EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52012SC0453
COMMISSION STAFF WORKING DOCUMENT EXECUTIVE SUMMARY OF THE IMPACT ASSESSMENT Accompanying the document Proposal for a DIRECTIVE OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL on the approximation of the laws, regulations and administrative provisions of the Member States concerning the manufacture, presentation and sale of tobacco and related products (Text with EEA relevance)
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING bij Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten (Voor de EER relevante tekst)
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING bij Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten (Voor de EER relevante tekst)
/* SWD/2012/0453 final */
WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING bij Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten (Voor de EER relevante tekst) /* SWD/2012/0453 final */
1.
INLEIDING
Richtlijn
2001/37/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de onderlinge
aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten
inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaksproducten (de tabaksproductenrichtlijn,
hierna TPR) is op 5 juni 2001 vastgesteld[1]. Meer dan tien jaar zijn verstreken sinds de
vaststelling en het is nodig geworden om opties te overwegen en te onderzoeken
om de TPR te actualiseren in het licht van wetenschappelijke, internationale
en marktontwikkelingen, met name de Kaderovereenkomst van de
Wereldgezondheidsorganisatie voor de bestrijding van tabaksgebruik (FCTC),
waarbij de Europese Unie en alle lidstaten partij zijn. Het initiatief om de
TPR te herzien is opgenomen in het werkprogramma van de Commissie voor 2012[2].
Het hoofddoel van de herziening is de werking van de interne markt te
verbeteren en tegelijkertijd een hoog niveau van bescherming van de
volksgezondheid te waarborgen. De belangrijkste doelstellingen zijn dus 1) reeds
geharmoniseerde gebieden te actualiseren om de belemmeringen op te heffen die
de lidstaten ondervinden als zij hun nationale wetgeving in overeenstemming
willen brengen met nieuwe wetenschappelijke, internationale en
marktontwikkelingen[3], 2) werk te maken
van nog niet onder de TPR vallende productgerelateerde maatregelen in zoverre
de heterogene ontwikkeling in de lidstaten heeft geleid tot, of waarschijnlijk
zal leiden tot, versnippering van de interne markt[4],
en 3) ervoor te zorgen dat de bepalingen van de richtlijn niet worden
ontweken door het in de handel brengen van producten die niet aan de TPR
voldoen[5]. Er is rekening gehouden
met een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid bij de omschrijving
van en de keuze tussen verschillende beleidsopties. Er is met name rekening
gehouden met het begin van het tabaksgebruik bij jongeren. De meeste
maatregelen zijn in een eerste stadium gericht op industrieel vervaardigde
sigaretten (IVS), shagtabak (ST) en rookloze tabaksproducten (RTP).
2.
RAADPLEGING, EXPERTISE EN MARKTBESCHRIJVING
In het kader van de
effectbeoordeling hebben uitgebreide openbare raadplegingen en gerichte
raadplegingen van belanghebbenden plaatsgevonden. Voor de effectbeoordeling is
ook gebruikgemaakt van een aantal externe studies, adviezen van het
onafhankelijke wetenschappelijke comité van de Commissie (WCNG) en
Eurobarometer-enquêtes. De totale waarde
van de tabaksmarkt op het niveau van de detailhandel, inclusief belastingen en
accijnzen, bedraagt 136,5 miljard EUR. IVS nemen bijna 90 % (121,3 miljard
EUR) van de totale tabaksmarkt voor hun rekening, en samen met ST
vertegenwoordigen zij nagenoeg 95 % van de tabaksmarkt. Het resterende
deel van de markt betreft pijptabak, sigaren/cigarillo's en RTP. In 2010 bedroegen
de accijnzen meer dan 79 miljard EUR voor de hele EU. Tabak is de
grootste vermijdbare bedreiging voor de gezondheid in de EU en is de oorzaak
van bijna 700 000 sterfgevallen per jaar in de EU. Bij de herziening gaat
de aandacht vooral uit naar het begin van het tabaksgebruik, met name door
jongeren, in aanmerking genomen dat 94 % van de rokers begint te roken
voordat zij 25 jaar oud zijn.[6] Ongeveer 50 % van de
rokers sterft vroegtijdig, gemiddeld 14 jaar eerder dan niet-rokers. Zij hebben
meer levensjaren die door ernstige ziekte gekenmerkt worden. De jaarlijkse
uitgaven voor openbare gezondheidszorg in de EU voor de behandeling van zes
grote aan roken gerelateerde ziektecategorieën worden op ongeveer 25,3 miljard
EUR geschat en de samenleving verliest 8,3 miljard EUR per jaar als gevolg van
aan roken gerelateerd productiviteitsverlies (met inbegrip van vervroegde
uittreding, vroegtijdig overlijden en absenteïsme). Bovendien vertegenwoordigen
de als gevolg van roken verloren levensjaren, uitgedrukt in geld, elk jaar een
bedrag van 517 miljard EUR.
3.
PROBLEEMOMSCHRIJVING
3.1.
Probleem 1: Rookloze tabak en uitbreiding van de productomschrijving
a) Rookloze tabaksproducten (RTP) Alle RTP zijn
verslavend en worden in verband gebracht met een aantal schadelijke gevolgen voor
de gezondheid. Er zijn nieuwe producten met aantrekkelijke etikettering en
aroma's op de markt gebracht met het doel nieuwe marktmogelijkheden te
onderzoeken die worden gecreëerd door nationale wetten waarbij roken in
openbare ruimten wordt verboden (rookvrije ruimten). De meningen van de
belanghebbenden lopen uiteen over de vraag of het huidige verbod op tabak voor
oraal gebruik (snus) nog gerechtvaardigd is en over de vraag of het verbod op
tabak voor oraal gebruik tot andere RTP moet worden uitgebreid. De rol van RTP
bij stoppen met roken is omstreden onder de belanghebbenden. RTP kunnen
fungeren als instapproduct voor nieuwe tabaksgebruikers. b) Nicotinehoudende producten (NHP) De laatste jaren
zijn nieuwe NHP op de voorgrond getreden (waaronder elektronische sigaretten);
deze worden zonder voorafgaande vergunning of controle in de handel gebracht.
Bij gebrek aan wetgeving op EU-niveau hebben de lidstaten gekozen voor verschillende
regelgevingsbenaderingen (zoals geen specifieke wetgeving, wetgeving betreffende
tabak, wetgeving betreffende geneesmiddelen, of een verbod) om de onzekerheid
over de bestanddelen en de gevolgen voor de gezondheid van deze producten weg
te nemen. Nicotine is een toxische en verslavende stof en er wordt melding
gemaakt van nog andere gevaarlijke stoffen die in elektronische sigaretten
worden gebruikt. De producenten van nicotinevervangende therapieën (NVT)
drukten hun bezorgdheid uit over de uiteenlopende behandeling van NVT en NHP.
