(1)

Verordening (EU) nr. 576/2013 van het Europees Parlement en de Raad (2), waarin de regels voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren zijn vastgesteld, is bij artikel 270, lid 2, van Verordening (EU) 2016/429 ingetrokken met ingang van 21 april 2021. In artikel 277 van Verordening (EU) 2016/429 is echter bepaald dat Verordening (EU) nr. 576/2013, niettegenstaande die intrekking, tot en met 21 april 2026 op niet-commercieel verkeer van gezelschapsdieren van toepassing blijft in plaats van deel VI van Verordening (EU) 2016/429.

(2)

Bij Verordening (EU) 2016/429 zijn regels vastgesteld met betrekking tot de preventie en bestrijding van ziekten die kunnen worden overgedragen op dieren of mensen, waaronder de diergezondheidsvoorschriften voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren naar een lidstaat vanuit een andere lidstaat of vanuit een derde land of gebied. Verordening (EU) 2016/429 verleent de Commissie ook de bevoegdheid regels vast te stellen om bepaalde niet-essentiële elementen van die verordening door middel van gedelegeerde handelingen aan te vullen. Aangezien de overgangsperiode in verband met de intrekking van Verordening (EU) nr. 576/2013 op 21 april 2026 afloopt, is het passend dergelijke aanvullende regels vast te stellen om de soepele werking van het bij Verordening (EU) 2016/429 vastgestelde rechtskader te waarborgen.

(3)

Verordening (EU) 2016/429 heeft tot doel een eenvoudiger en flexibeler regelgevingskader tot stand te brengen in vergelijking met het regelgevingskader dat van toepassing was vóór de vaststelling ervan, terwijl tegelijkertijd wordt gezorgd voor een meer op risico’s gebaseerde aanpak van de diergezondheidsvoorschriften en een betere paraatheid voor en preventie en bestrijding van dierziekten. Zij heeft ook tot doel de regels inzake dierziekten in één handeling samen te brengen. Met het oog op de eenvoud en de transparantie van de regels van de Unie, en om de toepassing ervan te vergemakkelijken en overlapping te voorkomen, moeten de regels voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren naar een lidstaat vanuit een andere lidstaat of vanuit een derde land of gebied worden vastgesteld in één handeling en niet in een aantal afzonderlijke handelingen met kruisverwijzingen. Aangezien er een wezenlijk verband bestaat tussen de in artikel 3, lid 5, en in deel VI van Verordening (EU) 2016/429 vastgestelde bevoegdheden met betrekking tot de diergezondheidsvoorschriften voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren, is het bovendien passend dat de aanvullende regels in één handeling worden vastgesteld.

(4)

Het houden van gezelschapsdieren door mensen in huishoudens, binnen- en buitenshuis, houdt in het algemeen een lager gezondheidsrisico in dan andere wijzen waarop dieren op grotere schaal worden gehouden of verplaatst, zoals die welke gebruikelijk zijn in de landbouw, de aquacultuur, de dierfokkerij, dierenasielen en het vervoer van dieren in het algemeen. Daarom is het passend een evenredige reeks diergezondheidsvoorschriften voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren vast te stellen die gericht moeten zijn op maatregelen die adequaat zijn afgestemd op de specifieke aard en risico’s die gezelschapsdieren en het niet-commerciële verkeer ervan inhouden, aangezien de toepassing van het algemene kader op deze dieren ongerechtvaardigde administratieve lasten en kosten met zich mee zou brengen.

(5)

De in deze verordening vastgestelde regels en risicobeperkingsmaatregelen vormen een aanvulling op de diergezondheidsvoorschriften van deel VI van Verordening (EU) 2016/429 wat betreft het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren om een voldoende veiligheidsniveau te waarborgen met het oog op het beperken van de risico’s voor de volks- en diergezondheid die met niet-commercieel verkeer gepaard gaan, en meer in het bijzonder het risico op verspreiding van in de lijst opgenomen ziekten zoals gedefinieerd in Verordening (EU) 2016/429 en overeenkomstig artikel 9, lid 1, punt d), van die verordening ingedeeld bij Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1882 van de Commissie (3), en om ongerechtvaardigde belemmeringen voor dergelijk niet-commercieel verkeer weg te nemen.

(6)

De bestaande diergezondheidsvoorschriften, zoals vastgesteld in eerdere handelingen van de Commissie betreffende het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren, zijn deugdelijk, evenredig en doeltreffend gebleken. De doelstelling en de belangrijkste bepalingen van die bestaande regels moeten daarom in deze verordening worden behouden, maar de regels moeten worden geactualiseerd om rekening te houden met de voorschriften inzake betere regelgeving, met het nieuwe kader voor diergezondheid zoals vastgesteld in Verordening (EU) 2016/429, met internationale normen en met de ervaring die is opgedaan bij de toepassing van eerdere handelingen van de Unie op dit gebied.

