01980L0181 — NL — 13.06.2020 — 005.001


Onderstaande tekst dient louter ter informatie en is juridisch niet bindend. De EU-instellingen zijn niet aansprakelijk voor de inhoud. Alleen de besluiten die zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie (te raadplegen in EUR-Lex) zijn authentiek. Deze officiële versies zijn rechtstreeks toegankelijk via de links in dit document

►B

RICHTLIJN VAN DE RAAD

van 20 december 1979

inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten op het gebied van de meeteenheden, en tot intrekking van Richtlijn 71/354/EEG

(80/181/EEG)

(PB L 039 van 15.2.1980, blz. 40)

Gewijzigd bij:

 

 

Publicatieblad

  nr.

blz.

datum

►M1

RICHTLIJN VAN DE RAAD 85/1/EEG van 18 december 1984

  L 2

11

3.1.1985

►M2

RICHTLIJN VAN DE RAAD 89/617/EEG van 27 november 1989

  L 357

28

7.12.1989

►M3

RICHTLIJN 1999/103/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 24 januari 2000

  L 34

17

9.2.2000

►M4

RICHTLIJN 2009/3/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD Voor de EER relevante tekst van 11 maart 2009

  L 114

10

7.5.2009

►M5

RICHTLIJN (EU) 2019/1258 VAN DE COMMISSIE Voor de EER relevante tekst van 23 juli 2019

  L 196

6

24.7.2019


Gerectificeerd bij:

►C1

Rectificatie, PB L 089, 2.4.1980, blz.  23  (1980/181)

►C2

Rectificatie, PB L 311, 12.12.2000, blz.  50 (1999/103/EG)




▼B

RICHTLIJN VAN DE RAAD

van 20 december 1979

inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten op het gebied van de meeteenheden, en tot intrekking van Richtlijn 71/354/EEG

(80/181/EEG)



Artikel 1

De wettelijke meeteenheden in de zin van deze richtlijn die moeten worden gebruikt om daarin grootheden uit te drukken, zijn:

a) 

die welke zijn vermeld in hoofdstuk I van de bijlage;

▼M4

b) 

die welke zijn vermeld in hoofdstuk II van de bijlage, alleen in die lidstaten waarin deze eenheden op 21 april 1973 waren toegestaan.;

▼M2

c) 

die welke zijn vermeld in hoofdstuk III van de bijlage, alleen in die Lid-Staten waarin deze eenheden op 21 april 1973 waren toegestaan, en zulks tot een door deze Lid-Staten vast te stellen datum; deze datum is uiterlijk 31 december 1994;

d) 

die welke zijn vermeld in hoofdstuk IV van de bijlage, alleen in die Lid-Staten waarin deze eenheden op 21 april 1973 waren toegestaan, en zulks tot een door deze Lid-Staten vast te stellen datum; deze datum is uiterlijk 31 december 1999.

▼B

Artikel 2

▼M4

a) 

De uit artikel 1 voortvloeiende verplichtingen hebben betrekking op de meetinstrumenten die worden gebruikt, op de metingen die worden verricht en op de aanduidingen van in eenheden uitgedrukte grootheden.

▼B

b) 

Deze richtlijn laat onverlet het gebruik op het gebied van de scheepvaart, de luchtvaart en het spoorwegverkeer van andere dan de in deze richtlijn verplicht gestelde eenheden, die zijn vastgesteld bij voor de Gemeenschap of de Lid-Staten bindende internationale overeenkomsten of verdragen.

Artikel 3

1.  Er is een aanvullende aanduiding in de zin van deze richtlijn wanneer een aanduiding in een eenheid van hoofdstuk I van de bijlage vergezeld gaat van een of meer aanduidingen in eenheden die niet zijn opgenomen in hoofdstuk I.

▼M4

2.  Het gebruik van aanvullende aanduidingen wordt toegestaan.

▼B

3.  De Lid-Staten kunnen evenwel eisen dat de aanduidingen van grootheden op meetmiddelen slechts in één wettelijke meeteenheid worden uitgedrukt.

