[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 6.9.2006

COM(2006) 480 definitief

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

Speciale Administratieve Regio Macau:Jaarverslag 2005

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

Speciale Administratieve Regio Macau: Jaarverslag 2005

In 2005 bleef de politieke situatie in de Speciale Administratieve Regio Macau stabiel. De belangrijkste politieke gebeurtenis van het jaar waren de parlementsverkiezingen. Hoewel er tijdens de campagne een aantal beschuldigingen werd geuit van electorale fraude, verliepen de verkiezingen zelf op een eerlijke en geordende manier. De uitzonderlijk hoge opkomst wijst erop dat Macau zich politiek in positieve zin ontwikkelt. De Europese Commissie is hierover verheugd en is van oordeel dat de toenemende politieke rijpheid van de burgers van Macau een goede basis biedt op weg naar algemeen stemrecht.

In zijn jaarlijkse toespraak in november kondigde regeringsleider Edmund Ho een aantal nieuwe initiatieven aan, waaronder meer middelen voor onderwijs, welzijn en huisvesting. Hij kondigde tevens aan dat in 2007 waarschijnlijk een plan voor democratische ontwikkeling zou worden opgestart, sloot echter tegelijkertijd impliciet uit dat voor de regeringsleiders- en wetgevende verkiezingen van 2009 rechtstreekse verkiezingen zouden worden gehouden en algemeen stemrecht zou gelden. De Commissie verwelkomt de nieuwe initiatieven van regeringsleider Ho en ziet met belangstelling uit naar de start van het plan voor democratische ontwikkeling.

In oktober 2005 werden bij de wetgevende vergadering wetsvoorstellen ingediend tegen het witwassen van geld en voor terrorismebestrijding. Beide voorstellen werden in beginsel goedgekeurd en worden naar verwachting vóór de zomer van 2006 van kracht. De Commissie is verheugd over de snelle aanpak van deze kwesties door de regering van de Speciale Administratieve Regio Macau en wijst wat het witwassen van geld betreft op het belang van het uitbannen van illegale activiteiten op dit vlak in de Regio.

De economie van Macau is in 2005 verder gegroeid, hoewel trager dan de groei met dubbele cijfers van de voorbije drie jaar; toch was er een sterke groei van het BBP met 6,7%. Het toerisme en de gok- en amusementssector kenden uitbreiding en leidden tot verdere economische groei. Anderzijds is de handel in goederen teruggelopen, vooral ten gevolge van de afschaffing van de wereldwijde textielquota in 2005. Volgens statistieken van Macau is de uitvoer naar de EU met 31% teruggelopen tot 3,4 miljard pataca (340 miljoen euro) of 17% van de totale export.

Inzake handel erkent de Commissie de voortdurende inspanningen die de regering van Macau zich getroost om het wettelijke kader te verbeteren en de intellectuele-eigendomsrechten beter te handhaven. De Commissie is echter bezorgd om tv-piraterij. Zij dringt er bij de regering van Macau op aan de noodzakelijke maatregelen te nemen om legitieme aanbieders van signalen en houders van auteursrechten te beschermen.

2005 was een goed jaar voor de bilaterale betrekkingen tussen de EU en Macau. Voorzitter Barroso bracht in juli als eerste Commissievoorzitter een bezoek aan Macau. De heer Barroso en de regeringsleider onderstreepten het belang van een verdere versterking van de bilaterale betrekkingen.

BIJLAGE

1. POLITIEKE ONTWIKKELINGEN

De politieke situatie in de Speciale Administratieve Regio (SAR) Macau was het afgelopen jaar wederom zeer stabiel, met de parlementsverkiezingen politiek gezien als hoogtepunt.

Parlementsverkiezingen

Reeds tweemaal eerder zijn in de SAR Macau parlementsverkiezingen gehouden, eenmaal onder Portugees bestuur en de tweede maal in 2001, twee jaar na de terugkeer van het gebied onder Chinees bestuur. Bij de verkiezingen van 2005 is het parlement met twee rechtstreeks verkiesbare zetels uitgebreid, overeenkomstig de bepalingen van de basiswet van de SAR.

