EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 32023R1114

Verordening (EU) 2023/1114 van het Europees Parlement en de Raad van 31 mei 2023 betreffende cryptoactivamarkten en tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1093/2010 en (EU) nr. 1095/2010 en Richtlijnen 2013/36/EU en (EU) 2019/1937 (Voor de EER relevante tekst)

PE/54/2022/REV/1

PB L 150 van 9.6.2023, p. 40–205 (BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, GA, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)

Legal status of the document In force: This act has been changed. Current consolidated version: 09/01/2024

ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/1114/oj

9.6.2023   

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 150/40


VERORDENING (EU) 2023/1114 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

van 31 mei 2023

betreffende cryptoactivamarkten en tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1093/2010 en (EU) nr. 1095/2010 en Richtlijnen 2013/36/EU en (EU) 2019/1937

(Voor de EER relevante tekst)

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 114,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van de Europese Centrale Bank (1),

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (2),

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (3),

Overwegende hetgeen volgt:

(1)

Het is belangrijk ervoor te zorgen dat de wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten geschikt zijn voor het digitale tijdperk en bijdragen aan een toekomstbestendige economie die werkt voor mensen, door onder meer het gebruik van innovatieve technologieën mogelijk te maken. De Unie heeft een beleidsbelang bij de ontwikkeling en het bevorderen van het bredere gebruik van transformatieve technologieën in de financiële sector, met inbegrip van het bredere gebruik van distributed-ledger-technologie (DLT). De talrijke en vaak nog niet volledig onderzochte toepassingen van distributed-ledger-technologie, met inbegrip van blockchaintechnologie, zullen naar verwachting nieuwe bedrijfsactiviteiten en bedrijfsmodellen blijven creëren die, samen met de cryptoactivasector zelf, zullen bijdragen tot economische groei en nieuwe werkgelegenheidskansen voor de burgers van de Unie.

(2)

Cryptoactiva zijn een van de belangrijkste toepassingen van distributed-ledger-technologie. Cryptoactiva zijn de digitale weergaven van waarde of van rechten die potentieel aanzienlijke voordelen kunnen opleveren voor marktdeelnemers, waaronder individuele cryptoactivahouders. De waardeweergaven omvatten de externe, niet-intrinsieke waarde die door de betrokkenen of marktdeelnemers aan een cryptoactivum wordt toegeschreven, wat betekent dat de waarde subjectief is en louter gebaseerd is op de interesse van de koper van het cryptoactivum. Doordat zij de processen voor het aantrekken van kapitaal stroomlijnen en de concurrentie versterken, kunnen aanbiedingen van cryptoactiva ruimte scheppen voor een innovatieve en inclusieve financieringsmethode, onder meer voor het kleine en middelgrote ondernemingen. Wanneer zij als betaalmiddel worden gebruikt, kunnen cryptoactiva kansen bieden in termen van goedkopere, snellere en efficiëntere betalingen, met name op grensoverschrijdende basis, doordat het aantal tussenpersonen wordt beperkt.

(3)

Sommige cryptoactiva, met name die welke als financiële instrumenten in de zin van Richtlijn 2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad (4) kunnen worden aangemerkt, vallen binnen het toepassingsgebied van de bestaande wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten. Daarom is een volledige reeks regels van de Unie reeds van toepassing op uitgevers van dergelijke cryptoactiva en op ondernemingen die met dergelijke cryptoactiva verband houdende activiteiten verrichten.

(4)

Andere cryptoactiva vallen echter buiten het toepassingsgebied van de wetgevingshandelingen van Unie inzake financiële diensten. Momenteel bestaan er geen andere regels dan die met betrekking tot de bestrijding van het witwassen van geld voor het verrichten van diensten in verband met dergelijke niet-gereglementeerde cryptoactiva, onder meer voor de exploitatie van cryptoactivahandelsplatforms, het omwisselen van cryptoactiva voor geldmiddelen of andere cryptoactiva en de bewaring en het beheer van cryptoactiva namens cliënten. Door het ontbreken van dergelijke regels worden houders van dergelijke cryptoactiva aan risico’s blootgesteld, met name in sectoren die niet onder de regels inzake consumentenbescherming vallen. Het ontbreken van dergelijke regels kan ook tot aanzienlijke risico’s leiden voor de marktintegriteit, onder meer in de vorm van marktmisbruik en financiële criminaliteit. Om voor die risico’s een oplossing te bieden, hebben sommige lidstaten specifieke regels ingevoerd voor alle, of een subset van, cryptoactiva die buiten de wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten vallen en overwegen andere lidstaten om op het gebied van cryptoactiva wetgeving vast te stellen.

(5)

Het ontbreken van een algemeen Uniekader voor cryptoactivamarkten kan bij gebruikers tot een gebrek aan vertrouwen in die activa leiden, hetgeen de ontwikkeling van een markt voor dergelijke activa aanzienlijk kan afremmen en kan leiden tot gemiste kansen in termen van innovatieve digitale diensten, alternatieve betaalinstrumenten of nieuwe financieringsbronnen voor ondernemingen in de Unie. Bovendien zouden ondernemingen die cryptoactiva gebruiken, geen rechtszekerheid hebben over de vraag hoe hun cryptoactiva in de verschillende lidstaten zouden worden behandeld, hetgeen hun inspanningen om cryptoactiva voor digitale innovatie te gebruiken, zou ondermijnen. Het feit dat er geen algemeen Uniekader voor cryptoactivamarkten is, kan ook leiden tot versnippering van de regelgeving, waardoor de mededinging op de interne markt verstoord zou raken, het voor aanbieders van cryptoactivadiensten moeilijker zou worden om hun activiteiten grensoverschrijdend op te schalen en er regelgevingsarbitrage zou kunnen gaan spelen. De cryptoactivamarkten zijn nog bescheiden in omvang en vormen nog geen bedreiging voor de financiële stabiliteit. De mogelijkheid bestaat echter dat een type van cryptoactiva die hun koers ten opzichte van een specifiek activum of een mand van activa willen stabiliseren, breed ingang vindt bij individuele houders, en dat een dergelijke ontwikkeling in de toekomst voor extra uitdagingen kan zorgen wat betreft de financiële stabiliteit, de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid of de monetaire soevereiniteit.

(6)

Daarom is op Unieniveau een specifiek en geharmoniseerd kader voor cryptoactivamarkten noodzakelijk om specifieke regels vast te leggen voor cryptoactiva en daarmee verband houdende diensten en activiteiten die nog niet onder de wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten vallen. Een dergelijk kader moet innovatie en eerlijke concurrentie ondersteunen en tegelijk zorgen voor een hoog niveau van bescherming van individuele houders en voor de integriteit op de cryptoactivamarkten. Dankzij een helder kader zouden aanbieders van cryptoactivadiensten hun bedrijven grensoverschrijdend kunnen opschalen en zouden zij gemakkelijker toegang tot bankdiensten kunnen krijgen zodat zij hun activiteiten soepel kunnen uitoefenen. Een Uniekader voor cryptoactivamarkten moet voorzien in de evenredige behandeling van uitgevers van cryptoactiva en aanbieders van cryptoactivadiensten, waardoor gelijke kansen worden geboden met betrekking tot markttoegang en de huidige en toekomstige ontwikkeling van cryptoactivamarkten. Ook moet dit kader de financiële stabiliteit en de goede werking van het betalingsverkeer bevorderen en een oplossing bieden voor risico’s voor het monetaire beleid die zouden kunnen ontstaan doordat cryptoactiva hun koers proberen te stabiliseren ten opzichte van een specifiek activum of een mand van activa. Passende regelgeving houdt het concurrentievermogen van de lidstaten op de internationale financiële en technologische markten in stand en levert cliënten aanzienlijke voordelen op wat de toegang tot goedkopere, snellere en veiligere financiële diensten en vermogensbeheer betreft. Het Uniekader voor cryptoactivamarkten mag de onderliggende technologie niet reguleren. De wetgevingshandelingen van de Unie mogen geen onnodige en onevenredige regelgevingslasten voor het gebruik van technologie veroorzaken, aangezien de Unie en de lidstaten ernaar streven concurrerend te blijven op een globale markt.

(7)

De consensusmechanismen die worden gebruikt voor de validering van transacties in cryptoactiva kunnen ernstige nadelige gevolgen hebben voor het klimaat en voor het milieu. Dergelijke consensusmechanismen moeten daarom milieuvriendelijker oplossingen toepassen en ervoor zorgen dat uitgevers van cryptoactiva en aanbieders van cryptoactivadiensten alle ernstige nadelige gevolgen voor het klimaat en het milieu adequaat identificeren en openbaar maken. Bij het bepalen of nadelige gevolgen ernstig zijn, moet rekening worden gehouden met het evenredigheidsbeginsel en met de omvang en het volume van het uitgegeven cryptoactivum. De bij Verordening (EU) nr. 1095/2010 van het Europees Parlement en de Raad (5) opgerichte Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor effecten en markten, ESMA) moet daarom, in samenwerking met de bij Verordening (EU) nr. 1093/2010 van het Europees Parlement en de Raad (6) opgerichte Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Bankautoriteit, EBA), worden gemachtigd om ontwerpen van technische reguleringsnormen op te stellen tot nadere bepaling van de inhoud, methoden en presentatie van informatie inzake duurzaamheidsindicatoren met betrekking tot negatieve klimaat- en milieueffecten, en tot vaststelling van belangrijke energie-indicatoren. De ontwerpen van technische reguleringsnormen moeten ook zorgen voor samenhang tussen de informatie die openbaar wordt gemaakt door uitgevers van cryptoactiva en door aanbieders van cryptoactivadiensten. Bij het ontwikkelen van de ontwerpen van technische reguleringsnormen moet de ESMA rekening houden met de verschillende soorten consensusmechanismen die worden gebruikt voor de validering van transacties in cryptoactiva, de kenmerken ervan en de verschillen daartussen. De ESMA moet ook rekening houden met bestaande openbaarmakingsvereisten, zorgen voor complementariteit en consistentie en voorkomen dat de lasten voor ondernemingen toenemen.

(8)

De cryptoactivamarkten zijn mondiaal en dus inherent landsgrensoverschrijdend. Daarom moet de Unie de internationale inspanningen om de behandeling van cryptoactiva en cryptoactivadiensten op elkaar af te stemmen blijven ondersteunen via internationale organisaties of organen zoals de Raad voor financiële stabiliteit, het Bazels Comité voor bankentoezicht en de Financiëleactiegroep.

(9)

Wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten moeten gebaseerd zijn op het beginsel “dezelfde activiteiten, dezelfde risico’s, dezelfde regels” en een technologisch neutrale aanpak volgen. Daarom moeten onder bestaande wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten vallende cryptoactiva eerder onder het bestaande regelgevingskader dan onder deze verordening blijven vallen, ongeacht de technologie die voor de uitgifte of de overdracht ervan wordt gebruikt. Bijgevolg sluit deze verordening uitdrukkelijk cryptoactiva van haar toepassingsgebied uit die als financiële instrumenten in de zin van Richtlijn 2014/65/EU kunnen worden aangemerkt, cryptoactiva die kunnen worden aangemerkt als deposito’s in de zin van Richtlijn 2014/49/EU van het Europees Parlement en de Raad (7), met inbegrip van gestructureerde deposito’s in de zin van Richtlijn 2014/65/EU, cryptoactiva die kunnen worden aangemerkt als geldmiddelen in de zin van Richtlijn (EU) 2015/2366 van het Europees Parlement en de Raad (8), behalve indien zij kunnen worden aangemerkt als elektronischgeldtokens (“e-moneytokens”), cryptoactiva die kunnen worden aangemerkt als securitisatieposities in de zin van Verordening (EU) 2017/2402 van het Europees Parlement en de Raad (9), en cryptoactiva die als schade- of levensverzekeringscontracten, pensioenproducten of -regelingen en socialezekerheidsregelingen kunnen worden aangemerkt. Gezien het feit dat elektronisch geld en geldmiddelen die in ruil voor elektronisch geld worden ontvangen, niet mogen worden behandeld als deposito’s overeenkomstig Richtlijn 2009/110/EG van het Europees Parlement en de Raad (10), kunnen e-moneytokens niet worden behandeld als deposito’s die zijn uitgesloten van het toepassingsgebied van deze verordening.

(10)

Deze verordening mag niet van toepassing zijn op unieke cryptoactiva die niet fungibel met andere cryptoactiva zijn, met inbegrip van digitale kunst en digitale verzamelobjecten. De waarde van dergelijke unieke en niet-fungibele cryptoactiva is toe te schrijven aan de unieke kenmerken van elk cryptoactivum en het nut ervan voor de houder van de token. Deze verordening mag evenmin van toepassing zijn op cryptoactiva die diensten of fysieke activa vertegenwoordigen die uniek en niet fungibel zijn, zoals productgaranties of onroerend goed. Hoewel unieke en niet-fungibele cryptoactiva op marktplaatsen kunnen worden verhandeld en speculatief kunnen worden geaccumuleerd, zijn zij niet gemakkelijk uitwisselbaar en kan de relatieve waarde van een dergelijk cryptoactivum ten opzichte van een ander, elk uniek, niet worden vastgesteld aan de hand van een vergelijking met een bestaande markt of een gelijkwaardig activum. Dergelijke kenmerken beperken de mate waarin die cryptoactiva financieel kunnen worden gebruikt, waardoor de risico’s voor houders en het financiële stelsel worden beperkt en hun uitsluiting van het toepassingsgebied van deze verordening wordt gerechtvaardigd.

(11)

De fractionele delen van een uniek en niet-fungibel cryptoactivum mogen niet als uniek en niet-fungibel worden beschouwd. De uitgifte van cryptoactiva als niet-fungibele tokens in een grotere reeks of collectie moet worden beschouwd als een indicator van hun fungibiliteit. De loutere toekenning van een unieke identificatiecode aan een cryptoactivum volstaat op zich niet om het als uniek en niet-fungibel aan te merken. Om het cryptoactivum als uniek en niet-fungibel te kunnen beschouwen, moeten de activa of rechten waarop het betrekking heeft ook uniek en niet-fungibel zijn. De uitsluiting van unieke en niet-fungibele cryptoactiva van het toepassingsgebied van deze verordening laat de kwalificatie van dergelijke cryptoactiva als financiële instrumenten onverlet. Deze verordening moet ook van toepassing zijn op cryptoactiva die uniek en niet-fungibel lijken, maar waarvan de feitelijke kenmerken of de kenmerken die verband houden met hun feitelijke gebruik, deze ofwel fungibel ofwel niet uniek maken. In dat verband moeten de bevoegde autoriteiten bij de beoordeling en classificatie van cryptoactiva een inhoud-boven-vorm-benadering hanteren waarbij de kenmerken van het betrokken cryptoactivum en niet de aanduiding ervan door de uitgever bepalend zijn voor de classificatie.

(12)

Het is passend bepaalde intragroeptransacties en sommige publieke entiteiten van het toepassingsgebied van deze verordening uit te sluiten, aangezien zij geen risico’s inhouden voor de beleggersbescherming, de marktintegriteit, de financiële stabiliteit, de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid of de monetaire soevereiniteit. Tot de vrijgestelde publiekrechtelijke internationale organisaties behoren het Internationaal Monetair Fonds en de Bank voor Internationale Betalingen.

(13)

Digitale activa die worden uitgegeven door centrale banken die in hun hoedanigheid van monetaire autoriteit handelen, met inbegrip van centralebankgeld in digitale vorm, of cryptoactiva die worden uitgegeven door andere overheidsinstanties, waaronder centrale, regionale en lokale overheden, mogen niet worden onderworpen aan het Uniekader voor cryptoactivamarkten. Evenmin mogen aanverwante diensten die worden geleverd door dergelijke centrale banken die in hun hoedanigheid van monetaire autoriteit handelen of door andere overheidsinstanties, worden onderworpen aan dat Uniekader.

(14)

Om te zorgen voor een duidelijke afbakening tussen enerzijds onder deze verordening vallende cryptoactiva en anderzijds financiële instrumenten, moet de ESMA worden gemachtigd richtsnoeren uit te vaardigen over de criteria en voorwaarden voor de kwalificatie van cryptoactiva als financiële instrumenten. Die richtsnoeren moeten ook een beter begrip mogelijk maken van de gevallen waarin cryptoactiva die anders als uniek en niet fungibel met andere cryptoactiva worden beschouwd, als financiële instrumenten kunnen worden aangemerkt. Om een gemeenschappelijke aanpak voor de classificatie van cryptoactiva te bevorderen, moeten de EBA, de ESMA en de bij Verordening (EU) nr. 1094/2010 van het Europees Parlement en de Raad (11) opgerichte Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Autoriteit voor verzekeringen en bedrijfspensioenen; EIOPA) (de “Europese toezichthoudende autoriteiten” of “ETA’s”) discussies over een dergelijke classificatie bevorderen. De bevoegde autoriteiten moeten de ETA’s om advies kunnen vragen over de classificatie van cryptoactiva, met inbegrip van classificaties die zijn voorgesteld door aanbieders of personen die verzoeken om toelating tot de handel. Aanbieders of personen die verzoeken om toelating tot de handel, zijn primair verantwoordelijk voor de correcte classificatie van cryptoactiva, die door de bevoegde autoriteiten kan worden aangevochten, zowel vóór de datum van publicatie van de aanbieding als op enig moment daarna. Indien de classificatie van een cryptoactivum onverenigbaar blijkt te zijn met deze verordening of andere relevante wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten, moeten de ETA’s gebruikmaken van hun bevoegdheden uit hoofde van de Verordeningen (EU) nr. 1093/2010, (EU) nr. 1094/2010 en (EU) nr. 1095/2010 om een consistente en coherente benadering van een dergelijke classificatie te waarborgen.

(15)

Op grond van artikel 127, lid 2, vierde streepje, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) is één van de via het Europees Stelsel van centrale banken (ESCB) uit te voeren fundamentele taken, het bevorderen van een goede werking van het betalingsverkeer. De Europese Centrale Bank (ECB) kan, op grond van artikel 22 van Protocol nr. 4 van de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank als gehecht aan de Verdragen, verordeningen vaststellen ter verzekering van doelmatige en deugdelijke verrekenings- en betalingssystemen binnen de Unie en met derde landen. Daartoe heeft de ECB verordeningen vastgesteld betreffende vereisten voor systeemkritische betalingssystemen. Deze verordening doet geen afbreuk aan de verantwoordelijkheden van de ECB en de nationale centrale banken in het ESCB ter verzekering van doelmatige en deugdelijke clearing- en betalingssystemen binnen de Unie en met derde landen. Bijgevolg moeten de EBA, de ESMA en de ECB bij het opstellen van de betrokken ontwerpen van technische standaarden uit hoofde van deze verordening nauw samenwerken, mede om het ontstaan van parallelle regelgeving te voorkomen. Voorts is het van cruciaal belang dat de ECB en de nationale centrale banken toegang hebben tot informatie bij het vervullen van hun taken die verband houden met het toezicht op betalingssystemen, met inbegrip van de clearing van betalingen. Bovendien mag deze verordening geen afbreuk doen aan Verordening (EU) nr. 1024/2013 van de Raad (12) en moet zij op zodanige wijze worden uitgelegd dat zij niet in strijd is met die verordening.

(16)

Elke wetgevingshandeling die op het gebied van cryptoactiva wordt aangenomen, moet specifiek en toekomstbestendig zijn, moet gelijke tred kunnen houden met innovatie en technologische ontwikkelingen en moet gebaseerd zijn op een stimulansgerichte benadering. De termen “cryptoactiva” en “distributed-ledger-technologie” moeten dan ook zo ruim mogelijk worden gedefinieerd zodat alle soorten cryptoactiva worden bestreken die momenteel buiten het toepassingsgebied van de wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten vallen. Elke op het gebied van cryptoactiva vastgestelde wetgevingshandeling moet ook bijdragen aan de doelstelling van de bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering. Om die reden moeten entiteiten die binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallende diensten aanbieden, ook voldoen aan de toepasselijke Unieregels ter bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering, waarin internationale normen zijn opgenomen.

(17)

Digitale activa die niet aan andere houders kunnen worden overgedragen, vallen niet onder de definitie van cryptoactiva. Daarom moeten digitale activa die alleen door de uitgever of de aanbieder worden aanvaard en die technisch onmogelijk rechtstreeks aan andere houders kunnen worden overgedragen, van het toepassingsgebied van deze verordening worden uitgesloten. Een voorbeeld van dergelijke digitale activa is onder meer systemen voor cliëntenbinding waarbij verzamelde punten alleen tegen een beloning kunnen worden geruild met de uitgever of aanbieder van die punten.

(18)

Deze verordening classificeert de cryptoactiva in drie typen, die van elkaar moeten worden onderscheiden en aan verschillende vereisten moeten worden onderworpen, afhankelijk van de risico’s die zij inhouden. De classificatie is gebaseerd op de vraag of de cryptoactiva hun waarde trachten te stabiliseren door te verwijzen naar andere activa. Het eerste type bestaat uit cryptoactiva die beogen hun waarde te stabiliseren door te verwijzen naar slechts één officiële valuta. De functie van dergelijke cryptoactiva gelijkt sterkt op de functie van elektronisch geld zoals gedefinieerd in Richtlijn 2009/110/EG. Net zoals elektronisch geld zijn dergelijke cryptoactiva een elektronisch vervangmiddel voor munten en bankbiljetten en worden zij waarschijnlijk gebruikt om betalingen te doen. Die cryptoactiva moeten in deze verordening worden gedefinieerd als “e-moneytokens”. Het tweede type cryptoactiva betreft “activagerelateerde tokens”, die beogen hun waarde te stabiliseren door te verwijzen naar een andere waarde of recht, of een combinatie daarvan, waaronder een of meer officiële valuta’s. Dat tweede type omvat alle andere cryptoactiva dan e-moneytokens, waarvan de waarde door activa wordt gedekt, teneinde omzeiling te voorkomen en deze verordening toekomstbestendig te maken. Tot slot betreft het derde type andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens, waar een grote verscheidenheid aan cryptoactiva onder valt, waaronder gebruikstokens.

(19)

Ondanks hun gelijkenissen verschillen elektronisch geld en naar een officiële valuta verwijzende cryptoactiva momenteel op een aantal belangrijke punten. Houders van elektronisch geld zoals gedefinieerd in Richtlijn 2009/110/EG krijgen altijd een vordering op de uitgever van elektronisch geld en hebben een contractueel recht om hun elektronisch geld te allen tijde en tegen de nominale waarde van die valuta te laten terugbetalen. Daarentegen bieden sommige naar een officiële valuta verwijzende cryptoactiva de houders daarvan geen dergelijke vordering op de uitgevers van dergelijke cryptoactiva en kunnen zij buiten het toepassingsgebied van Richtlijn 2009/110/EG vallen. Andere naar een officiële valuta verwijzende cryptoactiva bieden geen vordering tegen nominale waarde van de valuta waarnaar zij verwijzen, of beperken de periode voor terugbetaling. Het feit dat houders van dergelijke cryptoactiva geen vordering hebben op de uitgevers van dergelijke cryptoactiva of dat die vordering niet tegen nominale waarde is van de valuta waarnaar die cryptoactiva verwijzen, kan het vertrouwen van houders van die cryptoactiva ondermijnen. Daarom moet, om te voorkomen dat de in Richtlijn 2009/110/EG vastgestelde regels worden omzeild, een definitie van e-moneytokens zo ruim mogelijk zijn, zodat zij alle types cryptoactiva bestrijkt die verwijzen naar één officiële valuta. Bovendien moet worden voorzien in strikte voorwaarden voor de uitgifte van e-moneytokens, waaronder een verplichting dat e-moneytokens worden uitgegeven door een op grond van Richtlijn nr. 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad (13) vergunde kredietinstelling of door een op grond van Richtlijn 2009/110/EG vergunde instelling voor elektronisch geld. Om diezelfde reden moeten uitgevers van e-moneytokens ervoor zorgen dat de houders van die tokens gebruik kunnen maken van hun recht om hun tokens te allen tijde tegen de nominale waarde te laten terugbetalen in de valuta waarnaar die tokens verwijzen. Omdat e-moneytokens ook cryptoactiva zijn en ook in termen van bescherming van individuele houders en marktintegriteit nieuwe uitdagingen kunnen doen ontstaan die specifiek met cryptoactiva verband houden, moeten zij ook worden onderworpen aan de in deze verordening vastgestelde regels om een oplossing te bieden voor die uitdagingen.

(20)

Gezien de uiteenlopende risico’s en kansen die cryptoactiva doen ontstaan, moeten regels worden bepaald voor aanbieders van en personen die om toelating verzoeken tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens en e-moneytokens, alsook voor uitgevers van activagerelateerde tokens en e-moneytokens. Uitgevers van cryptoactiva zijn entiteiten die zeggenschap hebben over de creatie van cryptoactiva. Gezien de uiteenlopende risico’s en kansen die cryptoactiva doen ontstaan, moeten regels worden bepaald voor aanbieders van en personen die om toelating verzoeken tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens en e-moneytokens, alsook voor uitgevers van activagerelateerde tokens en e-moneytokens. Uitgevers van cryptoactiva zijn entiteiten die zeggenschap hebben over de creatie van cryptoactiva.

(21)

Specifieke regels moeten worden vastgesteld voor entiteiten die cryptoactivadiensten aanbieden. Een eerste categorie van dergelijke diensten omvat het exploiteren van een cryptoactivahandelsplatform, het omwisselen van cryptoactiva voor geldmiddelen of voor andere cryptoactiva het namens cliënten bewaren en beheren van cryptoactiva, en het namens cliënten verstrekken van overdrachtdiensten voor cryptoactiva. Een tweede categorie van dergelijke diensten omvat het plaatsen van cryptoactiva, het namens cliënten ontvangen of doorgeven van cryptoactivaorders, het namens cliënten uitvoeren van cryptoactivaorders, het verlenen van advies betreffende cryptoactiva en het verzorgen van portefeuillebeheer van cryptoactiva. Eenieder die cryptoactivadiensten op professionele basis aanbiedt, moet worden beschouwd als een “aanbieder van cryptoactivadiensten”.

(22)

Deze verordening moet van toepassing zijn op natuurlijke en rechtspersonen en bepaalde andere ondernemingen, en op de cryptoactivagerelateerde diensten en activiteiten die zij verrichten, aanbieden of waar zij direct dan wel indirect zeggenschap over hebben, ook wanneer een deel van dergelijke activiteiten of diensten op gedecentraliseerde wijze wordt verricht. Indien cryptoactivadiensten op volledig gedecentraliseerde wijze worden aangeboden zonder enige tussenpersoon, mogen zij niet binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen. Deze verordening heeft betrekking op de rechten en verplichtingen die van toepassing zijn op uitgevers van cryptoactiva, aanbieders, personen die verzoeken om toelating van cryptoactiva tot de handel en op aanbieders van cryptoactivadiensten. Indien cryptoactiva geen identificeerbare uitgever hebben, mogen zij niet binnen het toepassingsgebied van titel II, III of IV van deze verordening vallen. Aanbieders van cryptoactivadiensten die diensten met betrekking tot dergelijke cryptoactiva aanbieden, moeten echter wel onder deze verordening vallen.

(23)

Om ervoor te zorgen dat de bevoegde autoriteiten alle aanbiedingen aan het publiek van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens die potentieel een financiële toepassing hebben of elke toelating van cryptoactiva tot de handel op een cryptoactivahandelsplatform (“toelating tot de handel”) in de Unie correct kunnen monitoren en daarop toezicht kunnen houden, moeten alle aanbieders of personen die verzoeken om toelating tot de handel, rechtspersonen zijn.

(24)

Om hun bescherming te garanderen, moeten individuele aspirant-cryptoactivahouders worden geïnformeerd over de kenmerken, functies en risico’s van de cryptoactiva die zij voornemens zijn aan te kopen. Indien aanbieders of personen die verzoeken om toelating tot de handel andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens in de Unie aan het publiek willen aanbieden of indien zij om toelating van dergelijke cryptoactiva tot de handel verzoeken, moeten zij een informatiedocument (een “cryptoactivawitboek”) met verplichte vermeldingen opstellen, daarvan kennis geven aan hun bevoegde autoriteit en dat publiceren. Dit cryptoactivawitboek moet algemene informatie bevatten over de uitgever, de aanbieder of de persoon die verzoekt om toelating tot de handel, over het met het opgehaalde kapitaal uit te voeren project, over de aanbieding aan het publiek van cryptoactiva of hun toelating tot de handel, over de aan de cryptoactiva verbonden rechten en verplichtingen, over de onderliggende technologie die voor dergelijke cryptoactiva wordt gebruikt en de daaraan verbonden risico’s. Het cryptoactivawitboek hoeft echter geen beschrijving bevatten van risico’s die onvoorzienbaar en zeer onwaarschijnlijk zijn. De informatie in het cryptoactivawitboek alsook in de relevante reclame-uitingen, zoals reclameboodschappen en marketingmededelingen, ook via nieuwe kanalen zoals socialemediaplatforms, moet correct, duidelijk en niet misleidend zijn. De reclameboodschappen en het marketingmateriaal moeten stroken met de informatie in het cryptoactivawitboek.

(25)

Cryptoactivawitboeken en de samenvattingen daarvan, en de exploitatieregels van cryptoactivahandelsplatforms worden opgesteld in ten minste één van de officiële talen van de lidstaat van herkomst en van een lidstaat van ontvangst dan wel in een taal die gangbaar is in de internationale financiële wereld. Ten tijde van de vaststelling van deze verordening is de Engelse taal de taal die gangbaar is in de internationale financiële wereld, maar dit zou in de toekomst kunnen veranderen.

(26)

Om een evenredige aanpak te waarborgen, mogen de vereisten van deze verordening niet van toepassing zijn op de aanbieding aan het publiek van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens die kosteloos worden aangeboden of die automatisch worden gecreëerd als beloning voor het onderhoud van een distributed ledger of de validatie van transacties in het kader van een consensusmechanisme. Bovendien mogen de vereisten van deze verordening evenmin van toepassing zijn op de aanbieding van gebruikstokens die toegang bieden tot een bestaand goed of een bestaande dienst, waardoor de houder het goed kan ophalen of de dienst kan gebruiken of en wanneer de houder van de cryptoactiva het recht heeft ze enkel te gebruiken in ruil voor goederen en diensten in een beperkt netwerk van handelaren met contractuele regelingen met de aanbieder. Dergelijke vrijstellingen mogen geen betrekking hebben op cryptoactiva die opgeslagen goederen vertegenwoordigen die niet bedoeld zijn om na de aankoop door de koper te worden opgehaald. Evenmin mag de vrijstelling voor beperkte netwerken van toepassing zijn op cryptoactiva die typisch zijn ontworpen voor een voortdurend groeiend netwerk van dienstaanbieders. De vrijstelling voor beperkte netwerken moet door de bevoegde autoriteit worden beoordeeld telkens wanneer een aanbieding, of de geaggregeerde waarde van meer dan één aanbieding, een bepaalde drempel overschrijdt, wat betekent dat een nieuwe aanbieding niet automatisch in aanmerking mag komen voor een vrijstelling van een eerdere aanbieding. Die vrijstellingen mogen niet langer van toepassing zijn wanneer de aanbieder, of een andere persoon die namens de aanbieder handelt, meedeelt dat de aanbieder voornemens is om te verzoeken om toelating tot de handel of wanneer de vrijgestelde cryptoactiva tot de handel worden toegelaten.

(27)

Om te zorgen voor een evenredige aanpak, mogen de vereisten van deze verordening om een cryptoactivawitboek op te stellen en te publiceren, niet gelden voor aanbiedingen van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens die aan minder dan 150 personen per lidstaat worden aangeboden, of die uitsluitend worden aangeboden aan gekwalificeerde beleggers wanneer de cryptoactiva uitsluitend door dergelijke gekwalificeerde beleggers mogen worden gehouden. Kleine en middelgrote ondernemingen en aan start-ups mogen niet onderworpen worden aan buitensporige en onevenredige administratieve lasten. Aanbiedingen aan het publiek van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens in de Unie waarvan de totale tegenprestatie over een periode van twaalf maanden een bedrag van 1 000 000 EUR niet overschrijdt, moeten eveneens worden vrijgesteld van de verplichting om een cryptoactivawitboek op te stellen.

(28)

De loutere toelating tot de handel of de publicatie van bied- en laatprijzen mag op zich niet worden beschouwd als een aanbieding aan het publiek van cryptoactiva. Een dergelijke toelating of publicatie mag alleen een aanbieding aan het publiek van cryptoactiva vormen indien zij een mededeling omvat die een aanbieding aan het publiek in de zin van deze verordening vormt.

(29)

Hoewel sommige aanbiedingen van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens zijn vrijgesteld van verschillende verplichtingen van deze verordening, blijven wetgevingshandelingen van de Unie die consumentenbescherming waarborgen, zoals Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad (14) of Richtlijn 93/13/EEG van de Raad (15), en alle daarin vervatte informatieverplichtingen, van toepassing op die aanbiedingen aan het publiek van cryptoactiva indien zij betrekkingen tussen ondernemingen en consumenten betreffen..

(30)

Indien een aanbieding aan het publiek betrekking heeft op gebruikstokens voor goederen die nog niet bestaan of voor diensten die nog niet in bedrijf zijn, mag de looptijd van de aanbieding aan het publiek als beschreven in het cryptoactivawitboek niet meer dan twaalf maanden bedragen. Die beperking van de looptijd van de aanbieding aan het publiek staat los van het moment waarop de goederen of diensten tot stand komen of operationeel worden en door de houder van een gebruikstoken kunnen worden gebruikt na afloop van de aanbieding aan het publiek.

(31)

Om toezicht mogelijk te maken, moeten aanbieders en personen die verzoeken om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens, voordat cryptoactiva in de Unie aan het publiek worden aangeboden of voordat die cryptoactiva tot de handel op een cryptoactivahandelsplatform worden toegelaten, van hun cryptoactivawitboek en, op verzoek van de bevoegde autoriteit, van hun reclame-uitingen kennis geven aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar zij hun statutaire zetel hebben of, indien zij geen statutaire zetel in de Unie hebben, van de lidstaat waar zij een bijkantoor hebben. Aanbieders die in een derde land zijn gevestigd, moeten kennis geven van hun cryptoactivawitboek en, op verzoek van de bevoegde autoriteit, van hun reclame-uitingen, aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar zij voornemens zijn de cryptoactiva aan te bieden.

(32)

De exploitant van een handelsplatform moet verantwoordelijk zijn voor het voldoen aan de vereisten van titel II van deze verordening wanneer cryptoactiva op eigen initiatief tot de handel zijn toegelaten en het cryptoactivawitboek nog niet is gepubliceerd in de door deze verordening vereiste gevallen. De exploitant van een handelsplatform moet ook verantwoordelijk zijn voor het voldoen aan die vereisten wanneer hij daartoe een schriftelijke overeenkomst heeft gesloten met de persoon die verzoekt om toelating tot de handel. De persoon die verzoekt om toelating tot de handel, moet verantwoordelijk blijven wanneer hij de exploitant van het handelsplatform onjuiste of misleidende informatie verstrekt. De persoon die verzoekt om toelating tot de handel, moet ook verantwoordelijk blijven voor aangelegenheden die niet aan de exploitant van het handelsplatform zijn gedelegeerd.

(33)

Om onnodige administratieve lasten te vermijden, mag van de bevoegde autoriteiten niet worden verlangd dat zij een cryptoactivawitboek goedkeuren vóór de publicatie ervan. De bevoegde autoriteiten moeten echter de bevoegdheid hebben om te verzoeken om wijzigingen van het cryptoactivawitboek en van alle reclame-uitingen en, indien nodig, te verzoeken om de opname van aanvullende informatie in het cryptoactivawitboek.

(34)

De bevoegde autoriteiten moeten een aanbieding aan het publiek van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens of de toelating van dergelijke cryptoactiva tot de handel kunnen opschorten of verbieden indien een dergelijke aanbieding aan het publiek of toelating tot de handel niet voldoet aan de toepasselijke vereisten van deze verordening, onder meer indien het cryptoactivawitboek of de reclame-uitingen niet correct, niet duidelijk of misleidend zijn. Ook moeten de bevoegde autoriteiten de bevoegdheid hebben om op hun website dan wel via een persbericht ervoor te waarschuwen dat de aanbieder of de persoon die verzoekt om toelating tot de handel, die vereisten niet in acht heeft genomen.

(35)

Cryptoactivawitboeken waarvan correct is kennisgegeven aan een bevoegde autoriteit en reclame-uitingen moeten worden gepubliceerd. Na een dergelijke publicatie moeten aanbieders en personen die om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens verzoeken, die cryptoactiva in de hele Unie kunnen aanbieden en kunnen verzoeken om toelating tot de handel van dergelijke cryptoactiva in de Unie.

(36)

Aanbieders van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens moeten beschikken over doeltreffende regelingen om de tijdens hun aanbieding aan het publiek opgehaalde geldmiddelen of andere cryptoactiva te monitoren en veilig te stellen. Die regelingen moeten er ook voor zorgen dat geldmiddelen of andere cryptoactiva die bij houders of aspirant-houders zijn opgehaald, zo spoedig mogelijk naar behoren worden teruggegeven wanneer een aanbieding aan het publiek om eender welke reden wordt geannuleerd. De aanbieder moet ervoor zorgen dat de tijdens de aanbieding aan het publiek opgehaalde geldmiddelen of andere cryptoactiva worden bewaard door een derde.

(37)

Om verder te zorgen voor de bescherming van individuele cryptoactivahouders, moeten individuele houders die andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens verwerven, hetzij rechtstreeks van de aanbieder, hetzij via een aanbieder van cryptoactivadiensten die de cryptoactiva namens de aanbieder plaatst, gedurende een periode van 14 dagen na de verwerving ervan een herroepingsrecht krijgen. Om ervoor te zorgen dat een in de tijd beperkte aanbieding aan het publiek van cryptoactiva vlot kan worden afgerond, mag dit herroepingsrecht door de individuele houders niet worden uitgeoefend na het einde van de intekenperiode. Voorts mag het herroepingsrecht niet gelden indien andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens tot de handel worden toegelaten, omdat in dat geval de koers van dergelijke cryptoactiva afhangt van de schommelingen op de cryptoactivamarkten. Wanneer de individuele houder krachtens deze verordening een herroepingsrecht heeft, mag het herroepingsrecht uit hoofde van Richtlijn 2002/65/EG van het Europees Parlement en van de Raad (16) niet van toepassing zijn.

(38)

Aanbieders en personen die verzoeken om toelating tot de handel in andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens, moeten eerlijk, rechtvaardig en professioneel handelen, moeten op een correcte, heldere en niet-misleidende wijze communiceren met houders en aspirant-houders van cryptoactiva, moeten belangenconflicten vaststellen, voorkomen, beheren en openbaar maken, en moeten beschikken over effectieve administratieve regelingen om ervoor te zorgen dat hun systemen en beveiligingsprotocollen aan de Unienormen voldoen. Om de bevoegde autoriteiten in hun toezichthoudende verantwoordelijkheden bij te staan, moet de ESMA, in nauwe samenwerking met de EBA, worden gemachtigd om voor die systemen en beveiligingsprotocollen richtsnoeren uit te vaardigen waarin die Unienormen nader worden ingevuld.

(39)

Om cryptoactivahouders verder te beschermen, moeten ten aanzien van de informatie die in het cryptoactivawitboek aan het publiek wordt verstrekt, regels inzake civielrechtelijke aansprakelijkheid gelden voor aanbieders en personen die verzoeken om toelating tot de handel en leden van hun leidinggevend orgaan.

(40)

Activagerelateerde tokens kunnen breed ingang vinden bij houders om waarde over te dragen of als ruilmiddel, en houden dus, in vergelijking met andere cryptoactiva, verhoogde risico’s in wat betreft de bescherming van cryptoactivahouders, met name individuele houders, en de marktintegriteit. Voor uitgevers van activagerelateerde tokens moeten dan ook strengere voorwaarden gelden dan voor uitgevers van andere cryptoactiva.

(41)

Wanneer een cryptoactivum onder de definitie van een activagerelateerde token of e-moneytoken valt, moeten titel III of IV van deze verordening van toepassing zijn, ongeacht de wijze waarop de uitgever voornemens is het cryptoactivum te ontwerpen, met inbegrip van het mechanisme voor het handhaven van een stabiele waarde van het cryptoactivum. Hetzelfde geldt voor zogenoemde algoritmische “stablecoins”, die beogen een stabiele waarde te behouden ten opzichte van een officiële valuta of ten opzichte van een of meer activa door middel van protocollen die het aanbod van dergelijke cryptoactiva verhogen of verlagen in reactie op veranderingen in de vraag. Aanbieders of personen die verzoeken om toelating tot de handel van algoritmische cryptoactiva die niet beogen de waarde van de cryptoactiva te stabiliseren door te verwijzen naar een of meer activa, moeten in elk geval voldoen aan titel II van deze verordening.

(42)

Om te zorgen voor een goed toezicht op en een goede monitoring van aanbiedingen aan het publiek van activagerelateerde tokens, moeten uitgevers van activagerelateerde tokens een statutaire zetel in de Unie hebben.

(43)

Aanbiedingen aan het publiek van activagerelateerde tokens in de Unie of verzoeken om toelating van dergelijke cryptoactiva tot de handel mogen alleen toegestaan zijn indien de bevoegde autoriteit aan de uitgever van dergelijke cryptoactiva daartoe een vergunning heeft afgegeven en het relevante cryptoactivawitboek heeft goedgekeurd. Het vergunningvereiste mag echter niet gelden indien de activagerelateerde tokens alleen worden aangeboden aan gekwalificeerde beleggers of indien de aanbieding aan het publiek van de activagerelateerde tokens lager is dan 5 000 000 EUR. In die gevallen moet van de uitgever van dergelijke activagerelateerde tokens wel nog steeds worden verlangd dat hij een cryptoactivawitboek opstelt om kopers in kennis te stellen van de kenmerken en risico’s van de activagerelateerde tokens en moet tevens van hem worden verlangd dat hij vóór de publicatie van het cryptoactivawitboek van dit cryptoactivawitboek kennis geeft aan de bevoegde autoriteit.

(44)

Op grond van Richtlijn 2013/36/EU vergunde kredietinstellingen mogen geen andere vergunning uit hoofde van deze verordening nodig hebben om activagerelateerde tokens aan te bieden of om te verzoeken om toelating van daarvan tot de handel. De overeenkomstig die richtlijn vastgestelde nationale procedures moeten van toepassing zijn, maar moeten worden aangevuld met een verplichting om de bevoegde autoriteit van de krachtens deze verordening aangewezen lidstaat van herkomst in kennis te stellen van de elementen aan de hand waarvan die autoriteit kan nagaan of de uitgever in staat is om activagerelateerde tokens aan te bieden of om toelating tot de handel daarvan te verzoeken. Kredietinstellingen die activagerelateerde tokens aanbieden of om toelating tot de handel daarvan verzoeken, moeten onderworpen zijn aan alle vereisten die van toepassing zijn op uitgevers van activagerelateerde tokens, met uitzondering van vergunningsvereisten, eigenvermogensvereisten en de goedkeuringsprocedure met betrekking tot gekwalificeerde aandeelhouders, aangezien die aangelegenheden onder Richtlijn 2013/36/EU en Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad (17) vallen. Een door een dergelijke kredietinstelling opgesteld cryptoactivawitboek moet vóór publicatie door de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst worden goedgekeurd. Kredietinstellingen die vergund zijn op grond van de nationaalrechtelijke bepalingen tot omzetting van Richtlijn 2013/36/EU en die activagerelateerde tokens aanbieden of om tot de handel daarvan verzoeken, moeten onderworpen zijn aan de overeenkomstig die richtlijn en deze verordening uiteengezette administratieve bevoegdheden, waaronder een beperking of begrenzing van de bedrijfsactiviteiten van een kredietinstelling en een opschorting van of verbod op een aanbieding van activagerelateerde tokens aan het publiek. Wanneer de verplichtingen die uit hoofde van deze verordening op dergelijke kredietinstellingen van toepassing zijn, overlappen met die van Richtlijn 2013/36/EU, moeten de kredietinstellingen voldoen aan de specifiekere of strengere vereisten, zodat beide sets regelgeving worden nageleefd. De kennisgevingsprocedure voor kredietinstellingen die voornemens zijn op grond van deze verordening activagerelateerde tokens aan te bieden of om toelating tot de handel daarvan te verzoeken, mag geen afbreuk doen aan de nationaalrechtelijke bepalingen tot omzetting van Richtlijn 2013/36/EU die procedures uiteenzetten voor de vergunningverlening aan kredietinstellingen voor het verrichten van de in bijlage I bij die richtlijn vermelde diensten.

(45)

Een bevoegde autoriteit moet een vergunning weigeren op objectieve en aantoonbare gronden, ook indien het bedrijfsmodel van de aanvragende uitgever van activagerelateerde tokens een ernstige bedreiging kan vormen voor de marktintegriteit, de financiële stabiliteit of de goede werking van het betalingsverkeer. De bevoegde autoriteit moet, voordat zij een vergunning toekent of weigert, de EBA, de ESMA en de ECB raadplegen en, indien de uitgever is gevestigd in een lidstaat waarvan de euro niet de officiële valuta is of indien de activagerelateerde tokens verwijzen naar een andere officiële valuta van een lidstaat dan de euro, de centrale bank van die lidstaat. Niet-bindende adviezen van de EBA en de ESMA moeten betrekking hebben op de classificatie van het cryptoactivum, terwijl de ECB en, in voorkomend geval, de centrale bank van de betrokken lidstaat de bevoegde autoriteit een advies moeten verstrekken over de risico’s voor de financiële stabiliteit, de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid of monetaire soevereiniteit. De bevoegde autoriteiten moeten de vergunning weigeren indien de ECB of de centrale bank van een lidstaat een negatief advies uitbrengt op grond van een risico voor de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid of de monetaire soevereiniteit. Indien een vergunning wordt verleend aan een aanvragende uitgever van activagerelateerde tokens, moet het door die uitgever opgestelde cryptoactivawitboek ook worden geacht te zijn goedgekeurd. De vergunning die de bevoegde autoriteit verleent, moet gelden in de hele Unie en moet de uitgever van activagerelateerde tokens in staat stellen die cryptoactiva op de interne markt aan te bieden en om toelating daarvan tot de handel te vragen. Evenzo moet ook het cryptoactivawitboek gelden voor de hele Unie, zonder dat lidstaten de mogelijkheid hebben om aanvullende vereisten op te leggen.

(46)

In verschillende gevallen waarin de ECB uit hoofde van deze verordening wordt geraadpleegd, dient haar advies bindend te zijn voor zover het een bevoegde autoriteit verplicht een vergunning van de uitgever van activagerelateerde tokens te weigeren, in te trekken of te beperken, of om specifieke maatregelen op te leggen aan de uitgever van activagerelateerde tokens. Artikel 263, eerste alinea, VWEU bepaalt dat het Hof van Justitie van de Europese Unie (het “Hof van Justitie”) de wettigheid nagaat van handelingen van de ECB voor zover het geen aanbevelingen of adviezen betreft. In herinnering moet echter worden gebracht dat het aan het Hof staat om die bepaling uit te leggen in het licht van de inhoud en de gevolgen van een advies van de ECB.

(47)

Om te zorgen voor de bescherming van individuele houders moeten uitgevers van dergelijke tokens steeds volledige, correcte, duidelijke en niet-misleidende informatie aan houders van activagerelateerde tokens verstrekken. Cryptoactivawitboeken voor activagerelateerde tokens moeten informatie bevatten over het stabiliseringsmechanisme, over het beleggingsbeleid van de reserveactiva, de regelingen voor de bewaring van de reserveactiva en over de rechten van houders.

(48)

Naast de in het cryptoactivawitboek verstrekte informatie moeten uitgevers van activagerelateerde tokens aan houders van dergelijke tokens op doorlopende basis informatie verschaffen. Meer bepaald moeten zij het bedrag aan in omloop zijnde activagerelateerde tokens en de waarde en samenstelling van de reserveactiva op hun website openbaar maken. Uitgevers van activagerelateerde tokens moeten ook elke gebeurtenis openbaar maken die een significante impact op de waarde van de activagerelateerde tokens of de reserveactiva heeft of dreigt te hebben, ongeacht of die cryptoactiva tot de handel zijn toegelaten.

(49)

Om individuele houders te beschermen, moeten uitgevers van activagerelateerde tokens steeds eerlijk, rechtvaardig en professioneel handelen en in het belang van de houders van activagerelateerde tokens. Uitgevers van activagerelateerde tokens moeten ook voorzien in een duidelijke procedure voor de behandeling van klachten van houders van activagerelateerde tokens.