4.  De aanduiding van de in hoofdstuk I vermelde meeteenheid moet overheersen. In het bijzonder moeten de aanduidingen in meeteenheden die niet in hoofdstuk I voorkomen, worden uitgedrukt in tekens die ten hoogste even groot zijn als die van de overeenkomstige aanduidingen in de meeteenheden van hoofdstuk I.

▼M2 —————

▼B

Artikel 4

Het gebruik van meeteenheden die niet of niet langer wettelijk zijn, wordt toegestaan

— 
voor produkten, apparaten, machines en installaties die op het tijdstip van de aanvaarding van deze richtlijn reeds op de markt zijn gebracht en/of reeds in gebruik zijn genomen;
— 
voor onderdelen of delen van produkten, apparaten, machines en installaties die nodig zijn ter aanvulling of vervanging van onderdelen of delen van die produkten, apparaten, machines en installaties.

Voor de afleesinrichtingen van meetmiddelen mag het gebruik van wettelijke meeteenheden echter verplicht worden gesteld.

Artikel 5

De internationale norm ISO 2955 van ►M2  15 mei 1983 ◄ „ Information processing — Representations of SI and other units for use in systems with limited character sets ”is van toepassing op het in punt 1 van deze norm omschreven gebied.

Artikel 6

Richtlijn 71/354/EEG wordt per 1 oktober 1981 ingetrokken.

▼M2 —————

▼M3

Artikel 6 bis

Onderwerpen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van deze richtlijn, in het bijzonder de kwestie van aanvullende aanduidingen, worden nader bestudeerd en zo nodig worden passende maatregelen vastgesteld overeenkomstig artikel 18 van Richtlijn 71/316/EEG ( 1 ) van de Raad.

▼M4

Artikel 6 ter

De Commissie volgt, ten behoeve van een soepele werking van de interne markt en de internationale handel, de marktontwikkelingen in verband met deze richtlijn en de uitvoering ervan op de voet en legt het Europees Parlement en de Raad uiterlijk 31 december 2019 een verslag over deze ontwikkelingen voor, zo nodig vergezeld van voorstellen.

▼B

Artikel 7

a) 

De Lid-Staten dienen vóór 1 juli 1981 de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast te stellen en bekend te maken die nodig zijn om aan deze richtlijn te voldoen; zij stellen de Commissie hiervan in kennis.

Deze bepalingen treden in werking op 1 oktober 1981.

b) 

Na de kennisgeving van deze richtlijn dragen de Lid-Staten er voorts zorg voor dat ieder ontwerp van wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die zij overwegen in te voeren op het gebied waarop deze richtlijn van toepassing is, tijdig ter kennis van de Commissie wordt gebracht, ten einde de Commissie de gelegenheid te bieden haar opmerkingen te maken.

Artikel 8

Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.




BIJLAGE

HOOFDSTUK I

WETTELIJKE MEETEENHEDEN BEDOELD IN ARTIKEL 1, SUB a)

1.   SI-EENHEDEN EN HUN DECIMALE VEELVOUDEN EN DELEN

▼M5

1.1.   SI-grondeenheden



Grootheid

Eenheid

Naam

Symbool

Tijd

seconde

s

Lengte

meter

m

Massa

kilogram

kg

Elektrische stroom

ampère

A

Thermodynamische temperatuur

kelvin

K

Hoeveelheid stof

mol

mol

Lichtsterkte

candela

cd

Definities van de SI-grondeenheden:

Eenheid van tijd
De seconde (symbool s) is de SI-eenheid van tijd. Deze is gedefinieerd door aan te nemen dat de vaste numerieke waarde van de cesiumfrequentie Δν Cs, de ongestoorde hyperfijne overgangsfrequentie van het atoom cesium 133 in grondtoestand, uitgedrukt in de eenheid Hz, welke gelijk is aan s–1, 9 192 631 770 bedraagt.
Eenheid van lengte
De meter (symbool m) is de SI-eenheid van lengte. Deze is gedefinieerd door aan te nemen dat de vaste numerieke waarde van de snelheid van het licht in vacuüm (c) uitgedrukt in m/s 299 792 458 bedraagt, waarbij de seconde is gedefinieerd in termen van Δν Cs.
Eenheid van massa
De kilogram (symbool kg) is de SI-eenheid van massa. Deze is gedefinieerd door aan te nemen dat de vaste numerieke waarde van de constante van Planck (h) uitgedrukt in de eenheid J s 6,626 070 15 × 10–34 bedraagt, waarbij J s gelijk is aan kg m2 s–1 en de meter en de seconde zijn gedefinieerd in termen van c en Δν Cs.
Eenheid van elektrische stroom
De ampère (symbool A) is de SI-eenheid van elektrische stroom. Deze is gedefinieerd door aan te nemen dat de vaste numerieke waarde van de elementaire lading (e) uitgedrukt in de eenheid C 1,602 176 634 × 10–19 bedraagt, waarbij C gelijk is aan A s en de seconde is gedefinieerd in termen van Δν Cs.
Eenheid van thermodynamische temperatuur
De kelvin (symbool K) is de SI-eenheid van thermodynamische temperatuur. Deze is gedefinieerd door aan te nemen dat de vaste numerieke waarde van de constante van Boltzmann (k) uitgedrukt in de eenheid J K–1 1,380 649 × 10–23 bedraagt, waarbij J K–1 gelijk is aan kg m2 s–2 K–1 en het kilogram, de meter en de seconde zijn gedefinieerd in termen van h, c en Δν Cs.
Eenheid van hoeveelheid stof
De mol (symbool mol) is de SI-eenheid van hoeveelheid stof. Eén mol bevat exact 6,022 140 76 × 1023 elementaire entiteiten. Dit getal is uitgedrukt in de eenheid mol–1 de vaste numerieke waarde van de constante van Avogadro N A en wordt het getal van Avogadro genoemd.
De hoeveelheid stof (symbool n) van een systeem is een maat voor het aantal gespecificeerde elementaire entiteiten. Een elementaire entiteit kan een atoom, een molecuul, een ion, een elektron of elk ander deeltje of elke andere gespecificeerde groep van deeltjes zijn.
Eenheid van lichtsterkte
De candela (symbool cd) is de SI-eenheid van lichtsterkte in een gegeven richting. Deze is gedefinieerd door aan te nemen dat de vaste numerieke waarde van het lichtrendement van de monochromatische straling van de frequentie 540 × 1012 Hz (K cd) uitgedrukt in de eenheid lm W–1 683 bedraagt, waarbij lm W–1 gelijk is aan cd sr W–1 of cd sr kg–1 m–2 s3 en het kilogram, de meter en de seconde zijn gedefinieerd in termen van h, c en Δν Cs.

1.1.1.   Eigen naam en symbool van de afgeleide SI-eenheid van celsiustemperatuur



Grootheid

Eenheid

Naam

Symbool

Celsiustemperatuur

graad Celsius

°C

Celsiustemperatuur t is gedefinieerd als het verschil t = T – T0 tussen de twee thermodynamische temperaturen T en T 0, waarbij T0  = 273,15 K. Een temperatuurinterval of -verschil kan hetzij in kelvin, hetzij in graden Celsius worden uitgedrukt. De eenheid „graden Celsius” is gelijk aan de eenheid „kelvin”.

▼M4

1.2.   Afgeleide SI-eenheden

▼M4 —————

▼M4

1.2.2.   Algemene regel voor afgeleide SI-eenheden

Eenheden die op coherente wijze zijn afgeleid van de SI-grondeenheden worden gegeven in de vorm van machtsprodukten van de SI-grondeenheden met een getalfactor gelijk aan 1.

