EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Erkenningsregeling voor beroepskwalificaties

 

SAMENVATTING VAN:

Richtlijn 2005/36/EG betreffende de erkenning van beroepskwalificaties

WAT IS HET DOEL VAN DE RICHTLIJN?

  • Deze richtlijn brengt een regeling tot stand voor de erkenning van beroepskwalificaties in de Europese Unie (EU), die met bepaalde aanpassingen ook van toepassing is op de andere landen van de Europese Economische Ruimte (EER/EVA) en Zwitserland.
  • Het doel van de richtlijn is arbeidsmarkten open te stellen voor vakmensen in andere EU-landen, grensoverschrijdende dienstverlening verder te vergemakkelijken en administratieve procedures te vereenvoudigen.
  • De richtlijn bevat regels voor de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties tussen de EU-landen, de EER/EVA-landen en Zwitserland.
  • De richtlijn voorziet in de invoering van een wederzijdse beoordeling van nationale beroepsregelingen en een transparantie-oefening (d.w.z. het doorlichten van de toegangsbeperkingen tot beroepen en het beoordelen van de noodzaak ervan).
  • De richtlijn bevat ook doorlopende transparantieverplichtingen op grond waarvan alle EU-landen verslag moeten uitbrengen over de in hun land gereglementeerde beroepen en aan de Europese Commissie de redenen moeten meedelen om aan te nemen dat bestaande of nieuwe eisen voldoen aan de beginselen van non-discriminatie en evenredigheid.
  • De richtlijn is van toepassing op alle onderdanen van de EU-landen, de EER/EVA-landen en Zwitserland die een gereglementeerd beroep willen uitoefenen, hetzij als zelfstandige, hetzij als werknemer, in een ander land dan dat waar ze hun beroepskwalificatie hebben verworven.
  • De Commissie heeft een interactieve kaart uitgegeven van de gereglementeerde beroepen in Europa. Dat zijn beroepen waarvoor specifieke kwalificaties vereist zijn om toegang te hebben tot het beroep en dat te mogen uitoefenen. Daartoe behoren ook beroepen waarvoor een specifieke beschermde beroepstitel geldt, zoals bijvoorbeeld accountant en registeraccountant in Ierland.
  • Deze richtlijn is niet van toepassing op beroepen die worden geregeld door specifieke richtlijnen, zoals Richtlijn 2006/43/EG betreffende wettelijke auditors. In het geval van advocaten geldt dat hun kwalificaties onder Richtlijn 2005/36/EG vallen, maar dat ze ook profiteren van twee specifieke richtlijnen (77/249/EEG en 98/5/EG) waarin bijkomende manieren worden voorgesteld waarop ze grensoverschrijdende diensten kunnen aanbieden, hetzij tijdelijk, hetzij door zich permanent te vestigen in een ander EU-land.

KERNPUNTEN

Tijdelijke mobiliteit

  • Vakmensen kunnen hun diensten tijdelijk of incidenteel in een ander EU-land verrichten vanuit de plaats van vestiging in hun thuisland.
  • Het land van bestemming kan om een voorafgaande verklaring vragen, maar ze hoeven de erkenningsprocedures niet te doorlopen.
  • Dit geldt niet voor beroepen die verband houden met de volksgezondheid en de openbare veiligheid, waarvoor de EU-landen voorafgaande erkenning van hun kwalificatie kunnen verlangen ingevolge artikel 7, lid 4, van de richtlijn.

Permanente vestiging

De richtlijn voorziet in drie erkenningsregelingen voor kwalificaties:

  • 1.

    automatische erkenning voor beroepen waarvan de minimumopleidingseisen tot op zekere hoogte geharmoniseerd zijn op Europees niveau: artsen, verantwoordelijk algemeen ziekenverplegers, tandartsen, dierenartsen, verloskundigen, apothekers en architecten;

  • 2.

    automatische erkenning voor bepaalde beroepen op basis van de beroepservaring: vakmensen in ambachtelijke beroepen, de handel en de industrie;

  • 3.
    de algemene regeling voor de bovengenoemde beroepen die niet onder de regeling voor automatische erkenning vallen, is gebaseerd op het beginsel van wederzijdse erkenning van kwalificaties.

