SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)
31 ta’ Mejju 2018 ( *1 )
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Direttiva 2002/92/KE — Kamp ta’ applikazzjoni — Kunċett ta’ ‘medjazzjoni fl-assigurazzjoni’ — Direttiva 2004/39/KE — Kamp ta’ applikazzjoni — Kunċett ta’ ‘parir dwar l-investiment’ — Pariri mogħtija waqt il-medjazzjoni fl-assigurazzjoni u li jikkonċernaw investiment ta’ kapital fil-kuntest ta’ assigurazzjoni tal-ħajja fuq il-kapital — Klassifikazzjoni tal-attività ta’ intermedjarju ta’ assigurazzjoni fl-assenza tal-intenzjoni tiegħu li jikkonkludi kuntratt ta’ assigurazzjoni effettiv”
Fil-Kawża C-542/16,
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Högsta domstolen (il-Qorti Suprema, l-Isvezja), permezz ta’ deċiżjoni tat-18 ta’ Ottubru 2016, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-26 ta’ Ottubru 2016, fil-proċedura
Länsförsäkringar Sak Försäkringsaktiebolag
vs
Dödsboet efter Ingvar Mattsson,
u
Jan-Erik Strobel et,
Lisa Bergström et,
Ann-Christin Jönsson et,
Daniel Röme et,
vs
Länsförsäkringar Sak Försäkringsaktiebolag,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),
komposta minn T. von Danwitz, President tal-Awla, C. Vajda (Relatur), E. Juhász, K. Jürimäe u C. Lycourgos, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: M. Campos Sánchez-Bordona
Reġistratur: R. Schiano, Amministratur,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-14 ta’ Settembru 2017,
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:
– |
għal Länsförsäkringar Sak Försäkringsaktiebolag, minn P. Sjödin u K. Blomkvist, advokater, kif ukoll minn A. Martin, C. Waering u P. Öhrn, juristes, |
– |
għal J.-E. Strobel et, minn J. Larsson, advokat, |
– |
għal L. Bergstöm et, minn L. Bengtsson, A. Elison u C. Kronström, advokater, |
– |
għal A.-Ch. Jönsson et, minn H. Asklund, advokat, |
– |
għal D. Röme et, minn T. Eliasson, advokat, |
– |
għal Gvern Svediż, minn H. Shev, C. Meyer-Seitz u A. Falk kif ukoll minn L. Swedenborg u F. Bergius, bħala aġenti, |
– |
għall-Gvern Ċek, minn M. Smolek, O. Serdula u J. Vláčil, bħala aġenti, |
– |
għall-Kummissjoni Ewropea, minn K.-Ph. Wojcik u K. Simonsson, bħala aġenti, |
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-21 ta’ Novembru 2017,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-Direttiva 2002/92/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta’ Diċembru 2002 dwar il-medjazzjoni fl-assigurazzjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 4, p. 330). |
2 |
Din it-talba ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ tilwima li tikkonsisti f’żewġ kawżi, minn naħa, bejn Länsförsäkringar Sak Försäkringsaktiebolag (iktar ’il quddiem “Länsförsäkringar”) u Dödsboet efter Ingvar Mattsson (suċċessjoni ta’ Ingvar Mattsson) u, min-naħa l-oħra, bejn Jan-Erik Strobel et, Lisa Bergstöm et, Ann-Christin Jönsson et, kif ukoll Daniel Röme et (iktar ’il quddiem, flimkien, “Strobel et”) u Länsförsäkringar, dwar it-telf ta’ somom investiti fi prodotti fil-kuntest ta’ assigurazzjoni kapitali sottoskritti minn kumpaniji ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni li kien jagħmel polza ta’ assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili ma’ Länsförsäkringar. (iktar ’il quddiem, flimkien, “Strobel et”) u Länsförsäkringar, fir-rigward tat-telf ta’ ammonti investiti fi prodotti fil-kuntest ta’ assigurazzjonijiet tal-ħajja fuq il-kapital sottoskritti ma’ kumpanniji ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni li, min-naħa tagħhom, kienu ssottoskrivew assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili ma’ Länsförsäkringar. |
