6.4.2011   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 107/37

—

uiteenlopende mogelijke ontwikkelingstrajecten voor de productie en het verbruik van energie in Europa;

—

een studie naar mogelijkheden voor een op consensus berustende economische overschakeling;

—

verduidelijking van de manier waarop er op de diverse bestuursniveaus voortdurend over het stappenplan wordt overlegd;

—

vermelding van verenigbare economische systemen die de concurrentie vrijwaren en een draagvlak hebben onder de bevolking;

—

vermelding van de punten waarop flexibiliteit mogelijk is, omdat het stappenplan zonder flexibiliteit niet op korte termijn aan klimaatveranderingen, nieuwe technologie en de groei van de wereldeconomie kan worden aangepast.

—

maatregelen voor energie-efficiëntie;

—

veilige systemen voor de opvang en opslag van CO2 (CCS);

—

solide regelingen voor de handel in emissierechten;

—

maatregelen voor een concurrentiekrachtige ontwikkeling van hernieuwbare energie;

—

maatregelen om elektriciteitscentrales koolstofarm te maken;

—

maatregelen om vervoersmiddelen duurzaam te maken;

—

maatregelen voor adequate wereldwijde technische normalisering;

—

maatregelen ter bevordering van het gebruik van hoogrendabele warmtekrachtkoppeling (Combined heat and power production (CHP)).

—

het hoge tempo waarin technisch-wetenschappelijke en technologische vooruitgang wordt geboekt;

—

de verantwoordelijkheid die alle landen en betrokken sectoren ondubbelzinnig op zich nemen;

—

de duurzaamheid van een financieel kader dat ook op termijn betrouwbaar is;

—

de meetbaarheid van de tussentijdse doelstellingen en de mate waarin die doelstellingen aan de technisch-wetenschappelijke vooruitgang kunnen worden aangepast.

—

slimme netwerken (smart grids) en de verbetering van de netwerken voor het vervoer van energie;

—

O&O van gemeenschappelijke programma’s voor duurzame energie, nanowetenschappen en -technologie, informatica die op macrosystemen van netwerken wordt toegepast, en microsystemen voor woninginformatica;

—

het vermogen om complexe systemen te beheren en het bedrijfsleven en particuliere en overheidsactoren een stabiel referentiekader te bieden;

—

de opvoering van gestructureerd en interactief overleg met de sociale partners, consumentenorganisaties en de publieke opinie;

—

solide randvoorwaarden voor overleg en wereldwijde samenwerking tussen al lang geïndustrialiseerde landen en nieuwe industrielanden, op grond van in overleg tot stand gekomen meetbare doelstellingen.

—

maatregelen voor energie-efficiëntie, vooral in woningbouw en vervoer, met meer aandacht voor de Europese richtlijnen;

—

maatregelen om de regelingen voor de handel in emissierechten snel overal te verbeteren;

—

concrete systemen om stroomopwekking geleidelijk koolstofarm te maken doordat vaart wordt gezet achter de lopende proefprojecten en de resultaten daarvan algemeen in praktijk worden gebracht;

—

maatregelen voor krachtige steunverlening aan experimenten om technologieportefeuilles met weinig CO2-uitstoot en beperkte kosten te ontwikkelen;

—

een ruimschoots gebruik van alternatieve vormen van energie, middels belastingvoordelen en financiële prikkels;

—

bevordering van onderwijs en opleiding in exacte vakken, op grond van geïntegreerde multidisciplinaire modellen;

—

de ontwikkeling van energie-infrastructuur en trans-Europese netwerken en verspreiding van genormaliseerde slimme netwerken, via Europese normaliseringssystemen;

—

de totstandbrenging van een doeltreffend kader voor internationale samenwerking.

—

een wereldmarkt voor koolstofarme technologieën waarvan de kosten beperkt zijn en die aan gemeenschappelijke internationale technische normen voldoen;

—

een stipte controle op de tussentijdse doelstellingen, zodat de EU en de wereldmarkt hun verantwoordelijkheid niet uit de weg gaan;

—

bijwerking van de doelstellingen naar gelang van de veranderingen die zich voordoen: wetenschappelijke ontdekkingen, economische omwentelingen en veranderingen in de wereldhandel;

—

eventuele herziening van de strategieën om de uitstoot van CO2 met 60 à 80 % te verminderen;

—

concrete spreiding van de gemeenschappelijke instrumenten voor het beheer van de netwerken en van de centra voor opslag en distributie van energie;

