BIJLAGE

PROJECTDOCUMENT

BESLUIT VAN DE RAAD TER ONDERSTEUNING VAN DE UITVOERING VAN RESOLUTIE 1540 (2004) VAN DE VEILIGHEIDSRAAD VAN DE VERENIGDE NATIES INZAKE DE NON-PROLIFERATIE VAN MASSAVERNIETIGINGSWAPENS EN DE OVERBRENGINGSMIDDELEN DAARVOOR

HR(2023) 37

1.    ACHTERGROND

Conform de strategie van de Europese Unie van 12 december 2003 tegen de verspreiding van massavernietigingswapens, die ten doel heeft de rol van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties te bevorderen en zijn deskundigheid bij het aangaan van de uitdagingen inzake proliferatie te vergroten, heeft de Unie verder steun verleend voor de uitvoering van Resolutie 1540 (2004) van de VN-Veiligheidsraad (“UNSCR 1540 (2004)”) en de daaropvolgende resoluties.

Het gemeenschappelijk optreden van de Raad ter ondersteuning van de uitvoering van UNSCR 1540 (2004) is uitgevoerd door het Bureau van de Verenigde Naties voor ontwapeningszaken (Unoda), dat verantwoordelijk was voor de technische uitvoering van eerdere projecten, aangezien het Bureau als opdracht had om het Comité 1540 en zijn deskundigen inhoudelijke en logistieke steun te verlenen.

2.    ALGEMEEN KADER

Dit besluit van de Raad moet dienen ter versterking van de uitvoering van UNSCR1540 (2004) en de daaropvolgende resoluties. Het Raadsbesluit zal voortbouwen op de resultaten van Besluit (GBVB) 2017/809 van de Raad en eerdere gemeenschappelijke optredens en Raadsbesluiten (1) ter ondersteuning van de uitvoering van UNSCR 1540 (2004) door Unoda in nauwe samenwerking met de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE).

Bij de uitvoering van het EU-Raadsbesluit zullen de volgende beginselen in acht worden genomen:

a)	optimaal gebruikmaken van de ervaring die is opgedaan via eerdere gemeenschappelijke optredens en Raadsbesluiten ter ondersteuning van de uitvoering van UNSCR 1540 (2004);

b)	rekening houden met door staten kenbaar gemaakte specifieke behoeften en ondersteuningsbenaderingen op maat;

c)	aanmoedigen van nationale en regionale ownership van de projecten om de uitvoerbaarheid ervan op lange termijn te waarborgen;

d)	opbouwen van partnerschappen tussen de Unie en derde partijen in het kader van UNSCR 1540 (2004) ten behoeve van synergie en complementariteit, en

e)	de nadruk leggen op de activiteiten waarvan is gebleken dat zij concrete resultaten opleveren wat betreft versterking van de uitvoering op nationaal niveau, verbeterde bijstand, bewustmaking van en betrokkenheid bij UNSCR 1540 (2004).

3.    DOELSTELLINGEN

Op basis van de vooruitgang die is geboekt via de eerdere Raadsbesluiten en de uitgebreide evaluatie van de stand van uitvoering van UNSCR 1540 (2004) voor 2022, tracht Unoda te blijven ijveren voor de uitvoering van UNSCR 1540 (2004) en de daaropvolgende resoluties via specifieke maatregelen die het volgende beogen: versterking van de relevante nationale en regionale inspanningen en vermogens, in de eerste plaats via capaciteitsopbouw, versterking van de capaciteit en de samenwerking tussen de contactpunten, het faciliteren van technische thematische bijstand met steun via internationale samenwerking, en bewustmaking van de bevolking.

Algemene doelstelling (verwacht effect)

De algemene doelstelling van het project is bijdragen aan de internationale vrede en veiligheid en aan de uitvoering van de EU-strategie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens door bij te dragen aan een betere uitvoering van UNSCR 1540 (2004) door de staten.