Ook bestaat het risico dat het gebruik van NHP toeneemt als gevolg van
nationale wetgeving betreffende rookvrije ruimten. Anderen voerden aan dat NHP
een rol kunnen spelen bij stoppen met roken/minder gaan roken en argumenteerden
dat NHP als consumentenproduct moeten worden behandeld. c) Voor roken bestemde kruidenproducten Voor roken bestemde
kruidenproducten worden in de nationale wetgevingen op uiteenlopende wijze
behandeld, wat het grensoverschrijdende handelsverkeer negatief beïnvloedt. De
verbranding van deze producten wordt in verband gebracht met
gezondheidsrisico's die vergelijkbaar zijn met die van traditionele IVS, hoewel
zij niet dezelfde verslavende kenmerken hebben en geen tabak bevatten. Voor
roken bestemde kruidenproducten worden door de consumenten vaak als
onschadelijke of minder schadelijke producten beschouwd.
3.2.
Probleem 2: Verpakking en etikettering
Enkele van de
huidige TPR-bepalingen op het gebied van verpakking en etikettering zijn
niet meer in overeenstemming met wetenschappelijk bewijsmateriaal en
toezeggingen in het kader van de FCTC. De huidige geharmoniseerde
bepalingen van de TPR laten de lidstaten niet toe maatregelen te nemen om de
volksgezondheid te beschermen en hun wetgeving te actualiseren in
overeenstemming met hun FCTC-toezeggingen. De lidstaten kunnen bijvoorbeeld de
vermelding van het teer‑, nicotine‑ en koolmonoxidegehalte (TNCO)
op de verpakking, die zoals bekend misleidend is, niet verwijderen of geen
gezondheidswaarschuwingen in de vorm van afbeeldingen aan beide zijden van
tabaksverpakkingen invoeren, waarvan aangetoond is dat zij doeltreffender zijn.
Andere aspecten van
de verpakking en etikettering zijn in de huidige TPR niet geharmoniseerd en de
nationale ontwikkelingen hebben tot discrepanties tussen de lidstaten
geleid. In acht lidstaten worden bijvoorbeeld gezondheidswaarschuwingen in de
vorm van afbeeldingen gebruikt, en in 2013 komen er nog twee lidstaten bij. In
enkele lidstaten zijn besprekingen aan de gang over een genormaliseerde
verpakking. Deze situatie zal waarschijnlijk nog verergeren, met name wanneer
de lidstaten de FCTC ten uitvoer leggen. Deze uiteenlopende benaderingen zullen
een ongunstige invloed op de interne markt hebben.
3.3.
Probleem 3: Ingrediënten
Het gebruik van
verschillende formaten voor de informatieverstrekking maakt het de fabrikanten,
de importeurs en de lidstaten moeilijk om aan hun rapportageverplichtingen
uit hoofde van de bestaande wetgeving te voldoen en maakt het de Commissie
lastig om de ontvangen informatie te vergelijken, te analyseren en er
conclusies uit te trekken. Het gebrek aan een
geharmoniseerde aanpak van de regelgeving inzake ingrediënten beïnvloedt
nadelig de werking van de interne markt en het vrije verkeer van goederen in de
EU. Sommige lidstaten hebben wetgeving vastgesteld waarbij verschillende
ingrediënten worden toegelaten of verboden gezien het potentieel ervan om het
tabaksgebruik te doen toenemen of ertoe aan te zetten met roken te beginnen.
Verwacht wordt dat zonder harmonisatie de belemmeringen op de interne markt de
komende jaren verder zullen toenemen. Om hun verplichtingen in het kader van de
FCTC na te komen zullen de lidstaten waarschijnlijk verder unilateraal
voorschriften vaststellen, met name om de aantrekkelijkheid van tabaksproducten
aan te pakken, daarbij rekening houdend met de marktontwikkeling van de laatste
jaren waarbij meer gearomatiseerde tabaksproducten in de handel worden
gebracht.
3.4.
Probleem 4: Grensoverschrijdende verkoop van tabak op afstand
De
grensoverschrijdende verkoop van tabak via internet is, in de meeste gevallen,
illegaal, in aanmerking genomen dat de aantrekkelijkheid van deze transacties
er vooral in bestaat belastingen te ontwijken en/of de leeftijdscontrole te
omzeilen.[7] Uit het oogpunt van de
TPR houdt de grensoverschrijdende verkoop via internet het risico in dat de waarborgen
van de richtlijn (bv. de verplichting dat op een tabaksproduct
gezondheidswaarschuwingen moeten worden aangebracht in de taal of talen van het
land van de consument) worden ontweken. De lidstaten hebben op dit gebied
gekozen voor uiteenlopende wetgevingsbenaderingen en de rechtsongelijkheid zal
naar verwachting toenemen naarmate de lidstaten de FCTC ten uitvoer leggen.
Grensoverschrijdende verkoop is, per definitie, van invloed op de werking van
de interne markt. Aangezien de detailhandelaren op internet hun producten
doorgaans aan de consumenten aanbieden ongeacht waar deze zich bevinden, hebben
nationale oplossingen binnen de EU weinig of geen effect.
3.5.
Probleem 5: Traceerbaarheid en veiligheidskenmerken
De beschikbaarheid
van producten die niet voldoen aan de bepalingen van de richtlijn (bv.
voorschriften betreffende gezondheidswaarschuwingen en ingrediënten) ondermijnt
de doelstellingen van de richtlijn. Er zijn op EU-niveau geen maatregelen op
het gebied van traceerbaarheid genomen op grond van artikel 5, lid 9, TPR, en
bij ontstentenis daarvan zijn de lidstaten niet in staat effectieve maatregelen
te nemen. Er is momenteel geen gelijk speelveld voor de marktdeelnemers in de
interne markt, daar alleen de grootste vier tabaksfabrikanten juridisch bindende
overeenkomsten, met inbegrip van bepalingen over volgen en traceren, met de EU
en de lidstaten hebben gesloten. De verkoop van illegale producten betekent dat
de consumenten geen profijt trekken van de door de TPR ingevoerde waarborgen.
Bovendien zijn zij niet in staat om de authenticiteit van de betrokken
producten te verifiëren. Veel belanghebbenden (de tabaksindustrie, maar ook de
detailhandelaren) hebben er hun bezorgdheid over uitgesproken dat sommige van
de bediscussieerde en beoogde maatregelen in de herziene TPR de illegale handel
in tabak zouden doen toenemen, hoewel daarvoor geen afdoend bewijsmateriaal
werd overgelegd.
4.
EU-GRONDSLAG OM OP TE TREDEN
Artikel 114, lid
1, VWEU, verleent het Europees Parlement en de Raad de
bevoegdheid om maatregelen vast te stellen inzake de onderlinge aanpassing van
de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten die de
instelling en de werking van de interne markt betreffen. Volgens artikel 114,
lid 3, VWEU, moet de Commissie ernaar streven in haar in artikel 114, lid 1,
bedoelde voorstellen een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid te
waarborgen. Zoals uitgelegd
vallen enkele van de in de effectbeoordeling opgenomen gebieden reeds onder de harmonisatie
in het kader van de huidige TPR, maar moeten zij worden geactualiseerd
overeenkomstig wetenschappelijke en internationale ontwikkelingen. Op andere
voor de effectbeoordeling relevante gebieden worden in de lidstaten verschillende
wetgevingsbenaderingen gevolgd, die hebben geleid tot belemmeringen voor
het vrije verkeer van goederen.