(7)

Verordening (EU) 2016/429 bevat reeds een aantal definities. Daarnaast moet in deze verordening ook rekening worden gehouden met de in andere handelingen van de Unie vastgestelde definities op het verwante gebied officiële controles, met name de definities die zijn vastgesteld in Verordening (EU) 2017/625 van het Europees Parlement en de Raad (4). Met het oog op de vaststelling van de diergezondheidsvoorschriften voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren is het echter passend te specificeren op welke diersoorten de regels van deze verordening van toepassing zijn en specifieke definities vast te stellen. Die definities moeten het specifieke “punt van binnenkomst voor reizigers” omvatten dat voor niet-commercieel verkeer vanuit derde landen of gebieden wordt gebruikt, alsook de “gemachtigde dierenartsen” aan wie de daartoe bevoegde autoriteit specifieke taken delegeert in verband met preventie- en risicobeperkingsmaatregelen en het afgeven van paspoorten voor gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten in lidstaten en in verband met preventie- en risicobeperkingsmaatregelen en het afgeven van diergezondheidscertificaten voor gezelschapshonden, gezelschapskatten, gezelschapsfretten en gezelschapsvogels in derde landen.

(8)

Zoals gedefinieerd in artikel 4, punt 11), van Verordening (EU) 2016/429 is een “gezelschapsdier” een gehouden dier van de in bijlage I bij die verordening vermelde soorten dat gehouden wordt voor niet-commerciële privédoeleinden, met inbegrip van honden, katten en fretten. Dergelijke dieren worden gewoonlijk privé gehouden voor recreatie of gezelschap. Bepaalde honden kunnen, hoewel zij als gezelschapsdier worden beschouwd, daarnaast ook voor andere doeleinden dan alleen recreatie of gezelschap worden gehouden.

(9)

Die bijkomende doeleinden zijn onder andere deelname aan wedstrijden, sportactiviteiten, trainingen, tentoonstellingen of werkactiviteiten waarbij de honden worden gebruikt voor bepaalde capaciteiten die zij door training hebben verworven, zoals bepaald in artikel 246, lid 2, punt a), van Verordening (EU) 2016/429. In het kader van dergelijke bijkomende doeleinden kunnen ook andere door bepaalde honden verworven capaciteiten worden benut, met name voor militaire, rechtshandhavings- of opsporings- en reddingsactiviteiten.

(10)

In al deze gevallen vindt de verplaatsing van de honden plaats onder toezicht van de eigenaar van het gezelschapsdier of een verantwoordelijke persoon, die met name tot een militaire, rechtshandhavings- of opsporings- en reddingsinstantie kan behoren. Daarom moet worden verduidelijkt dat de in deze verordening vastgestelde regels ook van toepassing zijn op het verkeer van deze laatste categorieën dieren en moet een zekere flexibiliteit worden geboden overeenkomstig de bevoegdheid die krachtens artikel 249, lid 3, van Verordening (EU) 2016/429 aan de Commissie is verleend om gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot de voorwaarden voor het toestaan van afwijkingen van de voorschriften van artikel 249, lid 2, van die verordening wanneer dergelijke dieren de Unie binnenkomen of naar de Unie terugkeren na verplaatsingen buiten de Unie.

(11)

Om een duidelijk onderscheid te maken tussen de voorschriften die van toepassing zijn op het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren en de voorschriften die van toepassing zijn op standaardverkeer tussen lidstaten of vanuit derde landen of gebieden van honden, katten, fretten en in gevangenschap levende vogels, zijn in Verordening (EU) 2016/429 definities vastgesteld van “gezelschapsdier” en “niet-commercieel verkeer”. Om onder deze definities te vallen, moet het gezelschapsdier zijn eigenaar vergezellen en deel uitmaken van de verplaatsing van de eigenaar van het gezelschapsdier, hetzij onder de directe verantwoordelijkheid van de eigenaar van het gezelschapsdier, hetzij, om naar behoren gemotiveerde en gedocumenteerde redenen, onder de verantwoordelijkheid van een gemachtigde persoon in gevallen waarin het gezelschapsdier en de eigenaar van het gezelschapsdier fysiek van elkaar gescheiden zijn.

