EUROPESE COMMISSIE

Brussel, 9.9.2026

COM(2026) 599 final

2026/0268(COD)

Voorstel voor een

VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

tot vaststelling van een kader voor maatregelen in de lidstaten ter waarborging van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen (verordening betaalbaar wonen)

(Voor de EER relevante tekst)

{SEC(2026) 599 final} - {SWD(2026) 605 final} - {SWD(2026) 606 final} - {SWD(2026) 607 final}

TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

•Het probleem en de oorzaken ervan

–de eerste oorzaak is een wezenlijke uitdaging op de woningmarkt die overheidsingrijpen vereist. In sommige gebieden waar sprake is van een overspannen woningmarkt, proberen de bevoegde autoriteiten in toenemende mate iets te doen aan de problemen rond de betaalbaarheid van woningen die voortvloeien uit de onevenwichtigheid tussen vraag en aanbod en die mogelijk worden verergerd door bepaalde vormen van het gebruik van woningen anders dan als hoofdverblijfplaats;

–de tweede oorzaak is een uitdaging op het gebied van governance. In het Unierecht wordt erkend dat de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen beperkingen kunnen rechtvaardigen, zelfs als deze de vrijheden van de interne markt aantasten. Het huidige kader is echter algemeen van aard. Het biedt geen voldoende specifieke en gestructureerde basis om de aanwezigheid van een overspannen woningmarkt vast te stellen, de noodzaak en evenredigheid van specifieke maatregelen te beoordelen, een evenwicht te vinden tussen maatregelen aan de vraag- en aanbodzijde, of om in de loop van de tijd te zorgen voor transparantie, monitoring en evaluatie.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

Het voorstel sluit aan bij het kader van de Unie inzake digitale diensten, waaronder de richtlijn inzake elektronische handel 8 en de digitaledienstenverordening 9 , en doet geen afbreuk aan de verantwoordelijkheden die in het kader van die instrumenten zijn vastgelegd.

Het sluit ook aan bij de aanstaande initiatieven van de Commissie op het gebied van digitale rechtvaardigheid, duurzaam toerisme, het “recht om te blijven” en bij de herziene staatssteunregels voor diensten van algemeen economisch belang met betrekking tot betaalbaar wonen. Dit voorstel vormt een aanvulling op deze initiatieven door meer rechtszekerheid te bieden aan bevoegde autoriteiten die maatregelen op het gebied van huisvesting vaststellen die gevolgen hebben voor de interne markt.

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

•Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid) 

•Evenredigheid

•Keuze van het instrument

3.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING

•Raadpleging van belanghebbenden

•Bijeenbrengen en gebruik van expertise

•Effectbeoordeling

Optie 1: deze optie bestond uit niet-bindende richtsnoeren waarin de bestaande Uniewetgeving werd toegelicht en praktische aanbevelingen werden gegeven.

Optie 2: deze optie is de voorkeursoptie. De optie voorziet in een gemeenschappelijk kader voor maatregelen op het gebied van huisvesting die van invloed zijn op de vrijheden van de interne markt. Hierin worden een gemeenschappelijke methodologie voor het aantonen van een overspannen woningmarkt gecombineerd met voorschriften op het gebied van motivering, evenredigheid, transparantie en periodieke toetsing, terwijl de nationale, regionale en lokale beslissingsbevoegdheid over de vraag of en hoe er moet worden ingegrepen, behouden blijft.

•Resultaatgerichtheid en vereenvoudiging

•Grondrechten

4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

•Uitvoeringsplanning en regelingen betreffende controle, evaluatie en rapportage

•Artikelsgewijze toelichting

Hoofdstuk I bevat de algemene bepalingen. Hierin worden het onderwerp en het toepassingsgebied van de verordening omschreven, wordt de verhouding tot bestaande wetgeving van de Unie verduidelijkt en worden de belangrijkste begripsbepalingen vastgelegd die in de gehele verordening worden gebruikt.

In hoofdstuk II wordt het gemeenschappelijke kader vastgesteld dat van toepassing is op maatregelen op het gebied van huisvesting. Daarin worden de methodologie voor het aantonen van een overspannen woningmarkt, de regels inzake het territoriale toepassingsgebied en de voorwaarden met betrekking tot non-discriminatie, noodzaak en evenredigheid vastgelegd. Daarnaast worden er eisen vastgesteld met betrekking tot de duur, periodieke evaluatie, transparantie en rechterlijke toetsing.

Hoofdstuk III bevat de slotbepalingen betreffende gedelegeerde handelingen, de evaluatie en herziening van de verordening, alsmede de inwerkingtreding en toepassing ervan.

2026/0268 (COD)

Voorstel voor een

VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

tot vaststelling van een kader voor maatregelen in de lidstaten ter waarborging van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen (verordening betaalbaar wonen)

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité 10 ,

Gezien het advies van het Comité van de Regio’s 11 ,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure,

Overwegende hetgeen volgt:

(1)De Unie wordt geconfronteerd met een crisis op het gebied van de betaalbaarheid van woningen, die de sociale cohesie ondermijnt en het algemene concurrentievermogen van de Unie in gevaar brengt. Deze crisis treft een groeiend aantal huishoudens, waardoor steeds meer mensen moeite hebben om kwalitatief goede huisvesting te vinden tegen een betaalbare prijs. Dit treft met name mensen in kwetsbare situaties, maar in toenemende mate ook huishoudens met een gemiddeld inkomen. De onbetaalbaarheid van woningen is een belemmering geworden voor de arbeidsmobiliteit, voor de toegang tot werkgelegenheid en opleidingskansen, en voor de economische ontwikkeling en het concurrentievermogen. Essentiële werknemers en mensen die seizoenswerk verrichten buiten hun gebruikelijke woonplaats, kunnen het zich niet langer veroorloven om in de gemeenschappen te wonen waarvoor ze werken.

(2)Uit de analyse in het werkdocument van de diensten van de Commissie “Understanding the housing crisis” 12 (Inzicht in de huisvestingscrisis) blijkt dat er weliswaar in de hele Unie problemen zijn met de betaalbaarheid van woningen, maar dat de ernst daarvan en de onderliggende oorzaken aanzienlijk verschillen tussen en binnen de lidstaten. Met name in grote stedelijke centra, metropoolgebieden met een sterke groei van de arbeidsmarkt en bepaalde gebieden die worden gekenmerkt door een hoge toeristische druk, is er sprake geweest van aanhoudende onevenwichtigheden tussen vraag en aanbod op de woningmarkt. Dit heeft geleid tot een snelle stijging van de aankoopprijzen en huurprijzen, en tot een groter risico op verdrijving uit de eigen woning.

(3)In die gebieden is de vraag naar residentieel vastgoed toegenomen als gevolg van langetermijntrends op het gebied van verstedelijking, de concentratie van economische activiteit, veranderingen in de samenstelling van huishoudens en een toenemende vraag naar moderne woonruimte. Residentieel vastgoed wordt ook steeds vaker gebruikt voor andere doeleinden dan permanente bewoning. Dit omvat onder meer het gebruik voor toeristische accommodatie, zoals diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie, incidenteel gebruik en investeringen. In sommige gemeenten of wijken waar sprake is van een overspannen woningmarkt kunnen woningen die niet als hoofdverblijfplaats dienen een aanzienlijk deel van de woningvoorraad uitmaken, en kan het aanbod voor kortetermijnverhuur een aanzienlijk deel van de totale huurvoorraad uitmaken, waarbij een groot aantal verhuurders meerdere woningen verhuurt op basis van dergelijke kortetermijncontracten. Hoewel deze aanvullende vormen van gebruik economische en maatschappelijke voordelen kunnen opleveren, onder meer voor huishoudens die moeite hebben om rond te komen, kunnen ze in sommige krappe lokale woningmarkten ook de druk op de vraag naar woningen vergroten doordat er minder woningen beschikbaar zijn voor gebruik als hoofdverblijfplaats en doordat ze inflatoire druk uitoefenen op de huurprijzen en woningprijzen. De omvang van die effecten varieert aanzienlijk, afhankelijk van de omstandigheden op de lokale woningmarkt en de mate waarin het woningaanbod kan inspelen op de vraag. Als het aanbod onvoldoende is, kan er in dergelijke gebieden een overspannen woningmarkt ontstaan, wat zich vaak uit in een groeiende kloof tussen de huizenprijzen en huurprijzen enerzijds en de inkomens van huishoudens anderzijds.

(4)De beschikbaarheid van woningen op lokaal niveau kan ook worden beperkt door factoren die van invloed zijn op het vermogen van het woningaanbod om in te spelen op de vraag. Tot deze factoren behoren grondschaarste, beperkingen op het gebied van ruimtelijke ordening en vergunningverlening, tekorten aan arbeidskrachten, beperkingen op het gebied van vervoer en infrastructuur, leegstaande panden en onvoldoende investeringen in woningbouw, met inbegrip van betaalbare en sociale woningen. Er kan ook extra woningaanbod worden gecreëerd door middel van renovatie, herbestemming, splitsing in meer wooneenheden en het weer in gebruik nemen van leegstaande woningen. In dit verband kunnen leegstaande en onderbenutte woningen in plattelandsgebieden ook mogelijkheden bieden om het woningaanbod te vergroten. Om de betaalbaarheid van woningen duurzaam te verbeteren, is een toename van het woningaanbod nodig, met inbegrip van betaalbare woningen en sociale woningen.