Specifieke doelstellingen

De specifieke doelstellingen zijn:

—	versterking van de relevante nationale en regionale inspanningen en vermogens ter uitvoering van UNSCR 1540, in de eerste plaats door middel van opleiding, capaciteitsopbouw en bijstandsfacilitering;

—	versterking van de capaciteit van de contactpunten, van de samenwerking en interactie tussen staten en het Comité van UNSCR 1540 en tussen de contactpunten onderling, om te helpen bij de uitvoering van de resolutie;

—	verbetering van de uitvoering van vrijwillige nationale actieplannen voor de uitvoering van UNSCR 1540 (2004) door ondersteuning van de ontwikkeling daarvan op verzoek van de staten, en vervolgens door het bieden van toegang tot ondersteuning om in hun behoeften te voorzien;

—	versterking van de subregionale, regionale en internationale samenwerking, om meer synergie bij de uitvoering van UNSCR 1540 (2004) te helpen creëren;

—	de relevante belanghebbenden, mede uit het maatschappelijk middenveld, beter bekend te maken met de uitvoering van UNSCR 1540 (2004);

—	de relevante belanghebbenden meer betrekken bij de internationale, regionale en nationale inspanningen ter uitvoering van UNSCR 1540 (2004);

—	versterking van de praktische uitvoering van de specifieke aanbevelingen naar aanleiding van de uitgebreide evaluaties van de stand van uitvoering van UNSCR 1540 (2004) in 2009, 2016 en 2022.

Verwachte resultaten

Met dit project moeten de volgende resultaten worden bereikt:

1.	versterking van de capaciteit van overheidsfunctionarissen, met inbegrip van de contactpunten, ter nakoming van de verplichtingen van UNSCR 1540 (2004);

2.	ontwikkeling van doeltreffende en realistische nationale actie- of stappenplannen ter uitvoering van de belangrijkste vereisten van Resolutie 1540 (2004) en het delen van hoe de werkelijke praktijk eruit ziet en van de geleerde lessen;

3.	verhoging van het besef van overheden en het maatschappelijk middenveld van het belang van volledige uitvoering van UNSCR 1540 (2004).

4.    ACTIVITEITEN

Activiteit 1A: Themaworkshops en -opleidingen inzake capaciteitsopbouw

Beschrijving: Er zullen themaworkshops en -opleidingen inzake capaciteitsopbouw worden georganiseerd voor maximaal vijf bijstandsverzoeken van staten, met voorrang voor staten in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, Afrika en Azië. Deze bijstand is bedoeld als aanvulling op de matchmakingfunctie van het Comité 1540 en zal zo worden opgezet dat staten extra stappen van praktische aard kunnen zetten om de verplichtingen van UNCSR 1540 (2004) op nationaal niveau na te komen.

De activiteit zal de capaciteit van overheidsfunctionarissen vergroten en de samenwerking tussen instanties versterken, hetgeen bevorderlijk zal zijn voor een betere uitvoering van UNSCR 1540 (2004) door de staten. Ook zullen internationale organisaties en partners worden uitgenodigd om opleidingen te verzorgen en bestaande wetgevingsinstrumenten en daarmee verband houdende bijstand te presenteren.

Afhankelijk van de nationale verzoeken en de verschillende contexten zullen de workshops tot doel hebben:

—	de deelnemers beter bekend te maken met UNSCR 1540;

—

een overzicht van het nationale wetgevingskader en de nationale handhavingsmaatregelen te geven om de resterende lacunes in kaart te brengen en te bevorderen dat prioriteit zal worden gegeven aan maatregelen ter verbetering van het (de) nationale wetgevingskader(s) ter nakoming van de verplichtingen van UNSCR 1540 (2004);

—	de geconstateerde lacunes aan te pakken en te bepalen welke de betrokken nationale entiteiten zijn en wat elk ervan moet doen, en

—	bijstand te verlenen die is toegesneden op de behoeften van de staten wat betreft het opbouwen van hun nationale capaciteit.

