28.12.2004   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 381/52

(1)

Een gemeenschappelijk asielbeleid, dat een gemeenschappelijk Europees asielstelsel omvat, is een wezenlijk aspect van de doelstelling van de Europese Unie om geleidelijk een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid tot stand te brengen die openstaat voor diegenen die onder druk van de omstandigheden op wettige wijze bescherming in de Europese Unie trachten te verkrijgen.

(2)

De uitvoering van een dergelijk beleid moet berusten op solidariteit tussen de lidstaten en veronderstelt het bestaan van mechanismen die een evenwicht bevorderen tussen de inspanningen van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van vluchtelingen en ontheemden. Daartoe is voor de periode 2000-2004 bij Beschikking 2000/596/EG (3) het Europees Vluchtelingenfonds ingesteld.

(3)

Er dient een Europees Vluchtelingenfonds (hierna het „Fonds” genoemd) voor de periode 2005-2010 te worden ingesteld met het oog op de onverminderde solidariteit van de lidstaten, in het licht van de recentelijk aangenomen communautaire wetgeving op asielgebied en rekening houdend met de ervaring die is opgedaan met de tenuitvoerlegging van de eerste fase van het Fonds in de periode 2000-2004.

(4)

De door de lidstaten geleverde inspanningen om vluchtelingen en ontheemden passende opvang te bieden en billijke en doeltreffende asielprocedures toe te passen, moeten worden gesteund, teneinde de rechten van hen die internationale bescherming behoeven te beschermen.

(5)

De integratie van vluchtelingen in de samenleving van het land waarin zij zijn gevestigd, is een van de doelstellingen van het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen van 28 juli 1951, dat is aangevuld met het Protocol van New York van 31 januari 1967. Voor deze personen moeten ook de in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie opgenomen waarden gelden. Met het oog daarop dienen maatregelen van de lidstaten waarmee hun sociale, economische en culturele integratie wordt bevorderd te worden gesteund, daar die integratie bijdraagt tot de economische en sociale samenhang, waarvan de handhaving en de versterking in artikel 2 en in artikel 3, lid 1, onder k), van het Verdrag als een van de fundamentele doelstellingen van de Gemeenschap worden genoemd.

(6)

Het is in het belang van zowel de lidstaten als de betrokkenen dat de vluchtelingen en de ontheemden die worden toegelaten om op het grondgebied van de lidstaten te verblijven, de mogelijkheid hebben door arbeid in hun behoeften te voorzien, overeenkomstig de bepalingen van de desbetreffende communautaire instrumenten.

(7)

De maatregelen die door de structuurfondsen worden gesteund, evenals de andere communautaire maatregelen op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding, zijn op zich niet toereikend om deze integratie te bevorderen en daarom is het dienstig steun te geven aan specifieke maatregelen om vluchtelingen en ontheemden in staat te stellen ten volle profijt te trekken van de georganiseerde programma's.

(8)

Concrete hulp is nodig om omstandigheden te scheppen of te verbeteren die de vluchtelingen en ontheemden in staat stellen met kennis van zaken te besluiten om het grondgebied van de lidstaten te verlaten en naar hun land van herkomst terug te keren, indien zij zulks wensen.

(9)

Maatregelen waarbij instanties van twee of meer lidstaten betrokken zijn en maatregelen van communautair belang op dit gebied dienen in aanmerking te komen voor ondersteuning door het Fonds en uitwisseling tussen de lidstaten dient te worden bevorderd om vast te stellen wat de doeltreffendste methoden zijn en deze te stimuleren.

(10)

Voor de uitvoering van noodmaatregelen in verband met het bieden van tijdelijke bescherming in geval van een massale toestroom van vluchtelingen dient een financiële reserve te worden aangelegd overeenkomstig Richtlijn 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van deze personen (4).

