EUROPESE COMMISSIE

Brussel, 3.9.2025

COM(2025) 476 final

2025/0268(NLE)

Voorstel voor een

VERORDENING VAN DE RAAD

tot vaststelling van het bijstandsprogramma voor de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina in Litouwen voor de periode 2028-2034 en tot intrekking van Verordening (EU) 2021/101

{SWD(2025) 255 final} - {SWD(2025) 256 final}

TOELICHTING

1.ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

•Motivering en doel van het voorstel

Het programma is sinds het begin van de jaren 2000 in verschillende financiële programmeringsperioden uitgevoerd en volgens de lopende herziening van het ontmantelingsplan zouden de werkzaamheden in 2049 moeten worden beëindigd. De ontmanteling van deze reactoren is een baanbrekende activiteit met technologische uitdagingen zoals de ontmanteling van de grafietkern en het daaropvolgende beheer van aanzienlijke hoeveelheden bestraald grafiet.

Het programma staat op het punt een aantal belangrijke mijlpalen te bereiken, met behulp van financiering uit hoofde van het meerjarig financieel kader 2021-2027. Het betreft onder meer: i) de voltooiing van de ontmanteling van het bovenste en onderste deel van de reactorkern van reactor 1; ii) de start van de overeenkomst voor de ontmanteling van centrale delen van reactorkernen, en iii) de start van de overeenkomst voor het ontwerp en de aanleg van de tijdelijke opslagfaciliteit voor grafiet. Er zal evenwel een aanzienlijk bedrag aan extra financiering nodig zijn om de resterende belangrijke kwesties op het gebied van radiologische veiligheid in verband met de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina aan te pakken.

Het programma vindt zijn oorsprong in de onderhandelingen over de toetreding van Litouwen tot de Europese Unie. Litouwen heeft zich ertoe verbonden de beide kernreactoren volgens Sovjetontwerp te sluiten en vervolgens te ontmantelen tegen een gemeenschappelijk overeengekomen datum. Die verbintenis maakt onderdeel uit van het Toetredingsverdrag met Litouwen 1 . Uit solidariteit, en erkennend dat de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina een onderneming van lange adem is die gepaard gaat met een uitzonderlijke financiële last, heeft de Europese Unie zich in Protocol nr. 4 bij het Toetredingsverdrag met Litouwen 2 ertoe verbonden adequate financiële bijstand te verlenen voor de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina, op basis van de feitelijke betalingsbehoeften en absorptiecapaciteit.

•Verenigbaarheid met bestaande bepalingen op het beleidsterrein

•Verenigbaarheid met andere beleidsterreinen van de Unie

2.RECHTSGRONDSLAG, SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID

•Rechtsgrondslag

•Subsidiariteit (bij niet-exclusieve bevoegdheid)

•Evenredigheid

In het volgende meerjarig financieel kader (2028-2034) zal het programma worden toegespitst op de uitdagingen op het gebied van radiologische veiligheid die gepaard gaan met de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina en waarmee de grootste EU-meerwaarde kan worden bereikt (d.w.z. een geleidelijke daling van het radioactieve stralingsniveau voor de werknemers, de bevolking en het milieu in Litouwen, maar ook in de EU als geheel).

•Keuze van het instrument

3.EVALUATIE, RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDEN EN EFFECTBEOORDELING

•Evaluatie van bestaande wetgeving en controle van de resultaatgerichtheid ervan

i)een grotere betrokkenheid van de lidstaat en een grotere rol in het beheer, in combinatie met meer verantwoordingsplicht voor het ontmantelingsbedrijf (eindbegunstigde);

ii)de stroomlijning van procedures met het oog op een snellere en efficiëntere beheerscyclus;

iii)een betere afstemming op de prestaties van andere ontmantelingsprogramma’s.

•Raadpleging van belanghebbenden

Aan de voorstellen voor EU-programma’s in het volgende meerjarig financieel kader (2028-2034) zijn zeven openbare raadplegingen voorafgegaan, onder meer over EU-financiering voor de eengemaakte markt en samenwerking tussen nationale autoriteiten, EU-financiering voor concurrentievermogen en de uitvoering van EU-financiering met lidstaten en regio’s. De raadplegingen waren gericht op een breed scala aan belanghebbenden, waaronder het grote publiek, ondernemingen, kleine en middelgrote ondernemingen, overheidsinstanties, ontvangers van EU-financiering, maatschappelijke organisaties, de academische wereld en internationale belanghebbenden.

•Bijeenbrengen en gebruik van expertise

•Effectbeoordeling

–een hefboomeffect van de EU op het gebied van veiligheidsdoelstellingen;

–zoveel mogelijk opgedane kennis voor de ontmanteling van kernreactoren in de EU en daarbuiten.

•Resultaatgerichtheid en vereenvoudiging

•Grondrechten

4.GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

5.OVERIGE ELEMENTEN

•Uitvoeringsplanning en regelingen betreffende controle, evaluatie en rapportage

•Artikelsgewijze toelichting

2025/0268 (NLE)

Voorstel voor een

VERORDENING VAN DE RAAD

tot vaststelling van het bijstandsprogramma voor de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina in Litouwen voor de periode 2028-2034 en tot intrekking van Verordening (EU) 2021/101

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien de Toetredingsakte van 2003, en met name artikel 3, lid 2, van het daaraan gehechte Protocol nr. 4,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1)Volgens Protocol nr. 4 bij de Toetredingsakte van 2003 11 betreffende de kerncentrale van Ignalina, heeft Litouwen zich ertoe verbonden de eenheden 1 en 2 van de kerncentrale van Ignalina uiterlijk op respectievelijk 31 december 2004 en 31 december 2009 te sluiten en deze eenheden vervolgens te ontmantelen.

(2)In overeenstemming met de verplichtingen van de toetredingsakte en met steun van de Unie heeft Litouwen de beide eenheden binnen de respectieve termijnen gesloten en aanzienlijke vooruitgang geboekt met de ontmanteling ervan. De werkzaamheden om het niveau van stralingsrisico nog verder naar beneden te brengen, moeten worden voortgezet. Op basis van de beschikbare ramingen zijn voor dit doel na 2027 extra financiële middelen nodig.

(3)De ontmanteling van de kerncentrale die onder deze verordening valt, moet worden uitgevoerd overeenkomstig de wetgeving van de Unie inzake nucleaire veiligheid, namelijk Richtlijn 2009/71/Euratom van de Raad 12 , en de wetgeving inzake afvalbeheer, namelijk Richtlijn 2011/70/Euratom van de Raad 13 . Overeenkomstig deze wetgeving blijft Litouwen de eindverantwoordelijkheid dragen voor de nucleaire veiligheid en het veilige beheer van verbruikte splijtstof en kernafval.