Activiteit 1B: Regionale opleiding voor contactpunten

Beschrijving: Contactpunten fungeren als schakel tussen het Comité en de regeringsfunctionarissen van de betrokken staat. Sommige contactpunten vervullen daarnaast de rol van nationale coördinator voor kwesties die verband houden met de resolutie. Uitvoering van opleidingsprogramma’s voor contactpunten in het kader van UNSCR 1540 is van cruciaal belang voor een beter begrip van de resolutie, de uitdagingen bij de uitvoering ervan, en de opbouw van de vereiste capaciteiten. Daarom zal steun worden verleend voor twee regionale/subregionale opleidingen voor door de staten aangewezen nationale contactpunten.

De contactpunten zal een grondige kennis van de resolutie worden bijgebracht, hetgeen zal leiden tot nauwere samenwerking en meer communicatie tussen staten en het Comité en tussen de contactpunten onderling. De opleidingen zullen de staten in de respectieve regio’s de gelegenheid bieden om ervaringen en benaderingen uit te wisselen.

Doel van de opleiding is:

—

overbrengen van gedetailleerde kennis over: — de risico’s in verband met de proliferatie van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor door niet-statelijke actoren; — de manier waarop UNSCR 1540 zich verhoudt tot internationale en regionale juridisch bindende instrumenten inzake ontwapening en non-proliferatie van massavernietigingswapens en andere daarmee verband houdende regelingen en organisaties; — UNSCR 1540 en de bijbehorende vervolgresoluties en de rol van de nationale contactpunten; — de werking van het Comité 1540, met inbegrip van het bijstandsmechanisme daarbij, en het belang en de methodiek van verslaglegging;

—	bevordering en versterking van de samenwerking tussen de contactpunten op regionaal niveau.

Activiteit 2A: Ondersteuning van de ontwikkeling van nationale actieplannen en steunverlening op maat

Beschrijving: Actieplannen gelden als belangrijk instrument in de toolkit ter ondersteuning van de uitvoering van UNSCR 1540. Zij kunnen de lidstaten helpen lacunes te evalueren, uitvoeringsmaatregelen te prioriteren, nationale belanghebbenden in kaart te brengen en de benodigde middelen alsmede de bijstandsbehoeften te beoordelen. Met behulp van actieplannen kunnen de staten aldus een gefaseerde aanpak op maat volgen voor de volledige en doeltreffende uitvoering van de resolutie.

Ten minste twee staten zullen worden ondersteund bij de ontwikkeling van vrijwillige nationale actie- of stappenplannen, met inbegrip van het vaststellen en in kaart brengen van de bijstandsbehoeften. Dergelijke thematische steun zal ten goede komen aan de capaciteit voor de uitvoering, het evalueren van de lacunes, het prioriteren van uitvoeringsmaatregelen en het beoordelen van de bijstandsbehoeften. Ook zal in dat verband steun op maat worden verleend voor het opstellen van bijstandsverzoeken of het analyseren van het bestaande nationale rechtskader, naargelang het geval, ter nakoming van de verplichtingen krachtens UNSCR 1540 (2004).

De activiteit zal de staten helpen om vrijwillige nationale actie- of stappenplannen te hanteren met duidelijke streefdoelen, tijdschema’s en taakverdelingen, waarbij ook capaciteitslacunes in kaart worden gebracht met het oog op het opstellen van bijstandsverzoeken en het opzetten van doeltreffende partnerschappen tussen staten en bijstandsverleners. Er zal bijstand op maat worden verleend voor aspecten in verband met UNSCR 1540 waaronder handhaving, nationale coördinatie en analyse van het bestaande nationale rechtskader om mogelijke lacunes in kaart te brengen die kunnen worden aangepakt door het opstellen van nieuwe of aanvullende wet- en/of regelgeving ter nakoming van de verplichtingen krachtens UNSCR 1540 (2004).