(11)

Om de financiële solidariteit op doeltreffende en evenredige wijze gestalte te geven en rekening te houden met de ervaring die is opgedaan bij de uitvoering van het Fonds in de periode 2000-2004, moeten de respectieve verantwoordelijkheden van de Commissie en de lidstaten voor de uitvoering en het beheer van het Fonds worden vastgesteld. De lidstaten moeten passende nationale instanties aanwijzen, wier taken moeten worden omschreven.

(12)

De steun uit het Fonds zal doeltreffender en gerichter zijn indien de medefinanciering van de subsidiabele maatregelen gebaseerd wordt op twee meerjarenprogrammeringen en een jaarlijks werkprogramma die door elke lidstaat worden opgesteld op grond van de situatie waarin hij verkeert en de geconstateerde behoeften.

(13)

Het is billijk de middelen te verdelen naar evenredigheid van de last die elke lidstaat te dragen heeft als gevolg van de inspanningen die hij zich getroost om vluchtelingen en ontheemden op te vangen, met inbegrip van vluchtelingen die internationale bescherming genieten in het kader van nationale programma's.

(14)

De voor de uitvoering van deze beschikking vereiste maatregelen moeten worden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden (5).

(15)

Een van de waarborgen voor de doeltreffendheid van de door het Fonds gesteunde maatregelen is een doelmatige follow-up. Het is nodig de voorwaarden vast te stellen waaronder deze follow-up plaatsvindt.

(16)

Onverminderd de bevoegdheden van de Commissie op het gebied van financiële controle, dient op dit gebied samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie tot stand te worden gebracht.

(17)

De lidstaten dienen voldoende waarborgen te bieden ten aanzien van de voorschriften betreffende alsmede de kwaliteit van de uitvoering. Het is nodig de verantwoordelijkheid van de lidstaten ten aanzien van de vervolging en correctie van onregelmatigheden en inbreuken, en die van de Commissie in geval van tekortschieten van de lidstaten vast te stellen.

(18)

De doelmatigheid en het effect van de door het Fonds gesteunde maatregelen hangen tevens af van de evaluatie daarvan. Dienaangaande dienen de verantwoordelijkheden van de lidstaten en de Commissie, alsmede regelingen die de betrouwbaarheid van de evaluatie waarborgen, duidelijk te worden omschreven.

(19)

De maatregelen dienen te worden geëvalueerd met het oog op de tussentijdse herziening en de beoordeling van hun effect en het evaluatieproces dient in de follow-up van de maatregelen te worden geïntegreerd.

(20)

Aangezien de doelstelling van deze beschikking, namelijk het bevorderen van een evenwicht tussen de inspanningen van de lidstaten voor de opvang van vluchtelingen en ontheemden, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt en derhalve beter door de Gemeenschap kan worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze beschikking niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken.

(21)

Overeenkomstig artikel 3 van het protocol betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, heeft het Verenigd Koninkrijk kennis gegeven van zijn wens deel te nemen aan de aanneming en toepassing van deze beschikking.

(22)

Overeenkomstig artikel 3 van het protocol betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, heeft Ierland kennis gegeven van zijn wens deel te nemen aan de aanneming en toepassing van deze beschikking.

(23)

Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van het protocol betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, neemt Denemarken niet deel aan de aanneming van deze beschikking die derhalve niet bindend is voor, noch van toepassing is in Denemarken,

1.

onderdanen van een derde land of staatlozen die de in het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen van 28 juli 1951 en het bijbehorende Protocol van 1967 omschreven status bezitten en aan wie het is toegestaan als vluchteling in een van de lidstaten te verblijven;

2.

onderdanen van een derde land of staatlozen die een vorm van subsidiaire bescherming genieten in de zin van Richtlijn 2004/83/EG van 29 april 2004 van de Raad inzake minimumnormen voor de erkenning van onderdanen van derde landen en staatlozen als vluchteling of als persoon die anderszins internationale bescherming behoeft en de inhoud van de verleende bescherming (6);

3.