(12)

In dat verband is in artikel 245, lid 2, van Verordening (EU) 2016/429 bepaald dat wanneer het niet-commerciële verkeer van een gezelschapsdier door een gemachtigde persoon wordt verricht, dat niet-commerciële verkeer binnen vijf dagen na de verplaatsing van de eigenaar van het gezelschapsdier moet plaatsvinden. Krachtens artikel 245, lid 3, van die verordening is de Commissie bevoegd om aanvullende voorschriften vast te stellen in verband met de documentatie van het door een gemachtigde persoon verrichte niet-commerciële verkeer van een gezelschapsdier. Daarom moet worden bepaald dat wanneer niet-commercieel verkeer van een gezelschapsdier door een gemachtigde persoon wordt verricht, een door de eigenaar van het gezelschapsdier ondertekende schriftelijke machtiging moet worden gehecht aan de identificatiedocumenten die het gezelschapsdier vergezellen tijdens het niet-commerciële verkeer naar een lidstaat vanuit een andere lidstaat of naar een lidstaat vanuit een derde land of gebied.

(13)

Daarnaast is in Verordening (EU) 2016/429 het maximumaantal gezelschapsdieren van de in deel A van bijlage I bij die verordening vermelde soorten, namelijk honden, katten en fretten, vastgesteld dat de eigenaar of een gemachtigde persoon mag vergezellen. In artikel 246, lid 1, van die verordening is bepaald dat het aantal gezelschapsdieren van die soorten dat tijdens een eenmalige verplaatsing in het kader van niet-commercieel verkeer mag worden verplaatst, niet groter mag zijn dan vijf. Die verordening bevat ook de voorwaarden voor afwijkingen waarbij dit maximumaantal mag worden overschreden.

(14)

In dat verband mag het verkeer van meer dan vijf gezelschapshonden, gezelschapskatten of gezelschapsfretten die niet aan de in artikel 246, lid 2, van Verordening (EU) 2016/429 vastgestelde voorwaarden voor een afwijking voldoen, niet worden beschouwd als niet-commercieel verkeer in de zin van die verordening en valt het binnen het toepassingsgebied van deel IV of deel V van die verordening.

(15)

Voor het verkeer van gezelschapsdieren van de in deel B van bijlage I bij Verordening (EU) 2016/429 vermelde soorten, met inbegrip van vogels, is de Commissie krachtens artikel 246, lid 3, van die verordening bevoegd om aanvullende regels vast te stellen met betrekking tot het maximumaantal gezelschapsdieren van die soorten dat tijdens een eenmalige verplaatsing in het kader van niet-commercieel verkeer mag worden verplaatst. Aangezien het verplaatsen van een groot aantal vogels het risico op insleep en verspreiding van het aviaire-influenzavirus kan vergroten, moet een dergelijk maximumaantal worden ingevoerd voor gezelschapsvogels die hun eigenaar of een gemachtigde persoon vergezellen tijdens een verplaatsing naar de Unie vanuit een derde land of gebied.

(16)

Door een dergelijk maximumaantal vast te stellen, wordt er ook voor gezorgd dat de delen IV en V van Verordening (EU) 2016/429 correct worden toegepast op gezelschapsvogels en dat het verkeer naar de Unie van meer dan dat maximumaantal moet worden uitgevoerd overeenkomstig de voorschriften voor de binnenkomst in de Unie van in gevangenschap levende vogels van Gedelegeerde Verordening (EU) 2020/692 van de Commissie (5) en moet worden onderworpen aan officiële controles aan grenscontroleposten zoals bepaald in Verordening (EU) 2017/625.

(17)

In die context wordt in Verordening (EU) 2016/429 ook een duidelijk verband gelegd tussen het maximumaantal gezelschapsdieren dat in het kader van niet-commercieel verkeer kan worden verplaatst en het feit dat dit verkeer als een eenmalige verplaatsing in het kader van niet-commercieel verkeer moet worden verricht. Verordening (EU) 2016/429 bevat echter geen definitie van een “eenmalige verplaatsing in het kader van niet-commercieel verkeer”. Dit kan leiden tot verschillende interpretaties door de lidstaten en kan aanleiding geven tot misbruik in het geval van meerdere eigenaren van gezelschapsdieren die samen in hetzelfde particuliere vervoermiddel reizen. Om te waarborgen dat de delen IV en V van Verordening (EU) 2016/429 correct worden toegepast op gezelschapsdieren, moeten ook de voorwaarden die van toepassing moeten zijn op het begrip “eenmalige verplaatsing in het kader van niet-commercieel verkeer” nader worden gespecificeerd.

(18)

Krachtens artikel 252, lid 1, punt a), van Verordening (EU) 2016/429 is de Commissie bevoegd om bijzondere soortspecifieke voorschriften vast te stellen inzake de identificatiemiddelen voor gezelschapsdieren van de in bijlage I bij die verordening vermelde soorten en inzake de toepassing en het gebruik van die identificatiemiddelen.