Activiteit 2B: Virtuele conferentie over regionale bijstand bij de uitvoering van UNSCR 1540 (2004)

Beschrijving: Er zal een virtuele conferentie met staten en relevante internationale, regionale en subregionale organisaties worden gehouden om het delen van ervaringen met het ontwikkelen van nationale actieplannen te bevorderen, en om kansen, geleerde lessen en doeltreffende praktijken op de door UNSCR 1540 (2004) bestreken gebieden in kaart te brengen, met inbegrip van bewustmaking van niet-rapporterende staten en opleiding over de opstelling van verslagen.

De activiteit dient ter ondersteuning van de betrokkenheid van de staten bij het ontwikkelen van nationale actieplannen, het inventariseren van de voortgang bij de uitvoering van actieplannen en UNSCR 1540, het delen van resultaten en aanbevelingen, het in kaart brengen van doeltreffende praktijken en geleerde lessen als input voor nieuwe cycli van actieplannen, en dialogen die zijn opgestart met het oog op de indiening van verslagen, voor zover van toepassing. De conferentie zal zo worden opgezet dat de deelnemers de in alle stadia geleerde lessen kunnen analyseren en in kaart kunnen brengen, met inbegrip van de formulering, uitvoering en evaluatie van actieplannen en verslagen, voor zover van toepassing. Het is de bedoeling dat in de conferentie aspecten worden behandeld met betrekking tot de reikwijdte en de structuur van de plannen, prioritering en fasering, betrokkenheid van en draagvlak bij belanghebbenden, coördinatie tussen instanties, actieplannen voor het beschikbaar stellen van middelen, en internationale bijstand.

Activiteit 3A: Regionale outreachconferenties

Beschrijving: Outreach en bewustmaking blijven van essentieel belang voor het vergroten van de kennis over en de betrokkenheid bij de uitvoering van UNSCR 1540. Er zullen twee regionale outreachconferenties worden georganiseerd om beleidsmakers en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld meer bewust te maken van het belang van de uitvoering van UNSCR 1540 (2004), mede door ondersteuning van een systematischere en nauwere betrokkenheid van vrouwen daarbij en waarborging van hun zinvolle deelname daaraan.

De activiteit zal beleidsmakers bewuster maken, de rol van het maatschappelijk middenveld versterken en bijdragen tot het aanpakken van belangrijke kwesties, het bieden van uiteenlopende perspectieven, het praktisch realiseren van de zinvolle deelname van vrouwen aan de uitvoering van UNSCR 1540 (2004) en nauwere subregionale en regionale samenwerking bij de uitvoering van de resolutie.

Activiteit 3B: Kennisopbouw en -verspreiding

Beschrijving: Er zullen twee outputproducten, met inbegrip van publicaties en thematische webinars over UNSCR 1540, worden ontwikkeld die kennis moeten genereren. Het is belangrijk ervaringen en doeltreffende praktijken te verzamelen en het is de bedoeling op de hoogte te blijven van relevante vorderingen en een beter inzicht te verschaffen in de wisselwerking tussen UNSCR 1540 (2004) en gebieden die wellicht verder onderzoek en meer dialoog en beleid vereisen.

De activiteit zal de belanghebbenden meer inzicht geven in de beste manieren waarop de verplichtingen krachtens UNSCR 1540 (2004) kunnen worden nagekomen en relevante potentiële en opkomende dreigingen kunnen worden aangepakt, naast het delen van doeltreffende praktijken ten behoeve van de werkzaamheden van het Comité.

Voor de keuze van de thema’s van de kennisproducten zal worden uitgegaan van waargenomen trends, lacunes en behoeften bij de uitvoering, waaronder die welke al waren meegenomen in de uitgebreide evaluatie voor 2022. Te denken valt bijvoorbeeld aan immateriële technologieoverdrachten, verslaglegging en wetgevingsbenaderingen.