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
Id-Direttiva 2002/92
3 |
Il-premessi 8, 9 u 17 tad-Direttiva 2002/92 jistabbilixxu:
[…]
|
4 |
L-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”, jipprevedi: “Din id-Direttiva tippreskrivi r-regoli għall-bidu u l-insegwiment ta’ l-attivitajiet ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni u riassigurazzjoni minn persuni naturali jew ġuridiċi li huma stabbiliti fi Stat Membru jew li jixtiequ li jkunu stabbiliti hemmhekk.” |
5 |
L-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprovdi: “Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva: […]
[…]
[…]” |
6 |
Skont l-Artikolu 4(3) u (4) tal-istess direttiva: “3. L-intermedjarji ta’ assigurazzjoni u riassigurazzjoni għandhom ikollhom assigurazzjoni ta’ indemnità professjonali li tkorpi t-territorju kollu tal-Komunità jew xi garanzija oħra komparabbli kontra responsabbiltà li tirriżulta minn negliġenza professjonali, tal-anqas għal EUR 1000000 applikabbli għal kull talba u aggregat ta’ EUR 1500000 fis-sena għat-talbiet kollha, sakemm dik l-assigurazzjoni jew garanzija komparabbli tkun ġia provduta minn impriża ta’ assigurazzjoni, impriża ta’ riassigurazzjoni jew impriża oħra li għan-nom tagħha l-intermedjarju ta’ assigurazzjoni jew riassigurazzjoni jkollu s-setgħa li jaġixxi jew dik l-impriża tkun assumiet ir-responsabbiltà sħiħa għall-azzjonijiet ta’ l-intermedjarju. 4. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jipproteġu l-klijenti kontra l-inabilità ta’ intermedjarju ta’ assigurazzjoni li jittrasferixxi l-premium ta’ impriża ta’ assigurazzjoni jew li jittrasferixxi l-ammont ta’ talba jew jirritorna l-premium lill-persuna assigurata. […]” |
7 |
L-Artikolu 12 tad-Direttiva 2002/92, intitolat “Informazzjoni provduta minn intermedjarju ta’ assigurazzjoni”, jipprovdi fil-paragrafi 2 u 3 tiegħu: “2. Meta l-intermedjarju ta’ assigurazzjoni jinforma lill-klijent li jagħti l-parir tiegħu fuq il-bażi ta’ analiżi ġust, huwa obbligat li jagħti l-parir fuq il-bażi ta’ analiżi ta’ numru kbir biżżejjed ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni disponibbli fis-suq, biex ikun permess lilu li jagħmel rakkomandazzjoni, skond il-kriterji professjonali, fir-rigward ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni li tkun adegwata biex tilħaq il-ħtiġiet tal-klijent. 3. Qabel il-konklużjoni ta’ xi kuntratt speċifiku, l-intermedjarju ta’ assigurazzjoni għandu ta’ l-anqas jispeċifika, b’mod partikolari fuq il-bażi ta’ informazzjoni provduta mill-klijent, it-talbiet u l-ħtiġiet ta’ dak il-klijent kif ukoll ir-raġunijiet sodi għal xi parir mogħti lill-klijent dwar prodott partikolari ta’ assigurazzjoni. Dawn id-dettalji għandhom jiġu modulati skond il-komplessità tal-kuntratt ta’ assigurazzjoni li jkun ġie propost.” |
Id-Direttiva 2004/39/KE
8 |
L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2004/39/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ April 2004 dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 85/611/KEE u 93/6/KEE u d-Direttiva 2000/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 93/22/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 263), jipprovdi: “Din id-Direttiva għandha tapplika għad-ditti ta’ l-investiment u s-swieq irregolati.” |
9 |
L-Artikolu 2(1) ta’ din id-direttiva jipprovdi: “Din id-Direttiva ma għandhiex tapplika għal: […]
[…]
[…]” |
10 |
L-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva jinkludi d-definizzjonijiet segwenti: “Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id- definizzjonijiet li ġejjin:
[…]
[…]
[…]” |
11 |