onderdanen van een derde land of staatlozen die een verzoek om een van de in de punten 1 en 2 bedoelde vormen van bescherming hebben ingediend;

4.

onderdanen van een derde land of staatlozen die onder een regeling inzake tijdelijke bescherming in de zin van Richtlijn 2001/55/EG vallen.

a)

de voorwaarden voor opvang en de asielprocedures;

b)

de integratie van de in artikel 3 bedoelde personen wier verblijf in de betrokken lidstaat een duurzaam en stabiel karakter draagt;

c)

de vrijwillige terugkeer van de in artikel 3 bedoelde personen, mits deze personen geen nieuwe nationaliteit hebben verworven en het grondgebied van de lidstaat niet hebben verlaten.

a)

infrastructuur of diensten in verband met huisvesting;

b)

materiële steun en medische en psychologische zorg;

c)

sociale bijstand, voorlichting of hulp bij administratieve formaliteiten;

d)

rechtsbijstand en taalkundige bijstand;

e)

onderwijs, taalonderricht en andere initiatieven die aansluiten bij de status van de persoon;

f)

het verlenen van ondersteunende diensten, zoals vertaling en opleiding, ter verbetering van de opvangvoorzieningen en de doeltreffendheid en de kwaliteit van de asielprocedures;

g)

informatie voor de lokale gemeenschappen die te maken krijgen met degenen die in het land van ontvangst worden opgevangen.

a)

advies en bijstand op gebieden als huisvesting, bestaansmiddelen, integratie in de arbeidsmarkt, en medische, psychologische en sociale zorg;

b)

maatregelen die de begunstigden in staat stellen zich op sociaal-cultureel vlak aan te passen aan de samenleving van de lidstaat en de in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie verankerde waarden te onderschrijven;

c)

maatregelen die moeten bevorderen dat de begunstigden duurzaam deelnemen en blijven deelnemen aan het maatschappelijke en culturele leven;

d)

maatregelen die gericht zijn op onderwijs, beroepsopleiding, erkenning van kwalificaties en diploma's;

e)

maatregelen om de zelfredzaamheid te bevorderen en om deze personen in staat te stellen zelf in hun onderhoud te voorzien;

f)

maatregelen ter bevordering van verrijkende contacten en een constructieve dialoog tussen deze personen en de samenleving waarin zij worden opgenomen, inclusief acties die bevorderen dat daarbij belangrijke partners worden betrokken, zoals het grote publiek, plaatselijke autoriteiten, vluchtelingenorganisaties, vrijwilligersgroepen, sociale partners en de ruimere civiele samenleving;

g)

maatregelen om deze personen te ondersteunen bij het verwerven van vaardigheden, waaronder taallessen;

h)

maatregelen ter bevordering van gelijke toegang en gelijke behandeling bij de contacten van deze personen met overheidsinstellingen.

a)

voorlichting en advies over initiatieven of programma's op het gebied van vrijwillige terugkeer;

b)

voorlichting over de situatie in de landen of regio's van herkomst of de voormalige gewone verblijfplaats;

c)

algemene of beroepsopleiding en steun bij herintegratie;

d)

maatregelen van in de Europese Unie gevestigde herkomstgemeenschappen die de vrijwillige terugkeer van de in deze beschikking bedoelde personen vergemakkelijken;

e)

maatregelen ter vergemakkelijking van het opzetten en uitvoeren van nationale programma's voor vrijwillige terugkeer.

a)

bevordering van de communautaire samenwerking bij de uitvoering van communautaire wetgeving en goede praktijken;

b)

steun voor het opzetten van transnationale samenwerkingsnetwerken en op transnationale partnerschappen gebaseerde proefprojecten tussen instanties in twee of meer lidstaten, die bedoeld zijn om innovatie te stimuleren, de uitwisseling van ervaringen en goede praktijken te vergemakkelijken en de kwaliteit van het asielbeleid te verbeteren;

c)

steun voor transnationale bewustmakingscampagnes betreffende het Europese asielbeleid en de situatie en omstandigheden waarin de in artikel 3 bedoelde personen verkeren;

d)

steun voor de verspreiding en uitwisseling van gegevens, onder meer door gebruik van ICT, over beste praktijken en alle andere aspecten van het Fonds.