Op 25 september begaf een recordaantal kiezers zich naar de stembus om 12 parlementsleden te verkiezen in het 29 zetels tellend parlement, de wetgevende vergadering. De verkiezingsdag verliep soepel, maar toch kwamen er enkele klachten binnen bij het verkiezingsbureau en waren er enkele, zij het geïsoleerde, met de verkiezingen verband houdende schermutselingen. Bijna 130 000 kiezers brachten hun stem uit in de derde rechtstreekse verkiezingen voor de wetgevende vergadering in Macau, waardoor een recordopkomst werd gehaald van 59% tegenover 52% bij de verkiezingen van 2001. Het pro-democratische kamp kwam bij de rechtstreekse verkiezingen als winnaar uit de bus, met circa 25% van de steun van het electoraat. Vanwege het complexe kiesstelsel van gemengde evenredige vertegenwoordiging in Macau verwierven de pro-democraten echter maar twee zetels. De traditionele bonden van werkgevers, werknemers en ambtenaren verwierven zes zetels en de aan de goksector gelieerde kandidaten de resterende vier.

Verder werden tien parlementsleden zonder tegenkandidaat verkozen via indirecte verkiezing in de vier functionele kiesdistricten in Macau. Die kandidaten werden verkozen door een kleine groep kiezers uit werkgevers-, werknemers- en beroepsorganisaties, in totaal maximaal 2 250 stemmen. Tot slot werden zeven parlementsleden rechtstreeks benoemd door de regeringsleider van Macau, Edmund Ho.

De verkiezingsdag zelf verliep dus vrij ordelijk, maar de twee weken durende verkiezingscampagne werd gekenmerkt door beschuldigingen van geronsel van stemmen en oneerlijke praktijken, en pogingen van de autoriteiten om knoeierij bij de verkiezingen te bestrijden. Waarnemers menen dat deze incidenten verband houden met de steeds belangrijkere rol die de aan het bedrijfsleven en de goksector gelieerde parlementsleden spelen in het algemene beleid van Macau. De campagne was voornamelijk gericht op vraagstukken die verband hielden met de “levensomstandigheden”, zoals het openbaar vervoer, onderwijs, gezondheidszorg, de instroom van buitenlandse werknemers, werkloosheid, sociale zekerheid, openbare veiligheid en ouderenzorg. In tegenstelling tot Hongkong werd de politiek in Macau voornamelijk beheerst door lokale vraagstukken, terwijl er voor de democratisering en de betrekkingen met het vasteland weinig aandacht was.

Ondanks de bovengenoemde incidenten is de Europese Commissie van mening dat de verkiezingen over het algemeen eerlijk en ordelijk zijn verlopen. De hoge opkomst – ondanks de stromende regen en een tyfoonwaarschuwing – is een positieve indicatie van de politieke ontwikkelingen in Macau en een teken van de groeiende betrokkenheid van de burger in Macau en het belang dat de inwoners van Macau hechten aan de democratie. De Europese Commissie juicht dit toe en is van mening dat de groeiende politieke maturiteit van de inwoners van Macau een goede basis vormt voor vooruitgang op de weg naar algemeen kiesrecht in Macau.

Beleidstoespraak van de regeringsleider

De regeringsleider van Macau heeft op 15 november 2005 zijn 7e beleidstoespraak gegeven. Deze ging voornamelijk over de ontwikkeling van de human resources, de sociale zekerheid, de economische ontwikkeling en de hervorming van het ambtelijk apparaat. Een van de voornaamste innovaties die in deze beleidstoespraak werden aangekondigd, was de invoering van een heffing op buitenlandse werknemers, die gebruikt zal worden voor de omscholing van werknemers en subsidies voor ondernemingen in het midden- en kleinbedrijf die burgers van Macau in dienst nemen. Dit is de laatste jaren steevast een zeer gevoelig onderwerp, aangezien Macau zijn deuren steeds verder openzet voor vakmensen, die nodig zijn vanwege de economische groei. Deze maatregel, die parallel loopt met een regeling om bij aanwerving prioriteit te verlenen aan burgers van Macau, moet de lokale bevolking geruststellen.