Fost is-servizzi u l-attivitajiet ta’ investiment elenkati fit-Taqsima A tal-Anness I ta’ din l-istess direttiva hemm, fil-punt 5 ta’ din it-taqsima, il-konsulenza dwar l-investiment. |
12 |
L-Artikolu 19 tad-Direttiva 2004/39, intitolat “Regoli ta’ kondotta għall-provvista ta’ servizzi ta’ investiment lil klijenti”, jipprovdi, fil-paragrafu 9 tiegħu: “Fil-każijiet meta servizz ta’ investiment jiġi offrut bħala parti minn prodott finanzjarju li jkun diġà bla ħsara għal dispożizzjonijiet oħra tal-leġislazzjoni Komunitarja jew ta’ l-i standards komuni Ewropej li jkollhom x’jaqsmu ma’ istituzzjonijiet tal-kreditu u krediti tal-konsumaturi rigward l-istima tar-riskju tal-klijenti u/jew ħtiġijiet tat-tagħrif, dan is-servizz ma għandux ikun bla ħsara b’mod addizzjonali għall-obbligi ddikjarati f’dan l-Artikolu.” |
Id-Direttiva 2014/65/UE
13 |
Il-premessa 87 tad-Direttiva 2014/65/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Mejju 2014 dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji u li temenda d-Direttiva 2002/92/KE u d-Direttiva 2011/61/UE (ĠU 2014, L 173, p. 349), tipprovdi: “Investimenti li jinvolvu kuntratti ta’ assigurazzjoni ta’ spiss ikunu disponibbli għall-klijenti bħala alternattivi jew sostituti potenzjali għal strumenti finanzjarji suġġetti għal din id-Direttiva. Biex tingħata protezzjoni konsistenti lill-klijenti mhux professjonali u jkunu żgurati kundizzjonijiet ugwali bejn prodotti simili, hu importanti li prodotti ta’ investiment abbażi ta’ assigurazzjoni jkunu suġġetti għal rekwiżiti xierqa. Minkejja li r-rekwiżiti tal-protezzjoni tal-investitur f’din id-Direttiva għandhom għalhekk ikunu applikati b’mod ugwali għal dawk l-investimenti miġbura f’kuntratti ta’ assigurazzjoni, l-istrutturi tas-suq differenti tagħhom u l-karatteristiċi tal-prodott jagħmluha aktar xierqa li jkunu stabbiliti rekwiżiti dettaljati fir-reviżjoni li għaddejja tad-Direttiva 2002/92/KE aktar milli jkunu stabbiliti f’din id-Direttiva. Liġi futura tal-Unjoni li tirregola l-attivitajiet tal-intermedjarji tal-assigurazzjoni u tal-impriżi tal-assigurazzjoni għandhom għalhekk jiżguraw b’mod xieraq approċċ regolatorju konsistenti dwar id-distribuzzjoni ta’ prodotti finanzjarji differenti li jissodisfaw ħtiġijiet simili tal-investitur u għalhekk iqajmu sfidi kumparabbli dwar il-protezzjoni tal-investitur. [...] Dawk ir-rekwiżiti ġodda għal prodotti ta’ investiment abbażi ta’ assigurazzjoni għandhom ikunu stipulati fid-Direttiva 2002/92/KE.” |
14 |
L-Artikolu 91 tad-Direttiva 2014/65 jinkludi emendi għad-Direttiva 2002/92. It-tieni paragrafu tal-punt 3 tal-Artikolu 2 ta’ din l-aħħar direttiva huwa ssostitwit bit-test li ġej: “Bl-eċċezzjoni tal-Kapitolu IIIA ta’ din id-Direttiva, dawk l-attivitajiet, meta jitwettqu minn impriża ta’ assigurazzjoni jew impjegat ta’ impriża ta’ assigurazzjoni li jkun qed jaġixxi taħt ir-responsabbiltà tal-impriża ta’ assigurazzjoni m’għandhomx jitqiesu li jkunu medjazzjoni tal-assigurazzjoni jew distribuzzjoni ta’ assigurazzjoni.” |
15 |
Fl-imsemmi Artikolu 2 jiżdied il-punt 13 li jiddefinixxi l-kunċett ta’ “prodott ta’ investiment abbażi ta’ assigurazzjoni” bħala “prodott ta’ assigurazzjoni li joffri valur fil-maturità jew valur ta’ ċessjoni u meta dak il-valur ta’ ċessjoni ikunu kompletament jew parzjalment esposti, direttament jew indirettament, għall-fluttwazzjonijiet tas-suq”, bla ħsara għal ċerti eċċezzjonijiet. |
16 |