(50)

Uitgevers van activagerelateerde tokens moeten een beleid uitwerken voor het identificeren, voorkomen, beheren en openbaar maken van belangenconflicten die zich kunnen voordoen in hun betrekkingen met hun aandeelhouders of leden, of met alle aandeelhouders of leden die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming in de uitgevers hebben, of met de leden van hun leidinggevend orgaan, hun werknemers, houders van activagerelateerde tokens of externe dienstverrichters kunnen voordoen.

(51)

Uitgevers van activagerelateerde tokens moeten beschikken over robuuste governanceregelingen, waaronder een duidelijke organisatiestructuur met welomschreven, transparante en samenhangende verantwoordelijkheden en effectieve procedures voor het identificeren, beheren, monitoren en rapporteren van de risico’s waaraan zij blootstaan of bloot kunnen komen te staan. De leden van het leidinggevende orgaan van dergelijke uitgevers moeten deskundig en betrouwbaar zijn en mogen met name niet veroordeeld zijn voor een strafbaar feit op het gebied van het witwassen van geld of terrorismefinanciering of voor enig ander strafbaar feit dat hun goede reputatie zou aantasten. De aandeelhouders of leden, natuurlijke of rechtspersonen die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming in dergelijke uitgevers hebben, moeten een voldoende goede reputatie hebben en mogen met name niet veroordeeld zijn voor een strafbaar feit in verband met het witwassen van geld of terrorismefinanciering of enig ander strafbaar feit dat hun goede reputatie zou aantasten. Uitgevers van activagerelateerde tokens moeten ook middelen inzetten die evenredig zijn aan de schaal van hun activiteiten, en moeten steeds zorgen voor de continuïteit en regelmatigheid bij de uitvoering van hun activiteiten. Daartoe moeten uitgevers van activagerelateerde tokens een bedrijfscontinuïteitsplan vaststellen dat er, in het geval van een verstoring van hun systemen en procedures, voor moet zorgen dat hun kernactiviteiten met betrekking tot de activagerelateerde token worden uitgevoerd. Uitgevers van activagerelateerde tokens moeten ook over stevige internecontrolemechanismen en doeltreffende risicobeheersprocedures beschikken, alsook over een systeem dat de integriteit en de vertrouwelijkheid van de ontvangen informatie waarborgt. Die verplichtingen beogen de bescherming van houders van activagerelateerde tokens, met name individuele houders, te waarborgen zonder onnodige belemmeringen op te werpen.

(52)

Uitgevers van activagerelateerde tokens bevinden zich doorgaans in het knooppunt van een netwerk van entiteiten die de uitgifte van dergelijke cryptoactiva, de overdracht ervan en de distributie onder de houders ervan verzorgen. Van uitgevers van activagerelateerde tokens moet dan ook worden verlangd dat zij met derde entiteiten passende contractuele regelingen opzetten en in stand houden die het stabiliseringsmechanisme en de belegging van de reserveactiva die de waarde van de tokens dekken, de bewaring van dergelijke reserveactiva en, in voorkomend geval, de distributie van de activagerelateerde tokens aan het publiek zeker stellen.

(53)

Om de risico’s voor de financiële stabiliteit van het bredere financiële bestel aan te pakken, moeten uitgevers van activagerelateerde tokens aan eigenvermogensvereisten worden onderworpen. Die vereisten moeten evenredig zijn aan de omvang van de uitgifte van de activagerelateerde tokens en moeten dan ook worden berekend als een percentage van de activareserve die de waarde van de activagerelateerde tokens dekt. Bevoegde autoriteiten moeten evenwel het vereiste bedrag aan eigen vermogen kunnen optrekken op basis van onder meer de evaluatie van de risicobeheersprocedure en de internecontrolemechanismen van de uitgever, de kwaliteit en volatiliteit van de activareserve die de activagerelateerde tokens dekt of de geaggregeerde waarde van en de geaggregeerde hoeveelheid transacties die in activagerelateerde tokens worden afgewikkeld.

(54)

Om hun aansprakelijkheid jegens houders van activagerelateerde tokens te dekken, moeten uitgevers van activagerelateerde tokens een activareserve aanleggen en aanhouden die overeenstemt met door een dergelijke aansprakelijkheid weerspiegelde risico’s. De activareserve moet worden gebruikt in het voordeel van de houders van de activagerelateerde tokens indien de uitgever niet in staat is zijn verplichtingen ten opzichte van de houders na te komen, zoals bij insolventie. De activareserve moet dusdanig worden samengesteld en beheerd dat de markt- en valutarisico’s gedekt zijn. Uitgevers van activagerelateerde tokens moeten zorgen voor het prudente beheer van de activareserve en moeten er met name voor zorgen dat de waarde van de reserve ten minste de overeenkomstige waarde van de tokens in omloop bedraagt en dat veranderingen in de reserve adequaat worden beheerd om ongunstige effecten op de markten voor de reserveactiva te voorkomen. Uitgevers van activagerelateerde tokens moeten dan ook duidelijke en gedetailleerde beleidslijnen hanteren met een beschrijving van onder meer de samenstelling van de reserveactiva, de allocatie van daarin opgenomen activa, een omvattende beoordeling van de risico’s die de reserveactiva inhouden, de procedure voor de uitgifte en terugbetaling van de activagerelateerde tokens, de procedure voor de toename en afname van de reserveactiva en, indien de reserveactiva worden belegd, het door de uitgevers gehanteerde beleggingsbeleid. Uitgevers van activagerelateerde tokens die zowel in de Unie als in derde landen op de markt worden gebracht, moeten ervoor zorgen dat hun activareserve beschikbaar is om de aansprakelijkheid van uitgevers jegens houders in de Unie te dekken. Het vereiste om de activareserve aan te houden bij onder het Unierecht vallende ondernemingen, moet daarom van toepassing zijn in verhouding tot het aandeel activagerelateerde tokens dat naar verwachting in de Unie in de handel zal worden gebracht.

(55)

Om het verliesrisico voor activagerelateerde tokens te beperken en om de waarde van die activa te beschermen, moeten uitgevers van activagerelateerde tokens over een adequaat beleid voor de bewaring van hun reserveactiva beschikken. Dat beleid moet ervoor zorgen dat de reserveactiva te allen tijde volledig gescheiden zijn van de eigen activa van de uitgever, dat de reserveactiva niet worden bezwaard of verpand als onderpand en dat de uitgever van activagerelateerde tokens onmiddellijke toegang tot die reserveactiva heeft. De reserveactiva moeten, afhankelijk van de aard ervan, in bewaring worden gehouden door een aanbieder van cryptoactivadiensten, door een op grond van Richtlijn 2013/36/EU vergunde kredietinstelling of door een op grond van Richtlijn 2014/65/EU vergunde beleggingsonderneming. Dit sluit niet uit dat het houden van fysieke activa aan een andere entiteit kan worden gedelegeerd. Aanbieders van cryptoactivadiensten, kredietinstellingen of beleggingsondernemingen die optreden als bewaarnemers van reserveactiva moeten voor het verlies van die reserveactiva aansprakelijk zijn ten aanzien van de uitgever of de houders van activagerelateerde tokens, tenzij zij kunnen aantonen dat een dergelijk verlies het gevolg is van een externe gebeurtenis buiten hun redelijke controle. Concentraties van de bewaarnemers van reserveactiva moeten worden voorkomen. In bepaalde situaties is dat echter misschien niet mogelijk omdat passende alternatieve ontbreken. In dergelijke gevallen moet een tijdelijke concentratie aanvaardbaar worden geacht.

(56)

Om houders van activagerelateerde tokens te beschermen tegen een waardedaling van de activa die de waarde van de tokens dekken, mogen uitgevers van activagerelateerde tokens de reserveactiva enkel beleggen in veilige activa met een laag risico en met een minimaal markt-, concentratie- en kredietrisico. Aangezien de activagerelateerde tokens als ruilmiddel zouden kunnen worden gebruikt, moet alle winst of verlies uit de belegging van de reserveactiva voor rekening komen van de uitgever van activagerelateerde tokens.

(57)

Houders van activagerelateerde tokens moeten een permanent terugbetalingsrecht hebben, zodat de uitgever te allen tijde verplicht is de activagerelateerde tokens terug te betalen op verzoek van de houders van de activagerelateerde tokens. De uitgever van activagerelateerde tokens moet de tokens terugbetalen hetzij door een bedrag in andere geldmiddelen dan elektronisch geld te betalen dat gelijk is aan de marktwaarde van de activa waarnaar de activagerelateerde tokens verwijzen, hetzij door de activa te leveren waarnaar de tokens verwijzen. De uitgever van activagerelateerde tokens moet de houder altijd de optie geven om de activagerelateerde tokens terug te ontvangen in andere geldmiddelen dan elektronisch geld in dezelfde officiële valuta als de uitgever heeft aanvaard bij de verkoop van de tokens. De uitgever moet voldoende gedetailleerde en gemakkelijk te begrijpen informatie verstrekken over de verschillende vormen van terugbetaling die beschikbaar zijn.

(58)

Om het risico te verminderen dat activagerelateerde tokens voor waardeopslag worden gebruikt, mogen uitgevers van activagerelateerde tokens en aanbieders van cryptoactivadiensten bij het aanbieden van activagerelateerde tokens verband houdende cryptoactivadiensten geen rente toekennen aan houders van activagerelateerde tokens voor de tijdsduur waarbinnen die houders die activagerelateerde tokens houden.

(59)

Activagerelateerde tokens en e-moneytokens moeten als significant worden beschouwd indien zij aan bepaalde criteria voldoen of waarschijnlijk zullen voldoen, waaronder een grote cliëntenbasis, een grote marktkapitalisatie of een groot aantal transacties. Als zodanig kunnen zij door een groot aantal houders worden gebruikt en kan hun gebruik voor specifieke uitdagingen zorgen in termen van financiële stabiliteit, transmissie van het monetaire beleid of monetaire soevereiniteit. Dergelijke significante activagerelateerde tokens en e-moneytokens moeten daarom aan strengere voorwaarden worden onderworpen dan andere activagerelateerde tokens of e-moneytokens die niet als significant worden beschouwd. Meer bepaald moeten uitgevers van significante e-moneytokens worden onderworpen aan hogere kapitaalvereisten en aan interoperabiliteitsvereisten, en moeten zij een beleid inzake liquiditeitsbeheer voeren. De Commissie moet in het kader van haar evaluatie van de toepassing van deze verordening nagaan of de drempels om een activagerelateerde token of e-moneytoken als significant in te delen, passend zijn. Die evaluatie moet in voorkomend geval vergezeld gaan van een wetgevingsvoorstel.

(60)

Een alomvattende monitoring van het gehele ecosysteem van uitgevers van activagerelateerde tokens is belangrijk om de echte omvang en impact van dergelijke tokens te bepalen. Om alle transacties met betrekking tot een bepaalde activagerelateerde token in aanmerking te nemen, omvat de monitoring van dergelijke tokens de monitoring van alle transacties die worden afgewikkeld, ongeacht of zij worden afgewikkeld op de distributed ledger (“on-chain”) dan wel buiten de distributed ledger (“off-chain”), met inbegrip van transacties tussen cliënten van dezelfde aanbieder van cryptoactivadiensten.

(61)

Het is met name belangrijk om de transacties met activagerelateerde tokens te ramen die verband houden met het gebruik als ruilmiddel binnen een gebied met één munt, met name die in verband met betalingen van schulden zoals in de context van transacties met handelaren. Die transacties mogen geen transacties omvatten die verband houden met beleggingsfuncties en -diensten zoals een ruilmiddel voor geldmiddelen of andere cryptoactiva, tenzij er bewijs is dat de activagerelateerde token wordt gebruikt voor de afwikkeling van transacties in andere cryptoactiva. Er is sprake van een gebruik voor de afwikkeling van transacties in andere cryptoactiva in gevallen waarin een transactie met twee delen cryptoactiva, die verschillen van de activagerelateerde tokens, in de activagerelateerde tokens wordt afgewikkeld. Wanneer activagerelateerde tokens op grote schaal worden gebruikt als ruilmiddel binnen een gebied met één munt, moeten uitgevers bovendien worden verplicht het activiteitsniveau te verminderen. Een activagerelateerde token moet als grootschalig gebruikt ruilmiddel worden beschouwd indien het gemiddelde aantal en de gemiddelde geaggregeerde waarde van de transacties per dag die verband houden met het gebruik als ruilmiddel binnen een gebied met één munt hoger zijn dan respectievelijk 1 000 000 en 200 000 000 EUR.

(62)

Wanneer activagerelateerde tokens een ernstige bedreiging vormen voor de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid of de monetaire soevereiniteit, moeten centrale banken de bevoegde autoriteit kunnen verzoeken om de vergunning van de uitgever van die activagerelateerde tokens in te trekken. Wanneer activagerelateerde tokens een bedreiging vormen voor de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid of de monetaire soevereiniteit, moeten centrale banken de bevoegde autoriteit kunnen verzoeken het aantal van die uit te geven activagerelateerde tokens te beperken, of een minimumdenominatiebedrag op te leggen.

(63)

Deze verordening geldt onverminderd het nationale recht inzake het gebruik van nationale en buitenlandse valuta bij transacties tussen ingezetenen, dat is vastgesteld door niet tot de eurozone behorende lidstaten bij de uitoefening van hun prerogatief van monetaire soevereiniteit.

(64)

Uitgevers van activagerelateerde tokens moeten een herstelplan voorbereiden dat voorziet in door de uitgever te nemen maatregelen om opnieuw te voldoen aan de vereisten die van toepassing zijn op de activareserve, onder meer in gevallen waarin het voldoen aan terugbetalingsverzoeken tijdelijke onbalansen in de activareserve veroorzaakt. De bevoegde autoriteit moet de bevoegdheid hebben om de terugbetaling van activagerelateerde tokens tijdelijk op te schorten om de belangen van de houders van activagerelateerde tokens en de financiële stabiliteit te beschermen.

(65)

Uitgevers van activagerelateerde tokens moeten beschikken over een plan voor de gecontroleerde terugbetaling van de tokens zodat de rechten van de houders van de activagerelateerde tokens beschermd worden indien de uitgevers niet in staat zijn hun verplichtingen na te komen, onder meer in geval van stopzetting van de uitgifte van activagerelateerde tokens. Indien de uitgever van activagerelateerde tokens een kredietinstelling of een entiteit is die binnen het toepassingsgebied van Richtlijn 2014/59/EU van het Europees Parlement en de Raad (18) valt, moet de bevoegde autoriteit de betrokken afwikkelingsautoriteit raadplegen. Die afwikkelingsautoriteit moet worden toegestaan om het terugbetalingsplan te onderzoeken om na te gaan welke elementen daarin de afwikkelbaarheid of de afwikkelingsstrategie van de uitgever of de in het afwikkelingsplan van de uitgever opgenomen maatregelen nadelig kunnen beïnvloeden, en aanbevelingen te doen aan de bevoegde autoriteit met betrekking tot die aangelegenheden. Daarbij moet het de afwikkelingsautoriteit ook worden toegestaan na te gaan of er wijzigingen in het afwikkelingsplan of de afwikkelingsstrategie nodig zijn, in overeenstemming met de bepalingen van Richtlijn 2014/59/EU en Verordening (EU) nr. 806/2014 van het Europees Parlement en de Raad (19), naargelang het geval. Een dergelijk onderzoek door de afwikkelingsautoriteit mag geen afbreuk doen aan de bevoegdheden van de prudentiële toezichthoudende autoriteit of van de afwikkelingsautoriteit, naargelang het geval, om crisispreventie- of crisisbeheersmaatregelen te nemen.

(66)

Uitgevers van e-moneytokens moeten beschikken over een vergunning als kredietinstelling op grond van Richtlijn 2013/36/EU dan wel als instelling voor elektronisch geld op grond van Richtlijn 2009/110/EG. E-moneytokens moeten worden beschouwd als “elektronisch geld” zoals die term is gedefinieerd in Richtlijn 2009/110/EG en de uitgevers ervan moeten, tenzij in deze verordening anders is bepaald, voldoen aan de relevante vereisten van Richtlijn 2009/110/EG voor de toegang tot, de uitoefening van en het prudentieel toezicht op de werkzaamheden van instellingen voor elektronisch geld en de vereisten inzake de uitgifte en terugbetaalbaarheid van e-moneytokens. Uitgevers van e-moneytokens moeten een cryptoactivawitboek opstellen en hun bevoegde autoriteit daarvan in kennis stellen. Vrijstellingen met betrekking tot beperkte netwerken, betreffende bepaalde transacties door aanbieders van elektronische-communicatienetwerken en betreffende instellingen voor elektronisch geld die slechts een beperkt maximumbedrag aan elektronisch geld uitgeven, op basis van de in Richtlijn 2009/110/EG gespecificeerde facultatieve vrijstellingen, moeten ook van toepassing zijn op e-moneytokens. Uitgevers van e-moneytokens moeten echter nog steeds worden verplicht een cryptoactivawitboek op te stellen om kopers te informeren over de kenmerken en risico’s van de e-moneytokens en moeten ook worden verplicht de bevoegde autoriteit in kennis te stellen van het cryptoactivawitboek vóór de publicatie ervan.

(67)

Houders van e-moneytokens moeten een vordering krijgen op de uitgever van de betrokken e-moneytokens. Houders van e-moneytokens moeten steeds een recht krijgen op terugbetaling tegen de nominale waarde in geldmiddelen in de officiële valuta waarnaar de e-moneytoken verwijst. De bepalingen van Richtlijn 2009/110/EG betreffende de mogelijkheid om een vergoeding aan te rekenen voor terugbetaling zijn niet relevant in de context van e-moneytokens.

(68)

Om het risico te verminderen dat e-moneytokens voor waardeopslag worden gebruikt, mogen uitgevers van e-moneytokens en aanbieders van cryptoactivadiensten bij het aanbieden van met e-moneytokens verband houdende cryptoactivadiensten geen rente toekennen aan gebruikers van e-moneytokens, ook geen rente die niet gerelateerd is aan de tijdsduur waarbinnen die gebruikers dergelijke e-moneytokens houden.

(69)

Het cryptoactivawitboek dat een uitgever van e-moneytokens opstelt, moet alle informatie over die uitgever en over de aanbieding van e-moneytokens of de toelating daarvan tot de handel bevatten die noodzakelijk is om aspirant-kopers een weloverwogen aankoopbeslissing te laten nemen en de “aan de aanbieding van e-moneytokens verbonden risico’s te laten begrijpen. Het cryptoactivawitboek moet ook uitdrukkelijk verwijzen naar het recht van houders van e-moneytokens om hun e-moneytokens tegen nominale waarde te allen tijde te doen terugbetalen in geldmiddelen in de officiële valuta waarnaar de e-moneytokens verwijzen.

(70)

Indien een uitgever van e-moneytokens de in ruil voor e-moneytokens ontvangen geldmiddelen belegt, moeten dergelijke geldmiddelen worden belegd in activa die in dezelfde officiële valuta luiden als dat waarnaar de e-moneytoken verwijst, teneinde valutarisico’s te vermijden.

(71)

Significante e-moneytokens zouden grotere risico’s voor de financiële stabiliteit kunnen inhouden dan e-moneytokens die niet significant zijn en traditioneel elektronisch geld. Daarom moeten uitgevers van significante e-moneytokens die instellingen voor elektronisch geld zijn aan aanvullende voorwaarden worden onderworpen. Dergelijke uitgevers van significante e-moneytokens moeten met name worden onderworpen aan hogere kapitaalvereisten dan uitgevers van andere e-moneytokens en aan interoperabiliteitsvereisten, en moeten een beleid inzake liquiditeitsbeheer voeren. Ze moeten ook sommige dezelfde vereisten in acht nemen die gelden voor uitgevers van activagerelateerde tokens met betrekking tot de activareserve, zoals die inzake bewaring en belegging van de activareserve. Die vereisten voor uitgevers van significante e-moneytokens moeten van toepassing zijn in plaats van de artikelen 5 en 7 van Richtlijn 2009/110/EG. Aangezien die bepalingen van Richtlijn 2009/110/EG niet van toepassing zijn op kredietinstellingen bij de uitgifte van elektronisch geld, mogen de aanvullende vereisten voor significante e-moneytokens uit hoofde van deze verordening evenmin van toepassing zijn.

(72)

Uitgevers van e-moneytokens moeten herstel- en terugbetalingsplannen hebben om ervoor te zorgen dat de rechten van de houders van de e-moneytokens worden beschermd wanneer uitgevers niet in staat zijn hun verplichtingen na te komen.

(73)

In de meeste lidstaten is de aanbieding van cryptoactivadiensten nog niet gereguleerd, ondanks de potentiële risico’s die zij inhouden voor de beleggersbescherming, de marktintegriteit en de financiële stabiliteit. Om dergelijke risico’s aan te pakken, voorziet deze verordening in operationele, organisatorische en prudentiële vereisten op Unieniveau die van toepassing zijn op aanbieders van cryptoactivadiensten.

(74)

Om doeltreffend toezicht mogelijk te maken en de mogelijkheid van ontwijking of omzeiling van het toezicht uit te sluiten, mogen cryptoactivadiensten alleen worden aangeboden door rechtspersonen die een statutaire zetel hebben in een lidstaat waar zij substantiële bedrijfsactiviteiten verrichten, waaronder het aanbieden van cryptoactivadiensten. Ondernemingen die geen rechtspersonen zijn, zoals commerciële partnerschappen, moeten onder bepaalde voorwaarden ook worden toegestaan om cryptoactivadiensten te aan te bieden. Het is van essentieel belang dat aanbieders van cryptoactivadiensten hun activiteiten in de Unie doeltreffend blijven beheren om te voorkomen dat doeltreffend prudentieel toezicht wordt ondermijnd en om te zorgen voor de handhaving van de vereisten uit hoofde van deze verordening die zijn bedoeld om de bescherming van investeerders, de integriteit van de markt en de financiële stabiliteit te waarborgen. Regelmatig nauw rechtstreeks contact tussen toezichthouders en het verantwoordelijke management van aanbieders van cryptoactivadiensten moet een essentieel onderdeel van dit toezicht zijn. Aanbieders van cryptoactivadiensten moeten daarom hun plaats van werkelijke leiding in de Unie hebben, en ten minste één van de directeuren moet woonachtig zijn in de Unie. De plaats van werkelijke leiding is de plaats waar de belangrijkste bestuurs- en commerciële beslissingen worden genomen die nodig zijn voor de bedrijfsvoering.

(75)

Deze verordening mag geen afbreuk doen aan de mogelijkheid voor in de Unie gevestigde personen om op eigen initiatief cryptoactiva te ontvangen van een onderneming uit een derde land. Indien een onderneming uit een derde land op eigen initiatief van een in de Unie gevestigde persoon diensten aanbiedt, mogen de cryptoactiva niet worden aangemerkt als zijnde in de Unie aangeboden. Indien een onderneming uit een derde land cliënten of potentiële cliënten in de Unie benadert, dan wel cryptoactivadiensten of -activiteiten promoot of daarvoor adverteert, mogen die diensten niet als op eigen initiatief van de cliënt aangeboden cryptoactivadiensten worden aangemerkt. In een dergelijk geval moet de onderneming uit een derde land een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten krijgen.

(76)

Gezien de tot op heden betrekkelijk kleine omvang van aanbieders van cryptoactivadiensten, moet de bevoegdheid inzake vergunningverlening aan en toezicht op dergelijke dienstenaanbieders aan nationale bevoegde autoriteiten worden toevertrouwd. Een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten moet worden verleend, geweigerd of ingetrokken door de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de entiteit haar statutaire zetel heeft. Indien een vergunning wordt verleend, moet daarin worden vermeld voor welke cryptoactivadiensten de aanbieder van cryptoactivadiensten een vergunning krijgt, en zij moet gelden voor de hele Unie.

(77)

Om te zorgen voor de voortdurende bescherming van het financiële stelsel van de Unie tegen de risico’s van het witwassen van geld en terrorismefinanciering, moet ervoor worden gezorgd dat aanbieders van cryptoactivadiensten verscherpte controles uitvoeren op financiële verrichtingen waarbij cliënten en financiële instellingen uit derde landen betrokken zijn die zijn opgenomen in de lijst van derde landen met een hoog risico omdat het jurisdicties zijn die strategische tekortkomingen vertonen in hun nationale regelingen ter bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering die aanzienlijke bedreigingen vormen voor het financiële stelsel van de Unie als bedoeld in Richtlijn (EU) 2015/849 van het Europees Parlement en de Raad (20).

(78)

Bepaalde ondernemingen die onder de wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten vallen, moeten de mogelijkheid krijgen om alle of sommige cryptoactivadiensten aan te bieden zonder dat zij uit hoofde van deze verordening een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten hoeven te verkrijgen indien zij hun bevoegde autoriteiten bepaalde informatie meedelen alvorens die diensten voor het eerst aan te bieden. In dergelijke gevallen moeten die ondernemingen worden beschouwd als aanbieders van cryptoactivadiensten en moeten de relevante administratieve bevoegdheden waarin deze verordening voorziet, met inbegrip van de bevoegdheid om bepaalde cryptoactivadiensten op te schorten of te verbieden, op hen van toepassing zijn. Die ondernemingen moeten onderworpen zijn aan alle vereisten die uit hoofde van deze verordening op aanbieders van cryptoactivadiensten van toepassing zijn, met uitzondering van vergunningsvereisten, eigenvermogensvereisten en de goedkeuringsprocedure met betrekking tot aandeelhouders en leden die een gekwalificeerde deelneming bezitten, aangezien die aangelegenheden vallen onder de respectieve wetgevingshandelingen van de Unie op grond waarvan zij een vergunning hebben gekregen. De kennisgevingsprocedure voor kredietinstellingen die voornemens zijn op grond van deze verordening cryptoactivadiensten aan te bieden, mag geen afbreuk doen aan de nationaalrechtelijke bepalingen tot omzetting van Richtlijn 2013/36/EU die procedures uiteenzetten voor de vergunningverlening aan kredietinstellingen voor het aanbieden van de in bijlage I bij die richtlijn vermelde diensten.

(79)

Om bescherming van consumenten, de marktintegriteit en de financiële stabiliteit te garanderen, moeten aanbieders van cryptoactivadiensten steeds eerlijk, rechtvaardig en professioneel en in het belang van hun cliënten handelen. Cryptoactivadiensten moeten als financiële diensten zoals gedefinieerd in Richtlijn 2002/65/EG van het Europees Parlement en de Raad worden beschouwd in gevallen waarin zij aan de criteria van die richtlijn voldoen. Wanneer de overeenkomsten tussen aanbieders van cryptoactivadiensten en consumenten van op afstand worden verkocht, moeten zij ook onder Richtlijn 2002/65/EG vallen, tenzij in deze verordening uitdrukkelijk anders is bepaald. Aanbieders van cryptoactivadiensten moeten hun cliënten volledige, correcte, duidelijke en niet-misleidende informatie verschaffen en hen waarschuwen over de “aan cryptoactiva verbonden risico’s. Aanbieders van cryptoactivadiensten moeten hun tariefbeleid openbaar maken, moeten een klachtenbehandelingsprocedure opzetten en moeten beschikken over een robuust beleid om belangenconflicten te identificeren, te voorkomen, te beheren en openbaar te maken.

(80)

Om de bescherming van consumenten te waarborgen, moeten uit hoofde van deze verordening vergunde aanbieders van cryptoactivadiensten bepaalde prudentiële vereisten in acht nemen. Die prudentiële vereisten moeten worden bepaald als een vast bedrag of in verhouding tot de vaste kosten van aanbieders van cryptoactivadiensten van het voorgaande jaar, afhankelijk van de soorten diensten die zij aanbieden.

(81)

Voor aanbieders van cryptoactivadiensten moeten strenge organisatorische vereisten gelden. De leden van het leidinggevende orgaan van aanbieders van cryptoactivadiensten moeten deskundig en betrouwbaar zijn en mogen met name niet veroordeeld zijn voor een strafbaar feit op het gebied van het witwassen van geld of terrorismefinanciering of voor enig ander strafbaar feit dat hun goede reputatie zou aantasten. De aandeelhouders of leden, natuurlijke of rechtspersonen zijnde, die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming in aanbieders van cryptoactivadiensten hebben, moeten een voldoende goede reputatie hebben en mogen met name niet veroordeeld zijn voor met het witwassen van geld of terrorismefinanciering verband houdende strafbare feiten of enig ander strafbaar feit dat hun goede reputatie zou aantasten. Bovendien moeten de bevoegde autoriteiten, indien de invloed die wordt uitgeoefend door aandeelhouders en leden die gekwalificeerde deelnemingen in aanbieders van cryptoactivadiensten hebben, naar verwachting nadelig zal zijn voor de gedegen en prudente bedrijfsvoering van de aanbieder van cryptoactivadiensten, rekening houdend met onder meer hun eerdere activiteiten, het risico dat zij illegale activiteiten verrichten, of de invloed of zeggenschap van de overheid van een derde land, de bevoegdheid hebben om die risico’s het hoofd te bieden. Aanbieders van cryptoactivadiensten moeten leidinggevenden en personeel in dienst hebben die over voldoende kennis, vaardigheden en ervaring beschikken en moeten alle redelijke maatregelen nemen voor het vervullen van hun taken, onder meer door het voorbereiden van een bedrijfscontinuïteitsplan. Zij moeten over gedegen internecontrolemechanismen en risicobeoordelingsmechanismen beschikken, alsook over passende systemen en procedures om de integriteit en de vertrouwelijkheid van ontvangen informatie te waarborgen. Aanbieders van cryptoactivadiensten moeten over de nodige regelingen beschikken om van alle transacties, orders en diensten die zij met betrekking tot cryptoactivadiensten aanbieden, alle gegevens te kunnen bijhouden. Zij moeten beschikken ook over systemen die mogelijk marktmisbruik door cliënten aan het licht brengen.

(82)

Om de bescherming van hun cliënten te waarborgen, moeten aanbieders van cryptoactivadiensten over passende regelingen beschikken om de eigendomsrechten van cliënten ten aanzien van de cryptoactiva die zij bezitten, veilig te stellen. Indien hun bedrijfsmodel van hen verlangt dat zij geldmiddelen zoals gedefinieerd in Richtlijn (EU) 2015/2366 aanhouden in de vorm van bankbiljetten, muntstukken, giraal geld of elektronisch geld dat eigendom is van hun cliënten, moeten aanbieders van cryptoactivadiensten dergelijke geldmiddelen bij een kredietinstelling of een centrale bank plaatsen, indien een rekening bij de centrale bank beschikbaar is. Aanbieders van cryptoactivadiensten wordt alleen toegestaan betalingstransacties te verrichten met betrekking tot de cryptoactivadiensten die zij aanbieden, indien zij over een vergunning als betalingsinstelling overeenkomstig die richtlijn beschikken.

(83)

Afhankelijk van de diensten die zij aanbieden en als gevolg van de specifieke risico’s die elk type diensten met zich brengt, moeten aanbieders van cryptoactivadiensten worden onderworpen aan voor die diensten specifieke vereisten. Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten bewarings- en beheerdiensten voor cryptoactiva aanbieden, moeten met hun cliënten een overeenkomst met bepaalde bindende bepalingen sluiten en moeten een bewaringsbeleid vaststellen en ten uitvoer leggen dat op verzoek aan cliënten in een elektronisch formaat beschikbaar moet worden gesteld. In een dergelijke overeenkomst moet onder meer de aard van de verleende dienst worden gespecificeerd, waaronder het aanhouden van cryptoactiva die aan cliënten toebehoren of de middelen om toegang te krijgen tot dergelijke cryptoactiva, in welk geval de cliënt de controle over de cryptoactiva kan houden. Als alternatief kunnen de cryptoactiva of de toegangsmiddelen onder de volledige controle van de aanbieder van cryptoactivadiensten komen. Aanbieders van cryptoactivadiensten die aan cliënten toebehorende cryptoactiva of de middelen voor toegang tot dergelijke cryptoactiva aanhouden, moeten ervoor zorgen dat die cryptoactiva niet voor eigen rekening worden gebruikt. De aanbieders van cryptoactivadiensten moeten ervoor zorgen dat alle aangehouden cryptoactiva nooit bezwaard zijn. Die aanbieders van cryptoactivadiensten moeten ook aansprakelijk worden gehouden voor eventuele verliezen die resulteren uit een met informatie- en communicatietechnologie (“ICT”) verband houdend incident, met inbegrip van een door een cyberaanval veroorzaak incident, diefstal of storing. Hardware- of softwareaanbieders van niet-gehoste portemonnees mogen niet binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallen.

(84)

Om te zorgen voor de ordelijke werking van cryptoactivamarkten, moeten aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, over gedetailleerde exploitatieregels beschikken, moeten zij ervoor zorgen dat hun systemen en procedures voldoende weerbaar zijn, moeten zij worden onderworpen aan pre- en posttransactionele transparantievereisten die aan de cryptoactivamarkten zijn aangepast en moeten zij transparante en niet-discriminerende regels op basis van objectieve criteria vaststellen die de toegang tot hun platformen reguleren. Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, moeten ook over een transparante vergoedingsstructuur voor de aangeboden diensten beschikken, om te vermijden dat orders worden geplaatst die aan marktmisbruik of ongecontroleerde transactievoorwaarden kunnen bijdragen. Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, moeten de mogelijkheid hebben om transacties on-chain en off-chain af te wikkelen en moeten streven naar een tijdige afwikkeling. De afwikkeling van transacties moet worden geïnitieerd binnen 24 uur nadat een transactie op het handelsplatform is uitgevoerd. In het geval van een off-chainafwikkeling moet de afwikkeling op dezelfde werkdag worden geïnitieerd, terwijl in het geval van een on-chainafwikkeling de afwikkeling langer kan duren omdat de aanbieder van cryptoactivadiensten die het handelsplatform exploiteert, er geen zeggenschap over uitoefent.

(85)

Om de consumentenbescherming te waarborgen, moeten aanbieders van cryptoactivadiensten die cryptoactiva omwisselen voor geldmiddelen of voor andere cryptoactiva door hun eigen kapitaal te gebruiken, een niet-discriminerend commercieel beleid vaststellen. Zij moeten ofwel vaste bied- en laatkoersen bekendmaken ofwel de methode die zij gebruiken om de koers te bepalen van de cryptoactiva die zij willen uitwisselen, en zij moeten eventuele limieten publiceren die zij ten aanzien van de uitwisseling wensen vast te stellen. Zij moeten ook aan posttransactionele transparantievereisten worden onderworpen.

(86)

Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten cryptoactivaorders uitvoeren, moeten een uitvoeringsbeleid opstellen en moeten steeds trachten het best mogelijke resultaat voor hun cliënten te bereiken, zelfs wanneer zij als de tegenpartij van een cliënt optreden. Zij moeten alle noodzakelijke maatregelen treffen om te voorkomen dat hun personeelsleden informatie over orders van cliënten misbruiken. Aanbieders van cryptoactivadiensten die orders ontvangen en die orders aan andere aanbieders van cryptoactivadiensten doorgeven, moeten procedures voor de snelle en correcte toezending van die orders toepassen. Aanbieders van cryptoactivadiensten mogen geen geldelijke of niet-geldelijke voordelen ontvangen voor het doorgeven van die orders aan een bepaald cryptoactivahandelsplatform of aan andere aanbieders van cryptoactivadiensten. Zij moeten toezien op de doeltreffendheid van hun orderuitvoeringsregelingen en -uitvoeringsbeleid, waarbij zij nagaan of de in het orderuitvoeringsbeleid opgenomen plaatsen van uitvoering tot het best mogelijke resultaat voor de cliënt leiden dan wel of zij hun uitvoeringsregelingen moeten wijzigen, en zij moeten cliënten met wie zij een lopende cliëntrelatie hebben, in kennis stellen van materiële wijzigingen in hun orderuitvoeringsregelingen of -uitvoeringsbeleid.

(87)

Wanneer een aanbieder van cryptoactivadiensten die namens cliënten cryptoactivaorders uitvoert, de tegenpartij van de cliënt is, kunnen er gelijkenissen zijn met de diensten van omwisseling van cryptoactiva voor geldmiddelen of andere cryptoactiva. Bij de omwisseling van cryptoactiva voor geldmiddelen of andere cryptoactiva wordt de koers voor dergelijke uitwisselingen echter vrij bepaald door de aanbieder van cryptoactivadiensten als een wisselkoers. Bij de uitvoering van cryptoactivaorders namens cliënten moet de aanbieder van cryptoactivadiensten echter altijd ervoor zorgen dat hij, in overeenstemming met zijn beste uitvoeringsbeleid, het best mogelijke resultaat voor zijn cliënt verkrijgt, ook wanneer hij optreedt als tegenpartij van de cliënt. De omwisseling van cryptoactiva voor geldmiddelen of andere cryptoactiva door de uitgever of aanbieder mag geen cryptoactivadienst zijn.

(88)

Aanbieders van cryptoactivadiensten die cryptoactiva voor aspirant-houders plaatsen, moeten, voordat een overeenkomst wordt gesloten, aan die personen informatie meedelen over de wijze waarop zij hun dienst willen uitvoeren. Om te zorgen voor de bescherming van hun cliënten, moeten aanbieders van cryptoactivadiensten die beschikken over een vergunning voor het plaatsen van cryptoactiva, beschikken over specifieke en passende procedures om belangenconflicten te voorkomen, te monitoren, te beheren en openbaar te maken wanneer zij cryptoactiva bij hun cliënten plaatsen en wanneer de voorgestelde prijs voor het plaatsen van cryptoactiva te hoog of te laag is geraamd. Het plaatsen van cryptoactiva namens een aanbieder mag niet als een afzonderlijke aanbieding worden beschouwd.

(89)

Om de consumentenbescherming te waarborgen, moeten aanbieders van cryptoactivadiensten die advies geven over cryptoactiva, hetzij op verzoek van een cliënt, hetzij op eigen initiatief, of die portefeuillebeheer van cryptoactiva verzorgen, beoordelen of die cryptoactivadiensten of cryptoactiva geschikt zijn voor de cliënten, rekening houdend met hun ervaring, kennis, doelstellingen en vermogen om verliezen te dragen. Indien de cliënten de aanbieders van cryptoactivadiensten geen informatie verstrekken over hun ervaring, kennis, doelstellingen en vermogen om verliezen te dragen, of indien het duidelijk is dat de cryptoactiva niet geschikt zijn voor de cliënten, mogen aanbieders van cryptoactivadiensten dergelijke cryptoactivadiensten of cryptoactiva niet aan die cliënten aanbevelen, noch aanvangen met het verzorgen van portefeuillebeheer van cryptoactiva. Bij het verstrekken van advies over cryptoactiva moeten aanbieders van cryptoactivadiensten cliënten een verslag verstrekken dat de geschiktheidsbeoordeling moet omvatten waarin wordt gespecificeerd welk advies is verstrekt en hoe het aan de voorkeuren en doelstellingen van cliënten beantwoordt. Bij het verzorgen van portefeuillebeheer van cryptoactiva moeten aanbieders van cryptoactivadiensten hun cliënten periodieke overzichten verstrekken, met inbegrip van een evaluatie van hun activiteiten en van de prestaties van de portefeuille, alsook een bijgewerkte verklaring over de geschiktheidsbeoordeling.

(90)

Sommige cryptoactivadiensten, met name het bewaren en beheren van cryptoactiva namens cliënten, het plaatsen van cryptoactiva en cryptoactivaoverdrachtdiensten namens cliënten, kunnen overlappen met betalingsdiensten zoals gedefinieerd in Richtlijn (EU) 2015/2366.

(91)

De instrumenten die uitgevers van elektronisch geld aan hun cliënten ter beschikking stellen om een e-moneytoken te beheren, zijn mogelijk niet te onderscheiden van de activiteit van het aanbieden van bewarings- en beheersdiensten zoals geregeld in deze verordening. instellingen voor elektronisch geld moeten dan ook bewaringsdiensten kunnen aanbieden zonder voorafgaande vergunning uit hoofde van deze verordening om alleen met betrekking tot de door hen uitgegeven e-moneytokens cryptoactivadiensten aan te kunnen bieden.

(92)

De activiteit van traditionele distributeurs van elektronisch geld, namelijk die van de distributie van elektronisch geld namens uitgevers, zou neerkomen op het plaatsen van cryptoactiva voor de toepassing van deze verordening. Natuurlijke of rechtspersonen die op grond van Richtlijn 2009/110/EG elektronisch geld mogen distribueren, moeten echter ook e-moneytokens kunnen distribueren namens uitgevers van e-moneytokens zonder dat zij uit hoofde van deze verordening een voorafgaande vergunning moeten krijgen om cryptoactivadiensten aan te bieden. Dergelijke distributeurs moeten derhalve vrijgesteld zijn van het vereiste om een vergunning aan te vragen als aanbieder van cryptoactivadiensten voor het plaatsen van cryptoactiva.

(93)

Een aanbieder van cryptoactivaoverdrachtdiensten moet een entiteit zijn die voorziet in de overdracht, namens een cliënt, van cryptoactiva van één distributed-ledger-adres of -rekening naar een andere. Een dergelijke overdrachtdienst mag geen validators, knooppunten of miners omvatten die een rol spelen bij de bevestiging van een transactie en het bijwerken van de toestand van de onderliggende distributed ledger. Veel aanbieders van cryptoactivadiensten bieden ook een soort cryptoactivaoverdrachtdienst aan als onderdeel, bijvoorbeeld van de dienst van het bewaren en beheren van cryptoactiva namens cliënten, het omwisselen van cryptoactiva voor geldmiddelen of andere cryptoactiva, of het uitvoeren van cryptoactivaorders namens cliënten. Afhankelijk van de precieze kenmerken van de met de overdracht van e-moneytokens verband houdende diensten kunnen dergelijke diensten vallen onder de definitie van betalingsdiensten van Richtlijn (EU) 2015/2366. In dergelijke gevallen moeten die overdrachten worden verricht door een entiteit die overeenkomstig die richtlijn vergund is betalingsdiensten aan te bieden.

(94)

Deze verordening mag geen betrekking hebben op het verstrekken en aangaan van leningen in cryptoactiva, waaronder e-moneytokens, en mag derhalve geen afbreuk doen aan het toepasselijke nationale recht. De haalbaarheid en noodzaak van de regulering van dergelijke activiteiten moeten nader worden beoordeeld.

(95)

Het is belangrijk om het vertrouwen in cryptoactivamarkten en in de marktintegriteit te waarborgen. Daarom moeten regels worden vastgesteld die marktmisbruik ontraden voor tot de handel toegelaten cryptoactiva. Aangezien uitgevers van cryptoactiva en aanbieders van cryptoactivadiensten echter zeer vaak kleine en middelgrote ondernemingen zijn, zou het onevenredig zijn om alle bepalingen van Verordening (EU) nr. 596/2014 van het Europees Parlement en de Raad (21) op hen toe te passen. Daarom is het noodzakelijk om te voorzien in specifieke regels die bepaalde gedragingen verbieden die het gebruikersvertrouwen in cryptoactivamarkten en de integriteit van die markten dreigen aan te tasten, zoals handel met voorwetenschap, onrechtmatige openbaarmaking van voorwetenschap en marktmanipulatie in verband met cryptoactiva. Die specifieke regels inzake marktmisbruik ten aanzien van cryptoactiva moeten ook worden toegepast indien cryptoactiva tot de handel zijn toegelaten.

(96)

Aan deelnemers van cryptoactivamarkten moet meer rechtszekerheid worden geboden door een karakterisering te geven van twee elementen die essentieel zijn voor de specificatie van voorwetenschap, met name de precieze aard van die informatie en het belang van de potentiële gevolgen ervan voor de koersen van cryptoactiva. Die elementen moeten ook in aanmerking worden genomen voor het voorkomen van marktmisbruik in de context van cryptoactivamarkten en de werking ervan, waarbij bijvoorbeeld rekening moet worden gehouden met het gebruik van sociale media, het gebruik van slimme contracten voor de uitvoering van orders en de concentratie van mining pools.

(97)

Derivaten die kunnen worden aangemerkt als financiële instrumenten zoals gedefinieerd in Richtlijn 2014/65/EU en waarvan het onderliggende activum een cryptoactivum is, vallen onder Verordening (EU) nr. 596/2014 wanneer zij worden verhandeld op een gereglementeerde markt, een multilaterale handelsfaciliteit of een georganiseerde handelsfaciliteit. Binnen het toepassingsgebied van deze verordening vallende cryptoactiva, dat wil zeggen de onderliggende cryptoactiva van die derivaten, moeten onder de bepalingen inzake marktmisbruik van deze verordening vallen.

(98)

Aan bevoegde autoriteiten moeten voldoende bevoegdheden worden verleend om toezicht te houden op de uitgifte, de aanbieding aan het publiek en de toelating tot de handel van cryptoactiva, met inbegrip van activagerelateerde tokens of e-moneytokens, en om toezicht te houden op aanbieders van cryptoactivadiensten. Die bevoegdheden moeten de bevoegdheid inhouden om een aanbieding aan het publiek of een toelating tot de handel van cryptoactiva of het aanbieden van een cryptoactivadienst op te schorten of te verbieden, en om een onderzoek in te stellen naar inbreuken op de regels inzake marktmisbruik. De uitgevers van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens mogen niet onderworpen zijn aan toezicht uit hoofde van deze verordening wanneer de uitgever geen aanbieder is of een persoon die verzoekt om toelating tot de handel.

(99)

De bevoegde autoriteiten moeten ook de bevoegdheid krijgen om sancties op te leggen aan uitgevers, aanbieders of personen die verzoeken om toelating tot de handel van cryptoactiva, met inbegrip van activagerelateerde tokens of e-moneytokens, en aan aanbieders van cryptoactivadiensten. Bij het bepalen van het type en de hoogte van een administratieve sanctie of andere administratieve maatregel moeten de bevoegde autoriteiten rekening houden met alle relevante omstandigheden, waaronder de ernst en de duur van de inbreuk en de vraag of deze opzettelijk is gepleegd.

(100)

Gezien het grensoverschrijdende karakter van cryptoactivamarkten moeten bevoegde autoriteiten onderling samenwerken om inbreuken op deze verordening aan het licht te brengen en te ontmoedigen.

(101)

Om de transparantie met betrekking tot cryptoactiva en aanbieders van cryptoactivadiensten te bevorderen, moet de ESMA voorzien in een register van cryptoactivawitboeken, uitgevers van activagerelateerde tokens, uitgevers van e-moneytokens en aanbieders van cryptoactivadiensten.

(102)

Significante activagerelateerde tokens kunnen als ruilmiddel worden gebruikt en om grote volumes betalingstransacties uit te voeren. Aangezien zulke grote volumes specifieke risico’s met zich mee kunnen brengen voor monetaire transmissiekanalen en de monetaire soevereiniteit, moet de EBA de taak krijgen om toezicht te houden op de uitgevers van activagerelateerde tokens zodra dergelijke tokens als significant zijn ingedeeld. Een dergelijke toewijzing moet rekening houden met de zeer specifieke aard van de risico’s van activagerelateerde tokens en mag geen precedent scheppen voor andere wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten.

(103)

De op grond van Richtlijn 2009/110/EG met het toezicht belaste bevoegde autoriteiten moeten toezicht uitoefenen op uitgevers van e-moneytokens. Gezien evenwel het potentieel wijdverbreide gebruik van significante e-moneytokens als betaalmiddel en de risico’s die zij voor de financiële stabiliteit kunnen inhouden, is een duaal toezicht door zowel de bevoegde autoriteiten als de EBA op uitgevers van significante e-moneytokens noodzakelijk. De EBA moet toezicht houden op de inachtneming door uitgevers van significante e-moneytokens van de specifieke aanvullende vereisten die in deze verordening voor dergelijke tokens worden vastgesteld. Aangezien de specifieke aanvullende vereisten alleen van toepassing mogen zijn op instellingen voor elektronisch geld die significante e-moneytokens uitgeven, moeten kredietinstellingen die significante e-moneytokens uitgeven waarop dergelijke vereisten niet van toepassing zijn, onder toezicht blijven staan van hun respectieve bevoegde autoriteiten. Het dubbele toezicht moet gericht zijn op de zeer specifieke aard van de risico’s van e-moneytokens en mag geen precedent scheppen voor andere wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten.

(104)

Significante e-moneytokens in een officiële valuta van een andere lidstaat dan de euro, die worden gebruikt als ruilmiddel en om grote volumes betalingstransacties af te wikkelen, kunnen, hoewel het onwaarschijnlijk is dat dit zich voordoet, specifieke risico’s vormen voor de monetaire soevereiniteit van de lidstaat in de officiële valuta waarvan zij luiden. Indien ten minste 80 % van het aantal houders en van het transactievolume van die significante e-moneytokens geconcentreerd wordt in de lidstaat van herkomst, mogen de toezichthoudende verantwoordelijkheden niet aan de EBA worden overgedragen.