Wat de politiek betreft, wees de regeringsleider op de doelstellingen van politiek pragmatisme, continuïteit en geleidelijke hervorming. Hoewel hij aankondigde dat in 2007 waarschijnlijk een ontwikkelingsplan voor democratie wordt gelanceerd, heeft hij ook impliciet uitgesloten dat in 2009 rechtstreekse, algemene verkiezingen kunnen worden gehouden voor de functie van regeringsleider en de wetgevende vergadering. De regeringsleider heeft, onder verwijzing naar de nationale veiligheidswetgeving op grond van artikel 23 van de basiswet, medegedeeld dat de wetgeving nog in de ontwerpfase is.

Op dit moment wordt 41% van de wetgevende vergadering rechtstreeks verkozen; de regeringsleider van de SAR wordt verkozen door een 300 leden tellende kiescommissie. Volgens de basiswet mag Macau de methoden voor de samenstelling van de wetgevende vergadering aanpassen “als er in 2009 of daarna behoefte is om dat te doen”. De Europese Commissie is verheugd over de uitvoerige beleidsplanning van de regeringsleider en over zijn nieuwe initiatieven voor meer hulpmiddelen voor onderwijs, welzijn en huisvesting, en ziet met grote belangstelling uit naar het aangekondigde ontwikkelingsplan voor de democratie.

Wetgevingsactiviteiten ter bestrijding van witwaspraktijken en terrorisme

Om tot een versterkt regelgevingskader voor de bestrijding van witwaspraktijken te komen heeft de regering van de SAR Macau in oktober 2005 een wetsvoorstel ingediend bij de wetgevende vergadering. Doel van het wetsvoorstel is de bestrijding van witwaspraktijken en terrorisme, georganiseerde criminaliteit, handelsmisdrijven, omkoperij, drugs- en mensenhandel, en illegale wapenhandel. In september 2005 werd een lokale bank, de Banco Delta Asia SARL, door het Amerikaanse ministerie van Financiën beschuldigd van “directe betrokkenheid bij witwaspraktijken” met vertakkingen naar financiële activiteiten van de Democratische Volksrepubliek Korea (Noord-Korea). Regeringsleider Edmund Ho verklaarde daarop dat “er geen conclusie mag worden getrokken zonder dat er bewijs is voor een dergelijke zware beschuldiging”. De Monetaire Autoriteit van Macau heeft onmiddellijk een comité ingesteld om deze zaak te onderzoeken. De bank is onder controle geplaatst van een door de regering van Macau benoemd comité van beheer.

Gelijktijdig is een wetsvoorstel voor de bestrijding van terrorisme ingediend bij de wetgevende vergadering. Met beide wetsvoorstellen heeft de wetgevende vergadering zich na algemene debatten in principe akkoord verklaard. In afwachting van de verdere wetgevingsprocedures zullen de wetten naar verwacht medio 2006 definitief in werking treden. De Europese Commissie is verheugd over de snelle reactie van de regering van de SAR Macau op dit incident en wijst op het belang van effectieve uitroeiing van alle witwaspraktijken in Macau.

2. DE ECONOMIE

De snelle groei als gevolg van de liberalisering van het casinostelsel heeft zich doorgezet. De groei van de economie – de afgelopen drie jaar met dubbele cijfers – nam in 2005 licht af: het BBP steeg in reële termen met 6,7%. De enorme toestroom van kapitaal, die verband hield met nieuwe casino’s, amusementsfaciliteiten en ontwikkeling van eigendom, was de voornaamste bron van de groei in het afgelopen jaar. Het aantal bezoekers bereikte recordhoogten, waardoor de groei in de amusementssector en de toeristische sector sterk toenam. Anderzijds was er een duidelijke daling in de handel in goederen, als gevolg van de verhoging van de wereldwijde textielquota in 2005. Er was een duidelijke verbetering van de situatie op de arbeidsmarkt, al waren ook de eerste tekenen van inflatiedruk voelbaar.