(4)In Protocol nr. 4 bij de Toetredingsakte van 2003 is bepaald dat de Unie zich er rekenschap van geeft dat het vervroegd sluiten en vervolgens ontmantelen van de kerncentrale van Ignalina — die is uitgerust met twee van de voormalige Sovjet-Unie geërfde reactoren van het RBMK-type met een vermogen van 1 500 MW — een ongekend grootscheepse onderneming is die voor Litouwen uitzonderlijke financiële lasten met zich meebrengt die niet in verhouding staan tot de omvang en de economische draagkracht van het land en dat zij haar via het bijstandsprogramma voor de ontmanteling van nucleaire installaties van de kerncentrale van Ignalina in Litouwen (hierna “het programma” genoemd) verleende steun na 2006 ononderbroken moet voortzetten en verlengen voor de periode van de volgende financiële vooruitzichten.

(5)Bij deze verordening wordt een indicatieve financiële toewijzing voor het programma vastgesteld.

(6)Bij de uitvoering van het programma zullen de consistentie, samenhang en synergieën van het programma met andere beleidslijnen en programma’s van de Unie, met name het instrument voor samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid en ontmanteling [XXX] 14 worden verzekerd.

(7)Uit recente ervaring is gebleken dat er in een snel veranderende economische, sociale en geopolitieke omgeving behoefte is aan een flexibeler meerjarig financieel kader en flexibeler uitgavenprogramma’s van de Unie. Daartoe, en in overeenstemming met de doelstellingen van het programma, moet bij de financiering voldoende rekening worden gehouden met de veranderende beleidsbehoeften en prioriteiten van de Unie zoals vastgesteld in relevante documenten die door de Commissie zijn gepubliceerd, in resoluties van het Europees Parlement en in conclusies van de Raad, en moet tegelijkertijd worden gezorgd voor voldoende voorspelbaarheid voor de uitvoering van de begroting.

(8)Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 van het Europees Parlement en de Raad 15 is op het programma van toepassing. Zij legt de regels vast voor de opstelling en uitvoering van de algemene begroting van de Europese Unie, met inbegrip van de regels voor subsidies, prijzen, niet-financiële schenkingen, aanbestedingen, indirect beheer, financiële bijstand, financieringsinstrumenten en begrotingsgaranties.

(9)Overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) 2024/2509, Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad 16 , Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad 17 , Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad 18 en Verordening (EU) 2017/1939 van de Raad 19 moeten de financiële belangen van de Unie worden beschermd door evenredige maatregelen, met inbegrip van voorkoming, opsporing, correctie en onderzoek van onregelmatigheden en fraude, terugvordering van verloren gegane, onverschuldigd betaalde of onjuist bestede financiële middelen alsook, in voorkomend geval, oplegging van administratieve sancties. In het bijzonder kan het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 en Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 onderzoeken, met inbegrip van controles en verificaties ter plaatse, uitvoeren om vast te stellen of er sprake is van fraude, corruptie of andere onwettige activiteiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad. Overeenkomstig Verordening (EU) 2017/1939 kan het Europees Openbaar Ministerie (EOM) overgaan tot onderzoek en vervolging van fraude en andere onwettige activiteiten waardoor de financiële belangen van de Unie worden geschaad in de zin van Richtlijn (EU) 2017/1371 van het Europees Parlement en de Raad 20 . Personen of entiteiten die middelen van de Unie ontvangen, moeten overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 ten volle meewerken aan de bescherming van de financiële belangen van de Unie, de nodige rechten en toegang verlenen aan de Commissie, OLAF, het EOM en de Europese Rekenkamer en ervoor zorgen dat derden die betrokken zijn bij de uitvoering van middelen van de Unie gelijkwaardige rechten verlenen.

(10)Het programma moet worden uitgevoerd overeenkomstig Verordening (EU) [XXX] 21 van het Europees Parlement en de Raad [de prestatieverordening], waarin de regels voor het traceren van uitgaven en het prestatiekader voor de begroting zijn vastgesteld, met inbegrip van regels voor het waarborgen van een uniforme toepassing van de beginselen van “geen ernstige afbreuk doen” en gendergelijkheid als bedoeld in respectievelijk artikel 33, lid 2, punten d) en f), van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509, regels voor de monitoring en rapportage van de prestaties van programma’s en activiteiten van de Unie, regels voor de oprichting van een financieringsportaal van de Unie, regels voor de evaluatie van de programma’s, alsook andere horizontale bepalingen die van toepassing zijn op alle programma’s van de Unie, zoals die inzake informatie, communicatie en zichtbaarheid.

(11)Deze verordening laat het resultaat onverlet van eventuele toekomstige staatssteunprocedures die kunnen worden ingeleid overeenkomstig de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).

(12)De financiering op grond van deze verordening moet gericht zijn op activiteiten ter verwezenlijking van de veiligheidsdoelstellingen van de ontmanteling.

(13)Het programma moet betrekking hebben op het tot stand brengen van kennis en het delen van ervaring. In het kader van het programma opgedane kennis en ervaring en geleerde lessen in verband met het nucleaire ontmantelingsproces en het beheer van kernafval moeten in de Unie worden verspreid, in coördinatie en synergie met de kerninstallaties van de Commissie op de locaties van het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (“JRC”); zulke maatregelen leveren namelijk de grootste EU-meerwaarde op en dragen bij tot de veiligheid van de werknemers en de bevolking in het algemeen, alsook tot de bescherming van het milieu. De reikwijdte, procedure en economische aspecten van de samenwerking moeten nader worden beschreven in meerjarige werkprogramma’s en kunnen ook het voorwerp zijn van overeenkomsten tussen de lidstaten onderling of tussen de lidstaten en de Commissie.

(14)Het JRC moet de verspreiding van kennis inzake de ontmanteling van kerncentrales onder verschillende belanghebbenden in de Unie op gecoördineerde wijze faciliteren, bijvoorbeeld door het verrichten van marktanalyses, evaluaties en beoordelingen van kennisbehoeften in de Unie en, waar relevant, in derde landen, het uitstippelen van mogelijke koersen voor samenwerking, het in kaart brengen van geïnteresseerde belanghebbenden en omgevingen waarin de bij de uitvoering van het Programma tot stand gebrachte kennis de grootste meerwaarde zou opleveren, en het ontwikkelen van formats voor kennisdeling. De verspreiding van tot stand gebrachte kennis moet door het JRC worden gefinancierd. Elke lidstaat moet de mogelijkheid hebben het tot stand brengen van betrekkingen en uitwisselingen met het oog op kennisverspreiding te initiëren. Waar relevant zouden derde landen bij dergelijke uitwisselingen kunnen worden betrokken, in samenhang met en als aanvulling op de acties die worden uitgevoerd in het kader van Verordening [XXX] van het Europees Parlement en de Raad 22 [Europa in de wereld] en Verordening [XXX] van de Raad 23 [INSC-D].