(105)

De EBA moet een college van toezichthouders oprichten voor elke uitgever van activagerelateerde tokens en significante e-moneytokens. Aangezien uitgevers van significante activagerelateerde tokens en van significante e-moneytokens gewoonlijk centraal staan in een netwerk van entiteiten die zorgen voor de uitgifte, overdracht en distributie van dergelijke cryptoactiva, moeten de leden van het college van toezichthouders voor elke uitgever daarom onder meer de bevoegde autoriteiten van de relevantste cryptoactivahandelsplatforms omvatten in gevallen waarin de significante activagerelateerde tokens of de significante e-moneytokens tot de handel zijn toegelaten, en de bevoegde autoriteiten van de relevantste entiteiten en aanbieders van cryptoactivadiensten die namens de houders zorgen voor de bewaring en het beheer van de significante activagerelateerde tokens en significante e-moneytokens. Het college van toezichthouders voor uitgevers van significante activagerelateerde tokens en significante e-moneytokens moet bijdragen tot de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen zijn leden en moet niet-bindende adviezen uitbrengen over onder meer wijzigingen in vergunningverlening of toezichtmaatregelen ten aanzien van dergelijke uitgevers.

(106)

Om toezicht te kunnen houden op de uitgevers van significante activagerelateerde tokens en van significante e-moneytokens, moet de EBA de bevoegdheid hebben om onder meer inspecties ter plaatse uit voeren, toezichtmaatregelen te nemen en geldboeten op te leggen.

(107)

De EBA moet aan uitgevers van significante activagerelateerde tokens en van significante e-moneytokens vergoedingen aanrekenen om haar kosten, waaronder haar vaste kosten, te dekken. Voor de uitgevers van significante activagerelateerde tokens moet de vergoeding in verhouding staan tot de omvang van hun activareserve. Voor uitgevers van significante e-moneytokens moet de vergoeding in verhouding staan tot het bedrag van de in ruil voor de significante e-moneytokens ontvangen geldmiddelen.

(108)

Teneinde de doeltreffendheid van deze verordening te waarborgen, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 VWEU handelingen vast te stellen ten aanzien van de nadere specificatie van de technische elementen van de definities in deze verordening teneinde deze aan te passen aan markt- en technologische ontwikkelingen, waarbij bepaalde criteria nader worden gespecificeerd om te bepalen of een activagerelateerde token of een e-moneytoken als significant moet worden ingedeeld, waarbij wordt bepaald wanneer er sprake is van een significante reden tot bezorgdheid over de beleggersbescherming of een bedreiging voor de goede werking en integriteit van cryptoactivamarkten of voor de stabiliteit van het geheel of een deel van het financiële stelsel van de Unie, tot nadere bepaling van de procedureregels voor de uitoefening van de bevoegdheid van de EBA om geldboeten of dwangsommen op te leggen, met inbegrip van bepalingen inzake de rechten van verdediging, termijnbepalingen en de inning van geldboeten of dwangsommen, en de verjaringstermijnen voor het opleggen en afdwingen van geldboeten en dwangsommen, en tot nadere bepaling van het soort en het bedrag van de toezichtvergoedingen die de EBA kan aanrekenen aan de uitgevers van significante activagerelateerde tokens of significante e-moneytokens. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen gebeuren in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven (22). Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen.

(109)

Om de coherente toepassing van deze verordening in de hele Unie te bevorderen, met inbegrip van een passende bescherming van cryptoactivahouders en cliënten van de aanbieders van cryptoactivadiensten in de Unie, met name wanneer het consumenten betreft, moeten technische normen worden ontwikkeld. Het is doelmatig en passend om de EBA en de ESMA, als organen met hooggespecialiseerde expertise, te belasten met de ontwikkeling van aan de Commissie voor te leggen ontwerpen van technische reguleringsnormen die geen beleidskeuzen inhouden.

(110)

De Commissie moet worden gemachtigd om technische reguleringsnormen vast te stellen die door de ESMA en de EBA zijn ontwikkeld met betrekking tot: de inhoud, methodologieën en presentatie van informatie in een cryptoactivawitboek over de belangrijkste ongunstige effecten op het klimaat en andere milieugerelateerde negatieve effecten van het consensusmechanisme dat wordt gebruikt om het cryptoactivum uit te geven; de procedure voor de goedkeuring van cryptoactivawitboeken die door kredietinstellingen worden ingediend bij de uitgifte van activagerelateerde tokens; de informatie die een aanvraag voor een vergunning als uitgever van activagerelateerde tokens moet bevatten; de methode voor de raming van het gemiddelde aantal per kwartaal en de gemiddelde geaggregeerde waarde van transacties per dag die verband houden met het gebruik van activagerelateerde tokens en e-moneytokens in een valuta die niet de officiële valuta van een lidstaat is als een betaalmiddel in elke zone van één munt, de vereisten, templates en procedures voor de behandeling van klachten van houders van activagerelateerde tokens en van cliënten van aanbieders van cryptoactivadiensten; de vereisten voor de beleidslijnen en procedures voor het identificeren, voorkomen, beheren en openbaar maken van belangenconflicten van uitgevers van activagerelateerde tokens en de details en methodologie voor de inhoud van die openbaarmaking; de procedure en het tijdschema voor de aanpassing van een uitgever van activagerelateerde tokens en significante e-moneytokens aan hogere eigenvermogensvereisten, de criteria voor het eisen van hoger eigen vermogen en de minimumvereisten voor het ontwerp van stresstestprogramma’s; de liquiditeitsvereisten voor de activareserve; de financiële instrumenten waarin de activareserve kan worden belegd; gedetailleerde inhoud van de informatie die nodig is voor de beoordeling van de voorgenomen verwerving van de gekwalificeerde deelneming in een uitgever van activagerelateerde tokens, vereisten voor aanvullende verplichtingen voor uitgevers van significante activagerelateerde tokens; de informatie die kredietinstellingen, centrale effectenbewaarinstellingen, beleggingsondernemingen, marktexploitanten, instellingen voor elektronisch geld, icbe-beheermaatschappijen en abi-beheerders die voornemens zijn cryptoactivadiensten te verrichten, daarvan in kennis stellen aan de bevoegde autoriteiten; de informatie die een vergunningsaanvraag voor een aanbieder van cryptoactivadiensten bevat; de inhoud, methoden en presentatie van informatie die de aanbieder van cryptoactivadiensten openbaar maakt en die verband houdt met de belangrijkste negatieve effecten op het klimaat en andere milieugerelateerde negatieve effecten van het consensusmechanisme dat wordt gebruikt voor de uitgifte van elk cryptoactivum waarvoor zij diensten verlenen; maatregelen ter waarborging van de continuïteit en regelmatigheid van de uitvoering van de cryptoactivadiensten en de bij te houden vastleggingen van alle cryptoactivadiensten, -orders en -transacties die zij verrichten; de vereisten voor het beleid inzake het identificeren, voorkomen, beheren en openbaar maken van belangenconflicten van aanbieders van cryptoactivadiensten en de details en methodologie voor de inhoud van die openbaarmaking; de wijze waarop transparantiegegevens van de exploitant van een handelsplatform moeten worden aangeboden en de inhoud en het formaat van de orderboekgegevens met betrekking tot het handelsplatform; de gedetailleerde inhoud van de informatie die nodig is om de voorgenomen verwerving van de gekwalificeerde deelneming in een aanbieder van cryptoactivadiensten te beoordelen; de passende regelingen, systemen en procedures voor het monitoren en opsporen van marktmisbruik; het meldingsmodel voor het melden van vermoedens van marktmisbruik en coördinatieprocedures tussen de relevante bevoegde autoriteiten voor de opsporing van marktmisbruik; de tussen de bevoegde autoriteiten uit te wisselen informatie; een modeldocument voor samenwerkingsovereenkomsten tussen de bevoegde autoriteiten van lidstaten en de toezichthoudende autoriteiten van derde landen; de gegevens die nodig zijn voor de classificatie van cryptoactivawitboeken in het register van de ESMA en de praktische regelingen om ervoor te zorgen dat deze gegevens machineleesbaar zijn; de voorwaarden waaronder bepaalde leden van het college van toezichthouders voor uitgevers van significante activagerelateerde tokens en uitgevers van significante e-moneytokens als het meest relevant in hun categorie moeten worden beschouwd; en de voorwaarden waaronder activagerelateerde tokens of e-moneytokens op grote schaal worden gebruikt voor het kwalificeren van bepaalde leden van dat college en nadere bijzonderheden over de praktische regelingen voor de werking van dat college. De Commissie moet die technische reguleringsnormen vaststellen bij gedelegeerde handelingen op grond van artikel 290 VWEU en overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 respectievelijk (EU) nr. 1095/2010.

(111)

De Commissie moet de bevoegdheid worden verleend om door de EBA en de ESMA opgestelde technische uitvoeringsnormen vast te stellen met betrekking tot; de vaststelling van standaardformulieren, formats en templates voor cryptoactivawitboeken; de vaststelling van standaardformulieren, templates en procedures voor de doorgifte van informatie ten behoeve van de aanvraag van een vergunning als uitgever van activagerelateerde tokens; de vaststelling van standaardformulieren, formats en templates voor de rapportering over activagerelateerde tokens en e-money tokens in een valuta die niet de officiële valuta van een lidstaat is en die worden uitgegeven met een waarde van meer dan 100 000 000 EUR; de vaststelling van standaardformulieren, templates en procedures voor de kennisgeving van informatie aan de bevoegde autoriteiten door kredietinstellingen, centrale effectenbewaarinstellingen, beleggingsondernemingen, marktexploitanten, instellingen voor elektronisch geld, icbe-beheermaatschappijen en abi-beheerders die voornemens zijn cryptoactivadiensten aan te bieden; vaststelling van standaardformulieren, templates en procedures voor de aanvraag van een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten; het bepalen van de technische middelen voor de openbaarmaking van voorwetenschap en voor het uitstellen van de openbaarmaking van voorwetenschap; en de vaststelling van standaardformulieren, templates en procedures voor de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen bevoegde autoriteiten onderling en tussen de bevoegde autoriteiten, de EBA en de ESMA. De Commissie moet deze technische uitvoeringsnormen vaststellen door middel van uitvoeringshandelingen overeenkomstig artikel 291 VWEU en artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 en artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

(112)

Daar de doelstellingen van deze verordening, namelijk het aanpakken van de versnippering van het rechtskader dat van toepassing is op aanbieders of personen die verzoeken om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens en e-moneytokens, van uitgevers van activagerelateerde tokens en e-moneytokens en van aanbieders van cryptoactivadiensten, en het verzekeren van het correcte functioneren van cryptoactivamarkten terwijl wordt gezorgd voor de bescherming van cliënten van aanbieders van cryptoactivadiensten, met name individuele houders, alsook voor de bescherming van marktintegriteit en financiële stabiliteit, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar door het creëren van een kader waarbinnen zich een bredere grensoverschrijdende cryptoactivamarkt en aanbieders van cryptoactivadiensten kan ontwikkelen, beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken.

(113)

Om te vermijden dat verstoring plaatsvindt van marktdeelnemers die diensten en activiteiten verrichten met betrekking tot andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens en e-moneytokens die vóór de datum van toepassing van deze verordening zijn uitgegeven, moeten uitgevers van dergelijke cryptoactiva worden vrijgesteld van de verplichting om een cryptoactivawitboek te publiceren en van bepaalde andere vereisten van deze verordening. Bepaalde verplichtingen moeten echter van toepassing zijn wanneer die cryptoactiva vóór de datum van toepassing van deze verordening tot de handel werden toegelaten. Om verstoring van bestaande marktdeelnemers te voorkomen, zijn overgangsbepalingen nodig voor uitgevers van activagerelateerde tokens die operationeel waren op het moment van inwerkingtreding van deze verordening.

(114)

Aangezien de nationale regelgevingskaders die van toepassing zijn op aanbieders van cryptoactivadiensten voordat deze verordening van toepassing wordt, van lidstaat tot lidstaat verschillen, is het van essentieel belang dat de lidstaten die momenteel niet beschikken over strenge prudentiële vereisten voor aanbieders van cryptoactivadiensten die momenteel onder hun regelgevingskaders opereren, de mogelijkheid hebben om van dergelijke aanbieders van cryptoactivadiensten te verlangen dat zij aan strengere vereisten worden onderworpen dan die van de nationale regelgevingskaders. In dergelijke gevallen moet het de lidstaten worden toegestaan de overgangsperiode van 18 maanden die aanbieders van cryptoactivadiensten anders zou toestaan diensten aan te bieden op basis van hun bestaande nationale regelgevingskader, niet toe te passen of te verkorten. Een dergelijke mogelijkheid voor de lidstaten mag geen precedent scheppen voor andere wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten.

(115)

Klokkenluiders moeten nieuwe informatie onder de aandacht van bevoegde autoriteiten kunnen brengen, hetgeen laatstgenoemden helpt om inbreuken op deze verordening aan het licht te brengen en sancties op te leggen. Deze verordening moet er dan ook voor zorgen dat er passende regelingen worden ingevoerd waarmee klokkenluiders de bevoegde autoriteiten op daadwerkelijke of potentiële inbreuken op deze verordening attent kunnen maken, en tegen represailles worden beschermd. Dat moet gebeuren door Richtlijn (EU) 2019/1937 van het Europees Parlement en de Raad (23) te wijzigen teneinde ze voor inbreuken op deze verordening te laten gelden.

(116)

Aangezien de EBA moet worden belast met het rechtstreekse toezicht op uitgevers van significante activagerelateerde tokens en van significante e-moneytokens en de ESMA moet worden gemachtigd om haar bevoegdheden in te zetten ten aanzien van significante aanbieders van cryptoactivadiensten, moet ervoor worden gezorgd dat de EBA en de ESMA al hun bevoegdheden en taken kunnen uitoefenen om hun doelstellingen van bescherming van het algemeen belang te verwezenlijken door bij te dragen tot de stabiliteit en doeltreffendheid van het financiële stelsel op korte, middellange en lange termijn, voor de economie van de Unie, haar burgers en ondernemingen, en om ervoor te zorgen dat uitgevers van cryptoactiva en aanbieders van cryptoactivadiensten onder de Verordeningen (EU) nr. 1093/2010 en (EU) nr. 1095/2010 vallen. Die verordeningen moeten derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd.

(117)

De uitgifte, aanbieding of aanvraag voor het in de handel brengen van cryptoactiva en het aanbieden van cryptoactivadiensten kunnen gepaard gaan met de verwerking van persoonsgegevens. De verwerking van persoonsgegevens in het kader van deze verordening moet worden uitgevoerd in overeenstemming met het toepasselijke Unierecht inzake de bescherming van persoonsgegevens. Deze verordening doet geen afbreuk aan de rechten en plichten uit hoofde van Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad (24) en Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad (25).

(118)

Overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 is de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming geraadpleegd, en op 24 juni 2021 heeft hij een advies uitgebracht (26).

(119)

De toepassing van deze verordening moet worden uitgesteld zodat technische reguleringsnormen, technische uitvoeringsnormen en gedelegeerde handelingen kunnen worden vastgesteld die noodzakelijk zijn om bepaalde onderdelen van deze verordening nader in te vullen,

HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

TITEL I

ONDERWERP, TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES

Artikel 1

Onderwerp

1.   Deze verordening voorziet in eenvormige vereisten voor de aanbieding aan het publiek en de toelating tot de handel op een handelsplatform van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens en e-money-tokens, van activagerelateerde tokens en e-moneytokens, alsook in vereisten voor aanbieders van cryptoactivadiensten.

2.   In deze verordening worden met name vastgesteld:

a)

transparantie- en openbaarmakingsvereisten voor de uitgifte, de aanbieding aan het publiek en de toelating van cryptoactiva tot de handel op een cryptoactivahandelsplatform (“toelating tot de handel”);

b)

vereisten voor de vergunningverlening aan en het toezicht op aanbieders van cryptoactivadiensten, uitgevers van activagerelateerde tokens en uitgevers van e-moneytokens, alsmede voor hun werking, organisatie en bestuur;

c)

vereisten inzake de bescherming van cryptoactivahouders bij de uitgifte, aanbieding aan het publiek en toelating tot de handel van cryptoactiva;

d)

vereisten inzake de bescherming van cliënten van aanbieders van cryptoactivadiensten;

e)

maatregelen om handel met voorwetenschap, onrechtmatige openbaarmaking van voorwetenschap en marktmanipulatie in verband met cryptoactiva te voorkomen, teneinde de integriteit van cryptoactivamarkten te waarborgen.

Artikel 2

Toepassingsgebied

1.   Deze verordening is van toepassing op natuurlijke en rechtspersonen en bepaalde andere ondernemingen die zich in de Unie met de uitgifte, de aanbieding aan het publiek of de toelating tot de handel van cryptoactiva bezighouden of cryptoactivagerelateerde diensten aanbieden.

2.   Deze verordening is niet van toepassing op:

a)

personen die uitsluitend cryptoactivadiensten aanbieden voor hun moederondernemingen, voor hun eigen dochterondernemingen of voor andere dochterondernemingen van hun moederondernemingen;

b)

een vereffenaar of een bewindvoerder die handelt in het kader van een insolventieprocedure, behalve voor de toepassing van artikel 47;

c)

de ECB, centrale banken van de lidstaten wanneer zij handelen in hun hoedanigheid van monetaire autoriteiten, of andere overheidsinstanties van de lidstaten;

d)

de Europese Investeringsbank en haar dochterondernemingen;

e)

de Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit en het Europees stabiliteitsmechanisme;

f)

publiekrechtelijke internationale organisaties.

3.   Deze verordening is niet van toepassing op unieke cryptoactiva die niet fungibel met andere cryptoactiva zijn.

4.   Deze verordening is evenwel niet van toepassing op cryptoactiva die kunnen worden aangemerkt als een of meer van het volgende:

a)

financiële instrumenten;

b)

deposito’s, met inbegrip van gestructureerde deposito’s;

c)

geldmiddelen, behalve indien zij als e-moneytokens kunnen worden aangemerkt;

d)

securitisatieposities in het kader van een securitisatie zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 1, van Verordening (EU) 2017/2402;

e)

schade- of levensverzekeringsproducten die vallen onder de in de bijlagen I en II bij Richtlijn 2009/138/EG van het Europees Parlement en de Raad (27) genoemde verzekeringsbranches of in die richtlijn bedoelde herverzekerings- en retrocessieovereenkomsten;

f)

pensioenproducten die naar nationaal recht worden geacht voornamelijk tot doel te hebben de belegger van een pensioeninkomen te voorzien, en die de belegger het recht geven op bepaalde uitkeringen;

g)

officieel erkende bedrijfspensioenregelingen die binnen het toepassingsgebied van Richtlijn (EU) 2016/2341 van het Europees Parlement en de Raad (28) of Richtlijn 2009/138/EG vallen;

h)

individuele pensioenproducten waarvoor naar nationaal recht een financiële bijdrage van de werkgever is vereist en waarbij de werkgever of de werknemer geen vrijheid heeft in de keuze van het pensioenproduct of de aanbieder;

i)

een pan-Europees persoonlijk pensioenproduct zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 2, van Verordening (EU) 2019/1238 van het Europees Parlement en de Raad (29);

j)

socialezekerheidsregelingen die vallen onder Verordeningen (EG) nr. 883/2004 (30) en (EG) 987/2009 van het Europees Parlement en de Raad (31).

5.   Uiterlijk op 30 december 2024 vaardigt de ESMA, voor de toepassing van lid 4, punt a), van dit artikel richtsnoeren uit overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1095/2010 betreffende de voorwaarden en criteria voor de kwalificatie van cryptoactiva als financiële instrumenten.

6.   Deze verordening doet geen afbreuk aan Verordening (EU) nr. 1024/2013.

Artikel 3

Definities

1.   Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:

1)

“distributed-ledger-technologie” of “DLT”: een technologie die de werking en het gebruik van distributed ledgers mogelijk maakt;

2)

“distributed ledger”: een informatieopslagplaats waar afschriften van transacties worden geregistreerd en die wordt gedeeld over en gesynchroniseerd tussen een reeks DLT-netwerkknooppunten (DLT network nodes) door middel van een consensusmechanisme;

3)

“consensusmechanisme”: de regels en procedures waarmee tussen DLT-netwerkknooppunten wordt overeengekomen dat een transactie wordt gevalideerd;

4)

“DLT-netwerkknooppunt”: een apparaat of proces dat deel uitmaakt van een netwerk en een volledige of gedeeltelijke kopie bevat van de gegevens van alle transacties in een distributed ledger;

5)

“cryptoactivum”: een digitale weergave van een waarde of een recht die elektronisch kan worden overgedragen en opgeslagen, met gebruikmaking van distributed-ledger-technologie of vergelijkbare technologie;

6)

“activagerelateerde token”: een type cryptoactivum dat geen e-moneytoken is en dat een stabiele waarde tracht te behouden door te verwijzen naar een andere waarde of een ander recht of een combinatie daarvan, met inbegrip van een of meer officiële valuta;

7)

“elektronischgeldtoken” of “e-moneytoken”: een type cryptoactivum dat een stabiele waarde tracht te behouden door te verwijzen naar de waarde van een officiële valuta;

8)

“officiële valuta”: een door een centrale bank of een andere monetaire autoriteit uitgegeven officiële valuta van een land;

9)

“gebruikstoken” (utility token): een type cryptoactivum dat alleen bedoeld is om toegang te verlenen tot een goed dat of een dienst die door de uitgever ervan wordt aangeboden;

10)

“uitgever”: een natuurlijke of rechtspersoon, of andere onderneming, die cryptoactiva uitgeeft;

11)

“aanvragende uitgever”: een uitgever van activagerelateerde tokens of e-moneytokens die machtiging vraagt om die cryptoactiva aan het publiek te mogen aanbieden of verzoekt om toelating om in die cryptoactiva te mogen handelen;

12)

“aanbieding aan het publiek”: een in eender welke vorm en met eender welk middel tot personen gerichte mededeling waarin voldoende informatie over de voorwaarden van de aanbieding en de aangeboden cryptoactiva wordt verstrekt om aspirant-houders in staat te stellen te beslissen of zij die cryptoactiva al dan niet willen aankopen;

13)

“aanbieder”: een natuurlijke of rechtspersoon, of andere onderneming, of de uitgever, die cryptoactiva aanbiedt aan het publiek;

14)

“geldmiddelen”: geldmiddelen zoals gedefinieerd in artikel 4, punt 25), van Richtlijn (EU) 2015/2366;

15)

“aanbieder van cryptoactivadiensten”: een rechtspersoon of andere onderneming waarvan de activiteit of het bedrijf bestaat in het beroepsmatig aanbieden van één of meer cryptoactivadiensten aan cliënten, en die overeenkomstig artikel 59 cryptoactivadiensten mag aanbieden;

16)

“cryptoactivadienst”: elk van de hierna genoemde diensten en activiteiten die verband houden met een cryptoactivum:

a)

het bewaren en beheren van cryptoactiva namens cliënten;

b)

het exploiteren van een cryptoactivahandelsplatform;

c)

het omwisselen van cryptoactiva voor geldmiddelen;

d)

het omwisselen van cryptoactiva voor andere cryptoactiva;

e)

het uitvoeren van cryptoactivaorders namens cliënten;

f)

het plaatsen van cryptoactiva;

g)

het ontvangen en doorgeven van cryptoactivaorders namens cliënten;

h)

het verlenen van advies over cryptoactiva;

i)

het verzorgen van portefeuillebeheer voor cryptoactiva;

j)

het verlenen van cryptoactivaoverdrachtdiensten namens cliënten;

17)

“het bewaren en beheren van cryptoactiva namens cliënten”: het namens cliënten bewaren of beheren van cryptoactiva of van de toegangsmiddelen tot dergelijke cryptoactiva, in voorkomend geval in de vorm van geheime cryptografische sleutels;

18)

“het exploiteren van een cryptoactivahandelsplatform”: het beheren van een of meer multilaterale systemen, die op zodanige wijze meerdere aankoop- en verkoopintenties van derden met betrekking tot cryptoactiva samenbrengen of vergemakkelijken, in het systeem en in overeenstemming met de regels ervan, dat er een overeenkomst uit voortvloeit, door de omwisseling van cryptoactiva voor geldmiddelen dan wel door de omwisseling van cryptoactiva voor andere cryptoactiva;

19)

“het omwisselen van cryptoactiva voor geldmiddelen”: het sluiten van aan- of verkoopovereenkomsten voor cryptoactiva tegen geldmiddelen met cliënten met gebruikmaking van eigen kapitaal;

20)

“het omwisselen van cryptoactiva voor andere cryptoactiva”: het sluiten van aan- of verkoopovereenkomsten voor cryptoactiva tegen andere cryptoactiva met cliënten met gebruikmaking van eigen kapitaal;

21)

“het uitvoeren van cryptoactivaorders namens cliënten”: het sluiten, namens cliënten, van overeenkomsten tot aan- of verkoop van een of meer cryptoactiva of het inschrijven namens cliënten op een of meer cryptoactiva, met inbegrip van het sluiten van overeenkomsten tot verkoop van cryptoactiva op het moment van hun aanbieding aan het publiek of toelating tot de handel;

22)

“het plaatsen van cryptoactiva”: het op de markt brengen, namens of voor rekening van de aanbieder of van een met de aanbieder verbonden partij, van cryptoactiva aan kopers;

23)

“het ontvangen en doorgeven van cryptoactivaorders namens cliënten”: het van een persoon ontvangen van een order om één of meer cryptoactiva te kopen of te verkopen dan wel in te schrijven op één of meer cryptoactiva en het doorgeven van dat order aan een derde partij voor uitvoering;

24)

“het verlenen van advies over cryptoactiva”: het aan een cliënt op verzoek van de cliënt dan wel op initiatief van de adviesverlenende aanbieder van cryptoactivadiensten aanbieden, geven of instemmen om te geven, van gepersonaliseerde aanbevelingen met betrekking tot een of meer cryptoactivagerelateerde transacties, of het gebruik van cryptoactivadiensten;

25)

“het verzorgen van portefeuillebeheer voor cryptoactiva”: het per cliënt op discretionaire basis beheren van portefeuilles overeenkomstig een door de cliënten gegeven opdrachten, voor zover die portefeuilles een of meer cryptoactiva bevatten;

26)

“het verlenen van cryptoactivaoverdrachtdiensten namens cliënten”: het verlenen, namens een natuurlijke of rechtspersoon, van diensten van overdracht van cryptoactiva van één distributed-ledgeradres of -rekening naar een andere;

27)

“leidinggevend orgaan”: het orgaan of de organen van een uitgever, aanbieder of persoon die verzoekt om toelating tot de handel, of van een aanbieder van cryptoactivadiensten, die overeenkomstig het nationale recht zijn aangewezen en die gemachtigd zijn de strategie, doelstellingen en algemene leiding van de entiteit vast te stellen en fungeren als toezichthouder op en bewaker van de leidinggevende besluitvorming van de entiteit en die personen omvatten die effectief leiding geven aan het bedrijf van de entiteit;

28)

“kredietinstelling”: een kredietinstelling zoals gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 1, van Verordening (EU) nr. 575/2013 en toegelaten uit hoofde van Richtlijn 2013/36/EU;

29)

“beleggingsonderneming”: een beleggingsonderneming zoals gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 2, van Verordening (EU) nr. 575/2013 en toegelaten uit hoofde van Richtlijn 2014/65/EU;

30)

“gekwalificeerde beleggers”: personen of entiteiten die worden vermeld in de punten 1 tot met 4 van deel I van bijlage II bij Richtlijn 2014/65/EU;

31)

“nauwe banden”: nauwe banden zoals gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 35, van Richtlijn 2014/65/EU;

32)

“activareserve”: de mand van reserveactiva die de vordering ten opzichte van de uitgever;

33)

“lidstaat van herkomst”:

a)

indien de aanbieder of persoon die verzoekt om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens zijn statutaire zetel in de Unie heeft: de lidstaat waar die aanbieder of persoon zijn statutaire zetel heeft;

b)

indien de aanbieder of persoon die verzoekt om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens geen statutaire zetel in de Unie heeft doch een of meer bijkantoren in de Unie heeft: de lidstaat die die aanbieder of persoon die om toelating verzoekt heeft gekozen uit de lidstaten waar hij zijn bijkantoren heeft;

c)

indien de aanbieder of persoon die verzoekt om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens is gevestigd in een derde land en geen bijkantoor in de Unie heeft: de lidstaat waar de cryptoactiva voor het eerst aan het publiek zullen worden aangeboden dan wel, naar keuze van de aanbieder of persoon die verzoekt om toelating tot de handel, de lidstaat waar de eerste aanvraag wordt gedaan om die cryptoactiva tot de handel toe te laten;

d)

in geval van een uitgever van activagerelateerde tokens: de lidstaat waar die uitgever van activagerelateerde tokens zijn statutaire zetel heeft;

e)

in geval van een uitgever van e-moneytokens: de lidstaat waar de uitgever van e-moneytokens beschikt over een vergunning als kredietinstelling op grond van Richtlijn 2013/36/EU of als een instelling voor elektronisch geld op grond van Richtlijn 2009/110/EG;

f)

in geval van aanbieders van cryptoactivadiensten: de lidstaat waar de aanbieder van cryptoactivadiensten zijn statutaire zetel heeft;

34)

“lidstaat van ontvangst”: de lidstaat waar een aanbieder of persoon die verzoekt om toelating tot de handel een aanbieding van cryptoactiva aan het publiek heeft gedaan of waar hij om toelating tot de handel heeft verzocht, of waar een aanbieder van cryptoactivadiensten aanbiedt, indien deze verschilt van de lidstaat van herkomst;

35)

“bevoegde autoriteit”: één of meer autoriteiten die

a)

door elke lidstaat overeenkomstig artikel 93 zijn aangewezen met betrekking tot aanbieders, personen die om toelating verzoeken tot de handel in andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens en e-moneytokens, uitgevers van activagerelateerde tokens of aanbieders van cryptoactivadiensten;

b)

door elke lidstaat voor de toepassing van Richtlijn 2009/110/EG zijn aangewezen met betrekking tot uitgevers van e-moneytokens;

36)

“gekwalificeerde deelneming”: het direct of indirect houden van een deelneming in een uitgever van activagerelateerde tokens of in een aanbieder van cryptoactivadiensten van ten minste 10 % van het kapitaal of van de stemrechten, zoals respectievelijk uiteengezet in de artikelen 9 en 10 van Richtlijn 2004/109/EG van het Europees Parlement en de Raad (32), rekening houdend met de in artikel 12, leden 4 en 5, van die richtlijn bedoelde voorwaarden voor samenvoeging daarvan, dan wel van een deelneming die het mogelijk maakt een significante invloed uit te oefenen op het beheer van de uitgever van activagerelateerde tokens of op het beheer van een aanbieder van cryptoactivadiensten waarin wordt deelgenomen;

37)

“individuele houder”: een natuurlijke persoon die handelt voor doeleinden die geen verband houden met zijn of haar handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit;

38)

“online interface”: software, met inbegrip van een website, een deel van een website of een applicatie, die wordt beheerd door of namens een aanbieder of een aanbieder van cryptoactivadiensten, en die dient om cryptoactivahouders toegang te verlenen tot hun cryptoactiva en cliënten toegang te geven tot cryptoactivadiensten;

39)

“cliënt”: een natuurlijke of rechtspersoon aan wie een aanbieder van cryptoactivadiensten aanbiedt;

40)

“matched principal trading”: matched principal trading zoals gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 38, van Richtlijn 2014/65/EU;

41)

“betalingsdiensten”: betalingsdiensten zoals gedefinieerd in artikel 4, punt 3, van Richtlijn (EU) 2015/2366;

42)

“betalingsdienstaanbieder”: een betalingsdienstaanbieder zoals gedefinieerd in artikel 4, punt 11, van Richtlijn (EU) 2015/2366;

43)

“instelling voor elektronisch geld”: een instelling voor elektronisch geld zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 1, van Richtlijn 2009/110/EG;

44)

“elektronisch geld”: elektronisch geld zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 2, van Richtlijn 2009/110/EG;

45)

“persoonsgegevens”: persoonsgegevens zoals gedefinieerd in artikel 4, punt 1, van Verordening (EU) 2016/679;

46)

“betalingsinstelling”: een betalingsinstelling zoals gedefinieerd in artikel 4, punt 4, van Richtlijn (EU) 2015/2366;

47)

“icbe-beheermaatschappij”: een beheermaatschappij zoals gedefinieerd in artikel 2, lid 1, punt b), van Richtlijn 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad (33);

48)

“abi-beheerder”: een abi-beheerder zoals gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt b), van Richtlijn 2011/61/EU van het Europees Parlement en de Raad (34);

49)

“financieel instrument”: financiële instrumenten zoals gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 15, van Richtlijn 2014/65/EU;

50)

“deposito”: een deposito zoals gedefinieerd in artikel 2, lid 1, punt 3, van Richtlijn 2014/49/EU;

51)

“gestructureerd deposito” een gestructureerd deposito zoals gedefinieerd in artikel 4, lid 1, punt 43, van Richtlijn 2014/65/EU.

2.   De Commissie stelt overeenkomstig artikel 139 gedelegeerde handelingen vast tot aanvulling van deze verordening door technische elementen van de in lid 1 van dit artikel bepaalde definities nader in te vullen en die definities aan te passen aan markt- en technologische ontwikkelingen.

TITEL II

ANDERE CRYPTOACTIVA DAN ACTIVAGERELATEERDE TOKENS OF E-MONEYTOKENS

Artikel 4

Aanbiedingen aan het publiek van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens

1.   Een persoon mag in de Unie geen ander cryptoactivum dan een activagerelateerde token of e-moneytoken aan het publiek aanbieden tenzij die persoon:

a)

een rechtspersoon is;

b)

voor dat cryptoactivum een cryptoactivawitboek heeft opgesteld overeenkomstig artikel 6;

c)

kennis heeft gegeven van het cryptoactivawitboek overeenkomstig artikel 8;

d)

het cryptoactivawitboek heeft gepubliceerd overeenkomstig artikel 9;

e)

voor dat cryptoactivum de eventuele reclame-uitingen heeft opgesteld overeenkomstig artikel 7;

f)

voor dat cryptoactivum de eventuele reclame-uitingen heeft gepubliceerd overeenkomstig artikel 9;

g)

voldoet aan de in artikel 14 vastgestelde voorschriften voor aanbieders.

2.   Lid 1, punten b), c), d), en f), zijn niet van toepassing op de volgende soorten aanbiedingen aan het publiek van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens:

a)

een aanbieding aan minder dan 150 natuurlijke of rechtspersonen per lidstaat indien dergelijke personen voor eigen rekening handelen;

b)

een aanbieding aan het publiek van een cryptoactivum in de Unie waarvan de totale tegenwaarde over een periode van twaalf maanden te rekenen vanaf het begin van de aanbieding niet meer bedraagt dan 1 000 000 EUR of het equivalent daarvan in een andere valuta of in cryptoactiva;

c)

een aanbieding van een cryptoactivum die uitsluitend is gericht tot gekwalificeerde beleggers indien het cryptoactivum alleen door dergelijke gekwalificeerde beleggers mag worden gehouden.

3.   Deze titel is niet van toepassing op aanbiedingen aan het publiek van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens indien:

a)

het cryptoactivum kosteloos wordt aangeboden;

b)

het cryptoactivum automatisch wordt gecreëerd als beloning voor het onderhoud van de distributed ledger of de validering van transacties;

c)

de aanbieding betrekking heeft op een gebruikstoken dat toegang biedt tot een goed dat of dienst die bestaat of in gebruik is;

d)

de houder van het cryptoactivum het recht heeft dit alleen te gebruiken in ruil voor goederen en diensten in een beperkt netwerk van handelaren met contractuele regelingen met de aanbieder.

Voor de toepassing van punt a) van de eerste alinea mag een cryptoactivum niet als kosteloos aangeboden worden beschouwd indien kopers in ruil voor dat cryptoactivum persoonlijke gegevens aan de aanbieder moeten verstrekken of moeten toezeggen dat zij die zullen verstrekken, of indien de aanbieder van een cryptoactivum van de aspirant-houders van dat cryptoactivum in ruil voor dat cryptoactivum provisies, commissies of geldelijke of niet-geldelijke voordelen ontvangt.

Indien voor elke periode van twaalf maanden vanaf het begin van de oorspronkelijke aanbieding aan het publiek de geaggregeerde waarde van een aanbieding aan het publiek van een cryptoactivum onder de in de eerste alinea, punt d), bedoelde omstandigheden in de Unie meer dan 1 000 000 EUR bedraagt, zendt de aanbieder de bevoegde autoriteit een kennisgeving met een beschrijving van de aanbieding en een toelichting waarom de aanbieding van deze titel is vrijgesteld op grond van de eerste alinea, punt d).

Op basis van de in de derde alinea bedoelde kennisgeving neemt de bevoegde autoriteit een naar behoren gerechtvaardigd besluit wanneer zij van oordeel is dat de activiteit niet in aanmerking komt voor een vrijstelling als beperkt netwerk uit hoofde van de eerste alinea, punt d), en stelt zij de aanbieder daarvan in kennis.

4.   De in de leden 2 en 3 genoemde vrijstellingen zijn niet van toepassing wanneer de aanbieder of een andere namens de aanbieder handelende persoon in een mededeling zijn voornemen kenbaar maakt om te verzoeken om toelating tot de handel van een ander cryptoactivum dan een activagerelateerde token of een e-moneytoken.

5.   Een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten overeenkomstig artikel 59 is niet vereist voor het bewaren en beheren van cryptoactiva namens cliënten of voor het verlenen van cryptoactivaoverdrachtdiensten met betrekking tot cryptoactiva waarvan de aanbiedingen aan het publiek zijn vrijgesteld op grond van lid 3 van dit artikel, tenzij:

a)

er een andere aanbieding aan het publiek van hetzelfde cryptoactivum bestaat en die aanbieding niet in aanmerking komt voor de vrijstelling, of

b)

het aangeboden cryptoactivum tot een handelsplatform is toegelaten.

6.   Indien de aanbieding aan het publiek van het ander cryptoactivum dan een activagerelateerde token of e-moneytoken betrekking heeft op een gebruikstoken dat toegang biedt tot goederen of diensten die nog niet bestaan of nog niet in gebruik zijn genomen, mag de in het cryptoactivawitboek beschreven looptijd van de aanbieding aan het publiek niet meer bedragen dan twaalf maanden vanaf de datum van publicatie van het cryptoactivawitboek.

7.   Elke latere aanbieding aan het publiek van het ander cryptoactivum dan een activagerelateerde token of e-moneytoken wordt beschouwd als een afzonderlijke aanbieding aan het publiek waarop de vereisten van lid 1 van toepassing zijn, onverminderd de mogelijke toepassing van lid 2 of lid 3 op de latere aanbieding aan het publiek.

Er is geen bijkomend cryptoactivawitboek vereist voor een latere aanbieding aan het publiek van het andere cryptoactivum dan een activagerelateerde token of e-moneytoken, zolang er overeenkomstig de artikelen 9 en 12 een cryptoactivawitboek is gepubliceerd en de persoon die verantwoordelijk is voor het opstellen van dat witboek schriftelijk instemt met het gebruik ervan.

8.   Indien een aanbieding aan het publiek van een ander cryptoactivum dan een activagerelateerde token of e-moneytoken krachtens lid 2 of lid 3 is vrijgesteld van de verplichting om een cryptoactivawitboek te publiceren, maar er niettemin vrijwillig een witboek wordt opgesteld, is deze titel van toepassing.

Artikel 5

Toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens

1.   Een persoon mag niet verzoeken om toelating tot de handel binnen de Unie van een ander cryptoactivum dan een activagerelateerde token of e-moneytoken tenzij die persoon:

a)

een rechtspersoon is;

b)

voor dat cryptoactivum een cryptoactivawitboek heeft opgesteld overeenkomstig artikel 6;

c)

kennisgeving heeft gedaan van het cryptoactivawitboek overeenkomstig artikel 8;

d)

het cryptoactivawitboek heeft gepubliceerd overeenkomstig artikel 9;

e)

voor dat cryptoactivum de eventuele reclame-uitingen heeft opgesteld overeenkomstig artikel 7;

f)

voor dat cryptoactivum de eventuele reclame-uitingen heeft gepubliceerd overeenkomstig artikel 9;

g)

voldoet aan de in artikel 14 vastgelegde voorschriften voor personen die verzoeken om toelating tot de handel.

2.   Wanneer een cryptoactivum door de exploitant op initiatief van de exploitant van het handelsplatform tot de handel wordt toegelaten en er in de bij deze verordening vereiste gevallen geen cryptoactivawitboek is gepubliceerd overeenkomstig artikel 9, voldoet de exploitant van dat cryptoactivahandelsplatform aan de in lid 1 van dit artikel uiteengezette vereisten.

3.   In afwijking van lid 1 kunnen een persoon die verzoekt om toelating tot de handel van een ander cryptoactivum dan een activagerelateerde token of e-moneytoken en de desbetreffende exploitant van het handelsplatform schriftelijk overeenkomen dat de exploitant van het handelsplatform verplicht is aan alle of een deel van de in lid 1, punten b) tot en met g), bedoelde vereisten te voldoen.

De in de eerste alinea van dit lid bedoelde schriftelijke overeenkomst geeft duidelijk aan dat de persoon die verzoekt om toelating tot de handel verplicht is de exploitant van het handelsplatform alle nodige informatie te verstrekken om die exploitant in staat te stellen te voldoen aan de vereisten van lid 1, punten b) tot en met g), naargelang het geval.

4.   Lid 1, de punten b), c) en d) zijn niet van toepassing indien:

a)

het cryptoactivum reeds is toegelaten tot de handel op een ander cryptoactivahandelsplatform in de Unie, en

b)

overeenkomstig artikel 6 een cryptoactivawitboek is opgesteld dat is bijgewerkt overeenkomstig artikel 12, en de persoon die verantwoordelijk is voor het opstellen van een dergelijk witboek schriftelijk instemt met het gebruik ervan.

Artikel 6

Inhoud en vorm van het cryptoactivawitboek

1.   Een cryptoactivawitboek bevat alle volgende informatie, zoals nader gespecificeerd in bijlage I:

a)

informatie over de aanbieder of de persoon die verzoekt om toelating tot de handel;

b)

informatie over de uitgever, indien het gaat om een andere persoon dan de aanbieder of de persoon die verzoekt om toelating tot de handel;

c)

informatie over de exploitant van het handelsplatform in gevallen waarin deze het cryptoactivawitboek opstelt;

d)

informatie over het cryptoactivaproject;

e)

informatie over de aanbieding aan het publiek van het cryptoactivum of de toelating daarvan tot de handel;

f)

informatie over het cryptoactivum;

g)

informatie over de aan het cryptoactivum verbonden rechten en verplichtingen;

h)

informatie over de onderliggende technologie;

i)

informatie over de risico’s;

j)

informatie over de belangrijkste negatieve effecten op het klimaat en andere milieugerelateerde negatieve effecten van het consensusmechanisme dat wordt gebruikt om het cryptoactivum uit te geven.

In gevallen waarin het cryptoactivawitboek niet is opgesteld door de in de eerste alinea, punten a), b) en c), bedoelde personen, bevat het cryptoactivawitboek ook de identiteit van de persoon die het cryptoactivawitboek heeft opgesteld en de reden waarom die specifieke persoon het heeft opgesteld.

2.   Alle in lid 1 genoemde informatie is correct, duidelijk en niet misleidend. Het cryptoactivawitboek laat geen materiële informatie weg en presenteert de informatie op beknopte en begrijpelijke wijze.

3.   Het cryptoactivawitboek bevat op de eerste bladzijde de volgende duidelijke en opvallende verklaring:

“Dit cryptoactivawitboek is niet goedgekeurd door een bevoegde autoriteit in een lidstaat van de Europese Unie. De aanbieder van het cryptoactivum is als enige verantwoordelijk voor de inhoud van dit cryptoactivawitboek”.

Indien het cryptoactivawitboek wordt opgesteld door de persoon die verzoekt om toelating tot de handel of door een exploitant van een handelsplatform, wordt in plaats van de term “aanbieder” een verwijzing naar “persoon die verzoekt om toelating tot de handel” of “exploitant van het handelsplatform” opgenomen in de in eerste alinea bedoelde verklaring.

4.   Het cryptoactivawitboek bevat geen andere verklaringen over de toekomstige waarde van het cryptoactivum dan de in lid 5 bedoelde verklaring.

5.   Het cryptoactivawitboek bevat een duidelijke en ondubbelzinnige verklaring dat:

a)

het cryptoactivum zijn waarde gedeeltelijk of volledig kan verliezen;

b)

het cryptoactivum niet altijd kan worden overgedragen;

c)

het cryptoactivum mogelijk niet liquide is;

d)

wanneer de aanbieding betrekking heeft op een aan het publiek gebruikstoken is dat gebruikstoken misschien niet fungibel met het in het cryptoactivawitboek beloofde goed of de daarin beloofde dienst, met name in het geval van een falen of stopzetten van het cryptoactivaproject;

e)

het cryptoactivum niet onder de beleggerscompensatiestelsels uit hoofde van Richtlijn 97/9/EG van het Europees Parlement en de Raad (35) valt;

f)

het cryptoactivum niet onder de depositogarantiestelsels uit hoofde van Richtlijn 2014/49/EU valt.

6.   Het cryptoactivawitboek bevat een verklaring van het leidinggevende orgaan van de aanbieder, de persoon die verzoekt om toelating tot de handel of de exploitant van het handelsplatform. In die verklaring, die na de in lid 3 bedoelde verklaring wordt ingevoegd, wordt bevestigd dat het cryptoactivawitboek voldoet aan deze titel en dat, naar het beste weten van het leidinggevende orgaan, de informatie in het cryptoactivawitboek correct, duidelijk en niet misleidend is en dat er geen gegevens zijn weggelaten die gevolgen zouden kunnen hebben voor het belang ervan.

7.   Het cryptoactivawitboek bevat een samenvatting, die na de in lid 6 bedoelde verklaring wordt ingevoegd, en die in beknopte en niet-technische bewoordingen essentiële informatie biedt over de aanbieding van het cryptoactivum aan het publiek of de voorgenomen toelating tot de handel. De samenvatting is gemakkelijk te begrijpen en wordt gepresenteerd en vormgegeven in een duidelijk en volledig format, met gebruik van tekens van leesbare grootte. De samenvatting van het cryptoactivawitboek biedt passende informatie over de kenmerken van het betrokken cryptoactivum, om aspirant-houders van het cryptoactivum te helpen een weloverwogen beslissing te nemen.

De samenvatting bevat een waarschuwing dat:

a)

zij moet worden gelezen als een inleiding op het cryptoactivawitboek;

b)

de aspirant-houder een besluit tot aankoop van het cryptoactivum moet baseren op de inhoud van het volledige cryptoactivawitboek en niet louter op de samenvatting;

c)

de aanbieding aan het publiek van het cryptoactivum geen aanbod of vraag is om financiële instrumenten te kopen en dat een dergelijk aanbod of een dergelijke vraag enkel kan gebeuren door middel van een prospectus of andere aanbiedingsdocumenten overeenkomstig het toepasselijke nationale recht;

d)

het cryptoactivawitboek geen prospectus is zoals bedoeld in Verordening (EU) 2017/1129 van het Europees Parlement en de Raad (36), noch een ander aanbiedingsdocument overeenkomstig het Unie- of nationale recht.

8.   Het cryptoactivawitboek bevat de datum van kennisgeving ervan en een inhoudsopgave.

9.   Het cryptoactivawitboek wordt opgesteld in een officiële taal van de lidstaat van herkomst of in een taal die gangbaar is in de internationale financiële wereld.

Indien het cryptoactivum ook wordt aangeboden in een andere lidstaat dan de lidstaat van herkomst wordt het cryptoactivawitboek ook opgesteld in een officiële taal van de lidstaat van ontvangst of in een taal die gangbaar is in de internationale financiële wereld.

10.   Het cryptoactivawitboek wordt beschikbaar gesteld in een machineleesbaar format.

11.   De ESMA stelt, in samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische uitvoeringsnormen op om de standaardformulieren, formats en templates ten behoeve van lid 10 vast te stellen.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische uitvoeringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid toegekend om de in de eerste alinea bedoelde technische uitvoeringsnormen vast te stellen overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

12.   De ESMA ontwikkelt, in samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische reguleringsnormen voor de inhoud, methoden en presentatie van de in lid 1, eerste alinea, punt j), bedoelde informatie over de duurzaamheidsindicatoren voor negatieve effecten op het klimaat en andere milieugerelateerde negatieve effecten.