    De algemene regeling geldt ook voor de andere gereglementeerde beroepen: iedereen die kan aantonen volledig gekwalificeerd te zijn in zijn of haar thuisland, krijgt er toegang toe.

    Als de autoriteiten van het gastland evenwel belangrijke verschillen vaststellen tussen de opleiding die werd gevolgd in het thuisland en de opleiding die voor dezelfde activiteit vereist is in hun eigen land, kunnen ze de betreffende persoon de keuze bieden uit een aanpassingsstage of een proeve van bekwaamheid. De beroepservaring van de aanvrager moet in aanmerking worden genomen bij het overwegen van het opleggen en de omvang van dergelijke compenserende maatregelen.

Gedeeltelijke toegang

  • Bij de richtlijn wordt het beginsel van gedeeltelijke toegang tot een beroep ingevoerd wanneer de activiteiten die onder een gereglementeerd beroep vallen, van land tot land verschillen.
  • Dit kan nuttig zijn voor vakmensen die werkzaam zijn in een echte economische sector die niet als op zichzelf staand beroep bestaat in het EU-land waar ze naartoe willen verhuizen.

Controle van de talenkennis

  • Volgens de richtlijn kunnen gastlanden enkel systematisch de talenkennis controleren voor beroepen met implicaties voor de veiligheid van patiënten.
  • Controles van de talenkennis mogen pas worden uitgevoerd nadat het gastland de kwalificatie heeft erkend; ze moeten zich beperken tot de kennis van één officiële of administratieve taal van het gastland en moeten evenredig zijn met de uit te oefenen activiteit.

Europese beroepskaart

  • De richtlijn, zoals gewijzigd bij Richtlijn 2013/55/EU (van toepassing in de EU-landen sinds 18 januari 2016), voorziet in de mogelijkheid om voor geselecteerde beroepen een Europese beroepskaart in te voeren. Daardoor kunnen vakmensen eenvoudiger en sneller erkenning van hun kwalificaties verkrijgen via een gestandaardiseerde elektronische procedure. De kaart is gebaseerd op het gebruik van het informatiesysteem interne markt (IMI) en wordt afgegeven in de vorm van een elektronisch certificaat.
  • De Europese beroepskaart is in de eerste fase reeds uitgereikt aan verantwoordelijk algemeen ziekenverplegers, fysiotherapeuten, apothekers, berggidsen en vastgoedmakelaars.

Toegang tot online-informatie en procedures

  • De EU-landen moeten alle informatie met betrekking tot de erkenning van kwalificaties voor alle gereglementeerde beroepen beschikbaar stellen via centrale contactpunten.
  • Vakmensen moeten de onder de richtlijn vallende procedures en formaliteiten online kunnen afwikkelen via het centrale contactpunt of via de bevoegde autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor het beroep.
  • Assistentiecentra in elk EU-land moeten in individuele gevallen advies en assistentie verlenen.

Uitvoeringshandelingen en gedelegeerde handelingen

In 2015 heeft de Commissie Uitvoeringsverordening (EU) 2015/983 vastgesteld die de procedure bevat voor:

  • de afgifte van de Europese beroepskaart; en
  • de toepassing van het waarschuwingsmechanisme overeenkomstig Richtlijn 2005/36/EG, dat ervoor zorgt dat patiënten en consumenten in de EU naar behoren worden beschermd tegen vakmensen aan wie in een land een beroepsverbod of -beperking is opgelegd of die vervalste diploma’s hebben gebruikt om erkenning van hun kwalificatie aan te vragen.

In 2020 heeft de Commissie Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1190 vastgesteld die strekte tot rectificatie van Verordening (EU) 2015/983 en waarin wordt verduidelijkt dat de bevoegde autoriteit van het EU-thuisland het besluit moet nemen tot verlenging van een tijdelijke Europese beroepskaart die is afgegeven na de controle vooraf van de kwalificaties krachtens artikel 7, lid 4, van de richtlijn.

Daarnaast heeft de Commissie de Gedelegeerde Besluiten (EU) 2016/790, (EU) 2017/2113, (EU) 2019/608 en (EU) 2020/548 vastgesteld tot wijziging van bijlage V bij Richtlijn 2005/36/EG en tot bijwerking van de lijst van automatisch erkende beroepstitels en benamingen van opleidingen.