a)

opvang en huisvesting;

b)

het verstrekken van middelen van bestaan, met inbegrip van voedsel en kleding;

c)

medische, psychologische of andere bijstand;

d)

personeels- en administratiekosten in verband met de opvang van de betrokkenen en de uitvoering van de maatregelen;

e)

logistieke en vervoersuitgaven.

a)

stelt volgens de procedure van artikel 11, lid 2, richtsnoeren vast voor de prioriteiten van de in artikel 15 bedoelde meerjarenprogramma's en stelt de lidstaten in kennis van de indicatieve financiële toewijzingen voor het Fonds;

b)

ziet er in het kader van haar verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie op toe dat de lidstaten over passende, goed functionerende beheers- en controlesystemen beschikken zodat de communautaire middelen op correcte en doeltreffende wijze worden gebruikt. Deze maatregelen omvatten voorafgaande documentencontroles en controles ter plaatse van de procedures voor de uitvoering van deze beschikking, de controlesystemen, de boekhoudsystemen en de door de verantwoordelijke instanties gevolgde procedures voor het plaatsen van opdrachten en het toekennen van subsidies. Bij ingrijpende wijzigingen in de procedures of systemen verricht de Commissie een nieuw onderzoek;

c)

zorgt voor de uitvoering van de in artikel 8 bedoelde communautaire maatregelen.

a)

zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de nationale maatregelen waarvoor steun uit het Fonds wordt ontvangen;

b)

nemen de nodige maatregelen voor een doeltreffende werking van het Fonds op nationaal niveau en betrekken daarbij alle partijen die met het asielbeleid te maken hebben, overeenkomstig de nationale praktijken;

c)

wijzen een verantwoordelijke autoriteit aan voor het beheer van de door het Fonds gesteunde nationale projecten overeenkomstig de toepasselijke communautaire wetgeving en het beginsel van goed financieel beheer;

d)

zijn in eerste instantie verantwoordelijk voor de financiële controle van de maatregelen en zien erop toe dat de beheers- en controlesystemen zodanig worden toegepast dat een correct en doeltreffend gebruik van de communautaire middelen wordt gegarandeerd. Zij verstrekken de Commissie een beschrijving van deze systemen;

e)

verklaren dat de bij de Commissie ingediende uitgavendeclaraties accuraat zijn en zien erop toe dat hieraan op controleerbare bewijsstukken gebaseerde boekhoudsystemen ten grondslag liggen;

f)

werken met de Commissie samen bij het verzamelen van de statistische gegevens die nodig zijn voor de toepassing van artikel 17.

a)

de verspreiding van de resultaten van de acties die in de fase 2000-2004 van het Fonds zijn uitgevoerd en van die welke in de fase 2005-2010 zullen worden uitgevoerd;

b)

passende voorlichting en publiciteit over en follow-up van de door het Fonds gesteunde acties;

c)

de samenhang en complementariteit van de acties met andere relevante communautaire beleidsterreinen, instrumenten en initiatieven.

a)

rechtspersoonlijkheid hebben, behalve wanneer het gaat om een functioneel orgaan van de lidstaat;

b)

beschikken over financiële en beheerscapaciteiten die in verhouding staan tot de omvang van de door haar te beheren communautaire middelen en waarmee zij zich naar behoren van haar taken kan kwijten, conform de regels die van toepassing zijn op het beheer van fondsen van de Europese Unie.