—

betere regelingen om consensusvorming en interactief overleg tussen alle betrokken actoren in goede banen te leiden;

—

de ontwikkeling van kernsplitsing van de IIIe naar de IVe generatie in de lidstaten die deze technologie verder willen toepassen, en de ontwikkeling van technieken voor hergebruik van de meeste materialen;

—

steun voor onderzoek op het gebied van kernfusie, op basis van de European Fusion Development Agreement (EFDA) en met name het door de Commissie gesteunde JET-experiment (Joint European Torus), waarmee de weg wordt geëffend voor de lancering (na 2020) van ITER;

—

opvoering van de strijd tegen de energiearmoede waardoor steeds grotere bevolkingsgroepen en zelfs hele landen buiten de boot dreigen te vallen.

—

een politiek engagement voor een geïntegreerd energiesysteem van de EU, met gemeenschappelijke regels;

—

stabiele en geharmoniseerde regelgeving;

—

gemeenschappelijke technische normen;

—

Europese centrales die met het oog op de interoperabiliteit verenigbare normen hanteren;

—

communautaire plannen voor een homogene opleiding van personeel;

—

doeltreffende regelingen voor de uitwisseling van best practices en van beschikbare technologie;

—

geautomatiseerde systemen inzake controle en operationele veiligheid;

—

een mentaliteitsomslag naar duurzame energie.

—

daarin moeten voor de productie en het gebruik van energie in Europa uiteenlopende mogelijke concurrerende ontwikkelingstrajecten worden uitgewerkt die aansluiten bij de internationale klimaatdoelstellingen voor de lange termijn en de maatschappelijke en industriële behoeften in de EU;

—

daarin moet worden uitgezocht welke mogelijkheden er zijn voor een consensus over de manier waarop in de economie op koolstofarme energie wordt overgeschakeld. Die consensus moet worden bereikt t.a.v. de besluitvorming over energiebeleid, nu en in de toekomst. Daarvoor moet de instemming worden verkregen van de sociale partners en het maatschappelijk middenveld, door middel van permanent interactief overleg;

—

daarin moet zijn aangegeven hoe op de diverse niveaus het permanente overleg over het stappenplan moet worden gevoerd, tussen politici, overheidsinstanties, bedrijven voor het beheer en de distributie van energie, de industrie, vakbonden, milieuorganisaties, handels- en dienstverlenende bedrijven, verbruikers uit de elektriciteit-, woning-, diensten- en vervoersector, wetenschappers en technici, onderwijsinstellingen, banken en financiële instellingen, landbouwers, consumenten en stedelingen;

—

daarin moet zijn aangegeven welke maatregelen noodzakelijk zijn voor een beter begrip van de strategische besluiten die voor de verwezenlijking van de doelstellingen inzake de vermindering van de broeikasgasuitstoot met 60 à 80 % moeten worden genomen. Bij dat laatste moet vooral worden gedacht aan grootschalige invoering van nieuwe energietechnologie waardoor de concentratie van koolstofdioxide in de atmosfeer op de lange termijn op een niveau van minder dan 450 ppmv (volumeconcentratie uitgedrukt in delen per miljoen) kan worden gestabiliseerd;

—

daarin moeten economisch verenigbare systemen worden uitgewerkt die de concurrentie vrijwaren en draagvlak hebben in de samenleving. Daarbij moet worden gedacht aan systemen voor publieke en private financiering, voor belastingheffing en voor begrotingsplanning;

—

daarin moet duidelijk worden gemaakt welke vormen van flexibiliteit onontbeerlijk zijn, omdat er zich in het wetenschappelijk onderzoek, in de ontwikkeling van de economie en in de evolutie van de maatschappelijke cultuur nu eenmaal, soms bij herhaling, veranderingen voordoen.

—

maatregelen voor energie-efficiëntie;

—

over het hele grondgebied verspreide stelsels voor opvang en opslag van koolstofdioxide en krachtigere mechanismen om de handel in emissierechten te reguleren;

—

maatregelen om veel meer energie uit hernieuwbare bronnen te winnen;

—

maatregelen om kernsplitsing van de IIIe naar de IVe generatie verder te ontwikkelen en het onderzoek op het gebied van kernfusie te ondersteunen;

—

maatregelen om veel meer stroom op te wekken uit systemen voor de productie van koolstofarme energie;

—

vergaande maatregelen voor de omschakeling van het weg-, lucht- en scheepsvervoer en om in woningen en de dienstensector het energieverbruik terug te dringen;

—

maatregelen om te investeren in O&TO & Demonstratie en in overdracht in het kader van marktinnovatie;

—

maatregelen om de technische normalisering, in en buiten de EU, te versnellen;

—

maatregelen ter bevordering van het gebruik van hoogrendabele warmtekrachtkoppeling (Combined heat and power production (CHP)).