5.
BELEIDSDOELSTELLINGEN
Het hoofddoel van
de herziening is de werking van de interne markt te verbeteren en
tegelijkertijd een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid te
waarborgen. Het voorstel heeft tot doel reeds geharmoniseerde gebieden te
actualiseren en op die manier de belemmeringen op te heffen die de lidstaten
ondervinden als zij hun nationale wetgeving in overeenstemming willen brengen
met nieuwe wetenschappelijke, internationale en marktontwikkelingen. Het beoogt
ook werk te maken van nog niet onder de TPR vallende productgerelateerde
maatregelen in zoverre de heterogene ontwikkeling in de lidstaten heeft geleid
tot, of waarschijnlijk zal leiden tot, versnippering van de interne markt. Ten
slotte tracht het voorstel ervoor te zorgen dat de bepalingen van de richtlijn
niet worden ontweken door het in de handel brengen van producten die niet aan
de TPR voldoen. Het voorstel zal ook zorgen voor een geharmoniseerde
tenuitvoerlegging van internationale verplichtingen die voortvloeien uit de
FCTC, die bindend is voor de EU en alle lidstaten, alsook voor een consistente
aanpak ten aanzien van niet-bindende FCTC-toezeggingen, als het risico van
uiteenlopende nationale omzetting bestaat. De herziening zal
bijdragen aan de verwezenlijking van het algemene doel van de EU het welzijn
van haar volkeren te bevorderen (artikel 3, VEU), en aan de uitvoering van de
Europa 2020-strategie. Mensen langer gezond en actief houden zal positieve
gevolgen voor de productiviteit en het concurrentievermogen hebben. De
herziening respecteert ook ten volle het Handvest van de grondrechten van de
EU. Sommige maatregelen kunnen ook, hoewel dit niet de bedoeling is, leiden tot
hogere belastinginkomsten voor de lidstaten. Het bereiken van deze algemene doelstellingen vereist de
verwezenlijking van de volgende specifieke beleidsdoelstellingen: A. Belemmeringen voor het grensoverschrijdende handelsverkeer opheffen en
zorgen voor een gelijk speelveld voor fabrikanten en andere marktdeelnemers.
B. De administratieve lasten voor
marktdeelnemers en overheidsdiensten, die te wijten zijn aan de complexiteit
van de huidige TPR en de resterende verschillen in wetgeving, verminderen. Er is rekening
gehouden met een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid bij
de keuze tussen verschillende opties. In dit verband tracht de herziening
tabaksproducten op zodanige wijze te reguleren dat rekening wordt gehouden met
hun kenmerken als verslavende producten met bewezen negatieve gevolgen voor de
gezondheid die aan het gebruik ervan worden gerelateerd (onder meer mond‑,
keel‑ en longkanker, cardiovasculaire ziekten zoals hartaanvallen,
beroerten, verstopte slagaders, verhoogd risico op blindheid, impotentie,
lagere vruchtbaarheid, en gevolgen voor het ongeboren kind). Als dusdanig
beoogt de herziening ervoor te zorgen dat de ingrediënten en de verpakking
jongeren niet aanmoedigen of er gemakkelijker toe brengen met roken te
beginnen. De nadruk op jongeren is ook terug te vinden in de keuze van de
beleidsopties en de producten waar het in de eerste plaats om gaat (IVS, ST, en
RTP). Bovendien moet de herziening de voorwaarden scheppen om alle burgers in
de hele EU in staat te stellen geïnformeerde beslissingen over de producten te
nemen op basis van juiste informatie over de gevolgen van het gebruik van
tabaksproducten voor de gezondheid. Ten slotte moeten alle rokers profijt
trekken van de door de TPR geboden waarborgen (bv. voorschriften betreffende
gezondheidswaarschuwingen en ingrediënten). In het licht hiervan werd de
volgende belangrijke gezondheidsoverweging in aanmerking genomen bij de
vergelijking van en de keuze tussen verschillende opties. C. Een hoog niveau van bescherming van de burgers in de gehele EU bieden.
6.
BELEIDSOPTIES
Bij de herziening
is een aanzienlijk aantal beleidsopties in overweging genomen. Enkele
maatregelen waarin oorspronkelijk werd voorzien (bv. de tabaksindustrie vragen
bij te dragen in de kosten van de gezondheidszorg, maatregelen om mechanismen
voor leeftijdscontrole op te nemen in alle tabaksautomaten, en
gemeenschappelijke bepalingen betreffende het uitstallen van tabak op
verkooppunten), werden geschrapt. Voor het
beleidsgebied "RTP en uitbreiding van de productomschrijving"
(bv. NHP en voor roken bestemde kruidenproducten) gingen de opties van geen
wijziging tot regulering van de onder de TPR vallende producten
(gezondheidswaarschuwingen/ingrediënten), of de verkoop van de producten
geleidelijk stopzetten (voor roken bestemde kruidenproducten). Op het gebied
van RTP werd ook de opheffing van het huidige verbod op tabak voor oraal
gebruik beoordeeld, en op het gebied van NHP werden de oprichting van een nieuw
vergunningssysteem en het gebruik van het bestaande raamwerk voor
geneesmiddelen geanalyseerd. Voor het
beleidsgebied "verpakking en etikettering" omvatten de
beleidsopties geen wijziging, invoering van grotere en verplichte waarschuwende
afbeeldingen, het verbieden van verkoopbevorderende en misleidende elementen,
en de invoering van een volledig neutrale verpakking. De maatregelen stellen
andere tabaksproducten dan IVS en ST (bv. sigaren, cigarillo's, pijptabak en
RTP) vrij van sommige bepalingen, maar deze vrijstelling moet worden opgeheven
als zich een aanzienlijke verandering in de omstandigheden voordoet (wat het
verkoopvolume of de prevalentie onder jongeren betreft). Voor het
beleidsgebied "ingrediënten" omvatten de beleidsopties
verplichte of vrijwillige informatieverstrekking in hetzij verschillende
formaten of gebaseerd op een gemeenschappelijk elektronisch formaat. Er werden
ook diverse opties betreffende de regulering van de bestanddelen beoordeeld,
onder meer het reguleren van additieven met aantrekkelijke, verslavende en
toxische eigenschappen, het verbieden van producten met kenmerkende aroma's en
met verhoogde toxiciteit of verslavendheid, en het verbieden van alle
additieven die niet van wezenlijk belang zijn voor de fabricage. De maatregelen
stellen andere tabaksproducten dan IVS, ST en RTP (bv. sigaren, cigarillo's en
pijptabak) vrij van sommige bepalingen, maar deze vrijstelling moet worden
opgeheven als zich een aanzienlijke verandering in de omstandigheden voordoet
(wat het verkoopvolume of de prevalentie onder jongeren betreft). Voor het
beleidsgebied "grensoverschrijdende verkoop op afstand" gaan
de opties van geen wijziging tot het invoeren van een verplichting tot
kennisgeving of het verbieden van de grensoverschrijdende verkoop van tabak op
afstand. Ten slotte omvat
het beleidsgebied "traceerbaarheid en veiligheidskenmerken"
opties die gaan van geen wijziging tot de invoering van een Europees traceer-
en volgsysteem met of zonder veiligheidskenmerken. Voor andere tabaksproducten
dan IVS en ST zou een overgangsperiode worden toegestaan.