(19)

Voor de vaststelling van Verordening (EU) 2016/429 waren de regels van de Unie inzake de identificatie van gezelschapsdieren vastgesteld in Verordening (EU) nr. 576/2013 wat betreft gezelschapshonden, gezelschapskatten of gezelschapsfretten en in Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1933 van de Commissie (6) wat betreft gezelschapsvogels. De in die verordeningen vastgestelde regels zijn doeltreffend gebleken om de correcte identificatie van gezelschapsdieren te waarborgen. De essentie van die regels moet daarom in deze verordening worden behouden, maar de regels moeten worden geactualiseerd om rekening te houden met de praktische ervaring die de lidstaten bij de toepassing ervan hebben opgedaan.

(20)

Gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten moeten als naar behoren geïdentificeerd worden beschouwd wanneer zij zijn voorzien van een duidelijk leesbare tatoeage die vóór 3 juli 2011 is aangebracht of van een geïmplanteerd elektronisch identificatiesysteem (transponder). Het implanteren van transponders vereist bepaalde vaardigheden. Daarom moet in deze verordening worden verduidelijkt welke personen over de specifieke kennis beschikken om die taak uit te voeren.

(21)

In dat verband moeten in deze verordening ook regels worden vastgesteld met betrekking tot de middelen om gezelschapsvogels te identificeren die vanuit een derde land of gebied naar een lidstaat zullen worden verplaatst, zodat er een verband kan worden gelegd tussen de gezelschapsvogel en het desbetreffende identificatiedocument.

(22)

Krachtens artikel 252, lid 1, punt b), van Verordening (EU) 2016/429 is de Commissie bevoegd om bijzondere soortspecifieke voorschriften voor preventieve en risicobeperkende maatregelen vast te stellen om ervoor te zorgen dat gezelschapsdieren geen significant risico vormen op verspreiding van in de lijst opgenomen ziekten zoals bedoeld in artikel 9, lid 1, punt d), van die verordening als gevolg van het verkeer van gezelschapsdieren van de in bijlage I bij die verordening vermelde soorten.

(23)

Voordat Verordening (EU) 2016/429 van toepassing was, waren de regels van de Unie inzake preventie- en risicobeperkingsmaatregelen waaraan gezelschapsdieren moeten voldoen wanneer zij naar een lidstaat worden verplaatst vanuit een andere lidstaat of vanuit een derde land of gebied, vastgesteld in Verordening (EU) nr. 576/2013 wat betreft gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten en in Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1933 wat betreft gezelschapsvogels. Die regels zijn doeltreffend gebleken om het risico op verspreiding van in de lijst opgenomen ziekten door dergelijke verplaatsingen tot een minimum te beperken. De belangrijkste bepalingen van die regels moeten daarom in deze verordening worden behouden, maar de regels moeten worden geactualiseerd om rekening te houden met de praktische ervaring die de lidstaten bij de toepassing ervan hebben opgedaan. Daarnaast moet deze verordening voorzien in mogelijkheden voor afwijkingen in gevallen waarin alternatieve risicobeperkingsmaatregelen worden getroffen.

(24)

Volgens artikel 10, lid 3, van Verordening (EU) 2016/429 zijn houders van gezelschapsdieren in de Unie, met inbegrip van eigenaren van gezelschapsdieren, het meest geschikt om de gezondheid van de dieren waarvoor zij verantwoordelijk zijn te observeren en te waarborgen. Daarom ligt bij hen de primaire verantwoordelijkheid om maatregelen te nemen ter preventie en bestrijding van de verspreiding van ziekten bij dieren waarvoor zij verantwoordelijk zijn. Dit betekent ook dat eigenaren van gezelschapsdieren ervoor moeten zorgen dat de dieren die onder hun verantwoordelijkheid worden verplaatst, vrij zijn van ziektesymptomen en geschikt zijn voor dergelijk niet-commercieel verkeer.

(25)

Om elk risico op de verspreiding van dierziekten van buiten de Unie te beperken, is het passend in deze verordening te eisen dat gezelschapsdieren die uit een derde land of gebied afkomstig zijn en naar de Unie worden verplaatst, geen ziektesymptomen vertonen en geschikt zijn voor dergelijk niet-commercieel verkeer.

(26)

Vanwege de mogelijke gevolgen voor mens en dier is infectie met het rabiësvirus de meest zorgwekkende ziekte bij honden, katten en fretten in de Unie. Infectie met het rabiësvirus is in de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1882 opgenomen als een ziekte van categorie B waarvoor in alle lidstaten ziektebestrijdingsmaatregelen moeten worden genomen met het oog op de uitroeiing ervan in de hele Unie.