Het aantal casino-exploitanten zal in 2006 stijgen van drie naar zes. De nieuwe investeerders zijn reeds begonnen met de implementatie van hun grootschalige investeringsplannen voor de komende paar jaar. De particuliere investeringen zijn sterk gegroeid dankzij de start van enkele hotel- en casinoprojecten. Eind 2005 waren ongeveer 50 hotels in aanbouw ofwel was er een bouwvergunning aangevraagd bij de autoriteiten van Macau. In totaal voegen deze hotels ruim 28 ²000 nieuwe hotelkamers toe aan het huidige aantal van ongeveer 11 000. Het bedrijfsklimaat voor de amusementssector zal naar verwacht op de korte tot middellange termijn drastisch veranderen, vooral door sterkere concurrentie.

Onder meer dankzij de opening van meer casino’s en amusementsfaciliteiten heeft de toeristische sector in 2005 goed gepresteerd. Het aantal bezoekers steeg met 12% tot de recordhoogte van 18,7 miljoen. Meer dan de helft van de bezoekers kwam van het Chinese vasteland, gevolgd door Hongkong (30%) en Taiwan (8%). In juli 2005 is het “historisch centrum van Macau” opgenomen op de VN-lijst van werelderfgoed. Dankzij deze prestigieuze zullen aantrekkingskracht, reputatie en bezoekersaantallen alleen maar toenemen.

De amusementssector heeft direct geprofiteerd van de sterke groei van het toerisme. De bruto-inkomsten van alle amusementsactiviteiten bedroegen in 2005 in totaal 45,8 miljard MOP (Macause pataca[1], ofwel 4,6 miljard EUR), waarvan 98% werd bijgedragen door 17 casino’s. De casino’s in Macau dragen 35% van hun bruto-inkomsten af als directe amusementsbelasting. Deze waren verantwoordelijk voor 72% van de belastinginkomsten in het afgelopen jaar. De regering van de SAR Macau had dan ook een riant belastingoverschot en kon enkele maatregelen nemen op het gebied van sociaal welzijn en onderwijs.

Dankzij het gunstige investeringsklimaat en de uitstekende economische prestaties is de vastgoedmarkt blijven groeien. In 2005 zijn de gemiddelde huizenprijzen met 20% gestegen en het gemiddelde volume van de transacties met 30%. Anderzijds was de inflatiedruk reden tot bezorgdheid: deze nam snel toe van circa 1% in 2004 tot 4,4% in 2005, als gevolg van de sterke binnenlandse vraag, de hogere prijzen van geïmporteerde goederen en de stijgende olieprijzen.

Er was krapte op de arbeidsmarkt, omdat de vraag naar arbeidskrachten toenam in de snel groeiende economie. Het werkloosheidspercentage daalde langzaam van 4,8% in 2004 tot 3,9% in het laatste kwartaal van 2005 – het laagste percentage in acht jaar. Macau kampt met enkele structurele problemen op de arbeidsmarkt: er is een tekort aan adequaat gekwalificeerd personeel en een grote groep laaggekwalificeerde personen van middelbare leeftijd die geen passend werk hebben en moeite hebben om aan de slag te komen in de groeiende dienstensector. In het vierde kwartaal van afgelopen jaar was het aantal werklozen circa 10 000, terwijl het aantal buitenlandse werknemers 39 000 bedroeg.

De handel in goederen was de zwakste sector in de economie van Macau in het afgelopen jaar. De totale export daalde met 12% tot 19,8 miljard MOP (1,99 miljard EUR), als gevolg van de verhoging van de wereldwijde textielquota na het verstrijken van de WTO-overeenkomst inzake textiel- en kledingproducten in januari 2005. Maar de textiel- en kledingproducten vormen met 77% van de totale export nog steeds het leeuwendeel van de goederenexport van Macau. Tegelijkertijd heeft de sterke binnenlandse vraag geleid tot een stijging van de invoer met 12%. Deze steeg in waarde tot 31,3 miljard MOP (3,1 miljard EUR), met als gevolg een handelstekort dat toenam tot 11,5 miljard MOP (1,15 miljard EUR). Volgens de officiële statistieken is de export naar de EU sterk gedaald, namelijk met 31% tot 3,4 miljard MOP (340 miljoen EUR), oftewel 17% van de totale export. De Verenigde Staten, het Chinese vasteland en Hongkong waren, met respectievelijk 48,7%, 14,9% en 9,8% van het totaal, andere voorname markten van de export van Macau.

