VERZOEK OM INPUT

VOOR EEN INITIATIEF (zonder effectbeoordeling)

Titel van het initiatief

Strategie voor de eengemaakte markt voor 2025

Leidend DG – verantwoordelijke eenheid

DG GROW

Verwacht soort initiatief

Mededeling van de Commissie

Indicatieve planning

Juni 2025

Aanvullende informatie

[add link to ‘Have Your Say’ page once established]

Dit document dient slechts ter informatie. Het loopt niet vooruit op de eindbeslissing van de Commissie over de vraag of dit initiatief zal worden voortgezet en welke invulling dat uiteindelijk zal krijgen. Alle elementen van het initiatief dat in dit document is beschreven, waaronder de planning, kunnen veranderen.

A. Politieke context, probleemomschrijving en subsidiariteitscontrole

Politieke context [max. 10 regels]

In verslagen van Enrico Letta en Mario Draghi is herhaald dat de totstandbrenging van een werkelijk geïntegreerde eengemaakte markt van cruciaal belang is voor het Europese concurrentievermogen. In april 2024 heeft de Europese Raad de Commissie opgeroepen om uiterlijk in juni 2025 een horizontale strategie voor de eengemaakte markt te ontwikkelen. De Raad (Concurrentievermogen en Groei) heeft in zijn conclusies van mei 2024 over de eengemaakte markt de Commissie opgeroepen een nieuwe horizontale strategie aan te nemen om versnippering tegen te gaan en de eengemaakte markt te voltooien, en met name een routekaart vast te stellen met duidelijke tijdschema’s en mijlpalen voor dringende en concrete maatregelen. In het jaarverslag over de eengemaakte markt en het concurrentievermogen 2024 werd herhaald dat er duidelijk behoefte is aan verdere integratie van de eengemaakte markt  1 .

In de politieke beleidslijnen 2024-2029 benadrukte voorzitter Von der Leyen dat Europa “veel sneller en veel verder [moet] gaan om te zorgen voor concurrentiekracht, welvaart en billijkheid”  2 . Zij roept hierin op tot een nieuw elan om de eengemaakte markt te voltooien. Dit is van cruciaal belang om het concurrentievermogen van de EU te versterken, het model van de sociale markteconomie in stand te houden en de grondbeginselen van de EU aan te scherpen. Uitvoerend vicevoorzitter Séjourné is belast met de ontwikkeling van een horizontale strategie voor een gemoderniseerde en diepere eengemaakte markt die grensoverschrijdende dienstverlening en grensoverschrijdend verkeer van goederen bevordert.

Probleem dat met het initiatief wordt aangepakt [max. 25 regels]

Regelgevings- en administratieve belemmeringen blijven de algemene werking van de eengemaakte markt, de grensoverschrijdende dienstverlening en de grensoverschrijdende handel in goederen en investeringen hinderen. Verschillen in regelgevings- en administratieve regelingen binnen de eengemaakte markt bemoeilijken het leven voor bedrijven, werknemers en burgers. Vooral kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) worden getroffen. De Commissie heeft een gedetailleerd overzicht van de belangrijkste belemmeringen voor de eengemaakte markt gegeven in haar mededeling “In kaart brengen en aanpakken van belemmeringen voor de eengemaakte markt” (2020) en in het ondersteunende werkdocument van de diensten van de Commissie  3 , die relevant blijven.

De dienstensector is van cruciaal belang voor het economische concurrentievermogen, niet in de laatste plaats voor de Europese industrie (die goed is voor ongeveer 40 % van de toegevoegde waarde ervan). Ondanks enkele verbeteringen bestaan ongeveer 60 % van de soorten belemmeringen waarmee dienstverleners twintig jaar geleden werden geconfronteerd, momenteel echter nog steeds  4 . Het potentieel van economisch belangrijke diensten, zoals zakelijke diensten of diensten in verband met de bouw of kleinhandel, wordt niet volledig benut. De lidstaten beperken nog steeds de toegang tot meer dan 5 700 gereglementeerde beroepen en eisen dat beroepskwalificaties formeel worden erkend. Bovendien bemoeilijken de vergunnings- en aangiftestelsels de grensoverschrijdende dienstverlening en investeringen.