1.2.3.   Afgeleide SI-eenheden met eigen namen en symbolen



Grootheid

Eenheid

Uitdrukking

naam

symbool

in andere SI-eenheden

in SI-grondeenheden

vlakke hoek

radiaal

rad

 

m · m–1

ruimtehoek

steradiaal

sr

 

m2 · m–2

frequentie

hertz

Hz

 

s–1

kracht

newton

N

 

m · kg · s–2

druk en spanning

pascal

Pa

N · m–2

m–1 · kg · s–2

energie, arbeid, hoeveelheid warmte

joule

J

N · m

m2 · kg · s–2

warmte (1), energieflux

watt

W

J · s–1

m2 · kg · s–3

hoeveelheid elektriciteit, elektrische lading

coulomb

C

 

s · A

elektrische spanning, elektrische potentiaal, elektromotorische spanning

volt

V

W · A–1

m2 · kg · s–3 · A–1

elektrische weerstand

ohm

Ω

V · A–1

m2 · kg · s–3 · A–2

geleiding

siemens

S

A · V–1

m–2 · kg–1 · s3 · A2

elektrische capaciteit

farad

F

C · V–1

m–2 · kg–1 · s4 · A2

magnetische flux

weber

Wb

V · s

m2 · kg · s–2 · A–1

magnetische inductie

tesla

T

Wb · m–2

kg · s–2 · A–1

inductantie

henry

H

Wb · A–1

m2 · kg · s–2 · A–2

lichtstroom

lumen

lm

cd · sr

cd

verlichtingssterkte

lux

lx

lm · m–2

m–2 · cd

activiteit (ioniserende straling)

becquerel

Bq

 

s–1

geabsorbeerde dosis, soortgelijke energieoverdracht, kerma, geabsorbeerde dosisindex

gray

Gy

J · kg–1

m2 · s–2

dosisequivalent

sievert

Sv

J · kg–1

m2 · s–2

katalytische activiteit

katal

kat

 

mol · s–1

(1)   Eigen namen van de eenheid van vermogen: voltampère, symbool „VA”, voor het uitdrukken van het schijnbaar vermogen van elektrische wisselstroom, en var, symbool „var”, voor het uitdrukken van reactief elektrisch vermogen. De naam „var” komt niet voor in CGPM-resoluties.

Van de SI-grondeenheden afgeleide eenheden kunnen worden uitgedrukt door gebruikmaking van de eenheden van hoofdstuk I.

In het bijzonder kunnen afgeleide SI-eenheden worden uitgedrukt door gebruikmaking van de eigen namen en symbolen uit bovenstaande tabel, bij voorbeeld: de SI-eenheid van dynamische viscositeit kan worden uitgedrukt als m–1 · kg · s–1 of N · s · m–2 of Pa · s.

▼B

1.3.   Voorvoegsels en hun symbolen voor de aanduiding van bepaalde decimale veelvouden en delen

▼C2



Factor

Voorvoegsel

Symbool

1024

yotta

Y

1021

zetta

Z

1018

exa

E

1015

peta

P

1012

tera

T

109

giga

G

106

mega

M

103

kilo

k

102

hecto

h

101

deca

da

10–1

deci

d

10–2

centi

c

10–3

milli

m

10–6

micro

μ

10–9

nano

n

10–12

pico

p

10–15

femto

f

10–18

atto

a

10–21

zepto

z

10–24

yocto

y

▼B

De namen en symbolen van de decimale veelvouden en delen van de eenheid van massa worden gevormd door toevoeging van voorvoegsels aan het woord „gram” en van hun symbolen aan het symbool „g”.

Voor het aanduiden van decimale veelvouden en delen van een afgeleide eenheid, uitgedrukt in een breuk, kunnen voorvoegsels worden verbonden met de eenheden in de teller of in de noemer, dan wel in beide termen.

Samengestelde voorvoegsels, dat wil zeggen voorvoegsels die worden gevormd door het naast elkaar plaatsen van twee of meer der bovengenoemde voorvoegsels, mogen niet worden gebruikt.