5.    COÖRDINATIEMECHANISME EN TAAKVERDELING

Unoda zal fungeren als de uitvoerende organisatie die het project moet koppelen aan het Comité 1540 en de daaronder ressorterende deskundigengroep, en zal het initiatief nemen om activiteiten te organiseren, met gebruikmaking van het vermogen van de VN om mensen samen te brengen. Als de uitvoerende organisatie zal Unoda de communicatie met de donor stroomlijnen, coördinatievergaderingen organiseren, periodieke donorverslagen opstellen en politieke en organisatorische steun verlenen aan de uitvoeringspartners. De projectmiddelen zullen worden uitbetaald en beheerd volgens de regels en voorschriften van de Verenigde Naties.

Unoda zal samenwerken met de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) aan projecten die worden uitgevoerd in de eraan deelnemende staten, en is daarbij uit op maximale synergie vanuit de sterke aanwezigheid van de deelnemende organisaties en hun nauwe betrekkingen met de deelnemende staten, de technische deskundigheid aangaande en ervaring met het verlenen van bijstand in de regio.

De operationele vermogens van Unoda en de OVSE vullen elkaar aan. De periodieke verslaglegging zal worden gecoördineerd door Unoda: er komen jaarverslagen over de financiële en de inhoudelijke voortgang van het project. De verslagen zullen worden aangevuld met informele updates via e-mail, videoconferenties en extra ad-hocvergaderingen wanneer dat nodig is.

Unoda zal contacten onderhouden met de uitvoerende entiteiten van andere door de Europese Unie op dit gebied gefinancierde programma’s en projecten, alsook zorgen voor de coördinatie daarmee, meer bepaald wat betreft het initiatief van de EU betreffende de CBRN-kenniscentra en het P2P-programma van de Europese Commissie voor uitvoercontrole van goederen voor tweeërlei gebruik, alsmede projecten in het kader van onderstaande Raadsbesluiten:

—	Besluit (GBVB) 2019/97 van de Raad van 21 januari 2019 betreffende de ondersteuning van het Verdrag inzake biologische en toxinewapens;

—

Besluit (GBVB) 2019/1296 van de Raad van 31 juli 2019 ter ondersteuning van de aanscherping van de biologische veiligheid en beveiliging in Oekraïne in overeenstemming met de uitvoering van Resolutie 1540 (2004) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties inzake de non-proliferatie van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor;

—

Besluit (GBVB) 2019/2108 van de Raad van 9 december 2019 ter ondersteuning van de aanscherping van de biologische veiligheid en beveiliging in Latijns-Amerika in overeenstemming met de uitvoering van Resolutie 1540 (2004) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties inzake de non-proliferatie van massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor;

—	Besluit (GBVB) 2020/732 van de Raad van 2 juni 2020 ter ondersteuning van het mechanisme van de secretaris-generaal van de VN voor het onderzoeken van beweerd gebruik van chemische en biologische of toxinewapens;

—	Besluit (GBVB) 2021/2072 van de Raad van 25 november 2021 tot ondersteuning van de opbouw van weerbaarheid op het gebied van bioveiligheid en biobeveiliging door middel van het Verdrag inzake biologische en toxinewapens.

Met Resolutie 1977 (2011) heeft de VN-Veiligheidsraad er bij het Comité 1540 op aangedrongen actief met staten en relevante internationale, regionale en subregionale organisaties te blijven samenwerken om het delen van ervaringen, geleerde lessen en doeltreffende praktijken op de door UNSCR 1540 (2004) bestreken gebieden te bevorderen. In dit verband heeft Unoda nauwe betrekkingen met zijn regionale centra en andere internationale en regionale organisaties onderhouden om erop toe te zien dat de lidstaten adequate steun krijgen bij hun inspanningen om de verplichtingen krachtens de resolutie volledig na te komen.