(15)Bij de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina dient gebruik te worden gemaakt van de beste technische expertise die beschikbaar is, rekening houdend met de aard en de technische specificaties van de te ontmantelen installaties, zodat de veiligheid en de grootst mogelijke doeltreffendheid worden gewaarborgd en internationale beste praktijken in acht worden genomen.

(16)Een efficiëntere uitvoering van het programma moet worden bereikt door een evenredige vermindering van het aantal werknemers dat betrokken is bij de ontmantelingsactiviteiten in de kerncentrale van Ignalina. Gelet op de geplande ontmantelingswerkzaamheden voor 2028-2034 en de keuze van de kerncentrale van Ignalina om de volledige ontmanteling van de centrale zones van de reactorschacht uit te besteden, moet het aantal werknemers dat betrokken is bij de ontmantelingsactiviteiten met ten minste één derde worden verlaagd ten opzichte van het aantal voltijdequivalenten (vte’s) aan het einde van2024.

(17)Litouwen en de Commissie moeten voor een effectieve monitoring en controle van het verloop van het ontmantelingsproces zorgen om te waarborgen dat de in het kader van deze verordening toegewezen financiering zo veel mogelijk EU-meerwaarde oplevert, ook al ligt de eindverantwoordelijkheid voor de ontmanteling bij Litouwen. De monitoring en controle omvatten doeltreffende voortgangsmetingen en de vaststelling van corrigerende maatregelen indien nodig. Daartoe is in het kader van de overeenkomstig artikel 9 van Verordening (EU) 2021/101 van de Raad 24 goedgekeurde werkprogramma’s een comité met monitorings- en informatietaken in het leven geroepen dat wordt voorgezeten door een vertegenwoordiger van de Commissie en een vertegenwoordiger van Litouwen.

(18)Het bedrag van de aan het programma toegewezen kredieten alsmede de programmalooptijd moeten op basis van de resultaten van een uitvoeringsverslag kunnen worden herzien.

(19)Activiteiten die in het kader van deze verordening worden medegefinancierd, moeten worden vastgesteld binnen de begrenzingen als bepaald door het ontmantelingsplan dat door Litouwen is ingediend overeenkomstig Verordening (Euratom) nr. 1369/2013 25 en de latere herzieningen daarvan. In het ontmantelingsplan zijn de reikwijdte van het programma, de eindtoestand van volledige ontmanteling en de einddatum vastgesteld en komen de ontmantelingsactiviteiten, het bijbehorende tijdsschema, de kosten en de benodigde personele middelen aan bod. In geval van belangrijke gebeurtenissen die gevolgen hebben voor de inhoud van het ontmantelingsplan, dient Litouwen in voorkomend geval, in overeenstemming met de bepalingen van het Litouwse recht of binnen een kortere termijn, een bijgewerkte versie van het plan aan de Commissie voor te leggen ter overweging bij de voorbereiding van de meerjarige werkprogramma’s.

(20)Activiteiten uit hoofde van het programma moeten worden uitgevoerd met een gezamenlijke financiële inspanning van de Unie en van Litouwen. Er is een maximumdrempel voor medefinanciering door de Unie vastgesteld in overeenstemming met de medefinanciering in het kader van de voorgaande programma’s. Rekening houdend met de praktijk van vergelijkbare programma’s van de Unie en de sterkere Litouwse economie sinds het begin van het programma tot het einde van de uitvoering van de maatregelen die in het kader van deze verordening worden gefinancierd, mag het medefinancieringspercentage van de Unie niet hoger liggen dan 86 % van de in aanmerking komende kosten. De resterende medefinanciering moet door Litouwen en uit andere bronnen dan de begroting van de Unie worden verstrekt, bijvoorbeeld internationale financiële instellingen en andere donoren.

(21)Er is rekening gehouden met Speciaal verslag nr. 22/2016 van de Rekenkamer 26 , met de aanbevelingen van dat verslag en met het antwoord daarop van de Commissie.

(22)Het programma valt binnen de werkingssfeer van het nationale programma van Litouwen op grond van Richtlijn 2011/70/Euratom.

(23)Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van de doelstellingen van het programma te waarborgen, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad 27 .

(24)De wijzen van uitvoering en de vormen van Uniefinanciering in deze verordening moeten worden gekozen op grond van het vermogen om de specifieke doelstellingen van de acties te verwezenlijken en resultaten op te leveren, met name rekening houdend met de controlekosten, de administratieve lasten en het verwachte risico van niet-naleving. Daarbij moet het gebruik van vaste bedragen, financiering volgens een vast percentage en eenheidskosten worden overwogen, alsmede niet aan de kosten gekoppelde financiering als bedoeld in artikel 125, lid 1, punt a); van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509.

(25)Het programma vervangt het bij Verordening (EU) 2021/101 vastgestelde programma voor de periode van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2027. Deze verordening dient derhalve te worden ingetrokken,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Voorwerp

Deze verordening stelt het bijstandsprogramma voor de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina in Litouwen (het “programma”) vast en bepaalt de doelstellingen van het programma, de begroting ervan voor de periode van 1 januari 2028 tot en met 31 december 2034, de vormen van financiering van de Unie en de regels voor het verlenen van dergelijke financiering.

Artikel 2

Definities

Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:

1)“ontmanteling”: administratieve en technische maatregelen waardoor het regulerende toezicht op een nucleaire faciliteit geheel of gedeeltelijk kan worden opgeheven, en die gericht zijn op het waarborgen van de langdurige bescherming van het publiek en het milieu, onder meer door de niveaus van residuele radionucliden in de materialen en op het terrein van de faciliteit te verlagen;

2)“ontmantelingsplan”: een document met gedetailleerde informatie over de voorgestelde ontmanteling, waarin de gekozen ontmantelingsstrategie wordt uiteengezet; het tijdpad, het type en de volgorde van de ontmantelingsactiviteiten; de toegepaste strategie voor afvalbeheer, met inbegrip van vrijgave; de voorgestelde eindtoestand; de opslag en berging van het afval van de ontmanteling; het tijdschema van de ontmanteling; de kostenramingen voor de voltooiing van de ontmanteling; en de doelstellingen, verwachte resultaten, mijlpalen, streefdatums en bijbehorende kernindicatoren voor de ontmanteling, waaronder indicatoren op basis van “earned value”. Het plan wordt opgesteld door de vergunninghouder van de nucleaire faciliteit en wordt opgenomen in de meerjarige werkprogramma’s van het programma.