(5)De bevoegde autoriteiten in gebieden met een overspannen woningmarkt hebben de afgelopen jaren beperkende maatregelen genomen of overwegen deze te nemen, met als doel woningen te behouden voor langdurige bewoning en de druk op de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen te verlichten. Het gaat hierbij onder meer om maatregelen die erop gericht zijn residentieel vastgoed te behouden voor gebruik als hoofdverblijfplaats, ongeacht of dit door de eigenaar of door iemand anders wordt bewoond, onder meer door maatregelen te nemen tegen kortetermijnverhuur of andere vormen van gebruik waarbij woningen niet als hoofdverblijfplaats dienen.

(6)Deze verordening mag noch op grond van het Unierecht een recht voor bevoegde autoriteiten vaststellen om het eigendom of het gebruik van onroerend goed te beperken, noch de vaststelling van een dergelijke maatregel voorschrijven, opleggen of aanmoedigen. In deze verordening moeten de voorwaarden en voorschriften worden vastgelegd die van toepassing zijn wanneer bevoegde autoriteiten besluiten maatregelen te nemen waarover zij krachtens de nationale wetgeving beschikken, teneinde de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen te waarborgen in gebieden waar sprake is van een overspannen woningmarkt, zoals beperkingen op gebruik anders dan als hoofdverblijfplaats, vereisten waarbij betaalbaar residentieel vastgoed wordt gereserveerd voor eigen bewoning of voor specifieke categorieën huishoudens, waaronder starters op de woningmarkt of huishoudens met een laag of gemiddeld inkomen, maatregelen tegen langdurige leegstand, of aangifteverplichtingen met betrekking tot het beoogde gebruik vóór de verkrijging, of vergunningsvereisten voor bestemmingswijzigingen van woningen naar commerciële of beroepsmatige doeleinden.

(7)De nationale, regionale en lokale benaderingen lopen niet alleen uiteen wat betreft de genomen maatregelen, maar ook wat betreft de concepten en indicatoren die worden gebruikt om een overspannen woningmarkt vast te stellen, de toegepaste drempelwaarden, de vereiste empirische onderbouwing en de normen die worden gehanteerd om te beoordelen of beperkingen gerechtvaardigd zijn. Dergelijke verschillen zullen waarschijnlijk toenemen naarmate meer bevoegde autoriteiten maatregelen nemen om de druk op de woningmarkt aan te pakken. Deze versnippering leidt tot hogere nalevingskosten en vermindert de rechtszekerheid voor marktdeelnemers die actief zijn op de interne markt, waaronder onlineplatformen die in de hele Unie actief zijn, verhuurders die woningen in verschillende lidstaten aanbieden, en grensoverschrijdende kopers en investeerders. Dit doet afbreuk aan de goede werking van de interne markt.

(8)Het rechtskader wordt voornamelijk bepaald door de artikelen 49, 56 en 63 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Wat betreft diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie, wordt de toegang tot of het aanbieden van dergelijke diensten geregeld door Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad 13 . Er bestaat echter onduidelijkheid over welk soort maatregelen in overeenstemming is met de beginselen van het Unierecht inzake rechtvaardiging, non-discriminatie en evenredigheid.

(9)Bij de toepassing van deze verordening moet het in artikel 17 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie vastgelegde recht op eigendom ten volle worden geëerbiedigd. Maatregelen die de verkrijging of het gebruik van grond of residentieel vastgoed beperken, kunnen de uitoefening van dat recht belemmeren en moeten daarom voldoen aan de vereisten van noodzakelijkheid en evenredigheid. Dergelijke maatregelen moeten met name gebaseerd zijn op een objectieve empirische onderbouwing, qua territoriale en materiële reikwijdte adequaat gericht zijn, niet verder gaan dan wat nodig is om het beoogde doel te bereiken, van beperkte duur zijn, de rechtszekerheid en de gewettigde verwachtingen eerbiedigen en onderworpen zijn aan doeltreffende rechterlijke toetsing. Wanneer maatregelen bijvoorbeeld gericht zijn op de bestrijding van langdurige leegstand van residentieel vastgoed, moeten de bevoegde autoriteiten rekening houden met situaties waarin deze leegstand gerechtvaardigd is door de omstandigheden van de eigenaar of de bewoner. Er moet met name volledig rekening worden gehouden met tijdelijke afwezigheid om redenen zoals werk, onderwijs of opleiding, gezondheid, zorg door of voor anderen of een sociale noodsituatie. Het bij deze verordening vastgestelde kader moet derhalve zorgen voor een eerlijk evenwicht tussen de bescherming van het eigendomsrecht en het algemeen belang bij het waarborgen van de toegang tot betaalbare woningen.

(10)Tegelijkertijd dienen de bevoegde autoriteiten bij de toepassing van deze verordening rekening te houden met het recht op eerbiediging van de woning, zoals vastgelegd in artikel 7 van het Handvest, in overeenstemming met het recht van de Unie en de nationale wetgeving en praktijken.

(11)Het feit dat een maatregel onder het toepassingsgebied van deze verordening valt, mag niet worden opgevat alsof die maatregel verenigbaar is met het Unierecht. Of een maatregel verenigbaar is met het recht van de Unie, hangt af van de naleving van de toepasselijke vereisten inzake noodzaak en evenredigheid, rekening houdend met de aard, de reikwijdte en de gevolgen van de maatregel en met de omstandigheden waarin deze wordt toegepast. Zoals blijkt uit de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie, kan een maatregel bijvoorbeeld in strijd zijn met het non-discriminatiebeginsel wanneer de beoordelingsmarge van de bevoegde autoriteit het risico op een discriminerende toepassing met zich meebrengt, onder meer doordat onderdanen van andere lidstaten aan een strengere toetsing worden onderworpen dan onderdanen van de betrokken lidstaat.

(12)Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft erkend dat het waarborgen van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen een dwingende reden van algemeen belang kan vormen die beperkingen van de vrijheden van de interne markt kan rechtvaardigen, mits de maatregel geschikt en evenredig is. Er bestaan echter geen specifieke regels op Unieniveau die bepalen hoe bevoegde autoriteiten moeten aantonen dat er sprake is van een overspannen woningmarkt en moeten vaststellen dat specifieke tijdelijke maatregelen gerechtvaardigd, geschikt en evenredig zijn. Bij gebrek aan een gemeenschappelijk kader voor de beoordeling van dergelijke maatregelen kan er rechtsonzekerheid ontstaan over de voorwaarden waaronder maatregelen op het gebied van huisvesting kunnen worden ingevoerd, gehandhaafd of aangepast. Dit kan leiden tot een toename van de administratieve lasten, nalevingskosten en risico’s op rechtszaken, en tot een afname van de voorspelbaarheid voor bevoegde autoriteiten, burgers en marktdeelnemers.

(13)Om de rechtszekerheid en de werking van de interne markt te verbeteren, is het noodzakelijk een gemeenschappelijk Uniekader vast te stellen voor de beoordeling van beperkende maatregelen die onder het toepassingsgebied van het Unierecht vallen en die door bevoegde autoriteiten worden genomen om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen te waarborgen. Dat kader mag niet tot doel hebben keuzen op het gebied van het huisvestingsbeleid te harmoniseren of bevoegde autoriteiten te verplichten in te grijpen op de woningmarkten. Het kader moet er veeleer voor zorgen dat maatregelen die van invloed zijn op de vrijheden van de interne markt, worden beoordeeld op basis van gemeenschappelijke procedurele vereisten op het gebied van empirische onderbouwing, transparantie, motivering en evenredigheid. Dit zou moeten bijdragen tot meer voorspelbaarheid voor de bevoegde autoriteiten, het publiek en de marktdeelnemers, terwijl de bevoegde autoriteiten tegelijkertijd de mogelijkheid behouden om maatregelen te nemen die het best zijn afgestemd op de lokale omstandigheden.

(14)Woningmarkten zijn van nature lokaal van aard en vereisen vaak maatregelen die zijn afgestemd op de lokale omstandigheden. Daarom moeten de bevoegde autoriteiten de mogelijkheid behouden om te bepalen of ingrijpen noodzakelijk is en welke maatregelen het meest geschikt zijn, rekening houdend met de lokale woningmarktomstandigheden. Tegelijkertijd zouden burgers en marktdeelnemers die actief zijn op de interne markt baat hebben bij meer transparantie en voorspelbaarheid met betrekking tot de voorwaarden waaronder maatregelen op het gebied van huisvesting kunnen worden genomen.

(15)In Richtlijn 2006/123/EG zijn algemene bepalingen vastgesteld ter vergemakkelijking van de uitoefening van de vrijheid van vestiging van dienstverrichters en het vrije verkeer van diensten. Die richtlijn is van toepassing op de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie. Deze verordening regelt specifieke aspecten van de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie. Deze verordening moet, in plaats van Richtlijn 2006/123/EG, van toepassing zijn op maatregelen van bevoegde autoriteiten die de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie beperken, wanneer deze maatregelen gerechtvaardigd zijn door de noodzaak om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van residentieel vastgoed te waarborgen. Richtlijn 2006/123/EG moet van toepassing blijven op maatregelen die de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie beperken, zowel voor woningen die als hoofdverblijfplaats dienen als voor andere woningen, en die zijn genomen op grond van dwingende redenen van algemeen belang, met uitzondering van de noodzaak om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen te waarborgen, bijvoorbeeld openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid, consumentenbescherming, bescherming van het milieu en het stedelijk milieu, en bescherming van het cultureel erfgoed.