7.
VERGELIJKING VAN DE OPTIES EN VOORKEUROPTIE
7.1.
Rookloze tabaksproducten en uitbreiding van de productomschrijving
a) Rookloze tabaksproducten (RTP) Door de
opheffing van het verbod op tabak voor oraal gebruik (snus) en de instelling
van strengere voorschriften inzake etikettering en ingrediënten voor RTP zou de huidige ongelijke behandeling van verschillende categorieën RTP
worden opgeheven. Uit economisch oogpunt wordt van deze optie verwacht dat zij
zal leiden tot een aanzienlijke groei voor tabak voor oraal gebruik, terwijl de
verkoop van andere RTP naar verwachting zou dalen. Voor de marktdeelnemers
zouden hieraan wat nalevingskosten verbonden zijn omdat zij zich moeten
aanpassen aan de voorschriften betreffende etikettering en ingrediënten, maar
een geharmoniseerde aanpak op EU-niveau zou naar verwachting voordelig zijn in
vergelijking met opeenvolgende wijzigingen door de lidstaten. Wat het
gezondheidsaspect betreft, wordt momenteel over de mate van schadelijkheid van
tabak voor oraal gebruik gediscussieerd, maar de algemene conclusie is dat
tabak voor oraal gebruik een verslavend product met schadelijke gevolgen voor
de gezondheid is. Er zijn geen afdoende bewijzen dat de opheffing van het
verbod op tabak voor oraal gebruik ertoe zou leiden dat er minder gerookt
wordt, en er is op gewezen dat het product een rol kan spelen bij het beginnen
met tabaksgebruik (instapproduct) of kan worden gebruikt in combinatie met IVS
(dubbel gebruik), met name op plaatsen waar roken verboden is. De handhaving
van het verbod op tabak voor oraal gebruik, de instelling van een verplichting
tot kennisgeving voor alle nieuwsoortige tabaksproducten, en de onderwerping
van alle RTP aan strengere voorschriften inzake etikettering en ingrediënten (d.w.z. gezondheidswaarschuwingen aan beide zijden van de verpakkingen
en een verbod op RTP met kenmerkende aroma's) vormen de voorkeuroptie. Deze
optie zou voorzien in een gemeenschappelijk kader voor RTP wat ingrediënten en
etikettering betreft, terwijl niet zou worden geraakt aan het bestaande verbod
op tabak voor oraal gebruik. De invoering van een kennisgevingssysteem voor
nieuwsoortige tabaksproducten zou ook bijdragen tot de uitbreiding van de
kennisbasis betreffende deze producten met het oog op eventuele toekomstige
wijzigingen van de richtlijn. De voorkeuroptie spoort goed met de
FCTC-richtsnoeren betreffende ingrediënten en etikettering. De handhaving van
het verbod op tabak voor oraal gebruik wordt beschouwd als de enige
doeltreffende maatregel om het gebruik van dit product onder controle te houden
en het beginnen met het gebruik van RTP en nicotineverslaving onder niet-rokers
en jongeren tegen te gaan. Aangezien andere RTP in de EU nog steeds een zeer
kleine markt vormen en hun groeipotentieel beperkt is, worden het verbieden van
producten met kenmerkende aroma's en het zichtbaarder maken van
gezondheidswaarschuwingen evenredig geacht. De handhaving
van het verbod op tabak voor oraal gebruik, de beperking van de verkoop van
andere RTP tot gebieden waar deze traditioneel worden gebruikt en de
onderwerping van alle RTP aan strengere voorschriften inzake etikettering en
ingrediënten (d.w.z. gezondheidswaarschuwingen aan
beide zijden van de verpakkingen en een verbod op RTP met kenmerkende aroma's)
zouden een gelijke behandeling van alle RTP mogelijk maken en een hoog niveau
van bescherming van de volksgezondheid bieden, maar rekening houdend met het
beperktere groeipotentieel van andere RTP dan tabak voor oraal gebruik werd
deze optie in dit stadium verworpen, hoofdzakelijk omdat zij onnodig streng
werd geacht. Een nog
verdergaande optie zou geweest zijn alle RTP te verbieden met uitzondering
van tabak voor oraal gebruik in Zweden, waarvoor strengere voorschriften inzake
etikettering en ingrediënten zouden gelden, zonder dat het de lidstaten zou
toegestaan zijn producten voor traditioneel gebruik vrij te stellen. Deze optie
werd verworpen omdat zij onevenredig werd geacht. b) Nicotinehoudende producten (NHP) De regulering
van NHP in het kader van de TPR zou ertoe kunnen
bijdragen de veiligheid van deze producten te vergroten. Deze optie beantwoordt
echter niet aan de huidige ontwikkeling in de lidstaten op het gebied van
regelgeving, die gebaseerd is op de functie van deze producten. Het opzetten van
een afzonderlijke vergunningsregeling voor NHP zou
hoge administratiekosten voor de nationale autoriteiten met zich meebrengen,
complexe overwegingen impliceren voor het bepalen van de bij de beoordeling te
gebruiken criteria, en het risico van overlapping met het farmaceutische kader
inhouden. De onderwerping
van NHP waarvan het nicotinegehalte een vooraf bepaald maximum overschrijdt,
aan de wetgeving betreffende geneesmiddelen en de toestemming om de overige NCP
als consumentenproducten te verkopen mits zij voorzien zijn van gezondheidswaarschuwingen,
vormen de voorkeuroptie. Daardoor zou de huidige
ongelijke behandeling van NHP en nicotinevervangende therapieën (NVT) worden
opgeheven, zou de rechtszekerheid worden vergroot en zou de ontwikkeling die in
de lidstaten aan de gang is op basis van de functie van deze producten worden
geconsolideerd. De toegelaten producten zouden in de EU vrij kunnen worden
verhandeld, andere producten alleen als het nicotinegehalte ervan lager is dan
het vastgestelde maximum en zij aan de etiketteringsvoorschriften voldoen. De
optie moedigt O&O op het gebied van stoppen met roken aan met het doel de
gezondheidswinst te maximaliseren. De onderwerping
van alle NHP aan de wetgeving betreffende geneesmiddelen is de strengste optie die werd aangegeven, maar deze optie werd
verworpen om redenen van evenredigheid. c) Voor roken bestemde kruidenproducten De regulering
van voor roken bestemde kruidenproducten in het kader van de TPR
(etiketteringsvoorschriften) is de voorkeuroptie.