Om deze inspanningen extra kracht bij te zetten heeft Unoda regionale coördinatoren inzake UNSCR 1540 aangesteld in Addis Abeba en Bangkok. De regionale coördinatoren leggen zich toe op het opvoeren van de inspanningen van Unoda om bijstand aan staten te verlenen en te faciliteren, en nauwere samenwerking met regionale organisaties in de respectieve regio’s te bevorderen. Daarnaast zal nauwe coördinatie tussen Unoda, zijn regionale centra en partnerorganisaties ervoor zorgen dat overlappingen bij gezamenlijke inspanningen worden voorkomen, en dat kansen op synergieën ten volle worden benut.

6.    PERSONEEL

De uitvoering van dit Raadsbesluit vereist de aanwezigheid van personeel om een gecoördineerde en gestroomlijnde uitvoering van alle activiteiten te garanderen. Daarom worden de volgende functies voorgesteld:

—

één functionaris politieke zaken, gevestigd in New York: de Unoda-ondersteuningseenheid voor UNSCR 1540, binnen de Afdeling massavernietigingswapens, zal het voortouw nemen bij de uitvoering van het project. De functionaris politieke zaken van de eenheid zal verantwoordelijk zijn voor het programmatoezicht, de uitvoering van het project, met inbegrip van coördinatie met de OVSE, projectmonitoring en -evaluatie, verslaglegging en coördinatie van de communicatie met de donor;

—

één regionale coördinator, gevestigd in Addis Abeba (Ethiopië): de functionaris (een personeelslid van Unoda) zal verantwoordelijk zijn voor het verder vergroten van de bekendheid van Afrikaanse staten met de vereisten van UNSCR 1540 (2004) en met de middelen om gezamenlijke inspanningen van instanties te organiseren om hieraan op nationaal niveau te voldoen, en van het inzicht van staten in de bestaande uitvoeringscapaciteit en de bekendheid met UNSCR 1540 (2004) wat betreft de wijze waarop lacunes in de uitvoering op nationaal niveau kunnen worden aangepakt. Om dubbel werk te voorkomen, zal de regionale coördinator nauw samenwerken met, met name, de eveneens in Addis Abeba gevestigde BTWC-coördinator voor Afrika;

—

UNODA zal bij de aanwerving gendergelijkheid nastreven, teneinde de begunstigde landen van het project terzijde te staan, en zal deze landen aanmoedigen om vrouwen op zinvolle wijze bij alle fasen van het project te betrekken. Er wordt altijd een bijzondere inspanning geleverd om een genderperspectief te integreren en vrouwen centraal te stellen in de onderwerpen van bespreking.

7.    DUUR

De totale duur van de uitvoering van de projecten wordt op 36 maanden geraamd.

8.    ZICHTBAARHEID VAN DE EU

Unoda zal al het nodige doen om onder de aandacht te brengen dat de georganiseerde activiteiten door de Unie worden gefinancierd. Dit gebeurt conform de door de Europese Commissie opgestelde en gepubliceerde Handleiding communicatie en zichtbaarheid voor het externe optreden van de EU. Unoda zal aldus via de nodige profilering en publiciteit de bijdrage van de Unie zichtbaar maken en zodoende de rol van de Unie benadrukken, het EU-optreden transparant maken en bekendheid geven aan de redenen die aan dit besluit ten grondslag liggen, aan de steun van de Unie voor dit besluit en aan de resultaten van die steun. Materiaal dat wordt geproduceerd in het kader van de uitvoering van activiteiten die onder dit besluit vallen, zal duidelijk de vlag van de Unie dragen overeenkomstig de richtsnoeren van de Unie voor het juiste gebruik en de juiste weergave van de vlag.

9.    BEGUNSTIGDEN

De begunstigden van het project zijn VN-lidstaten.

---

(1)  Gemeenschappelijke Optredens 2006/419/GBVB en 2008/368/GBVB en Besluiten 2013/391/GBVB en (GBVB) 2017/809 van de Raad.