—

dienen er intelligente netwerken en netwerkconfiguraties te worden ontwikkeld waarin verder wordt gewerkt aan technologieën voor de opslag van stroom en warmte;

—

dienen de diverse O&TO en Demonstratie-programma’s tot functioneel onderdeel van de Europese Ruimte voor Onderzoek en Innovatie op energiegebied te worden gemaakt;

—

moet er een solide en stabiel politiek klimaat worden gecreëerd waarin alle betrokkenen met een redelijke mate van zekerheid kunnen opereren;

—

moeten er stevige maatregelen voor capaciteitsopbouw worden genomen, waardoor een stelsel van efficiënt en daadkrachtig bestuur ontstaat;

—

moeten er wegen worden gevonden voor stabiele en goed onderbouwde internationale samenwerking.

—

verbetering van de energie-efficiëntie;

—

verbetering van de infrastructuur, met dien verstande dat die koolstofarm moet worden gemaakt;

—

ondersteuning van de markt door de toepassing van schone technologie.

—

de lancering van proefprojecten, vooral voor CSS-technologie (i.e. technologie voor CO2-opvang en -opslag);

—

stimulansen voor wereldwijd onderzoek;

—

stimulansen voor investeringen in koolstofarme technologie.

—

energie-efficiëntie (voor ruim de helft van de beoogde vermindering);

—

benutting van hernieuwbare energiebronnen (voor zo’n 20 % van de beoogde vermindering);

—

CSS-technologie (ook voor zo’n 20 % van de beoogde vermindering);

—

benutting van kernenergie (voor de vermindering die dan nog nodig is).

—

de oplaadcapaciteit van de accu’s;

—

de mogelijkheid om elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen op te laden, via intelligente netwerken;

—

buffertechnieken om de soms discontinue voorziening in hernieuwbare energie te ondervangen en energie op te slaan en te bewaren;

—

de normalisering van de accu’s, zodat deze in speciaal daartoe toegeruste centra snel in de auto’s kunnen worden vervangen.

—

de versnelling van de technisch-wetenschappelijke en technologische vooruitgang;

—

de ondubbelzinnige toezegging van alle landen en betrokken sectoren dat zij hun verantwoordelijkheid niet uit de weg zullen gaan;

—

de duurzaamheid van een financieel kader waarop blijvend kan worden gerekend;

—

de meetbaarheid van de tussendoelstellingen en de mogelijkheid om die doelstellingen aan de technisch-wetenschappelijke vooruitgang aan te passen;

—

de manier waarop de diverse actoren op het aangekondigde beleid reageren en het risico op desinformatie, in de vorm van te optimistische berichtgeving of van verregaand doemdenken.

—

de investeringen die van het basisscenario met 36 biljoen euro zullen overschrijden (+ 17 %), maar dat op de brandstofkosten 87 biljoen euro zal worden bespaard (1 euro = 1,28 USD);

—

CCS-technologie zal worden ingezet om 9,4 gigaton CO2 op te vangen, verdeeld over elektriciteitscentrales (55 %), fabrieken (21 %) en installaties voor brandstofverwerking (24 %);

—

de CO2-uitstoot van woningen en de dienstensector met tweederde zal verminderen, omdat koolstofarme stroom wordt verbruikt, efficiënt met energie wordt omgegaan en van technologie met weinig CO2-uitstoot wordt overgestapt op technologie met nulemissie;

—

bijna 80 % van alle lichte voertuigen die worden verkocht, hybride plug-in voertuigen of elektrische auto’s zijn, die worden aangedreven door waterstofaccu’s;

—

de CO2-uitstoot van stroomcentrales met 76 % wordt teruggedrongen, waardoor de koolstofintensiteit van stroomopwekking wordt verlaagd tot 67 gr CO2 per kWh;

—

de CO2-uitstoot van fabrieken met ongeveer een kwart wordt verminderd. Dit zal voornamelijk te danken zijn aan meer energie-efficiëntie, vervanging van brandstoffen, recyclage van het gebruikte materiaal, invoering van systemen voor de herwinning van energie en toepassing van CCS-technologie.