Daarmee zou worden bijgedragen tot een homogene ontwikkeling in de EU waardoor
het vrije verkeer zou worden vergemakkelijk, zou worden voorzien in een
gemeenschappelijk veiligheidsnet voor de consumenten, en zou het misleidende
potentieel van de producten worden aangepakt. De geleidelijke
stopzetting van het in de handel brengen van voor roken bestemde
kruidenproducten zou uit gezondheidsoogpunt zeer heilzaam zijn, maar zou leiden
tot negatieve gevolgen voor de betrokken economische belanghebbenden. De
oplossing werd verworpen, hoofdzakelijk omdat zij niet evenredig zou zijn, in
aanmerking genomen dat de grootste bezorgdheid verband houdt met de verkeerde
perceptie van de schadelijke gevolgen voor de gezondheid. Bovendien vertonen
kruidenproducten niet dezelfde kenmerken wat verslavendheid betreft als
traditionele sigaretten of andere nicotinehoudende producten.
7.2.
Verpakking en etikettering
De invoering van grotere
en verplichte waarschuwende afbeeldingen aan beide zijden van
tabaksverpakkingen zou samenhang brengen in de momenteel gefragmenteerde
situatie (waarschuwende afbeeldingen zijn al in gebruik in acht lidstaten en in
2013 komen er nog twee lidstaten bij), in overeenstemming zijn met
internationale toezeggingen (FCTC), en het grensoverschrijdende handelsverkeer
vergemakkelijken. De vaststelling van voor de gehele EU geldende maatregelen
zou leiden tot kostenbesparingen voor de industrie in vergelijking met de
huidige situatie waarin de industrie zich achtereenvolgens aan veel
verschillende rechtsstelsels moet aanpassen. Uit gezondheidsoogpunt zouden
grotere en verplichte waarschuwende afbeeldingen het bewustzijn van de
negatieve gevolgen van tabaksgebruik voor de gezondheid in alle EU-lidstaten
versterken (terwijl nu de consumenten in de lidstaten die
gezondheidswaarschuwingen in de vorm van afbeeldingen en tekst gebruiken, beter
geïnformeerd zijn dan de consumenten in de landen die alleen waarschuwingen in
de vorm van tekst gebruiken), aanzetten tot gedragswijzigingen, en voorkomen
dat met roken wordt begonnen, vooral onder jongeren. De invoering van grotere
en verplichte waarschuwende afbeeldingen en daarnaast het verbieden van
verkoopbevorderende en misleidende elementen vormen de voorkeuroptie.
Daardoor zou de werking van de interne markt verder worden verbeterd en zouden
kostenbesparingen worden gerealiseerd in vergelijking met veelvuldige nationale
wijzigingen. Deze optie zou ook de positieve effecten op de gezondheid
versterken door de geïnformeerdheid over het product en de gevolgen ervan voor
de gezondheid verder te verbeteren. Voorts zou de optie ertoe bijdragen om
personen, met name jongeren, ervan te weerhouden met roken te beginnen. De
lidstaten zouden vrij blijven om neutrale verpakkingen in te voeren, in zoverre
dit verenigbaar is met het Verdrag. De invoering van neutrale
verpakkingen op EU-niveau zou de effecten op de interne markt maximaliseren
en de nalevingskosten voor de industrie verder verminderen. Deze optie zou uit
gezondheidsoogpunt het grootste positieve effect sorteren. Daar het echter
momenteel in de EU ontbreekt aan reële ervaring, rechtsgeschillen hangende zijn
en sommige belanghebbenden hun bezorgdheid hebben geuit, lijkt het in dit
stadium preferabel te kiezen voor een minder strenge optie en vijf jaar na de
omzetting verslag over deze kwestie uit te brengen om de ontwikkelingen te beoordelen.
7.3.
Informatieverstrekking over en regulering van ingrediënten
De invoering van
een verplichte informatieverstrekking in een geharmoniseerd elektronisch
formaat zou zorgen voor een gelijk speelveld, de analyse en monitoring van
gegevens vergemakkelijken en kostenbesparingen voor de industrie opleveren in
vergelijking met de huidige gefragmenteerde situatie waarbij in de lidstaten
verschillende formaten voor de informatieverstrekking gangbaar zijn. De lidstaten
verplichten de toxische, verslavende en aantrekkelijke additieven in
tabaksproducten te reguleren zou de lidstaten slechts
een beperkte begeleiding bieden en slechts beperkte positieve effecten op de
interne markt teweegbrengen. Voor de economische belanghebbenden zou de
maatregel leiden tot rechtsonzekerheid en slechts beperkte kostenbesparingen
opleveren in vergelijking met de huidige situatie waarin de industrie zich aan
uiteenlopende nationale maatregelen moet aanpassen. Van deze optie wordt niet
verwacht dat zij een aanzienlijk effect zou hebben wat het beginnen met roken
betreft. Het verbieden
van tabaksproducten met kenmerkende aroma's en met verhoogde toxiciteit of
verslavendheid vormt de voorkeuroptie.[8]
Met deze optie zou worden voorkomen dat een lappendeken van nationale
voorschriften ontstaat, en zou het grensoverschrijdende handelsverkeer worden
vergemakkelijkt. De optie zou ook een kostenbesparing opleveren in vergelijking
met de huidige situatie waarin steeds meer nationale wijzigingen te verwachten
zijn. In deze optie wordt niet het gebruik van alle additieven verboden, maar
ligt het accent op producten met kenmerkende aroma's (bv. vanille en
chocolade), additieven die in verband worden gebracht met energie en vitaliteit
(bv. cafeïne en taurine), of additieven die de indruk wekken dat producten
voordelen voor de gezondheid hebben (bv. vitamines). Het aantal betrokken
producten zou beperkt zijn, terwijl ook de gevolgen voor de tabakstelers
beperkt zouden blijven, met inbegrip van degenen die betrokken zijn bij de
teelt van Burley en Oriental, daar deze optie niet de additieven reguleert die
essentieel zijn voor de fabricage van tabaksproducten. Deze optie zou ertoe
bijdragen jongeren (die door gearomatiseerde producten worden aangetrokken)
ervan te weerhouden met roken te beginnen. Testpanels zullen helpen bij het
besluitvormingsproces. De optie laat ook de mogelijkheid van verdere
maatregelen open als wetenschappelijke vooruitgang op het gebied van toxiciteit
en verslavendheid wordt geboekt. Het verbieden
van alle additieven die niet essentieel zijn voor de fabricage zou de strengste optie zijn.[9] Deze optie zou de interne
markt verder verbeteren en zou, net zoals de optie waarbij producten met
kenmerkende aroma's worden verboden, schaalvoordelen kunnen opleveren. De
maatregel zou echter de meeste additieven verwijderen, ook die welke in
kleinere hoeveelheden worden gebruikt die producten geen onderscheidende smaak
geven. Deze optie zou bijgevolg vrijwel alle producten op de markt betreffen,
waardoor herformuleringen nodig zouden zijn en eventueel producten uit de
handel zouden moeten worden genomen. De telers van Burley‑ en
Oriental-tabak zouden hierdoor bijzonder kunnen worden getroffen daar meer
additieven worden gebruikt bij de fabricage van tabaksproducten waarvoor deze
tabakssoorten worden gebruikt. Uit gezondheidsoogpunt zou deze optie het effect
op de consumptie/prevalentie verder versterken, maar niet in die mate dat de
extra kosten erdoor worden gerechtvaardigd.