Artikel 3

Doelstellingen van het programma

1.De algemene doelstellingen van het programma zijn:

a)Litouwen bij te staan bij de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina, waarbij speciaal de nadruk wordt gelegd op het beheer van uitdagingen op het gebied van de radiologische veiligheid en het optimaliseren van de efficiëntie van de uitvoering van het programma door een evenredige vermindering van het aantal werknemers;

b)kennis tot stand te brengen met betrekking tot het nucleaire ontmantelingsproces en het beheer van radioactief afval dat wordt voortgebracht door ontmantelingsactiviteiten, waarbij expliciete kennisproducten worden aangereikt over kwesties in verband met ontmanteling en afvalbeheer, beste praktijken op het gebied van beheer en technologische uitdagingen.

c)De in punt b) van de eerste alinea bedoelde kennis wordt verspreid op het niveau van de Unie en daarbuiten, op alle relevante gebieden, waarbij potentiële synergieën op het niveau van de Unie worden ontwikkeld in het kader van het programma-instrument voor samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid en ontmanteling (INSC-D), zoals beschreven in artikel [X] van Verordening (Euratom) [XXX].

2.Het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek coördineert de structurering en verspreiding van de in lid 1, eerste alinea, punt b), bedoelde kennis onder de lidstaten en, waar relevant, onder derde landen. Deze werkzaamheden worden gefinancierd in het kader van het INSC-D-programma en worden voor 100 % van de subsidiabele kosten door de Unie gefinancierd.

3.Het Programma heeft als specifieke doelstellingen de apparatuur en de reactorschachten van de kerncentrale van Ignalina technisch te beheren, te ontmantelen en te decontamineren overeenkomstig het ontmantelingsplan, daaronder begrepen het beheer van radioactief afval dat wordt voortgebracht door ontmantelingsactiviteiten, en het veilige beheer van afval van de ontmanteling en afval uit het verleden voort te zetten.

4.De gedetailleerde omschrijving van de specifieke doelstelling van lid 3 van dit artikel wordt nader beschreven in de bijlage. De Commissie kan door middel van uitvoeringshandelingen de bijlage wijzigen. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 11, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure vastgesteld.

Artikel 4

Begroting

1.De indicatieve financiële middelen voor de uitvoering van het programma voor de periode van 1 januari 2028 tot en met 31 december 2034 zijn vastgesteld op 678 000 000 EUR in lopende prijzen.

2.Vastleggingskredieten in de begroting voor acties waarvan de uitvoering zich over meer dan één begrotingsjaar uitstrekt, mogen in jaartranches worden verdeeld.

3.Ook na 2034 kunnen nog kredieten in de begroting van de Unie worden opgenomen ter dekking van de nodige uitgaven en voor het beheer van acties die aan het einde van het programma nog niet zijn voltooid.

4.De in lid 1 van dit artikel bedoelde financiële toewijzing en de bedragen van de in artikel 5 bedoelde aanvullende middelen kunnen ook worden gebruikt voor technische en administratieve bijstand voor de uitvoering van het programma, zoals activiteiten op het gebied van voorbereiding, monitoring, controle, audit en evaluatie, institutionele informatietechnologiesystemen en -platforms, informatie-, communicatie- en zichtbaarheidsactiviteiten, met inbegrip van institutionele communicatie over de politieke prioriteiten van de Unie, en alle andere uitgaven gerelateerd aan technische en administratieve bijstand of personeel die de Commissie doet voor het beheer van het programma.

Artikel 5

Aanvullende middelen

1.Lidstaten, instellingen, organen en agentschappen van de Unie, derde landen, internationale organisaties, internationale financiële instellingen of andere derde partijen kunnen aanvullende financiële of niet-financiële bijdragen aan het instrument leveren. Aanvullende financiële bijdragen vormen externe bestemmingsontvangsten in de zin van artikel 21, lid 2, punt a), d) of e), of artikel 21, lid 5, van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509.

2.Op verzoek van de lidstaten kunnen de aan hen in gedeeld beheer toegewezen middelen ter beschikking van het programma worden gesteld. De Commissie voert die middelen op directe of indirecte wijze uit overeenkomstig artikel 62, lid 1, punt a) of c), van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509. Deze middelen vormen een aanvulling op het in artikel 4, lid 1, van deze verordening bedoelde bedrag. Die middelen worden gebruikt ten voordele van de betrokken lidstaat. Indien de Commissie geen juridische verbintenis in direct of indirect beheer is aangegaan voor aldus ter beschikking van het programma gestelde aanvullende bedragen, kunnen de overeenkomstige niet-vastgelegde bedragen op verzoek van de betrokken lidstaat weer naar een of meer respectieve bronprogramma’s of de opvolgers daarvan worden overgedragen.

Artikel 6

Alternatieve, gecombineerde en cumulatieve financiering

1.Het programma wordt uitgevoerd in synergie met andere programma’s van de Unie. Een actie die een bijdrage van de Unie van een ander programma heeft ontvangen, kan ook een bijdrage in het kader van het programma ontvangen. De regels van het desbetreffende programma van de Unie zijn van toepassing op de overeenkomstige bijdrage of er kan één reeks regels op alle bijdragen worden toegepast en één juridische verbintenis worden aangegaan. Indien de bijdrage van de Unie op subsidiabele kosten is gebaseerd, mag de cumulatieve steun uit de Uniebegroting niet hoger zijn dan de totale subsidiabele kosten van de actie en kan deze op pro-ratabasis worden berekend overeenkomstig de documenten waarin de steunvoorwaarden zijn vastgesteld.

2.Toekenningsprocedures in het kader van het programma kunnen gezamenlijk worden uitgevoerd in direct of indirect beheer door lidstaten, instellingen, organen en instanties van de Unie, derde landen, internationale organisaties, internationale financiële instellingen, of andere derde partijen (“partners bij de gezamenlijke toekenningsprocedure”), op voorwaarde dat de bescherming van de financiële belangen van de Unie wordt gewaarborgd. Dergelijke procedures zijn aan één reeks regels onderworpen en leiden tot de sluiting van één juridische verbintenis. Daartoe kunnen de partners bij de gezamenlijke toekenningsprocedure middelen ter beschikking stellen van het programma overeenkomstig artikel 5 van deze verordening, of kunnen de partners worden belast met de uitvoering van de toekenningsprocedure, indien van toepassing overeenkomstig artikel 62, lid 1, punt c), van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509. Vertegenwoordigers van de partners bij de gezamenlijke toekenningsprocedure kunnen ook lid zijn van het evaluatiecomité als bedoeld in artikel 153, lid 3, van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509.