Bij het ontwikkelen van de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen houdt de ESMA rekening met de verschillende soorten consensusmechanismen die worden gebruikt om transacties in cryptoactiva te valideren, hun stimuleringsstructuren, het gebruik van energie, hernieuwbare energie en natuurlijke hulpbronnen, de afvalproductie en de broeikasgasemissies. De ESMA actualiseert die technische reguleringsnormen in het licht van de regelgevende en technologische ontwikkelingen.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 7

Reclame-uitingen

1.   Reclame-uitingen die betrekking hebben op een aanbieding aan het publiek van een ander cryptoactivum dan een activagerelateerde token of e-moneytoken of op de toelating tot de handel van een dergelijk cryptoactivum voldoen aan elk van de volgende vereisten:

a)

de reclame-uitingen zijn duidelijk als zodanig herkenbaar;

b)

de informatie in de reclame-uitingen is correct, duidelijk en niet misleidend;

c)

de informatie in de reclame-uitingen strookt met de informatie in het cryptoactivawitboek indien er overeenkomstig artikel 4 of 5 een cryptoactivawitboek is vereist;

d)

de reclame-uitingen geven duidelijk aan dat een cryptoactivawitboek is gepubliceerd en maken duidelijk melding van het adres van de website van de aanbieder, de persoon die verzoekt om toelating tot de handel of de exploitant van het handelsplatform voor het betrokken cryptoactivum, alsmede een telefoonnummer en een e-mailadres waarop contact kan worden opgenomen met die persoon;

e)

de reclame-uitingen bevatten de volgende duidelijke en opvallende verklaring:

“Deze reclame-uiting voor cryptoactiva is niet getoetst of goedgekeurd door een bevoegde autoriteit in een lidstaat van de Europese Unie. De aanbieder van het cryptoactivum is als enige verantwoordelijk voor de inhoud van deze reclame-uiting”.

Indien de reclame-uiting voor cryptoactiva wordt opgesteld door de persoon die verzoekt om toelating tot de handel of door de exploitant van een handelsplatform, wordt in plaats van “aanbieder” een verwijzing naar “persoon die verzoekt om toelating tot de handel” of “exploitant van het handelsplatform” opgenomen in de in punt e) van de eerste alinea bedoelde verklaring.

2.   Indien een cryptoactivawitboek vereist is krachtens artikel 4 of 5, worden vóór de publicatie van het cryptoactivawitboek geen reclame-uitingen verspreid. Dit doet geen afbreuk aan de mogelijkheid voor de aanbieder, de persoon die verzoekt om toelating tot de handel of de exploitant van een handelsplatform om marktonderzoeken te verrichten.

3.   De bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de reclame-uitingen worden verspreid, heeft de bevoegdheid om te beoordelen of lid 1 met betrekking tot die reclame-uitingen is nageleefd.

Waar nodig staat de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de reclame-uitingen worden verspreid, bij tijdens het beoordelen of de reclame-uitingen in overeenstemming zijn met de informatie in het cryptoactivawitboek.

4.   Wanneer de bevoegde autoriteit van een lidstaat van ontvangst de in artikel 94 omschreven toezichthoudende en onderzoeksbevoegdheden met betrekking tot de handhaving van dit artikel uitoefent, wordt hiervan onverwijld kennisgegeven aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de aanbieder, de persoon die verzoekt om toelating tot de handel of de exploitant van een cryptoactivahandelsplatform.

Artikel 8

Kennisgeving van het cryptoactivawitboek en van de reclame-uitingen

1.   Aanbieders, personen die verzoeken om toelating tot de handel of exploitanten van handelsplatforms van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens geven aan de bevoegde autoriteit van hun lidstaat van herkomst kennis van hun cryptoactivawitboek.

2.   Van reclame-uitingen wordt op verzoek kennisgegeven aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst en aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van ontvangst, wanneer zij gericht zijn tot aspirant-houders van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens in die lidstaten.

3.   De bevoegde autoriteiten verlangen geen voorafgaande goedkeuring van cryptoactivawitboeken, noch van enige daarmee verband houdende reclame-uitingen, vóór de respectievelijke bekendmaking daarvan.

4.   De in lid 1 bedoelde kennisgeving van het cryptoactivawitboek gaat vergezeld van een toelichting waarom het in het cryptoactivawitboek beschreven cryptoactivum niet mag worden beschouwd als:

a)

een cryptoactivum dat overeenkomstig artikel 2, lid 4, van het toepassingsgebied van deze verordening wordt uitgesloten;

b)

een e-moneytoken, of

c)

een activagerelateerde token.

5.   De in de leden 1 en 4 bedoelde elementen worden ten minste 20 werkdagen vóór de datum van publicatie van het cryptoactivawitboek ter kennis gebracht van de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst.

6.   Aanbieders en personen die verzoeken om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens verschaffen de bevoegde autoriteit van hun lidstaat van herkomst, samen met de in lid 1 bedoelde kennisgeving, een lijst van lidstaten van ontvangst waar zij, in voorkomend geval, voornemens zijn hun cryptoactiva aan het publiek aan te bieden of voornemens zijn om te verzoeken om toelating tot de handel. Zij delen de bevoegde autoriteit van hun lidstaat van herkomst ook de aanvangsdatum mee van de voorgenomen aanbieding aan het publiek of de voorgenomen toelating tot de handel en van enige wijziging van die datum.

Binnen vijf werkdagen na de ontvangst van de in de eerste alinea bedoelde lijst van lidstaten van ontvangst stelt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst het centrale contactpunt van de lidstaten van ontvangst in kennis van de voorgenomen aanbieding aan het publiek of de voorgenomen toelating tot de handel en van het desbetreffende cryptoactivawitboek.

7.   De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst deelt de in de alinea’s 1, 2 en 4 gespecificeerde informatie mee aan de ESMA, samen met de aanvangsdatum van de voorgenomen aanbieding aan het publiek of de voorgenomen toelating tot de handel en eventuele wijzigingen van die datum. Die bevoegde autoriteit deelt dergelijke informatie mee binnen vijf werkdagen na ontvangst daarvan van de aanbieder of van de persoon die verzoekt om toelating tot de handel.

Uiterlijk vanaf de aanvangsdatum van de aanbieding aan het publiek of de toelating tot de handel stelt de ESMA het cryptoactivawitboek uit hoofde van artikel 109, lid 2, beschikbaar in het register.

Artikel 9

Publicatie van het cryptoactivawitboek en van de reclame-uitingen

1.   Aanbieders en personen die verzoeken om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens publiceren hun cryptoactivawitboeken en, in voorkomend geval, hun reclame-uitingen op hun publiek toegankelijke website, op een redelijk tijdstip voorafgaand aan, en in ieder geval voor de aanvangsdatum van de aanbieding aan het publiek van die cryptoactiva of de toelating tot de handel van die cryptoactiva. De cryptoactivawitboeken en, in voorkomend geval, de reclame-uitingen blijven zo lang beschikbaar op de website van de aanbieders of de personen die verzoeken om toelating tot de handel als de cryptoactiva door het publiek worden aangehouden.

2.   De gepubliceerde cryptoactivawitboeken en, in voorkomend geval, de reclame-uitingen zijn identiek aan de versie waarvan bevoegde autoriteit in kennis is gesteld overeenkomstig artikel 8 of in voorkomend geval, aan de versie die overeenkomstig artikel 12 is gewijzigd.

Artikel 10

Resultaat van de aanbieding aan het publiek en regelingen voor beveiliging

1.   Aanbieders van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens die voor hun aanbieding aan het publiek van die cryptoactiva een termijn bepalen, publiceren binnen 20 werkdagen na het einde van de inschrijvingsperiode de uitkomst van de aanbieding aan het publiek op hun website.

2.   Aanbieders van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens die voor hun aanbieding aan het publiek van die cryptoactiva geen termijn bepalen, publiceren doorlopend, en ten minste maandelijks, het aantal in omloop zijnde eenheden van de cryptoactiva op hun website.

3.   Aanbieders van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens die voor hun aanbieding aan het publiek van die cryptoactiva een termijn bepalen, beschikken over doeltreffende regelingen om de geldmiddelen of andere cryptoactiva die bij de aanbieding aan het publiek zijn opgehaald, te monitoren en te bewaren. Daartoe zorgen die aanbieders ervoor dat de bij de aanbieding aan het publiek opgehaalde geldmiddelen of cryptoactiva worden bewaard door een van de volgende partijen:

a)

een kredietinstelling in het geval waarin geldmiddelen zijn opgehaald tijdens de aanbieding aan het publiek;

b)

een aanbieder van cryptoactivadiensten met een vergunning voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva namens cliënten.

4.   Indien de aanbieding aan het publiek geen termijn heeft, voldoet de aanbieder aan lid 3 van dit artikel totdat het in artikel 13 bedoelde herroepingsrecht van de individuele houder is verstreken.

Artikel 11

Rechten van aanbieders en personen die verzoeken om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens

1.   Na de publicatie van het cryptoactivawitboek overeenkomstig artikel 9 en, in voorkomend geval, van het gewijzigde cryptoactivawitboek overeenkomstig artikel 12 mogen aanbieders overal in de Unie andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens aanbieden en kunnen dergelijke cryptoactiva worden toegelaten tot de handel op een cryptoactivahandelsplatform in de Unie.

2.   Voor aanbieders en personen die verzoeken om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens die een cryptoactivawitboek hebben gepubliceerd overeenkomstig artikel 9 en, in voorkomend geval, een gewijzigd cryptoactivawitboek hebben gepubliceerd overeenkomstig artikel 12, gelden geen aanvullende informatieverplichtingen ten aanzien van de aanbieding aan het publiek of de toelating tot de handel van dat cryptoactivum.

Artikel 12

Wijziging van gepubliceerde cryptoactivawitboeken en van gepubliceerde reclame-uitingen

1.   Aanbieders, personen die verzoeken om toelating tot de handel of exploitanten van een handelsplatform voor andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens wijzigen hun gepubliceerde cryptoactivawitboeken en, in voorkomend geval, hun gepubliceerde reclame-uitingen telkens wanneer er sprake is van een significante nieuwe factor, een materiële vergissing of een materiële onnauwkeurigheid die gevolgen kan hebben voor de beoordeling van de cryptoactiva. Dat vereiste geldt voor de duur van de aanbieding aan het publiek of zolang het cryptoactivum tot de handel is toegelaten.

2.   Aanbieders, personen die verzoeken om toelating tot de handel of exploitanten van een handelsplatform voor andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens stellen de bevoegde autoriteit van hun lidstaat van herkomst in kennis van hun gewijzigde cryptoactivawitboeken en, in voorkomend geval, van hun gewijzigde reclame-uitingen en de beoogde publicatiedatum, met inbegrip van de redenen voor die wijziging, en dit ten minste zeven werkdagen vóór de publicatie ervan.

3.   Op de publicatiedatum of eerder indien de bevoegde autoriteit dit verlangt, informeert de aanbieder, de persoon die verzoekt om toelating tot de handel of de exploitant van het handelsplatform het publiek onmiddellijk op zijn website van de kennisgeving aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van een gewijzigd cryptoactivawitboek en geeft hij een samenvatting van de redenen waarom hij van een gewijzigd cryptoactivawitboek heeft kennisgegeven.

4.   De volgorde van de informatie in een gewijzigd cryptoactivawitboek en, in voorkomend geval, in gewijzigde reclame-uitingen sluit aan bij die van het cryptoactivawitboek of de reclame-uitingen die overeenkomstig artikel 9 zijn gepubliceerd.

5.   Binnen vijf werkdagen na ontvangst van het gewijzigde cryptoactivawitboek en, in voorkomend geval, van de gewijzigde reclame-uitingen stelt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst de bevoegde autoriteit van de in artikel 8, lid 6, bedoelde lidstaten van ontvangst in kennis van het gewijzigde cryptoactivawitboek en, in voorkomend geval, van de gewijzigde reclame-uitingen en deelt zij de kennisgeving en de publicatiedatum mee aan de ESMA.

De ESMA stelt het gewijzigde cryptoactivawitboek na publicatie beschikbaar in het register overeenkomstig artikel 109, lid 2.

6.   Aanbieders, personen die verzoeken om toelating tot de handel of exploitanten van handelsplatforms voor andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens publiceren het gewijzigde cryptoactivawitboek en, in voorkomend geval, de gewijzigde reclame-uitingen, met inbegrip van de redenen voor de wijziging, op hun website overeenkomstig artikel 9.

7.   Het gewijzigde cryptoactivawitboek en, in voorkomend geval, de gewijzigde reclame-uitingen dragen een tijdstempel. Het recentst gewijzigde cryptoactivawitboek en, in voorkomend geval, de gewijzigde reclame-uitingen worden als de toepasselijke versie aangemerkt. Alle gewijzigde cryptoactivawitboeken en, in voorkomend geval, de gewijzigde reclame-uitingen blijven zo lang beschikbaar als de cryptoactiva door het publiek worden aangehouden.

8.   Indien de aanbieding aan het publiek betrekking heeft op een gebruikstoken dat toegang biedt tot goederen en diensten die nog niet bestaan of nog niet in gebruik zijn genomen, mag met de veranderingen in het gewijzigde cryptoactivawitboek en, in voorkomend geval, de gewijzigde reclame-uitingen de in artikel 4, lid 6, genoemde termijn van twaalf maanden niet worden verlengd.

9.   Oudere versies van het cryptoactivawitboek en de reclame-uitingen blijven gedurende ten minste 10 jaar na de datum van publicatie van die oudere versies openbaar beschikbaar op de website van de aanbieders, personen die verzoeken om toelating tot de handel of exploitanten van handelsplatforms, met een duidelijke waarschuwing dat zij niet langer geldig zijn en met een hyperlink naar de specifieke pagina op de website waar de recentste versie van die documenten wordt gepubliceerd.

Artikel 13

Herroepingsrecht

1.   Individuele houders die andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens en e-moneytokens rechtstreeks bij een aanbieder dan wel bij een aanbieder van cryptoactivadiensten kopen die namens die aanbieder cryptoactiva plaatsen, hebben een herroepingsrecht.

Individuele houders hebben 14 kalenderdagen de tijd om hun instemming met de aankoop van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens en e-moneytokens te herroepen zonder hiervoor vergoedingen te hoeven betalen of kosten te hoeven maken en zonder dat ze redenen hoeven op te geven. De herroepingsperiode gaat in op de datum waarop de individuele houder instemt met de aankoop van die cryptoactiva.

2.   Alle van een individuele houder ontvangen betalingen, met inbegrip van eventuele kosten, worden onverwijld terugbetaald en hoe dan ook uiterlijk 14 dagen vanaf de datum waarop de aanbieder of de aanbieder van cryptoactivadiensten die cryptoactiva namens die aanbieder plaatst, op de hoogte wordt gebracht van het besluit van de individuele houder om zich uit de overeenkomst tot aankoop van die cryptoactiva terug te trekken.

Een dergelijke terugbetaling vindt plaats onder gebruikmaking van hetzelfde betaalmiddel als hetgeen werd gebruikt door de individuele houder tijdens de oorspronkelijke transactie, tenzij de individuele houder uitdrukkelijk anders is overeengekomen en op voorwaarde dat de individuele houder als gevolg van een dergelijke terugbetaling geen vergoedingen hoeft te betalen of kosten hoeft te maken.

3.   Aanbieders van cryptoactiva verstrekken in hun cryptoactivawitboek informatie over het in lid 1 bedoelde herroepingsrecht.

4.   Het in lid 1 bedoelde herroepingsrecht is niet van toepassing indien de cryptoactiva werden toegelaten tot de handel op een cryptoactivahandelsplatform voorafgaand aan hun aankoop door de individuele houder.

5.   Indien aanbieders overeenkomstig artikel 10 voor hun aanbieding aan het publiek van dergelijke cryptoactiva een termijn hebben bepaald, mag het herroepingsrecht niet worden uitgeoefend na afloop van de inschrijvingsperiode.

Artikel 14

Verplichtingen van aanbieders en personen die verzoeken om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens

1.   Aanbieders en personen die verzoeken om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens:

a)

handelen eerlijk, billijk en professioneel;

b)

communiceren op een correcte, duidelijke en niet-misleidende wijze met de houders en aspirant-houders van de cryptoactiva;

c)

identificeren eventuele belangenconflicten, voorkomen en beheersen deze, en maken ze openbaar;

d)

zorgen ervoor dat al hun toegangsbeveiligingssystemen en -protocollen aan de betreffende Unienormen voldoen.

Voor de toepassing van punt d) van de eerste alinea vaardigt de ESMA, in samenwerking met de EBA, uiterlijk op 30 december 2024 overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1095/2010 richtsnoeren uit tot nadere invulling van die Unienormen.

2.   Aanbieders en personen die verzoeken om toelating tot de handel van andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens handelen in het belang van de houders van dergelijke cryptoactiva en behandelen hen gelijk, tenzij enige voorkeursbehandeling van specifieke houders en de redenen voor die voorkeursbehandeling in het cryptoactivawitboek en, in voorkomend geval, de reclame-uitingen openbaar worden gemaakt.

3.   Indien een aanbieding aan het publiek van een ander cryptoactivum dan een activagerelateerde token of e-moneytoken wordt geannuleerd, zorgen de aanbieders van een dergelijk cryptoactivum ervoor dat geldmiddelen die bij houders of aspirant-houders zijn opgehaald, binnen 25 kalenderdagen na de datum van annulering, correct aan hen worden teruggegeven.

Artikel 15

Aansprakelijkheid voor de in een cryptoactivawitboek verschafte informatie

1.   Indien een aanbieder, een persoon die verzoekt om toelating tot de handel of een exploitant van een handelsplatform inbreuk heeft gemaakt op artikel 6 door in zijn cryptoactivawitboek of in een gewijzigd cryptoactivawitboek informatie te verschaffen die onvolledig, niet correct, onduidelijk of misleidend is, zijn die aanbieder, die persoon die verzoekt om toelating tot de handel of die exploitant van een handelsplatform en de leden van zijn bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan jegens een houder van het cryptoactivum aansprakelijk voor elk verlies dat is geleden ten gevolge van die inbreuk.

2.   Contractuele uitsluitingen of beperkingen van de in lid 1 bedoelde civielrechtelijke aansprakelijkheid hebben geen rechtsgevolg.

3.   Indien het cryptoactivawitboek en de reclame-uitingen overeenkomstig artikel 5, lid 3, door de exploitant van het handelsplatform worden opgesteld, is de persoon die verzoekt om toelating tot de handel ook verantwoordelijk wanneer hij de exploitant van het handelsplatform onvolledige, niet correcte, onduidelijke of misleidende informatie verstrekt.

4.   Het staat aan de houder van de activagerelateerde token om bewijs te leveren waaruit blijkt dat de aanbieder, de persoon die verzoekt om toelating tot de handel of de exploitant van het handelsplatform voor andere cryptoactiva dan activagerelateerde tokens of e-moneytokens inbreuk heeft gemaakt op artikel 6 door informatie te verschaffen die onvolledig, niet correct, onduidelijk of misleidend is, en dat het vertrouwen op dergelijke informatie gevolgen heeft gehad voor de beslissing van de houder om dat cryptoactivum te kopen, te verkopen of om te wisselen.

5.   De aanbieder, de persoon die verzoekt om toelating tot de handel of de exploitant van het handelsplatform en de leden van zijn bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan zijn niet aansprakelijk tegenover een houder van een cryptoactivum voor verliezen die zijn geleden als gevolg van het vertrouwen op de informatie die is verstrekt in een samenvatting als bedoeld artikel 6, lid 7, met inbegrip van een vertaling daarvan, tenzij de samenvatting:

a)

misleidend, inaccuraat of inconsistent is wanneer zij wordt gelezen in samenhang met de andere delen van het cryptoactivawitboek, of

b)

niet de essentiële informatie verstrekt die de aspirant-houders van het cryptoactivum moet helpen wanneer zij overwegen dergelijke cryptoactivum te kopen wanneer zij wordt gelezen in samenhang met de andere delen van het cryptoactivawitboek.

6.   Dit artikel doet geen afbreuk aan enige andere civielrechtelijke aansprakelijkheid op grond van het nationale recht.

TITEL III

ACTIVAGERELATEERDE TOKENS

HOOFDSTUK 1

Vergunning om activagerelateerde tokens aan te bieden aan het publiek en om te verzoeken om de toelating daarvan tot de handel

Artikel 16

Vergunning

1.   Een persoon mag geen activagerelateerde token aan het publiek aanbieden of om toelating tot de handel daarvan verzoeken, binnen de Unie, tenzij die persoon de uitgever van die activagerelateerde token en:

a)

een in de Unie gevestigde rechtspersoon of andere onderneming is die daartoe overeenkomstig artikel 21 van de bevoegde autoriteit van haar lidstaat van herkomst een vergunning heeft gekregen, of

b)

een kredietinstelling die voldoet aan artikel 17.

Niettegenstaande de eerste alinea mogen andere personen, na schriftelijke toestemming van de uitgever van een activagerelateerde token, die activagerelateerde token aanbieden aan het publiek of om toelating tot de handel van die activagerelateerde token verzoeken. Die personen moeten voldoen aan de artikelen 27, 29 en 40.

Voor de toepassing van de eerste alinea, punt a), mogen andere ondernemingen enkel activagerelateerde tokens uitgeven indien hun rechtsvorm een niveau van bescherming van de belangen van derden waarborgt dat gelijkwaardig is aan het door rechtspersonen geboden beschermingsniveau en indien zij onderworpen zijn aan een gelijkwaardig prudentieel toezicht dat aan hun rechtsvorm is aangepast.

2.   Lid 1 is niet van toepassing indien:

a)

over een periode van twaalf maanden, berekend aan het eind van elke kalenderdag, de gemiddelde uitstaande waarde van de door een uitgever uitgegeven activagerelateerde token nooit meer dan 5 000 000 EUR heeft bedragen, of het gelijkwaardige bedrag in een andere officiële valuta, en de uitgever niet verbonden is met een netwerk van andere vrijgestelde uitgevers, of

b)

de aanbieding aan het publiek van de activagerelateerde token uitsluitend is gericht tot gekwalificeerde beleggers en de activagerelateerde token alleen mag worden aangehouden door dergelijke gekwalificeerde beleggers.

Indien dit lid van toepassing is, stellen uitgevers van activagerelateerde tokens een cryptoactivawitboek als bedoeld in artikel 19 op en geven kennis van dat cryptoactivawitboek en, op verzoek, van eventuele reclame-uitingen aan de bevoegde autoriteit van hun lidstaat van herkomst.

3.   De door de bevoegde autoriteit aan een in lid 1, eerste alinea, punt a), bedoelde persoon afgegeven vergunning geldt voor de hele Unie en staat een uitgever toe een activagerelateerde token waarvoor hij een vergunning heeft gekregen, overal in de Unie aan te bieden of om te verzoeken om toelating tot de handel van een dergelijke activagerelateerde token.

4.   De door de bevoegde autoriteit op grond van artikel 17, lid 1, of artikel 21, lid 1, verleende goedkeuring van het cryptoactivawitboek van een uitgever of de door die bevoegde autoriteit op grond van artikel 25 verleende goedkeuring van het gewijzigde cryptoactivawitboek geldt voor de hele Unie.

Artikel 17

Vereisten voor kredietinstellingen

1.   Een door een kredietinstelling uitgegeven activagerelateerde token mag aan het publiek worden aangeboden of tot de handel worden toegelaten indien de kredietinstelling:

a)

voor de activagerelateerde token een in artikel 19 bedoeld cryptoactivawitboek opstelt, dat cryptoactivawitboek ter goedkeuring voorlegt aan de bevoegde autoriteit van haar lidstaat van herkomst volgens de procedure die is uiteengezet in de overeenkomstig lid 8 van dit artikel vastgestelde technische reguleringsnormen, en het cryptoactivawitboek heeft laten goedkeuren door de bevoegde autoriteit;

b)

de betrokken bevoegde autoriteit ten minste 90 werkdagen vóór de eerste uitgifte van de activagerelateerde token in kennis stelt van de volgende informatie:

i)

een programma van werkzaamheden, met opgave van het bedrijfsmodel dat de kredietinstelling voornemens is toe te passen;

ii)

een juridisch advies dat de activagerelateerde tokens niet kunnen worden aangemerkt als een van het volgende:

een cryptoactivum dat overeenkomstig artikel 2, lid 4, van het toepassingsgebied van deze verordening wordt uitgesloten;

een e-moneytoken;

iii)

een gedetailleerde beschrijving van de in artikel 34, lid 1, bedoelde governanceregelingen;

iv)

de in artikel 34, lid 5, eerste alinea, vermelde beleidslijnen en procedures;

v)

een beschrijving van de in artikel 34, lid 5, tweede alinea, bedoelde contractuele regelingen met derden;

vi)

een beschrijving van het in artikel 34, lid 9, bedoelde bedrijfscontinuïteitsbeleid;

vii)

een beschrijving van de in artikel 34, lid 10, bedoelde internecontrolemechanismen en risicobeheersprocedures;

viii)

een beschrijving van de ingevoerde systemen en procedures om de in artikel 34, lid 11, bedoelde beschikbaarheid, authenticiteit, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie te waarborgen.

2.   Een kredietinstelling die de bevoegde autoriteit reeds eerder overeenkomstig lid 1, punt b), in kennis heeft gesteld bij de uitgifte van een andere activagerelateerde token hoeft informatie die zij eerder bij de bevoegde autoriteit heeft ingediend, niet opnieuw in te dienen indien die informatie identiek is. Bij de indiening van de in lid 1, punt b), bedoelde informatie vermeldt de kredietinstelling uitdrukkelijk dat de niet opnieuw ingediende informatie nog actueel is.

3.   De bevoegde autoriteit die een in lid 1, punt b), bedoelde kennisgeving ontvangen beoordeelt binnen 20 werkdagen na ontvangst van de daarin opgesomde informatie of de krachtens dat punt vereiste informatie is verstrekt. Indien de bevoegde autoriteit concludeert dat een kennisgeving niet volledig is omdat er informatie ontbreekt, deelt zij dat onmiddellijk mee aan de kennisgevende kredietinstelling en stelt zij een termijn vast waarbinnen die kredietinstelling de ontbrekende informatie moet verstrekken.

De termijn voor het verstrekken van ontbrekende informatie mag niet langer zijn dan 20 werkdagen vanaf de datum van het verzoek. Tot het verstrijken van die termijn wordt de in de lid 1, punt b), genoemde termijn opgeschort. Verdere verzoeken van de bevoegde autoriteit om vervollediging of verduidelijking van de informatie worden naar haar eigen goeddunken gedaan, maar leiden niet tot opschorting van de in lid 1, punt b), gestelde termijn.

De kredietinstelling biedt de activagerelateerde token niet aan aan het publiek noch verzoekt zij om toelating tot de handel van de activagerelateerde token zolang de kennisgeving onvolledig is.

4.   Een kredietinstelling die activagerelateerde token uitgeeft, waaronder significante activagerelateerde tokens, is niet onderworpen aan de artikelen 16, 18, 20, 21, 24, 35, 41 en 42.

5.   De bevoegde autoriteit deelt de uit hoofde van lid 1 ontvangen informatie onverwijld mee aan de ECB en, indien de uitgever is gevestigd in een lidstaat die de euro niet als officiële valuta heeft, of indien de activagerelateerde token verwijst naar een andere officiële valuta van een lidstaat dan de euro, eveneens aan de centrale bank van die lidstaat.

De ECB en, in voorkomend geval, de in de eerste alinea bedoelde centrale bank van de lidstaat brengen binnen 20 werkdagen na ontvangst van de volledige informatie een advies uit over die informatie en zenden dat advies toe aan de bevoegde autoriteit.

De bevoegde autoriteit verlangt van de kredietinstelling dat zij de activagerelateerde token niet aan het publiek aanbiedt of om toelating tot de handel ervan verzoekt in gevallen waarin de ECB of, in voorkomend geval, de in de eerste alinea bedoelde centrale bank van de lidstaat een negatief advies uitbrengt op grond van een risico voor de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid of de monetaire soevereiniteit.

6.   De bevoegde autoriteit stelt de ESMA in kennis van de in artikel 109, lid 3, gespecificeerde informatie nadat zij de volledigheid van de uit hoofde van lid 1 van dit artikel ontvangen informatie heeft geverifieerd.

De ESMA stelt dergelijke informatie overeenkomstig artikel 109, lid 3, beschikbaar in het register vanaf de aanvangsdatum van de aanbieding aan het publiek of de toelating tot de handel.

7.   De relevante bevoegde autoriteit stelt de ESMA binnen twee werkdagen na de intrekking van de vergunning in kennis van de intrekking van de vergunning van een kredietinstelling die activagerelateerde tokens uitgeeft. De ESMA stelt de informatie over een dergelijke intrekking overeenkomstig artikel 109, lid 3, onverwijld beschikbaar in het register.

8.   De EBA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de ESMA en de ECB, ontwerpen van technische reguleringsnormen om de in lid 1, punt a), bedoelde procedure voor de goedkeuring van een cryptoactivawitboek nader in te vullen.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 vast te stellen.

Artikel 18

Vergunningsaanvraag

1.   Rechtspersonen of andere ondernemingen die voornemens zijn activagerelateerde tokens aan het publiek aan te bieden of te verzoeken om toelating tot de handel van activagerelateerde tokens dienen hun aanvraag voor een in artikel 16 bedoelde vergunning in bij de bevoegde autoriteit van hun lidstaat van herkomst.

2.   De in lid 1 bedoelde aanvraag omvat alle volgende informatie:

a)

het adres van de aanvragende uitgever;

b)

de identificatiecode voor juridische entiteiten van de aanvragende uitgever;

c)

de statuten van de aanvragende uitgever, waar van toepassing;

d)

een programma van werkzaamheden, met opgave van het bedrijfsmodel dat de aanvragende uitgever voornemens is toe te passen;

e)

een juridisch advies dat de activagerelateerde token niet kan worden aangemerkt als een van het volgende:

i)

een cryptoactivum dat overeenkomstig artikel 2, lid 4, van het toepassingsgebied van deze verordening is uitgesloten, of

ii)

een e-moneytoken;

f)

een nadere beschrijving van de in artikel 34, lid 1, bedoelde governanceregelingen van de aanvragende uitgever;

g)

indien er samenwerkingsregelingen met specifieke aanbieders van cryptoactivadiensten bestaan, een beschrijving van hun internecontrolemechanismen en -procedures die ervoor zorgen dat de verplichtingen met betrekking tot het voorkomen van witwassen en terrorismefinanciering uit hoofde van Richtlijn (EU) 2015/849 worden nageleefd;

h)

de identiteit van de leden van het leidinggevende orgaan van de aanvragende uitgever;

i)

het bewijs dat de in punt h) bedoelde personen een voldoende goede reputatie hebben en over de nodige kennis, vaardigheden en ervaring beschikken om de aanvragende uitgever te leiden;

j)

bewijs dat aandeelhouders of leden die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming bezitten in de aanvragende uitgever een voldoende goede reputatie hebben;

k)

een cryptoactivawitboek als bedoeld in artikel 19;

l)

de in artikel 34, lid 5, eerste alinea, bedoelde beleidslijnen en procedures;

m)

een beschrijving van de in artikel 34, lid 5, tweede alinea, bedoelde contractuele regelingen met derde entiteiten;

n)

een beschrijving van het in artikel 34, lid 9, bedoelde bedrijfscontinuïteitsbeleid van de aanvragende uitgever;

o)

een beschrijving van de in artikel 34, lid 10, bedoelde internecontrolemechanismen en risicobeheersprocedures;

p)

een beschrijving van de systemen en procedures om de in artikel 34, lid 11, bedoelde beschikbaarheid, authenticiteit, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie te waarborgen;

q)

een beschrijving van de in artikel 31 bedoelde klachtenbehandelingsprocedures van de aanvragende uitgever;

r)

indien van toepassing, een lijst van lidstaten van ontvangst waar de aanvragende uitgever voornemens is de activagerelateerde token aan het publiek aan te bieden of voornemens is om toelating tot de handel van de activagerelateerde token te verzoeken.

3.   Uitgevers die reeds een vergunning hebben gekregen voor de uitgifte van één bepaalde activagerelateerde token hoeven informatie die zij eerder bij de bevoegde autoriteit hebben ingediend, niet opnieuw in te dienen voor de vergunning van een andere activagerelateerde token indien die informatie identiek is. Bij de indiening van de in lid 2 bedoelde informatie bevestigt de uitgever uitdrukkelijk dat niet opnieuw ingediende informatie nog actueel is.

4.   De bevoegde autoriteit zendt onverwijld, en in ieder geval binnen twee werkdagen na ontvangst van een aanvraag overeenkomstig lid 1, een schriftelijke ontvangstbevestiging daarvan aan de aanvragende uitgever.

5.   Voor de toepassing van lid 2, punten i) en j), levert de aanvragende uitgever van de activagerelateerde token het bewijs voor elk van de volgende elementen:

a)

voor alle leden van het leidinggevende orgaan: dat zij geen veroordelingen hebben op hun strafblad of dat hun geen sancties zijn opgelegd krachtens het toepasselijke handelsrecht, met inbegrip van het insolventierecht en het recht inzake financiële diensten, of in verband met de bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering, fraude of beroepsaansprakelijkheid;

b)

dat de leden van het leidinggevende orgaan van de uitgever van de activagerelateerde token gezamenlijk beschikken over de passende kennis, vaardigheden en ervaring om de uitgever van de activagerelateerde token te leiden en dat die personen verplicht zijn om voldoende tijd te besteden aan het uitvoeren van hun taken;

c)

voor alle aandeelhouders en leden die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming in de aanvragende uitgever hebben: dat zij geen veroordelingen hebben op hun strafblad en dat hun geen sancties zijn opgelegd krachtens het toepasselijke handelsrecht, het insolventierecht en het recht inzake financiële diensten, of in verband met de bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering, fraude of beroepsaansprakelijkheid.

6.   De EBA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de ESMA en de ECB, ontwerpen van technische reguleringsnormen de in lid 2 bedoelde informatie nader te bepalen.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 vast te stellen.

7.   De EBA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de ESMA, ontwerpen van technische uitvoeringsnormen om standaardformulieren, templates en procedures vast te stellen voor de informatie die moet worden opgenomen in de vergunningsaanvraag, om te zorgen voor uniformiteit in de hele Unie.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische uitvoeringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om de in de eerste alinea genoemde technische uitvoeringsnormen vast te stellen overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1093/2010.

Artikel 19

Inhoud en vorm van het cryptoactivawitboek voor activagerelateerde tokens

1.   Een cryptoactivawitboek voor een activagerelateerde token bevat alle volgende informatie, zoals nader gespecificeerd in bijlage II:

a)

informatie over de uitgever van de activagerelateerde token;

b)

informatie over de activagerelateerde token;

c)

informatie over de aanbieding aan het publiek van de activagerelateerde token of de toelating daarvan tot de handel;

d)

informatie over de aan de activagerelateerde token verbonden rechten en verplichtingen;

e)

informatie over de onderliggende technologie;

f)

informatie over de risico’s;

g)

informatie over de activareserve;

h)

informatie over de belangrijkste negatieve effecten op het klimaat en andere milieugerelateerde negatieve effecten van het consensusmechanisme dat wordt gebruikt om de activagerelateerde token uit te geven.

Het cryptoactivawitboek bevat ook de identiteit van de andere persoon dan de uitgever die overeenkomstig artikel 16, lid 1, tweede alinea, activagerelateerde tokens aan het publiek aanbiedt of om toelating daarvan tot de handel verzoekt, en de reden waarom die specifieke persoon die die activagerelateerde token aanbiedt of om toelating daarvan tot de handel verzoekt. In gevallen waarin het cryptoactivawitboek niet is opgesteld door de uitgever, bevat het cryptoactivawitboek ook de identiteit van de persoon die het cryptoactivawitboek heeft opgesteld en de reden waarom die specifieke persoon het heeft opgesteld.

2.   Alle in lid 1 genoemde informatie is correct, duidelijk en niet misleidend. Het cryptoactivawitboek voor activagerelateerde tokens laat geen materiële informatie weg en presenteert de informatie op beknopte en begrijpelijke wijze.

3.   Het cryptoactivawitboek bevat geen andere verklaringen over de toekomstige waarde van de cryptoactiva dan de in lid 4 bedoelde verklaring.

4.   Het cryptoactivawitboek bevat een duidelijke en ondubbelzinnige verklaring dat:

a)

de activagerelateerde token zijn waarde gedeeltelijk of volledig kan verliezen;

b)

de activagerelateerde token niet altijd kan worden overgedragen;

c)

de activagerelateerde token niet liquide mag zijn;

d)

de activagerelateerde token niet onder de beleggerscompensatiestelsels uit hoofde van Richtlijn 97/9/EG valt;

e)

de activagerelateerde token niet onder de depositogarantiestelsels uit hoofde van Richtlijn 2014/49/EU valt.

5.   Het cryptoactivawitboek bevat een verklaring van het leidinggevende orgaan van de uitgever van de activagerelateerde token. In die verklaring wordt bevestigd dat het cryptoactivawitboek voldoet aan deze titel en dat, naar het beste weten van het leidinggevende orgaan, de informatie in het cryptoactivawitboek correct, duidelijk en niet misleidend is en dat het cryptoactivawitboek geen gegevens heeft weggelaten die gevolgen zouden kunnen hebben voor het belang ervan.

6.   Het cryptoactivawitboek bevat een samenvatting, die na de in lid 5 bedoelde verklaring wordt ingevoegd, waarin in beknopte en niet-technische bewoordingen essentiële informatie wordt verstrekt over de aanbieding van de activagerelateerde token aan het publiek of de voorgenomen toelating van de activagerelateerde token tot de handel. De samenvatting is gemakkelijk te begrijpen en wordt gepresenteerd en vormgegeven in een duidelijk en begrijpelijk format, met gebruikmaking van tekens van leesbare grootte. De samenvatting van het cryptoactivawitboek biedt passende informatie over de kenmerken van de activagerelateerde token, om aspirant-houders van die activagerelateerde token te helpen een weloverwogen beslissing te nemen.

De samenvatting bevat een waarschuwing dat:

a)

zij moet worden gelezen als een inleiding op het cryptoactivawitboek;

b)

de aspirant-houder zijn besluit tot aankoop van de activagerelateerde token moet baseren op de inhoud van het volledige cryptoactivawitboek en niet louter op de samenvatting;

c)

de aanbieding aan het publiek van de activagerelateerde token geen aanbod of vraag is om financiële instrumenten te kopen en dat een dergelijk aanbod of een dergelijke vraag alleen kan gebeuren door middel van een prospectus of andere aanbiedingsdocumenten overeenkomstig het toepasselijke nationale recht;

d)

het cryptoactivawitboek geen prospectus is als bedoeld in Verordening (EU) 2017/1129, noch een ander aanbiedingsdocument overeenkomstig het Unie- of nationale recht.

De samenvatting geeft aan dat de houders van activagerelateerde tokens te allen tijde recht hebben op terugbetaling en vermeldt de voorwaarden voor een dergelijke terugbetaling.

7.   Het cryptoactivawitboek bevat de datum van kennisgeving ervan en een inhoudsopgave.

8.   Het cryptoactivawitboek wordt opgesteld in een officiële taal van de lidstaat van herkomst of in een taal die gangbaar is in de internationale financiële wereld.

Indien de activagerelateerde token ook in een andere lidstaat dan de lidstaat van herkomst van de uitgever wordt aangeboden, wordt het cryptoactivawitboek ook opgesteld in een officiële taal van de lidstaat van ontvangst of in een taal die gangbaar is in de internationale financiële wereld.

9.   Het cryptoactivawitboek wordt beschikbaar gesteld in een machineleesbaar format.

10.   De ESMA stelt, in samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische uitvoeringsnormen op om de standaardformulieren, formats en templates ten behoeve van lid 9 vast te stellen.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische uitvoeringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend om de in de eerste alinea genoemde technische uitvoeringsnormen vast te stellen overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

11.   De ESMA ontwikkelt, in samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische reguleringsnormen voor de inhoud, methoden en presentatie van de in lid 1, eerste alinea, punt h), bedoelde informatie over de duurzaamheidsindicatoren wat betreft negatieve effecten op het klimaat en andere milieugerelateerde negatieve effecten.

Bij het ontwikkelen van de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen houdt de ESMA rekening met de verschillende soorten consensusmechanismen die worden gebruikt om transacties in cryptoactiva te valideren, hun stimuleringsstructuren, en het gebruik van energie, hernieuwbare energie en natuurlijke hulpbronnen, de afvalproductie en de broeikasgasemissies. De ESMA actualiseert die technische reguleringsnormen in het licht van de regelgevende en technologische ontwikkelingen.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 20

Beoordeling van de vergunningsaanvraag

1.   De bevoegde autoriteiten die een in artikel 18 bedoelde vergunningsaanvraag ontvangen, gaan binnen 25 werkdagen na ontvangst van een dergelijke aanvraag na of die aanvraag, met inbegrip van het in artikel 19, bedoelde cryptoactivawitboek, alle vereiste informatie bevat. Zij informeren de aanvragende uitgever onmiddellijk of er in de aanvraag, met inbegrip van het cryptoactivawitboek, vereiste informatie ontbreekt. Wanneer de aanvraag, met inbegrip van het cryptoactivawitboek, niet volledig is, bepalen de bevoegde autoriteiten een termijn waarbinnen de aanvragende uitgever alle ontbrekende informatie moet verschaffen.

2.   De bevoegde autoriteiten gaan binnen 60 werkdagen na ontvangst van een volledige aanvraag na of de aanvragende uitgever voldoet aan de in deze titel vastgelegde vereisten, waarna zij een volledig met redenen omkleed ontwerpbesluit opstellen waarbij de vergunning wordt toegekend of geweigerd. Tijdens die termijn van 60 werkdagen kunnen de bevoegde autoriteiten bij de aanvragende uitgever alle informatie over de aanvraag, met inbegrip van het in artikel 19 bedoelde cryptoactivawitboek, opvragen.

Tijdens het beoordelingsproces kunnen de bevoegde autoriteiten samenwerken met bevoegde autoriteiten voor de bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering, financiële-inlichtingeneenheden of andere overheidsinstanties.

3.   De beoordelingsperiode uit hoofde van de leden 1 en 2 wordt opgeschort gedurende de periode tussen de datum van het verzoek om ontbrekende informatie door de bevoegde autoriteiten en de ontvangst door hen van een antwoord hierop door de verzoekende uitgever. De opschorting mag niet langer duren dan 20 werkdagen. Eventuele verdere verzoeken van de bevoegde autoriteiten om vervollediging of verduidelijking van de informatie worden naar hun eigen goeddunken gedaan, maar leiden niet tot opschorting van de beoordelingsperiode uit hoofde van de leden 1 en 2.

4.   De bevoegde autoriteiten doen, na de in lid 2 genoemde termijn van 60 werkdagen, hun ontwerpbesluit en de aanvraag toekomen aan de EBA, de ESMA en de ECB. Indien de aanvragende uitgever is gevestigd in een lidstaat waarvan de euro niet de officiële valuta is of indien de activagerelateerde token verwijst naar een officiële valuta van een lidstaat die niet de euro is, zenden de bevoegde autoriteiten hun ontwerpbesluit en de aanvraag ook door aan de centrale bank van die lidstaat.

5.   Op verzoek van de bevoegde autoriteit en binnen 20 werkdagen na ontvangst van het ontwerpbesluit en de aanvraag brengen de EBA en de ESMA advies uit over hun beoordeling van het in artikel 18, lid 2, punt e), bedoelde juridisch advies, en zenden zij hun respectieve adviezen toe aan de betrokken bevoegde autoriteit.

De ECB of, in voorkomend geval, de in lid 4 bedoelde centrale bank brengt binnen 20 werkdagen na ontvangst van het ontwerpbesluit en de aanvraag een advies uit over haar evaluatie van de risico’s die de uitgifte van die activagerelateerde token kan opleveren voor de financiële stabiliteit, de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid en de monetaire soevereiniteit, en doet zij haar advies aan de betrokken bevoegde autoriteit toekomen.

Onverminderd artikel 21, lid 4, zijn de in de eerste en tweede alinea van dit lid bedoelde adviezen niet bindend.

De bevoegde autoriteit houdt evenwel terdege rekening met de in de eerste en tweede alinea van dit lid bedoelde adviezen.

Artikel 21

Toekenning of weigering van een vergunning

1.   De bevoegde autoriteiten stellen, binnen 25 werkdagen na ontvangst van de in artikel 20, lid 5, bedoelde adviezen, een volledig met redenen omkleed besluit vast waarbij zij de aanvragende uitgever een vergunning toekennen of weigeren, en brengen dat besluit, binnen vijf werkdagen na het nemen van dat besluit, ter kennis van de aanvragende uitgevers. Indien een aanvragende uitgever een vergunning krijgt, wordt zijn cryptoactivawitboek geacht te zijn goedgekeurd.

2.   De bevoegde autoriteiten weigeren de vergunning indien er objectief en aantoonbaar bewijs is dat:

a)

het leidinggevende orgaan van de aanvragende uitgever een bedreiging kan vormen voor de efficiënte, gedegen en prudente bedrijfsvoering en de bedrijfscontinuïteit ervan en voor de passende inaanmerkingneming van de belangen van zijn cliënten en de integriteit van de markt;

b)

de leden van het leidinggevende orgaan niet voldoen aan de in artikel 34, lid 2, uiteengezette criteria;

c)

de aandeelhouders en leden die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming hebben, niet voldoen aan de in artikel 34, lid 4, uiteengezette criteria van voldoende betrouwbaarheid;

d)

de aanvragende uitgever niet aan enigerlei voorwaarden van deze titel voldoet of dreigt te voldoen;

e)

het bedrijfsmodel van de aanvragende uitgever een ernstige bedreiging kan vormen voor de marktintegriteit, de financiële stabiliteit en de goede werking van het betalingsverkeer, of de uitgever of de sector blootstellen aan ernstige risico’s van witwassen van geld en terrorismefinanciering.

3.   Uiterlijk op 30 juni 2024 vaardigen de EBA en de ESMA overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 respectievelijk artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1095/2010 gezamenlijk richtsnoeren uit voor de beoordeling van de geschiktheid van de leden van het leidinggevende orgaan van de uitgevers van activagerelateerde tokens en van de aandeelhouders en leden die, direct of indirect, gekwalificeerde deelnemingen in de uitgevers van activagerelateerde tokens hebben.

4.   De bevoegde autoriteiten weigeren de vergunning eveneens indien de ECB of, in voorkomend geval, de centrale bank overeenkomstig artikel 20, lid 5, een negatief advies uitbrengt op grond van een risico voor de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid of de monetaire soevereiniteit.

5.   De bevoegde autoriteiten delen het centrale contactpunt van de lidstaten van ontvangst, de ESMA, de EBA en de ECB, en waar van toepassing de in artikel 20, lid 4, bedoelde centrale bank, binnen twee werkdagen na de verlening van de vergunning de in artikel 109, lid 3, bedoelde informatie mee.

De ESMA stelt dergelijke informatie beschikbaar in het register uit hoofde van 109, lid 3, vanaf de aanvangsdatum van de aanbieding aan het publiek of de toelating tot de handel.

6.   De bevoegde autoriteiten stellen de EBA, de ESMA, de ECB, en, in voorkomend geval, de in artikel 20, lid 4, bedoelde centrale bank, tevens in kennis van alle geweigerde vergunningaanvragen en verstrekken de onderliggende redenen voor het besluit en, indien van toepassing, een toelichting op elke afwijking van de in artikel 20, lid 5, bedoelde adviezen.

Artikel 22

Rapportering over activagerelateerde tokens

1.   Voor elke activagerelateerde token met een uitgiftewaarde van meer dan 100 000 000 EUR rapporteert de uitgever driemaandelijks aan de bevoegde autoriteit de volgende informatie:

a)

het aantal houders;

b)

de waarde van het uitgegeven activagerelateerde token en de omvang van de activareserve;

c)

het gemiddelde aantal en de gemiddelde geaggregeerde waarde van de transacties per dag gedurende het desbetreffende kwartaal;

d)

een schatting van het gemiddelde aantal en de gemiddelde geaggregeerde waarde van de transacties per dag gedurende het desbetreffende kwartaal die verband houden met het gebruik ervan als ruilmiddel binnen een gebied met één munt.

