, en artikel 5, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1467/97 in de genoemde
aanbeveling en aanmaning zijn opgenomen. Indien tot de betrokken lidstaat een
aanmaning uit hoofde van artikel 126, lid 9, van het Verdrag is gericht, wordt
het in artikel 6, lid 3, van deze verordening bedoelde
aanpassingsprogramma ook geacht in de plaats te komen van de overeenkomstig
artikel 5, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1467/97 in de
aanmaning verstrekte aanwijzingen met betrekking tot maatregelen die tot de
verwezenlijking van deze doelstellingen moeten bijdragen; (c)
wordt de in artikel 6, lid 3, van deze verordening
bedoelde monitoring geacht in de plaats te komen van de monitoring als bedoeld
in artikel 10, lid 1, en artikel 10 bis van Verordening (EG) nr. 1467/97
van de Raad en van de monitoring die aan een besluit als bedoeld in artikel 4,
lid 2, en artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1467/97 ten grondslag
ligt. Artikel 8
Consistentie met de procedure bij buitensporige onevenwichtigheden De tenuitvoerlegging van Verordening (EU)
nr. XXX betreffende de preventie en correctie van macro-economische
onevenwichtigheden wordt opgeschort voor lidstaten met een overeenkomstig
artikel 6, lid 2, van deze verordening door de Raad goedgekeurd macro-economisch
aanpassingsprogramma. Deze opschorting geldt voor de duur van het
macro-economische aanpassingsprogramma. Artikel 9
Consistentie met het Europees semester voor economische beleidscoördinatie De in artikel 6, lid 3, van deze verordening
bedoelde monitoring wordt geacht in de plaats te komen van de monitoring en
evaluatie van het Europees semester voor economische beleidscoördinatie als
bedoeld in artikel 2 bis van Verordening (EG) nr. 1466/97 over
versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de
coördinatie van het economisch beleid. Artikel 10
Consistentie met Verordening (EU) nr. XXX betreffende
gemeenschappelijke bepalingen voor het monitoren en beoordelen van
ontwerpbegrotingsplannen en voor het garanderen van de correctie van
buitensporige tekorten van de lidstaten van het eurogebied De tenuitvoerlegging van Verordening (EU)
nr. XXX betreffende gemeenschappelijke bepalingen voor het monitoren en
beoordelen van ontwerpbegrotingsplannen en voor het garanderen van de correctie
van buitensporige tekorten van de lidstaten van het eurogebied wordt opgeschort
voor lidstaten met een overeenkomstig artikel 6, lid 2, van deze verordening
door de Raad goedgekeurd macro-economisch aanpassingsprogramma. Deze
opschorting geldt voor de duur van het macro-economische aanpassingsprogramma. Artikel 11
Post-programmatoezicht 1. Een lidstaat blijft onder
post-programmatoezicht staan zolang niet minimaal 75% van de van een of meer
andere lidstaten, het EFSM, de EFSF of het ESM ontvangen financiële bijstand is
terugbetaald. Op voorstel van de Commissie kan de Raad met gekwalificeerde
meerderheid van stemmen de duur van het post-programmatoezicht verlengen. 2. Artikel 3, lid 3,
is van toepassing. Op verzoek van de Commissie verstrekt de lidstaat ook de
informatie vermeld in artikel 7, lid 3, van Verordening (EU) nr. XXX
betreffende gemeenschappelijke bepalingen voor het monitoren en beoordelen van
ontwerpbegrotingsplannen en voor het garanderen van de correctie van
buitensporige tekorten van de lidstaten van het eurogebied. 3. In samenwerking met de ECB
legt de Commissie in de lidstaat onder post-programmatoezicht regelmatig
controlebezoeken af om de economische, budgettaire en financiële situatie ervan
te beoordelen. Elk halfjaar deelt zij haar bevindingen mee aan het EFC, of aan
een subcomité dat daardoor daartoe kan worden aangewezen, en gaat zij met name
na of corrigerende maatregelen zijn vereist. 4. Op voorstel van de Commissie
kan de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de lidstaat onder
post-programmatoezicht aanbevelen corrigerende maatregelen te nemen. Artikel 12
Stemming binnen de Raad Met betrekking tot de in artikel 2, lid 1,
artikel 3, artikel 6, leden 2 en 4, en artikel 11, lid 4, bedoelde maatregelen
hebben alleen de leden van de Raad stemrecht die lidstaten vertegenwoordigen
welke de euro als munt hebben, en besluit de Raad zonder rekening te houden met
de stem van het lid van de Raad dat de betrokken lidstaat vertegenwoordigt. Een gekwalificeerde meerderheid van de in de eerste
alinea bedoelde leden van de Raad wordt bepaald overeenkomstig
artikel 238, lid 3, onder b), van het Verdrag. Artikel 13
Soorten bijstand en leningen die van de toepassing van de artikelen 5 en 6 zijn
uitgesloten Het bepaalde in de artikelen 5 en 6 is niet
van toepassing op anticiperende financiële bijstand en evenmin op leningen met
het oog op herkapitalisatie van financiële instellingen. Artikel 14
Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de
twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de
Europese Unie. Deze verordening is verbindend in al
haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in de lidstaten overeenkomstig
de Verdragen. Gedaan te Brussel, Voor het Europees Parlement Voor
de Raad De voorzitter De
voorzitter