a)

de relevante partners raadplegen bij de opstelling van het meerjarenprogramma;

b)

aanbestedingen en oproepen tot het indienen van voorstellen organiseren en publiceren;

c)

procedures voor selectie voor en toekenning van medefinanciering uit het Fonds instellen, met inachtneming van het transparantiebeginsel en het beginsel van gelijke behandeling, en alle maatregelen nemen om eventuele belangenconflicten te vermijden;

d)

zorgen voor samenhang en complementariteit tussen de medefinanciering uit het Fonds en die in het kader van andere relevante nationale en communautaire financiële instrumenten;

e)

zorgen voor het administratief, contractueel en financieel beheer van de maatregelen;

f)

voorlichting en advies geven, en de resultaten verspreiden;

g)

zorgen voor monitoring en evaluatie;

h)

samenwerken en contact onderhouden met de Commissie en de verantwoordelijke instanties van de andere lidstaten.

a)

de situatie en de behoeften in de lidstaat;

b)

de kosteneffectiviteit van de uitgaven in verhouding tot het aantal mensen dat bij het project is betrokken;

c)

de ervaring, deskundigheid, betrouwbaarheid en financiële bijdrage van de organisatie die financiering aanvraagt en van eventuele partnerorganisaties;

d)

de mate waarin de projecten een aanvulling vormen op andere acties die uit de algemene begroting van de Europese Unie of in het kader van nationale programma's worden gefinancierd.

a)

een beschrijving van de actuele situatie in de lidstaat met betrekking tot regelingen in verband met opvang, asielprocedures, integratie en vrijwillige terugkeer voor de in artikel 3 bedoelde personen;

b)

een analyse van de behoeften van de betrokken lidstaat op het gebied van opvang, asielprocedures, integratie en vrijwillige terugkeer, alsmede een indicatie van de operationele doelstellingen om in de loop van de programmeringsperiode in deze behoeften te voorzien;

c)

een beschrijving van een geschikte strategie om deze doelstellingen te verwezenlijken en de prioriteit die daaraan moet worden toegekend, rekening houdend met de resultaten van de in artikel 13, lid 3, onder a), bedoelde raadpleging van de partners, alsmede een beknopte beschrijving van de geplande maatregelen om de prioriteiten uit te voeren;

d)

een overzicht waaruit blijkt dat deze strategie strookt met de overige regionale, nationale en communautaire instrumenten;

e)

een indicatief financieringsplan waarin per doelstelling en per jaar de geplande financiële bijdrage van het Fonds staat vermeld, alsmede het totaalbedrag van de publieke of particuliere medefinanciering.

a)

de algemene selectievoorwaarden voor de projecten die worden gefinancierd in het kader van het jaarprogramma indien zij verschillen van de uitvoeringsmaatregelen van het meerjarenprogramma;

b)

een beschrijving van de taken waarmee de verantwoordelijke autoriteit bij de uitvoering van het jaarprogramma is belast;

c)

de geplande verdeling van de bijdrage van het Fonds over de verschillende maatregelen in het kader van het programma, alsmede het gevraagde bedrag voor de in artikel 18 bedoelde technische en administratieve bijstand voor de uitvoering van het jaarprogramma.

a)

30 % van deze middelen: naar verhouding van het aantal personen in één van de categorieën van artikel 3, punten 1 en 2, dat in de loop van de drie voorgaande jaren is toegelaten;

b)

70 % van deze middelen: naar verhouding van het aantal personen bedoeld in artikel 3, punten 3 en 4, dat in de loop van de drie voorgaande jaren een lidstaat is binnengekomen.

a)

voor de in de artikelen 5, 6 en 7 bedoelde maatregelen in de lidstaten: 50 % van de totale kosten van een maatregel. Dit percentage kan oplopen tot 60 % voor bijzonder vernieuwende maatregelen, zoals maatregelen via transnationale partnerschappen of maatregelen met actieve deelname van de in artikel 3 bedoelde personen of van door deze doelgroepen opgerichte organisaties, en tot 75 % voor maatregelen in de lidstaten die steun uit het Cohesiefonds ontvangen;

b)

voor uitnodigingen tot het indienen van voorstellen in het kader van de in artikel 8 bedoelde communautaire maatregelen: 80 % van de totale kosten van een maatregel.