Voor de toepassing van de punten c) en d) van de eerste alinea wordt onder “transactie” verstaan elke wijziging van de natuurlijke of rechtspersoon die recht heeft op de activagerelateerde token als gevolg van de overdracht van de activagerelateerde token van een distributed-ledger-adres of -rekening naar een ander distributed-ledger-adres of naar een andere distributed-ledger-rekening.

Transacties die verband houden met de omwisseling voor geldmiddelen of andere cryptoactiva bij de uitgever of bij een aanbieder van cryptoactivadiensten worden niet beschouwd als verband houdend met het gebruik van de activagerelateerde token als ruilmiddel, tenzij er bewijs is dat de activagerelateerde token wordt gebruikt voor de afwikkeling van transacties in andere cryptoactiva.

2.   De bevoegde autoriteit kan van uitgevers van activagerelateerde tokens verlangen dat zij voldoen aan de in lid 1 bedoelde rapporteringsverplichting met betrekking tot uitgegeven activagerelateerde tokens met een waarde van minder dan 100 000 000 EUR.

3.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die diensten verlenen die verband houden met activagerelateerde tokens, verstrekken de uitgever van de activagerelateerde token de informatie die noodzakelijk is om het in lid 1 bedoelde verslag voor te bereiden, onder meer door transacties buiten de distributed ledger te rapporteren.

4.   De bevoegde autoriteit deelt de ontvangen informatie met de ECB en, indien van toepassing, met de in artikel 20, lid 4, bedoelde centrale bank en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten van ontvangst.

5.   De ECB en, in voorkomend geval, de in artikel 20, lid 4, bedoelde centrale bank kunnen de bevoegde autoriteit hun eigen schattingen verstrekken van het gemiddelde aantal per kwartaal en van de gemiddelde geaggregeerde waarde van de transacties per dag die verband houden met het gebruik van de activagerelateerde token als ruilmiddel binnen een gebied met één munt.

6.   De EBA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de ECB, ontwerpen van technische reguleringsnormen waarin de methode wordt gespecificeerd voor de schatting van het gemiddelde aantal per kwartaal en de gemiddelde geaggregeerde waarde van de transacties per dag die verband houden met het gebruik van de activagerelateerde token als ruilmiddel binnen een gebied met één munt.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 vast te stellen.

7.   De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische uitvoeringsnormen met het oog op de vaststelling van de standaardformulieren, formats en templates voor de toepassing van de in lid 1 bedoelde rapportering en de in lid 3 bedoelde verstrekking van informatie.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische uitvoeringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend om de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische uitvoeringsnormen vast te stellen overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1093/2010.

Artikel 23

Beperkingen op de uitgifte van activagerelateerde tokens die op grote schaal als ruilmiddel worden gebruikt

1.   Indien voor een activagerelateerde token het geschatte gemiddelde aantal per kwartaal en de geschatte gemiddelde geaggregeerde waarde van de transacties per dag die verband houden met het gebruik als ruilmiddel binnen een gebied met één munt hoger zijn dan respectievelijk 1 miljoen transacties en 200 000 000 EUR, moet de uitgever:

a)

de uitgifte van die activagerelateerde token staken, en

b)

binnen 40 werkdagen na het bereiken van die drempel bij de bevoegde autoriteit een plan indienen om ervoor te zorgen dat het geschatte gemiddelde aantal per kwartaal en de geschatte geaggregeerde waarde van die transacties per dag onder respectievelijk 1 miljoen transacties en 200 000 000 EUR worden gehouden.

2.   De bevoegde autoriteit gebruikt hetzij de door de uitgever verstrekte gegevens, haar eigen ramingen, hetzij de ramingen van de ECB of, in voorkomend geval, van de in artikel 20, lid 4, bedoelde centrale bank, wat het hoogste is, om te beoordelen of de in lid 1 bedoelde drempel is bereikt.

3.   Indien verschillende uitgevers dezelfde activagerelateerde token uitgeven, worden de in lid 1 bedoelde criteria door de bevoegde autoriteit beoordeeld na aggregatie van de gegevens van alle uitgevers.

4.   De uitgever legt het in lid 1, punt b), bedoelde plan ter goedkeuring voor aan de bevoegde autoriteit. In voorkomend geval verlangt de bevoegde autoriteit wijzigingen, zoals het opleggen van een minimumdenominatiebedrag, om een tijdige afname van het gebruik van de activagerelateerde token als ruilmiddel te garanderen.

5.   De bevoegde autoriteit mag de uitgever alleen toestaan opnieuw de activagerelateerde token uit te geven wanneer zij bewijs heeft dat het geschatte gemiddelde aantal per kwartaal en de geschatte gemiddelde geaggregeerde waarde van transacties per dag die verband houden met het gebruik ervan als ruilmiddel lager zijn dan respectievelijk 1 miljoen transacties en 200 000 000 EUR binnen een gebied met één munt.

Artikel 24

Intrekking van de vergunning

1.   De bevoegde autoriteiten trekken de vergunning van een uitgever van een activagerelateerde token in de volgende situaties in:

a)

de uitgever heeft gedurende zes opeenvolgende maanden zijn werkzaamheden gestaakt of binnen twaalf opeenvolgende maanden nadat de vergunning is afgegeven, niet gebruikgemaakt van de vergunning;

b)

de uitgever heeft zijn vergunning op onregelmatige wijze verkregen, bijvoorbeeld door valse verklaringen af te leggen in de in artikel 18 bedoelde vergunningsaanvraag of in een overeenkomstig artikel 25 gewijzigd cryptoactivawitboek;

c)

de uitgever voldoet niet langer aan de voorwaarden waarop de vergunning is toegekend;

d)

de uitgever heeft een ernstige inbreuk gemaakt op de bepalingen van deze titel;

e)

de uitgever is onderworpen aan een terugbetalingsplan;

f)

de uitgever heeft uitdrukkelijk afgezien van zijn vergunning of heeft besloten zijn activiteiten stop te zetten;

g)

de activiteiten van de uitgever vormen een ernstige bedreiging voor de marktintegriteit, de financiële stabiliteit en de goede werking van het betalingsverkeer, of stellen de uitgever of de sector bloot aan ernstige risico’s van het witwassen van geld en terrorismefinanciering.

De uitgever van de activagerelateerde token stelt zijn bevoegde autoriteit in kennis van de in de eerste alinea, punten e) en f), bedoelde situaties.

2.   De bevoegde autoriteiten trekken de vergunning van een uitgever van een activagerelateerde token ook in indien de ECB of, in voorkomend geval, de in artikel 20, lid 4, bedoelde centrale bank een advies uitbrengt dat de activagerelateerde token een ernstige bedreiging vormt voor de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid of de monetaire soevereiniteit.

3.   De bevoegde autoriteiten beperken het bedrag van een uit te geven activagerelateerde token of leggen een minimumdenominatiebedrag op aan de activagerelateerde token wanneer de ECB of, in voorkomend geval, de in artikel 20, lid 4, bedoelde centrale bank een advies uitbrengt dat de activagerelateerde token een ernstige bedreiging vormt voor de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid of de monetaire soevereiniteit, en specificeren de toepasselijke limiet of het minimumdenominatiebedrag.

4.   De relevante bevoegde autoriteiten stellen de bevoegde autoriteit van een uitgever van een activagerelateerde token onverwijld in kennis van de volgende situaties:

a)

een in artikel 34, lid 5, eerste alinea, punt h), van deze verordening bedoelde derde entiteit beschikt niet langer over haar vergunning als kredietinstelling als bedoeld in artikel 8 van Richtlijn 2013/36/EU, als aanbieder van cryptoactivadiensten als bedoeld in artikel 59 van deze verordening, als betalingsinstelling of als instelling voor elektronisch geld;

b)

de leden van het leidinggevende orgaan van de uitgever of de aandeelhouders of leden die, direct of indirect, gekwalificeerde deelnemingen in de uitgever bezitten, hebben inbreuk gemaakt op de nationaalrechtelijke bepalingen ter omzetting van Richtlijn (EU) 2015/849.

5.   De bevoegde autoriteiten trekken de vergunning van een uitgever van een activagerelateerde token in indien zij van oordeel zijn dat de in lid 4 van dit artikel bedoelde situatie gevolgen hebben voor de goede reputatie van het leidinggevende orgaan van die uitgever of van de goede reputatie van aandeelhouders of leden die, direct of indirect, gekwalificeerde deelnemingen in de uitgever bezitten, of indien er een aanwijzing is dat de in artikel 34 bedoelde governanceregelingen of internecontrolemechanismen hebben gefaald.

Wanneer de vergunning wordt ingetrokken, past de uitgever van de activagerelateerde token de procedure van artikel 47 toe.

6.   De bevoegde autoriteiten stellen de ESMA binnen twee werkdagen na de intrekking van de vergunning in kennis van de intrekking van de vergunning van de uitgever van de activagerelateerde token. De ESMA stelt de informatie over een dergelijke intrekking onverwijld beschikbaar in het in artikel 109 bedoelde register.

Artikel 25

Wijziging van gepubliceerde cryptoactivawitboeken voor activagerelateerde tokens

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens stellen de bevoegde autoriteit van hun lidstaat van herkomst in kennis van alle voorgenomen wijzigingen van hun bedrijfsmodel die waarschijnlijk van significante invloed zijn op de aankoopbeslissing van houders of aspirant-houders van activagerelateerde tokens, en die na de toekenning van een vergunning overeenkomstig artikel 21 of na de goedkeuring van het cryptoactivawitboek overeenkomstig artikel 17, alsook in de context van artikel 23, plaatsvinden. Bij die wijzigingen gaat het onder meer om materiële wijzigingen van:

a)

de governanceregelingen, met inbegrip van rapporteringslijnen met het leidinggevende orgaan en het kader voor risicobeheer;

b)

de reserveactiva en de bewaring van de reserveactiva;

c)

de aan de houders van activagerelateerde tokens toegekende rechten;

d)

het mechanisme waarmee een activagerelateerde token wordt uitgegeven en terugbetaald;

e)

de protocollen voor het valideren van de transacties in activagerelateerde tokens;

f)

de werking van de uitgevergebonden distributed-ledger-technologie indien de activagerelateerde tokens met gebruikmaking van een dergelijke distributed-ledger-technologie worden uitgegeven, overgedragen en opgeslagen;

g)

de mechanismen om de liquiditeit van activagerelateerde tokens te waarborgen, met inbegrip van het beleid inzake liquiditeitsbeheer en de procedures voor uitgevers van significante activagerelateerde tokens als bedoeld in artikel 45;

h)

de regelingen met derde entiteiten, onder meer wat betreft het beheer van de reserveactiva en de belegging van de reserve, de bewaring van reserveactiva en, in voorkomend geval, de distributie van de activagerelateerde tokens aan het publiek;

i)

de klachtenbehandelingsprocedures;

j)

de beoordeling van risico’s op het gebied van het witwassen van geld en terrorismefinanciering en de daarmee verband houdende algemene beleidslijnen en procedures.

Uitgevers van activagerelateerde tokens stellen de bevoegde autoriteit van hun lidstaat van herkomst minstens 30 werkdagen voordat de voorgenomen wijzigingen van kracht worden, daarvan in kennis.

2.   Indien de bevoegde autoriteit in kennis is gesteld van een in lid 1 bedoelde voorgenomen wijziging, stelt de uitgever van een activagerelateerde token een ontwerp van gewijzigd cryptoactivawitboek op en zorgt hij ervoor dat de volgorde van de daarin opgenomen informatie aansluit bij die van het oorspronkelijke cryptoactivawitboek.

De uitgever van de activagerelateerde token stelt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst in kennis van het ontwerp van gewijzigd cryptoactivawitboek.

De bevoegde autoriteit bevestigt elektronisch zo spoedig mogelijk, en uiterlijk binnen vijf werkdagen na ontvangst, de ontvangst van het ontwerp van gewijzigd cryptoactivawitboek.

De bevoegde autoriteit verleent haar goedkeuring aan of weigert de goedkeuring van het ontwerp van het gewijzigde cryptoactivawitboek binnen 30 werkdagen na bevestiging van ontvangst daarvan. Tijdens het onderzoek van het gewijzigde cryptoactivawitboek kan de bevoegde autoriteit verzoeken om aanvullende informatie over, een toelichting bij of de verantwoording voor het gewijzigde cryptoactivawitboek. Indien de bevoegde autoriteit een dergelijk verzoek indient, gaat de termijn van 30 werkdagen pas in wanneer de bevoegde autoriteit die extra informatie heeft ontvangen.

3.   Indien de bevoegde autoriteit van oordeel is dat de wijzigingen van een cryptoactivawitboek relevant kunnen zijn voor de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid en de monetaire soevereiniteit, raadpleegt zij de ECB en, in voorkomend geval, de in artikel 20, lid 4, bedoelde centrale bank. In dergelijke gevallen kan de bevoegde autoriteit ook de EBA en de ESMA raadplegen.

De ECB of de betrokken centrale bank en, in voorkomend geval, de EBA en de ESMA verstrekken binnen 20 werkdagen na ontvangst van de in de eerste alinea bedoelde raadpleging een advies.

4.   Indien de bevoegde autoriteit het gewijzigde cryptoactivawitboek goedkeurt, kan zij van de uitgever van de activagerelateerde token verlangen dat deze:

a)

voorziet in mechanismen ter bescherming van houders van de activagerelateerde token wanneer een potentiële wijziging van de activiteiten van de uitgever een wezenlijk effect kan hebben op de waarde, stabiliteit of risico’s van de activagerelateerde token of de reserveactiva;

b)

de nodige corrigerende maatregelen neemt om problemen in verband met de marktintegriteit, de financiële stabiliteit of de goede werking van het betalingsverkeer te verhelpen.

De bevoegde autoriteit verzoekt de uitgever van de activagerelateerde token om de passende corrigerende maatregelen te nemen om problemen in verband met de goede werking van het betalingsverkeer, de transmissie van het monetaire beleid of de monetaire soevereiniteit te verhelpen indien dergelijke corrigerende maatregelen worden voorgesteld door de ECB of, in voorkomend geval, de in artikel 20, lid 4, bedoelde centrale bank, tijdens de raadplegingen als bedoeld in lid 3 van dit artikel.

Indien de ECB of de in artikel 20, lid 4, bedoelde centrale bank andere maatregelen hebben voorgesteld dan die waarom de bevoegde autoriteit heeft verzocht, worden de voorgestelde maatregelen gecombineerd of, indien dat niet mogelijk is, wordt de strengste maatregel opgelegd.

5.   De bevoegde autoriteit stelt de ESMA, de centrale contactpunten van de lidstaten van ontvangst, de EBA, de ECB of, in voorkomend geval, de centrale bank van de betrokken lidstaat binnen twee werkdagen na het verlenen van de goedkeuring in kennis van het gewijzigde cryptoactivawitboek.

De ESMA stelt het gewijzigde cryptoactivawitboek onverwijld beschikbaar in het in artikel 109 bedoelde register.

Artikel 26

Aansprakelijkheid van uitgevers van activagerelateerde tokens voor in een cryptoactivawitboek verschafte informatie

1.   Indien een uitgever inbreuk heeft gemaakt op artikel 19 door in zijn cryptoactivawitboek of in een gewijzigd cryptoactivawitboek informatie te verschaffen die onvolledig, niet correct, onduidelijk of misleidend is, zijn die uitgever en de leden van zijn bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan jegens een houder van een dergelijke activagerelateerde token aansprakelijk voor elk verlies dat is geleden ten gevolge van die inbreuk.

2.   Contractuele uitsluitingen of beperkingen van de in lid 1 bedoelde civielrechtelijke aansprakelijkheid hebben geen rechtsgevolg.

3.   Het staat aan de houder van de activagerelateerde token om bewijs te leveren waaruit blijkt dat de uitgever van die activagerelateerde token inbreuk heeft gemaakt op artikel 19 door in zijn cryptoactivawitboek of in een gewijzigd cryptoactivawitboek informatie te verschaffen die onvolledig, niet correct, onduidelijk of misleidend is, en dat het vertrouwen op dergelijke informatie gevolgen heeft gehad op de beslissing van de houder om die activagerelateerde token te kopen, te verkopen of om te wisselen.

4.   De uitgever en de leden van zijn bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan zijn niet aansprakelijk voor verliezen die zijn geleden als gevolg van het vertrouwen op de informatie die overeenkomstig artikel 19 wordt verstrekt in een samenvatting, met inbegrip van een vertaling daarvan, tenzij de samenvatting:

a)

misleidend, inaccuraat of inconsistent is wanneer zij wordt gelezen in samenhang met de andere delen van het cryptoactivawitboek, of

b)

niet de essentiële informatie verstrekt die aspirant-houders moet helpen wanneer zij overwegen de activagerelateerde token te kopen wanneer zij wordt gelezen in samenhang met de andere delen van het cryptoactivawitboek.

5.   Dit artikel doet geen afbreuk aan enige andere civielrechtelijke aansprakelijkheid op grond van het nationale recht.

HOOFDSTUK 2

Verplichtingen voor uitgevers van activagerelateerde tokens

Artikel 27

Verplichting om eerlijk, billijk en professioneel te handelen in het belang van de houders van activagerelateerde tokens

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens handelen eerlijk, billijk en professioneel en communiceren op een correcte, duidelijke en niet-misleidende wijze met de houders en aspirant-houders van activagerelateerde tokens.

2.   Uitgevers van activagerelateerde tokens handelen in het belang van de houders van dergelijke tokens en behandelen hen op gelijke wijze, tenzij een voorkeursbehandeling in het cryptoactivawitboek en, in voorkomend geval, in de reclame-uitingen openbaar worden gemaakt.

Artikel 28

Publicatie van het cryptoactivawitboek

Een uitgever van een activagerelateerde token publiceert op zijn website het in artikel 17, lid 1, of artikel 21, lid 1, bedoelde goedgekeurde cryptoactivawitboek en, in voorkomend geval, het in artikel 25 bedoelde gewijzigde cryptoactivawitboek. Het goedgekeurde cryptoactivawitboek is uiterlijk op de aanvangsdatum van de aanbieding aan het publiek van de activagerelateerde token of de toelating van die token tot de handel publiek beschikbaar. Het goedgekeurde cryptoactivawitboek en, in voorkomend geval, het gewijzigde cryptoactivawitboek blijven zo lang op de website van de uitgever beschikbaar als de activagerelateerde token door het publiek wordt aangehouden.

Artikel 29

Reclame-uitingen

1.   Reclame-uitingen met betrekking tot een aanbieding aan het publiek van een activagerelateerde token of met betrekking tot de toelating tot de handel van een dergelijke activagerelateerde token voldoen aan elk van de volgende voorwaarden:

a)

de reclame-uitingen zijn duidelijk als zodanig herkenbaar;

b)

de informatie in de reclame-uitingen is correct, duidelijk en niet misleidend;

c)

de informatie in de reclame-uitingen strookt met de informatie in het cryptoactivawitboek;

d)

de reclame-uitingen geven duidelijk aan dat een cryptoactivawitboek is gepubliceerd en maken duidelijk melding van het adres van de website van de uitgever van de activagerelateerde token, alsmede een telefoonnummer en een e-mailadres waarop contact kan worden opgenomen met de uitgever.

2.   Reclame-uitingen bevatten een duidelijke en ondubbelzinnige verklaring dat de houders van de activagerelateerde token te allen tijde recht hebben op terugbetaling door de uitgever.

3.   Reclame-uitingen en wijzigingen daarvan worden gepubliceerd op de website van de uitgever.

4.   De bevoegde autoriteiten verlangen geen voorafgaande goedkeuring van reclame-uitingen vóór de publicatie ervan.

5.   Reclame-uitingen worden op verzoek aan de bevoegde autoriteiten meegedeeld.

6.   Vóór de publicatie van het cryptoactivawitboek worden geen reclame-uitingen verspreid. Deze beperking belet de uitgever van de activagerelateerde token niet om marktonderzoeken te verrichten.

Artikel 30

Doorlopende informatieverstrekking aan houders van activagerelateerde tokens

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens maken op heldere, accurate en transparante wijze op een openbare en gemakkelijk toegankelijke plaats op hun website bekend voor welk bedrag activagerelateerde tokens in omloop zijn en wat de waarde en samenstelling van de in artikel 36 bedoelde activareserve is. Dergelijke informatie wordt ten minste maandelijks bijgewerkt.

2.   Uitgevers van activagerelateerde tokens publiceren zo spoedig mogelijk op een openbare en gemakkelijk toegankelijke plaats op hun website een beknopte, heldere, accurate en transparante samenvatting van het auditverslag alsmede het volledige en onbewerkte auditverslag over de in artikel 36 bedoelde activareserve.

3.   Onverminderd artikel 88 maken uitgevers van activagerelateerde tokens zo spoedig mogelijk op een heldere, accurate en transparante wijze, op een openbare en gemakkelijk toegankelijke plaats, alle gebeurtenissen op hun website bekend die significante gevolgen voor de waarde van de activagerelateerde tokens of op de in artikel 36 bedoelde activareserve hebben of waarschijnlijk zal hebben.

Artikel 31

Klachtenbehandelingsprocedure

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens zorgen voor het opzetten en in stand houden van doeltreffende en transparante procedures voor een snelle, eerlijke en consistente behandeling van klachten van houders van activagerelateerde tokens en andere belanghebbenden, waaronder consumentenorganisaties die houders van activagerelateerde tokens vertegenwoordigen, en publiceren beschrijvingen van die procedures. Wanneer de activagerelateerde tokens volledig of ten dele worden gedistribueerd door in artikel 34, lid 5, eerste alinea, punt h), bedoelde derde entiteiten, voorzien uitgevers van de activagerelateerde tokens in procedures om ook klachten tussen houders van de activagerelateerde tokens en die derde entiteiten te helpen behandelen.

2.   Houders van activagerelateerde tokens kunnen kosteloos klacht indienen bij de uitgevers van hun activagerelateerde tokens of, in voorkomend geval, bij de in lid 1 bedoelde derde entiteiten.

3.   Uitgevers van activagerelateerde tokens en, in voorkomend geval, de in lid 1 bedoelde derde entiteiten stellen een template op voor het indienen van klachten, stellen die ter beschikking aan houders van activagerelateerde tokens en documenteren alle ontvangen klachten en alle in reactie daarop genomen maatregelen.

4.   Uitgevers van activagerelateerde tokens onderzoeken alle klachten tijdig en eerlijk en delen de uitkomst van dergelijke onderzoeken binnen een redelijke termijn mee aan de houders van hun activagerelateerde tokens.

5.   De EBA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de ESMA, ontwerpen van technische reguleringsnormen om de voorwaarden, templates en procedures voor de behandeling van klachten nader te specificeren.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010.

Artikel 32

Identificatie, voorkoming, beheer en openbaarmaking van belangenconflicten

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens implementeren en handhaven doeltreffende beleidslijnen en procedures voor het identificeren, voorkomen, beheren en openbaar maken van belangenconflicten tussen henzelf en:

a)

hun aandeelhouders of leden;

b)

alle aandeelhouders of leden die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming in die uitgevers hebben;

c)

de leden van hun leidinggevend orgaan;

d)

hun personeelsleden;

e)

de houders van activagerelateerde tokens, of

f)

elke derde die een van de in artikel 34, lid 5, eerste alinea, punt h), bedoelde functies verricht.

2.   Uitgevers van activagerelateerde tokens nemen met name alle passende maatregelen om belangenconflicten die uit het beheer en de belegging van de in artikel 36 bedoelde activareservevoortvloeien, te identificeren, te voorkomen, te beheren en openbaar te maken.

3.   Uitgevers van activagerelateerde tokens maken op een prominente plaats op hun website aan de houders van hun activagerelateerde tokens het algemene karakter en de bronnen van de in lid 1 bedoelde belangenconflicten openbaar en de maatregelen die zijn genomen om deze te mitigeren.

4.   De in lid 3 bedoelde openbaarmaking is voldoende precies zodat de aspirant-houders van hun activagerelateerde tokens een weloverwogen aankoopbeslissing kunnen nemen over de activagerelateerde tokens.

5.   De EBA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen ter nadere bepaling van:

a)

de vereisten voor de in lid 1 bedoelde beleidslijnen en procedures;

b)

de details en de methode voor de inhoud van de in lid 3 bedoelde openbaarmaking.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010.

Artikel 33

Kennisgeving van wijzigingen in het leidinggevende orgaan

Uitgevers van activagerelateerde tokens geven hun bevoegde autoriteit onmiddellijk kennis van alle wijzigingen in hun leidinggevend orgaan en verstrekken hun bevoegde autoriteit alle informatie die noodzakelijk is om na te gaan of artikel 34, lid 2, is nageleefd.

Artikel 34

Governanceregelingen

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens beschikken over bestendige governanceregelingen, waaronder een duidelijke organisatiestructuur helder omschreven, transparante en consistente verantwoordelijkheden, effectieve procedures voor het identificeren, beheren, monitoren en rapporteren van de risico’s waaraan zij blootstaan of bloot kunnen komen te staan, en adequate internecontrolemechanismen, zoals gedegen administratieve en boekhoudkundige procedures.

2.   Leden van het leidinggevende orgaan van uitgevers van activagerelateerde tokens hebben een voldoende goede reputatie en zowel individueel als collectief beschikken over de passende kennis, vaardigheden en ervaring om hun taken te kunnen uitvoeren. Zij mogen met name niet zijn veroordeeld voor strafbare feiten die verband houden met het witwassen van geld of terrorismefinanciering of voor andere strafbare feiten die hun goede reputatie zouden aantasten. Zij tonen ook aan dat zij voldoende tijd kunnen besteden aan de daadwerkelijke uitvoering van hun taken.

3.   Het leidinggevende orgaan van uitgevers van activagerelateerde tokens beoordeelt, en toetst periodiek, de effectiviteit van de beleidsregelingen en -procedures waarin is voorzien om aan de hoofdstukken 2, 3, 5 en 6 van deze titel te voldoen, en neemt passende maatregelen om eventuele tekortkomingen in dat opzicht weg te werken.

4.   Aandeelhouders of leden die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming in uitgevers van activagerelateerde tokens bezitten, hebben een voldoende goede reputatie en zijn met name niet veroordeeld voor strafbare feiten in verband met het witwassen van geld of terrorismefinanciering of voor andere strafbare feiten die hun goede reputatie zouden aantasten.

5.   Uitgevers van activagerelateerde tokens stellen beleidslijnen en procedures vast die voldoende effectief zijn om de naleving van deze verordening te waarborgen. Uitgevers van activagerelateerde tokens zorgen met name voor het opstellen, in stand houden en toepassen van met name beleidslijnen en procedures met betrekking tot:

a)

de in artikel 36 bedoelde activareserve;

b)

de in artikel 37 bedoelde bewaring van de reserveactiva, waaronder de scheiding van activa;

c)

de in artikel 39 genoemde rechten die aan de houders van activagerelateerde tokens zijn toegekend;

d)

het mechanisme waarmee activagerelateerde tokens worden uitgegeven en terugbetaald;

e)

de protocollen voor het valideren van transacties in activagerelateerde tokens;

f)

de werking van de uitgevergebonden distributed-ledger-technologie indien de activagerelateerde tokens met gebruikmaking van een dergelijke distributed-ledger-technologie worden uitgegeven, overgedragen en opgeslagen, of met vergelijkbare technologie die door de uitgevers of door een namens hen handelende derde wordt gebruikt;

g)

de mechanismen die zorgen voor de liquiditeit van activagerelateerde tokens, met inbegrip van het beleid en de procedures voor liquiditeitsbeheer voor uitgevers van significante activagerelateerde tokens als bedoeld in artikel 45;

h)

regelingen met derde entiteiten wat betreft de exploitatie van de activareserve en de belegging van de reserveactiva, de bewaring van de reserveactiva en, in voorkomend geval, de distributie van de activagerelateerde tokens aan het publiek;

i)

de schriftelijke toestemming van de uitgevers van activagerelateerde tokens aan andere personen die de activagerelateerde tokens zouden kunnen aanbieden of zouden kunnen verzoeken om toelating tot de handel van de activagerelateerde tokens;

j)

de in artikel 31 bedoelde klachtenbehandeling;

k)

de in artikel 32 genoemde belangenconflicten.

Indien uitgevers van activagerelateerde tokens regelingen als bedoeld in de eerste alinea, punt h), aangaan, worden die regelingen vastgelegd in een contract met de derde entiteiten. Die contractuele regelingen omschrijven de rol, verantwoordelijkheden, rechten en verplichtingen van zowel de uitgevers van activagerelateerde tokens als de derde entiteiten. Contractuele regelingen met jurisdictieoverschrijdende implicaties voorzien in een ondubbelzinnige keuze van het toepasselijke recht.

6.   Tenzij uitgevers van activagerelateerde tokens een in artikel 47 bedoeld terugbetalingsplan in werking hebben gesteld, hanteren zij passende en evenredige systemen, middelen en procedures om ervoor te zorgen dat hun diensten en activiteiten continu en regelmatig worden verricht. Daartoe zorgen uitgevers van activagerelateerde tokens ervoor dat al hun toegangsbeveiligingssystemen en -protocollen in overeenstemming zijn met aan de passende Unienormen.

7.   Indien de uitgever van een activagerelateerde token besluit het verrichten van zijn diensten en activiteiten stop te zetten, onder meer door de uitgifte van die activagerelateerde token stop te zetten, legt hij aan de bevoegde autoriteit een plan voor ter goedkeuring van een dergelijke stopzetting.

8.   Uitgevers van activagerelateerde tokens identificeren bronnen van operationele risico’s en beperken die risico’s tot een minimum door passende systemen, controles en procedures uit te werken.

9.   Uitgevers van activagerelateerde tokens stellen een bedrijfscontinuïteitsbeleid en bedrijfscontinuïteitsplannen vast om te waarborgen dat, bij een onderbreking van hun ICT-systemen en -procedures, wezenlijke gegevens en bedrijfsfuncties beschermd zijn en hun activiteiten worden voortgezet, of, indien dat niet mogelijk is, dat dergelijke gegevens en functies tijdig worden hersteld en hun activiteiten tijdig worden hervat.

10.   Uitgevers van activagerelateerde tokens beschikken over internecontrolemechanismen en effectieve procedures voor risicobeheer, met inbegrip van doeltreffende controle- en beveiligingsregelingen voor het beheer van ICT-systemen, zoals vereist door Verordening (EU) 2022/2554 van het Europees Parlement en de Raad (37). Door die procedures wordt voorzien in een omvattende beoordeling wat betreft de afhankelijkheid van in lid 5, eerste alinea, punt h), van dit artikel bedoelde derde entiteiten. Uitgevers van activagerelateerde tokens monitoren en evalueren op regelmatige basis de adequaatheid en doeltreffendheid van de internecontrolemechanismen en procedures voor risicobeoordeling en zij nemen passende maatregelen om eventuele tekortkomingen weg te werken.

11.   Uitgevers van activagerelateerde tokens beschikken over systemen en procedures die geschikt zijn om de beschikbaarheid, authenticiteit, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie te waarborgen, zoals vereist door Verordening (EU) 2022/2554 en in overeenstemming met Verordening (EU) 2016/679. Met die systemen worden tijdens de activiteiten van de uitgevers verzamelde en geproduceerde relevante gegevens en informatie vastgelegd en bewaard.

12.   Uitgevers van activagerelateerde tokens zorgen ervoor dat zij op regelmatige basis door onafhankelijke auditors worden gecontroleerd. De resultaten van die controles worden meegedeeld aan het leidinggevende orgaan van de betrokken uitgever en worden ter beschikking gesteld van de bevoegde autoriteit.

13.   Uiterlijk op 30 juni 2024 vaardigt de EBA, in nauwe samenwerking met de ESMA en de ECB, overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1093/2010, richtsnoeren uit tot nadere invulling van de minimuminhoud van de governanceregelingen betreffende:

a)

de monitoringinstrumenten voor de in lid 8 bedoelde risico’s;

b)

het in lid 9 bedoelde bedrijfscontinuïteitsplan;

c)

de in lid 10 bedoelde internecontrolemechanismen;

d)

de in lid 12 bedoelde controles, met inbegrip van de minimumdocumentatie die bij de controle moet worden gebruikt.

Bij het uitvaardigen van de in de eerste alinea bedoelde richtsnoeren houdt de EBA rekening met de governancevoorschriften in andere wetgevingshandelingen van de Unie inzake financiële diensten, waaronder Richtlijn 2014/65/EU.

Artikel 35

Eigenvermogensvereisten

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens beschikken te allen tijde over een eigen vermogen dat gelijk is aan ten minste het hoogste van de volgende bedragen:

a)

350 000 EUR;

b)

2 % van het gemiddelde bedrag van de in artikel 36 bedoelde activareserve;

c)

een kwart van de vaste kosten van het voorgaande jaar.

Voor de toepassing van punt b) van de eerste alinea wordt onder het gemiddelde bedrag van de activareserve verstaan het gemiddelde bedrag van de reserveactiva aan het eind van elke kalenderdag, berekend over de voorafgaande zes maanden.

Indien een uitgever meer dan één activagerelateerde token aanbiedt, is het in punt b) van de eerste alinea bedoelde bedrag de som van het gemiddelde bedrag van de reserveactiva die elke activagerelateerde token dekt.

Het in punt c) van de eerste alinea bedoelde bedrag wordt jaarlijks herzien en wordt berekend overeenkomstig artikel 67, lid 3.

2.   Het in lid 1 van dit artikel bedoelde eigen vermogen bestaat in de tier 1-kernkapitaalbestanddelen en -instrumenten als bedoeld in de artikelen 26 tot en met 30 van Verordening (EU) nr. 575/2013, na alle aftrekkingen overeenkomstig artikel 36 van die verordening, zonder de toepassing van de in artikel 46, lid 4, en artikel 48 van die verordening bedoelde vrijstellingsdrempels.

3.   De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst kan van een uitgever van een activagerelateerde token verlangen dat hij een bedrag aan eigen vermogen aanhoudt dat tot 20 % hoger is dan het bedrag dat uit de toepassing van lid 1, eerste alinea, punt b), resulteert, indien een beoordeling van een van de volgende elementen duidt op een hoger risiconiveau:

a)

de evaluatie van de risicobeheersprocedures en internecontrolemechanismen van de uitgever van de activagerelateerde token als bedoeld in artikel 34, leden 1, 8 en 10;

b)

de kwaliteit en volatiliteit van de in artikel 36 bedoelde activareserve;

c)

de typen rechten die de uitgever van de activagerelateerde token overeenkomstig artikel 39 aan houders van de activagerelateerde token toekent;

d)

indien de activareserve beleggingen omvat: de risico’s van het beleggingsbeleid voor de activareserve;

e)

de geaggregeerde waarde en het geaggregeerde aantal in de activagerelateerde token afgewikkelde transacties;

f)

het belang van de markten waarop de activagerelateerde token wordt aangeboden en verkocht;

g)

in voorkomend geval de marktkapitalisatie van de activagerelateerde token.

4.   De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst kan van een uitgever van een niet-significante activagerelateerde token verlangen dat deze aan de in artikel 45 uiteengezette vereisten voldoet indien dat nodig is om het overeenkomstig lid 3 van dit artikel vastgestelde hogere risiconiveau of andere risico’s die artikel 45 beoogt aan te pakken, zoals liquiditeitsrisico’s, aan te pakken.

5.   Onverminderd lid 3 voeren uitgevers van activagerelateerde tokens regelmatig een stresstest uit, waarbij rekening wordt gehouden met ernstige maar plausibele financiëlestressscenario’s, zoals renteschokken, en niet-financiëlestressscenario’s, zoals operationeel risico. Op basis van het resultaat van dergelijke stresstests verlangt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de uitgever van de activagerelateerde token dat hij een bedrag aan eigen vermogen aanhoudt dat in bepaalde omstandigheden, rekening houdend met de risicoprognoses en de resultaten van de stresstest, tussen 20 en 40 % hoger is dan het uit de toepassing van lid 1, eerste alinea, punt b), resulterende bedrag.

6.   De EBA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de ESMA en de ECB, ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van:

a)

de procedure en het tijdschema voor een uitgever van een activagerelateerde token om zich aan de in lid 3 uiteengezette hogere eigenvermogensvereisten aan te passen;

b)

de criteria om een hoger eigen vermogen te verlangen, zoals uiteengezet in lid 3;

c)

de minimumvereisten voor de opzet van stresstestprogramma’s, rekening houdend met de omvang, complexiteit en aard van de activagerelateerde token, met inbegrip van, maar niet beperkt tot:

i)

de soorten stresstests en de belangrijkste doelstellingen en toepassingen ervan;

ii)

de frequentie van de verschillende stresstestoefeningen;

iii)

de interne-governanceregelingen;

iv)

de relevante gegevensinfrastructuur;

v)

de methode en de plausibiliteit van de aannames;

vi)

de toepassing van het evenredigheidsbeginsel op alle kwantitatieve en kwalitatieve minimumeisen, en

vii)

de minimale periodiciteit van de stresstests en de gemeenschappelijke referentieparameters van de stresstestscenario’s.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010.

HOOFDSTUK 3

Activareserve

Artikel 36

Verplichting om een activareserve aan te houden en samenstelling en beheer van een dergelijke activareserve

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens leggen te allen tijde een activareserve aan en houden die aan.

De activareserve wordt dusdanig samengesteld en beheerd dat:

a)

de risico’s die verbonden zijn aan de activa waarnaar de activagerelateerde tokens verwijzen, zijn gedekt, en

b)

de liquiditeitsrisico’s die aan het permanente recht op terugbetaling van de houders verbonden zijn, worden aangepakt.

2.   De activareserve wordt in het belang van de houders van activagerelateerde tokens overeenkomstig het toepasselijke recht juridisch gescheiden van de boedel van de uitgever alsook van de activareserve van andere activagerelateerde tokens, zodat schuldeisers van de uitgevers zich niet kunnen verhalen op de activareserve, met name in geval van insolventie.

3.   Uitgevers van activagerelateerde tokens zorgen ervoor dat de activareserve operationeel gescheiden is van hun boedel alsook van de activareserve van andere tokens.

4.   De EBA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de ESMA en de ECB, ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de liquiditeitsvereisten, rekening houdend met de omvang, complexiteit en aard van de activareserve en van de activagerelateerde tokens zelf.

In de technische reguleringsnormen wordt met name het volgende vastgesteld:

a)

het relevante percentage van de activareserve dat dagelijks vervalt, met inbegrip het percentage omgekeerde retrocessieovereenkomsten die met een opzegtermijn van één werkdag kunnen worden beëindigd, of het percentage contanten die met een opzegtermijn van één werkdag kunnen worden opgenomen;

b)

het relevante percentage van de activareserve dat wekelijks vervalt, met inbegrip het percentage omgekeerde retrocessieovereenkomsten die met een opzegtermijn van vijf werkdagen kunnen worden beëindigd of het percentage contanten die met een opzegtermijn van vijf werkdagen kunnen worden opgenomen;

c)

andere relevante vervaltijden en algemene technieken voor liquiditeitsbeheer;

d)

de minimumbedragen in elke officiële valuta die als deposito’s bij kredietinstellingen worden aangehouden, die niet lager mogen zijn dan 30 % van het bedrag waarnaar in elke officiële valuta wordt verwezen.

Voor de toepassing van de punten a), b) en c) van de tweede alinea houdt de EBA onder meer rekening met de relevante drempels die zijn vastgesteld in artikel 52 van Richtlijn 2009/65/EG.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010.

5.   Uitgevers die twee of meer activagerelateerde tokens aan het publiek aanbieden, zorgen ervoor dat gescheiden pools van activareserves worden gevormd en aangehouden voor elke activagerelateerde token. Elke van die pools van activareserves wordt afzonderlijk beheerd.

Indien verschillende uitgevers van activagerelateerde tokens dezelfde activagerelateerde token aan het publiek aanbieden, zorgen die uitgevers ervoor dat zij slechts één activareserve voor die activagerelateerde token vormen en aanhouden.

6.   De leidinggevende organen van uitgevers van activagerelateerde tokens zorgen voor het effectieve en prudente beheer van de activareserve. De uitgevers zorgen ervoor dat tegenover de uitgifte en terugbetaling van activagerelateerde tokens steeds een overeenkomstige toename of afname in de activareserve staat.

7.   De uitgever van een activagerelateerde token bepaalt de geaggregeerde waarde van de activareserve door gebruik te maken van marktprijzen. De geaggregeerde waarde ervan is ten minste gelijk aan de geaggregeerde waarde van de vorderingen die de houders van de in omloop zijnde activagerelateerde token hebben op de uitgever.

8.   Uitgevers van activagerelateerde tokens beschikken over een duidelijk en gedetailleerd beleid waarin het stabilisatiemechanisme voor dergelijke tokens beschreven staat. In dat beleid gaat het met name om:

a)

een lijst van de activa waarnaar de activagerelateerde tokens verwijzen, alsmede van de samenstelling van die activa;

b)

een beschrijving van het type activa en de precieze toewijzing van activa die in de activareserve zijn opgenomen;

c)

een nadere beoordeling van de risico’s, waaronder kredietrisico, marktrisico, concentratierisico en liquiditeitsrisico, die uit de activareserve voortvloeien;

d)

een beschrijving van de procedure op grond waarvan de activagerelateerde tokens worden uitgegeven en terugbetaald, en van de procedure op grond waarvan die uitgifte of terugbetaling in een overeenkomstige toename en afname van de activareserve zal resulteren;

e)

een vermelding of een deel van de activareserve is belegd zoals bepaald in artikel 38;

f)

indien uitgevers van activagerelateerde tokens een deel van de activareserve beleggen zoals bepaald in artikel 38, een nadere beschrijving van het beleggingsbeleid en een beoordeling van de wijze waarop dat beleggingsbeleid de waarde van de activareserve kan beïnvloeden;

g)

een beschrijving van de procedure om activagerelateerde tokens aan te kopen en die tokens te laten terugbetalen tegen de activareserve, alsmede een lijst van de personen of categorieën personen die daartoe gerechtigd zijn.

9.   Onverminderd artikel 34, lid 12, laten uitgevers van activagerelateerde tokens om de zes maanden, vanaf de datum waarop de vergunning is toegekend overeenkomstig artikel 21 of vanaf de datum waarop het cryptoactivawitboek is goedgekeurd overeenkomstig artikel 17, een onafhankelijke audit van de activareserve uitvoeren waarbij wordt nagegaan of de voorschriften van dit hoofdstuk zijn nageleefd.

10.   De uitgever stelt de bevoegde autoriteit onverwijld en uiterlijk binnen zes weken na de referentiedatum van de waardering in kennis van de resultaten van de in lid 9 bedoelde audit. De uitgever publiceert het resultaat van de audit binnen twee weken na de datum van kennisgeving aan de bevoegde autoriteit. De bevoegde autoriteit kan een uitgever instrueren de publicatie van de resultaten van de audit uit te stellen indien:

a)

de uitgever is verzocht een herstelregeling of herstelmaatregelen overeenkomstig artikel 46, lid 3, toe te passen;

b)

de uitgever is verzocht een terugbetalingsplan overeenkomstig artikel 47 uit te voeren;

c)

het noodzakelijk wordt geacht de economische belangen van houders van de activagerelateerde token te beschermen;

d)

het noodzakelijk wordt geacht een aanzienlijke nadelige weerslag op het financiële stelsel van de lidstaat van herkomst of een andere lidstaat te voorkomen.

11.   De waardering tegen marktprijzen als bedoeld in lid 7 van dit artikel gebeurt waar mogelijk door gebruikmaking van waardering tegen marktwaarde zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 8, van Verordening (EU) 2017/1131 van het Europees Parlement en de Raad (38).

Bij waardering tegen marktwaarde wordt de waarde van de reserveactiva tegen de bied- of de laatkoers vastgesteld, naargelang wat het voorzichtigst is, tenzij de reserveactiva tegen een middenkoers kunnen worden afgewikkeld. Er wordt alleen gebruikgemaakt van marktgegevens van goede kwaliteit, die worden beoordeeld op basis van alle volgende factoren:

a)

het aantal en de kwaliteit van de tegenpartijen;

b)

het volume en de omzet op de markt van de reserveactiva;

c)

de omvang van de activareserve.

12.   Indien de in lid 11 van dit artikel bedoelde waardering tegen marktwaarde niet mogelijk is of er geen marktgegevens van voldoende goede kwaliteit voorhanden zijn, worden de reserveactiva conservatief gewaardeerd op basis van een modellenbenadering zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 9, van Verordening (EU) 2017/1131.

Aan de hand van het model wordt een nauwkeurige raming gemaakt van de intrinsieke waarde van de reserveactiva op basis van de volgende bij te werken sleutelfactoren:

a)

het volume en de omzet op de markt van die reserveactiva;

b)

de omvang van de reserveactiva;

c)

het marktrisico, het renterisico en het kredietrisico die aan de reserveactiva verbonden zijn.

Bij waardering op basis van een modellenbenadering wordt geen gebruik gemaakt van de methode van de geamortiseerde kostprijs zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 10, van Verordening (EU) 2017/1131.

Artikel 37

Bewaring van reserveactiva

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens zorgen voor de vaststelling, instandhouding en uitvoering van beleidslijnen, procedures en contractuele regelingen op het gebied van bewaring die te allen tijde ervoor zorgen dat:

a)

de reserveactiva niet worden bezwaard of verpand als een financiëlezekerheidsovereenkomst zoals gedefinieerd in artikel 2, lid 1, punt a), van Richtlijn 2002/47/EG van het Europees Parlement en de Raad (39);

b)

de reserveactiva in overeenstemming met lid 6 van dit artikel in bewaring worden gehouden;

c)

de uitgevers van activagerelateerde tokens onmiddellijke toegang hebben tot de reserveactiva om aan terugbetalingsverzoeken van de houders van activagerelateerde tokens te voldoen;

d)

concentraties van de bewaarnemers van reserveactiva worden voorkomen;

e)

het risico van concentratie van reserveactiva wordt voorkomen.

2.   Uitgevers van activagerelateerde tokens die twee of meer activagerelateerde tokens in de Unie uitgeven, beschikken over een bewaringsbeleid voor elke pool van activareserve. Verschillende uitgevers van activagerelateerde tokens die dezelfde activagerelateerde token hebben uitgegeven, passen één bewaringsbeleid toe en houden dat in stand.

3.   De reserveactiva worden tot uiterlijk vijf werkdagen na de datum van uitgifte van de activagerelateerde token in bewaring gehouden door één of meer van de volgende:

a)

een aanbieder van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaat voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva, indien de reserveactiva de vorm hebben van cryptoactiva;

b)

een kredietinstelling voor alle overige typen reserveactiva;

c)

een beleggingsonderneming die als nevendienst financiële instrumenten voor rekening van cliënten bewaart en beheert als bedoeld in deel B, punt 1, van bijlage I bij Richtlijn 2014/65/EU, indien de reserveactiva de vorm hebben van financiële instrumenten.

4.   Uitgevers van activagerelateerde tokens gaan met de nodige vaardigheden, zorg en zorgvuldigheid te werk bij de selectie, aanstelling en evaluatie van aanbieders van cryptoactivadiensten, kredietinstellingen en beleggingsondernemingen die overeenkomstig lid 3 als bewaarnemers van de reserveactiva worden aangesteld. De bewaarnemer is een rechtspersoon die verschilt van de uitgever.

Uitgevers van activagerelateerde tokens zorgen ervoor dat de tot bewaarnemers van de reserveactiva aangestelde aanbieders van cryptoactivadiensten, kredietinstellingen en beleggingsondernemingen als bedoeld in lid 3 beschikken over de nodige deskundigheid en marktreputatie om op te treden als bewaarnemers van dergelijke reserveactiva, rekening houdend met de boekhoudpraktijken, bewaringsprocedures en internecontrolemechanismen van die aanbieders van cryptoactivadiensten, kredietinstellingen en beleggingsondernemingen. De contractuele regelingen tussen de uitgevers van activagerelateerde tokens en de bewaarnemers zorgen ervoor dat de in bewaring gehouden reserveactiva beschermd zijn tegen vorderingen van de schuldeisers van de bewaarnemers.

5.   De in lid 1 bedoelde beleidslijnen en procedures inzake bewaring zetten de selectiecriteria uiteen voor de aanstelling van aanbieders van cryptoactivadiensten, kredietinstellingen of beleggingsondernemingen tot bewaarnemers van de reserveactiva en de procedure om die aanstelling opnieuw te bezien.