7.4.
Grensoverschrijdende verkoop op afstand
De voorkeuroptie
is de grensoverschrijdende verkoop op afstand te reguleren door middel van
verplichtingen tot kennisgeving en mechanismen voor leeftijdscontrole. Deze optie zal naar verwachting zorgen voor een betere naleving van de
TPR en zal de situatie verbeteren voor detailhandelaren die zich met legale
activiteiten bezighouden, terwijl het mogelijk zal blijven om producten te
kopen die niet in alle lidstaten te verkrijgen zijn. Van leeftijdscontrole en
hogere prijzen (legale verkoop) wordt verwacht dat zij een positief effect op
de prevalentie/consumptie zullen hebben. Aan het opzetten van het systeem
zouden beperkte extra kosten voor nationale overheidsdiensten verbonden zijn,
maar deze kosten worden evenredig geacht rekening houdend met de positieve
effecten op de legale verkoop en de lagere consumptie. De kosten worden ook
grotendeels gecompenseerd door betere handhavingsmogelijkheden. Met een verbod
op de grensoverschrijdende verkoop op afstand zouden de bestaande
verstoringen worden aangepakt en zou het de traditionele detailhandelaren
gemakkelijker worden gemaakt om hun legale activiteiten uit te oefenen. Voor de
lidstaten die strengere regels hebben vastgesteld, zou het ook gemakkelijker
worden om deze te doen naleven, en het effect van de TPR zou verder worden
versterkt doordat wordt voorkomen dat producten worden gekocht die niet aan de
richtlijn voldoen. Aan de andere kant zou met deze optie een van de
verkoopkanalen volledig worden opgeheven. Aangezien een betere naleving van de
TPR kan worden verkregen met een alternatieve, minder strenge optie, werd een
algeheel verbod op de grensoverschrijdende verkoop op afstand niet noodzakelijk
geacht.
7.5.
Traceerbaarheid en veiligheidskenmerken
Een Europees
volg‑ en traceersysteem zou zorgen voor een homogene aanpak, wat voor
de industrie aanzienlijke kostenbesparingen oplevert en voor alle actoren op de
interne markt een gelijk speelveld creëert. Het zou de effecten van de TPR
versterken wat de voorschriften inzake gezondheidswaarschuwingen en
ingrediënten betreft doordat de beschikbaarheid van illegale en niet-conforme
producten zou worden verminderd. In aanmerking genomen dat een groot deel van
de markt reeds contractueel verplicht is over een volg‑ en traceersysteem
te beschikken, wordt verwacht dat de nalevingskosten voor de industrie
evenredig zouden zijn, zelfs als men er rekening mee houdt dat de
gegevensopslag aan een onafhankelijke derde moet worden uitbesteed. De
maatregel zal naar verwachting bijdragen tot een daling van de consumptie als
gevolg van een betere geïnformeerdheid en een verminderde beschikbaarheid van
goedkope illegale IVS en ST. Een volg‑ en traceersysteem dat de
autoriteiten toegang verleent tot het gegevensbestand van de onafhankelijke
derde, zal de autoriteiten (ook de Commissie) helpen om systematisch toezicht
te houden op het verkeer van tabaksproducten vanaf de plaats van fabricage,
over de hele distributieketen tot de beoogde detailhandelsmarkt
("volgen"). Een Europees
volg‑ en traceersysteem, aangevuld met veiligheidskenmerken, is de
voorkeuroptie. De optie zou het effect van de TPR
maximaliseren, het markttoezicht vergemakkelijken en de consumenten in staat
stellen de authenticiteit van producten te verifiëren. Zij komt ook tegemoet
aan de (niet onderbouwde) bezorgdheid van sommige belanghebbenden die beweren
dat de herziening van de TPR zou leiden tot een toename van de illegale handel.
7.6.
Algemene conclusie over de effecten
7.6.1.
Overzicht van voorkeuropties
Aan
de hand van de conclusies in het vorige punt wordt in de tabel hierna een
overzicht gegeven van de beleidsopties en van de motiveringen voor het kiezen
van de voorkeuropties (die grijs gemarkeerd zijn). BG / Opties || 1 || 2 || 3 || 4 || Motivering 1a. RTP || Het verbod op tabak voor oraal gebruik opheffen en alle RTP onderwerpen aan strengere voorschriften inzake etikettering en ingrediënten || Het verbod op tabak voor oraal gebruik handhaven, alle nieuwsoortige tabaksproducten onderwerpen aan een verplichting tot kennisgeving, en alle RTP onderwerpen aan strengere voorschriften inzake etikettering en ingrediënten || Het verbod op tabak voor oraal gebruik handhaven, de verkoop van andere RTP beperken tot gebieden waar deze traditioneel worden gebruikt, en alle RTP onderwerpen aan strengere voorschriften inzake etikettering en ingrediënten || Alle RTP verbieden, met uitzondering van tabak voor oraal gebruik in Zweden. Tabak voor oraal gebruik in Zweden onderwerpen aan strengere voorschriften inzake etikettering en ingrediënten || - geharmoniseerde voorschriften inzake etikettering en ingrediënten voor alle RTP - gelijk speelveld vergemakkelijkt - evenredig om de invoering / expansie van nieuwe verslavende, schadelijke producten in de interne markt te voorkomen - bezorgdheid over de gezondheid in verband met alle RTP - geen bewijzen dat RTP leiden tot stoppen met roken, risico van instapproduct en dubbel gebruik - risico voor marktontwikkeling (ingrediënten en rookvrije ruimten) - afweging: effect op mkb gerechtvaardigd wegens gezondheidsrisico's verbonden aan productontwikkeling, marketing en uitbreiding tot nieuwe gebruikersgroepen. De opties 3 en 4 zouden een groter positief effect op de gezondheid hebben, maar optie 2 werd na een kosten-batenbalans evenrediger geacht 1b. NHP || NHP onderwerpen aan voorschriften inzake etikettering en ingrediënten in het kader van de TPR || Een nieuwe vergunningsregeling voor NHP vaststellen || NHP waarvan het nicotinegehalte een bepaald maximum overschrijdt, onderwerpen aan de wetgeving betreffende geneesmiddelen en de overige NHP aan etiketteringsvoorschriften || Alle NHP onderwerpen aan de wetgeving betreffende geneesmiddelen || - duidelijk en solide rechtskader voor risico-batenanalyse waardoor het vrije verkeer van rechtmatig toegelaten producten, overeenkomstig de aard ervan, wordt vergemakkelijkt - mogelijkheid van wederzijdse erkenning binnen de interne markt - NHP en NVT op dezelfde wijze behandeld - geharmoniseerde aanpak, met consolidatie van de trend in de LS - minimale veiligheidsnorm - potentieel voor stoppen met roken Afweging: extra lasten voor toepassing gerechtvaardigd door totstandbrenging van een geharmoniseerd veiligheidsnet met potentieel om het roken te verminderen BG / Opties || 1 || 2 || Motivering 1c. Voor roken bestemde kruidenproducten || Alle voor roken bestemde kruidenproducten onderwerpen aan etiketteringsvoorschriften in het kader van de TPR || Het in de handel brengen van voor roken bestemde kruidenproducten geleidelijk stopzetten || - vergemakkelijkt het vrije verkeer van producten - neemt de huidige verkeerde perceptie ten aanzien van gezondheid weg - afweging: neemt verkeerde percepties weg en beperkt tegelijkertijd de nalevingskosten tot een minimum BG / Opties || 1 || 2 || 3 || Motivering 2. Verpakking en etikettering || Verplichte grotere waarschuwende afbeeldingen || Verplichte waarschuwende afbeeldingen (optie 1) plus harmonisatie van bepaalde aspecten van de verschijningsvorm van pakjes en IVS, en het verbieden van verkoopbevorderende en misleidende elementen || Optie 2 plus volledig neutrale verpakking || - heft verschillen in de interne markt op en vergemakkelijkt het vrije verkeer - verbetert de geïnformeerdheid en verwijdert misleidende elementen - in overeenstemming met FCTC-toezeggingen - evenredig: accent op beginnen met roken, voor jongeren aantrekkelijke producten - houdt rekening met de bezorgdheid van economische belanghebbenden (bv. geen neutrale verpakking / inmenging met handelsmerken) - biedt de mogelijkheid om internationale en wetenschappelijke ontwikkelingen af te wachten - biedt de lidstaten de mogelijkheid om conform de FCTC-richtsnoeren neutrale verpakkingen vast te stellen, in zoverre dit verenigbaar is met het Verdrag - afweging: optie 3 doeltreffender uit gezondheidsoogpunt, maar passend om te wachten tot reële ervaring beschikbaar is 3. Ingrediënten || Gemeenschappelijk formaat voor informatieverstrekking op vrijwillige basis. Toxische, verslavende en aantrekkelijke additieven in tabaksproducten verbieden || Verplichte informatieverstrekking in geharmoniseerd formaat. Producten met kenmerkende aroma's en producten met verhoogde toxiciteit en verslavendheid verbieden || Verplichte informatieverstrekking in geharmoniseerd formaat. Alle additieven verbieden die niet essentieel zijn voor de fabricage || - heft verschillen in de interne markt op en vergemakkelijkt het vrije verkeer - vermindert de administratieve lasten (informatieverstrekking) - in overeenstemming met FCTC-verplichtingen/toezeggingen - evenredig: accent op beginnen met roken, voor jongeren aantrekkelijke producten - houdt rekening met de bezorgdheid van de belanghebbenden, onder meer de tabakstelers (geen discriminatie van Burley/Oriental). Afweging: accent op beginnen met roken, terwijl de kosten voor de economische belanghebbenden tot een minimum worden beperkt. Optie 3 zou uit gezondheidsoogpunt doeltreffender geweest zijn BG / Opties || 1 || 2 || Motivering 4. Grensoverschrijdende verkoop op afstand || Kennisgeving en systeem voor leeftijdscontrole || De grensoverschrijdende verkoop van tabaksproducten op afstand verbieden || - zorgt ervoor dat de waarborgen van de TPR worden gerespecteerd - vergemakkelijkt legale activiteiten (detailhandel) – beperkt economisch effect op legale activiteiten. Afweging: optie 2 zou uit gezondheidsoogpunt doeltreffender geweest zijn, maar zou de industrie meer gekost hebben 5. Traceerbaarheid en veiligheidskenmerken || Europees volg‑ en traceersysteem || Volg- en traceersysteem, aangevuld met veiligheidskenmerken || - zorgt ervoor dat de waarborgen van de TPR worden gerespecteerd - gelijk speelveld (kleine/grote ondernemingen) - kosten gecompenseerd door besparingen als gevolg van de verschuiving van illegale naar legale handel - komt tegemoet aan de bezorgdheid van de economische belanghebbenden in verband met illegale handel. Afweging: kosten voor de industrie worden gecompenseerd door voordelen als gevolg van beperking van de illegale handel Uit het oogpunt van doeltreffendheid dragen de gecombineerde
voorkeuropties bij tot de verwezenlijking van het algemene doel van de
herziening van de TPR, namelijk de goede werking van de interne markt
waarborgen en tegelijkertijd zorgen voor een hoog niveau van bescherming van de
volksgezondheid. Wat de interne markt betreft, geldt voor alle opties
dat zij:
het vrije verkeer
van goederen in de interne markt vergemakkelijken door bestaande of
verwachte verschillen tussen nationale wetgevingen op te heffen, en/of
de mate van
harmonisatie in de huidige TPR op een nieuw niveau brengen dat wordt
gerechtvaardigd door wetenschappelijke ontwikkeling of internationale
verplichtingen/ toezeggingen, en/of
ervoor zorgen dat
de waarborgen van de TPR niet worden ondermijnd door illegale producten of
door grensoverschrijdende verkoop waarbij deze waarborgen niet worden
gerespecteerd.
Wat gezondheid
betreft, is de voorgenomen herziening er vooral op gericht jongeren ervan te
weerhouden met roken te beginnen, terwijl zij ook volwassen consumenten in
staat zou stellen geïnformeerde beslissingen te nemen. De herziening zou rokers
ook in de gelegenheid stellen profijt te trekken van de in de TPR opgenomen
beschermende maatregelen. De gecombineerde
voorkeuropties zijn kostenefficiënt in die zin dat wordt verwacht dat
zij de samenleving algemene sociaal-economische voordelen zullen opleveren.
Voor de economische belanghebbenden zullen de voorkeuropties naar verwachting
leiden tot een verlaging van de directe (nalevings-) kosten, die echter kan
worden geneutraliseerd door inkomstenverlies als gevolg van een daling van de
consumptie. De aangegeven
opties vormen een coherente aanpak die in overeenstemming is met
internationale toezeggingen en fundamentele rechten en waarden, alsook met het
algemene doel van de EU het welzijn van haar volkeren te bevorderen (artikel 3,
VEU).
7.6.2.