Il-Kapitolu IIIa, intitolat “Rekwiżiti addizzjonali għall-protezzjoni tal-konsumatur fir-rigward tal-prodotti ta’ investiment abbażi ta’ assigurazzjoni”, huwa inkluż fid-Direttiva 2002/92. Skont l-Artikolu 13a ta’ dan il-kapitolu, intitolat “Kamp ta’ applikazzjoni”: “Soġġett għall-eċċezzjoni fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 2(3), dan il-Kapitolu jistipula rekwiżiti addizzjonali rigward l-attivitajiet ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni u għall-bejgħ dirett imwettaq mill-impriżi ta’ assigurazzjoni meta jitwettqu fir-rigward tal-bejgħ ta’ prodotti ta’ investiment abbażi ta’ assigurazzjoni. Ir-riferiment għal dawk l-attivitajiet għandu jkun ta’ attivitajiet għad-distribuzzjoni ta’ assigurazzjoni.” |
Id-dritt Svediż
17 |
Skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 1 tal-Kapitolu 1 ta’ lagen (2005:405) om försäkringsförmedling (il-Liġi (2005:405) dwar il-Medjazzjoni fl-Assigurazzjoni, iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Medjazzjoni fl-Assigurazzjoni”): “Il-medjazzjoni fl-assigurazzjoni tfisser kwalunkwe attività eżerċitata professjonalment li tikkonsisti fi:
|
18 |
Skont l-Artikolu 1 tal-Kapitolu 2 ta’ din il-liġi, l-attività ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni tista’, bla ħsara għal ċerti eċċezzjonijiet, tiġi eżerċitata biss wara li tkun inkisbet l-awtorizzazzjoni tal-Awtorità għas-Sorveljanza Finanzjarja. Tali awtorizzazzjoni hija suġġetta għal ċerti kundizzjonijiet. Mill-punt 4 tal-Artikolu 5 u mill-punt 2 tal-Artikolu 6 ta’ dan il-kapitolu jirriżulta li waħda minn dawn il-kundizzjonijiet hija li l-assigurazzjoni tkun ġiet sottoskritta sabiex tkopri r-responsabbiltà tal-intermedjarju tal-assigurazzjoni li jikkawża dannu billi jonqos milli jwettaq l-obbligi tiegħu. |
19 |
L-Artikolu 4 tal-Kapitolu 5 tal-Att dwar il-Medjazzjoni fl-Assigurazzjoni tipprovdi li l-intermedjarju tal-assigurazzjoni għandu jadatta il-pariri tiegħu għax-xewqat u għall-bżonnijiet tal-klijent, u jirrakkomanda soluzzjonijiet xierqa lil dan tal-aħħar. Meta l-klijent ikun persuna fiżika bi skopijiet prinċipalment mhux kummerċjali, l-intermedjarju għandu wkoll jagħtiha parir ma tiħux miżuri li ma jistgħux jitqiesu bħala xierqa fid-dawl tal-bżonnijiet tagħha, tas-sitwazzjoni finanzjarja tagħha jew ta’ ċirkustanzi oħra. |
20 |
Skont l-Artikolu 7 tal-Kapitolu 5 ta’ din il-liġi, l-intermedjarju tal-assigurazzjoni li, intenzjonalment jew b’negliġenza, jonqos milli jwettaq l-obbligi tiegħu taħt l-imsemmi Artikolu 4 huwa obbligat jagħmel tajjeb għad-dannu purament finanzjarju li l-klijent ikun b’mod partikolari ġarrab b’konsegwenza ta’ dan. |
It-tilwima fil-kawża prinċipali u d-domandi preliminari
Il-kawża Strobel et vs Länsförsäkringar
21 |
Connecta Fond och försäkring AB (iktar ’il quddiem “Connecta”), kumpannija tal-assigurazzjoni rreġistrata, operat prinċipalment matul is-snin 2004 sa 2010, wara li kisbet l-awtorizzazzjoni mill-Awtorità għas-Sorveljanza Finanzjarja. Hija kienet ssottoskriviet assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili ma’ Länsförsäkringar, kif preskritta mil-Liġi dwar il-Medjazzjoni fl-Assigurazzjoni. |
22 |
Matul is-snin, diversi persuni ttrasferixxew somom ta’ flus lil Connecta sabiex jinvestuhom fi “prodotti tal-bonds korporattivi ta’ Connecta” li kellhom ikunu marbuta ma’ assigurazzjoni tal-ħajja fuq il-kapital. Bħala korrispettiv, huma rċevew ċerti dokumenti mingħand Connecta. Madankollu, sussegwentement irriżulta li kien hemm miżapproprjazzjoni tal-ammonti inkwistjoni mid-Direttur Ġenerali ta’ Connecta. Dan ġie rrapportat lill-pulizija u l-awtorizzazzjoni mogħtija lil Connecta ġiet irtirata. Id-Direttur Ġenerali miet f’Novembru 2010. Il-patrimonju tiegħu u Connecta ġew iddikjarati insolventi f’Diċembru 2010. Matul is-snin 2004 sa 2010, Connecta kienet ukoll eżerċitat attività ġenwina ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni. |