(16)Om de negatieve gevolgen voor de interne markt van maatregelen die leiden tot een beperking van de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie of tot beperkingen ten aanzien van de verkrijging en het gebruik van grond en residentieel vastgoed te beperken, moeten dergelijke maatregelen worden beperkt tot gebieden waar de acute druk op de beschikbaarheid en betaalbaarheid van residentieel vastgoed (“gebieden met een overspannen woningmarkt”) maatregelen rechtvaardigt om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van residentieel vastgoed te waarborgen, en moeten zij zo evenredig mogelijk zijn.

(17)Er bestaat geen gemeenschappelijke Uniemethodologie om vast te stellen wanneer de druk op de woningmarkt groot genoeg is om beperkingen op grond van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen in te voeren die van invloed zijn op de interne markt. Verschillende lidstaten en hun regionale en lokale autoriteiten hanteren uiteenlopende begrippen, indicatoren, drempelwaarden, territoriale eenheden, gegevensbronnen en procedures om vast te stellen of er in een bepaald gebied sprake is van een overspannen woningmarkt. Sommige benaderingen richten zich op indicatoren voor betaalbaarheid, zoals de prijs-inkomensverhouding, huurprijzen of de overmatige druk van de woonlasten. Anderen maken gebruik van bredere indicatoren, zoals het aandeel tweede woningen of leegstaande woningen, de concentratie van kortetermijnverhuur, de gevolgen voor de sociale woningbouw of de druk op de markt voor langetermijnverhuur. Het ontbreken van gemeenschappelijke, objectieve criteria leidt tot rechtsonzekerheid en bemoeilijkt de beoordeling of maatregelen objectief gerechtvaardigd, doelgericht en evenredig zijn.

(18)Het is daarom noodzakelijk om een gemeenschappelijke aanpak van de Unie vast te stellen om te bepalen of er in een bepaald gebied sprake is van een overspannen woningmarkt.

(19)Wanneer een bevoegde autoriteit voornemens is een maatregel krachtens deze verordening vast te stellen, dient zij voor het betreffende gebied te beoordelen of er sprake is van een overspannen woningmarkt op basis van de prijs-inkomensverhouding en de ontwikkeling daarvan in de loop van de tijd, in combinatie met andere indicatoren waarmee kan worden aangetoond dat het onwaarschijnlijk is dat de druk op de woningmarkt in de toekomst zal afnemen. Het feit dat een gebied aan de criteria voor een overspannen woningmarkt voldoet, mag niet automatisch leiden tot het nemen van maatregelen op grond van deze verordening door een bevoegde autoriteit. De beslissing of er moet worden ingegrepen en welke maatregelen moeten worden genomen, moet bij de bevoegde autoriteit blijven berusten.

(20)De prijs-inkomensverhouding geeft aan in hoeverre woningen betaalbaar zijn door de aankoopprijs van een woning te vergelijken met het gezinsinkomen. Door de prijs-inkomensverhouding over de afgelopen tien jaar waarvoor gegevens beschikbaar zijn te combineren, kan de bevoegde autoriteit een vollediger beeld krijgen van de recente ontwikkelingen op het gebied van betaalbaarheid. Door de prijs-inkomensverhoudingen tussen regio’s en in de tijd te vergelijken, ontstaat een genuanceerder beeld van zowel de huidige druk op de betaalbaarheid als de recente ontwikkelingen op dat gebied. Dit helpt de autoriteiten bij het opsporen van opkomende probleemgebieden waar de prijs-inkomensverhoudingen weliswaar nog gematigd zijn, maar snel verslechteren. Drempelwaarden voor de prijs-inkomensverhouding geven aan in hoeverre woningen onbetaalbaar zijn en of de lokale situatie aanhoudt en verslechtert. De prijs-inkomensverhouding kan ook worden gebruikt als maatstaf voor de huur-inkomensverhouding, aangezien er een positieve correlatie bestaat tussen huizenprijzen en huurprijzen.

(21)De Commissie stelt regelmatig bijgewerkte reeksen van geraamde cijfers ter beschikking die de bevoegde autoriteiten kunnen gebruiken voor de berekening van de prijs-inkomensverhouding ten behoeve van de beoordeling of er sprake is van een overspannen woningmarkt in het kader van deze verordening. De bevoegde autoriteiten moeten gebruik kunnen maken van andere betrouwbare en voldoende representatieve gegevens die aan de vereisten van deze verordening voldoen.

(22)Om een beter inzicht te krijgen in de druk op de woningmarkt in een bepaald gebied, zou de bevoegde autoriteit, naast de prijs-inkomensverhouding, ook de bevolkingsontwikkelingen en de ontwikkelingen in vraag en aanbod op de woningmarkt in dat gebied moeten beoordelen. Het bewijsmateriaal moet recent en geografisch relevant zijn en tevens verifieerbaar. Pas wanneer deze elementen in hun onderlinge samenhang worden bekeken, kunnen ze helpen bij het beoordelen van de ernst van de huisvestingssituatie en bij het in kaart brengen van de specifieke omstandigheden, oorzaken en mogelijke verzwarende factoren in elk gebied. Het territoriale toepassingsgebied van de aanwijzing moet zo nauwkeurig worden afgebakend als op basis van het beschikbare bewijsmateriaal mogelijk is, en kan kleiner zijn dan de territoriale eenheid waarvoor gegevens beschikbaar zijn.

(23)Om te waarborgen dat elke maatregel die de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie of die de verkrijging en het gebruik van grond en residentieel vastgoed beperkt, in overeenstemming is met het Unierecht, moet deze niet-discriminerend zijn, gerechtvaardigd zijn door een dwingende reden van algemeen belang en evenredig zijn.

(24)Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel moeten de bevoegde autoriteiten de beschikbare maatregelen overwegen en die maatregelen kiezen die geschikt zijn om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen te waarborgen en die niet restrictiever zijn dan nodig is om die doelstelling te verwezenlijken.

(25)Wanneer maatregelen betrekking hebben op de verkrijging of het gebruik van (bouwgrond voor) residentieel vastgoed, moeten de bevoegde autoriteiten minder beperkende maatregelen overwegen en, in voorkomend geval, toepassen dan een absoluut verbod op bepaalde vormen van verkrijging of gebruik van onroerend goed, zoals kwantitatieve maxima in gebieden waar sprake is van een overspannen woningmarkt, grandfatheringsregels, uitzonderingen ter voorkoming van onredelijke nadelen of fiscale stimuleringsmaatregelen.

(26)Op het gebied van kortetermijnverhuur moeten de bevoegde autoriteiten zich richten op de vormen van activiteiten die het meest waarschijnlijk negatieve gevolgen zullen hebben voor de beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen voor langdurig bewoning, zoals activiteiten die worden gekenmerkt door hun commerciële omvang. De bevoegde autoriteiten moeten hierbij rekening houden met objectieve criteria, zoals het aantal woningen dat door één enkele verhuurder wordt aangeboden, de frequentie van de activiteit of vergelijkbare indicatoren.

(27)Deze verordening sluit de verhuur van de hoofdwoning van een verhuurder uit van alle beperkingen die onder het toepassingsgebied ervan vallen. Dit komt doordat dergelijke verhuuractiviteiten doorgaans geen woningen uit de langetermijnmarkt halen en daarom anders moeten worden behandeld dan vormen van kortetermijnverhuur waarbij woningvoorraad wordt gebruikt die niet als hoofdverblijfplaats dient. Het feit dat woningen die als hoofdverblijfplaats dienen zijn uitgesloten van de beperkingen op kortetermijnverhuur krachtens deze verordening vormt een minimale waarborg; de bevoegde autoriteiten kunnen ervoor kiezen om de categorieën residentieel vastgoed waarop hun maatregelen van toepassing zijn verder te beperken, in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel.

(28)Beperkingen die van invloed zijn op de verkrijging of het gebruik van residentieel vastgoed kunnen indirecte gevolgen hebben, bijvoorbeeld voor de waarde van onroerend goed, de financieringsvoorwaarden of investeringen. Dergelijke effecten zullen afhangen van de aard, de reikwijdte en de duur van de genomen maatregelen, de kenmerken van de lokale woningmarkt en de mate waarin deze maatregelen gepaard gaan met maatregelen om het woningaanbod te vergroten. Om ervoor te zorgen dat op prudentieel gebied relevante aspecten die verband houden met de maatregelen die ter uitvoering van deze verordening worden genomen, naar behoren in aanmerking worden genomen, kan de autoriteit die bevoegd is om deze verordening toe te passen, overleg plegen en samenwerken met de bevoegde autoriteit of de aangewezen autoriteit als bedoeld in artikel 4, lid 1, punt 40, van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad 14 , overeenkomstig artikel 458, lid 1, van Verordening (EU) nr. 575/2013 en op grond van artikel 133, lid 3, van Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad 15 .

(29)Beperkingen die van invloed zijn op de vrijheden van de interne markt moeten geschikt zijn om het nagestreefde doel te bereiken en gaan niet verder dan wat nodig is om dat doel te bereiken. De aanwezigheid van een overspannen woningmarkt in een bepaald gebied mag dan ook op zich geen rechtvaardiging zijn om beperkende maatregelen te nemen. De bevoegde autoriteiten moeten op basis van objectief bewijs aantonen dat de betreffende activiteit gedurende ten minste drie jaar voorafgaand aan de vaststelling van de maatregel een aanzienlijk negatief effect heeft gehad op de betaalbaarheid of de beschikbaarheid van woningen in het betreffende gebied, en dat de maatregel noodzakelijk en evenredig is in het licht van de specifieke omstandigheden in het betreffende gebied.