Uitgevers van activagerelateerde tokens heroverwegen regelmatig de aanstelling van kredietinstellingen, aanbieders van cryptoactivadiensten, kredietinstellingen of beleggingsondernemingen tot bewaarnemers van de reserveactiva. Met het oog op die heroverweging evalueren de uitgevers van activagerelateerde tokens hun blootstellingen aan die bewaarnemers, rekening houdende met de volledige breedte van hun relatie met hen, en monitoren zij doorlopend de financiële positie van dergelijke bewaarnemers.

6.   Bewaarnemers van reserveactiva als bedoeld in lid 4 zorgen ervoor dat de bewaring van die reserveactiva als volgt plaatsvindt:

a)

kredietinstellingen nemen geldmiddelen in bewaring op een rekening die in de boeken van de kredietinstelling is geopend;

b)

wat betreft financiële instrumenten die in bewaring kunnen worden gehouden, bewaren kredietinstellingen of beleggingsondernemingen alle financiële instrumenten die kunnen worden geregistreerd op een in de boeken van de kredietinstelling of beleggingsonderneming geopende rekening voor financiële instrumenten, en alle financiële instrumenten die fysiek aan dergelijke kredietinstellingen of beleggingsondernemingen kunnen worden geleverd;

c)

wat betreft cryptoactiva die in bewaring kunnen worden gehouden, houden de aanbieders van cryptoactivadiensten de in reserveactiva opgenomen cryptoactiva of de toegangsmiddelen tot die cryptoactiva, in voorkomend geval, in de vorm van persoonlijke cryptografische sleutels, in bewaring;

d)

wat betreft de overige activa verifiëren de kredietinstellingen het eigendomsrecht van de uitgevers van activagerelateerde tokens en houden zij een register bij van die reserveactiva ten aanzien waarvan zij zich ervan hebben vergewist dat de uitgevers van activagerelateerde tokens eigenaar zijn van die reserveactiva.

Voor de toepassing van punt a) van de eerste alinea zorgen kredietinstellingen ervoor dat geldmiddelen op een afzonderlijke rekening in de boeken van de kredietinstellingen zijn geregistreerd overeenkomstig de nationaalrechtelijke bepalingen tot omzetting van artikel 16 van Richtlijn 2006/73/EG van de Commissie (40). Die rekening wordt geopend op naam van de uitgever van de activagerelateerde tokens ten behoeve van het beheer van de reserveactiva van elke activagerelateerde token, zodat de in bewaring gehouden geldmiddelen duidelijk kunnen worden geïdentificeerd als behorende tot elke activareserve.

Voor de toepassing van punt b) van de eerste alinea zorgen kredietinstellingen en beleggingsondernemingen ervoor dat alle financiële instrumenten die op een in de boeken van de kredietinstellingen en in de boeken van de beleggingsondernemingen geopende rekening voor financiële instrumenten kunnen worden geregistreerd, in de boeken van de kredietinstellingen en in de boeken van de beleggingsondernemingen op afzonderlijke rekeningen worden geregistreerd overeenkomstig de nationaalrechtelijke bepalingen tot omzetting van artikel 16 van Richtlijn 2006/73/EG. De rekening voor financiële instrumenten wordt geopend op naam van de uitgevers van activagerelateerde tokens ten behoeve van het beheer van de reserveactiva van activagerelateerde token, zodat de in bewaring gehouden financiële instrumenten duidelijk kunnen worden geïdentificeerd als behorende tot elke activareserve.

Voor de toepassing van punt c) van de eerste alinea openen aanbieders van cryptoactivadiensten ten behoeve van het beheer van de reserveactiva van elke activagerelateerde token een register van posities op naam van de uitgevers van activagerelateerde tokens, zodat de in bewaring gehouden cryptoactiva duidelijk kunnen worden geïdentificeerd als behorende tot elke activareserve.

Voor de toepassing van punt d) van de eerste alinea vindt de beoordeling van de vraag of uitgevers van activagerelateerde tokens eigenaar zijn van de reserveactiva, plaats op basis van door de uitgevers van de activagerelateerde tokens verstrekte informatie of documenten en, voor zover beschikbaar, extern bewijsmateriaal.

7.   De in lid 4 van dit artikel bedoelde aanstelling van aanbieders van cryptoactivadiensten, kredietinstellingen of beleggingsondernemingen tot bewaarnemers van de reserveactiva moet blijken uit een contractuele regeling als bedoeld in artikel 34, lid 5, tweede alinea. Die contractuele regelingen regelen onder meer de informatiestroom die noodzakelijk is om de uitgevers van de activagerelateerde tokens en de aanbieders van cryptoactivadiensten, kredietinstellingen en beleggingsondernemingen in staat te stellen hun taken als bewaarders te vervullen.

8.   De overeenkomstig lid 4 tot bewaarnemers aangestelde aanbieders van cryptoactivadiensten, kredietinstellingen en beleggingsondernemingen handelen eerlijk, billijk, professioneel, onafhankelijk en in het belang van de uitgevers van de activagerelateerde tokens en de houders van dergelijke tokens.

9.   De overeenkomstig lid 4 tot bewaarnemers aangestelde aanbieders van cryptoactivadiensten, kredietinstellingen en beleggingsondernemingen verrichten ten aanzien van de uitgevers van de activagerelateerde tokens geen activiteiten die belangenconflicten tussen die uitgevers, de houders van de activagerelateerde tokens en henzelf zouden kunnen doen ontstaan, tenzij aan elk van de volgende voorwaarden wordt voldaan:

a)

de aanbieders van cryptoactivadiensten, kredietinstellingen of beleggingsondernemingen hebben het vervullen van hun bewaartaken functioneel en hiërarchisch gescheiden van hun mogelijkerwijs conflicterende taken;

b)

de mogelijke belangenconflicten zijn door de uitgevers van activagerelateerde tokens overeenkomstig artikel 32 naar behoren geïdentificeerd, gemonitord, beheerd en meegedeeld aan de houders van de activagerelateerde tokens.

10.   Bij verlies van een overeenkomstig lid 6 in bewaring gehouden financieel instrument of cryptoactivum, vergoedt de aanbieder van cryptoactivadiensten, kredietinstelling of beleggingsonderneming die dat financiële instrument of cryptoactivum heeft verloren, de uitgever van de activagerelateerde token onverwijld of geeft deze hem onverwijld een financieel instrument of een cryptoactivum van een identiek type of met de overeenkomstige waarde terug. De betrokken aanbieder van cryptoactivadiensten, kredietinstelling of beleggingsonderneming is niet gehouden tot vergoeding of terugbetaling indien deze kan aantonen dat het verlies het gevolg is van een externe gebeurtenis buiten zijn of haar redelijke controle waarvan de gevolgen onvermijdelijk waren, ondanks alle inspanningen om ze te verhinderen.

Artikel 38

Belegging van de activareserve

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens die een deel van de activareserve beleggen, beleggen die activa alleen in zeer liquide financiële instrumenten met een minimaal markt-, krediet- en concentratierisico. De beleggingen moeten snel kunnen worden geliquideerd met een minimaal negatief effect op de prijs.

2.   Deelnemingsrechten in een instelling voor collectieve belegging in effecten (icbe) worden voor de toepassing van lid 1 beschouwd als activa met een minimaal marktrisico, kredietrisico en concentratierisico indien die icbe uitsluitend belegt in activa die overeenkomstig lid 5 door de EBA nader zijn gespecificeerd en indien de uitgever van de activagerelateerde token ervoor zorgt dat de activareserve dusdanig wordt belegd dat het concentratierisico tot een minimum wordt beperkt.

3.   De financiële instrumenten waarin de activareserve worden belegd, worden overeenkomstig artikel 37 in bewaring gehouden.

4.   Alle winst of verlies, met inbegrip van waardefluctuaties van de in lid 1 bedoelde financiële instrumenten, en alle tegenpartijrisico’s of operationele risico’s die uit de belegging van de activareserve voortvloeien, worden gedragen door de uitgever van de activagerelateerde token.

5.   De EBA stelt, in samenwerking met de ESMA en de ECB, ontwerpen van technische reguleringsnormen op om te bepalen welke financiële instrumenten als zeer liquide instrumenten met een minimaal markt-, krediet- en concentratierisico kunnen worden beschouwd als bedoeld lid 1. Wanneer de EBA die financiële instrumenten nader bepaalt, houdt zij rekening met:

a)

de verschillende typen activa waarnaar een activagerelateerde token kan verwijzen;

b)

de correlatie tussen de activa waarnaar de activagerelateerde token verwijst en de zeer liquide financiële instrumenten waarin de uitgevers kunnen beleggen;

c)

het liquiditeitsdekkingsvereiste als bedoeld in artikel 412 van Verordening (EU) nr. 575/2013 en als nader bepaald in Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/61 van de Commissie (41);

d)

concentratiebeperkingen die de uitgever beletten om:

i)

meer dan een bepaald percentage van de reserveactiva te beleggen in zeer liquide financiële instrumenten met een minimaal markt-, krediet- en concentratierisico die door één entiteit zijn uitgegeven;

ii)

meer dan een bepaald percentage cryptoactiva of activa in bewaring te houden bij aanbieders van cryptoactivadiensten of kredietinstellingen die behoren tot dezelfde groep, zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 11, van Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en de Raad (42) of beleggingsondernemingen.

Voor de toepassing van punt d), i), van de eerste alinea stelt de EBA passende limieten vast om concentratievereisten te bepalen. Die limieten houden onder meer rekening met de in artikel 52 van Richtlijn 2009/65/EG vastgestelde relevante drempels.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010.

Artikel 39

Terugbetalingsrecht

1.   Houders van activagerelateerde tokens hebben te allen tijde een terugbetalingsrecht ten aanzien van de uitgevers van de activagerelateerde tokens en ten aanzien van de reserveactiva wanneer uitgevers niet in staat zijn om aan hun in hoofdstuk 6 van deze titel bedoelde verplichtingen te voldoen. Uitgevers zorgen voor de vaststelling, instandhouding en uitvoering van heldere en gedetailleerde beleidslijnen en procedures voor dat permanente terugbetalingsrecht.

2.   Op verzoek van een houder van een activagerelateerde token betaalt een uitgever van een dergelijk token hem terug door hetzij een bedrag in andere geldmiddelen dan elektronisch geld te betalen dat gelijk is aan de marktwaarde van de activa waarnaar de aangehouden activagerelateerde token verwijst, hetzij door de activa te leveren waarnaar de token verwijst. Uitgevers stellen een beleid inzake dat permanente terugbetalingsrecht vast met daarin:

a)

de voorwaarden, met inbegrip van drempels, termijnen en tijdschema’s, voor de uitoefening van een dergelijk terugbetalingsrecht door houders van activagerelateerde tokens;

b)

de mechanismen en procedures die de terugbetaling van de activagerelateerde tokens waarborgen, waaronder in stressomstandigheden op de markt, alsook bij de uitvoering van het in artikel 46 bedoelde herstelplan of, bij een gecontroleerde terugbetaling van activagerelateerde tokens overeenkomstig artikel 47;

c)

de waardering, of de waarderingsbeginselen, van de activagerelateerde tokens en van de reserveactiva wanneer het terugbetalingsrecht wordt uitgeoefend door de houder van activagerelateerde tokens, onder meer met gebruikmaking van de in artikel 36, lid 11, uiteengezette waarderingsmethode;

d)

de voorwaarden voor de afwikkeling van de terugbetaling, en

e)

maatregelen die de uitgevers nemen om toenames of afnames in de activareserve adequaat te beheren teneinde negatieve gevolgen voor de markt van de reserveactiva te voorkomen.

Indien uitgevers bij de verkoop van een activagerelateerde token een betaling in andere geldmiddelen dan elektronisch geld in een officiële valuta aanvaarden, bieden zij altijd een mogelijkheid om de token in andere geldmiddelen dan elektronisch geld in dezelfde officiële valuta terug te betalen.

3.   Onverminderd artikel 46 is de terugbetaling van activagerelateerde tokens niet onderworpen aan een vergoeding.

Artikel 40

Verbod op het toekennen van rente

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens kennen geen rente toe met betrekking tot activagerelateerde tokens.

2.   Aanbieders van cryptoactivadiensten kennen geen rente toe wanneer zij cryptoactivadiensten met betrekking tot activagerelateerde tokens aanbieden.

3.   Voor de toepassing van de leden 1 en 2 wordt elke vergoeding of elk ander voordeel dat samenhangt met de periode waarbinnen een houder van activagerelateerde tokens die activagerelateerde tokens aanhoudt, als rente behandeld. Daaronder vallen ook nettocompensaties of kortingen met hetzelfde effect als een door de houder van activagerelateerde tokens ontvangen rente die rechtstreeks door de uitgever of door derden worden toegekend en die rechtstreeks verband houden met de activagerelateerde tokens of worden verkregen middels de vergoeding of prijsstelling van andere producten.

HOOFDSTUK 4

Verwervingen van uitgevers van activagerelateerde tokens

Artikel 41

Beoordeling van voorgenomen verwervingen van uitgevers van activagerelateerde tokens

1.   Alle natuurlijke of rechtspersonen of alle dergelijke in onderlinge overeenstemming handelende personen (de “voorgenomen verwerver”) die voornemens zijn om direct of indirect een gekwalificeerde deelneming in een uitgever van een activagerelateerde token te verwerven dan wel een dergelijke gekwalificeerde deelneming direct of indirect te vergroten, waardoor het percentage van de gehouden stemrechten of van het gehouden kapitaal 20 %, 30 % of 50 % bereikt of overschrijdt of waardoor die uitgever van de activagerelateerde token hun dochteronderneming zou worden, stellen de bevoegde autoriteit van die uitgever daarvan schriftelijk in kennis, met vermelding van de omvang van de beoogde deelneming en de informatie die op grond van de overeenkomstig artikel 42, lid 4, door de Commissie vastgestelde technische reguleringsnormen vereist is.

2.   Iedere natuurlijke of rechtspersoon die heeft besloten zijn gekwalificeerde deelneming in een uitgever van een activagerelateerde token direct of indirect te vervreemden, geeft alvorens die deelneming te vervreemden, de bevoegde autoriteit schriftelijk kennis van zijn besluit en vermeldt de omvang van de deelneming die hij wil vervreemden. Die persoon stelt de bevoegde autoriteit ook in kennis indien hij de beslissing heeft genomen de omvang van een gekwalificeerde deelneming zodanig te verkleinen dat het percentage van de door hem gehouden stemrechten of van het gehouden kapitaal onder 10 %, 20 %, 30 % of 50 % daalt of dat de uitgever van de activagerelateerde token niet langer diens dochteronderneming is.

3.   De bevoegde autoriteit zendt onmiddellijk, en hoe dan ook binnen twee werkdagen na ontvangst van een kennisgeving krachtens lid 1, daarvan een schriftelijke ontvangstbevestiging.

4.   De bevoegde autoriteit beoordeelt de in lid 1 van dit artikel bedoelde voorgenomen verwerving en de op grond van de overeenkomstig artikel 42, lid 4, door de Commissie vastgestelde technische reguleringsnormen vereiste informatie binnen 60 werkdagen vanaf de datum van de in lid 3 van dit artikel bedoelde schriftelijke bevestiging van ontvangst van de kennisgeving. Wanneer de bevoegde autoriteit de ontvangst van de kennisgeving bevestigt, stelt zij de voorgenomen verwerver in kennis van de datum waarop de beoordelingsperiode afloopt.

5.   Wanneer de bevoegde autoriteit de in lid 4 bedoelde beoordeling uitvoert, kan zij van de voorgenomen verwerver alle aanvullende informatie verlangen die noodzakelijk is om die beoordeling af te ronden. Een verzoek in die zin moet worden gedaan voordat de beoordeling is afgerond, en hoe dan ook uiterlijk op de vijftigste werkdag na de datum van de in lid 3 bedoelde schriftelijke bevestiging van ontvangst van de kennisgeving. Dergelijke verzoeken worden schriftelijk gedaan en vermelden welke aanvullende informatie nodig is.

De bevoegde autoriteit schort de in lid 4 bedoelde beoordelingsperiode op totdat zij de in de eerste alinea van dit lid bedoelde aanvullende informatie heeft ontvangen. De opschorting duurt ten hoogste 20 werkdagen. Verdere verzoeken van de bevoegde autoriteit om vervollediging of verduidelijking van de ontvangen informatie hebben geen verdere onderbreking van de beoordelingsperiode tot gevolg.

De bevoegde autoriteit mag de in de tweede alinea van dit lid bedoelde opschorting met maximaal 30 werkdagen verlengen indien de voorgenomen verwerver zich buiten de Unie bevindt of door het recht van een derde land wordt gereguleerd.

6.   Een bevoegde autoriteiten die, na afronding van de in lid 4 bedoelde beoordeling, besluit zich te verzetten tegen de in lid 1 bedoelde voorgenomen verwerving, geeft de voorgenomen verwerver daarvan kennis binnen twee werkdagen, en in elk geval vóór de in lid 4 bedoelde datum, in voorkomend geval verlengd overeenkomstig lid 5, tweede en derde alinea. De kennisgeving geeft de redenen voor een dergelijk besluit.

7.   Indien de bevoegde autoriteit zich niet tegen de in lid 1 bedoelde voorgenomen verwerving verzet vóór de in lid 4 bedoelde datum, in voorkomend geval verlengd overeenkomstig lid 5, tweede en derde alinea, wordt de voorgenomen verwerving geacht te zijn goedgekeurd.

8.   De bevoegde autoriteit mag voor de voltooiing van de in lid 1 bedoelde voorgenomen verwerving een maximumtermijn vaststellen en deze zo nodig verlengen.

Artikel 42

Inhoud van de beoordeling van voorgenomen verwervingen van uitgevers van activagerelateerde tokens

1.   Wanneer de bevoegde autoriteit de in artikel 41, lid 4, bedoelde beoordeling uitvoert, beoordeelt zij de geschiktheid van de voorgenomen verwerver en de financiële deugdelijkheid van de voorgenomen verwerving als bedoeld in artikel 41, lid 1, aan de hand van elk van de volgende criteria:

a)

de reputatie van de voorgenomen verwerver;

b)

de reputatie, kennis, vaardigheden en ervaring van personen die als gevolg van de voorgenomen verwerving verantwoordelijk zullen zijn voor de bedrijfsvoering van de uitgever van de activagerelateerde token;

c)

de financiële deugdelijkheid van de voorgenomen verwerver, met name met betrekking tot de aard van de werkzaamheden die worden beoogd en nagestreefd met betrekking tot de uitgever van de activagerelateerde token waarin de verwerving is voorgenomen;

d)

de vraag of de uitgever van de activagerelateerde token in staat zal zijn aan alle bepalingen van deze titel te voldoen en te blijven voldoen;

e)

de vraag of er redelijke gronden zijn om te vermoeden dat, in verband met de voorgenomen verwerving, geld wordt of werd witgewassen of terrorisme wordt of werd gefinancierd of dat wordt of werd gepoogd geld wit te wassen of terrorisme te financieren in de zin van artikel 1, respectievelijk lid 3 en lid 5, van Richtlijn (EU) 2015/849, of dat de voorgenomen verwerving het risico daarop zou kunnen vergroten.

2.   De bevoegde autoriteit maag zich alleen tegen de voorgenomen verwerving verzetten indien daarvoor op basis van de criteria van lid 1 van dit artikel redelijke gronden zijn of indien de overeenkomstig artikel 41, lid 4, verstrekte informatie onvolledig of onjuist is.

3.   De lidstaten stellen geen voorafgaande voorwaarden aan de omvang van de gekwalificeerde deelneming die overeenkomstig deze verordening moet worden verworven, en staan hun bevoegde autoriteiten evenmin toe de voorgenomen verwerving aan de economische marktbehoeften te toetsen.

4.   De EBA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de ESMA, ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de gedetailleerde inhoud van de informatie die noodzakelijk is om de in artikel 41, lid 4, eerste alinea, bedoelde beoordeling uit te voeren. De vereiste informatie is relevant voor een prudentiële beoordeling, is evenredig en is aangepast aan de aard van de voorgenomen verwerver en de voorgenomen verwerving als bedoeld in artikel 41, lid 1.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010.

HOOFDSTUK 5

Significante activagerelateerde tokens

Artikel 43

Classificatie van activagerelateerde tokens als significante activagerelateerde tokens

1.   De criteria voor de classificatie van activagerelateerde tokens als significante activagerelateerde tokens zijn de volgende, zoals nader gespecificeerd in de overeenkomstig lid 11 vastgestelde gedelegeerde handelingen:

a)

het aantal houders van de activagerelateerde token is groter dan 10 miljoen;

b)

de waarde van de uitgegeven activagerelateerde token, de marktkapitalisatie ervan of de omvang van de activareserve van de uitgever van de activagerelateerde token is hoger dan 5 miljard EUR;

c)

het gemiddelde aantal en de gemiddelde geaggregeerde waarde van transacties in die activagerelateerde token per dag gedurende de desbetreffende periode zijn hoger dan respectievelijk 2,5 miljoen transacties en 500 miljoen EUR per dag;

d)

de uitgever van de activagerelateerde token is een aanbieder van kernplatformdiensten die is aangewezen als poortwachter overeenkomstig Verordening (EU) 2022/1925 van het Europees Parlement en de Raad (43);

e)

het belang van de activiteiten van de uitgever van de activagerelateerde token op internationale schaal, met inbegrip van het gebruik van de activagerelateerde token voor betalingen en overdrachten;

f)

de verwevenheid van de activagerelateerde token of zijn uitgevers met het financiële stelsel;

g)

het feit dat dezelfde uitgever ten minste één extra activagerelateerde token of e-moneytoken uitgeeft en ten minste één cryptoactivadienst aanbiedt.

2.   De EBA deelt activagerelateerde tokens in als significante activagerelateerde tokens wanneer aan ten minste drie van de criteria van lid 1 van dit artikel is voldaan:

a)

gedurende de periode van het eerste informatieverslag als bedoeld in lid 4 van dit artikel, na de vergunningverlening overeenkomstig artikel 21 of na de goedkeuring van het cryptoactivawitboek overeenkomstig artikel 17, of

b)

gedurende de periode van ten minste twee opeenvolgende informatieverslagen als bedoeld in lid 4 van dit artikel.

3.   Indien verschillende uitgevers dezelfde activagerelateerde token uitgeven, wordt de vervulling van de in lid 1 genoemde criteria beoordeeld na aggregatie van de gegevens van die uitgevers.

4.   De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de uitgever verschaffen de EBA en de ECB ten minste tweemaal per jaar informatie die relevant is voor de beoordeling van de vervulling van de in lid 1 van dit artikel genoemde criteria, waaronder, in voorkomend geval, de uit hoofde van artikel 22 ontvangen informatie.

Indien de uitgever is gevestigd in een lidstaat waar de euro niet de officiële valuta is of indien de activagerelateerde token verwijst naar een officiële valuta van een lidstaat die niet de euro is, geven de bevoegde autoriteiten de in de eerste alinea bedoelde informatie door aan de centrale bank van die lidstaat.

5.   Indien de EBA tot de conclusie komt dat een activagerelateerde token voldoet aan de in lid 1 genoemde criteria overeenkomstig lid 2, stelt de EBA een ontwerpbesluit op waarbij de activagerelateerde token wordt ingedeeld als een significante activagerelateerde token en stelt zij de uitgever van die activagerelateerde token, de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de uitgever, de ECB en, in de in lid 4, tweede alinea, bedoelde gevallen, de centrale bank van de betrokken lidstaat, in kennis van dat ontwerpbesluit.

Uitgevers van dergelijke activagerelateerde tokens, hun bevoegde autoriteiten, de ECB en, in voorkomend geval, de centrale bank van de betrokken lidstaat beschikken over 20 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van het ontwerpbesluit van de EBA om schriftelijk opmerkingen te maken en commentaar te geven. De EBA houdt naar behoren rekening met die opmerkingen en dat commentaar alvorens een definitief besluit vast te stellen.

6.   De EBA neemt 60 werkdagen vanaf de datum van de in lid 5 bedoelde kennisgeving een definitief besluit over de vraag of een activagerelateerde token als significante activagerelateerde token moet worden ingedeeld en geeft de uitgever van een dergelijke activagerelateerde token en zijn bevoegde autoriteit daarvan onmiddellijk kennis.

7.   Indien een activagerelateerde token op grond van een overeenkomstig lid 6 genomen besluit van de EBA als significant is ingedeeld, worden de toezichthoudende verantwoordelijkheden ten aanzien van een uitgever van dat significante activagerelateerde token binnen 20 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat besluit van de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de uitgever overgedragen aan de EBA.

De EBA en de bevoegde autoriteit werken nauw samen om te zorgen voor de vlotte overgang van toezichthoudende bevoegdheden.

8.   De EBA herbeoordeelt jaarlijks de classificatie van significante activagerelateerde tokens op basis van de beschikbare informatie, onder andere uit de in lid 4 bedoelde verslagen of de uit hoofde van artikel 22 ontvangen informatie.

Indien de EBA tot de conclusie komt dat bepaalde activagerelateerde tokens niet langer voldoen aan de overeenkomstig lid 2 in lid 1 genoemde criteria, stelt de EBA een ontwerpbesluit op waarbij de activagerelateerde token niet langer wordt ingedeeld als significant en stelt zij de uitgevers van die activagerelateerde tokens, de bevoegde autoriteit van hun lidstaat van herkomst, de ECB of, in de in lid 4, tweede alinea, bedoelde gevallen, de centrale bank van de betrokken lidstaat in kennis van dat ontwerpbesluit.

Uitgevers van dergelijke activagerelateerde tokens, hun bevoegde autoriteiten, de ECB, en de in lid 4 bedoelde centrale bank beschikken over 20 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat ontwerpbesluit om schriftelijk opmerkingen te maken en commentaar te geven. De EBA houdt naar behoren rekening met die opmerkingen en dat commentaar alvorens een definitief besluit vast te stellen.

9.   De EBA neemt binnen 60 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving als bedoeld in lid 8 een definitief besluit over de vraag of een activagerelateerde token niet langer als significant moet worden ingedeeld en stelt de uitgever van dergelijke activagerelateerde tokens en hun bevoegde autoriteit daarvan onmiddellijk in kennis.

10.   Indien een activagerelateerde token op grond van een overeenkomstig lid 9 genomen besluit van de EBA niet langer is ingedeeld als significant, worden de toezichthoudende verantwoordelijkheden ten aanzien van de uitgever van die activagerelateerde token binnen 20 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat besluit van de EBA overgedragen aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de uitgever.

De EBA en de bevoegde autoriteit werken nauw samen om te zorgen voor de vlotte overgang van toezichthoudende bevoegdheden.

11.   De Commissie stelt overeenkomstig artikel 139 gedelegeerde handelingen vast om deze verordening aan te vullen door nadere invulling te geven aan de in lid 1 genoemde criteria om een activagerelateerde token als significant in te delen en om het volgende te bepalen:

a)

de omstandigheden waarin de activiteiten van de uitgever van de activagerelateerde token op internationale schaal buiten de Unie als significant worden beschouwd;

b)

de omstandigheden waarin activagerelateerde tokens en de uitgevers daarvan als met het financiële stelsel verweven worden beschouwd;

c)

de inhoud en het format van de op grond van lid 4 van dit artikel en artikel 56, lid 3, door de bevoegde autoriteiten aan de EBA en de ECB te verschaffen informatie;

Artikel 44

Vrijwillige classificatie van activagerelateerde tokens als significante activagerelateerde tokens

1.   Aanvragende uitgevers van activagerelateerde tokens kunnen in hun vergunningsaanvraag overeenkomstig artikel 18 of in hun kennisgeving overeenkomstig artikel 17 aangeven dat zij willen dat hun activagerelateerde tokens als significante activagerelateerde tokens worden ingedeeld. In dat geval stelt de bevoegde autoriteit de EBA, de ECB, en in de in artikel 43, lid 4, bedoelde gevallen, de centrale bank van de betrokken lidstaat, onverwijld kennis van een dergelijk verzoek van de aanvragende uitgever.

Opdat een activagerelateerde token overeenkomstig dit artikel als significant wordt ingedeeld, toont de aanvragende uitgever van de activagerelateerde token door middel van een gedetailleerd programma van werkzaamheden als bedoeld in artikel 17, lid 1, punt b), i), en artikel 18, lid 2, punt d), aan dat hij waarschijnlijk aan ten minste drie van de in artikel 43, lid 1, uiteengezette criteria zal voldoen.

2.   De EBA stelt binnen 20 werkdagen na de in lid 1 van dit artikel bedoelde kennisgeving een ontwerpbesluit op waarin zij op basis van het programma van werkzaamheden een advies geeft over de vraag of de activagerelateerde token voldoet of waarschijnlijk zal voldoen aan tenminste drie van de in artikel 43, lid 1, tweede alinea, uiteengezette criteria en stelt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de aanvragende uitgever, de ECB, en in de in artikel 43, lid 4, bedoelde gevallen, de centrale bank van de betrokken lidstaat in kennis van dat ontwerpbesluit.

De bevoegde autoriteiten van uitgevers van dergelijke activagerelateerde tokens, de ECB en, in voorkomend geval, de centrale bank van de betrokken lidstaat beschikken over 20 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat ontwerpbesluit om schriftelijk opmerkingen te maken en commentaar te geven. De EBA houdt naar behoren rekening met die opmerkingen en commentaar terdege rekening alvorens een definitief besluit vast te stellen.

3.   De EBA neemt binnen 60 werkdagen vanaf de in lid 1 bedoelde kennisgeving een definitief besluit over de vraag of een activagerelateerde token als significant activagerelateerde token moet worden ingedeeld en stelt de aanvragende uitgever van een dergelijke activagerelateerde token en zijn bevoegde autoriteit onmiddellijk in kennis van dat besluit.

4.   Indien activagerelateerde tokens op grond van een overeenkomstig lid 3 van dit artikel genomen besluit van de EBA als significant zijn ingedeeld, worden de toezichthoudende verantwoordelijkheden ten aanzien van uitgevers van die activagerelateerde tokens van de bevoegde autoriteit overgedragen aan de EBA op de datum van het besluit van de bevoegde autoriteit om de in artikel 21, lid 1, bedoelde vergunning te verlenen of op de datum van de goedkeuring van het cryptoactivawitboek overeenkomstig artikel 17.

Artikel 45

Specifieke aanvullende verplichtingen voor uitgevers van significante activagerelateerde tokens

1.   Uitgevers van significante activagerelateerde tokens zorgen voor de vaststelling, toepassing en instandhouding van een beloningsbeleid dat het gedegen en effectief risicobeheer van dergelijke uitgevers aanmoedigt en geen prikkels creëert om de risiconormen te versoepelen.

2.   Uitgevers van significante activagerelateerde tokens zorgen ervoor dat dergelijke tokens op een niet-discriminerende, billijke en transparante wijze in bewaring kunnen worden gehouden door verschillende aanbieders van cryptoactivadiensten die beschikken over een vergunning voor het bewaren en beheren van cryptoactiva namens cliënten, met inbegrip van aanbieders van cryptoactivadiensten die niet behoren tot dezelfde groep zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 11, van Richtlijn 2013/34/EU.

3.   Uitgevers van significante activagerelateerde tokens beoordelen en monitoren de liquiditeitsbehoeften om aan de terugbetalingsverzoeken voor activagerelateerde tokens door houders ervan te kunnen voldoen. Daartoe zorgen uitgevers van significante activagerelateerde tokens voor de vaststelling, instandhouding en uitvoering van een beleid en procedures voor liquiditeitsbeheer. Dat beleid en die procedures zorgen ervoor dat de reserveactiva een veerkrachtig liquiditeitsprofiel hebben dat uitgevers van significante activagerelateerde tokens in staat stelt om — ook in scenario’s met liquiditeitsstress — normaal te kunnen blijven functioneren.

4.   Uitgevers van significante activagerelateerde tokens voeren regelmatig liquiditeitstresstests uit. Afhankelijk van het resultaat van dergelijke tests kan de EBA besluiten om de in lid 7, eerste alinea, punt b), van dit artikel en in artikel 36, lid 6, bedoelde liquiditeitsvereisten te verstrengen.

Indien uitgevers van significante activagerelateerde tokens twee of meer activagerelateerde tokens aanbieden of cryptoactivadiensten aanbieden, bestrijken die stresstests al die activiteiten op allesomvattende en holistische wijze.

5.   Het in artikel 35, lid 1, eerste alinea, punt b), genoemde percentage wordt voor uitgevers van significante activagerelateerde tokens vastgesteld op 3 % van het gemiddelde bedrag van de reserveactiva.

6.   Indien meerdere uitgevers dezelfde significante activagerelateerde token aanbieden, zijn de leden 1 tot en met 5 van toepassing op elke uitgever.

Indien een uitgever twee of meer activagerelateerde tokens in de Unie aanbiedt en ten minste één van die activagerelateerde tokens als significant worden ingedeeld, zijn de leden 1 tot en met 5 van toepassing op die uitgever.

7.   De EBA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de ESMA, ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van:

a)

de minimuminhoud van de governanceregelingen betreffende het in lid 1 bedoelde beloningsbeleid;

b)

de minimuminhoud van het beleid en de procedures voor liquiditeitsbeheer zoals uiteengezet in lid 3 en de liquiditeitsvereisten, met vermelding van het minimumbedrag van de deposito’s in elke officiële valuta waarnaar wordt verwezen, dat niet lager mag zijn dan 60 % van de waarde van de tokens waarnaar in elke officiële valuta wordt verwezen;

c)

de procedure en het tijdschema voor een uitgever van een significante activagerelateerde token om het bedrag van zijn eigen vermogen aan te passen zoals vereist door lid 5.

In het geval van kredietinstellingen kalibreert de EBA de technische normen rekening houdend met eventuele interacties tussen de bij deze verordening vastgestelde regelgevingsvereisten en de bij andere wetgevingshandelingen van de Unie vastgestelde regelgevingsvereisten.

De EBA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1093/2010.

8.   De EBA vaardigt, in nauwe samenwerking met de ESMA en de ECB, overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 richtsnoeren uit met het oog op de vaststelling van de gemeenschappelijke referentieparameters van de stresstestscenario’s die moeten worden opgenomen in de in lid 4 van dit artikel bedoelde stresstests. Die richtsnoeren worden regelmatig bijgewerkt, rekening houdend met de recentste marktontwikkelingen.

HOOFDSTUK 6

Herstel- en terugbetalingsplannen

Artikel 46

Herstelplan

1.   Uitgevers van activagerelateerde tokens stellen een herstelplan op en zij houden dit bij door te voorzien in de door de uitgever te nemen maatregelen om opnieuw te voldoen aan de vereisten die op de activareserve van toepassing zijn in de gevallen waarin de uitgever niet meer aan die vereisten voldoet.

Het herstelplan heeft ook betrekking op het behoud van de diensten van de uitgever die verband houden met de activagerelateerde token, het tijdige herstel van de activiteiten en het nakomen van de verplichtingen van de uitgever in het geval van gebeurtenissen die een significant risico op verstoring van de activiteiten inhouden.

Het herstelplan omvat passende voorwaarden en procedures om ervoor te zorgen dat herstelmaatregelen tijdig worden uitgevoerd, alsmede een breed scala aan herstelopties, waaronder:

a)

liquiditeitsvergoedingen voor terugbetalingen;

b)

limieten voor het bedrag van de activagerelateerde token dat op een werkdag kan worden terugbetaald;

c)

opschorting van terugbetalingen.

2.   De uitgever van de activagerelateerde token stelt de bevoegde autoriteit in kennis van het herstelplan binnen zes maanden na de datum waarop de vergunning overeenkomstig artikel 21 is verleend of binnen zes maanden na de datum waarop het cryptoactivawitboek overeenkomstig artikel 17 is goedgekeurd. De bevoegde autoriteit vereist dat het herstelplan zo nodig wordt gewijzigd om te zorgen voor de correcte uitvoering ervan en stelt de uitgever binnen 40 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat plan in kennis van haar besluit om te verzoeken om die wijzigingen. Dat besluit wordt door de uitgever uitgevoerd binnen 40 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat besluit. De uitgever evalueert en actualiseert het herstelplan regelmatig.

Indien van toepassing stelt de uitgever tegelijk met de bevoegde autoriteit ook zijn afwikkelingsautoriteiten en prudentiële toezichthoudende autoriteiten in kennis van het plan.

3.   Indien de uitgever niet voldoet aan de vereisten die van toepassing zijn op de in hoofdstuk 3 van deze titel bedoelde activareserve of indien hij in de nabije toekomst ten gevolge van een snel verslechterende financiële toestand waarschijnlijk niet aan die vereisten zal voldoen, heeft de bevoegde autoriteit, om ervoor te zorgen dat aan de toepasselijke vereisten wordt voldaan, de bevoegdheid om van de uitgever te verlangen dat hij een of meer van de in het herstelplan vervatte regelingen of maatregelen uitvoert of het herstelplan actualiseert indien de omstandigheden verschillen van de in het oorspronkelijke herstelplan uiteengezette aannames, en dat hij een of meer van de in het bijgewerkte plan vervatte regelingen of maatregelen binnen een specifiek tijdsbestek uitvoert

4.   In de in lid 3 bedoelde omstandigheden heeft de bevoegde autoriteit de bevoegdheid om de terugbetaling van activagerelateerde tokens op te schorten mits die opschorting gerechtvaardigd is gelet op de belangen van de houders van activagerelateerde tokens en de financiële stabiliteit.

5.   Indien van toepassing stelt de bevoegde autoriteit de afwikkelingsautoriteiten en de prudentiële toezichthoudende autoriteiten van de uitgever in kennis van alle overeenkomstig de leden 3 en 4 genomen maatregelen.

6.   De EBA vaardigt, na raadpleging van de ESMA, overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1093/2010, richtsnoeren uit tot nadere bepaling van het format van het herstelplan en van de in het herstelplan te verstrekken informatie.

Artikel 47

Terugbetalingsplan

1.   Door een uitgever van activagerelateerde tokens wordt een operationeel plan ter ondersteuning van de gecontroleerde terugbetaling van elke activagerelateerde token opgesteld en bijgehouden, dat moet worden uitgevoerd wanneer de bevoegde autoriteit besluit dat de uitgever niet in staat of waarschijnlijk niet in staat is zijn verplichtingen na te komen, ook in geval van insolventie of, indien van toepassing, afwikkeling of in geval van intrekking van de vergunning van de uitgever, onverminderd de start van een crisispreventiemaatregel of crisisbeheersingsmaatregel zoals respectievelijk gedefinieerd in artikel 2, lid 1, punten 101 en 102, van Richtlijn 2014/59/EU of een afwikkelingsmaatregel zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 11, van Verordening (EU) 2021/23 van het Europees Parlement en de Raad (44).

2.   Uit het terugbetalingsplan blijkt dat de uitgever van de activagerelateerde token in staat is om de uitstaande uitgegeven activagerelateerde token terug te betalen zonder buitensporige economische schade te berokkenen aan de houders ervan of aan de stabiliteit van de markten van de reserveactiva.

Het terugbetalingsplan bevat contractuele regelingen, procedures en systemen, met inbegrip van de aanwijzing van een tijdelijk bewindvoerder overeenkomstig het toepasselijk recht, om de billijke behandeling van alle houders van activagerelateerde tokens te waarborgen en om ervoor te zorgen dat de houders van activagerelateerde tokens tijdig worden betaald met de opbrengsten uit de verkoop van de resterende reserveactiva.

Het terugbetalingsplan zorgt voor de continuïteit van activiteiten die noodzakelijk zijn voor de gecontroleerde terugbetaling en die worden uitgevoerd door uitgevers of derde entiteiten.

3.   De uitgever van de activagerelateerde token stelt de bevoegde autoriteit in kennis van het terugbetalingsplan binnen zes maanden na de datum waarop de vergunning overeenkomstig artikel 21 is verleend of binnen zes maanden na de datum waarop het cryptoactivawitboek overeenkomstig artikel 17 is goedgekeurd. De bevoegde autoriteit vereist dat het terugbetalingsplan zo nodig wordt gewijzigd om te zorgen voor de correcte uitvoering ervan en stelt de uitgever binnen 40 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat plan in kennis van haar besluit om te verzoeken om die wijzigingen. Dat besluit wordt door de uitgever uitgevoerd binnen 40 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat besluit. De uitgever evalueert en actualiseert het terugbetalingsplan regelmatig.

4.   Indien van toepassing stelt de bevoegde autoriteit de afwikkelingsautoriteit en de prudentiële toezichthoudende autoriteit van de uitgever in kennis van het terugbetalingsplan.

De afwikkelingsautoriteit kan het terugbetalingsplan onderzoeken om na te gaan of het maatregelen bevat die de afwikkelbaarheid van de uitgever negatief zouden kunnen beïnvloeden, en kan daarover aanbevelingen doen aan de bevoegde autoriteit.

5.   De EBA vaardigt overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 richtsnoeren uit tot nadere bepaling van:

a)

de inhoud van het terugbetalingsplan en de periodiciteit van de evaluatie, rekening houdend met de omvang, de complexiteit en de aard van de activagerelateerde token en het en het bedrijfsmodel van de uitgever, en

b)

de triggers voor de uitvoering van het terugbetalingsplan.

TITEL IV

E-MONEYTOKENS

HOOFDSTUK 1

Door alle uitgevers van e-moneytokens te vervullen voorwaarden

Artikel 48

Vereisten voor het aanbieden aan het publiek of het tot de handel toelaten van e-moneytokens

1.   Een persoon die binnen de Unie een e-moneytoken aan het publiek aanbiedt of verzoekt om toelating tot de handel van een e-moneytokens is de uitgever van een dergelijke e-moneytoken en:

a)

beschikt over een vergunning als kredietinstelling of instelling voor elektronisch geld, en

b)

heeft de bevoegde autoriteit in kennis gesteld van het cryptoactivawitboek en heeft dat cryptowitboek overeenkomstig artikel 51 gepubliceerd.

Niettegenstaande de eerste alinea en na schriftelijke toestemming van de uitgever mogen andere personen de e-moneytoken aan het publiek aanbieden of verzoeken om toelating tot de handel van de e-moneytoken. Die personen moeten voldoen aan de artikelen 50 en 53.

2.   E-moneytokens worden geacht elektronisch geld te zijn.

Een e-moneytoken die naar een officiële valuta van een lidstaat verwijst, wordt geacht in de Unie aan het publiek te worden aangeboden.

3.   De titels II en III van Richtlijn 2009/110/EG zijn van toepassing op e-moneytokens tenzij in deze titel anders is bepaald.

4.   Lid 1 van dit artikel is niet van toepassing op uitgevers van e-moneytokens die overeenkomstig artikel 9, lid 1, van Richtlijn 2009/110/EG zijn vrijgesteld.

5.   Met uitzondering van lid 7 van dit artikel en artikel 51 is deze titel is niet van toepassing ten aanzien van e-moneytokens die krachtens artikel 1, leden 4 en 5, van Richtlijn 2009/110/EG zijn vrijgesteld.

6.   Uitgevers van e-moneytokens stellen hun bevoegde autoriteit minstens 40 werkdagen vóór de datum waarop zij voornemens zijn die e-moneytokens aan het publiek aan te bieden of te verzoeken om toelating tot de handel ervan, in kennis van dat voornemen.

7.   Indien lid 4 of 5 van toepassing is, stellen de uitgevers van e-moneytokens een cryptoactivawitboek op en stellen zij de bevoegde autoriteit overeenkomstig artikel 51 van dat cryptoactivawitboek in kennis.

Artikel 49

Uitgifte en terugbetaalbaarheid van e-moneytokens

1.   In afwijking van artikel 11 van Richtlijn 2009/110/EG zijn alleen de in dit artikel uiteengezette vereisten betreffende de uitgifte en terugbetaalbaarheid van e-moneytokens van toepassing op uitgevers van e-moneytokens.

2.   Houders van e-moneytokens hebben een vordering op de uitgevers van die e-moneytokens.

3.   Uitgevers van e-moneytokens geven e-moneytokens uit tegen nominale waarde en bij ontvangst van geldmiddelen.

4.   Op verzoek van een houder van een e-moneytoken betaalt de uitgever van die e-moneytoken, te allen tijde en tegen nominale waarde, de monetaire waarde van de door de houders van de e-moneytoken aangehouden e-moneytoken terug in andere geldmiddelen dan elektronisch geld.

5.   Uitgevers van e-moneytokens maken in het in artikel 51, lid 1, eerste alinea, punt d), bedoelde cryptoactivawitboek duidelijk zichtbaar melding van de voorwaarden voor terugbetaling.

6.   Onverminderd artikel 46 is de terugbetaling van e-moneytokens niet onderworpen aan een vergoeding.

Artikel 50

Verbod op het toekennen van rente

1.   Niettegenstaande artikel 12 van Richtlijn 2009/110/EG mogen uitgevers van e-moneytokens geen rente toekennen met betrekking tot e-moneytokens.

2.   Aanbieders van cryptoactivadiensten kennen geen rente toe wanneer zij cryptoactivadiensten met betrekking tot e-moneytokens aanbieden.

3.   Voor de toepassing van de leden 1 en 2 wordt elke vergoeding of elk ander voordeel dat verband houdt met de periode waarbinnen een houder van een e-moneytoken een dergelijke e-moneytoken aanhoudt, als rente behandeld. Daaronder vallen ook nettocompensaties of kortingen met hetzelfde effect als een door de houder van de e-moneytoken ontvangen rente die rechtstreeks door de uitgever of door derden worden toegekend en die rechtstreeks verband houden met de e-moneytoken of worden verkregen van de vergoeding of prijsstelling van andere producten.

Artikel 51

Inhoud en vorm van het cryptoactivawitboek voor e-moneytokens

1.   Een cryptoactivawitboek voor een e-moneytoken bevat alle volgende informatie, zoals nader gespecificeerd in bijlage III:

a)

informatie over de uitgever van de e-moneytoken;

b)

informatie over de e-moneytoken;

c)

informatie over de aanbieding aan het publiek of de toelating tot de handel van de e-moneytoken;

d)

informatie over de aan de e-moneytoken verbonden rechten en verplichtingen;

e)

informatie over de onderliggende technologie;

f)

informatie over de risico’s;

g)

informatie over de belangrijkste negatieve effecten op het klimaat en andere milieugerelateerde negatieve effecten van het consensusmechanisme dat wordt gebruikt om de moneytoken uit te geven.

Het cryptoactivawitboek bevat ook de identiteit van de andere persoon dan de uitgever die de e-moneytoken overeenkomstig artikel 48, lid 1, tweede alinea, aanbiedt aan het publiek of om toelating daarvan tot de handel verzoekt, en de reden waarom die specifieke persoon die die e-moneytoken aanbiedt of om toelating daarvan tot de handel verzoekt.

2.   Alle in lid 1 genoemde informatie is correct, duidelijk en niet misleidend. Het cryptoactivawitboek laat geen materiële informatie weg en presenteert de informatie op beknopte en begrijpelijke wijze.

3.   Het cryptoactivawitboek bevat op de eerste bladzijde de volgende duidelijke en opvallende verklaring:

“Dit cryptoactivawitboek is niet goedgekeurd door een bevoegde autoriteit in een lidstaat van de Europese Unie. De uitgever van het cryptoactivum is als enige verantwoordelijk voor de inhoud van dit cryptoactivawitboek.”.

4.   Het cryptoactivawitboek bevat een duidelijke waarschuwing dat:

a)

de e-moneytoken niet onder de beleggerscompensatiestelsels uit hoofde van Richtlijn 97/9/EG valt;

b)

de e-moneytoken niet onder de depositogarantiestelsels uit hoofde van Richtlijn 2014/49/EU valt.

5.   Het cryptoactivawitboek bevat een verklaring van het leidinggevende orgaan van de uitgever van de e-moneytoken. Die verklaring, die na de in lid 3 bedoelde verklaring wordt ingevoegd, bevestigt dat het cryptoactivawitboek voldoet aan deze titel en dat, naar het beste weten van het leidinggevende orgaan, de informatie in het cryptoactivawitboek volledig, correct, duidelijk en niet misleidend is en dat er geen gegevens zijn weggelaten die gevolgen zouden kunnen hebben voor het belang ervan.

6.   Het cryptoactivawitboek bevat een samenvatting, die wordt ingevoegd na de in lid 5 bedoelde verklaring, waarin in beknopte en niet-technische bewoordingen essentiële informatie wordt gegeven over de aanbieding aan het publiek van de e-moneytoken of de voorgenomen toelating tot de handel van de e-moneytoken. De samenvatting is gemakkelijk te begrijpen en wordt gepresenteerd en vormgegeven in een duidelijk en volledig format, met gebruikmaking van tekens van leesbare grootte. De samenvatting van het cryptoactivawitboek biedt passende informatie over de kenmerken van de betrokken cryptoactiva, om aspirant-houders van de cryptoactiva te helpen een weloverwogen beslissing te nemen.