3. HANDELSKWESTIES

CEPA III

De overeenkomst inzake nauwer economisch partnerschap (Closer Economic Partnership Arrangement, CEPA) tussen het Chinese vasteland en Macau heeft in 2005 zijn derde fase bereikt. In 2003 is een kaderovereenkomst (CEPA I) gesloten, die een platform biedt voor de verdere besprekingen over handelsliberalisering tussen beide partijen; daarop volgde in 2004 de ondertekening van een aanvullend protocol (CEPA II). In het kader van CEPA III geldt voor alle goederen van oorsprong uit Macau op dit moment een nultarief. Gezien de overeengekomen oorsprongregels, die van toepassing zijn op 91 producten op basis van het douanetarief van het Chinese vasteland, waarover in 2005 is onderhandeld, zijn in totaal 600 producten van Macau met ingang van 1 januari 2006 vrijgesteld van douanerechten. Voor de handel in diensten is de markttoegang nog meer versoepeld in 10 van de in totaal 26 dienstensectoren. Aangezien de CEPA niet van toepassing is op potentiële handel of “andere” tarieflijnen, vallen er uiteindelijk zeer weinig tarieflijnen (of producten) onder.

Slechts een klein aantal goederen is in de eerste twee jaar in het kader van het CEPA uitgevoerd (circa 8,3 miljoen MOP of 920 000 EUR). De dienstensector maakte meer gebruik van de mogelijkheden van de vrijhandelsregeling dan de industriesector. De vervoerssector en de logistieke sector waren de sectoren die het sterkst hebben gestreefd naar CEPA-certificatie, om hun activiteiten op het Chinese vasteland uit te breiden.

Offshorebelastingregeling herzien

Met ingang van 14 juni 2005 heeft de regering van de SAR Macau de belastingregeling voor offshorevennootschapsbelasting herzien om de oververhitte economie te helpen afkoelen. De offshoreregeling is in 1999 ingevoerd door de vorige regering van de SAR Macau om Macau te helpen ontwikkelen tot een offshorehandelscentrum. De reikwijdte van de goedgekeurde offshoreactiviteiten is teruggebracht van de oorspronkelijke 20 sectoren tot acht sectoren, die voornamelijk technische ondersteunende activiteiten omvatten. De meerderheid van de offshorebedrijven zijn naar wordt aangenomen in Hongkong gevestigde bedrijven die profiteren van de aantrekkelijke belastingregeling. De regering van de SAR Hongkong is verheugd over deze aanpassing.

Grensoverschrijdend industriegebied Macau-Zhuhai

Het grensoverschrijdend industriegebied in de streek tussen Macau en Zhuhai is eind 2003 goedgekeurd door de Staatsraad van de centrale regering van de Volksrepubliek China; het gebied wordt beschouwd als innovatief experiment voor regionale samenwerking binnen de Parelrivierdelta. Het gebied is onder te verdelen in Zhuhai Park en Macao Park, respectievelijk beheerd door de gemeenteraad van Zhuhai en de Macao Industrial Park Development Co. Ltd. Hierbij moet worden aangetekend dat bedrijven in het industriegebied geen preferentiële behandeling genieten (in termen van regelingen voor buitenlandse werknemers of belastingconcessies). Wat de oorsprongsregels betreft, zijn de CEPA-oorsprongsregels van toepassing op producten die in Macao Park worden vervaardigd en vervolgens worden geëxporteerd naar het Chinese vasteland. Voor producten die naar andere landen (dus niet naar het Chinese vasteland) worden geëxporteerd, wordt een certificaat van oorsprong afgegeven overeenkomstig de WTO-regels of de oorsprongsregels van de importerende landen.

Macao Park is in aanbouw en naar verwacht eind 2006 operationeel. De regering van de SAR Macau hoopt dat het industriegebied hoogwaardige industriële bedrijven naar de SAR zal lokken. De eerste fase van het project is gunstig ontvangen door de industriesector. De grootste bedrijven concentreren zich op farmaceutische producten en kleding. Afgewacht moet worden of het toekomstige industriegebied de smalle industriële basis kan verbreden en zo de impact van de wereldwijde afschaffing van textielquota op kan vangen. In de textiel- en kledingsector werkt bijna 80% van alle werknemers van de industriesector in Macau en de sector neemt 77% van de totale export van de industriesector voor zijn rekening.