23 |
Strobel et, li għalhekk tilfu somom ta’ flus, ressqu kawża kontra Länsförsäkringar u talbu kumpens abbażi tal-assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili sottoskritta minn Connecta, minħabba li din tal-aħħar kellha obbligu ta’ kumpens fis-sens tal-Artikolu 7 tal-Kapitolu 5 tal-Liġi dwar il-Medjazzjoni fl-Assigurazzjoni. Huma sostnew li kienu taw istruzzjonijiet lil din tal-aħħar sabiex jinvestu flushom f’assigurazzjonijiet tal-ħajja fuq il-kapital u li, għaldaqstant, is-servizz inkwistjoni kien ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni. |
24 |
Länsförsäkringar sostniet, b’mod partikolari, li d-danni ma kinux nibtu mill-attività assigurata peress li l-prodotti inkwistjoni kienu fittizji. Fil-fehma tagħha, l-aġir tad-Direttur Ġenerali ta’ Connecta ma kienx jaqa’ taħt attività ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni. |
25 |
Il-kawża quddiem il-qorti tal-ewwel istanza nqatgħet favur Strobel et. Din tal-aħħar qieset li huma kellhom l-intenzjoni li jissottoskrivu assigurazzjoni tal-ħajja fuq il-kapital u li kellhom raġunijiet li jemmnu li kien hemm medjazzjoni fid-dawl tal-konklużjoni ta’ kuntratti tal-assigurazzjoni effettivi. Il-qorti tal-ewwel istanza enfasizzat li, fid-dawl tal-protezzjoni tal-konsumaturi, il-perċezzjoni ġġustifikata ta’ Strobel et dwar l-intenzjonijiet tad-Direttur Ġenerali ta’ Connecta kienet timmilita favur il-konklużjoni li kien hemm medjazzjoni fl-assigurazzjoni. Barra minn hekk, din il-qorti qieset ukoll li, ladarba tali medjazzjoni tinkludi x-xogħol preparatorju u li Connecta kienet ukoll eżerċitat attività ġenwina ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni, il-fatti kif kienu seħħew oġġettivament kienu jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “medjazzjoni fl-assigurazzjoni”. |
26 |
Adita b’appell kontra din id-deċiżjoni, il-qorti tal-appell iddeċidiet li l-prinċipju ta’ protezzjoni tal-konsumatur ma jeżiġix li tingħata attenzjoni għall-opinjoni suġġettiva tal-konsumatur dwar il-medjazzjoni fl-assigurazzjoni u li, f’dan il-każ, ma setax ikun hemm, oġġettivament, kwistjoni ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni. |
27 |
Il-Högsta domstolen (il-Qorti Suprema, l-Isvezja) tirrileva li, skont il-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/92, il-kunċett ta’ “medjazzjoni fl-assigurazzjoni” jinkludi wkoll xogħlijiet preparatorji u għalhekk ma jeżiġix, sabiex din id-direttiva tapplika, li kuntratt ta’ assigurazzjoni jkun ġie effettivament konkluż. Din il-qorti tistaqsi madankollu dwar ir-rilevanza, f’dan ir-rigward, tal-intenzjoni tal-intermedjarju tal-assigurazzjoni dwar il-konklużjoni ta’ tali kuntratt, kif ukoll tal-perċezzjoni tal-konsumatur. |
Il-kawża Länsförsäkringar vs Dödsboet efter Ingvar Mattsson
28 |
F’Jannar 2010, wara parir mogħti minn impjegat ta’ European Wealth Management Group AB (iktar ’il quddiem “EWMG”), li hija kumpannija ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni, Ingvar Mattsson, fil-kuntest ta’ assigurazzjoni tal-ħajja fuq il-kapital, investa SEK 500000 (madwar EUR 50000) f’ċertifikat ta’ investiment, li huwa strument finanzjarju strutturat. Dan l-investiment, sussegwentement, tilef il-valur kollu tiegħu. |
29 |
EWMG kienet issottoskriviet assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili ma’ Länsförsäkringar, kif previst mil-Liġi dwar il-Medjazzjoni fl-Assigurazzjoni. Skont il-kundizzjonijiet ta’ din l-assigurazzjoni, din tirrigwarda attività koperta mill-imsemmija liġi u tikkonsisti f’obbligu ta’ kumpens, fis-sens tal-Artikolu 7 tal-Kapitolu 5 ta’ din tal-aħħar. |