(27)

Om de verspreiding van rabiës in de Unie te voorkomen, moeten in deze verordening regels worden vastgesteld met betrekking tot de vaccinatievoorschriften voor gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten die in het kader van niet-commercieel verkeer naar een lidstaat worden verplaatst vanuit een andere lidstaat of vanuit een derde land of gebied.

(28)

Het is mogelijk dat rabiësvaccins die vóór de leeftijd van twaalf weken aan gezelschapshonden, gezelschapskatten of gezelschapsfretten worden toegediend, geen beschermende immuniteit opwekken wegens de concurrentie van antilichamen van de moeder. Bijgevolg bevelen vaccinproducenten aan jonge gezelschapsdieren niet voor die leeftijd te vaccineren. Om het niet-commerciële verkeer van een lidstaat naar een andere lidstaat van niet tegen rabiës gevaccineerde dan wel gevaccineerde maar nog niet geïmmuniseerde jonge gezelschapsdieren toe te staan, moeten bij deze verordening bepaalde te treffen preventieve maatregelen worden vastgesteld en moet de lidstaten de mogelijkheid worden geboden om dat niet-commerciële verkeer naar hun grondgebied toe te staan wanneer jonge gezelschapsdieren aan die preventieve maatregelen voldoen.

(29)

Om de insleep van rabiës in de Unie te voorkomen en om te bewijzen dat de dieren naar behoren tegen rabiës zijn gevaccineerd, moeten gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten die voor niet-commerciële doeleinden vanuit een derde land of gebied naar een lidstaat worden verplaatst, daarnaast een geldige titratietest op rabiësantilichamen hebben ondergaan overeenkomstig punt 1 van bijlage XXI bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2020/692. Deze verordening moet ook voorzien in afwijkingen van de vereiste van een titratietest op rabiësantilichamen voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten naar de Unie vanuit derde landen of gebieden die hebben aangetoond dat zij regels toepassen die qua inhoud en effect hetzelfde zijn als de regels die in de Unie worden toegepast of dat zij een robuust systeem voor bewaking, preventie en bestrijding van rabiës hebben ingevoerd dat aan de in deze verordening vastgestelde criteria voldoet.

(30)

Infectie met Echinococcus multilocularis is in de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1882 opgenomen als een ziekte van categorie C, wat betekent dat het een ziekte is die relevant is voor sommige lidstaten en waarvoor maatregelen moeten worden genomen om te voorkomen dat zij zich verspreidt naar delen van de Unie die officieel ziektevrij zijn of die over uitroeiingsprogramma’s voor de betrokken in de lijst opgenomen ziekte beschikken.

(31)

Gezelschapshonden die bestemd zijn voor verplaatsing naar een lidstaat met de ziektevrije status ten aanzien van infectie met Echinococcus multilocularis, moeten voldoen aan aanvullende voorschriften om de bescherming van die status in die lidstaten te waarborgen. In dit verband moeten die honden een preventieve behandeling ondergaan voordat zij naar een ziektevrije lidstaat worden verplaatst. Deze verordening moet voorzien in mogelijkheden voor afwijkingen in gevallen waarin alternatieve risicobeperkingsmaatregelen worden getroffen.

(32)

Aviaire influenza is een infectieuze virale ziekte bij vogels die negatieve gevolgen voor de diergezondheid en de volksgezondheid kan hebben, alsook ernstige gevolgen voor de rentabiliteit van de pluimveehouderij, aangezien de hoogpathogene vorm ervan (HPAI) tot hoge sterftecijfers bij pluimveesoorten kan leiden. Hoewel aviaire influenza vooral bij vogels wordt aangetroffen, kan de infectie onder bepaalde omstandigheden ook bij mensen voorkomen, al is dat risico in de regel klein.

(33)

Aangezien de dreiging van aviaire influenza de afgelopen jaren wereldwijd is toegenomen, moeten in deze verordening beschermingsmaatregelen worden vastgesteld om ervoor te zorgen dat het niet-commerciële verkeer van gezelschapsvogels naar de Unie geen risico op insleep en verspreiding van infectie met het aviaire-influenzavirus inhoudt.

(34)

De preventie- en risicobeperkingsmaatregelen voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsvogels naar de Unie moeten voorzien in verscheidene alternatieve voorschriften voor dat niet-commerciële verkeer, waaronder isolatie voorafgaand aan dergelijk niet-commercieel verkeer en voor de verplaatsing uit te voeren tests op de H5- en H7-subtypen van het HPAI-virus en vaccinatie tegen H5- en H7-subtypen van het HPAI-virus.