Artikel 7

Uitvoering en vormen van Uniefinanciering

1.Het programma wordt overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 uitgevoerd, in direct beheer of in indirect beheer met entiteiten als bedoeld in artikel 62, lid 1, punt c), van die verordening.

2.Financiering door de Unie in het kader van het programma kan worden verstrekt in elke vorm overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) 2024/2509, met name prijzen, aanbestedingen en niet-financiële schenkingen.

Artikel 8

Subsidiabiliteit

1.Alleen activiteiten voor de verwezenlijking van de in artikel 3 genoemde doelstellingen komen in aanmerking voor Uniefinanciering.

2.In de in artikel 110 van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 bedoelde werkprogramma’s kunnen de in de onderhavige verordening vastgestelde subsidiabiliteitscriteria nader worden gespecificeerd of aanvullende criteria voor specifieke acties worden vastgesteld.

Artikel 9

Medefinancieringspercentages

Het algehele maximale medefinancieringspercentage van de Unie dat van toepassing is in het kader van het programma, bedraagt 86 %. De resterende financiering wordt door Litouwen en uit andere bronnen dan de begroting van de Unie verstrekt.

Artikel 10

Werkprogramma

1.Het programma wordt uitgevoerd door middel van in artikel 110 van Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 bedoelde werkprogramma’s.

2.In de werkprogramma’s wordt rekening gehouden met het toepasselijke ontmantelingsplan dat als uitgangspunt dient voor de evaluatie en controle van de programma’s.

Artikel 11

Comité

1.De Commissie wordt bijgestaan door een comité. Dat comité is een comité in de zin van Verordening (EU) nr. 182/2011.

2.Wanneer naar dit lid wordt verwezen, is artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van toepassing.

3.Wanneer het advies van het comité via een schriftelijke procedure dient te worden verkregen, wordt die procedure zonder gevolg beëindigd indien, binnen de termijn voor het uitbrengen van het advies, door de voorzitter van het comité daartoe wordt besloten of door een eenvoudige meerderheid van de leden van het comité daarom wordt verzocht.

Artikel 12

Intrekking

Verordening (EU) 2021/101 wordt ingetrokken met ingang van 1 januari 2028.

Artikel 13

Overgangsbepalingen

1.Deze verordening doet geen afbreuk aan de voortzetting of de wijziging van de acties die zijn geïnitieerd op grond van Verordening (EU) 2021/101, die daarop van toepassing blijft totdat deze worden afgesloten.

2.De financiële middelen voor het programma kunnen ook de uitgaven dekken voor noodzakelijke technische en administratieve bijstand om de overgang tussen het programma en de maatregelen op grond van Verordening (EU) 2021/101 te bewerkstelligen.

Artikel 14

Inwerkingtreding en toepassing

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Zij is van toepassing met ingang van 1 januari 2028.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel,

FINANCIEEL EN DIGITAAL MEMORANDUM

1.KADER VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF12

1.1.Benaming van het voorstel/initiatief12

1.2.Betrokken beleidsterreinen12

1.3.Doelstellingen12

1.3.1.Algemene doelstellingen12

1.3.2.Specifieke doelstellingen12

1.3.3.Verwachte resultaten en gevolgen12

1.3.4.Prestatie-indicatoren13

1.4.Het voorstel/initiatief betreft:13

1.5.Motivering van het voorstel/initiatief13

1.5.1.Behoeften waarin op korte of lange termijn moet worden voorzien, met een gedetailleerd tijdschema voor de uitrol van het initiatief13

1.5.2.Toegevoegde waarde van de deelname van de EU (deze kan het resultaat zijn van verschillende factoren, bijvoorbeeld coördinatiewinst, rechtszekerheid, grotere doeltreffendheid of complementariteit). Voor de toepassing van dit punt wordt onder “toegevoegde waarde van het optreden van de EU” verstaan de waarde die het optreden van de Unie oplevert boven op de waarde die door een optreden van alleen de lidstaten zou zijn gecreëerd.13

1.5.3.Nuttige ervaring die bij soortgelijke activiteiten in het verleden is opgedaan13

1.5.4.Verenigbaarheid met het meerjarig financieel kader en eventuele synergie met andere passende instrumenten15

1.5.5.Beoordeling van de verschillende beschikbare financieringsopties, waaronder mogelijkheden voor herschikking15

1.6.Duur en financiële gevolgen van het voorstel/initiatief16

1.7.Wijzen van uitvoering van de begroting16

2.BEHEERSMAATREGELEN17

2.1.Regels inzake het toezicht en de verslagen17

2.2.Beheers- en controlesystemen17

2.2.1.Rechtvaardiging van de voorgestelde wijzen van uitvoering van de begroting, uitvoeringsmechanismen voor financiering, betalingsvoorwaarden en controlestrategie17

2.2.2.Informatie over de vastgestelde risico’s en het systeem of de systemen voor interne controle die zijn opgezet om die risico’s te beperken17

2.2.3.Raming en motivering van de kosteneffectiviteit van de controles (verhouding tussen de controlekosten en de waarde van de desbetreffende financiële middelen) en evaluatie van het verwachte foutenrisico (bij betaling en bij afsluiting)17

2.3.Maatregelen ter voorkoming van fraude en onregelmatigheden18

3.GERAAMDE FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF20

3.1.Rubrieken van het meerjarig financieel kader en betrokken begrotingsonderdelen voor uitgaven20

3.2.Geraamde financiële gevolgen van het voorstel inzake kredieten20

3.2.1.Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de beleidskredieten20

3.2.1.1.Kredieten uit goedgekeurde begroting21

3.2.2.Geraamde output, gefinancierd uit beleidskredieten23

3.2.3.Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de administratieve kredieten24

3.2.3.1.Kredieten uit goedgekeurde begroting24

3.2.3.2.Kredieten uit externe bestemmingsontvangsten24

3.2.3.3.Totaal kredieten24

3.2.4.Geraamde personeelsbehoeften24

3.2.4.1.Gefinancierd uit goedgekeurde begroting24

3.2.5.Overzicht van het geschatte effect op met digitale technologie samenhangende investeringen25

3.2.6.Verenigbaarheid met het huidige meerjarig financieel kader26

3.2.7.Bijdragen van derden27

3.3.Geraamde gevolgen voor de ontvangsten27

4.Digitale dimensies27

4.1.Voorschriften met digitale relevantie27

4.2.Gegevens28

4.3.Digitale oplossingen28

4.4.Interoperabiliteitsbeoordeling28

4.5.Maatregelen ter ondersteuning van de digitale uitvoering28

1.KADER VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF

1.1.Benaming van het voorstel/initiatief

1.2.Betrokken beleidsterreinen

1.3.Doelstellingen

1.3.1.Algemene doelstellingen

1.3.2.Specifieke doelstellingen

1.3.3.Verwachte resultaten en gevolgen

Vermeld de gevolgen die het voorstel/initiatief zou moeten hebben op de begunstigden/doelgroepen.