(30)Hoewel het gebruik van residentieel vastgoed voor andere doeleinden dan als hoofdverblijfplaats de vraag op de toch al krappe woningmarkt verder opdrijft, wordt de onevenwichtigheid tussen vraag en aanbod ook veroorzaakt door een ontoereikend aanbod aan residentieel vastgoed. Beperkingen op de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie, of op de verkrijging en het gebruik van grond en residentieel vastgoed voor andere doeleinden dan uitsluitend als hoofdverblijfplaats, kunnen de structurele oorzaken van het woningtekort op de lange termijn niet wegnemen. Hoewel beperkingen die zowel in de tijd als qua reikwijdte beperkt zijn, de druk op de vraag naar woningen op korte termijn zouden kunnen verlichten, zouden de bevoegde autoriteiten dergelijke beperkingen moeten aanvullen met maatregelen om het woningaanbod in die gebieden te vergroten, met name het aanbod van sociale en betaalbare woningen.

(31)In gebieden waar sprake is van een overspannen woningmarkt, zouden ontwikkelingsprojecten op brownfieldterreinen en een beter gebruik van de bestaande woningvoorraad kunnen bijdragen aan een groter woningaanbod, met name in stedelijke gebieden waar de beschikbare grond voor nieuwbouw beperkt is. Bouwvoorschriften, bestemmingsplannen en procedures voor ruimtelijke ordening en vergunningverlening zijn cruciale factoren waarbij maatregelen van de bevoegde autoriteiten kunnen bijdragen tot een betere afstemming van vraag en aanbod op de woningmarkt. Dit ondersteunt zowel de bouw van nieuwe woningen als het weer in gebruik nemen van leegstaande woningen, evenals de renovatie en herbestemming van niet-residentiële gebouwen tot woningen, en het terugdringen van onderbezetting. Om overheidsinstanties te ondersteunen heeft de Commissie in september 2026 een aanbeveling vastgesteld over de betaalbaarheid en het aanbod van woningen in gebieden waar sprake is van een overspannen woningmarkt 16 , met daarin onder meer aanbevelingen voor het mobiliseren van publieke en particuliere investeringen voor het woningaanbod, met name voor woningen tegen prijzen onder de marktprijs. Die aanbeveling kan ook een bijdrage leveren aan de bestrijding van uitsluiting op het gebied van huisvesting en bijdragen aan meer inclusieve gemeenschappen met een sterke sociale cohesie, waarin huisvesting goed aansluit op werkgelegenheid, onderwijs en essentiële voorzieningen.

(32)In Verordening (EU) 2024/1028 van het Europees Parlement en de Raad 17 is een geharmoniseerd kader vastgesteld voor de registratie van verhuurders die diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie aanbieden, en voor het verzamelen en delen van gegevens met betrekking tot dergelijke diensten. De beschikbaarheid van betrouwbare en vergelijkbare informatie over de locatie, de duur en de omvang van de kortetermijnverhuur van accommodatie is van belang voor de bevoegde autoriteiten bij het beoordelen van de situatie op de woningmarkt en bij het bepalen of maatregelen die van invloed zijn op deze activiteit gerechtvaardigd, noodzakelijk en evenredig zijn. De gegevens die overeenkomstig Verordening (EU) 2024/1028 worden verzameld, moeten derhalve een empirisch onderbouwde besluitvorming ondersteunen en de toepassing van de voorgestelde verordening vergemakkelijken.

(33)Maatregelen die worden vastgesteld ter uitvoering van Verordening (EU) 2024/1028 mogen niet onder het toepassingsgebied van deze verordening vallen. Deze verordening moet uitsluitend van toepassing zijn op andere maatregelen die de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie, of de verkrijging of het gebruik van residentieel vastgoed voor andere doeleinden dan als hoofdverblijfplaats, reguleren of beperken om redenen die verband houden met de betaalbaarheid van woningen. Andere maatregelen met betrekking tot residentieel vastgoed en huisvesting, waaronder algemene regels inzake eigendom en overdracht van onroerend goed, verkrijging door erfenis, schenkingen en overdrachten binnen families, maatregelen ter regulering van huurprijzen in het kader van huurovereenkomsten voor bewoning, huisvestingssteun, algemeen geldende belastingmaatregelen, bouwnormen en algemeen geldende regels inzake ruimtelijke ordening of bestemmingsplannen, dienen buiten het toepassingsgebied van deze verordening te blijven wanneer zij geen beperkingen regelen of anderszins tot beperkingen (kunnen) leiden die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen.

(34)De doeltreffendheid van Verordening (EU) 2024/1028 is van essentieel belang om de betrouwbaarheid en volledigheid te waarborgen van de informatie die de bevoegde autoriteiten gebruiken bij het beoordelen van de druk op de woningmarkt en de gevolgen van kortetermijnverhuur van accommodatie. Publicaties die niet voldoen aan de in die verordening vastgestelde registratievereisten, ondermijnen de kwaliteit van de beschikbare informatie en kunnen de doeltreffende handhaving van nationale, regionale en lokale voorschriften inzake kortetermijnverhuur van accommodaties belemmeren. Het is daarom van belang dat de bevoegde autoriteiten, overeenkomstig Verordening (EU) 2024/1028, aanbieders van onlineplatformen voor kortetermijnverhuur kunnen verplichten om publicaties die niet aan die vereisten voldoen, zonder onnodige vertraging te verwijderen of ontoegankelijk te maken.

(35)De bevoegde autoriteiten moeten de beginselen van rechtszekerheid, transparantie, bescherming van gewettigde verwachtingen en doeltreffende rechtsbescherming naleven. Natuurlijke en rechtspersonen die worden geraakt door maatregelen die door bevoegde autoriteiten op grond van deze verordening zijn vastgesteld, moeten kunnen rekenen op passende procedurele waarborgen en toegang hebben tot een doeltreffende rechterlijke toetsing van die maatregelen.

(36)Om de rechtszekerheid en de gewettigde verwachtingen te waarborgen, geldt dat wanneer bevoegde autoriteiten maatregelen vaststellen die de verkrijging of het gebruik van residentieel vastgoed of grond beperken, eventuele voorwaarden die aan de verkrijging zijn verbonden uitsluitend van toepassing zijn op onroerend goed dat na de datum van toepassing van de maatregel is verkregen. Personen die vóór die datum onroerend goed hebben verkregen, mogen derhalve niet worden onderworpen aan nieuwe beperkingen die verband houden met die verkrijging en die krachtens deze verordening worden opgelegd.

(37)Om te waarborgen dat de krachtens deze verordening vastgestelde maatregelen niet langer van kracht blijven dan nodig is, moeten zij worden vastgesteld voor een periode van ten hoogste vijf jaar, met de mogelijkheid om deze na een evaluatie te verlengen. De bevoegde autoriteiten moeten deze maatregelen op regelmatige tijdstippen toetsen om na te gaan of nog steeds aan de in deze verordening vastgestelde voorwaarden wordt voldaan. Wanneer niet langer aan die voorwaarden wordt voldaan, moeten de maatregelen zonder onnodige vertraging worden ingetrokken.

(38)Om een nauwkeurige meting van de druk op de betaalbaarheid van woningen te waarborgen, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden gedelegeerd om, overeenkomstig artikel 290 VWEU, besluiten vast te stellen tot wijziging van de gegevens, drempelwaarden, indicatoren en methodologie die worden gebruikt voor de berekening van de prijs-inkomensverhouding, wanneer objectieve ontwikkelingen, aangetoond door relevante statistische of andere betrouwbare gegevens, dergelijke wijzigingen noodzakelijk maken. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen gebeuren in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven 18 . Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen.

(39)Om de gevolgen van deze verordening voor de werking van de interne markt en voor de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen in de lidstaten te beoordelen, moet de Commissie een evaluatie van deze verordening uitvoeren.

(40)Daar de doelstelling van deze verordening, namelijk verbetering van de omstandigheden voor de instelling en de werking van de interne markt door te voorzien in een gemeenschappelijk kader voor maatregelen in de lidstaten ter waarborging van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang en de gevolgen ervan beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in dat artikel omschreven evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan noodzakelijk is om dit doel te verwezenlijken,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

HOOFDSTUK 1 
Algemene bepalingen

Artikel 1

Onderwerp

In deze verordening wordt een gemeenschappelijk kader vastgesteld voor maatregelen die door bevoegde autoriteiten worden genomen om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen te waarborgen, met het oog op de verbetering van de voorwaarden voor de instelling en de werking van de interne markt. De verordening bevat gemeenschappelijke regels om te waarborgen dat de maatregelen die krachtens deze verordening worden genomen, gerechtvaardigd, transparant en evenredig zijn en aan toetsing worden onderworpen.

Artikel 2

Toepassingsgebied

1.Deze verordening is van toepassing op de volgende maatregelen die door bevoegde autoriteiten worden genomen, voor zover deze maatregelen gerechtvaardigd zijn door de noodzaak om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen te waarborgen:

a)maatregelen die de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie in residentieel vastgoed beperken;

b)maatregelen die de verkrijging of het gebruik beperken van grond en residentieel vastgoed dat niet is verkregen of wordt gebruikt als hoofdverblijfplaats, ongeacht of dit door de eigenaar of door iemand anders wordt bewoond.

2.Deze verordening is niet van toepassing op maatregelen die uitsluitend worden genomen om een andere dwingende reden van algemeen belang dan de noodzaak om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen te waarborgen.

Artikel 3

Verband met andere rechtshandelingen van de Unie

1.Op de in artikel 2, lid 1, punt a), bedoelde maatregelen is Richtlijn 2006/123/EG niet van toepassing, met inbegrip van de in artikel 15, lid 7, van die richtlijn vastgestelde kennisgevingsverplichting.