(35)

De optie van isolatie voorafgaand aan het niet-commerciële verkeer naar de Unie mag echter alleen worden toegestaan voor gezelschapsvogels die afkomstig zijn uit derde landen of gebieden die zijn beoordeeld wat aviaire influenza en andere voor de desbetreffende vogelsoort relevante ziekten betreft. Daarom moet deze optie worden beperkt tot de derde landen of zones daarvan die in de tabel in deel 1 van bijlage V, bijlage XIV of bijlage XIX bij Uitvoeringsverordening (EU) 2021/404 van de Commissie (7) zijn opgenomen en waaruit de binnenkomst in de Unie is toegestaan van, respectievelijk, pluimvee en levende producten van pluimvee, vers vlees van pluimvee en vederwild, en eieren en eiproducten.

(36)

Om het risico op verspreiding van het aviaire-influenzavirus in de Unie via niet-commercieel verkeer van gezelschapsvogels uit derde landen of gebieden verder te beperken, moeten die gezelschapsvogels gedurende een passende periode na hun binnenkomst in de Unie geïsoleerd worden gehouden en mogen zij in die periode met name niet deelnemen aan shows, beurzen, tentoonstellingen of andere bijeenkomsten van vogels.

(37)

Daarnaast moet deze verordening voorzien in mogelijkheden voor afwijkingen in gevallen waarin alternatieve risicobeperkingsmaatregelen worden getroffen. Dit mag alleen worden toegestaan voor inrichtingen die de diergezondheidsstatus van de dieren kunnen garanderen. Daarom moet worden vereist dat de gezelschapsvogels bij gebruikmaking van deze optie in een overeenkomstig artikel 14 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/2035 van de Commissie (8) erkende quarantaine-inrichting worden geplaatst.

(38)

Krachtens artikel 254, punt a), van Verordening (EU) 2016/429 is de Commissie bevoegd om gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot de rubrieken ten behoeve van de informatie die moet worden opgenomen in de identificatiedocumenten waarvan gezelschapsdieren tijdens niet-commercieel verkeer naar een lidstaat vanuit een andere lidstaat of vanuit een derde land of gebied vergezeld moeten gaan. Krachtens punt d) van dat artikel is de Commissie ook bevoegd om gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot de afgifte, de voltooiing en, in voorkomend geval, de goedkeuring van die identificatiedocumenten.

(39)

Voor de vaststelling van Verordening (EU) 2016/429 waren de regels van de Unie inzake de identificatiedocumenten van gezelschapsdieren vastgesteld in Verordening (EU) nr. 576/2013 wat betreft gezelschapshonden, gezelschapskatten of gezelschapsfretten en in Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1933 wat betreft gezelschapsvogels. De in die verordeningen vastgestelde regels zijn doeltreffend gebleken om de traceerbaarheid van gezelschapsdieren tijdens het niet-commerciële verkeer van die dieren naar een lidstaat vanuit een andere lidstaat of vanuit een derde land of gebied te waarborgen. De belangrijkste bepalingen van die regels moeten daarom in deze verordening worden behouden, maar de regels moeten worden geactualiseerd om rekening te houden met de praktische ervaring die bij de toepassing ervan is opgedaan.

(40)

Gezelschapsdieren die in het kader van niet-commercieel verkeer naar lidstaten worden verplaatst, moeten vergezeld gaan van identificatiedocumenten om aan te tonen dat aan de diergezondheidsvoorschriften van deze verordening is voldaan. Daarom moeten in deze verordening voorschriften betreffende de inhoud van die identificatiedocumenten en voorwaarden voor de afgifte of, indien nodig, de goedkeuring ervan worden vastgesteld om de geldigheid ervan te waarborgen.

(41)

Als algemeen beginsel schrijft Verordening (EU) 2016/429 voor dat dieren tijdens standaardverplaatsingen vergezeld moeten gaan van een diergezondheidscertificaat dat moet worden ingevuld en afgegeven door de bevoegde autoriteiten van het land van verzending of, indien van toepassing, moet worden ingevuld en afgegeven door een gemachtigde dierenarts en vervolgens moet worden goedgekeurd door de bevoegde autoriteit van het land van verzending, om de geldigheid ervan te waarborgen. Dit voorschrift moet ook van toepassing zijn op niet-commercieel verkeer van gezelschapsdieren naar een lidstaat vanuit een derde land of gebied.

