(1)

In de weken voorafgaand aan de vaststelling van dit besluit hebben geopolitieke ontwikkelingen in het Midden-Oosten, met gevolgen voor de toeleveringsketens van olie en olieproducten wereldwijd, tot sterke en aanhoudende stijgingen van de groothandels- en detailhandelsprijzen van energieproducten geleid. Die prijsstijgingen hebben aanzienlijke negatieve gevolgen gehad voor huishoudens, met name voor kwetsbare consumenten, alsook voor ondernemingen, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen, en vormen dus een ernstig risico voor de sociale cohesie, de economische stabiliteit en de goede werking van de interne markt.

(2)

In zijn conclusies van 19 maart 2026 heeft de Europese Raad het buitengewone karakter van de situatie op de energiemarkt en de macro-economische implicaties daarvan erkend. De Europese Raad heeft de Commissie verzocht nauw samen te werken met de lidstaten om tijdelijke en gerichte nationale maatregelen uit te werken ter inperking van de ernstige gevolgen van brandstoffen en daarmee samenhangende kostencomponenten op de kosten van het opwekken van elektriciteit, en heeft tegelijkertijd met name de noodzaak van een gecoördineerde respons benadrukt, aangezien het conflict in het Midden-Oosten onmiddellijke gevolgen heeft voor de energieprijzen voor Europese burgers en ondernemingen.

(3)

De bij Richtlijn 2003/96/EG vastgestelde accijnzen zijn inbegrepen in de uiteindelijke prijs van de in de Unie geleverde energieproducten. Een verlaging van de accijnzen tot onder de in die richtlijn vastgestelde minimumbelastingniveaus kan de stijging van de energiekosten waarmee de lidstaten momenteel te maken hebben, gedeeltelijk inperken.

(4)

Met de in Richtlijn 2003/96/EG opgenomen flexibiliteit kunnen de lidstaten binnen bepaalde grenzen de belastingdruk op specifieke energieproducten gericht en tijdelijk verlagen. Vanwege de uitzonderlijke aard en de urgentie van de huidige situatie is er specifieke tijdelijke flexibiliteit nodig die er uitdrukkelijk op gericht is de gevolgen van de energieprijsschok te verzachten.

(5)

Tijdelijke belastingverlagingen voor specifieke energieproducten, die de prijzen voor eindgebruikers rechtstreeks verlagen, kunnen huishoudens en ondernemingen snel verlichting bieden. In de huidige situatie kunnen dergelijke buitengewone verlagingen een geschikt en noodzakelijk instrument vormen om de ernstige economische verstoring als gevolg van de energieprijsschok aan te pakken.

(6)

Bij brieven van 20 mei 2026 en 1 juli 2026 hebben de Ierse autoriteiten overeenkomstig artikel 19 van Richtlijn 2003/96/EG verzocht om machtiging tot toepassing, in de vorm van terugbetalingen, van verlaagde accijnstarieven op commerciële gasolie gebruikt voor voortbeweging, met name in de sectoren wegvrachtvervoer en personenvervoer per bus.

(7)

Via dergelijke terugbetalingen, die Ierland zou verrichten in het kader van zijn daartoe ingestelde kortingsregeling voor diesel, zou het effectieve accijnstarief voor commerciële gasolie gebruikt voor voortbeweging voor in aanmerking komende wegvervoerondernemers tot en met 31 augustus 2026 dalen tot 0,25185 EUR per liter en van 1 september 2026 tot en met 30 september 2026 tot 0,31689 EUR per liter. Dergelijke effectieve tarieven liggen onder de in artikel 7 van Richtlijn 2003/96/EG bedoelde minimumbelastingniveaus voor motorbrandstof.

(8)

Volgens de Ierse autoriteiten is de toepassing van dergelijke verlaagde tarieven bedoeld om de gevolgen te verzachten van de prijsstijging van gasolie, die het resultaat is van de geopolitieke situatie en die huishoudens en bedrijven zowel direct als indirects, via tweederonde-effecten, treft.

(9)

De Commissie heeft de gevraagde machtiging geëvalueerd en acht het onwaarschijnlijk dat de goede werking van de interne markt daardoor zal worden belemmerd. Gezien de korte duur ervan en de uitzonderlijke omstandigheden in verband met de geopolitieke situatie in combinatie met een uitzonderlijk hoge marktprijs van olie, wordt de gevraagde afwijking passend en evenredig bevonden, gezien de noodzaak om een evenwicht te vinden tussen de specifieke beleidsdoelstellingen van artikel 19, lid 1, derde alinea, van Richtlijn 2003/96/EG, met name het milieubeleid van de Unie, en de dringende noodzaak om de betaalbaarheid van energie voor bedrijven en huishoudens te waarborgen.

(10)

Ierland moet daarom worden gemachtigd om tijdelijk verlaagde accijnstarieven onder de minimumbelastingniveaus van de Unie toe te passen op commerciële gasolie die door personen of entiteiten die in aanmerking komen voor terugbetaling in het kader van de Ierse regeling voor dieselkorting, gebruikt wordt voor voortbeweging.

(11)

Op grond van artikel 19, lid 2, van Richtlijn 2003/96/EG moet iedere uit hoofde van lid 1 van dat artikel verleende machtiging beperkt in de tijd te zijn. Om toekomstige ontwikkelingen van het bestaande rechtskader niet te ondermijnen, is het echter passend te bepalen dat, mocht de Raad op basis van artikel 113 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) of een andere relevante bepaling van het VWEU nieuwe minimumbelastingniveaus als bedoeld in artikel 7 van Richtlijn 2003/96/EG invoeren voor als motorbrandstof gebruikte gasolie waaraan die machtiging niet aangepast zou zijn, die machtiging moet komen te vervallen op de datum waarop die nieuwe minimumbelastingniveaus van toepassing worden.

(12)

Tegelijkertijd brengen niet-gerichte belastingverlagingen aanzienlijke begrotingskosten met zich mee en leiden ze doorgaans tot meer vraag naar fossiele brandstoffen, wat de onevenwichtigheid tussen vraag en aanbod verergert. Daarom moet de bij dit besluit verleende machtiging strikt beperkt blijven in de tijd.

(13)

Dit besluit laat de toepassing van de Unieregels betreffende staatssteun onverlet,

a)

0,25185 EUR per liter gasolie voor de periode tussen de datum van kennisgeving van dit besluit en 31 augustus 2026;

b)

0,31689 EUR per liter gasolie voor de periode tussen 1 september 2026 en 30 september 2026.