2.Deze verordening is niet van toepassing op maatregelen die door bevoegde autoriteiten worden genomen met als enig doel de bepalingen inzake registratie, zoals vastgelegd in hoofdstuk II van Verordening (EU) 2024/1028, toe te passen.

Artikel 4

Definities

Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:

1)“bevoegde autoriteit”: een nationale, regionale of lokale autoriteit van een lidstaat die bevoegd is om deze verordening toe te passen, met inbegrip van het nemen van maatregelen ter beperking van de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie, of ter beperking van de verkrijging of het gebruik van grond en residentieel vastgoed;

2)“gebied met een overspannen woningmarkt”: een duidelijk afgebakend subnationaal geografisch gebied waar sprake is van onevenwichtigheid tussen het aanbod van en de vraag naar woningen die leidt tot waarneembare druk op de woningmarkt, op basis van een door de bevoegde autoriteit overeenkomstig artikel 6 uitgevoerde beoordeling;

3)“residentieel vastgoed”: onroerend goed dat bestemd is voor huisvestingsdoeleinden;

4)“hoofdverblijfplaats”: het residentieel vastgoed waarin een natuurlijke persoon gewoonlijk verblijft en waar zich tevens het gewone centrum van diens belangen bevindt, zoals nader omschreven in de nationale wetgeving;

5)“prijs-inkomensverhouding”: de verhouding tussen de representatieve prijs van een woning van gemiddelde grootte in een bepaald gebied, uitgedrukt in euro, en het representatieve beschikbare inkomen per hoofd van de bevolking, uitgedrukt in euro;

6)“woning”: een wooneenheid die kan bestaan uit één of meerdere ruimten die bestemd zijn voor bewoning door huishoudens;

7)“verkrijging”: de verkrijging van eigendom van residentieel vastgoed, met uitzondering van overdrachten door erfopvolging, op grond van een huwelijksvermogensstelsel of de verdeling of toewijzing van een nalatenschap, bedrijfsreorganisaties die niet leiden tot een wijziging van de uiteindelijke begunstigde, en de uitwinning van een zekerheid door een schuldeiser;

8)“dienst voor kortetermijnverhuur van accommodatie”: een dienst voor kortetermijnverhuur van accommodatie zoals gedefinieerd in artikel 3, punt 4, van Verordening (EU) 2024/1028;

9)“verhuurder”: een verhuurder zoals gedefinieerd in artikel 3, punt 2, van Verordening (EU) 2024/1028;

10)“maatregelen”: bepalingen die in de lidstaten bij wet, verordening of bestuursrechtelijke handeling zijn vastgesteld.

HOOFDSTUK 2 
Maatregelen ter waarborging van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen

Artikel 5

Vereisten voor maatregelen ter waarborging van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen

1.Een bevoegde autoriteit kan elk van de volgende maatregelen nemen, voor zover deze gerechtvaardigd zijn door de noodzaak om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen te waarborgen, en mits deze maatregelen voldoen aan de in de artikelen 6 tot en met 10 vastgestelde vereisten:

a)maatregelen die de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie in residentieel vastgoed, anders dan de hoofdverblijfplaats van de verhuurder, beperken;

b)maatregelen die de verkrijging of het gebruik beperken van grond en residentieel vastgoed dat niet is verkregen of wordt gebruikt als hoofdverblijfplaats, ongeacht of dit door de eigenaar of door iemand anders wordt bewoond.

2.Maatregelen die de toegang tot of het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie beperken, uitsluitend met het oog op het waarborgen van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen krachtens deze verordening, zijn uitsluitend van toepassing op accommodatie die niet door een verhuurder in diens hoofdverblijfplaats wordt aangeboden.

Artikel 6

Beoordeling of er sprake is van een overspannen woningmarkt

1.De bevoegde autoriteit beoordeelt of het gebied waarin zij voornemens is maatregelen te nemen, voldoet aan de volgende criteria om als gebied met een overspannen woningmarkt te worden aangemerkt:

a)de prijs-inkomensverhouding is gelijk aan of hoger dan de drempelwaarde van acht, wat overeenkomt met acht jaar beschikbaar inkomen per hoofd van de bevolking om een woning van gemiddelde grootte uit het woningbestand van het betreffende gebied te kopen;

b)de prijs-inkomensverhouding is gestegen in de periode die de meest recente tien jaar aan beschikbare gegevens bestrijkt;

c)zonder deze maatregel is het onwaarschijnlijk dat de woningmarkt in de drie jaar na de invoering ervan minder overspannen zal worden, gezien de beoordeling van de volgende elementen:

i)bevolkingsdynamiek;

ii)woningaanbod;

iii)vraag naar woningen.

2.Wanneer de prijs-inkomensverhouding gelijk is aan of hoger is dan de drempelwaarde van tien, is lid 1, punt b), niet van toepassing.

3.Bij de beoordeling of een gebied voldoet aan de in lid 1 vastgestelde criteria, baseert de bevoegde autoriteit haar beoordeling op objectieve, transparante en verifieerbare gegevens, met inachtneming van deugdelijke statistische beginselen.

4.De prijs-inkomensverhouding wordt berekend aan de hand van de gegevens, drempelwaarden, indicatoren en methode die in de bijlage zijn vastgelegd. De bevoegde autoriteiten mogen alternatieve gegevens op een gedetailleerder niveau gebruiken, mits zij kunnen aantonen dat de daaruit voortvloeiende prijs-inkomensverhouding in overeenstemming is met de in lid 1, punt a), en lid 2 bedoelde drempelwaarden.

5.De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 15 gedelegeerde handelingen vast te stellen ter wijziging van lid 1, punt a), en lid 2 van dit artikel, wat de drempelwaarden betreft, en van de bijlage, wat de gegevens, drempelwaarden, indicatoren en de voor de berekening gehanteerde methode betreft, wanneer objectieve ontwikkelingen, aangetoond door relevante statistische of andere betrouwbare gegevens, dergelijke wijzigingen noodzakelijk maken om een nauwkeurige meting van de druk op de betaalbaarheid van woningen te waarborgen.

Artikel 7

Territoriale reikwijdte van een gebied met een overspannen woningmarkt

De territoriale reikwijdte van een gebied met een overspannen woningmarkt, zoals bedoeld in artikel 6, mag niet verder reiken dan wat nodig is om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen te waarborgen. Dergelijke gebieden kunnen districten, gemeenten, grootstedelijke gebieden, functionele stedelijke gebieden, agglomeraties, plattelandsgebieden of een deel daarvan zijn.

Artikel 8

Non-discriminatie

De maatregelen mogen geen directe of indirecte discriminatie inhouden tussen onderdanen van de lidstaten op grond van nationaliteit of, in het geval van in een lidstaat gevestigde rechtspersonen, op grond van de lidstaat waar zij zijn gevestigd.

Artikel 9

Noodzaak

1.De maatregelen mogen alleen worden genomen indien zij gerechtvaardigd zijn door de noodzaak om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen te waarborgen in de gebieden waar sprake is van een overspannen woningmarkt als bedoeld in artikel 6.

2.Een bevoegde autoriteit neemt de in artikel 5, lid 1, punt a), bedoelde maatregelen uitsluitend indien zij kan aantonen dat het aanbieden van diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie in het gebied met een overspannen woningmarkt gedurende ten minste drie jaar voorafgaand aan de vaststelling van de maatregel een aanzienlijk negatief effect heeft gehad op de beschikbaarheid of de betaalbaarheid van woningen in dat gebied. De bevoegde autoriteit houdt rekening met gegevens die zijn verkregen op grond van Verordening (EU) 2024/1028, voor zover deze beschikbaar zijn.

3.Een bevoegde autoriteit neemt de in artikel 5, lid 1, punt b), bedoelde maatregelen alleen wanneer zij kan aantonen dat de verkrijging en het gebruik van grond en residentieel vastgoed voor andere doeleinden dan als hoofdverblijfplaats in het gebied met een overspannen woningmarkt gedurende ten minste drie jaar voorafgaand aan de vaststelling van de maatregel een aanzienlijk negatief effect hebben gehad op de beschikbaarheid of de betaalbaarheid van woningen in dat gebied.

4.De in artikel 5, lid 1, punt b), bedoelde maatregelen betreffende langdurige leegstand zijn niet van toepassing wanneer deze leegstand gerechtvaardigd is, onder meer wegens tijdelijke afwezigheid in verband met werk, onderwijs of opleiding, gezondheid, lopende erfopvolgingsprocedures, een juridische belemmering voor bewoning of onbewoonbaarheid.