1.4.   Eigen namen en symbolen van decimale veelvouden en delen van SI-eenheden



Grootheid

Eenheid

naam

symbool

verband

volume

liter

l of L (1)

1 l = 1 dm3 = 10-3 m3

massa

ton

t

1 t = 1 Mg = 103 kg

druk en spanning

bar

bar (2)

1 bar = 105 Pa

(1)   Voor het aanduiden van de eenheid liter mogen de twee symbolen „l” of „L” worden gebruikt.

(2)   Eenheid die is opgenomen in de ►C1  brochure ◄ van het Internationale Bureau voor maten en gewichten als tijdelijk erkende eenheid.

Opmerking:

De voorvoegsels en hun symbolen van punt 1.3 zijn van toepassing op de eenheden en symbolen van de in punt 1.4 voorkomende tabel.

2.   OP BASIS VAN DE SI-EENHEDEN GEDEFINIEERDE EENHEDEN, DIE ECHTER GEEN DECIMALE VEELVOUDEN OF DELEN VAN DIE EENHEDEN ZIJN



Grootheid

Eenheid

naam

symbool

verband

vlakke hoek

volle hoek * (1) ()

 

1 volle hoek = 2 π rad

decimale graad * of gon *

gon *

image

graad

°

image

minuut

image

seconde

image

tijd

minuut

min

1 min = 60 s

uur

h

1 h = 3 600  s

dag

d

1 d = 86 400  s

(1)   Het teken * na een naam of een symbool van een eenheid geeft aan dat deze niet voorkomen op de door de CGPM, het CIPM of het BIPM opgestelde lijsten. Deze opmerking heeft betrekking op deze gehele bijlage.

(2)   Hiervoor bestaat geen internationaal symbool

Opmerking:

De voorvoegsels van punt 1.3 zijn slechts voor de namen decimale graad of gon van toepassing en de symbolen slechts voor het symbool gon.

▼M3

3.   BINNEN HET SI GEBRUIKTE EENHEDEN WAARVAN DE WAARDEN IN SI EXPERIMENTEEL ZIJN VERKREGEN



Grootheid

Eenheid

Naam

Symbool

Definitie

Energie

Elektronvolt

eV

De elektronvolt is de kinetische energie die een elektron krijgt wanneer deze een potentiaalverschil van 1 volt in vacuüm doorloopt.

Massa

Geünificeerde atomaire massaeenheid

u

De geünificeerde atomaire massaeenheid is gelijk aan 1/12 van de massa van een atoom van de nuclide 12C.

Opmerking:

De in punt 1.3 genoemde voorvoegsels en symbolen daarvan mogen samen met deze twee eenheden en de symbolen daarvan worden gebruikt.

▼B

4.   EENHEDEN EN NAMEN VAN EENHEDEN DIE SLECHTS ZIJN TOEGELATEN VOOR BIJZONDERE TOEPASSINGSGEBIEDEN



Grootheid

Eenheid

naam

symbool

waarde

sterkte van optische systemen

dioptrie *

 

1 dioptrie = 1 m-1

massa van edelstenen

metriekkaraat

 

1 metriekkaraat = 2 × 10-4 kg

oppervlakte van grond

are

a

1 a = 102 m2

lineïeke massa van textielvezels en garens

tex *

tex *

1 tex = 10-6 kg · m-1

▼M1

Bloeddruk en druk van andere lichaamsvloeistoffen

millimeter kwik

mm Hg (*)

1 mm Hg = 133,322 Pa

Werkzame doorsnede

barn

b

1 b = 10-28 m2

▼B

Opmerking:

►M1  De voorvoegsels en hun symbolen van punt 1.3 zijn van toepassing op de bovengenoemde eenheden en symbolen, met uitzondering van de millimeter kwik en het symbool daarvan. Het veelvoud van 102a wordt echter „hectare” genoemd. ◄

5.   SAMENGESTELDE EENHEDEN

Door combinatie van de eenheden, vermeld in hoofdstuk I, vormt men samengestelde eenheden.