1.3.4.Prestatie-indicatoren

Vermeld de indicatoren voor de monitoring van de voortgang en de beoordeling van de resultaten

1.4.Het voorstel/initiatief betreft: 

 een nieuwe actie

 een nieuwe actie na een proefproject/voorbereidende actie 28

 de verlenging van een bestaande actie 

 de samenvoeging of ombuiging van een of meer acties naar een andere/een nieuwe actie

1.5.Motivering van het voorstel/initiatief 

1.5.1.Behoeften waarin op korte of lange termijn moet worden voorzien, met een gedetailleerd tijdschema voor de uitrol van het initiatief

1.5.2.Toegevoegde waarde van de deelname van de EU (deze kan het resultaat zijn van verschillende factoren, bijvoorbeeld coördinatiewinst, rechtszekerheid, grotere doeltreffendheid of complementariteit). Voor de toepassing van dit punt wordt onder “toegevoegde waarde van het optreden van de EU” verstaan de waarde die het optreden van de Unie oplevert boven op de waarde die door een optreden van alleen de lidstaten zou zijn gecreëerd.

1.5.3.Nuttige ervaring die bij soortgelijke activiteiten in het verleden is opgedaan

1.5.4.Verenigbaarheid met het meerjarig financieel kader en eventuele synergie met andere passende instrumenten

1.5.5.Beoordeling van de verschillende beschikbare financieringsopties, waaronder mogelijkheden voor herschikking

1.6.Duur en financiële gevolgen van het voorstel/initiatief

 beperkte geldigheidsduur

–    operationeel vanaf [01/01/]2028 tot en met [31/12/]2034

–    financiële gevolgen vanaf 2028 tot en met 2034 voor vastleggingskredieten en vanaf 2028 tot en met 2036 voor betalingskredieten.

– onbeperkte geldigheidsduur

–Uitvoering met een opstartperiode vanaf JJJJ tot en met JJJJ,

–gevolgd door een volledige uitvoering.

1.7.Wijzen van uitvoering van de begroting

 Direct beheer door de Commissie

– door haar diensten, waaronder het personeel in de delegaties van de Unie;

–    door de uitvoerende agentschappen

 Gedeeld beheer met de lidstaten

 Indirect beheer door begrotingsuitvoeringstaken toe te vertrouwen aan:

– derde landen of de door hen aangewezen organen

– internationale organisaties en hun agentschappen (geef aan welke)

– de Europese Investeringsbank en het Europees Investeringsfonds

– de in de artikelen 70 en 71 van het Financieel Reglement bedoelde organen

– publiekrechtelijke organen

– privaatrechtelijke organen met een openbaredienstverleningstaak, voor zover zij zijn voorzien van voldoende financiële garanties

– privaatrechtelijke organen van een lidstaat, waaraan de uitvoering van een publiek-privaat partnerschap is toevertrouwd en die zijn voorzien van voldoende financiële garanties

– organen waaraan of personen aan wie de uitvoering van specifieke maatregelen op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in het kader van titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie is toevertrouwd en die worden genoemd in de betrokken basishandeling

– in een lidstaat gevestigde organen die onder het privaatrecht van een lidstaat of onder het Unierecht vallen en die in aanmerking komen om overeenkomstig sectorspecifieke regelgeving te worden belast met de uitvoering van middelen van de Unie of begrotingsgaranties, voor zover dergelijke organen onder zeggenschap staan van publiekrechtelijke organen of privaatrechtelijke organen met een openbaredienstverleningstaak, en beschikken over voldoende financiële garanties in de vorm van hoofdelijke aansprakelijkheid van de controlerende organen of gelijkwaardige financiële garanties, die voor elke actie beperkt kunnen blijven tot het maximumbedrag van de steun van de Unie.

Opmerkingen

2.BEHEERSMAATREGELEN

2.1.Regels inzake het toezicht en de verslagen

2.2.Beheers- en controlesystemen

2.2.1.Rechtvaardiging van de voorgestelde wijzen van uitvoering van de begroting, uitvoeringsmechanismen voor financiering, betalingsvoorwaarden en controlestrategie

2.2.2.Informatie over de vastgestelde risico’s en het systeem of de systemen voor interne controle die zijn opgezet om die risico’s te beperken

2.2.3.Raming en motivering van de kosteneffectiviteit van de controles (verhouding tussen de controlekosten en de waarde van de desbetreffende financiële middelen) en evaluatie van het verwachte foutenrisico (bij betaling en bij afsluiting)

2.3.Maatregelen ter voorkoming van fraude en onregelmatigheden

3.GERAAMDE FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET VOORSTEL/INITIATIEF

3.1.Rubrieken van het meerjarig financieel kader en betrokken begrotingsonderdelen voor uitgaven

·Te creëren nieuwe begrotingsonderdelen

·In volgorde van de rubrieken van het meerjarig financieel kader en de begrotingsonderdelen.

3.2.Geraamde financiële gevolgen van het voorstel inzake kredieten

3.2.1.Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de beleidskredieten

–    Voor het voorstel/initiatief zijn geen beleidskredieten nodig

–    Voor het voorstel/initiatief zijn beleidskredieten nodig, zoals hieronder nader wordt beschreven

3.2.1.1.Kredieten uit goedgekeurde begroting

in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

=================================================================================================

in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

3.2.2.    Geraamde output, gefinancierd uit beleidskredieten (niet invullen voor gedecentraliseerde agentschappen)

De output- en resultaatindicatoren voor het toezicht op de voortgang en de verwezenlijkingen van dit programma zullen overeenstemmen met de gemeenschappelijke indicatoren waarin Verordening [XXX] [Prestatieverordening] voorziet.

Vastleggingskredieten, in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

3.2.3.    Samenvatting van de geraamde gevolgen voor de administratieve kredieten

    Voor het voorstel/initiatief zijn geen administratieve kredieten nodig

Voor het voorstel/initiatief zijn administratieve kredieten nodig, zoals hieronder nader wordt beschreven

3.2.3.1. Kredieten uit goedgekeurde begroting

===================================================================

De benodigde kredieten voor personeel en andere administratieve uitgaven zullen worden gefinancierd uit de kredieten van het DG die reeds voor het beheer van deze actie zijn toegewezen en/of binnen het DG zijn herverdeeld, eventueel aangevuld met middelen die in het kader van de jaarlijkse toewijzingsprocedure met inachtneming van de budgettaire beperkingen aan het beherende DG kunnen worden toegewezen.