De eengemaakte markt voor goederen staat voor uitdagingen, met name illegale praktijken, druk op de markttoezichtmechanismen, een gebrek aan digitale oplossingen en de circulaire economie.

De eengemaakte markt valt weliswaar onder de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de EU, de EU-lidstaten en belanghebbenden in alle beleids- en economische sectoren, maar de horizontale governancestructuren ervan moeten nog verder worden verbeterd om het beleid aangaande de eengemaakte markt te helpen uitvoeren, onder meer door middel van digitalisering. De handhaving van de bestaande regels moet ook verder worden verbeterd, met bijzondere aandacht voor preventie, samenwerking en rechtshandhaving in geval van niet-naleving.

Grondslag van het EU-optreden (rechtsgrondslag en subsidiariteitscontrole) [max. 10 regels]

De strategie zal worden gepresenteerd naar aanleiding van een verzoek van de Europese Raad.

Om belemmeringen voor de eengemaakte markt weg te nemen, moet zowel op het niveau van de EU als op het niveau van de lidstaten worden opgetreden.

Rechtsgrondslag

In de mededeling zal naar verwachting een reeks initiatieven en acties met verschillende rechtsgrondslagen worden aangekondigd. Afhankelijk van de inhoud van het (de) daarin aangekondigde mogelijke wetgevings- en niet-wetgevingsinstrument(en), kunnen de voor die rechtsinstrumenten geschikte rechtsgrondslagen onder meer zijn: i) de artikelen 45 tot en met 48 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) (vrij verkeer van werknemers); ii) artikel 49 VWEU (vrijheid van vestiging); iii) artikel 52, artikel 53, lid 1, en artikel 56 VWEU (vrij verkeer van diensten en beroepsbeoefenaren); iv) artikel 114 VWEU (instelling en werking van de interne markt); v) artikel 118 VWEU (intellectuele eigendom); vi) artikel 169 VWEU (consumentenbescherming), en vii) artikel 207, lid 2, VWEU (gemeenschappelijke handelspolitiek).

Praktische noodzaak van EU-optreden

De lidstaten en de EU zijn samen verantwoordelijk voor de goede werking van de eengemaakte markt. Om een vlotte grensoverschrijdende levering van diensten en goederen mogelijk te maken, is actie op EU-niveau nodig.

B. Wat is het beoogde resultaat van het initiatief en hoe wordt dit bereikt? [max. 25 regels]

De strategie voor de eengemaakte markt heeft tot doel een nieuwe impuls te geven aan een gemoderniseerde eengemaakte markt voor goederen en diensten, rekening houdend met de behoeften van bedrijven, werknemers en burgers.

In de strategie voor de eengemaakte markt zal een actieplan worden gepresenteerd met initiatieven die de Commissie de komende jaren wil voorstellen om het potentieel van de eengemaakte markt ten volle te benutten om de productiviteit van Europa te verhogen. Dit zal de welvaart en de sociale markteconomie van de EU en eerlijke groene en digitale transities helpen ondersteunen en ervoor zorgen dat niemand aan zijn lot wordt overgelaten. Een meer geïntegreerde eengemaakte markt zal een geïntegreerde thuismarkt voor onze bedrijven stimuleren en deze in staat stellen op te schalen en wereldwijd te concurreren.

De strategie zal gericht zijn op het wegnemen van bestaande regelgevings- en administratieve belemmeringen en het voorkomen van nieuwe belemmeringen. Om deze belemmeringen weg te nemen, kan het nodig zijn (herziene) EU-wetgeving voor te stellen, regels en procedures te vereenvoudigen, een meer uniforme en doeltreffendere uitvoering van de regels te ondersteunen en de bestaande regels beter te handhaven.

De strategie zal worden toegespitst op diensten, goederen en horizontale governance van de eengemaakte markt. Diensten zijn van cruciaal belang voor het economisch concurrentievermogen en de welvaart, en de strategie zal erop gericht zijn de grensoverschrijdende dienstverlening te bevorderen, onder meer door administratieve belemmeringen weg te nemen. Bovendien zal de strategie erop gericht zijn het grensoverschrijdende verkeer van goederen te stimuleren, de veiligheid ervan te waarborgen en de duurzaamheid ervan te bevorderen.