(42)

Om het niet-commerciële verkeer van gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten naar een lidstaat vanuit een andere lidstaat te vergemakkelijken, is bij Verordening (EU) nr. 576/2013 een alternatief identificatiedocument (paspoort voor gezelschapsdieren) ingevoerd ter vervanging van het diergezondheidscertificaat dat voor ander verkeer van dieren wordt gebruikt. Het is daarom passend ervoor te zorgen dat die gezelschapsdieren van een paspoort vergezeld blijven gaan.

(43)

Dit betekent ook dat het paspoort voor gezelschapsdieren alleen bedoeld is om te worden afgegeven voor gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten die worden gehouden in de lidstaat waar de eigenaar van het gezelschapsdier gewoonlijk verblijft en zijn hoofdverblijfplaats heeft. Die informatie moet door de eigenaar van het gezelschapsdier worden verstrekt om de afgevende dierenarts in staat te stellen het paspoort voor gezelschapsdieren naar behoren en nauwkeurig in te vullen.

(44)

Paspoorten voor gezelschapsdieren zijn niet bedoeld om te worden afgegeven voor gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten die worden gehouden door eigenaren van gezelschapsdieren die hun hoofdverblijfplaats buiten de Unie hebben en slechts tijdelijk of seizoensmatig in de Unie verblijven. In dergelijke situaties moet het algemene beginsel van toepassing zijn en moet het identificatiedocument dat vereist is voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten naar de Unie vanuit een derde land of gebied (diergezondheidscertificaat) worden gebruikt voor het niet-commerciële verkeer van die dieren naar de Unie. Daarom moet ervoor worden gezorgd dat dit identificatiedocument gedurende een redelijke periode geldig blijft, zodat eigenaren van gezelschapsdieren uit derde landen tijdelijk of seizoensmatig in de Unie kunnen verblijven of gedurende die periode verder naar andere lidstaten kunnen reizen.

(45)

De beperking op de afgifte van een paspoort voor gezelschapsdieren mag niet beletten dat voor gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten die voor niet-commerciële doeleinden vanuit een derde land of gebied naar de Unie zijn verplaatst met het voor die verplaatsing vereiste identificatiedocument, een paspoort voor gezelschapsdieren wordt afgegeven wanneer de eigenaar van het gezelschapsdier na het einde van de geldigheidsduur van het identificatiedocument in een lidstaat blijft en zijn hoofdverblijfplaats naar de Unie verplaatst, zoals bijvoorbeeld uit een verblijfsvergunning blijkt.

(46)

Overeenkomstig artikel 254, punt c), van Verordening (EU) 2016/429 moet deze verordening voorzien in de nodige voorwaarden om de lidstaten in staat te stellen het niet-commerciële verkeer naar hun grondgebied toe te staan van gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten die vergezeld gaan van een identificatiedocument in de vorm van een paspoort, wanneer dat paspoort is afgegeven in een derde land of gebied dat regels toepast die qua inhoud en effect hetzelfde zijn als de regels die in de Unie worden toegepast. Zij moet het voor de lidstaten ook mogelijk maken om toestemming te geven voor de terugkeer naar de Unie na niet-commercieel verkeer naar een derde land of gebied van die gezelschapsdieren die vergezeld gaan van een in een lidstaat afgegeven paspoort voor gezelschapsdieren, mits op basis van dat paspoort voor gezelschapsdieren kan worden vastgesteld dat aan de voorwaarden voor terugkeer uit dat derde land of gebied was voldaan voordat het gezelschapsdier de Unie verliet.

(47)

Derde landen of gebieden die in de lijst in artikel 1, lid 2, punt b), van Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1933 zijn opgenomen, passen regels toe die qua inhoud en effect hetzelfde zijn als de regels die in de Unie worden toegepast op het niet-commerciële verkeer van gezelschapsvogels. De afwijking waarin Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1933 voor deze derde landen of gebieden voorziet, moet in deze verordening worden gehandhaafd.

(48)

Overeenkomstig artikel 252, lid 4, punt e), van Verordening (EU) 2016/429 moet deze verordening de bevoegde autoriteiten van de lidstaten de mogelijkheid bieden om in gevallen van daadwerkelijke en dringende noodzaak bij wijze van uitzondering toestemming te verlenen voor de binnenkomst, hetzij rechtstreeks op hun grondgebied, hetzij via hun grondgebied, van gezelschapsdieren die niet aan bepaalde voorwaarden van deze verordening voldoen, op voorwaarde dat een vergunning is aangevraagd en door de lidstaat van bestemming is verleend en, in voorkomend geval, met instemming van alle andere betrokken lidstaten. In deze vergunning moeten de specifieke regelingen worden gespecificeerd die nodig zijn om aan de voorwaarden van deze verordening te voldoen, met inbegrip van een in de tijd beperkte periode van isolatie onder officieel toezicht. Zelfs in dringende gevallen moeten vergunningen verplicht zijn om de eventuele risico’s voor de diergezondheid als gevolg van het binnenbrengen in de Unie van een gezelschapsdier dat niet aan de voorwaarden van deze verordening voldoet, te beperken.