3.2.4.    Geraamde personeelsbehoeften

    Voor het voorstel/initiatief zijn geen personele middelen nodig

    Voor het voorstel/initiatief zijn personele middelen nodig, zoals hieronder nader wordt beschreven

3.2.4.1.    Gefinancierd uit goedgekeurde begroting

Raming in voltijdequivalenten (vte’s)

===================================================================

Aantal personeelsleden dat nodig is voor de uitvoering van het voorstel (in vte’s):

Beschrijving van de uit te voeren taken door:

3.2.5.    Overzicht van het geschatte effect op met digitale technologie samenhangende investeringen

Verplicht: in onderstaande tabel moet de beste schatting worden gegeven van de met digitale technologie samenhangende investeringen die uit het voorstel/initiatief voortvloeien.

De kredieten onder rubriek 7 moeten in uitzonderlijke gevallen in het desbetreffende onderdeel worden opgenomen, indien vereist voor de uitvoering van het voorstel/initiatief.

De kredieten onder de rubrieken 1 t/m 6 moeten worden weergegeven als “IT-beleidsuitgaven inzake operationele programma’s”. Deze uitgaven betreffen het operationele budget dat gebruikt moet worden voor hergebruik, koop of ontwikkeling van IT-platforms of tools die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van het initiatief, alsook daarmee verband houdende investeringen (bv. licenties, studies, gegevensopslag enz.). De in deze tabel vermelde informatie moet in overeenstemming zijn met de gegevens in deel 4, “Digitale dimensies”.

3.2.6.    Verenigbaarheid met het huidig meerjarig financieel kader

Het voorstel/initiatief:

    kan volledig worden gefinancierd door middel van herschikking binnen de relevante rubriek van het meerjarig financieel kader (MFK)

    vereist een beroep op de niet-toegewezen marge in de desbetreffende rubriek van het MFK en/of op de speciale instrumenten zoals gedefinieerd in de MFK-verordening

    vereist een herziening van het MFK

3.2.7.    Bijdragen van derden

Het voorstel/initiatief:

    voorziet niet in medefinanciering door derden

    voorziet in medefinanciering door derden, zoals hieronder wordt geraamd:

Kredieten in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

3.3.Geraamde gevolgen voor de ontvangsten

    Het voorstel/initiatief heeft geen financiële gevolgen voor de ontvangsten.

     Het voorstel/initiatief heeft de hieronder beschreven financiële gevolgen:

    voor de eigen middelen

    voor overige ontvangsten

    geef aan of de ontvangsten worden toegewezen aan de begrotingsonderdelen voor uitgaven

in miljoenen euro’s (tot op drie decimalen)

Vermeld voor de toegewezen ontvangsten de betrokken begrotingsonderdelen voor uitgaven.

Andere opmerkingen (bv. over de methode/formule voor de berekening van de gevolgen voor de ontvangsten of andere informatie).

4.Digitale dimensies

4.1.Voorschriften met digitale relevantie

4.2.Gegevens

4.3.Digitale oplossingen

4.4.Interoperabiliteitsbeoordeling

4.5.Maatregelen ter ondersteuning van de digitale uitvoering

(1)    PB L 236 van 23.9.2003, blz. 33 en blz. 944.

(2)    Artikel 3, lid 1: “De EU geeft er zich rekenschap van dat de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina een langetermijnproject is en voor Litouwen uitzonderlijke financiële lasten met zich meebrengt die niet in verhouding staan tot de omvang en de economische draagkracht van het land, en bevestigt uit solidariteit met Litouwen bereid te zijn ook na 2006 voldoende aanvullende communautaire steun voor de ontmanteling te zullen blijven verlenen.” Artikel 3, lid 2: “Met het oog hierop wordt het Ignalina-programma ononderbroken voortgezet en verlengd tot na 2006. De uitvoeringsbepalingen voor het verlengde Ignalina-programma worden vastgesteld [...] en treden uiterlijk op de einddatum van de huidige financiële vooruitzichten in werking. [...]” Artikel 3, lid 4: “Voor de periode van de volgende financiële vooruitzichten zullen de algemene gemiddelde vastleggingen in het kader van het verlengde Ignalina-programma toereikend zijn. De programmering van deze middelen zal gebaseerd zijn op de feitelijke betalingsbehoeften en opnamecapaciteit.” (Toetredingsakte van 2003, Protocol nr. 4 betreffende de kerncentrale van Ignalina in Litouwen (PB L 236 van 23.9.2003, blz. 944)).

(3)    Reactor 1 van de kerncentrale van Ignalina is in 2004 gesloten, en reactor 2 in 2009.

(4)    Verordening (EG) nr. 1990/2006 van de Raad van 21 december 2006 inzake de uitvoering van Protocol nr. 4 bij de Akte van toetreding tot de Europese Unie van Cyprus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië met betrekking tot de kerncentrale van Ignalina in Litouwen “Ignalina-programma” (PB L 411 van 30.12.2006, blz. 10).

(5)    Verordening 1369/2013 van de Raad en Verordening (EU) 2021/101 betreffende steun van de Unie aan de bijstandsprogramma’s voor de ontmanteling van nucleaire installaties in Litouwen (PB L 346 van 20.12.2013, blz. 7).

(6)    Dit programma is op dit moment een van de meest geavanceerde wat betreft de ontmanteling van reactoren met een grafietkern.

(7)    Artikel 60 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie.

(8)    Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2024 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (herschikking) (PB L, 2024/2509, 26.9.2024).

(9)    Better regulation guidelines (Richtsnoeren voor betere regelgeving), Werkdocument van de diensten van de Commissie, SWD(2021)305 final.

(10)    Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad en de Raad tot vaststelling van een kader voor het traceren van begrotingsuitgaven en voor begrotingsprestaties en andere horizontale regels voor de programma’s en activiteiten van de Unie, COM/2025/545 final.

(11)    PB L 236 van 23.9.2003, blz. 944, ELI: http://data.europa.eu/eli/treaty/acc_2003/act_1/pro_4/sign .

(12)    Richtlijn 2009/71/Euratom van de Raad van 25 juni 2009 tot vaststelling van een communautair kader voor de nucleaire veiligheid van kerninstallaties (PB L 172 van 2.7.2009, blz. 18, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/71/oj ).