Algehele effecten
Verwacht wordt dat
de combinatie van de geprefereerde beleidsopties binnen een periode van vijf
jaar na het referentietijdstip zal leiden tot een daling van de consumptie met
ongeveer 2 % voor IVS en ST. Dit komt neer op een vermindering van het
aantal rokers in de EU met 2,4 miljoen. De gevolgen van de
naleving van de voorkeuropties (directe kosten) voor de economische
belanghebbenden zullen naar verwachting positief zijn vergeleken met het
referentiescenario. Aan de andere kant zullen de indirecte gevolgen van de
verwachte daling van de consumptie na verloop van tijd neerkomen op een
inkomstenverlies van ongeveer 376 miljoen EUR voor de fabrikanten van IVS en
ST. Dit negatieve gevolg voor de fabrikanten van IVS en ST kan de voordelen van
de kostenbesparingen op het stuk van directe kosten neutraliseren. Het geld dat
echter niet aan tabak wordt uitgegeven, zal naar verwachting worden besteed in
andere sectoren, die op hun beurt economisch voordeel zullen halen uit de
toegenomen uitgaven. Wat werkgelegenheid
betreft, wordt aangenomen dat het banenverlies in de tabakssector zal worden
gecompenseerd door banengroei in andere sectoren, en dat de maatregelen over
het geheel beschouwd zullen leiden tot een nettogroei van de werkgelegenheid
die op ongeveer 2 200 arbeidsplaatsen wordt geraamd. Bij de formulering
van de voorkeuropties is zorgvuldig rekening gehouden met eventuele regionale
gevolgen voor de werkgelegenheid, alsook met de specifieke situaties van kmo's
en micro-ondernemingen. Het grootste voordeel voor de overheden na de daling van de
consumptie/prevalentie is de verbetering van de gezondheid, die een waarde op
zich vormt. De verwachte sociaal-economische voordelen (vermindering van de
kosten voor gezondheidszorg, vermindering van het productiviteitsverlies, en
aantal geredde levensjaren, uitgedrukt in geld) vertegenwoordigen een jaarlijks
bedrag voor de EU van 9,4 miljard EUR, zelfs na aftrek van de vermindering van
de belastinginkomsten. In de tabel hieronder worden de totale nettokosten en
-baten uitgesplitst weergegeven. Aan de andere kant
maakt sociale verdiscontering het mogelijk om kosten en baten te vergelijken
die zich in verschillende perioden voordoen, op basis van het tarief waartegen
de maatschappij bereid is dergelijke afwegingen te maken.[10]
Dit is bijzonder relevant in het geval van de bestrijding van het tabaksgebruik
omdat sommige van de verwachte voordelen zich slechts na verloop van tijd
zullen ontwikkelen, terwijl bepaalde effecten (bv. op de belastinginkomsten)
eerder tot stand zouden komen. In het meest waarschijnlijke scenario (d.w.z.
als de daling van de belastinginkomsten en de besparingen op
gezondheidszorg/absenteïsme zich in de periode van vijf jaar voordoen, terwijl
de baten van een verlaagde vroegtijdige sterfte gemiddeld pas over 25 jaar
vrijkomen) zouden de jaarlijkse nettobaten van een vermindering van het
tabaksgebruik met 2 % neerkomen op 4 miljard EUR. Figuur 1: Totale nettokosten en –baten
(miljoen EUR) || Procentuele daling van het tabaksgebruik 1 % || 2 % || 3 % || 4 % || 5 % Daling van de accijnsinkomsten[11] || 794 || 1588 || 2382 || 3176 || 3970 Daling van de uitgaven voor gezondheidszorg || 253 || 506 || 759 || 1012 || 1265 Daling van het productiviteitsverlies || 83 || 165 || 248 || 331 || 413 - als gevolg van vervroegde uittreding / vroegtijdig overlijden || 61 || 122 || 183 || 244 || 305 - als gevolg van absenteïsme || 22 || 43 || 65 || 87 || 108 Daling van de kosten als gevolg van vroegtijdige sterfte || 5 167 || 10 334 || 15 501 || 20 669 || 25 836 Totale nettobaten || 4 709 || 9 417 || 14 126 || 18 836 || 23 544 Verdisconteerde waarden || 2 016 || 4 032 || 6 048 || 8 064 || 10 080
8.
MONITORING EN EVALUATIE
Met de volgende
maatregelen zal worden gezorgd voor de effectieve tenuitvoerlegging van de
herziene TPR: ·
vergaderingen van de Commissie en de lidstaten over
de omzetting; ·
opstellen van een tenuitvoerleggingsplan; ·
monitoring van een aantal indicatoren die relevant
zijn voor het doel van het voorstel; ·
oprichting van een netwerk van lidstaten om over de
tenuitvoerlegging van de herziene TPR te discussiëren; ·
verslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging
van de richtlijn vijf jaar na de omzetting ervan. [1] PB L 194 van 18.7.2001,
blz. 26. [2] http://ec.europa.eu/atwork/programmes/docs/cwp2012_annex_nl.pdf [3] Zonder actualisering is het voor de lidstaten
bijvoorbeeld niet mogelijk om de gezondheidswaarschuwingen groter te maken, de
plaats ervan op de verpakking te wijzigen, of de vermelding van het teer‑,
nicotine‑ en koolmonoxidegehalte te vervangen. [4] In dit stadium hebben bijvoorbeeld acht
lidstaten gezondheidswaarschuwingen in de vorm van afbeeldingen vastgesteld, en
de voorschriften betreffende de ingrediënten verschillen tussen de lidstaten
onderling. [5] Zo zullen bijvoorbeeld maatregelen betreffende
de grensoverschrijdende verkoop op afstand en de traceerbaarheid legale
activiteiten vergemakkelijken en aldus voorkomen dat tabaksproducten worden
verkocht die niet aan de TPR voldoen (bv. gezondheidswaarschuwingen en
ingrediënten). [6] Speciaal nummer van Eurobarometer 385, 2012: http://ec.europa.eu/health/eurobarometers/index_en.htm. 70 % begint onder de leeftijd van 18 jaar. [7] Artikel 36 van Richtlijn 2008/118/EG betreffende
accijns op tabak bepaalt dat bij grensoverschrijdende verkoop de accijns moet
worden voldaan in het land van bestemming. Uit het oogpunt van de consument echter hebben grensoverschrijdende
aankopen vooral zin als de consument de hogere accijnzen in het land van
bestemming vermijdt. [8] Deze optie is vergelijkbaar met de huidige
aanpak in de VS. [9] Deze optie is vergelijkbaar met de aanpak in
Canada en Brazilië. [10] Sociale verdiscontering maakt kosten en baten
die zich in verschillende perioden voordoen, vergelijkbaar door hun waarde in
termen van nu uit te drukken op basis van het tarief waartegen de maatschappij
bereid is dergelijke afwegingen te maken. [11] Zonder rekening te houden met maatregelen
tegen illegale handel en de mogelijkheid om het bedrag aan belastingen te
verhogen.