—

kosten en rentabiliteit van de investeringen: de investeringen beliepen de afgelopen drie jaar jaarlijks gemiddeld ongeveer 130 miljard euro. Dat jaarlijkse gemiddelde moet worden opgevoerd tot 600 miljard euro;

—

fondsenwerving voor die investeringen: beleggers moet een stabiel kader worden geboden, er moeten adequate systemen in het leven worden geroepen waardoor beleggers hun investeringen kunnen terugverdienen, en er moet worden gezorgd voor financiële steun en belastingvoordelen;

—

stroomopwekking zonder CO2-uitstoot: het roer van het energiebeleid moet worden omgegooid. Daarbij moet veel worden geïnvesteerd in maatregelen om onafhankelijk te worden van fossiele brandstoffen;

—

ontwerp, werking en tenuitvoerlegging van stroomnetwerken: intelligente netwerken en transformatiecentrales moeten flexibel zijn. Dan kunnen pieken beter worden opgevangen en kunnen de diverse vormen van energie op rationele wijze worden bijeengebracht en herverdeeld (het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, samen met dat van slimme meters, brengt verandering in het systeem voor het vervoer van energie);

—

programma’s voor energie-efficiëntie: deze programma’s zijn vooral bedoeld om de CO2-uitstoot van fabrieken te verminderen (22 % van het totaal);

—

vermindering van alle (d.i. rechtstreekse en indirecte) CO2-uitstoot van woningen (40 % van hete totaal): hiertoe worden alle bouwstructurele aspecten van woningen aangesproken;

—

vermindering van de CO2-uitstoot in het vervoer (38 % van het totaal): tijdige vermindering van de CO2-uitstoot impliceert voor deze sector (waarover het EESC een advies in voorbereiding heeft) dat minder gebruik wordt gemaakt van traditionele brandstoffen, dat het aandeel van ethanol en biodiesel wordt vergroot, dat de kwaliteit van gashoudende brandstoffen (LPG, CNG (gecomprimeerd aardgas), biogas) wordt verbeterd en dat profijt wordt getrokken van uitvindingen en technologische innovatie;

—

internationale coördinatie: Europa, de VS, Japan, China, India en Brazilië zouden voor de periode van 2030 tot 2050 gemeenschappelijke doelstellingen moeten vastleggen. Wel zou daarbij rekening moeten worden gehouden met de specifieke kenmerken van iedere regio (mate van economische ontwikkeling en natuurlijke rijkdommen).

—

versnelling van de technisch-wetenschappelijke en technologische vooruitgang: meer subsidies en meer programma’s, niet alleen voor klimaatverandering en energiebronnen, maar vooral ook voor gebruik en behoud van natuurlijke en strategische rijkdommen;

—

ondubbelzinnige toezegging van alle landen en betrokken sectoren dat zij hun verantwoordelijkheid kennen en niet uit de weg zullen gaan;

—

duurzaamheid van een financieel kader vis-à-vis de begroting van de EU, het stabiliteitspact en het begrotingsbeleid van de lidstaten, waarop blijvend kan worden gerekend;

—

meetbaarheid van de tussendoelstellingen en mogelijkheid om die doelstellingen aan de technisch-wetenschappelijke vooruitgang aan te passen;

—

de manier waarop de diverse actoren op het aangekondigde beleid reageren en het risico op desinformatie;

—

ondersteuning van de technisch-wetenschappelijke cultuur, alsook culturele stimulansen en subsidies om ervoor te zorgen dat meer jongeren aan hogere technische scholen gaan studeren;

—

zorgvuldigere naleving door de lidstaten van de EU-Richtlijnen inzake energie-efficiëntie en energiebesparing (men denke daarbij aan de achterstand waarmee Richtlijn 2002/91/EG betreffende de energieprestatie van gebouwen, is omgezet).

—

Verbetering van onderwijs en opleiding in bètavakken: techniek, natuurkunde, basisscheikunde, architectuur, planologie en ruimtelijke ordening. Daarbij moet vooral worden gestreefd naar de totstandbrenging van geïntegreerde systeemmodellen, met name op gebieden als nanowetenschappen en de nanotechnologie van energiesystemen die koolstofarme energie kunnen produceren.

—

politiek engagement voor een gemeenschappelijk geïntegreerd energiesysteem met gemeenschappelijke regels, geharmoniseerde en stabiele normen, technische EU-normen, genormaliseerde Europese centrales, EU-systemen voor homogene cursussen voor personeelsmedewerkers, uitwisseling van meest geslaagde methoden en van informatie over B.A.T. (Best Available Technologies) en interoperationele informaticasystemen voor toezicht en veiligheid.