Met Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/907 tot vaststelling van een gemeenschappelijke opleidingsproef voor skileraren werd in 2019 een aanvullende en vrijwillige regeling in het leven geroepen voor de automatische erkenning van skileraren in de hele EU. Skileraren die niet onder de gemeenschappelijke opleidingsproef vallen, profiteren nog steeds van de algemene regeling voor de wederzijdse erkenning van kwalificaties zoals beschreven in de richtlijn.

COVID-19-pandemie

Na de uitbraak van de COVID-19-pandemie en de invoering van maatregelen om de crisis te bestrijden, heeft de Commissie een mededeling goedgekeurd met richtsnoeren voor EU-noodhulp voor grensoverschrijdende samenwerking in de gezondheidszorg met betrekking tot de COVID-19-crisis.

VANAF WANNEER IS DE RICHTLIJN VAN TOEPASSING?

  • Richtlijn 2005/36/EG is van toepassing sinds 20 oktober 2005 en moest voor 20 oktober 2007 in de EU-landen zijn omgezet in nationale wetgeving.
  • De door Richtlijn 2013/55/EU ingevoerde wijzigingen zijn van toepassing sinds 17 januari 2014 en moesten voor 18 januari 2016 in de EU-landen zijn omgezet in nationale wetgeving.

ACHTERGROND

Naarmate de beroepsbevolking in veel EU-landen kleiner wordt, zal de vraag naar hoogopgeleid personeel naar verwachting toenemen. Daarom moeten hun kwalificaties in de EU snel, eenvoudig en betrouwbaar worden erkend.

Zie voor meer informatie:

BELANGRIJKSTE DOCUMENT

Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad van 7 september 2005 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (PB L 255 van 30.9.2005, blz. 22-142)

Achtereenvolgende wijzigingen aan Richtlijn 2005/36/EG werden in de basistekst opgenomen. Deze geconsolideerde versie is enkel van documentaire waarde.

GERELATEERDE DOCUMENTEN

Uitvoeringsverordening (EU) 2015/983 van de Commissie van 24 juni 2015 betreffende de procedure voor de afgifte van de Europese beroepskaart en de toepassing van het waarschuwingsmechanisme overeenkomstig Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB L 159 van 25.6.2015, blz. 27-42)

Zie de geconsolideerde versie.

Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1190 van de Commissie van 11 augustus 2020 tot rectificatie van Uitvoeringsverordening (EU) 2015/983 betreffende de procedure voor de afgifte van de Europese beroepskaart en de toepassing van het waarschuwingsmechanisme overeenkomstig Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB L 262 van 12.8.2020, blz. 4-5)

Mededeling van de Commissie — Richtsnoeren voor EU-noodhulp voor grensoverschrijdende samenwerking in de gezondheidszorg met betrekking tot de COVID-19-crisis (PB C 111 I van 3.4.2020, blz. 1-5)

Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/907 van de Commissie van 14 maart 2019 tot vaststelling van een gemeenschappelijke opleidingsproef voor skileraren overeenkomstig artikel 49 ter van Richtlijn 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (PB L 145 van 4.6.2019, blz. 7-18)

Zie de geconsolideerde versie.

Besluit 2007/172/EG van de Commissie van 19 maart 2007 tot oprichting van de Groep van coördinatoren voor de erkenning van beroepskwalificaties (PB L 79 van 20.3.2007, blz. 38-39)

Richtlijn 98/5/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 1998 ter vergemakkelijking van de permanente uitoefening van het beroep van advocaat in een andere lidstaat dan die waar de beroepskwalificatie is verworven (PB L 77 van 14.3.1998, blz. 36-43)

Zie de geconsolideerde versie.

Richtlijn 77/249/EEG van de Raad van 22 maart 1977 tot vergemakkelijking van de daadwerkelijke uitoefening door advocaten van het vrij verrichten van diensten (PB L 78 van 26.3.1977, blz. 17-18)

Zie de geconsolideerde versie.

Laatste bijwerking 16.11.2020

Top