This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52012DC0324
Recommendation for a COUNCIL RECOMMENDATION on Portugal’s 2012 national reform programme and delivering a Council opinion on Portugal’s stability programme for 2012-2016
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2012 van Portugalen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Portugal voor de periode 2012-2016
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2012 van Portugalen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Portugal voor de periode 2012-2016
/* COM/2012/0324 final - 2012/ () */
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2012 van Portugalen met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Portugal voor de periode 2012-2016 /* COM/2012/0324 final - 2012/ () */
Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2012
van Portugal
en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma van Portugal voor
de periode 2012-2016
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van
de Europese Unie, en met name artikel 121, lid 2, en
artikel 148, lid 4, Gezien Verordening (EG) nr. 1466/97 van
de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op
begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch
beleid[1], en
met name artikel 5, lid 2, Gezien de aanbeveling van de Europese
Commissie[2], Gezien de resoluties van het Europees
Parlement[3], Gezien de conclusies van de Europese Raad, Gezien het advies van het Comité voor de
werkgelegenheid, Na raadpleging van het Economisch en
Financieel Comité, Overwegende hetgeen volgt: (1) Op 26 maart 2010 hechtte de
Europese Raad zijn goedkeuring aan het voorstel van de Europese Commissie voor
een nieuwe groei- en werkgelegenheidstrategie; deze Europa 2020-strategie moet
voor betere coördinatie van het economisch beleid zorgen en zich toespitsen op
de sleutelgebieden waarop Europa's potentieel voor duurzame groei en
concurrentievermogen een krachtige impuls nodig heeft. (2) De Raad heeft op 13 juli 2010
een aanbeveling inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van
de lidstaten en de Unie (2010–2014) en op 21 oktober 2010 een besluit
betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten[4] aangenomen, die samen de "geïntegreerde
richtsnoeren" vormen. De lidstaten werd verzocht in hun nationaal
economisch en werkgelegenheidsbeleid met de geïntegreerde richtsnoeren rekening
te houden. (3) Op 12 juli 2011 heeft de Raad
een aanbeveling over het nationale hervormingsprogramma voor 2011 van Portugal
aangenomen. (4) Op 23 november 2011
hechtte de Commissie haar goedkeuring aan de tweede jaarlijkse groeianalyse en
gaf daarmee de aanzet tot het tweede Europees Semester van voorafgaande en
geïntegreerde beleidscoördinatie, dat op de Europa 2020-strategie berust. (5) Op 2 maart 2012 heeft de
Europese Raad de prioriteiten inzake financiële stabiliteit,
begrotingsconsolidatie en groeibevorderende maatregelen goedgekeurd. Hij
benadrukte dat moet worden gestreefd naar gedifferentieerde, groeivriendelijke
begrotingsconsolidatie, normalisering van de kredietverschaffing aan de
economie, bevordering van groei en concurrentievermogen, aanpakken van de
werkloosheid en van de sociale gevolgen van de crisis, en modernisering van de
overheidsdiensten. (6) Op 2 maart 2012 verzocht de
Europese Raad voorts de lidstaten die aan het Euro Plus-pact deelnemen hun
toezeggingen tijdig te presenteren, zodat deze in de stabiliteits- of
convergentieprogramma's en de nationale hervormingsprogramma's kunnen worden
opgenomen. (7) Portugal heeft op 2 mei 2012
zijn stabiliteitsprogramma voor de periode 2012-2016 en op 7 mei 2012 zijn
nationale hervormingsprogramma ingediend. (8) Op 17 mei 2011 heeft de Raad
Uitvoeringsbesluit 2011/344/EU tot verlening van financiële bijstand van de
Unie aan Portugal op middellange termijn voor de periode van drie jaar, van
2011 tot 2014, vastgesteld, in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 407/2010
van de Raad van 11 mei 2010 houdende instelling van een Europees
financieel stabilisatiemechanisme. In het bijbehorende memorandum van
overeenstemming, dat op dezelfde dag werd ondertekend, en de latere
aanvullingen daarop, zijn de economische beleidsvoorwaarden voor de uitkering
van de financiële bijstand vastgesteld. (9) Portugal heeft op een aantal
fronten goede vorderingen gemaakt, maar er resteren nog aanzienlijke
uitdagingen. De verwezenlijking van de begrotingsdoelstellingen blijft van
essentieel belang indien de regering binnen de programmaperiode weer volledige
markttoegang wil bereiken. Ter beperking van de risico's voor de
begrotingsdoelstellingen voor 2012, is een spoedige en vastberaden uitvoering
van de structurele begrotingsmaatregelen van het programma van groot belang.