Wat de governance van de eengemaakte markt betreft, zal met de strategie ernaar worden gestreefd de naleving te vergemakkelijken en een correcte uitvoering in alle lidstaten te waarborgen. Het governancekader voor de eengemaakte markt zal worden verbeterd aan de hand van vier hoofdprioriteiten: i) het voorkomen van belemmeringen; ii) samenwerking met de lidstaten; iii) digitalisering van processen en procedures, en iv) handhaving van overeengekomen regels, in voorkomend geval aan de hand van corrigerende maatregelen.

De strategie zal nauw aansluiten bij de strategie van de Commissie om de administratieve lasten te verminderen en de wetgeving te vereenvoudigen. De doelstelling om de bureaucratische lasten voor bedrijven, met name voor kmo’s, te verminderen, zal inherent zijn aan de in de strategie aangekondigde initiatieven.

De strategie zal een aanvulling vormen op sectorspecifieke beleidsinitiatieven, zoals de energie-unie, de spaar- en investeringsunie, de vaardigheidsunie, het actieplan voor betaalbare huisvesting en acties om de eengemaakte markt voor vervoers- en telecommunicatiediensten te ontwikkelen.

Waarschijnlijke effecten

Het effect van de strategie zal een betere werking van de eengemaakte markt zijn, met inbegrip van een verder geïntegreerde eengemaakte markt voor diensten en goederen met forsere grensoverschrijdende investeringen en een versterkte handel om de productiviteit van Europa te verhogen en zijn welvaart en sociale markteconomie te ondersteunen. Dankzij een verder geïntegreerde en digitale eengemaakte markt kunnen EU-bedrijven — met inbegrip van kmo’s — opschalen en optimaal gebruikmaken van de markt overeenkomstig hun behoeften en die van werknemers en burgers.

Toekomstige monitoring

De Commissie zal het Parlement en de Raad jaarlijks op de hoogte brengen van de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de strategie, met name door middel van het jaarverslag over de eengemaakte markt en het concurrentievermogen in het kader van de jaarlijkse beleidscyclus.

C. Betere regelgeving

Effectbeoordeling

Aangezien de mededeling een algemeen beleidskader bevat, is er geen effectbeoordeling vereist. Wetgevings- of andere voorstellen die waarschijnlijk een aanzienlijk effect zullen hebben en beleidsopties die in de strategie worden aangekondigd, moeten in voorkomend geval vergezeld gaan van effectbeoordelingen.

Raadplegingsstrategie

Het doel van de raadplegingsactiviteiten is informatie te verkrijgen over de werking van de eengemaakte markt, onder meer over:

·belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen en diensten op de eengemaakte markt en mogelijke manieren om deze aan te pakken;

·regelgevings- en administratieve uitdagingen op de eengemaakte markt en mogelijke beleidsmaatregelen om deze aan te pakken;

·de horizontale governance van de eengemaakte markt en de handhaving van de regels ervan, en mogelijke initiatieven om deze te verbeteren.

Er zal bijzondere aandacht worden besteed aan het perspectief van kmo’s.

De raadpleging zal een aanvulling vormen op uitgebreide informatie en gegevens die reeds zijn verzameld over de werking van de eengemaakte markt, bijvoorbeeld uit de recente edities van het jaarverslag over de eengemaakte markt en het concurrentievermogen en het scorebord van de eengemaakte markt, en in het kader van de verslagen van Letta en Draghi.

De voornaamste belanghebbenden zijn bedrijven, met inbegrip van kmo’s, en hun vertegenwoordigende organisaties, de sociale partners, het maatschappelijk middenveld en de autoriteiten van de lidstaten (en de landen van de Europese Economische Ruimte).

De Commissie raadpleegt de belanghebbenden via dit formele verzoek om input in alle officiële EU-talen. De raadpleging omvat ook: i) het gebruik van de bestaande netwerken van de Commissie, zoals het Enterprise Europe Network en het netwerk van kmo-gezanten; ii) de organisatie van specifieke bijeenkomsten en evenementen met belanghebbenden op het niveau van de EU en de lidstaten; en iii) samenwerking met andere EU-instellingen.