De samenvatting bevat een waarschuwing dat:

a)

zij moet worden gelezen als een inleiding op het cryptoactivawitboek;

b)

de aspirant-houder elk besluit tot aankoop van de e-moneytoken moet baseren op de inhoud van het cryptoactivawitboek als geheel en niet louter op de samenvatting;

c)

de aanbieding aan het publiek van de e-moneytoken geen aanbod of vraag is om financiële instrumenten te kopen en dat een dergelijk aanbod of een dergelijke vraag enkel kan gebeuren door middel van een prospectus of andere aanbiedingsdocumenten overeenkomstig het toepasselijke nationale recht;

d)

het cryptoactivawitboek geen prospectus is zoals bedoeld in Verordening (EU) 2017/1129, noch een ander aanbiedingsdocument overeenkomstig het Unie- of nationale recht.

De samenvatting geeft aan dat de houders van de e-moneytoken te allen tijde recht hebben op terugbetaling tegen nominale waarde en vermeldt de voorwaarden voor terugbetaling.

7.   Het cryptoactivawitboek bevat de datum van kennisgeving ervan en een inhoudsopgave.

8.   Het cryptoactivawitboek wordt opgesteld in een officiële taal van de lidstaat van herkomst of in een taal die gangbaar is in de internationale financiële wereld.

Indien de e-moneytoken ook wordt aangeboden in een andere lidstaat dan de lidstaat van herkomst, wordt het cryptoactivawitboek ook opgesteld in een officiële taal van de lidstaat van ontvangst of in een taal die gangbaar is in de internationale financiële wereld.

9.   Het cryptoactivawitboek wordt beschikbaar gesteld in een machineleesbaar format.

10.   De ESMA stelt, in samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische uitvoeringsnormen op om de standaardformulieren, formats en templates ten behoeve van lid 9 vast te stellen.

De ESMA dient de ontwerpen van de in de eerste alinea bedoelde technische uitvoeringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend om de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische uitvoeringsnormen vast te stellen overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

11.   Uitgevers van e-moneytokens stellen hun bevoegde autoriteit ten minste 20 werkdagen vóór de datum van publicatie ervan in kennis van hun cryptoactivawitboek.

De bevoegde autoriteiten verlangen geen voorafgaande goedkeuring van cryptoactivawitboeken vóór de publicatie ervan.

12.   Elke significante nieuwe factor, materiële vergissing of materiële onnauwkeurigheid die gevolgen kan hebben voor de beoordeling van de e-moneytoken wordt beschreven in een door de uitgevers opgesteld gewijzigd cryptoactivawitboek dat aan de betrokken bevoegde autoriteiten wordt meegedeeld en op de websites van de uitgevers wordt gepubliceerd.

13.   Voordat een uitgever van een e-moneytoken dergelijk e-moneytoken aan het publiek in de Unie kan aanbieden of kan verzoeken om toelating van de e-moneytoken tot de handel, publiceert de uitgever van een dergelijke e-moneytoken een cryptoactivawitboek op zijn website.

14.   De uitgever van de e-moneytoken verstrekt de bevoegde autoriteit samen met de kennisgeving van het cryptoactivawitboek overeenkomstig lid 11 van dit artikel de in artikel 109, lid 4, bedoelde informatie. De bevoegde autoriteit stelt de ESMA binnen vijf werkdagen na ontvangst van de informatie van de uitgever in kennis van de in artikel 109, lid 4, gespecificeerde informatie.

De bevoegde autoriteit stelt de ESMA ook in kennis van elk gewijzigd cryptoactivawitboek en van elke intrekking van de vergunning van de uitgever van de e-moneytoken.

De ESMA zorgt ervoor dat dergelijke informatie uiterlijk op de aanvangsdatum van de aanbieding aan het publiek of de toelating tot de handel of, in het geval van een gewijzigd cryptoactivawitboek of intrekking van de vergunning onverwijld, beschikbaar wordt gesteld in het artikel 109, lid 4, bedoelde register.

15.   De ESMA ontwikkelt, in samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische reguleringsnormen voor de inhoud, methoden en presentatie van de in lid 1, punt g), bedoelde informatie over de duurzaamheidsindicatoren voor negatieve effecten op het klimaat en andere milieugerelateerde negatieve effecten.

Bij het ontwikkelen van de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen houdt de ESMA rekening met de verschillende soorten consensusmechanismen die worden gebruikt om transacties in cryptoactiva te valideren, hun stimuleringsstructuren, het gebruik van energie, hernieuwbare energie en natuurlijke hulpbronnen, de afvalproductie en de broeikasgasemissies. De ESMA actualiseert de technische reguleringsnormen in het licht van de regelgevende en technologische ontwikkelingen.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 52

Aansprakelijkheid van uitgevers van e-moneytokens voor in een cryptoactivawitboek verschafte informatie

1.   Indien een uitgever van een e-moneytoken inbreuk heeft gemaakt op artikel 51 door in zijn cryptoactivawitboek of in een gewijzigd cryptoactivawitboek informatie te verschaffen die onvolledig, niet correct, onduidelijk of misleidend is, zijn die uitgever en de leden van zijn bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan jegens een houder van een dergelijke e-moneytoken aansprakelijk voor elk verlies dat is geleden ten gevolge van die inbreuk.

2.   Contractuele uitsluitingen of beperkingen van de in lid 1 bedoelde civielrechtelijke aansprakelijkheid hebben geen rechtsgevolg.

3.   Het staat aan de houder van de e-moneytoken om bewijs te leveren waaruit blijkt dat de uitgever van die e-moneytoken inbreuk heeft gemaakt op artikel 51 door in zijn cryptoactivawitboek of in een gewijzigd cryptoactivawitboek informatie te verschaffen die onvolledig, niet correct, onduidelijk of misleidend is, en dat het vertrouwen op dergelijke informatie een gevolgen heeft gehad op de beslissing van de houder om die e-moneytoken te kopen, te verkopen of om te wisselen.

4.   De uitgever en de leden van zijn bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan zijn niet aansprakelijk voor verliezen die zijn geleden als gevolg van het vertrouwen op informatie die overeenkomstig artikel 51, lid 6, wordt verstrekt in een samenvatting, met inbegrip van een vertaling daarvan, tenzij de samenvatting:

a)

misleidend, inaccuraat of inconsistent is wanneer zij wordt gelezen in samenhang met de andere delen van het cryptoactivawitboek, of

b)

niet de essentiële informatie bevat die aspirant-houders moet helpen bij het besluit om dergelijke e-moneytokens al dan niet te kopen wanneer zij wordt gelezen in samenhang de andere delen van het cryptoactivawitboek.

5.   Dit artikel doet geen afbreuk aan andere vorderingen voor civielrechtelijke aansprakelijkheid op grond van het nationale recht.

Artikel 53

Reclame-uitingen

1.   Reclame-uitingen met betrekking tot een aanbieding aan het publiek van een e-moneytoken of met betrekking tot de toelating tot de handel van een dergelijke e-moneytoken voldoen aan elk van de volgende voorwaarden:

a)

de reclame-uitingen zijn duidelijk als zodanig herkenbaar;

b)

de informatie in de reclame-uitingen is correct, duidelijk en niet misleidend;

c)

de informatie in de reclame-uitingen strookt met de informatie in het cryptoactivawitboek;

d)

de reclame-uitingen geven duidelijk aan dat een cryptoactivawitboek is gepubliceerd en maken duidelijk melding van het adres van de website van de uitgever van de e-moneytoken, alsmede een telefoonnummer en een e-mailadres waarop contact kan worden opgenomen met de uitgever.

2.   Reclame-uitingen bevatten een duidelijke en ondubbelzinnige verklaring dat de houders van de e-moneytoken te allen tijde recht hebben op terugbetaling door de uitgever tegen nominale waarde.

3.   Reclame-uitingen en wijzigingen daarvan worden gepubliceerd op de website van de uitgever.

4.   De bevoegde autoriteiten verlangen geen voorafgaande goedkeuring van reclame-uitingen vóór de publicatie ervan.

5.   Reclame-uitingen worden op verzoek aan de bevoegde autoriteiten meegedeeld.

6.   Vóór de publicatie van het cryptoactivawitboek worden geen reclame-uitingen verspreid. Deze beperking belet de uitgever van de e-moneytoken niet om marktonderzoeken te verrichten.

Artikel 54

Belegging van in ruil voor e-moneytokens ontvangen geldmiddelen

Geldmiddelen die uitgevers van e-moneytokens in ruil voor e-moneytokens ontvangen en die overeenkomstig artikel 7, lid 1, van Richtlijn 2009/110/EG zijn veiliggesteld, moeten aan de volgende voorwaarden voldoen:

a)

ten minste 30 % van de ontvangen geldmiddelen wordt steeds op afzonderlijke rekeningen bij kredietinstellingen gestort;

b)

de resterende ontvangen geldmiddelen worden belegd in veilige activa met een lage risicograad die overeenkomstig artikel 38, lid 1, van deze verordening kunnen worden aangemerkt als zeer liquide financiële instrumenten met minimaal markt-, krediet- en concentratierisico, en luiden in dezelfde officiële valuta luiden die waarnaar de e-moneytoken verwijst.

Artikel 55

Herstel- en terugbetalingsplan

Titel III, hoofdstuk 6, is van overeenkomstige toepassing op uitgevers van e-moneytokens.

In afwijking van artikel 46, lid 2, valt de datum waarop de bevoegde autoriteit in kennis moet worden gesteld van het herstelplan, voor uitgevers van e-moneytokens binnen zes maanden na de datum van de aanbieding aan het publiek of de toelating tot de handel.

In afwijking van artikel 47, lid 3, valt de datum waarop de bevoegde autoriteit in kennis moet worden gesteld van het terugbetalingsplan, voor uitgevers van e-moneytokens binnen zes maanden na de datum van de aanbieding aan het publiek of de toelating tot de handel.

HOOFDSTUK 2

Significante e-moneytokens

Artikel 56

Classificatie van e-moneytokens als significante e-moneytokens

1.   De EBA deelt e-moneytokens in als significante e-moneytokens wanneer aan ten minste drie van de in artikel 43, lid 1, genoemde criteria is voldaan:

a)

gedurende de periode van het eerste informatieverslag als bedoeld in lid 3 van dit artikel, na de aanbieding aan het publiek of na het verzoeken om toelating tot de handel van die tokens, of

b)

gedurende de periode van ten minste twee opeenvolgende informatieverslagen als bedoeld in lid 3 van dit artikel.

2.   Indien verschillende uitgevers dezelfde e-moneytoken uitgeven, wordt de vervulling van in artikel 43, lid 1, genoemde criteria beoordeeld na aggregatie van de gegevens van die uitgevers.

3.   De bevoegde autoriteiten van de lidstaat van herkomst van de uitgever verschaffen de EBA en de ECB ten minste tweemaal per jaar informatie die relevant is voor de beoordeling van de vervulling van de in artikel 43, lid 1, genoemde criteria, waaronder in voorkomend geval de uit hoofde van artikel 22 ontvangen informatie.

Indien de uitgever is gevestigd in een lidstaat waar de euro niet de officiële valuta is, of indien de e-moneytoken verwijst naar een officiële valuta van een lidstaat die niet de euro is, geven de bevoegde autoriteiten de in de eerste alinea bedoelde informatie door aan de centrale bank van die lidstaat.

4.   Indien de EBA tot de conclusie komt dat een e-moneytoken voldoet aan de in artikel 43, lid 1, uiteengezette criteria overeenkomstig lid 1 van dit artikel, stelt de EBA een ontwerpbesluit op waarbij de e-moneytoken wordt ingedeeld als een significant e-moneytoken en geeft zij de uitgever van de e-moneytoken, de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de uitgever, de ECB, en in de in lid 3, tweede alinea, van dit artikel bedoelde gevallen, de centrale bank van betrokken lidstaat in kennis van dat ontwerpbesluit.

Uitgevers van dergelijke e-moneytokens, hun bevoegde autoriteiten, de ECB en, in voorkomend geval, de centrale bank van de betrokken lidstaat beschikken over 20 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat ontwerpbesluit om schriftelijk opmerkingen te maken en commentaar te geven. De EBA houdt naar behoren rekening met die opmerkingen en dat commentaar alvorens een definitief besluit vast te stellen

5.   De EBA neemt binnen 60 werkdagen vanaf de datum van de in lid 4 bedoelde kennisgeving een definitief besluit over de vraag of een e-moneytoken als significant e-moneytoken moet worden ingedeeld en stelt de uitgever van dergelijke e-moneytokens en zijn bevoegde autoriteit onmiddellijk in kennis van dat besluit.

6.   Indien een e-moneytoken op grond van een overeenkomstig lid 5 genomen besluit van de EBA als significant is ingedeeld, worden de toezichthoudende verantwoordelijkheden ten aanzien van een uitgever van dat significante e-moneytoken binnen 20 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat besluit van de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de uitgever overgedragen aan de EBA overeenkomstig artikel 117, lid 4.

De EBA en de bevoegde autoriteit werken nauw samen om te zorgen voor de vlotte overgang d van toezichthoudende bevoegdheden.

7.   In afwijking van lid 6 worden de toezichthoudende verantwoordelijkheden ten aanzien van uitgevers van significante e-moneytokens in een andere officiële valuta van een lidstaat dan de euro niet overgedragen aan de EBA indien ten minste 80 % van het aantal houders en van het volume van de transacties van die significante e-moneytokens in de lidstaat van herkomst zijn geconcentreerd.

De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de uitgever verstrekt de EBA jaarlijks informatie over gevallen waarin de in de eerste alinea bedoelde afwijking wordt toegepast.

Voor de toepassing van de eerste alinea wordt een transactie geacht in de lidstaat van herkomst plaats te vinden wanneer de betaler of de ontvanger bij die transactie in die lidstaat is gevestigd.

8.   De EBA beoordeelt jaarlijks de classificatie van significante e-moneytokens op basis van de beschikbare informatie, onder andere uit de in lid 3 van dit artikel bedoelde verslagen of de uit hoofde van artikel 22 ontvangen informatie.

Indien de EBA tot de conclusie komt dat een bepaald e-moneytoken niet langer voldoet aan de in artikel 43, lid 1, genoemde criteria overeenkomstig lid 1 van dit artikel, stelt de EBA een ontwerpbesluit op waarbij de e-moneytoken niet langer wordt ingedeeld als significant en stelt zij de uitgevers van die e-moneytokens en de bevoegde autoriteiten van hun lidstaat van herkomst, de ECB, en, in de in lid 3, tweede alinea, van dit artikel bedoelde gevallen, de centrale bank van de betrokken lidstaat in kennis van dat ontwerpbesluit.

Uitgevers van dergelijke e-moneytokens, hun bevoegde autoriteiten, de ECB en de centrale bank van de betrokken lidstaat beschikken over 20 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat ontwerpbesluit om schriftelijk opmerkingen te maken en commentaar te geven. De EBA houdt naar behoren rekening met die opmerkingen en dat commentaar alvorens een definitief besluit vast te stellen.

9.   De EBA neemt binnen 60 werkdagen na de datum van de in lid 8 bedoelde kennisgeving een definitief besluit over de vraag of een e-moneytoken niet langer als significant e-moneytoken moet worden ingedeeld en stelt de uitgever van die e-moneytoken en zijn bevoegde autoriteit daarvan onmiddellijk in kennis.

10.   Indien een e-moneytoken op grond van een overeenkomstig lid 9 genomen besluit van de EBA niet langer als significant wordt ingedeeld, worden de toezichthoudende verantwoordelijkheden ten aanzien van de uitgever van die e-moneytoken binnen 20 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat besluit overgedragen van de EBA naar de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de uitgever.

De EBA en de bevoegde autoriteit werken nauw samen om te zorgen voor de vlotte overgang van toezichthoudende bevoegdheden.

Artikel 57

Vrijwillige classificatie van e-moneytokens als significante e-moneytokens

1.   Een uitgever van een e-moneytoken die een vergunning heeft als kredietinstelling of als instelling voor elektronisch geld, of die een dergelijke vergunning aanvraagt, kan aangeven dat hij wil dat zijn e-moneytoken als significante e-moneytoken wordt ingedeeld. In dat geval stelt de bevoegde autoriteit de EBA, de ECB en, in de in artikel 56, lid 3, tweede alinea, de centrale bank van de betrokken lidstaat, onmiddellijk in kennis van dat verzoek van de uitgever.

Opdat de e-moneytoken uit hoofde van dit artikel als significant wordt ingedeeld, toont de uitgever van de e-moneytoken door middel van een gedetailleerd programma van werkzaamheden aan dat hij waarschijnlijk aan ten minste drie van de in artikel 43, lid 1, uiteengezette criteria zal voldoen.

2.   De EBA stelt binnen 20 werkdagen na de datum van de in lid 1 van dit artikel bedoelde kennisgeving een ontwerpbesluit op waarin zij op basis van het programma van werkzaamheden van de uitgever een advies geeft over de vraag of de e-moneytoken voldoet of waarschijnlijk zal voldoen aan ten minste drie van de criteria van artikel 43, lid 1, en stelt de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de uitgever, de ECB, en in de in artikel 56, lid 3, tweede alinea, bedoelde gevallen, de centrale bank van de betrokken lidstaat in kennis van dat ontwerpbesluit.

De bevoegde autoriteiten van uitgevers van dergelijke e-moneytokens, de ECB en, in voorkomend geval, de centrale bank van de betrokken lidstaat beschikken over 20 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat ontwerpbesluit om schriftelijk opmerkingen te maken en commentaar te geven. De EBA houdt naar behoren rekening met die opmerkingen en dat commentaar alvorens een definitief besluit vast te stellen.

3.   De EBA neemt binnen 60 werkdagen vanaf de in lid 1 bedoelde datum van kennisgeving een definitief besluit over de vraag of een e-moneytoken als significant e-moneytoken moet worden ingedeeld en stelt de uitgever van dergelijk e-moneytoken en zijn bevoegde autoriteit onmiddellijk in kennis van dat besluit.

4.   Indien een e-moneytoken op grond van een overeenkomstig lid 3 van dit artikel genomen besluit van de EBA als significant is ingedeeld, worden de toezichthoudende verantwoordelijkheden ten aanzien van een uitgever van die e-moneytoken binnen 20 werkdagen vanaf de datum van kennisgeving van dat besluit van de bevoegde autoriteit overgedragen aan de EBA overeenkomstig artikel 117, lid 4.

De EBA en de bevoegde autoriteiten werken nauw samen om te zorgen voor de vlotte overgang van toezichthoudende bevoegdheden.

5.   In afwijking van lid 4 worden de toezichthoudende verantwoordelijkheden ten aanzien van uitgevers van significante e-moneytokens in een andere officiële valuta van een lidstaat dan de euro niet overgedragen aan de EBA indien ten minste 80 % van het aantal houders en van het volume van transacties van die significante e-moneytokens in de lidstaat van herkomst zal zijn geconcentreerd of naar verwachting zal zijn geconcentreerd.

De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de uitgever verstrekt de EBA jaarlijks informatie over de toepassing van de in de eerste alinea bedoelde afwijking.

Voor de toepassing van de eerste alinea wordt een transactie geacht in de lidstaat van herkomst plaats te vinden wanneer de betaler of de ontvanger in die lidstaat zijn gevestigd.

Artikel 58

Specifieke aanvullende verplichtingen voor uitgevers van e-moneytokens

1.   Instellingen voor elektronisch geld die significante e-moneytokens uitgeven, zijn onderworpen aan:

a)

de vereisten bedoeld in de artikelen 36, 37 en 38 en artikel 45, leden 1 tot en met 4, van deze verordening, in plaats van artikel 7 van Richtlijn 2009/110/EG;

b)

de vereisten bedoeld in artikel 35, leden 2, 3 en 5, en artikel 45, lid 5, van deze verordening, in plaats van artikel 5 van Richtlijn 2009/110/EG.

In afwijking van artikel 36, lid 9, wordt de onafhankelijke audit met betrekking tot uitgevers van significante e-moneytokens om de zes maanden vanaf de datum van het besluit om de e-moneytokens op grond van artikel 56 of artikel 57 als significant in te delen, naargelang het geval, verplicht gesteld.

2.   De bevoegde autoriteiten van de lidstaten van herkomst kunnen van instellingen voor elektronisch geld die e-moneytokens uitgeven die niet significant zijn, verlangen dat zij aan een van de in lid 1 bedoelde vereisten voldoen indien dat nodig is om de risico’s tegen te gaan die met die vereisten worden tegengegaan, zoals liquiditeitsrisico’s, operationele risico’s of risico’s die voortvloeien uit niet-naleving van de vereisten voor het beheer van activareserves.

3.   De artikelen 22 en 23 en artikel 24, lid 3, zijn van toepassing op e-moneytokens in een andere valuta dan de officiële valuta van de lidstaten.

TITEL V

VERGUNNINGVERLENING EN VOORWAARDEN VOOR DE BEDRIJFSUITOEFENING VAN AANBIEDERS VAN CRYPTOACTIVADIENSTEN

HOOFDSTUK 1

Vergunningverlening voor aanbieders van cryptoactivadiensten

Artikel 59

Vergunningverlening

1.   Een persoon mag binnen de Unie geen cryptoactivadiensten aanbieden, tenzij die persoon:

a)

een rechtspersoon of andere onderneming is die overeenkomstig artikel 63 een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten heeft gekregen, of

b)

een kredietinstelling, een centrale effectenbewaarinstelling, een beleggingsonderneming, een marktexploitant, een instelling voor elektronisch geld, een icbe-beheermaatschappij of een abi-beheerder die overeenkomstig artikel 60 cryptoactivadiensten mag aanbieden.

2.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die overeenkomstig artikel 63 een vergunning hebben gekregen, hebben een statutaire zetel in een lidstaat waar zij ten minste een deel van hun cryptoactivadiensten verrichten. Zij hebben hun plaats van werkelijke leiding in de Unie en ten minste één van de directeuren is woonachtig in de Unie.

3.   Voor de toepassing van lid 1, punt a), mogen andere ondernemingen die geen rechtspersoon zijn alleen cryptoactivadiensten aanbieden indien hun rechtsvorm een niveau van bescherming van de belangen van derden waarborgt dat gelijkwaardig is aan het door rechtspersonen geboden beschermingsniveau en indien zij onderworpen zijn aan een gelijkwaardig prudentieel toezicht dat aan hun rechtsvorm is aangepast.

4.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die overeenkomstig artikel 63 een vergunning hebben gekregen, voldoen te allen tijde aan de voorwaarden voor hun vergunning.

5.   Een persoon die geen aanbieder van cryptoactivadiensten is, mag geen naam of bedrijfsnaam gebruiken of geen reclame-uitingen doen of enig ander procedé gebruiken waarmee wordt gesuggereerd dat hij een aanbieder van cryptoactivadiensten is of dat in dit verband aanleiding kan geven tot verwarring.

6.   De bevoegde autoriteiten die overeenkomstig artikel 63 vergunningen afgeven, zorgen ervoor dat in dergelijke vergunningen nader aangeeft welke cryptoactivadiensten de aanbieders van cryptoactivadiensten mogen aanbieden.

7.   Aanbieders van cryptoactivadiensten mogen overal in de Unie cryptoactivadiensten aanbieden, hetzij door middel van het recht van vestiging, onder meer via een bijkantoor, hetzij door de vrijheid van dienstverrichting. Voor aanbieders van cryptoactivadiensten die grensoverschrijdend cryptoactivadiensten aanbieden, is geen fysieke aanwezigheid op het grondgebied van een lidstaat van ontvangst vereist.

8.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die hun in artikel 63 bedoelde vergunning met cryptoactivadiensten willen uitbreiden, verzoeken de bevoegde autoriteiten die hun oorspronkelijke vergunning hebben afgegeven, om een uitbreiding van hun vergunning door aanvulling en actualisering van de in artikel 62 genoemde informatie. Dit uitbreidingsverzoek wordt overeenkomstig artikel 63 behandeld.

Artikel 60

Aanbieding van cryptoactivadiensten door bepaalde financiële entiteiten

1.   Een kredietinstelling mag cryptoactivadiensten aanbieden indien zij de bevoegde autoriteit van haar lidstaat van herkomst ten minste 40 werkdagen voordat zij die diensten voor het eerst aanbiedt in kennis stelt van de in lid 7 bedoelde informatie.

2.   Een centrale effectenbewaarinstelling die op grond van Verordening (EU) nr. 909/2014 van het Europees Parlement en de Raad (45) een vergunning heeft gekregen, mag slechts cryptoactiva namens cliënten bewaren en beheren indien zij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst ten minste 40 werkdagen voordat zij die dienst voor het eerst aanbiedt in kennis stelt van de in lid 7 van dit artikel bedoelde informatie.

Voor de toepassing van de eerste alinea van dit lid wordt het bewaren en beheren van cryptoactiva namens cliënten geacht gelijkwaardig te zijn aan het aanbieden, aanhouden of exploiteren van effectenrekeningen in verband met de afwikkelingsdienst als bedoeld in afdeling B, punt 3, van de bijlage bij Verordening (EU) nr. 909/2014.

3.   Een beleggingsonderneming mag cryptoactivadiensten in de Unie aanbieden die gelijkwaardig zijn aan de beleggingsdiensten en -activiteiten waarvoor zij op grond van Richtlijn 2014/65/EU over een specifieke vergunning beschikt, indien zij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst ten minste 40 werkdagen voordat zij deze diensten voor het eerst aanbiedt, in kennis stelt van de in lid 7 van dit artikel bedoelde informatie.

Voor de toepassing van dit lid:

a)

worden het bewaren en beheren van cryptoactiva namens cliënten geacht gelijkwaardig te zijn aan de nevendienst als bedoeld in deel B, punt 1, van bijlage I bij Richtlijn 2014/65/EU;

b)

wordt de exploitatie van een cryptoactivahandelsplatform geacht gelijkwaardig te zijn aan het exploiteren van een multilaterale handelsfaciliteit en het exploiteren van een georganiseerde handelsfaciliteit als bedoeld in deel A, respectievelijk punt 8 en punt 9, van bijlage I bij Richtlijn 2014/65/EU;

c)

wordt de omwisseling van cryptoactiva voor geldmiddelen en andere cryptoactiva geacht gelijkwaardig te zijn aan handelen voor eigen rekening als bedoeld in deel A, punt 3, van bijlage I bij Richtlijn 2014/65/EU;

d)

wordt de uitvoering van cryptoactivaorders namens cliënten geacht gelijkwaardig te zijn aan de uitvoering van orders voor rekening van cliënten als bedoeld in deel A, punt 2, van bijlage I bij Richtlijn 2014/65/EU;

e)

wordt de plaatsing van cryptoactiva geacht gelijkwaardig te zijn aan het overnemen of plaatsen van financiële instrumenten met plaatsingsgarantie en het plaatsen van financiële instrumenten zonder plaatsingsgarantie als bedoeld in deel A, respectievelijk punt 6 en punt 7, van bijlage I bij Richtlijn 2014/65/EU;

f)

worden de ontvangst en doorgifte van cryptoactivaorders namens cliënten geacht gelijkwaardig te zijn aan het ontvangen en doorgeven van orders met betrekking tot een of meer financiële instrumenten als bedoeld in deel A, punt 1, van bijlage I bij Richtlijn 2014/65/EU;

g)

wordt adviesverlening over cryptoactiva geacht gelijkwaardig te zijn aan beleggingsadvies als bedoeld in deel A, punt 5, van bijlage I bij Richtlijn 2014/65/EU;

h)

wordt het beheer van cryptoactivaportefeuilles geacht gelijkwaardig te zijn aan portefeuillebeheer als bedoeld in deel A, punt 4, van bijlage I bij Richtlijn 2014/65/EU.

4.   Een instelling voor elektronisch geld die over een vergunning op grond van Richtlijn 2009/110/EG beschikt, mag cryptoactiva namens cliënten uitsluitend bewaren en beheren en cryptoactivaoverdrachtdiensten namens cliënten verlenen met betrekking tot de e-moneytokens die zij uitgeeft, indien zij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst ten minste 40 werkdagen voordat zij die diensten voor het eerst aanbiedt, in kennis stelt van de in lid 7 van dit artikel bedoelde informatie.

5.   Een icbe-beheermaatschappij of een abi-beheerder mag cryptoactivadiensten aanbieden die gelijkwaardig zijn aan het beheer van beleggingsportefeuilles en nevendiensten waarvoor zij of hij op grond van Richtlijn 2009/65/EG of Richtlijn 2011/61/EU over een vergunning beschikt, indien zij of hij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst ten minste 40 werkdagen voordat zij of hij deze diensten voor het eerst aanbiedt, in kennis stelt van de in lid 7 van dit artikel bedoelde informatie.

Voor de toepassing van dit lid:

a)

worden de ontvangst en doorgifte van cryptoactivaorders namens cliënten geacht gelijkwaardig te zijn aan het ontvangen en doorgeven van orders met betrekking tot financiële instrumenten als bedoeld in artikel 6, lid 4, punt b), iii), van Richtlijn 2011/61/EU;

b)

wordt adviesverlening over cryptoactiva geacht gelijkwaardig te zijn aan beleggingsadvies als bedoeld in artikel 6, lid 4, punt b), i), van Richtlijn 2011/61/EU en in artikel 6, lid 3, punt b), i), van Richtlijn 2009/65/EG;

c)

wordt het beheer van cryptoactivaportefeuilles geacht gelijkwaardig te zijn aan de diensten als bedoeld in artikel 6, lid 4, punt a), van Richtlijn 2011/61/EU en in artikel 6, lid 3, punt a), van Richtlijn 2009/65/EG.

6.   Een marktexploitant die over een vergunning op grond van Richtlijn 2014/65/EU beschikt, mag een cryptoactivahandelsplatform exploiteren indien hij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst ten minste 40 werkdagen voordat hij die dienst voor het eerst verricht, in kennis stelt van de in lid 7 van dit artikel bedoelde informatie.

7.   Voor de toepassing van de leden 1 tot en met 6 wordt de volgende informatie verstrekt:

a)

een programma van werkzaamheden met de typen cryptoactivadiensten die de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten voornemens is aan te bieden, met inbegrip van waar en hoe die diensten op de markt zullen worden gebracht;

b)

een beschrijving van:

i)

de internecontrolemechanismen, de beleidslijnen en de procedures ter waarborging van de naleving van de nationaalrechtelijke bepalingen tot omzetting van Richtlijn (EU) 2015/849;

ii)

het risicobeoordelingskader voor het beheer van risico’s op het gebied van het witwassen van geld en terrorismefinanciering, en

iii)

het bedrijfscontinuïteitsplan;

c)

de technische documentatie van de ICT-systemen en de beveiligingsvoorzieningen, en een beschrijving daarvan in niet-technische taal;

d)

een beschrijving van de procedure om de cryptoactiva en geldmiddelen van cliënten gescheiden te houden;

e)

een beschrijving van het bewarings- en beheerbeleid, wanneer het de bedoeling is om cryptoactiva namens cliënten te bewaren en te beheren;

f)

een beschrijving van de exploitatieregels van het handelsplatform en van de procedures en het systeem om marktmisbruik op te sporen, wanneer het de bedoeling is om een cryptoactivahandelsplatform te exploiteren;

g)

een beschrijving van het niet-discriminatoire commerciële beleid dat van toepassing is op de relatie met cliënten en een beschrijving van de methode om de koers te bepalen van de cryptoactiva waarvan de omwisseling voor geldmiddelen of voor andere cryptoactiva wordt voorgesteld, wanneer het de bedoeling is om cryptoactiva om te wisselen voor geldmiddelen of andere cryptoactiva;

h)

een beschrijving van het uitvoeringsbeleid, wanneer het de bedoeling is om cryptoactivaorders namens cliënten uit te voeren;

i)

bewijs dat de natuurlijke personen die namens de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten advies geven of portefeuilles beheren, over de nodige kennis en deskundigheid beschikken om hun verplichtingen na te komen, wanneer het de bedoeling is om advies over cryptoactiva te verlenen of cryptoactivaportefeuilles te beheren;

j)

of de cryptoactivadienst betrekking heeft op activagerelateerde tokens, e-moneytokens of andere cryptoactiva;

k)

informatie over de manier waarop dergelijke overdrachtdiensten zullen worden verleend, wanneer het de bedoeling is overdrachtdiensten voor cryptoactiva namens cliënten te verlenen.

8.   Een bevoegde autoriteit die een in de leden 1 tot en met 6 bedoelde kennisgeving ontvangen, beoordelen binnen 20 werkdagen na ontvangst van een dergelijke kennisgeving of alle vereiste informatie is verstrekt. Indien de bevoegde autoriteit concludeert dat een kennisgeving niet volledig is, deelt zij dat onmiddellijk mee aan de kennisgevende entiteit en stelt zij een termijn vast waarbinnen die entiteit de ontbrekende informatie moet verstrekken.

De termijn voor het verstrekken van ontbrekende informatie mag niet langer zijn dan 20 werkdagen vanaf de datum van het verzoek. Tot het verstrijken van die termijn wordt elke in de leden 1 tot en met 6 uiteengezette termijn opgeschort. Het staat de bevoegde autoriteit vrij te verzoeken om vervollediging of verduidelijking van de informatie, maar daardoor worden de in de leden 1 tot en met 6 uiteengezette termijnen niet opgeschort.

Zolang de kennisgeving onvolledig is, begint de aanbieder van cryptoactivadiensten niet met het aanbieden van de cryptoactivadiensten.

9.   De in de leden 1 tot en met 6 bedoelde entiteiten zijn niet verplicht om in lid 7 bedoelde informatie die zij eerder aan de bevoegde autoriteit hebben verstrekt, nogmaals te verstrekken indien dergelijke informatie identiek is. Wanneer zij de in lid 7 bedoelde informatie verstrekken, geven de in de leden 1 tot en met 6 bedoelde entiteiten uitdrukkelijk aan dat eventuele eerder verstrekte informatie nog steeds actueel is.

10.   Wanneer de in de leden 1 tot en met 6 van dit artikel bedoelde entiteiten cryptoactivadiensten aanbieden, zijn zij niet onderworpen aan de artikelen 62, 63, 64, 67, 83 en 84.

11.   Het in de leden 1 tot en met 6 van dit artikel bedoelde recht om cryptoactivadiensten aan te bieden, wordt herroepen wanneer de betrokken vergunning waarmee de respectieve entiteit de cryptoactivadiensten mocht aanbieden zonder dat daarvoor een vergunning overeenkomstig artikel 59 vereist was, wordt ingetrokken.

12.   De bevoegde autoriteiten stellen de ESMA in kennis van de in artikel 109, lid 5, genoemde informatie nadat zij hebben geverifieerd of de in lid 7 bedoelde informatie volledig is.

De ESMA zorgt ervoor dat die informatie uiterlijk op de aanvangsdatum van de beoogde aanbieding van cryptoactivadiensten beschikbaar wordt gesteld in het in artikel 109 bedoelde register.

13.   De ESMA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de in artikel 7 bedoelde informatie.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

14.   De ESMA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische uitvoeringsnormen om standaardformulieren, templates en procedures voor de kennisgeving overeenkomstig lid 7 vast te stellen.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische uitvoeringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend om de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische uitvoeringsnormen vast te stellen overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 61

Verlening van cryptoactivadiensten uitsluitend op initiatief van de cliënt

1.   Indien een cliënt die in de Unie is gevestigd of gesitueerd, uitsluitend op eigen initiatief om de verrichting van een cryptoactivadienst of -activiteit door een onderneming uit een derde land verzoekt, is het vergunningsvereiste uit hoofde van artikel 59 niet van toepassing op de verrichting van die cryptoactivadienst of -activiteit door de onderneming uit een derde land voor die cliënt, noch op een betrekking die specifiek verband houdt met het verrichten van die cryptoactivadienst of -activiteit.

Zonder afbreuk te doen aan intragroepbetrekkingen wordt de dienst niet geacht uitsluitend op eigen initiatief van de cliënt te worden verleend indien een onderneming uit een derde land, onder meer via een entiteit die namens haar handelt of nauwe banden heeft met een dergelijke onderneming uit het derde land of een andere namens een dergelijke entiteit handelende persoon, cliënten of potentiële cliënten in de Unie benadert, ongeacht het communicatiemiddel dat wordt gebruikt voor het benaderen, promoten of reclame maken in de Unie.

De tweede alinea geldt niettegenstaande een eventuele contractuele clausule of disclaimer waarin anderszins wordt bepaald, zoals een clausule of disclaimer volgens dewelke de verlening van diensten door een onderneming van een derde land wordt beschouwd als een dienst die uitsluitend op eigen initiatief van de cliënt wordt verleend.

2.   Een initiatief dat uitsluitend op eigen initiatief van de cliënt wordt genomen als bedoeld in lid 1 geeft een onderneming uit een derde land niet het recht nieuwe soorten cryptoactiva of cryptoactivadiensten aan die cliënt aan te bieden.

3.   De ESMA vaardigt uiterlijk op 30 december 2024 overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1095/2010 richtsnoeren uit om te specificeren in welke situaties een onderneming uit een derde land wordt geacht cliënten te benaderen die in de Unie gevestigd of gesitueerd zijn.

Om convergentie en consistent toezicht op het risico van misbruik van dit artikel te bevorderen, vaardigt de ESMA overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1095/2010 ook richtsnoeren uit voor toezichthoudende praktijken om omzeiling van deze verordening op te sporen en te voorkomen.

Artikel 62

Aanvraag van een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten

1.   Rechtspersonen of andere ondernemingen die voornemens zijn cryptoactivadiensten aan te bieden, dienen hun aanvraag voor een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten in bij de bevoegde autoriteit van hun lidstaat van herkomst.

2.   De in lid 1 bedoelde aanvraag omvat alle volgende informatie:

a)

de naam, met inbegrip van de officiële naam en enige andere gebruikte handelsnaam, de identificatiecode voor juridische entiteiten van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten, de door die aanbieder gebruikte website, een e-mailadres, een telefoonnummer van een contactpersoon en zijn fysieke adres;

b)

de rechtsvorm van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten;

c)

de statuten van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten, indien van toepassing;

d)

een programma van werkzaamheden met de soorten cryptoactivadiensten die de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten voornemens is aan te bieden, met inbegrip van waar en hoe die diensten op de markt zullen worden gebracht;

e)

het bewijs dat de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten aan de in artikel 67 uiteengezette vereisten voor prudentiële waarborgen voldoet;

f)

een beschrijving van de governanceregelingen van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten;

g)

het bewijs dat de leden van het leidinggevende orgaan van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten een voldoende goede reputatie hebben en over de passende kennis, vaardigheden en ervaring beschikken om die aanbieder te leiden;

h)

de identiteit van alle aandeelhouders en leden die, direct of indirect, gekwalificeerde deelnemingen in de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten hebben en de bedragen van die deelnemingen, alsmede het bewijs dat die personen een voldoende goede reputatie hebben;

i)

een beschrijving van de internecontrolemechanismen, de beleidslijnen en de procedures van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten om risico’s, met inbegrip van risico’s op het gebied van het witwassen van geld en terrorismefinanciering, te identificeren, te beoordelen en te beheren, en zijn bedrijfscontinuïteitsplan;

j)

de technische documentatie van de ICT-systemen en de beveiligingsvoorzieningen, en een beschrijving daarvan in niet-technische taal;

k)

een beschrijving van de procedure om de cryptoactiva en geldmiddelen van cliënten gescheiden te houden;

l)

een beschrijving van de klachtenbehandelingsprocedures van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten;

m)

indien de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten voornemens is cryptoactiva namens cliënten te bewaren en te beheren, een beschrijving van het bewarings- en beheerbeleid;

n)

indien de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten voornemens is een cryptoactivahandelsplatform te exploiteren, een beschrijving van de exploitatieregels van het handelsplatform en van de procedure en het systeem om marktmisbruik op te sporen;

o)

indien de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten voornemens is cryptoactiva om te wisselen voor geldmiddelen of andere cryptoactiva, een beschrijving van het — niet-discriminerende — commerciële beleid dat van toepassing is op de relatie met cliënten en een beschrijving van de methode om de koers te bepalen van de cryptoactiva waarvan de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten de omwisseling voor geldmiddelen of voor andere cryptoactiva voorstelt;

p)

indien de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten voornemens is cryptoactivaorders namens cliënten uit te voeren, een beschrijving van het uitvoeringsbeleid;

q)

indien de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten voornemens is advies over cryptoactiva te verlenen of cryptoactivaportefeuilles te beheren, bewijs dat de natuurlijke personen die namens de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten advies geven of namens de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten portefeuilles beheren, over de nodige kennis en deskundigheid beschikken om hun verplichtingen na te komen;

r)

indien de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten voornemens is cryptoactivaoverdrachtdiensten aan te bieden, informatie over de wijze waarop dergelijke overdrachtdiensten zullen worden aangeboden;

s)

het type cryptoactiva waarop de cryptoactivadienst betrekking heeft.

3.   Voor de toepassing van lid 2, punten g) en h), leveren aanvragende aanbieders van cryptoactivadiensten het bewijs van al het volgende:

a)

voor alle leden van het leidinggevende orgaan van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten: dat zij geen veroordelingen hebben op hun strafblad en dat hun geen sancties zijn opgelegd krachtens het toepasselijke handelsrecht, het insolventierecht en het recht inzake financiële diensten, of in verband met de bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering, fraude of beroepsaansprakelijkheid;

b)

dat de leden van het leidinggevende orgaan van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten gezamenlijk over de passende kennis, vaardigheden en ervaring beschikken om de aanbieder van cryptoactivadiensten te leiden en dat zij voldoende tijd besteden aan de uitvoering van hun taken;

c)

voor alle aandeelhouders en leden die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming in de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten hebben: dat zij geen veroordelingen hebben op hun strafblad of dat hun geen sancties zijn opgelegd krachtens het toepasselijke handelsrecht, het insolventierecht en het recht inzake financiële diensten, of in verband met de bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering, fraude of beroepsaansprakelijkheid.

4.   De bevoegde autoriteiten verlangen van een aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten niet dat hij de in de leden 2 en 3 van dit artikel bedoelde informatie verstrekt die zij vóór 29 juni 2023 reeds overeenkomstig de respectieve vergunningsprocedures uit hoofde van Richtlijn 2009/110/EG, 2014/65/EU of (EU) 2015/2366 of krachtens het nationale recht inzake cryptoactivadiensten hebben ontvangen, op voorwaarde die eerder verstrekte informatie of die documenten nog steeds actueel zijn.

5.   De ESMA stelt, in nauwe samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische reguleringsnormen op tot nadere bepaling van de in de leden 2 en 3 bedoelde informatie.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

6.   De ESMA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische uitvoeringsnormen om standaardformulieren, templates en procedures vast te stellen voor de informatie die moet worden vermeld in de aanvraag van een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische uitvoeringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid verleend om de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische uitvoeringsnormen vast te stellen overeenkomstig artikel 15 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 63

Beoordeling van de vergunningsaanvraag en toekenning of weigering van een vergunning

1.   De bevoegde autoriteiten zenden onverwijld, en hoe dan ook binnen vijf werkdagen na ontvangst van een aanvraag uit hoofde van artikel 62, lid 1, een schriftelijke ontvangstbevestiging aan de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten.

2.   De bevoegde autoriteiten beoordelen binnen 25 werkdagen na ontvangst van een aanvraag op grond van artikel 62, lid 1, of die aanvraag volledig is door na te gaan of de in artikel 62, lid 2, genoemde informatie is verstrekt.

Indien de aanvraag onvolledig is, stellen de bevoegde autoriteiten een termijn vast waarbinnen de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten ontbrekende informatie moet verstrekken.

3.   De bevoegde autoriteiten kunnen weigeren aanvragen te beoordelen indien dergelijke aanvragen onvolledig blijven nadat de overeenkomstig lid 2, tweede alinea, door hen gestelde termijn is verstreken.

4.   Zodra een aanvraag volledig is, stellen de bevoegde autoriteiten de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten daarvan onverwijld in kennis.

5.   Voordat de bevoegde autoriteiten een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten toekennen of weigeren, raadplegen zij de bevoegde autoriteiten van een andere lidstaat indien de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten in een van de volgende posities verkeert in zijn relatie tot een kredietinstelling, een centrale effectenbewaarinstelling, een beleggingsonderneming, een marktexploitant, een icbe-beheermaatschappij, een abi-beheerder, een betalingsinstelling, een verzekeringsonderneming, een instelling voor elektronisch geld of een instelling voor bedrijfspensioenvoorziening, die in die andere lidstaat een vergunning heeft gekregen:

a)

hij is hiervan een dochteronderneming;

b)

hij is een dochteronderneming van de moederonderneming van die entiteit, of

c)

hij staat onder de zeggenschap van dezelfde natuurlijke of rechtspersonen die zeggenschap hebben over die entiteit.

6.   Voordat de bevoegde autoriteiten een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten toekennen of weigeren:

a)

kunnen zij de autoriteiten die bevoegd zijn voor de bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering en de financiële-inlichtingeneenheden raadplegen om na te gaan of er geen onderzoek tegen de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten is ingesteld wegens gedragingen die verband houden met het witwassen van geld of terrorismefinanciering;

b)

zorgen zij ervoor dat een aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten die vestigingen exploiteert of een beroep doet op derden die gevestigd zijn in op grond van artikel 9 van Richtlijn (EU) 2015/849 geïdentificeerde derde landen met een hoog risico, voldoet aan de nationaalrechtelijke bepalingen tot omzetting van artikel 26, lid 2, en artikel 45, leden 3 en 5, van die richtlijn;

c)

zorgen zij er in voorkomend geval voor dat de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten heeft voorzien in passende procedures om te voldoen aan de nationaalrechtelijke bepalingen tot omzetting van artikel 18 bis, leden 1 en 3, van Richtlijn (EU) 2015/849.

7.   Indien er nauwe banden bestaan tussen de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten en andere natuurlijke of rechtspersonen, verlenen de bevoegde autoriteiten de vergunning enkel indien die banden niet in de weg staan aan de juiste uitoefening van hun toezichthoudende taken.

8.   De bevoegde autoriteiten weigeren de vergunning indien de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen van een derde land die van toepassing zijn op een of meer natuurlijke of rechtspersonen waarmee de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten nauwe banden heeft, of moeilijkheden in verband met de handhaving van die bepalingen, in de weg staan aan de juiste uitoefening van hun toezichthoudende taken.

9.   De bevoegde autoriteiten beoordelen binnen 40 werkdagen na ontvangst van een volledige aanvraag of de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten aan deze titel voldoet, en stellen een volledig met redenen omkleed besluit vast waarmee een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten wordt toegekend of geweigerd. De bevoegde autoriteiten stellen de aanvrager in kennis van hun besluit binnen vijf werkdagen na de datum van dat besluit. In die beoordeling wordt rekening gehouden met de aard, de omvang en de complexiteit van de cryptoactivadiensten die de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten voornemens is aan te bieden.

10.   De bevoegde autoriteiten wijzen een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten af indien er objectieve en aantoonbare gronden zijn om aan te kunnen nemen dat:

a)

het leidinggevende orgaan van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten een bedreiging inhoudt voor de efficiënte, gedegen en prudente bedrijfsvoering en de bedrijfscontinuïteit ervan en voor de passende inaanmerkingneming van de belangen van zijn cliënten en de integriteit van de markt, of de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten blootstelt aan een ernstig risico op het witwassen van geld of terrorismefinanciering;

b)

de leden van het leidinggevende orgaan van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten niet voldoen aan de in artikel 68, lid 1, uiteengezette criteria;

c)

de aandeelhouders of leden die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming in de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten hebben, niet voldoen aan de in artikel 68, lid 2, uiteengezette criteria voor voldoende betrouwbaarheid;

d)

de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten niet aan enigerlei voorwaarden van deze titel voldoet of dreigt te voldoen.

11.   De ESMA en de EBA vaardigen overeenkomstig artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1095/2010 respectievelijk artikel 16 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 gezamenlijk richtsnoeren uit voor de beoordeling van de geschiktheid van de leden van het leidinggevende orgaan van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten en van de aandeelhouders of leden die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming in de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten hebben.

De ESMA en de EBA vaardigen de in de eerste alinea bedoelde richtsnoeren uit uiterlijk op 30 juni 2024.

12.   De bevoegde autoriteiten mogen tijdens de in lid 9 bedoelde beoordelingsperiode, doch niet na de twintigste werkdag van die periode, aanvullende informatie opvragen die noodzakelijk is om de beoordeling af te ronden. Een dergelijk verzoek wordt schriftelijk aan de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten gericht en vermeldt welke aanvullende informatie nodig is.