Tegelijkertijd moet de regering zich concentreren op hervormingen om de
uitdagingen op het gebied van het concurrentievermogen van Portugal aan te
gaan. De begroting voor 2012 geeft geen invulling aan eerdere plannen voor een
"fiscale devaluatie". Hierdoor is het des te belangrijker om snel
aanvullende structurele hervormingen op de arbeidsmarkt en op productmarkten
door te voeren, teneinde de arbeidskosten te beperken, de flexibiliteit te
vergroten en de toegangsdrempels te verlagen. De regering dient sterke
gevestigde belangen die aan hervormingen in de weg staan, vasthoudend en
vastbesloten het hoofd te bieden. (10) In het algemeen is bij de
derde toetsing van het economisch aanpassingsprogramma geconcludeerd dat de
uitvoering door Portugal van de voorwaarden in het memorandum van
overeenstemming nog altijd volgens plan verloopt. Met name is de doelstelling
voor het begrotingstekort voor 2011 (5,9 % van het bbp) ruimschoots
bereikt door middel van een overdracht van pensioenfondsen van de banken naar
de staat ter hoogte van 3,5 % van het bbp. Ondanks deze eenmalige
actie was de structurele consolidatie in 2011 omvangrijk en betrof zij
3,5 % van het bbp. Banken zijn op de goede weg om tegen het eind van het
jaar te voldoen aan de kapitaalvereisten van het programma, maar de
kapitaalpositie moet in 2012 verder verbeteren in overeenstemming met de
programmavereisten, op grond van de eis van de Europese Bankautoriteit dat
voorzieningen voor soevereine risico's worden getroffen, alsook vanwege het
programma voor de bijzondere inspectie ter plaatse en de geplande overdracht
van de particuliere pensioenregelingen van banken. (11) De daling van het bbp in 2011
was minder sterk dan verwacht, omdat de cijfers voor de uitvoer en de
consumptie gunstiger uitvielen dan de prognoses. In het vierde kwartaal van
2011 en begin 2012 was de binnenlandse vraag echter zwak, terwijl de
werkloosheid sterk toenam en het vertrouwen van de ondernemers gering was.
Volgens de voorjaarsprognose van de Commissie zijn de vooruitzichten voor 2012
verslechterd en wordt thans verwacht dat het bbp met 3,3 % zal dalen, dat
wil zeggen met drie procentpunten meer dan in het najaar werd geraamd. Ook de
economische groei zal in 2013 beperkter zijn dan aanvankelijk werd verwacht.