Artikel 10

Evenredigheid

1.De maatregelen zijn geschikt om het nagestreefde doel te bereiken, gaan niet verder dan wat nodig is om dat doel te bereiken en voldoen aan de volgende vereisten:

a)ze zijn territoriaal beperkt tot het gebied waar sprake is van een overspannen woningmarkt en, waar van toepassing, afgestemd op verschillende niveaus van overspannenheid binnen dat gebied;

b)ze zijn gebaseerd op de beoordeling dat geen enkele andere, minder beperkende maatregel voldoende zou zijn om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen binnen een redelijke termijn op even doeltreffende wijze te verbeteren;

c)ze voldoen aan het rechtszekerheidsbeginsel en het vertrouwensbeginsel;

d)voor wat betreft de in artikel 5, lid 1, punt a), bedoelde maatregelen zijn deze afgestemd op vormen van kortetermijnverhuur van accommodatie die, vanwege hun omvang, frequentie of commerciële karakter, een grotere kans hebben om het aanbod van woningen voor langdurig bewoning te verminderen;

e)voor wat betreft de in artikel 5, lid 1, punt a), bedoelde maatregelen past de bevoegde autoriteit Verordening (EU) 2024/1028 toe en handhaaft zij deze in het desbetreffende geografische gebied, met name de bepalingen inzake registratie, met inbegrip van de opschorting en intrekking van registratienummers, verificatie, gegevensdeling en bevelen tot verwijdering of onbruikbaar maken van publicaties zonder registratienummer, met een ongeldig registratienummer of waarbij sprake is van misbruik van een registratienummer;

f)voor wat betreft de in artikel 5, lid 1, punt b), bedoelde maatregelen, geldt dat voor zover deze beperkingen opleggen aan de verkrijging van residentieel vastgoed en grond, deze maatregelen uitsluitend van toepassing zijn op vastgoed en grond die na de datum van toepassing van de maatregel zijn verworven;

g)voor wat betreft de in artikel 5, lid 1, punt b), bedoelde maatregelen inzake langdurige leegstand geldt dat deze op basis van objectieve criteria worden afgestemd op de aard en omvang van de langdurige leegstand die het meest waarschijnlijk de beschikbaarheid van woningen voor langdurige bewoning zullen verminderen, waarbij met name rekening wordt gehouden met het aantal woningen dat in het betrokken gebied in het bezit is van dezelfde eigenaar, de duur van de leegstand of de verkrijging door rechtspersonen.

2.Voor de toepassing van lid 1 moeten maatregelen die gevolgen hebben voor bestaande rechtmatige situaties, passende overgangsregelingen bevatten.

Artikel 11
Procedurele waarborgen en rechterlijke toetsing

Natuurlijke en rechtspersonen die worden geraakt door de maatregelen die krachtens artikel 5 worden genomen, hebben recht op passende procedurele waarborgen en op een doeltreffende rechterlijke toetsing van die maatregelen, met inbegrip van de mogelijkheid om bezwaar te maken tegen de beoordelingen die door de bevoegde autoriteit zijn uitgevoerd om de naleving van de artikelen 6 tot en met 10 te waarborgen.

Artikel 12

Duur en evaluatie van maatregelen

1.Maatregelen worden vastgesteld voor een periode van ten hoogste vijf jaar. Zij kunnen worden verlengd indien de bevoegde autoriteit na de in lid 2 bedoelde evaluatie tot de conclusie komt dat nog steeds aan de in de artikelen 6 tot en met 10 vastgestelde vereisten wordt voldaan.

2.Een bevoegde autoriteit evalueert regelmatig of een in artikel 5 bedoelde maatregel nog steeds voldoet aan de in de artikelen 6 tot en met 10 vastgestelde vereisten. De eerste evaluatie vindt plaats binnen vijf jaar na de datum van vaststelling van de maatregel.

3.Indien een bevoegde autoriteit na de evaluatie tot de conclusie komt dat een maatregel niet langer voldoet aan de in de artikelen 6 tot en met 10 vastgestelde vereisten, trekt zij die maatregel onverwijld in.

Artikel 13

Bekendmaking van de maatregelen

1.Een bevoegde autoriteit maakt informatie over elke krachtens artikel 5 vastgestelde maatregel, alsmede over de verlenging, wijziging of intrekking van die maatregel, bekend voordat deze in werking treedt.

2.De in lid 1 bedoelde informatie omvat:

a)de beoordelingen die door de bevoegde autoriteit zijn uitgevoerd om de naleving van de artikelen 6 tot en met 10 te waarborgen;

b)de precieze territoriale reikwijdte van het gebied waar sprake is van een overspannen woningmarkt en van de maatregel;

c)de duur van de maatregel.

Hoofdstuk 3 
Slotbepalingen

Artikel 14

Bestaande maatregelen

Deze verordening is niet van toepassing op maatregelen die vóór … [PO please insert the date: the date of entry into force] zijn vastgesteld. Een bevoegde autoriteit kan dergelijke maatregelen echter evalueren overeenkomstig deze verordening.

Artikel 15

Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie

1.De bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend onder de in artikel 6, lid 3, neergelegde voorwaarden.

2.De in artikel 6, lid 3, bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor onbepaalde tijd met ingang van … [PO please insert the date: the date of entry into force of this Regulation].

3.Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 6, lid 3, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken. Het besluit tot intrekking beëindigt de delegatie van de in dat besluit genoemde bevoegdheid. Het wordt van kracht op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie of op een daarin genoemde latere datum. Het laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet.

4.Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn neergelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven.

5.Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, doet zij daarvan gelijktijdig kennisgeving aan het Europees Parlement en de Raad.

6.Een overeenkomstig artikel 6, lid 3, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad daartegen binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van die termijn de Commissie hebben meegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken. Die termijn wordt op initiatief van het Europees Parlement of de Raad met twee maanden verlengd.

Artikel 16

Evaluatie

Uiterlijk op … [PO, please insert the date: same day and month as the date of entry into force plus 5 years] evalueert de Commissie de gevolgen van deze verordening voor de werking van de interne markt en voor de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen, en legt zij een verslag over de belangrijkste bevindingen voor aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s.

Artikel 17

Inwerkingtreding en toepassing

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel,

FINANCIEEL EN DIGITAAL MEMORANDUM

Inhoud

1.KADER VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF

1.1.Benaming van het voorstel/initiatief

1.2.Betrokken beleidsterreinen

1.3.Doelstelling(en)

1.3.1.Algemene doelstelling(en)

1.3.2.Specifieke doelstelling(en)

1.3.3.Verwachte resultaten en gevolgen

1.3.4.Prestatie-indicatoren

1.4.Het voorstel/initiatief betreft:

1.5.Motivering van het voorstel/initiatief

1.5.1.Behoeften waarin op korte of lange termijn moet worden voorzien, met een gedetailleerd tijdschema voor de uitrol van het initiatief

1.5.2.Meerwaarde van het optreden van de EU (deze kan het resultaat zijn van verschillende factoren, bijvoorbeeld coördinatiewinst, rechtszekerheid, grotere doeltreffendheid of complementariteit). Voor de toepassing van dit punt wordt onder “meerwaarde van het optreden van de EU” verstaan de waarde die het optreden van de Unie oplevert boven op de waarde die door een optreden van alleen de lidstaten zou zijn gecreëerd.

1.5.3.Nuttige ervaring die bij soortgelijke activiteiten in het verleden is opgedaan

1.5.4.Verenigbaarheid met het meerjarig financieel kader en eventuele synergie met andere passende instrumenten

1.5.5.Beoordeling van de verschillende beschikbare financieringsopties, waaronder mogelijkheden voor herschikking

1.6.Duur van het voorstel/initiatief en van de financiële gevolgen ervan

1.7.Wijze(n) van uitvoering van de begroting

2.BEHEERSMAATREGELEN

2.1.Regels inzake het toezicht en de verslagen

2.2.Beheers- en controlesystemen

2.2.1.Rechtvaardiging van de voorgestelde wijzen van uitvoering van de begroting, uitvoeringsmechanismen voor financiering, betalingsvoorwaarden en controlestrategie

2.2.2.Informatie over de vastgestelde risico’s en het systeem of de systemen voor interne controle die zijn opgezet om die risico’s te beperken

2.2.3.Raming en motivering van de kosteneffectiviteit van de controles (verhouding tussen de controlekosten en de waarde van de desbetreffende financiële middelen) en evaluatie van het verwachte foutenrisico (bij betaling en bij afsluiting)

2.3.Maatregelen ter voorkoming van fraude en onregelmatigheden

3.GERAAMDE FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF

3.1.Rubrieken van het meerjarig financieel kader en betrokken begrotingsonderdelen voor uitgaven

3.2.Geraamde financiële gevolgen van het voorstel inzake kredieten

3.2.1.Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de beleidskredieten

3.2.1.1.Kredieten uit goedgekeurde begroting

3.2.2.Geraamde output, gefinancierd uit beleidskredieten (niet invullen voor gedecentraliseerde agentschappen)

3.2.3.Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de administratieve kredieten

3.2.3.1. Kredieten uit goedgekeurde begroting

3.2.4.Geraamde personeelsbehoeften

3.2.4.1.Gefinancierd uit goedgekeurde begroting

3.2.5.Overzicht van het geschatte effect op investeringen die met digitale technologie samenhangen

3.2.6.Verenigbaarheid met het huidige meerjarig financieel kader

3.2.7.Bijdragen van derden

3.3.Geraamde gevolgen voor de ontvangsten

4.Digitale dimensies

4.1. Voorschriften met digitale relevantie

4.2. Gegevens

4.3. Digitale oplossingen

4.4. Interoperabiliteitsbeoordeling

4.5. Maatregelen ter ondersteuning van de digitale uitvoering

1.KADER VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF 

1.1.Benaming van het voorstel/initiatief

1.2.Betrokken beleidsterreinen 

1.3.Doelstelling(en)

1.3.1.Algemene doelstelling(en)

1.3.2.Specifieke doelstelling(en)

1.3.3.Verwachte resultaten en gevolgen

Vermeld de gevolgen die het voorstel/initiatief zou moeten hebben op de begunstigden/doelgroepen.