(49)

Hoewel het definitieve besluit om een afwijking al dan niet toe te staan bij de bevoegde autoriteit moet blijven berusten, moeten de specifieke omstandigheden waarin afwijkingen kunnen worden toegestaan onder meer, maar niet uitsluitend, het dringende vertrek van de eigenaar van het gezelschapsdier omvatten, op individuele of collectieve basis, in geval van een plotselinge natuurramp, politieke onrust of een andere vorm van overmacht die de eigenaar treft.

(50)

Wat het risico voor de diergezondheid betreft, moet al het niet-commerciële verkeer door de Unie vanuit een derde land van gezelschapsdieren die voor een bestemming buiten de Unie bestemd zijn, worden beschouwd als niet-commercieel verkeer naar een lidstaat vanuit een derde land of gebied, aangezien dit hetzelfde risiconiveau met zich meebrengt. Voor dergelijke verplaatsingen in het kader van doorvoer moet daarom worden voldaan aan alle relevante voorschriften voor niet-commercieel verkeer naar een lidstaat vanuit een derde land of gebied. Er mogen echter geen specifieke voorschriften gelden voor de doorvoer van gezelschapsdieren die niet op het grondgebied van de Unie worden binnengebracht en binnen de perimeter van de internationale zone van een haven of luchthaven van doorvoer blijven.

(51)

Op grond van artikel 252, lid 4, punt d), van Verordening (EU) 2016/429 moeten regels worden vastgesteld om de terugkeer van gezelschapsdieren van oorsprong uit de Unie mogelijk te maken wanneer de bevoegde autoriteiten van een derde land of gebied de binnenkomst ervan hebben geweigerd na controles aan hun grens, mits aan de voorwaarden voor de terugkeer uit die derde landen of gebieden was voldaan voordat het gezelschapsdier de Unie verliet.

(52)

Met het oog op de consistente toepassing van de wetgeving van de Unie inzake het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren naar een lidstaat vanuit een andere lidstaat of vanuit een derde land of gebied, en om ervoor te zorgen dat de wetgeving duidelijk en transparant is, moeten Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/772 van de Commissie (9) en Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/1933 bij deze verordening worden ingetrokken.

(53)

Om onnodige verstoringen van het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren te voorkomen, moet deze verordening voorzien in maatregelen voor een soepele overgang van de voorschriften die in reeds bestaande handelingen van de Unie zijn vastgesteld.

(54)

Er moet in dergelijke bepalingen worden voorzien om tegemoet te komen aan de legitieme verwachtingen van eigenaren van gezelschapsdieren die gezelschapshonden, gezelschapskatten of gezelschapsfretten houden, van fabrikanten van transponders, van dierenartsen en van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, en om hun voldoende tijd te geven om zich aan de nieuwe voorschriften aan te passen. Die bepalingen moeten zodanig zijn opgesteld dat wordt voorkomen dat naar behoren geïdentificeerde gezelschapshonden, gezelschapskatten en gezelschapsfretten een nieuw identificatieproces moeten ondergaan en dat naar behoren afgegeven paspoorten worden ingetrokken en opnieuw moeten worden afgegeven. Deze bepalingen beletten fabrikanten van transponders, dierenartsen en bevoegde autoriteiten van de lidstaten niet om de nieuwe regels al vóór het einde van de overgangsperiode toe te passen.

(55)

Er moet door middel van uitvoeringshandelingen in aanvullende overgangsmaatregelen worden voorzien om ervoor te zorgen dat voorraden identificatiedocumenten die aan de desbetreffende bepalingen van Verordening (EU) nr. 576/2013 voldoen, nog gedurende een passende periode kunnen worden gebruikt.

(56)

Verordening (EU) nr. 576/2013, waarin de regels voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren zijn vastgesteld, is bij artikel 270, lid 2, van Verordening (EU) 2016/429 ingetrokken met ingang van 21 april 2021. In artikel 277 van Verordening (EU) 2016/429 is echter bepaald dat Verordening (EU) nr. 576/2013, niettegenstaande die intrekking, tot en met 21 april 2026 op niet-commercieel verkeer van gezelschapsdieren van toepassing blijft in plaats van deel VI van Verordening (EU) 2016/429. Deze verordening moet daarom met spoed in werking treden en van toepassing zijn met ingang van 22 april 2026,