(1)

De Europese Raad heeft tijdens zijn buitengewone bijeenkomst op 23 april 2015 herinnerd aan de ernst van de situatie in het Middellandse Zeegebied en verklaard dat de Unie alles in het werk moet stellen om te voorkomen dat nog meer mensen het leven laten op zee en om de dieper liggende oorzaken van de humanitaire noodsituatie aan te pakken. De Europese Raad zegde verder toe een eerste proefproject op vrijwillige basis met het oog op hervestiging in de EU op te zetten, dat plaatsen biedt aan personen die voor bescherming in aanmerking komen (1).

(2)

In zijn resolutie van 29 april 2015 verzocht het Europees Parlement de lidstaten een grotere bijdrage te leveren aan bestaande hervestigingsprogramma's en benadrukte het de noodzaak veilige en legale toegang tot de EU-asielstelsel te garanderen (2).

(3)

Er bestaan momenteel grote verschillen tussen de lidstaten wat betreft de bereidheid personen te hervestigen. Slechts vijftien lidstaten en drie geassocieerde staten beschikken over een hervestigingsprogramma (en een andere staat heeft aangekondigd dat met een hervestigingsprogramma zal worden begonnen) en drie lidstaten en een geassocieerde staat hebben incidenteel hervestigd. Bij de overige lidstaten is in het geheel geen sprake van hervestiging.

(4)

In 2014 bereikte het aantal asielzoekers in de Unie met 626 000 een hoogtepunt, terwijl 6 380 onderdanen van derde landen die internationale bescherming nodig hadden, in de Unie werden hervestigd (3). In 2013 waren voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog wereldwijd meer dan 50 miljoen mensen vluchteling, asielzoeker of in eigen land ontheemde (4).

(5)

In de conclusies van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 10 oktober 2014 werd onderkend dat „[h]oewel rekening moet worden gehouden met de inspanningen van de lidstaten die te maken krijgen met migratiestromen, […] alle lidstaten op een billijke en evenwichtige manier [tot hervestiging moeten] bijdragen […]” (5).

(6)

De Europese Commissie heeft op 13 mei 2015 een brede Europese migratieagenda (6) gepresenteerd waarin onder meer een reeks directe, specifieke maatregelen wordt vastgesteld naar aanleiding van de menselijke tragedie die zich in het hele Middellandse Zeegebied voltrekt.

(7)

Om te voorkomen dat ontheemden die bescherming nodig hebben hun toevlucht moeten nemen tot criminele netwerken van mensensmokkelaars en mensenhandelaars, wordt de Europese Unie in de agenda opgeroepen tot intensivering van haar hervestigingsactiviteiten. Dienovereenkomstig komt de Commissie met deze aanbeveling, waarin een EU-brede hervestigingsregeling wordt voorgesteld waarbij op basis van een verdeelsleutel 20 000 plaatsen beschikbaar worden gesteld.

(8)

Wanneer geassocieerde staten mochten besluiten om deel te nemen, zullen de verdeelsleutel en de toewijzingen per lidstaat en deelnemende geassocieerde staat dienovereenkomstig worden aangepast.

(9)

In het licht van eerdere discussies tijdens een speciale bijeenkomst van het forum Hervestiging en herplaatsing op 25 november 2014 moet de verdeelsleutel worden gebaseerd op: a) de omvang van de bevolking (40 %), b) het totale bbp (40 %), c) het gemiddeld aantal spontane asielaanvragen en het aantal hervestigde vluchtelingen per miljoen inwoners gedurende de periode 2010-2014 (10 %), en d) het werkloosheidspercentage (10 %).

(10)

In totaal 20 000 personen zouden tot de Unie moeten worden toegelaten tijdens een periode van twee jaar waarin de lidstaten uitvoering geven aan de regeling. De verantwoordelijkheid voor de opvang van deze personen zou volledig bij de deelnemende lidstaten dienen te liggen, in overeenstemming met de relevante regels van de Unie en internationale regels. Dit beantwoordt aan de oproep van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen (UNHCR), die bij de Europese landen heeft aangedrongen op ruimere toezeggingen inzake de opvang van vluchtelingen via duurzame hervestigingsprogramma's en die daarmee de door de Internationale Organisatie voor Migratie en vijf niet-gouvernementele organisaties geleide campagne kracht heeft bijgezet.

(11)

Bij de vaststelling van de prioritaire regio's zou rekening moeten worden gehouden met de situatie in de buurlanden en met de huidige migratiestromen, waarbij met name aandacht dient te bestaan voor de link met de regionale ontwikkelings- en beschermingsprogramma's in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en de Hoorn van Afrika.

(12)

Er zou een beroep moeten worden gedaan op de ervaring en expertise van de UHNCR en andere relevante instanties, waaronder het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken, ter ondersteuning van de uitvoering van de hervestigingsregeling.

(13)

Er moeten maatregelen worden genomen om secundaire bewegingen van hervestigde personen vanuit de staat van hervestiging naar andere lidstaten en deelnemende geassocieerde staten te voorkomen.

(14)

De Commissie is voornemens om aan de regeling bij te dragen door in 2015 en 2016 50 miljoen EUR extra beschikbaar te stellen in het kader van het hervestigingsprogramma van de Unie, zoals uiteengezet in artikel 17 van Verordening (EU) nr. 516/2014 van het Europees Parlement en de Raad (7). Om het nut van de financiële stimuleringsmaatregelen te optimaliseren zal de Commissie de in het kader van dat programma voorziene forfaitaire bedragen en hervestigingsprioriteiten aanpassen door middel van een gedelegeerde handeling, in overeenstemming met artikel 17, leden 4 en 10, van Verordening (EU) nr. 516/2014. Wanneer de geassocieerde staten besluiten deel te nemen aan de hervestigingsregeling, zouden zij niet uit hoofde van Verordening (EU) nr. 516/2014 voor forfaitaire bedragen in aanmerking kunnen komen ter compensatie van hun toezeggingen,