a)

zij voeren steekproefsgewijs controles uit, waarbij de gecontroleerde maatregelen ten minste 10 % van de totale subsidiabele uitgaven van de jaarlijkse werkprogramma's bestrijken en betrekking hebben op een representatieve steekproef van de goedgekeurde maatregelen. De lidstaten waarborgen een passende scheiding tussen deze controles en de uitvoerings- of betalingsprocedures betreffende de maatregelen;

b)

zij doen het nodige om onregelmatigheden te voorkomen, op te sporen en recht te zetten; zij stellen de Commissie overeenkomstig de voorschriften in kennis van onregelmatigheden en houden haar op de hoogte van het verloop van de administratieve en gerechtelijke stappen;

c)

zij werken samen met de Commissie om ervoor te zorgen dat de middelen van de Gemeenschap overeenkomstig het beginsel van goed financieel beheer worden gebruikt.

a)

indien een lidstaat de acties niet uitvoert zoals in het medefinancieringsbesluit is overeengekomen; of

b)

indien de medefinanciering van een of meer acties uit het Fonds geheel of gedeeltelijk ongerechtvaardigd is;

of

c)

indien er in de beheers- en controlesystemen sprake is van ernstige tekortkomingen, die tot stelselmatige onregelmatigheden kunnen leiden.

a)

het voorschot of het eindsaldo te verlagen; of

b)

de vereiste financiële correcties aan te brengen door de bijdrage van het Fonds aan de betrokken maatregelen geheel of gedeeltelijk in te trekken.

a)

uiterlijk op 31 december 2006: een evaluatieverslag over de uitvoering van de maatregelen die medefinanciering uit het Fonds hebben ontvangen;

b)

uiterlijk op 30 juni 2009 en op 30 juni 2012: een evaluatieverslag over de resultaten en het effect van de maatregelen die medefinanciering uit het Fonds hebben ontvangen.

a)

uiterlijk op 30 april 2007: een tussentijds verslag over de resultaten en over de kwalitatieve en kwantitatieve aspecten van de uitvoering van het Fonds, eventueel vergezeld van voorstellen voor aanpassingen;

b)

uiterlijk op 31 december 2009: een tussentijds evaluatieverslag met een voorstel over de voortzetting van het Fonds;

c)

uiterlijk op 31 december 2012: een ex post-evaluatieverslag.

a)

uiterlijk op 31 januari 2005 deelt de Commissie de programmeringsrichtsnoeren en de indicatieve financiële toewijzingen aan de lidstaten mee;

b)

uiterlijk op 1 mei 2005 wijzen de lidstaten de in artikel 13 bedoelde verantwoordelijke autoriteit aan en dienen zij bij de Commissie het voorstel voor het in artikel 15 bedoelde meerjarenprogramma voor de periode 2005-2007 in;

c)

overeenkomstig de in artikel 11, lid 3, bedoelde procedure keurt de Commissie uiterlijk twee maanden na ontvangst van de desbetreffende voorstellen de meerjarenprogramma's goed.

a)

de Commissie verstrekt de lidstaten uiterlijk op 31 januari 2005 een raming van de hun toegewezen bedragen;

b)

de lidstaten dienen het in artikel 16 bedoelde voorstel voor een jaarprogramma uiterlijk op 1 juni 2005 bij de Commissie in; dit voorstel gaat vergezeld van een overzicht van de beheerssystemen en controles die zullen worden toegepast om ervoor te zorgen dat de communautaire middelen op correcte en doeltreffende wijze worden gebruikt;

c)

de Commissie keurt uiterlijk twee maanden na ontvangst van het voorstel voor het jaarprogramma de medefinancieringsbesluiten goed, nadat zij de in artikel 12, lid 1, onder b), genoemde elementen heeft geverifieerd.