De in lid 9 bedoelde beoordelingsperiode wordt opgeschort voor de periode tussen de datum van het verzoek van de bevoegde autoriteiten om ontbrekende informatie en de ontvangst van een antwoord van de aanvragende aanbieder van cryptoactivadiensten daarop. De opschorting duurt ten hoogste 20 werkdagen. Eventuele verdere verzoeken van de bevoegde autoriteiten om vervollediging of verduidelijking van de informatie worden naar hun eigen goeddunken gedaan, maar leiden niet tot opschorting van de beoordelingsperiode uit hoofde van lid 9.

13.   De bevoegde autoriteiten stellen de ESMA binnen twee werkdagen na de vergunningverlening in kennis van de in artikel 109, lid 5, genoemde informatie. De bevoegde autoriteiten stellen de ESMA ook in kennis van weigeringen van vergunningen. De ESMA stelt de in artikel 109, lid 5, bedoelde informatie beschikbaar in het in dat artikel bedoelde register tegen de aanvangsdatum van het aanbieden van cryptoactivadiensten.

Artikel 64

Intrekking van de vergunning van een aanbieder van cryptoactivadiensten

1.   De bevoegde autoriteiten trekken de vergunning van een aanbieder van cryptoactivadiensten in indien de aanbieder van cryptoactivadiensten één van de volgende dingen doet:

a)

hij heeft geen gebruik gemaakt van zijn vergunning binnen twaalf maanden de vergunningverlening;

b)

hij heeft uitdrukkelijk van zijn vergunning afgezien;

c)

hij heeft gedurende negen opeenvolgende maanden geen cryptoactivadiensten aangeboden;

d)

hij heeft zijn vergunning op onregelmatige wijze verkregen, zoals door in zijn vergunningsaanvraag valse verklaringen af te leggen;

e)

hij voldoet niet langer aan de voorwaarden waarop de vergunning is afgegeven, en hij heeft de door de bevoegde autoriteit verlangde corrigerende maatregelen niet binnen de gestelde termijn genomen;

f)

hij laat na te voorzien in doeltreffende systemen, procedures en regelingen om het witwassen van geld en terrorismefinanciering te voorkomen en op te sporen overeenkomstig Richtlijn (EU) 2015/849, of

g)

hij heeft ernstige inbreuk gemaakt op deze verordening, waaronder de bepalingen die verband houden met de bescherming van cryptoactivahouders of van cliënten van aanbieders van cryptoactivadiensten, of de marktintegriteit.

2.   De bevoegde autoriteiten kunnen de vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten in de volgende situaties intrekken:

a)

de aanbieder van cryptoactivadiensten heeft inbreuk gemaakt op de nationaalrechtelijke bepalingen tot omzetting van Richtlijn (EU) 2015/849;

b)

de aanbieder van cryptoactivadiensten verloor zijn vergunning als betalingsinstelling of zijn vergunning als instelling voor elektronisch geld, en die aanbieder van cryptoactivadiensten heeft nagelaten de situatie binnen 40 kalenderdagen te verhelpen.

3.   Indien een bevoegde autoriteit een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten intrekt, geeft zij daarvan onverwijld kennis aan de ESMA en de centrale contactpunten van de lidstaten van ontvangst. De ESMA stelt dergelijke informatie beschikbaar in het in artikel 109 bedoelde register.

4.   De bevoegde autoriteiten kunnen de intrekking van de vergunning tot een bepaalde cryptoactivadienst beperken.

5.   Voordat de bevoegde autoriteiten een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten intrekken, raadplegen zij de bevoegde autoriteit van een andere lidstaat indien de betrokken aanbieder van cryptoactivadiensten:

a)

een dochteronderneming is van een aanbieder van cryptoactivadiensten die in die andere lidstaat een vergunning heeft gekregen;

b)

een dochteronderneming is van de moederonderneming van een aanbieder van cryptoactivadiensten die in die andere lidstaat een vergunning heeft gekregen;

c)

onder de zeggenschap staat van dezelfde natuurlijke of rechtspersonen die zeggenschap hebben over een aanbieder van cryptoactivadiensten die in die andere lidstaat een vergunning heeft gekregen.

6.   Alvorens een vergunning als aanbieder van cryptoactivadiensten in te trekken, kunnen de bevoegde autoriteiten de autoriteit raadplegen die bevoegd is voor het toezicht op de naleving van de regels ter bestrijding van het witwassen van geld en terrorismefinanciering door de aanbieder van cryptoactivadiensten.

7.   De EBA, de ESMA en de bevoegde autoriteiten van een lidstaat van ontvangst kunnen te allen tijde vragen dat de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst onderzoekt of de aanbieder van cryptoactivadiensten nog steeds voldoet aan de voorwaarden waaronder de vergunning is verleend indien er redenen zijn om aan te nemen dat dit niet meer het geval is.

8.   Aanbieders van cryptoactivadiensten zorgen voor de vaststelling, toepassing en handhaving van passende procedures voor de tijdige en ordelijke overdracht van cryptoactiva en geldmiddelen van hun cliënten aan een andere aanbieder van cryptoactivadiensten wanneer een vergunning wordt ingetrokken.

Artikel 65

Grensoverschrijdende aanbieding van cryptoactivadiensten

1.   Een aanbieder van cryptoactivadiensten die voornemens is cryptoactivadiensten in meer dan één lidstaat aan te bieden, dient de volgende informatie in bij de autoriteit van de lidstaat van herkomst:

a)

een lijst van de lidstaten waar de aanbieder van cryptoactivadiensten voornemens is cryptoactivadiensten aan te bieden;

b)

de cryptoactivadiensten die de aanbieder van cryptoactivadiensten voornemens is grensoverschrijdend aan te bieden;

c)

de aanvangsdatum van de voorgenomen aanbieding van de cryptoactivadiensten;

d)

een lijst van alle overige door de aanbieder van cryptoactivadiensten verrichte activiteiten die niet onder deze verordening vallen.

2.   De bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst deelt de in lid 1 genoemde informatie binnen tien werkdagen na ontvangst ervan mee aan de centrale aanspreekpunten van de lidstaat van ontvangst, de ESMA en de EBA.

3.   De bevoegde autoriteit van de lidstaat die de vergunning heeft verleend, stelt de betrokken aanbieder van cryptoactivadiensten onverwijld in kennis van de in lid 2 bedoelde mededeling van informatie.

4.   De aanbieder van cryptoactivadiensten kan met het aanbieden van cryptoactivadiensten in een andere lidstaat dan zijn lidstaat van herkomst beginnen vanaf de datum van ontvangst van de in lid 3 bedoelde mededeling van informatie, of uiterlijk vanaf de vijftiende kalenderdag na de indiening van de in lid 1 bedoelde informatie.

HOOFDSTUK 2

Verplichtingen voor alle aanbieders van cryptoactivadiensten

Artikel 66

Verplichting om eerlijk, billijk en professioneel te handelen in het belang van cliënten

1.   Aanbieders van cryptoactivadiensten handelen eerlijk, billijk en professioneel in overeenstemming met de belangen van hun cliënten en potentiële cliënten.

2.   Aanbieders van cryptoactivadiensten verstrekken hun cliënten correcte, heldere en niet-misleidende informatie, waaronder in reclame-uitingen, die als dusdanig herkenbaar zijn. Aanbieders van cryptoactivadiensten misleiden hun cliënten noch opzettelijk noch uit onachtzaamheid met betrekking tot de reële of vermeende voordelen van cryptoactiva.

3.   Aanbieders van cryptoactivadiensten waarschuwen cliënten voor de risico’s die aan transacties in cryptoactiva verbonden zijn.

Wanneer zij een handelsplatform voor cryptoactiva exploiteren, cryptoactiva omwisselen voor geldmiddelen of voor andere cryptoactiva, advies verlenen over cryptoactiva of cryptoactivaportefeuilles beheren, verstrekken aanbieders van cryptoactivadiensten hun cliënten hyperlinks naar alle cryptoactivawitboeken betreffende de cryptoactiva waarvoor zij die diensten aanbieden.

4.   Aanbieders van cryptoactivadiensten stellen hun tarief-, kosten- en vergoedingenbeleid publiek beschikbaar op een prominente plaats op hun website.

5.   Aanbieders van cryptoactivadiensten maken op een prominente plaats op hun website informatie publiek beschikbaar over de belangrijkste negatieve effecten op het klimaat en andere milieugerelateerde negatieve effecten van het consensusmechanisme dat wordt gebruikt voor de uitgifte van elk cryptoactivum waarvoor zij diensten aanbieden. Die informatie kan worden verkregen uit de cryptoactivawitboeken.

6.   De ESMA ontwikkelt, in samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische reguleringsnormen betreffende de inhoud, methoden en presentatie van de in lid 5 bedoelde informatie over de duurzaamheidsindicatoren voor negatieve effecten op het klimaat en andere milieugerelateerde negatieve effecten.

Bij het ontwikkelen van de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen houdt de ESMA rekening met de verschillende soorten consensusmechanismen die worden gebruikt om transacties in cryptoactiva te valideren, hun stimuleringsstructuren, het gebruik van energie, hernieuwbare energie en natuurlijke hulpbronnen, de afvalproductie en de broeikasgasemissies. De ESMA actualiseert de technische reguleringsnormen in het licht van de regelgevende en technologische ontwikkelingen.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 67

Prudentiële vereisten

1.   Aanbieders van cryptoactivadiensten beschikken te allen tijde over prudentiële waarborgen die gelijk zijn aan ten minste het hogere bedrag van de volgende twee bedragen:

a)

het in bijlage IV vermelde bedrag aan permanente minimumkapitaalvereisten, afhankelijk van het type aangeboden cryptoactivadiensten;

b)

een kwart van de vaste kosten van het voorgaande jaar, jaarlijks te herzien.

2.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die sinds de datum waarop zij diensten zijn beginnen aan te bieden, nog geen jaar actief zijn, gebruiken, ten behoeve van de in lid 1, punt b), bedoelde berekening, de verwachte vaste kosten uit hun prognoses voor de eerste twaalf maanden dat zij diensten aanbieden, zoals die samen met hun vergunningsaanvraag zijn ingediend.

3.   Voor de toepassing van lid 1, punt b), berekenen de aanbieders van cryptoactivadiensten hun vaste kosten over het voorgaande jaar aan de hand van cijfers die resulteren uit het toepasselijke kader voor financiële verslaggeving, door de volgende bestanddelen in mindering te brengen op de totale kosten na winstuitkeringen aan aandeelhouders of leden in hun recentste gecontroleerde jaarrekeningen of, indien geen gecontroleerde jaarrekeningen beschikbaar zijn, in de door de nationale toezichthouders gevalideerde jaarrekeningen:

a)

personeelsbonussen en andere beloningen, voor zover deze bonussen en beloningen van de nettowinst van de aanbieders van cryptoactivadiensten in het desbetreffende jaar afhangen;

b)

winstdeelnemingen van personeelsleden, directeuren en vennoten;

c)

andere bestemmingen van de winst en andere variabele beloningen, voor zover deze volledig discretionair zijn;

d)

eenmalige kosten uit niet-reguliere activiteiten.

4.   De in lid 1 bedoelde prudentiële waarborgen nemen een van de volgende vormen of een combinatie daarvan aan:

a)

eigen vermogen, bestaande in tier 1-kernkapitaalbestanddelen en -instrumenten als bedoeld in de artikelen 26 tot en met 30 van Verordening (EU) nr. 575/2013 na alle aftrekkingen overeenkomstig artikel 36 van die verordening, doch zonder toepassing van de in de artikelen 46 en 48 van die verordening bedoelde vrijstellingsdrempels;

b)

een verzekeringspolis met dekking in alle gebieden van de Unie waar cryptoactivadiensten worden aangeboden, of een gelijksoortige waarborg.

5.   De in lid 4, punt b), bedoelde verzekeringspolis wordt openbaar gemaakt op de website van de aanbieder van cryptoactivadiensten en heeft ten minste de volgende kenmerken:

a)

de polis heeft een oorspronkelijke looptijd van ten minste één jaar;

b)

de polis heeft een opzegtermijn van ten minste 90 dagen;

c)

de polis is afgesloten bij een onderneming waaraan overeenkomstig het Unie- of nationaal recht een vergunning is verleend om verzekeringen te verstrekken;

d)

de polis is door een derde entiteit verstrekt.

6.   De in lid 4, punt b), bedoelde verzekeringspolis biedt dekking tegen, maar is niet beperkt tot het risico van al het volgende:

a)

verlies van documenten;

b)

verkeerde voorstellingen of misleidende verklaringen;

c)

handelingen, fouten of nalatigheden die resulteren in een schending van:

i)

wettelijke en bestuursrechtelijke verplichtingen;

ii)

de verplichting om ten aanzien van cliënten eerlijk, billijk en professioneel te handelen;

iii)

geheimhoudingsplichten;

d)

het nalaten om passende procedures ter voorkoming van belangenconflicten vast te stellen, toe te passen en in stand te houden;

e)

verliezen die voortvloeien uit een verstoring van de bedrijfsactiviteiten of systeemstoringen;

f)

indien van toepassing op het bedrijfsmodel, grove nalatigheid bij de bescherming van cryptoactiva en geldmiddelen van cliënten;

g)

de aansprakelijkheid van aanbieders van cryptoactivadiensten ten aanzien van cliënten overeenkomstig artikel 75, lid 8.

Artikel 68

Governanceregelingen

1.   Leden van het leidinggevende orgaan van aanbieders van cryptoactivadiensten hebben een voldoende goede reputatie en beschikken zowel individueel als collectief over de passende kennis, vaardigheden en ervaring om hun taken te kunnen uitvoeren. In het bijzonder mogen leden van het leidinggevende orgaan van aanbieders van cryptoactivadiensten niet veroordeeld zijn voor strafbare feiten die verband houden met het witwassen van geld, terrorismefinanciering of voor andere strafbare feiten die hun goede reputatie zouden aantasten. Zij tonen ook aan dat zij voldoende tijd aan de daadwerkelijke uitvoering van hun taken kunnen besteden.

2.   Aandeelhouders en leden die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming in aanbieders van cryptoactivadiensten hebben, hebben een voldoende goede reputatie en zijn met name niet veroordeeld voor strafbare feiten die verband houden met het witwassen van geld of terrorismefinanciering of voor andere strafbare feiten die hun goede reputatie zouden aantasten.

3.   Indien de invloed die wordt uitgeoefend door de aandeelhouders of leden die, direct of indirect, een gekwalificeerde deelneming in een aanbieder van cryptoactivadiensten hebben, naar verwachting nadelig zal zijn voor de gedegen en prudente bedrijfsvoering van die aanbieder van cryptoactivadiensten, nemen de bevoegde autoriteiten passende maatregelen om die risico’s het hoofd te bieden.

Dergelijke maatregelen kunnen betrekking hebben op het aanvragen van rechterlijke bevelen of het opleggen van sancties tegen directeuren en degenen die voor de bedrijfsvoering verantwoordelijk zijn, dan wel het schorsen van de uitoefening van de stemrechten die verbonden zijn aan de aandelen die worden gehouden door de aandeelhouders of leden die, direct of indirect, de gekwalificeerde deelnemingen hebben.

4.   Aanbieders van cryptoactivadiensten stellen beleidslijnen en procedures vast die voldoende effectief zijn om de naleving van deze verordening te garanderen.

5.   Aanbieders van cryptoactivadiensten hebben personeelsleden in dienst die over de kennis, vaardigheden en deskundigheid beschikken om de hun toevertrouwde taken uit te oefenen, rekening houdend met de omvang, de aard en het scala van aangeboden cryptoactivadiensten.

6.   Het leidinggevende orgaan van aanbieders van cryptoactivadiensten beoordeelt, en toetst periodiek, de effectiviteit van de beleidsregelingen en -procedures waarin is voorzien om aan de hoofdstukken 2 en 3 van deze titel te voldoen, en neemt passende maatregelen om eventuele tekortkomingen in dat opzicht weg te werken.

7.   Aanbieders van cryptoactivadiensten treffen alle redelijke maatregelen om te zorgen voor continuïteit en regelmatigheid bij het verrichten van hun cryptoactivadiensten. Te dien einde maken aanbieders van cryptoactivadiensten gebruik van passende en evenredige middelen en systemen, met inbegrip van weerbare en beveiligde ICT-systemen zoals vereist bij Verordening (EU) 2022/2554.

Aanbieders van cryptoactivadiensten stellen een bedrijfscontinuïteitsbeleid vast, dat zowel ICT-bedrijfscontinuïteitplannen als ICT response en noodherstelplannen bevat die zijn uitgewerkt op grond van de artikelen 11 en 12 van Verordening (EU) 2022/2554 en moeten ervoor zorgen dat, bij een onderbreking van hun ICT-systemen en procedures, essentiële gegevens en functies beschermd zijn en hun cryptoactivadiensten in stand worden gehouden of, indien dat niet mogelijk is, dat dergelijke gegevens en functies tijdig worden hersteld en de cryptoactivadiensten tijdig worden hervat.

8.   Aanbieders van cryptoactivadiensten beschikken over mechanismen, systemen en procedures zoals vereist bij Verordening (EU) 2022/2554, alsook over effectieve procedures en regelingen voor risicobeoordeling, om te voldoen aan de nationaalrechtelijke bepalingen tot omzetting van Richtlijn (EU) 2015/849. Zij monitoren en evalueren regelmatig de adequaatheid en doeltreffendheid van die mechanismen, systemen en procedures, rekening houdend met de omvang, de aard en het scala van aangeboden cryptoactivadiensten, en nemen passende maatregelen om eventuele tekortkomingen in dat verband weg te werken.

Aanbieders van cryptoactivadiensten beschikken over systemen en procedures om de beschikbaarheid, de authenticiteit, de integriteit en de vertrouwelijkheid van informatie te beschermen op grond van Verordening (EU) 2022/2554.

9.   Aanbieders van cryptoactivadiensten zorgen ervoor dat gegevens worden bijgehouden met betrekking tot alle door hen uitgevoerde cryptoactivadiensten, -activiteiten, -orders en -transacties. Die gegevensmoeten toereikend zijn om bevoegde autoriteiten in staat te stellen hun toezichthoudende verantwoordelijkheden te vervullen en handhavingsmaatregelen te nemen, en met name zich ervan te vergewissen of aanbieders van cryptoactivadiensten aan alle verplichtingen hebben voldaan, waaronder aan de verplichtingen die betrekking hebben op cliënten of potentiële cliënten en op de integriteit van de markt.

De gegevens die overeenkomstig de eerste alinea worden bijgehouden, worden op verzoek aan cliënten verstrekt en worden bewaard voor een periode van vijf jaar en, indien de bevoegde autoriteit daarom verzoekt voordat die vijf jaar zijn verstreken, voor een periode van maximaal zeven jaar.

10.   De ESMA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van:

a)

de maatregelen die zorgen voor de continuïteit en regelmatigheid van de uitvoering van de in lid 7 bedoelde cryptoactivadiensten;

b)

de bij te houden gegevens van alle in lid 9 bedoelde cryptoactivadiensten, -activiteiten, -orders en -transacties.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 69

Informatieverstrekking aan de bevoegde autoriteiten

Aanbieders van cryptoactivadiensten stellen hun bevoegde autoriteit onverwijld in kennis van alle wijzigingen in hun leidinggevende orgaan, alvorens door nieuwe leden activiteiten worden uitgeoefend, en verstrekken hun bevoegde autoriteit alle informatie die noodzakelijk is om de inachtneming van artikel 68 na te gaan.

Artikel 70

Bewaring van cryptoactiva en geldmiddelen van cliënten

1.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die aan cliënten toebehorende cryptoactiva of de toegangsmiddelen tot dergelijke cryptoactiva houden, treffen adequate regelingen om de eigendomsrechten van cliënten veilig te stellen, met name in het geval van de insolventie van de aanbieder van cryptoactivadiensten, en om te voorkomen dat cryptoactiva van cliënten voor hun eigen rekening worden gebruikt.

2.   Indien hun bedrijfsmodellen of de cryptoactivadiensten vereisen dat andere geldmiddelen van cliënten dan e-moneytokens worden aangehouden, beschikken aanbieders van cryptoactivadiensten over adequate regelingen om de eigendomsrechten van cliënten veilig te stellen en om te voorkomen dat geldmiddelen van cliënten voor hun eigen rekening worden gebruikt.

3.   Uiterlijk aan het einde van de werkdag volgend op de dag waarop andere geldmiddelen van cliënten dan e-moneytokens zijn ontvangen, storten aanbieders van cryptoactivadiensten die geldmiddelen van cliënten bij een kredietinstelling of een centrale bank.

Aanbieders van cryptoactivadiensten nemen alle noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat bij een kredietinstelling of een centrale bank aangehouden andere geldmiddelen van cliënten dan e-moneytokens worden aangehouden op een rekening die afzonderlijk identificeerbaar is van rekeningen die worden gebruikt om aan de aanbieders van cryptoactivadiensten toebehorende geldmiddelen aan te houden.

4.   Aanbieders van cryptoactivadiensten kunnen zelf, of via een derde, betalingsdiensten aanbieden met betrekking tot de door hen aangeboden cryptoactivadienst, op voorwaarde dat de aanbieder van cryptoactivadiensten zelf, of de derde, beschikt over een vergunning voor het aanbieden van die diensten op grond van Richtlijn (EU) 2015/2366.

Indien betalingsdiensten worden aangeboden, stellen aanbieders van cryptoactivadiensten hun cliënten in kennis van al het volgende:

a)

de aard en de voorwaarden van die diensten, met inbegrip van verwijzingen naar het toepasselijke nationale recht en de rechten van cliënten;

b)

of die diensten rechtstreeks door hen of door een derde worden verleend.

5.   De leden 2 en 3 van dit artikel zijn niet van toepassing op aanbieders van cryptoactivadiensten die instellingen voor elektronisch geld, betalingsinstellingen of kredietinstellingen zijn.

Artikel 71

Klachtenbehandelingsprocedure

1.   Aanbieders van cryptoactivadiensten zorgen voor het opzetten en in stand houden van doeltreffende en transparante procedures voor een snelle, eerlijke en consistente behandeling van klachten van cliënten en publiceren beschrijvingen van die procedures.

2.   Cliënten kunnen kosteloos klachten indienen bij aanbieders van cryptoactivadiensten.

3.   Aanbieders van cryptoactivadiensten stellen cliënten in kennis van de mogelijkheid om een klacht in te dienen. Aanbieders van cryptoactivadiensten stellen een template voor het indienen van klachten beschikbaar aan hun cliënten, en documenteren alle ontvangen klachten en alle in reactie daarop genomen maatregelen.

4.   Aanbieders van cryptoactivadiensten onderzoeken alle klachten tijdig en eerlijk en stellen hun cliënten binnen een redelijke termijn in kennis van de uitkomst van dergelijke onderzoeken.

5.   De ESMA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische reguleringsnormen om de voorwaarden, templates en procedures voor de behandeling van klachten nader te bepalen.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 72

Identificatie, voorkoming, beheer en openbaarmaking van belangenconflicten

1.   Aanbieders van cryptoactivadiensten implementeren en handhaven doeltreffende beleidslijnen en procedures, rekening houdend met de omvang, de aard en het scala van aangeboden cryptoactivadiensten, voor het identificeren, voorkomen, beheren en openbaar maken van belangenconflicten tussen

a)

henzelf en:

i)

hun aandeelhouders of leden;

ii)

personen die direct of indirect door zeggenschap verbonden zijn met de aanbieders van cryptoactivadiensten of hun aandeelhouders of leden;

iii)

leden van hun leidinggevend orgaan;

iv)

hun personeelsleden, of

v)

hun cliënten, of

b)

twee of meer cliënten wier wederzijdse belangen met elkaar in strijd zijn.

2.   Aanbieders van cryptoactivadiensten maken op een prominente plaats op hun website aan hun cliënten en potentiële cliënten de algemene aard en de bronnen van belangenconflicten als bedoeld in artikel 1 openbaar en de stappen die zijn ondernomen om ze te mitigeren.

3.   De in lid 2 bedoelde openbaarmaking vindt plaats in een elektronisch formaat en bevat voldoende details, rekening houdend met de aard van elke cliënt, zodat elke cliënt een weloverwogen beslissing kan nemen over de cryptoactivadienst in het kader waarvan de belangenconflicten ontstaan.

4.   Aanbieders van cryptoactivadiensten beoordelen ten minste eenmaal per jaar hun belangenconflictenbeleid en nemen alle nodige maatregelen om tekortkomingen in dat verband weg te werken.

5.   De ESMA ontwikkelt, in nauwe samenwerking met de EBA, ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van:

a)

de vereisten voor de in lid 1 bedoelde beleidslijnen en procedures, rekening houdend met de omvang, de aard en het scala van aangeboden cryptoactivadiensten;

b)

de details en methode voor de inhoud van de in lid 2 bedoelde openbaarmaking.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 73

Uitbesteding

1.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die diensten of activiteiten uitbesteden aan derden voor de uitvoering van operationele functies, nemen alle redelijke maatregelen om extra operationeel risico te vermijden. Zij blijven volledig verantwoordelijk voor de nakoming van al hun verplichtingen uit hoofde van deze titel en zorgen er te allen tijde voor dat aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

a)

uitbesteding heeft geen overdracht van verantwoordelijkheid van de aanbieders van cryptoactivadiensten tot gevolg;

b)

uitbesteding houdt geen verandering in van de verhoudingen tussen de aanbieders van cryptoactivadiensten en hun cliënten, noch van de verplichtingen van de aanbieders van cryptoactivadiensten ten aanzien van hun cliënten;

c)

uitbesteding houdt geen verandering in van de voorwaarden van de vergunning van de aanbieders van cryptoactivadiensten;

d)

bij de uitbesteding betrokken derden werken samen met de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst van de aanbieders van cryptoactivadiensten en de uitbesteding doet geen afbreuk aan de uitoefening van de toezichthoudende taken van bevoegde autoriteiten, met inbegrip van toegang ter plaatse om alle relevante informatie te verkrijgen die voor het vervullen van die taken nodig is;

e)

aanbieders van cryptoactivadiensten behouden de vereiste deskundigheid en middelen om de kwaliteit van de aangeboden diensten te evalueren, om op doeltreffende wijze op de uitbestede taken toezicht te houden en om de aan de uitbesteding verbonden risico’s op doorlopende basis te beheren;

f)

aanbieders van cryptoactivadiensten hebben directe toegang tot de relevante informatie over de uitbestede diensten;

g)

aanbieders van cryptoactivadiensten zorgen ervoor dat bij de uitbesteding betrokken derden voldoen aan de Unienormen inzake gegevensbescherming.

Voor de toepassing van punt g) van de eerste alinea zijn aanbieders van cryptoactivadiensten verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat de normen inzake gegevensbescherming worden uiteengezet in de in lid 3 bedoelde schriftelijke overeenkomsten.

2.   Aanbieders van cryptoactivadiensten beschikken over een uitbestedingsbeleid, met inbegrip van noodplannen en exitstrategieën, rekening houdend met de omvang, de aard en het scala van aangeboden cryptoactivadiensten.

3.   Aanbieders van cryptoactivadiensten definiëren in een schriftelijke overeenkomst hun rechten en verplichtingen, alsook die van de derden waaraan zij diensten of activiteiten uitbesteden. Uitbestedingsovereenkomsten geven aanbieders van cryptoactivadiensten het recht om die overeenkomsten te beëindigen.

4.   Aanbieders van cryptoactivadiensten en derden stellen, op verzoek, aan de bevoegde autoriteiten en andere relevante autoriteiten alle informatie beschikbaar die noodzakelijk is om die autoriteiten in staat te stellen na te gaan of de uitbestede activiteiten voldoen aan de vereisten van deze titel.

Artikel 74

Gecontroleerde afwikkeling van aanbieders van cryptoactivadiensten

Aanbieders van cryptoactivadiensten die de in de artikelen 75 tot en met 79 bedoelde diensten aanbieden, beschikken over een plan dat geschikt is om een gecontroleerde afwikkeling van hun activiteiten op grond van het toepasselijke nationale recht te ondersteunen, met inbegrip van de continuïteit of het herstel van kritieke activiteiten die door die aanbieders worden uitgevoerd. Uit dat plan blijkt het vermogen van de aanbieders van cryptoactivadiensten om een gecontroleerde afwikkeling uit te voeren zonder hun cliënten buitensporige economische schade te berokkenen.

HOOFDSTUK 3

Verplichtingen met betrekking tot specifieke cryptoactivadiensten

Artikel 75

Bewaring en beheer van cryptoactiva namens cliënten

1.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaan voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva, sluiten met hun cliënten een overeenkomst waarin hun taken en verantwoordelijkheden nader zijn bepaald. Een dergelijke overeenkomst bevat ten minste de volgende elementen:

a)

de identiteit van de partijen bij de overeenkomst;

b)

de aard van de aangeboden cryptoactivadienst en een beschrijving van die dienst;

c)

het bewaringsbeleid;

d)

de middelen voor de communicatie tussen de aanbieder van cryptoactivadiensten en de cliënt, waaronder het authenticatiesysteem van de cliënt;

e)

een beschrijving van de door de aanbieder van cryptoactivadiensten gebruikte beveiligingssystemen;

f)

de door de aanbieder van cryptoactivadiensten berekende vergoedingen, kosten en lasten;

g)

het toepasselijke recht.

2.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaan voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva, houden een register bij van de namens elke cliënt geopende posities die overeenstemmen met de rechten van elke cliënt op de cryptoactiva. In voorkomend geval leggen aanbieders van cryptoactivadiensten in dat register zo snel mogelijk alle bewegingen vast volgens de instructies van hun cliënten. In dergelijke gevallen zorgen hun interne procedures ervoor dat bewegingen die op de registratie van de cryptoactiva van invloed zijn, blijken uit een regelmatig in het positieregister van de cliënt geregistreerde transactie.

3.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaan voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva, stellen een bewaringsbeleid met interne regels en procedures vast dat de bewaring van of de controle over die cryptoactiva of de toegangsmiddelen tot die cryptoactiva moet garanderen.

Het in de eerste alinea bedoelde bewaringsbeleid beperkt het risico op verlies van cryptoactiva van cliënten of de aan die cryptoactiva verbonden rechten of de toegangsmiddelen tot die cryptoactiva door fraude, cyberdreigingen of nalatigheid tot een minimum.

Op verzoek wordt aan cliënten een samenvatting van het bewaringsbeleid in een elektronisch formaat beschikbaar gesteld.

4.   In voorkomend geval faciliteren aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaan voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva, de uitoefening van de aan de cryptoactiva verbonden rechten. Alle gebeurtenissen die rechten van een cliënt kunnen doen ontstaan of wijzigen, worden onmiddellijk vastgelegd in het positieregister van de cliënt.

Bij wijzigingen in de onderliggende distributed-ledger-technologie of andere gebeurtenissen die waarschijnlijk rechten van een cliënt tot stand zullen laten komen of die waarschijnlijk zullen veranderen, heeft de cliënt recht op nieuwe cryptoactiva of rechten op basis van en afhankelijk van de omvang van de posities van de cliënt op het tijdstip waarop die wijziging of gebeurtenis zich heeft voorgedaan, tenzij in een geldige overeenkomstig lid 1 voorafgaandelijk aan die wijziging of gebeurtenis ondertekende overeenkomst met de aanbieder van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaat voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva uitdrukkelijk anders is bepaald.

5.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaan voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva, verschaffen hun cliënten, ten minste om de drie maanden en op verzoek van de betrokken cliënt, een positieoverzicht van de op naam van die cliënten geboekte cryptoactiva. Dat positieoverzicht wordt in een elektronisch formaat meegedeeld. In het positieoverzicht worden de betrokken cryptoactiva vastgesteld, alsook hun saldo, hun waarde en de overdracht van cryptoactiva die in de betrokken periode heeft plaatsgevonden.

Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaan voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva, verschaffen hun cliënten zo spoedig mogelijk informatie over transacties met cryptoactiva die een reactie van die cliënten vereisen.

6.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaan voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva, zorgen ervoor dat zij over de nodige procedures beschikken om namens hun cliënten aangehouden cryptoactiva of toegangsmiddelen zo spoedig mogelijk aan die cliënten terug te geven.

7.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaan voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva, zonderen namens hun cliënten aangehouden cryptoactiva af van hun eigen cryptoactiva en zorgen ervoor dat de toegangsmiddelen tot de cryptoactiva van hun cliënten duidelijk als zodanig zijn aangemerkt. Zij zorgen ervoor dat de cryptoactiva van hun cliënten in de distributed ledger afzonderlijk van hun eigen cryptoactiva worden aangehouden.

De cryptoactiva die in bewaring worden gehouden, worden in het belang van de cliënten van de aanbieder van cryptoactivadiensten juridisch gescheiden van de boedel van de aanbieder van cryptoactivadiensten overeenkomstig het toepasselijke recht, zodat schuldeisers van de aanbieder van cryptoactivadiensten geen aanspraak kunnen maken op cryptoactiva die door de aanbieder van cryptoactivadiensten in bewaring worden gehouden, met name in geval van insolventie.

De aanbieder van cryptoactivadiensten zorgt ervoor dat de in bewaring gehouden cryptoactiva operationeel gescheiden zijn van de boedel van de aanbieder van cryptoactivadiensten.

8.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaan voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva, zijn ten aanzien van hun cliënten aansprakelijk voor het verlies van cryptoactiva of van de toegangsmiddelen tot de cryptoactiva als gevolg van een aan hen toerekenbaar incident. De aansprakelijkheid van de aanbieder van cryptoactivadiensten bedraagt maximaal de marktwaarde van het verloren gegane cryptoactivum op het tijdstip dat het verloren is gegaan.

Incidenten die niet toerekenbaar zijn aan de aanbieder van cryptoactivadiensten omvatten alle gebeurtenissen in verband waarmee de aanbieder van cryptoactivadiensten aantoont dat zij zich onafhankelijk van de verlening van de betrokken dienst of onafhankelijk van de exploitatie door de aanbieder van cryptoactivadiensten hebben voorgedaan, zoals problemen die inherent zijn aan de exploitatie van de distributed ledger waarover de aanbieder van cryptoactivadiensten geen zeggenschap heeft.

9.   Indien aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaan voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva, gebruikmaken van andere aanbieders van cryptoactivadiensten die deze dienst aanbieden, maken zij enkel gebruik van aanbieders van cryptoactivadiensten die op grond van artikel 59 over een vergunning beschikken.

Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten instaan voor de bewaring en het beheer van cryptoactiva en gebruikmaken van andere aanbieders van cryptoactivadiensten die deze dienst aanbieden, stellen hun cliënten daarvan in kennis.

Artikel 76

Exploitatie van een cryptoactivahandelsplatform

1.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, stellen voor de exploitatie van het handelsplatform duidelijke en transparante regels vast, handhaven deze regels en voeren deze uit. In die exploitatieregels worden ten minste:

a)

de goedkeuringsprocedures vastgesteld, met inbegrip van vereisten ten aanzien van het cliëntonderzoek die in verhouding staan tot het risico op het witwassen van geld of terrorismefinanciering dat de aanvrager volgens Richtlijn (EU) 2015/849 met zich meebrengt, die worden toegepast voordat cryptoactiva tot het handelsplatform worden toegelaten;

b)

eventuele uitsluitingscategorieën bepaald wat betreft de typen cryptoactiva die niet tot de handel worden toegelaten;

c)

de beleidslijnen, de procedures en de hoogte van eventuele vergoedingen vastgesteld voor de toelating tot de handel;

d)

objectieve, niet-discriminerende regels en evenredige criteria voor de deelname aan handelsactiviteiten bepaald, die een eerlijke en open toegang tot het handelsplatform bevorderen voor cliënten die bereid zijn te handelen;

e)

niet-discretionaire regels en procedures bepaald die ervoor moeten zorgen dat er eerlijk en ordelijk wordt gehandeld, alsook objectieve criteria voor de efficiënte uitvoering van orders;

f)

voorwaarden voor cryptoactiva bepaald om voor handel beschikbaar te blijven, met inbegrip van drempelwaarden inzake liquiditeit en voorwaarden inzake periodieke openbaarmaking;

g)

voorwaarden bepaald waaronder de handel in cryptoactiva kan worden geschorst;

h)

procedures vastgesteld die moeten zorgen voor een efficiënte afwikkeling van zowel cryptoactiva als geldmiddelen.

Voor de toepassing van punt a) van de eerste alinea wordt in de exploitatieregels duidelijk gesteld dat een cryptoactivum niet tot de handel mag worden toegelaten indien geen dienovereenkomstig cryptoactivawitboek is gepubliceerd in de uit hoofde van deze verordening vereiste gevallen

2.   Voordat een cryptoactivum tot de handel wordt toegelaten, zorgen aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren ervoor dat het cryptoactivum aan de exploitatieregels van het handelsplatform voldoet en beoordelen zij de geschiktheid van het betrokken cryptoactivum. Bij de beoordeling van de geschiktheid van een cryptoactivum evalueren de aanbieders van cryptoactivadiensten die een handelsplatform exploiteren met name de betrouwbaarheid van de gebruikte technische oplossingen en het mogelijke verband met illegale of frauduleuze activiteiten, rekening houdend met de ervaring, het trackrecord en de reputatie van de uitgever van die cryptoactiva en zijn ontwikkelingsteam. De aanbieder van cryptoactivadiensten die een handelsplatform exploiteert, beoordeelt ook de geschiktheid van andere cryptoactiva dan de in artikel 4, lid 3, eerste alinea, punten a) tot en met d), bedoelde activagerelateerde tokens of e-moneytokens.

3.   De exploitatieregels van het cryptoactivahandelsplatform beletten dat cryptoactiva met een ingebouwde anonimiseringsfunctie tot de handel worden toegelaten, tenzij de houders van die cryptoactiva en hun transactiegeschiedenis door de aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, kunnen worden geïdentificeerd.

4.   De in lid 1 bedoelde exploitatieregels worden opgesteld in een officiële taal van de lidstaat van herkomst of in een taal die gangbaar is in de internationale financiële wereld.

Indien de exploitatie van een cryptoactivahandelsplatform in een andere lidstaat wordt aangeboden, worden de in lid 1 bedoelde exploitatieregels opgesteld in een officiële taal van de lidstaat van herkomst of in een taal die gangbaar is in de internationale financiële wereld

5.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, handelen niet voor eigen rekening op het door hen geëxploiteerde cryptoactivahandelsplatform, onder meer wanneer zij omwisseling van cryptoactiva voor geldmiddelen of andere cryptoactiva aanbieden.

6.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, mogen enkel gebruikmaken van matched principal trading indien de cliënt met dat proces heeft ingestemd. Aanbieders van cryptoactivadiensten verstrekken de bevoegde autoriteit informatie over hun gebruik van matched principal trading. De bevoegde autoriteit monitort het gebruik van matched principal trading door aanbieders van cryptoactivadiensten en zorgt ervoor dat hun gebruik van matched principal trading valt onder de definitie van dergelijke handel en niet leidt tot belangenconflicten tussen aanbieders van cryptoactivadiensten en hun cliënten.

7.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, beschikken over doeltreffende systemen, procedures en regelingen die ervoor moeten zorgen dat hun handelssystemen:

a)

veerkrachtig zijn;

b)

voldoende capaciteit hebben om volumepieken in orders en orderberichten op te vangen;

c)

in staat zijn te zorgen voor een ordelijk verloop van de handel onder zeer gespannen marktomstandigheden;

d)

orders kunnen verwerpen die vooraf bepaalde volume- en koersdrempels overschrijden of die duidelijk foutief zijn;

e)

volledig zijn getest om zeker te zijn dat aan de voorwaarden van de punten a) tot en met d) wordt voldaan;

f)

onderworpen zijn aan doeltreffende bedrijfscontinuïteitsregelingen, om te zorgen voor de continuïteit van de dienstverlening bij storingen van het handelssysteem;

g)

in staat zijn om marktmisbruik te voorkomen of op te sporen;

h)

voldoende robuust zijn om misbruik ervan met het oog op het witwassen van geld of terrorismefinanciering te voorkomen.

8.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, stellen hun bevoegde autoriteit ervan in kennis wanneer zij gevallen van marktmisbruik op of via hun handelssystemen of pogingen daartoe vaststellen.

9.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, maken bied- en laatkoersen en de omvang van de markt tegen die koersen die voor cryptoactiva worden opgegeven, via hun handelsplatforms openbaar. De betrokken aanbieders van cryptoactivadiensten stellen die informatie doorlopend tijdens de handelstijden aan het publiek beschikbaar.

10.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, maken de koers, het volume en het tijdstip van de transacties die in op hun handelsplatforms verhandelde cryptoactiva zijn uitgevoerd, bekend. Zij stellen die nadere gegevens voor al die transacties aan het publiek beschikbaar binnen een tijdsspanne die real time zo dicht mogelijk benadert als technisch haalbaar is.

11.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, stellen de overeenkomstig de leden 9 en 10 bekendgemaakte informatie tegen redelijke commerciële voorwaarden aan het publiek beschikbaar en zorgen voor niet-discriminerende toegang tot die informatie. Die informatie wordt 15 minuten na de bekendmaking ervan kosteloos beschikbaar gesteld in een machineleesbaar formaat en blijft gedurende ten minste twee jaar openbaar.

12.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, starten de definitieve afwikkeling van een transactie in cryptoactiva in de distributed ledger binnen 24 uur vanaf het moment dat de transactie op het handelsplatform is uitgevoerd of, in geval van buiten de distributed ledger afgewikkelde transacties, uiterlijk op het eind van de dag.

13.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, zorgen ervoor dat hun vergoedingsstructuren transparant, billijk en niet-discriminerend zijn en geen prikkels creëren om orders te plaatsen, te wijzigen of te annuleren of om transacties uit te voeren op een manier die bijdraagt tot ongecontroleerde handelsomstandigheden of marktmisbruik als bedoeld in titel VI.

14.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, houden middelen aan en beschikken over back-upvoorzieningen die hen in staat stellen te allen tijde verslag uit te brengen aan hun bevoegde autoriteit.

15.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die een cryptoactivahandelsplatform exploiteren, houden ten minste vijf jaar de relevante gegevens die verband houden met alle via hun systemen geadverteerde cryptoactivaorders ter beschikking van de bevoegde autoriteit, of verlenen de bevoegde autoriteit toegang tot het orderboek, zodat de bevoegde autoriteit toezicht de handelsactiviteit kan monitoren. Die relevante gegevens omvatten de kenmerken van de order, waaronder de kenmerken die de order koppelen aan de uit de order voortvloeiende uitgevoerde transacties.

16.   De ESMA ontwikkelt ontwerpen van technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van:

a)

de wijze waarop transparantiegegevens, met inbegrip van de mate van uitsplitsing van de in de leden 1, 9 en 10 bedoelde aan het publiek beschikbaar te stellen gegevens, moeten worden aangeboden;

b)

de inhoud en het formaat van de overeenkomstig lid 15 bij te houden orderboekgegevens.

De ESMA dient de in de eerste alinea bedoelde ontwerpen van technische reguleringsnormen uiterlijk op 30 juni 2024 in bij de Commissie.

Aan de Commissie wordt de bevoegdheid gedelegeerd om deze verordening aan te vullen door de in de eerste alinea van dit lid bedoelde technische reguleringsnormen vast te stellen overeenkomstig de artikelen 10 tot en met 14 van Verordening (EU) nr. 1095/2010.

Artikel 77

Omwisseling van cryptoactiva voor geldmiddelen of andere cryptoactiva

1.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die cryptoactiva omwisselen voor geldmiddelen of andere cryptoactiva, stellen een niet-discriminerend commercieel beleid vast waarin met name het type cliënten met wie zij akkoord gaan te handelen en de voorwaarden waaraan dergelijke cliënten moeten voldoen, worden vermeld.

2.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die cryptoactiva omwisselen voor geldmiddelen of andere cryptoactiva, maken ofwel de koers van de cryptoactiva ofwel een methode ter bepaling van de vaste koers van de cryptoactiva waarvan zij de omwisseling voor geldmiddelen of andere cryptoactiva voorstellen openbaar, alsmede eventuele door die aanbieders van cryptoactivadiensten vastgestelde toepasselijke limieten ten aanzien van de om te wisselen cryptoactiva.

3.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die cryptoactiva omwisselen voor geldmiddelen of andere cryptoactiva, voeren de orders van cliënten uit tegen de koersen zoals die worden weergegeven op het moment dat de omwisselingsorder definitief is. Aanbieders van cryptoactivadiensten stellen hun cliënten in kennis van de voorwaarden waaronder hun order als definitief wordt beschouwd.

4.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die cryptoactiva omwisselen voor geldmiddelen of andere cryptoactiva, publiceren informatie over de door hen afgesloten transacties, zoals transactievolumes en koersen.

Artikel 78

Uitvoering van cryptoactivaorders namens cliënten

1.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten cryptoactivaorders uitvoeren, nemen alle noodzakelijke maatregelen om, bij de uitvoering van orders, het best mogelijke resultaat voor hun cliënten te behalen, rekening houdend met de factoren van koers, kosten, snelheid, waarschijnlijkheid van uitvoering en afwikkeling, omvang, aard, voorwaarden voor de bewaring van de cryptoactiva, of andere zaken die relevant zijn voor de uitvoering van orders.

Niettegenstaande de eerste alinea zijn aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten cryptoactivaorders uitvoeren niet verplicht de in de eerste alinea bedoelde noodzakelijke maatregelen te nemen in gevallen waarin zij cryptoactivaorders volgens specifieke instructies van hun cliënten uitvoeren.

2.   Teneinde te zorgen voor de naleving van lid 1 stellen aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten cryptoactivaorders uitvoeren doeltreffende regelingen voor uitvoering vast en passen zij die toe. Meer bepaald gaan zij over tot de vaststelling en toepassing van een orderuitvoeringsbeleid waarmee zij kunnen voldoen aan lid 1. Dit orderuitvoeringsbeleid voorziet onder andere in de onmiddellijke, billijke en vlotte uitvoering van orders van cliënten en voorkomt dat personeelsleden van aanbieders van cryptoactivadiensten informatie over orders van cliënten misbruiken.

3.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten cryptoactivaorders uitvoeren, verstrekken hun cliënten passende en heldere informatie over hun in lid 2 bedoelde orderuitvoeringsbeleid en significante wijzigingen daarvan. In die informatie wordt duidelijk, voldoende nauwkeurig en op een voor cliënten gemakkelijk te begrijpen wijze uitgelegd hoe orders van cliënten door aanbieders van cryptoactivadiensten moeten worden uitgevoerd. Aanbieders van cryptoactivadiensten verkrijgen van elke cliënt voorafgaande toestemming met betrekking tot het orderuitvoeringsbeleid.

4.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten cryptoactivaorders uitvoeren, tonen op verzoek aan hun cliënten aan dat zij hun orders overeenkomstig hun orderuitvoeringsbeleid hebben uitgevoerd en kunnen op verzoek van de bevoegde autoriteit aan de bevoegde autoriteit aantonen dat zij dit artikel in acht nemen.

5.   Indien het orderuitvoeringsbeleid voorziet in de mogelijkheid om orders van cliënten buiten een handelsplatform uit te voeren, stellen aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten cryptoactivaorders uitvoeren hun cliënten in kennis van die mogelijkheid en verkrijgen zij, alvorens hun orders buiten een handelsplatform uit te voeren, in de vorm van een algemene overeenkomst dan wel voor afzonderlijke transacties uitdrukkelijke en voorafgaande toestemming van hun cliënten.

6.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten cryptoactivaorders uitvoeren monitoren de doeltreffendheid van hun regelingen en orderuitvoeringsbeleid om eventuele tekortkomingen in dat verband vast te stellen en, in voorkomend geval, te corrigeren. Zij gaan met name regelmatig na of de in het orderuitvoeringsbeleid opgenomen plaatsen van uitvoering tot het best mogelijke resultaat voor cliënten leiden dan wel of zij hun orderuitvoeringsregelingen moeten wijzigen. Aanbieders van cryptoactivadiensten die namens cliënten cryptoactivaorders uitvoeren, stellen cliënten met wie zij een doorlopende cliëntenrelatie hebben in kennis van wezenlijke wijzigingen van hun orderuitvoeringsregelingen en -uitvoeringsbeleid.

Artikel 79

Plaatsing van cryptoactiva

1.   Aanbieders van cryptoactivadiensten die cryptoactiva plaatsen, delen aan de aanbieder, de persoon die verzoekt om toelating tot de handel of een aan namens hen handelende derde de volgende informatie mee voordat zij met hen een overeenkomst aangaan:

a)

het type plaatsing dat wordt overwogen, met inbegrip van de vraag of