1.3.4.Prestatie-indicatoren

Vermeld de indicatoren voor de monitoring van de voortgang en de beoordeling van de resultaten

1.4.Het voorstel/initiatief betreft: 

☒ een nieuwe actie

 een nieuwe actie na een proefproject/voorbereidende actie 19

 de verlenging van een bestaande actie

 de samenvoeging of ombuiging van een of meer acties naar een andere/een nieuwe actie

1.5.Motivering van het voorstel/initiatief 

1.5.1.Behoeften waarin op korte of lange termijn moet worden voorzien, met een gedetailleerd tijdschema voor de uitrol van het initiatief

1.5.2.Meerwaarde van het optreden van de EU (deze kan het resultaat zijn van verschillende factoren, bijvoorbeeld coördinatiewinst, rechtszekerheid, grotere doeltreffendheid of complementariteit). Voor de toepassing van dit punt wordt onder “meerwaarde van het optreden van de EU” verstaan de waarde die het optreden van de Unie oplevert boven op de waarde die door een optreden van alleen de lidstaten zou zijn gecreëerd.

1.5.3.Nuttige ervaring die bij soortgelijke activiteiten in het verleden is opgedaan

1.5.4.Verenigbaarheid met het meerjarig financieel kader en eventuele synergie met andere passende instrumenten

1.5.5.Beoordeling van de verschillende beschikbare financieringsopties, waaronder mogelijkheden voor herschikking

1.6.Duur van het voorstel/initiatief en van de financiële gevolgen ervan

☐    beperkte duur

–☐    van kracht vanaf [DD/MM]JJJJ tot en met [DD/MM]JJJJ

–    financiële gevolgen vanaf JJJJ tot en met JJJJ voor vastleggingskredieten en vanaf JJJJ tot en met JJJJ voor betalingskredieten.

☒ onbeperkte duur vanaf twintig dagen na de bekendmaking van het voorstel in het Publicatieblad,

–Uitvoering als

–gevolgd door een volledige uitvoering.

1.7.Wijze(n) van uitvoering van de begroting 20  

☒ Direct beheer door de Commissie

–☒ door haar diensten, waaronder het personeel in de delegaties van de Unie

–    door de uitvoerende agentschappen

 Gedeeld beheer met de lidstaten

 Indirect beheer door begrotingsuitvoeringstaken toe te vertrouwen aan:

– derde landen of de door hen aangewezen organen

– internationale organisaties en hun agentschappen (geef aan welke)

– de Europese Investeringsbank en het Europees Investeringsfonds

– de in de artikelen 70 en 71 van het Financieel Reglement bedoelde organen

– publiekrechtelijke organen

– privaatrechtelijke organen met een openbaredienstverleningstaak, voor zover zij zijn voorzien van voldoende financiële garanties

– privaatrechtelijke organen van een lidstaat, waaraan de uitvoering van een publiek-privaat partnerschap is toevertrouwd en die zijn voorzien van voldoende financiële garanties

– organen waaraan of personen aan wie de uitvoering van specifieke maatregelen op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in het kader van titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie is toevertrouwd en die worden genoemd in de betrokken basishandeling

– in een lidstaat gevestigde organen die onder het privaatrecht van een lidstaat of onder het Unierecht vallen en die in aanmerking komen om overeenkomstig sectorspecifieke regelgeving te worden belast met de uitvoering van middelen van de Unie of begrotingsgaranties, voor zover dergelijke organen onder zeggenschap staan van publiekrechtelijke organen of privaatrechtelijke organen met een openbaredienstverleningstaak, en beschikken over voldoende financiële garanties in de vorm van hoofdelijke aansprakelijkheid van de controlerende organen of gelijkwaardige financiële garanties, die voor elke actie beperkt kunnen blijven tot het maximumbedrag van de steun van de Unie.

Opmerkingen

2.BEHEERSMAATREGELEN 

2.1.Regels inzake het toezicht en de verslagen 

2.2.Beheers- en controlesystemen 

2.2.1.Rechtvaardiging van de voorgestelde wijzen van uitvoering van de begroting, uitvoeringsmechanismen voor financiering, betalingsvoorwaarden en controlestrategie

2.2.2.Informatie over de vastgestelde risico’s en het systeem of de systemen voor interne controle die zijn opgezet om die risico’s te beperken

2.2.3.Raming en motivering van de kosteneffectiviteit van de controles (verhouding tussen de controlekosten en de waarde van de desbetreffende financiële middelen) en evaluatie van het verwachte foutenrisico (bij betaling en bij afsluiting) 

2.3.Maatregelen ter voorkoming van fraude en onregelmatigheden 

3.GERAAMDE FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF 

De geraamde gevolgen voor de uitgaven en het personeelsbestand voor 2028 en daarna worden louter ter illustratie verstrekt en lopen niet vooruit op het volgende meerjarig financieel kader. De financieringsbron en de omvang van de financiële vastlegging van de Unie voor de periode na 2027 blijven afhankelijk van het resultaat van de interinstitutionele onderhandelingen over het MFK 2028-2034 en zullen daarna worden vastgesteld via de jaarlijkse begrotingsprocedure. Alle kredieten en personeelstoewijzingen vanaf 2028 zijn indicatief.

3.1.Rubrieken van het meerjarig financieel kader en betrokken begrotingsonderdelen voor uitgaven 

·Bestaande begrotingsonderdelen

In volgorde van de rubrieken van het meerjarig financieel kader en de begrotingsonderdelen.

3.2.Geraamde financiële gevolgen van het voorstel inzake kredieten 

3.2.1.Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de beleidskredieten 

–    Voor het voorstel/initiatief zijn geen beleidskredieten nodig

–☒    Voor het voorstel/initiatief zijn beleidskredieten nodig, zoals hieronder nader wordt beschreven

3.2.1.1.Kredieten uit goedgekeurde begroting

in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

De geraamde gevolgen voor de uitgaven en het personeelsbestand voor 2028 en daarna worden louter ter illustratie verstrekt en lopen niet vooruit op het volgende meerjarig financieel kader. De financieringsbron en de omvang van de financiële vastlegging van de Unie voor de periode na 2027 blijven afhankelijk van het resultaat van de interinstitutionele onderhandelingen over het MFK 2028-2034 en zullen daarna worden vastgesteld via de jaarlijkse begrotingsprocedure. Alle kredieten en personeelstoewijzingen vanaf 2028 zijn indicatief.

3.2.2.Geraamde output, gefinancierd uit beleidskredieten (niet invullen voor gedecentraliseerde agentschappen)

Vastleggingskredieten, in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

3.2.3.Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de administratieve kredieten 

–☐ Voor het voorstel/initiatief zijn geen administratieve kredieten nodig

–☒    Voor het voorstel/initiatief zijn administratieve kredieten nodig, zoals hieronder nader wordt beschreven

3.2.3.1. Kredieten uit goedgekeurde begroting

De benodigde kredieten voor personeel en andere administratieve uitgaven zullen worden gefinancierd uit de kredieten van het DG die reeds voor het beheer van deze actie zijn toegewezen en/of binnen het DG zijn herverdeeld, eventueel aangevuld met middelen die in het kader van de jaarlijkse toewijzingsprocedure met inachtneming van de budgettaire beperkingen aan het beherende DG kunnen worden toegewezen.

3.2.4.Geraamde personeelsbehoeften 

–    Voor het voorstel/initiatief zijn geen personele middelen nodig

–☒    Voor het voorstel/initiatief zijn personele middelen nodig, zoals hieronder nader wordt beschreven

3.2.4.1.Gefinancierd uit goedgekeurde begroting

Raming in voltijdequivalenten (vte’s) 31

Aantal personeelsleden dat nodig is voor de uitvoering van het voorstel (in vte’s):

Beschrijving van de uit te voeren taken door:

De geraamde gevolgen voor de uitgaven en het personeelsbestand voor 2028 en daarna worden louter ter illustratie verstrekt en lopen niet vooruit op het volgende meerjarig financieel kader. De financieringsbron en de omvang van de financiële vastlegging van de Unie voor de periode na 2027 blijven afhankelijk van het resultaat van de interinstitutionele onderhandelingen over het MFK 2028-2034 en zullen daarna worden vastgesteld via de jaarlijkse begrotingsprocedure. Alle kredieten en personeelstoewijzingen vanaf 2028 zijn indicatief.

3.2.5.Overzicht van het geschatte effect op investeringen die met digitale technologie samenhangen

Verplicht: in onderstaande tabel moet de beste schatting worden gegeven van de met digitale technologie samenhangende investeringen die uit het voorstel/initiatief voortvloeien.

De kredieten onder rubriek 4 moeten in uitzonderlijke gevallen in het desbetreffende onderdeel worden opgenomen, indien vereist voor de uitvoering van het voorstel/initiatief.

De kredieten onder de rubrieken 1 t/m 3 moeten worden weergegeven als “IT-beleidsuitgaven inzake operationele programma’s”. Deze uitgaven betreffen het operationele budget dat gebruikt moet worden voor hergebruik, koop of ontwikkeling van IT-platformen of tools die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van het initiatief, alsook daarmee verband houdende investeringen (bv. licenties, studies, gegevensopslag enz.). De in deze tabel vermelde informatie moet in overeenstemming zijn met de gegevens in deel 4, “Digitale dimensies”.