▼M2

HOOFDSTUK II

WETTELIJKE MEETEENHEDEN BEDOELD IN ARTIKEL 1, ONDER b), DIE SLECHTS ZIJN TOEGELATEN VOOR SPECIFIEKE TOEPASSINGEN



Toepassing

Eenheid

Naam

Benaderende waarde

Symbool

Verkeersborden, afstandsmeting, snelheidsmeting

Mile

1 mile =

1 609  m

mile

Yard

1 yd =

0,9144 m

yd

Foot

1 ft =

0,3048 m

ft

Inch

1 in =

2,54 × 10-2 m

in

Verkoop van bier en cider van het vat en van melk in teruggenomen verpakking

Pint

1 pt =

0,5683 × 10-3 m3

pt

▼M4 —————

▼M2

Transacties met edele metalen

Troy ounce

1 oz tr =

31,10 × 10-3 kg

oz tr

▼M4

De in dit hoofdstuk vermelde eenheden mogen onderling of met de eenheden van hoofdstuk I worden gecombineerd om samengestelde eenheden te vormen.

▼B

HOOFDSTUK III

WETTELIJKE MEETEENHEDEN BEDOELD IN ARTIKEL 1, SUB c)



GROOTHEDEN, NAMEN VAN EENHEDEN, SYMBOLEN EN BENADERDE WAARDEN

▼M2 —————

Lengte

inch

1 in

= 2,54 × 10-2 m

foot

1 ft

= 0,3048 m

▼M2 —————

▼B

mile

1 mile

= 1 609  m

yard

1 yd

= 0,9144 m

Oppervlakte

square foot

1 sq ft

= 0,929 × 10-1 m2

acre

1 ac

= 4 047  m2

square yard

1 sq yd

= 0,8361 m2

Volume

fluid ounce

1 fl oz

= 28,41 × 10-4 m3

gill

1 gill

= 0,1421 × 10-3 m3

pint

1 pt

= 0,5683 × 10-3 m3

quart

1 qt

= 1,137 × 10-3 m3

gallon

1 gal

= 4,546 × 10-3 m3

Massa

ounce (avoirdupois)

1 oz

= 28,35 × 10-3 kg

troy ounce

1 oz tr

= 31,10 × 10-3 kg

pound

1 lb

= 0,4536 kg

Energie

therm

1 therm

= 105,506 · 106 J

Tot de overeenkomstig artikel 1, sub c), vast te stellen datum mogen de in hoofdstuk III vermelde eenheden onderling of met de eenheden van hoofdstuk I worden gecombineerd om samengestelde eenheden te vormen.

▼M2

HOOFDSTUK IV

WETTELIJKE MEETEENHEDEN BEDOELD IN ARTIKEL 1, ONDER d), DIE SLECHTS ZIJN TOEGELATEN VOOR BIJZONDERE TOEPASSINGSGEBIEDEN



Toepassing

Eenheid

Naam

Benaderende waarde

Symbool

Scheepvaart

Fathom

1 fm =

1,829 m

fm

Bier, cider, water, limonade en vruchtesap in teruggenomen verpakking

Pint

1 pt =

0,5683 × 10-3 m3

pt

Fluid ounce

1 fl oz =

28,41 × 10-6 m3

fl oz

Gedistilleerde dranken

Gill

1 gill =

0,142 × 10-3 m3

gill

Losse verkoop in af te wegen hoeveelheden

Ounce

(Avoir dupois)

1 oz =

28,35 × 10-3 kg

oz

Pound

1 lb =

0,4536 kg

lb

Levering van gas

Therm

1 therm =

105,506 × 106 J

therm

Tot de in artikel 1, onder d), aangegeven datum mogen de in dit hoofdstuk vermelde eenheden onderling of met de eenheden van hoofdstuk I worden gecombineerd om samengestelde eenheden te vormen.



( 1 ) PB L 202 van 6.9.1971, blz. 1.