52011PC0250

TOELICHTING

In januari 2011 stemde de Zuid-Sudanese bevolking massaal voor onafhankelijkheid van het noorden tijdens een referendum over zelfbeschikking, in het kader van het alomvattend vredesakkoord (CPA) van 2005. De onafhankelijkheid wordt naar verwachting officieel uitgeroepen op 9 juli 2011, op dezelfde dag dat het CPA vervalt.

De Europese Unie en haar lidstaten waren verheugd over het resultaat van het referendum en kijken er naar uit om met Zuid-Sudan verder te werken aan een hecht langetermijnpartnerschap. Zij zullen ook een vlotte en vredevolle overgang steunen naar een stabiele, democratische en onafhankelijke staat in Zuid-Sudan. Daartoe zijn de EU en de lidstaten, in nauwe samenwerking met plaatselijke autoriteiten en actoren in het veld, reeds begonnen aan een gezamenlijke programmering.

Na de onafhankelijkheid zal Zuid-Sudan worden geconfronteerd met talrijke humanitaire en sociaaleconomische problemen in een context van verminderde overheidscapaciteit. Gezien de omstandigheden zal buitenlandse hulp gedurende lange tijd nog belangrijker worden om Zuid-Sudan te helpen om extreme armoede te bestrijden, plaatselijke gemeenschappen zelfstandiger te maken en de bevolking snel te laten profiteren van de vrede. Hoewel Zuid-Sudan normaal gezien om toetreding tot de Overeenkomst van Cotonou zal verzoeken, zal het een tijd duren vooraleer het tiende Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) op gang komt na de toetreding. Voordat Zuid-Sudan volledig toetreedt tot de Overeenkomst van Cotonou en andere multilaterale financieringskaders, bestaat er dus een risico op een financieringstekort in de fase net na het referendum, een periode waarin Zuid-Sudan erg fragiel zal blijven en waarin er een hoog risico bestaat op het falen van de staat.

In juli 2010 werd er overeenkomstig Besluit 2010/406/EU van de Raad van 12 juli 2010 reeds 150 miljoen euro geannuleerde middelen voor projecten van het negende en eerdere Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF) beschikbaar gemaakt om in de behoeften van “de meest kwetsbare bevolkingsgroepen in Sudan” te voorzien. 85 miljoen euro daarvan is bestemd voor Zuid-Sudan. Een dergelijk bedrag is echter onvoldoende om te voorzien in de immense behoefte aan overheids- en capaciteitsopbouw en in de ontwikkelingsbehoeften van de Zuid-Sudanese bevolking. Bijgevolg lijkt het noodzakelijk om bijkomende fondsen ter beschikking te stellen totdat Zuid-Sudan volledig is toegetreden tot de Overeenkomst van Cotonou.

Met het besluit in de bijlage stelt de Commissie voor om een bijkomend bedrag van 200 miljoen euro aan geannuleerde middelen voor projecten van het negende en eerdere Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF) toe te wijzen, overeenkomstig de procedure zoals bepaald in artikel 1, lid 4, van het Intern Akkoord van het tiende EOF, om steun te verlenen aan de overheids- en capaciteitsopbouw in Zuid-Sudan en om te voorzien in de ontwikkelingsbehoeften.

De Commissie stelt dus voor dat de Raad het besluit in de bijlage goedkeurt zodat het bedrag van 200 miljoen euro aan geannuleerde middelen van eerdere Europese Ontwikkelingsfondsen kan worden toegewezen aan Zuid-Sudan. Daarna zal er een financieringsbesluit met een gedetailleerdere programmering worden opgesteld.

2011/0106 (NLE)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

inzake de toewijzing van geannuleerde middelen voor projecten van het negende en eerdere Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF) aan ontwikkelingssamenwerking in Zuid-Sudan

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 217,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Gezien het Intern Akkoord tussen de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, betreffende de financiering van de steun van de Gemeenschap binnen het meerjarig financieel kader 2008-2013 voor de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst en de toewijzing van financiële bijstand ten behoeve van de landen en gebieden overzee waarop de bepalingen van het vierde deel van het EG-Verdrag van toepassing zijn[1], en met name artikel 1, lid 4, en artikel 6,

Overwegende hetgeen volgt:

1. Zuid-Sudan zal zich naar verwachting op 9 juli 2011 formeel onafhankelijk verklaren van Noord-Sudan, ten gevolge van een referendum over zelfbeschikking dat werd gehouden krachtens de toepassing van het alomvattend vredesakkoord van 2005.

2. In de fase die volgt op de onafhankelijkheid zal de nieuw opgerichte staat in Zuid-Sudan worden geconfronteerd met talrijke humanitaire en sociaaleconomische problemen in een context van verminderde overheidscapaciteit en politieke instabiliteit. Gezien de omstandigheden zal buitenlandse hulp gedurende lange tijd nog belangrijker worden om Zuid-Sudan te helpen om extreme armoede te bestrijden, plaatselijke gemeenschappen zelfstandiger te maken en de bevolking snel te laten profiteren van de vrede.

(3) Zuid-Sudan zal naar verwachting snel na zijn onafhankelijkheid om toetreding tot de Overeenkomst van Cotonou verzoeken. Het zal echter een tijd duren voordat de fondsen van het tiende EOF daadwerkelijk beschikbaar zullen zijn na de toetreding, waardoor er in die tussentijd een risico op een financieringstekort bestaat.

(4) Krachtens Besluit 2010/406/EU van de Raad van 12 juli 2010 inzake de toewijzing van geannuleerde middelen voor projecten van het negende en eerdere Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF) ten behoeve van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen in Sudan[2] werd er een eerste bedrag van 150 miljoen euro toegewezen om in de behoeften van “de meest kwetsbare bevolkingsgroepen in Sudan” te voorzien. 85 miljoen euro daarvan is reeds toegewezen aan Zuid-Sudan. Een dergelijk bedrag is echter onvoldoende om te voorzien in de immense behoefte aan overheids- en capaciteitsopbouw en in de ontwikkelingsbehoeften van de meerderheid van de bevolking.

(5) Om het resterende financieringstekort te dekken is het aangewezen om ten behoeve van de bevolking en de overheidsinstellingen in Zuid-Sudan bijkomende fondsen van het negende en eerdere Europese Ontwikkelingsfondsen (EOF) toe te wijzen.

(6) De fondsen moeten worden ingezet om de tenuitvoerlegging van het driejarig ontwikkelingsplan voor Zuid-Sudan 2011-2013 te steunen op basis van de door de Commissie goed te keuren financieringsbesluiten. Tevens moet worden voorzien in de nodige middelen voor ondersteuningsmaatregelen.

(7) Met het oog op vereenvoudiging moeten deze fondsen worden beheerd overeenkomstig de uitvoeringsregelingen voor het tiende EOF,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

3. Van de geannuleerde middelen voor projecten van het negende en eerdere Europese Ontwikkelingsfondsen wordt een bedrag van 200 miljoen euro toegekend aan ontwikkelingssamenwerking in Zuid-Sudan. 3% van dat bedrag wordt uitgetrokken voor ondersteuningsuitgaven door de Commissie.

4. Deze fondsen worden beheerd overeenkomstig de regels en procedures voor het tiende EOF.

Artikel 2

Dit besluit wordt van kracht op de dag volgend op die waarop het wordt vastgesteld.

Gedaan te Brussel, […]

Voor de Raad

De voorzitter

[1] PB L 247 van 9.9.2006, blz. 32.

[2] PB L 189 van 22.7.2010, blz. 14.