3.2.6.Verenigbaarheid met het huidige meerjarig financieel kader 

Het voorstel/initiatief:

–☒    kan volledig worden gefinancierd door middel van herschikking binnen de relevante rubriek van het meerjarig financieel kader (MFK);

–Herschikking tussen DG’s is nodig om te voorzien in de ondersteuning voor DG Energie om de in punt 1.5.1 beschreven taken te kunnen uitvoeren.    vereist een beroep op de niet-toegewezen marge in de desbetreffende rubriek van het MFK en/of op de speciale instrumenten zoals gedefinieerd in de MFK-verordening

–    vereist een herziening van het MFK

3.2.7.Bijdragen van derden 

Het voorstel/initiatief:

–☒    voorziet niet in medefinanciering door derden;

–    voorziet in medefinanciering door derden, zoals hieronder wordt geraamd:

Kredieten in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

 
3.3.    Geraamde gevolgen voor de ontvangsten 

–☒    Het voorstel/initiatief heeft geen financiële gevolgen voor de ontvangsten

–    Het voorstel/initiatief heeft de hieronder beschreven financiële gevolgen:

–    voor de eigen middelen

–    voor overige ontvangsten

–    geef aan of de ontvangsten worden toegewezen aan de begrotingsonderdelen voor uitgaven

in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

Vermeld voor de toegewezen ontvangsten de betrokken begrotingsonderdelen voor uitgaven.

Andere opmerkingen (bv. over de methode/formule voor de berekening van de gevolgen voor de ontvangsten of andere informatie).

4.Digitale dimensies

4.1. Voorschriften met digitale relevantie

4.2. Gegevens

Afstemming op Europese datastrategie

Afstemming op eenmaligheidsbeginsel

Datastromen

4.3. Digitale oplossingen

Digitale oplossing 1

4.4. Interoperabiliteitsbeoordeling

Digitale overheidsdienst 1

4.5. Maatregelen ter ondersteuning van de digitale uitvoering

(1)    Von der Leyen, U., “De keuze van Europa — Politieke beleidslijnen voor de volgende Europese Commissie 2024-2029”, website van de Europese Commissie, 18 juli 2024, beschikbaar op: https://commission.europa.eu/document/download/e6cd4328-673c-4e7a-8683-f63ffb2cf648_nl?filename=Political%20Guidelines%202024-2029_NL.pdf.

(2)    Europese Raad, “Conclusies van de Europese Raad van 23 oktober 2025”, website van de Europese Raad, 23 oktober 2025, geraadpleegd op 13 april 2026, beschikbaar op: https://www.consilium.europa.eu/nl/press/press-releases/2025/10/23/european-council-conclusions-23-october-2025/.

(3)    Europees Parlement, Resolutie van het Europees Parlement van 10 maart 2026 over de huisvestingscrisis in de Europese Unie en het voorstellen van oplossingen voor fatsoenlijke, duurzame en betaalbare huisvesting, 10 maart 2026, geraadpleegd op 10 april 2026, beschikbaar op: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-10-2026-0064_NL.html.

(4)    Europese Commissie, Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’ s, “Het Europees plan voor betaalbaar wonen” (COM(2025) 1025 final, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52025DC1025).

(5)    https://housing.ec.europa.eu/document/download/2ad4c9f2-602b-43ba-9ed9-f2ee059cf97_en?filename=0_1.pdf.

(6)    Verordening (EU) 2024/1028 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het verzamelen en delen van gegevens met betrekking tot kortetermijnverhuur van accommodatie en tot wijziging van Verordening (EU) 2018/1724 (PB L, 2024/1028, 29.4.2024, ELI: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1028/oj/nld).

(7)    Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende diensten op de interne markt (PB L 376 van 27.12.2006, blz. 36, ELI: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2006/123/oj).

(8)    Richtlijn 2000/31/EG van het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2000 betreffende bepaalde juridische aspecten van de diensten van de informatiemaatschappij, met name de elektronische handel, in de interne markt (“richtlijn inzake elektronische handel”) (PB L 178 van 17.7.2000, blz. 1, ELI: https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2000/31/oj/nld).

(9)    Verordening (EU) 2022/2065 van het Europees Parlement en de Raad van 19 oktober 2022 betreffende een eengemaakte markt voor digitale diensten en tot wijziging van Richtlijn 2000/31/EG (digitaledienstenverordening) (PB L 277 van 27.10.2022, blz. 1, ELI: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2022/2065/oj/nld).

(10)    PB C, , blz. .

(11)    PB C, , blz. .

(12)    SWD(2025) 1053 final van 16 december 2025.

(13)    Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende diensten op de interne markt (PB L 376 van 27.12.2006, blz. 36, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2006/123/oj ).

(14)    Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (PB L 176 van 27.6.2013, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/575/oj).

(15)    Richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende toegang tot het bedrijf van kredietinstellingen en het prudentieel toezicht op kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, tot wijziging van Richtlijn 2002/87/EG en tot intrekking van de Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG (PB L 176 van 27.6.2013, blz. 338, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2013/36/oj).

(16)    PB L, , , blz. .

(17)    Verordening (EU) 2024/1028 van het Europees Parlement en de Raad van 11 april 2024 betreffende het verzamelen en delen van gegevens met betrekking tot diensten voor kortetermijnverhuur van accommodatie en tot wijziging van Verordening (EU) 2018/1724 (PB L, 2024/1028, 29.4.2024, ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1028/oj ).

(18)    PB L 123 van 12.5.2016, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_interinstit/2016/512/oj .

(19)    In de zin van artikel 58, lid 2, punt a) of b), van het Financieel Reglement.

(20)    Nadere gegevens over de wijzen van uitvoering van de begroting en verwijzingen naar het Financieel Reglement zijn beschikbaar op BUDGpedia: https://myintracomm.ec.europa.eu/corp/budget/financial-rules/budget-implementation/Pages/implementation-methods.aspx .

(21)    GK = gesplitste kredieten/NGK = niet-gesplitste kredieten.

(22)    EVA: Europese Vrijhandelsassociatie.

(23)    Kandidaat-lidstaten en, in voorkomend geval, aspirant-kandidaten van de Westelijke Balkan.

(24)    De in 2027 benodigde kredieten zullen volledig worden gefinancierd door middel van herschikking binnen de desbetreffende bestaande programma’s in de rubrieken 1, 2 en 3 van het meerjarig financieel kader. De geraamde kredieten voor 2028 zijn indicatief; de financieringsbron en de reikwijdte blijven afhankelijk van de uitkomst van de interinstitutionele onderhandelingen over het meerjarig financieel kader 2028-2034.

(25)    De in 2027 benodigde kredieten zullen volledig worden gefinancierd door middel van herschikking binnen de relevante bestaande programma’s in de rubrieken 1, 2 en 3 van het meerjarig financieel kader, met name onder hoofdstuk 03.02 (Programma voor de interne markt) voor Mapadomo en begrotingsonderdeel 06.200401 voor het onderhoud van Mapadomo. De geraamde kredieten voor 2028 zijn indicatief; de financieringsbron en de reikwijdte blijven afhankelijk van de uitkomst van de interinstitutionele onderhandelingen over het meerjarig financieel kader 2028-2034.

(26)    Technische en/of administratieve bijstand en uitgaven ter ondersteuning van de uitvoering van programma’s en/of acties van de EU (vroegere “BA”-onderdelen), onderzoek onder contract, eigen onderzoek.

(27)    De benodigde kredieten moeten worden bepaald aan de hand van de gemiddelde jaarlijkse kostencijfers die beschikbaar zijn op de desbetreffende BUDGpedia-webpagina.

(28)    Rubrieken 1 tot en met 7 in 2027.

(29)    Outputs zijn de te verstrekken producten en diensten (bv. aantal gefinancierde studentenuitwisselingen, aantal km aangelegde wegen enz.).

(30)    Zoals beschreven in punt 1.3.2. “Specifieke doelstellingen”.

(31)    Specificeer onder de tabel hoeveel vte’s binnen het aangegeven aantal reeds zijn toegewezen voor het beheer van de actie en/of binnen uw DG kunnen worden herverdeeld en wat uw nettobehoeften zijn.

(32)    Voor traditionele eigen middelen (douanerechten en suikerheffingen) moeten nettobedragen worden vermeld, d.w.z. na aftrek van 10 % aan inningskosten, zoals voorgesteld in COM(2025) 574.

EUROPESE COMMISSIE

Brussel, 9.9.2026

COM(2026) 599 final

BIJLAGE

bij Voorstel voor een

VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

tot vaststelling van een kader voor maatregelen in de lidstaten ter waarborging van de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen (verordening betaalbaar wonen)

{SEC(2026) 599 final} - {SWD(2026) 605 final} - {SWD(2026) 606 final} - {SWD(2026) 607 final}

BIJLAGE

Berekening van de prijs-inkomensverhouding met betrekking tot de dataset van de Commissie

1.    Representatieve huizenprijzen worden berekend aan de hand van de gemiddelde transactieprijs van een woning in het betrokken gebied, uitgedrukt in euro, op NUTS 3-niveau overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1059/2003 van het Europees Parlement en de Raad 1 .

2.    Voor het representatieve inkomen per hoofd van de bevolking verstrekt de Commissie jaarlijkse tijdreeksen van het netto beschikbare inkomen van particuliere huishoudens per hoofd van de bevolking, uitgedrukt in euro, op basis van gegevens van Eurostat op NUTS 2-niveau of gelijkwaardige prognoses.

3.    De twee drempels voor de verhouding prijs/inkomen voor de toepassing van artikel 6 worden berekend op basis van de meest recente beschikbare jaarlijkse waarnemingen. Op basis van deze statistische analyse zijn de drempels vastgesteld op respectievelijk 8 en 10 jaar inkomen per hoofd van de bevolking dat nodig is voor de aankoop van een bestaande woning van gemiddelde omvang in het woningenbestand van het betrokken gebied.

(1)    Verordening (EG) nr. 1059/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 26 mei 2003 betreffende de opstelling van een gemeenschappelijke nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek (NUTS) (PB L 154 van 21.6.2003, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2003/1059/oj).