(13)    Richtlijn 2011/70/Euratom van de Raad van 19 juli 2011 tot vaststelling van een communautair kader voor een verantwoord en veilig beheer van verbruikte splijtstof en radioactief afval (PB L 199 van 2.8.2011, blz. 48, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2011/70/oj ).

(14)    VERORDENING (EU) …/… VAN DE RAAD tot vaststelling van het instrument voor samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid en ontmanteling voor de periode 2028-2034 en tot intrekking van Verordeningen (Euratom) 2021/100 en (Euratom) 2021/948 (PB, …, … ELI: …).

(15)    Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2024 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (PB L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj ).

(16)    Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 september 2013 betreffende onderzoeken door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (Euratom) nr. 1074/1999 van de Raad (PB L 248 van 18.9.2013, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/883/oj ).

(17)    Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad van 18 december 1995 betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen (PB L 312 van 23.12.1995, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/1995/2988/oj ).

(18)    Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad van 11 november 1996 betreffende de controles en verificaties ter plaatse die door de Commissie worden uitgevoerd ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen fraudes en andere onregelmatigheden (PB L 292 van 15.11.96, blz. 2, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/1996/2185/oj ).

(19)    Verordening (EU) 2017/1939 van de Raad van 12 oktober 2017 betreffende nauwere samenwerking bij de instelling van het Europees Openbaar Ministerie (“EOM”) (PB L 283 van 31.10.2017, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1939/oj).

(20)    Richtlijn (EU) 2017/1371 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2017 betreffende de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt (PB L 198 van 28.7.2017, blz. 29, http://data.europa.eu/eli/dir/2017/1371/oj ).

(21)    PB L.., blz.

(22)    PB L.., blz.

(23)    PB L.., blz.

(24)    Verordening (EU) 2021/101 van de Raad van 25 januari 2021 tot vaststelling van het bijstandsprogramma voor de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina in Litouwen en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1369/2013 (PB L 34 van 1.2.2021, blz. 6, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/101/oj ).

(25)    Verordening (Euratom) nr. 1369/2013 van de Raad en Verordening (EU) 2021/101 van de Raad betreffende steun van de Unie aan de bijstandsprogramma’s voor de ontmanteling van nucleaire installaties in Litouwen (PB L 346 van 20.12.2013, blz. 7, ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2013/1369/oj ).

(26)    Speciaal verslag nr. 22/2016 — “Bijstandsprogramma’s van de EU voor de ontmanteling van nucleaire installaties in Litouwen, Bulgarije en Slowakije: enige vooruitgang geboekt sinds 2011, maar cruciale uitdagingen in het verschiet”, Europese Rekenkamer.

(27)    Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/182/oj ).

(28)    In de zin van artikel 58, lid 2, punt a) of b), van het Financieel Reglement.

(29)    GK = gesplitste kredieten/NGK = niet-gesplitste kredieten.

(30)    EVA: Europese Vrijhandelsassociatie.

(31)    Kandidaat-lidstaten en, in voorkomend geval, potentiële kandidaten van de Westelijke Balkan.

(32)    Outputs zijn de te verstrekken producten en diensten (bv. aantal gefinancierde studentenuitwisselingen, aantal km aangelegde wegen enz.).

(33)    Zoals beschreven in punt 1.3.2 “Specifieke doelstellingen”

(34)    Voor traditionele eigen middelen (douanerechten en suikerheffingen) moeten nettobedragen worden vermeld, d.w.z. na aftrek van 20 % aan inningskosten.

EUROPESE COMMISSIE

Brussel, 3.9.2025

COM(2025) 476 final

BIJLAGE

Voorstel voor een

Verordening van de Raad

tot vaststelling van het bijstandsprogramma voor de ontmanteling van de kerncentrale van Ignalina in Litouwen voor de periode 2028-2034 en tot intrekking van Verordening (EU) 2021/101

{SWD(2025) 255 final} - {SWD(2025) 256 final}

BIJLAGE

De volgende werkzaamheden vallen onder de specifieke doelstelling van artikel 3, lid 3:

(I)De ontmanteling van reactorschachten:

1)voltooiing van de ontmanteling en decontaminatie van de bovenste en de onderste zone (respectievelijk zone R1 en zone R2 genoemd);

2)voltooiing van de ontmanteling van stoomvatafscheiders;

3)grafietkernen (zone R3 genoemd):

a)ontmantelingstechnologie ontwikkeld en gelicentieerd;

b)ontmantelingsapparatuur geïnstalleerd en operationeel;

c)ontmanteling en decontaminatie van de centrale zone van de reactorschachten overeenkomstig het ontmantelingsplan; de vooruitgang moet worden gemeten aan de hand van de hoeveelheid en het type verwijderde materialen, alsook van de “earned value”;

d)tijdelijke opslagfaciliteit reactorafval in bedrijf.

4)sloop van relevante gebouwen.

(II)De reorganisatie van de kerncentrale van Ignalina en de overeenkomstige afbouw van het personeelsbestand (werknemers) dat betrokken is bij het ontmantelingsprogramma. Gelet op de geplande ontmantelingswerkzaamheden en de keuze van deze centrale om de volledige ontmanteling van de centrale zones van de reactorschacht uit te besteden, moet het aantal werknemers dat betrokken is bij de ontmantelingsactiviteiten met ten minste één derde worden verlaagd ten opzichte van het aantal voltijdequivalenten (vte’s) aan het einde van 2024. De vooruitgang moet worden gemeten aan de hand van specifieke kernprestatie-indicatoren die in de uitvoeringswerkprogramma’s zijn goedgekeurd.

(III)Het veilige beheer van het afval van de ontmanteling en het afval uit het verleden tot het moment van tijdelijke opslag of berging (naargelang van de afvalcategorie), met inbegrip van de voltooiing van de infrastructuur voor afvalbeheer en de opslagplaats voor ondiepe berging. Dit moet geschieden in overeenstemming met het ontmantelingsplan, zoals het laatst herzien. De vooruitgang moet worden gemeten aan de hand van de hoeveelheid en het type veilig opgeslagen of geborgen afval, alsook aan de hand van de “earned value”.

(IV)De verdere terugdringing van de stralingsrisico’s. De vooruitgang moet worden gemeten aan de hand van de veiligheidsbeoordeling van de activiteiten en de faciliteit, waarbij wordt nagegaan op welke manieren zich potentiële blootstellingen kunnen voordoen en waarbij de waarschijnlijkheid en omvang van potentiële blootstellingen worden ingeschat.

De specifieke doelstelling van artikel 3, lid 3, heeft geen betrekking op de berging van verbruikte splijtstof en radioactief afval in een diepe geologische bergingsplaats of de financiering van de aanleg van een diepe geologische bergingsplaats.