Bescherming van intellectuele-eigendomsrechten

De Europese Commissie is zich bewust van de voortdurende inspanningen van de Macau om het wetgevingskader en de handhavingstructuur voor de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten te verbeteren, maar maakt zich desalniettemin zorgen over de piraterij inzake televisiesignalen in Macau. Zij wijst erop dat antennebedrijven jarenlang door piraterij verkregen televisiesignalen voor kanalen met Europese en Amerikaanse inhoud hebben doorgegeven zonder vergunning of machtiging van de houders van het auteursrecht. Macau Cable TV heeft een contract getekend met de regering van de SAR Macau voor de exclusieve verstrekking van betaaltelevisiediensten, inclusief wereldwijde en Europese kanalen. Het bedrijf heeft bij de autoriteiten van Macau klachten ingediend tegen de antennebedrijven en streeft al enkele jaren zonder al teveel vooruitgang naar een schikking in deze zaken. Ondanks herhaalde diplomatieke inspanningen van de Europese Commissie en de verschillende landen van de rechthebbenden, moet Macau nog altijd oplossingen vinden om deze situatie recht te zetten. De Europese Commissie dringt er bij de regering van de SAR Macau op aan om de nodige maatregelen te nemen om de legitieme verstrekker van de signalen en de houders van auteursrechten effectief te beschermen.

4. BETREKKINGEN EU-MACAU

Om het belang te onderstrepen dat zij hecht aan het beginsel “één land, twee systemen”, dat ook op Macau van toepassing is, is de Europese Commissie ook in 2005 actieve bilaterale betrekkingen met de regering van de SAR Macau blijven onderhouden.

De voorzitter van de Europese Commissie, de heer José Manuel Barroso, heeft op 17 en 18 juli een bezoek gebracht aan Macau, als laatste stop op zijn reis van vijf dagen in China, in het kader waarvan hij ook een bezoek heeft gebracht aan Peking, Shanghai en de SAR Hongkong. Dit was het eerste bezoek van een voorzitter van de Commissie aan Macau. De heer Barroso heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt om een bezoek te brengen aan de landwinningsprojecten in de enclave, het grootste nieuwe casino en de bouwprojecten in het industriegebied. Ook had hij een ontmoeting met Europeanen die in Macau wonen. De heer Barroso heeft verder besprekingen gevoerd met de regeringsleider van Macau, de heer Edmund Ho, en de minister van Administratie en Justitie, mevrouw Florinda Chan. In een korte verklaring wezen de twee leiders op het belang van verdere versterking van de betrekkingen tussen de EU en Macau, de identificatie van nieuwe samenwerkingsgebieden en de voortzetting van de nauwe samenwerking op gebieden van wederzijds belang.

Op 2 juni was de 11e bijeenkomst van het Gemengd Comité EG-Macau in Brussel. Beide partijen drukten bij die gelegenheid hun bereidheid uit om hun samenwerking voort te zetten op gebieden als het nieuwe algemene stelsel van preferenties, de opleiding van vertalers en tolken en de voortzetting van de samenwerking op juridisch gebied. De Europese Commissie heeft Macau aangespoord deel te nemen aan wereldwijde EG-programma’s, zoals het Erasmus Mundus-programma voor het hoger onderwijs, voortbouwende op de rol van Macau als bruggenbouwer tussen Europa en Azië. Beide partijen zijn ook overeengekomen nieuwe samenwerkingsgebieden te exploreren.

Om de mogelijke verdieping, ontwikkeling en verbreding van de samenwerking tussen de EU en Macau en de inhoud daarvan te bespreken, heeft het Bureau van de Europese Commissie in Hongkong, dat ook geaccrediteerd is voor Macau, op 26 oktober 2005 een seminar gehouden in Macau, waaraan meer dan 30 vertegenwoordigers uit verschillende sectoren van de samenleving van Macau hebben deelgenomen.

[1] Gemiddelde wisselkoers in 2005: 1 EUR=9,9721 MOP (ofwel Macause pataca).