Hoewel de externe positie zich tot dusver opmerkelijk snel heeft aangepast in
die zin dat de Portugese export buiten de EU een groter marktaandeel heeft
verworven en de invoer aanzienlijk is afgenomen, is het de vraag of deze trend
zich zal voortzetten. Gezien de grote buitenlandse schuld van Portugal zijn
aanzienlijke verdere structurele aanpassingen vereist. (12) Bij de begroting 2012 wordt
gestreefd naar een overheidstekort van 4,5 % van het bbp, wat in
overeenstemming is met de eisen van het economisch aanpassingsprogramma en met
de aanbevelingen van de Raad aan Portugal in het kader van de procedure bij
buitensporige tekorten. De in het stabiliteitsprogramma opgenomen plannen voor
begrotingsconsolidatie op middellange termijn zijn eveneens consistent met de
kerndoelen voor het tekort in het economisch aanpassingsprogramma, en voor 2013
wordt een begrotingstekort van 3 % verwacht. De begroting 2012 omvat
consolidatiemaatregelen ter waarde van meer dan 5 % van het bbp, die uit
permanente structurele maatregelen bestaan. Twee derde van de maatregelen
betreffen de uitgavenzijde; hiertoe behoren een aanzienlijke verlaging van de
lonen en pensioenen in de overheidssector, een vermindering van het aantal
ambtenaren met 2 % (voltijdequivalenten) en een rationalisatie van
staatsbedrijven. Aan de ontvangstenzijde beoogt de begroting een vermindering
van het aantal belastingvrijstellingen, een toename van het aantal goederen en
diensten waarvoor het standaard btw-tarief geldt, hogere inkomsten‑ en
vennootschapsbelastingen, hogere accijnzen en een intensievere bestrijding van
belastingontduiking en fraude. Het tekort zal naar verwachting verder dalen tot
1,8 % van het bbp in 2014 en 1 % van het bbp in 2015. De grootste
risico's voor de begrotingsdoelstellingen houden verband met de sector
staatsbedrijven en de lokale en regionale overheden. Wat het structurele saldo
betreft, wordt verwacht dat de structurele begrotingsaanpassing in 2011-2012
meer dan 7 procentpunten van het bbp zal bedragen. De MTD van -0,5 % van
het bbp geeft de vereisten van het stabiliteits- en groeipact op adequate wijze
weer. De overheidsschuld zal naar verwachting in 2013 met 115,7 % van het
bbp een hoogtepunt bereiken en vervolgens geleidelijk afnemen. (13) Het welslagen van het
economisch aanpassingsprogramma is sterk afhankelijk van de tenuitvoerlegging
van een groot aantal structurele hervormingen die de rigiditeit en knelpunten
die aan de reeds 10 jaar durende economische stagnatie ten grondslag liggen,
kunnen wegnemen. Tot dusver is merkbaar vooruitgang geboekt. De verstrekkende
en ambitieuze hervormingsagenda ligt op schema wat betreft de regels voor de
arbeidsmarkt, de gezondheidszorg, de woningmarkt, de rechterlijke organisatie
en faillissementen, alsmede mededinging. Tot dusver zijn ook de privatiseringen
succesvol. In de netwerkindustrieën was de vooruitgang wisselender van aard.
Met name in de energiesector blijft een omvattende strategie nodig om de
stijgende schulden van de sector terug te dringen door het aanpakken van
buitensporige huren. (14) Aan een strategische
herprogrammering van de Structuurfondsen wordt gewerkt, waarbij steun voor
jeugdwerkgelegenheid en concurrentievermogen (met name wat KMO's betreft)
centraal staat. De nieuwe maatregelen ondersteunen acties met betrekking tot
een werkgelegenheidspaspoort, opleiding en beroepskwalificaties en toegang tot
financiële middelen voor kleine en middelgrote ondernemingen. (15) Portugal heeft een aantal
toezeggingen gedaan in het kader van het Euro Plus-pact. De toezeggingen, en de
nakoming van de in 2011 gedane toezeggingen, hebben betrekking op het
verbeteren van het concurrentievermogen, het verhogen van de
arbeidsparticipatie, het bevorderen van de houdbaarheid van de
overheidsfinanciën en het versterken van de financiële duurzaamheid, BEVEELT AAN dat Portugal in de periode
2012-2013 actie onderneemt om: De maatregelen ten uitvoer te leggen die zijn
vastgesteld in Uitvoeringsbesluit 2011/344/EU, en die nader zijn
gespecificeerd in het memorandum van overeenstemming van 17 mei 2011
en de latere aanvullingen daarop. Gedaan te Brussel, Voor
de Raad De
voorzitter [1] PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. [2] COM(2012) 324 final. [3] P7_TA(2012)0048 en
P7_TA(2012)0047. [4] Besluit 2012/238/EU van de Raad van 26 april 2012.