30 |
Peress li ġie ddikjarat il-falliment ta’ EWMG, Ingvar Mattsson ressaq kawża kontra Länsförsäkringar. Huwa sostna, minn naħa, li EWMG kienet intenzjonalment jew b’negliġenza naqset milli teżegwixxi l-obbligi tagħha fis-sens tal-Artikolu 4 tal-Kapitolu 5 tal-Liġi dwar il-Medjazzjoni fl-Assigurazzjoni u għaldaqstant kienet obbligata tħallsu kumpens. Min-naħa l-oħra, dan l-aġir kien jikkostitwixxi avveniment assigurat skont l-assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili sottoskritta minn EWMG. |
31 |
Länsförsäkringar irrikonoxxiet li l-medjazzjoni dwar l-assigurazzjoni tal-ħajja fuq il-kapital kienet, fiha nnifisha, tagħmel parti mil-Liġi dwar il-Medjazzjoni fl-Assigurazzjoni. Hija madankollu sostniet, b’mod partikolari, li l-pariri mogħtija minn EWMG ma kinux jikkonċernaw din l-assigurazzjoni tal-ħajja fuq il-kapital, iżda investiment fl-istrument finanzjarju li kien marbut magħha. Konsegwentement, tali pariri ma kinux koperti mill-imsemmija assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili. |
32 |
Peress li l-kawżi quddiem il-qorti tal-ewwel istanza u tal-appell inqatgħu favur Ingvar Mattsson, Länsförsäkringar ressqet kawża quddiem il-Högsta domstolen (il-Qorti Suprema), filwaqt li rrikonoxxiet li EWMG kienet aġixxiet b’negliġenza. Din il-qorti tal-aħħar tistaqsi jekk il-pariri pprovduti fil-kuntest ta’ assigurazzjoni tal-ħajja fuq il-kapital, li ma jikkonċernawx fihom infushom l-iffirmar tal-kuntratt ta’ assigurazzjoni, iżda investiment ta’ kapital, jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2002/92, li l-Att dwar il-Medjazzjoni fl-Assigurazzjoni jikkostitwixxi t-traspożizzjoni tagħha fid-dritt Żvediż, jew tad-Direttiva 2004/39, jew ta’ dawn iż-żewġ direttivi. |
33 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Högsta domstolen (il-Qorti Suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:
|
Fuq id-domandi preliminari
Fuq l-ewwel domanda
34 |
Permezz tal-ewwel domanda tagħha, li l-partijiet kollha tagħha għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk il-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/92 għandux jiġi interpretat fis-sens li t-twettiq ta’ xogħlijiet preparatorji għall-konklużjoni ta’ kuntratt tal-assigurazzjoni jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “medjazzjoni fl-assigurazzjoni”, anki fl-assenza tal-intenzjoni tal-intermedjarju tal-assigurazzjoni kkonċernat li jikkonkludi kuntratt ta’ assigurazzjoni effettiv. |
35 |
Kif jirriżulta mill-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2002/92, il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha jinkludi, b’mod partikolari, l-eżerċizzju tal-attività ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni, li fir-rigward tagħha d-Direttiva tistabbilixxi regoli. |
36 |
Għal dan il-għan, il-kunċett ta’ “medjazzjoni fl-assigurazzjoni” huwa ddefinit fl-ewwel paragrafu tal-punt 3 tal-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva bħala “attivitajiet ta’ introduzzjoni, proposti jew it-twettieq ta’ xogħol ieħor preparatorju għall-konklużjoni ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni, jew li dawk il-kuntratti jiġu konklużi, jew f’għajnuna fl-amministrazzjoni jew twettieq ta’ dawk il-kuntratti, b’mod partikolari fil-każ ta’ talba”. |
37 |
Mill-fatt li l-attivitajiet elenkati f’din id-dispożizzjoni huma ppreżentati bħala alternattivi jsegwi li kull waħda minnhom tikkostitwixxi, fiha nnifisha, attività ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni. Il-qorti tar-rinviju u l-partijiet kkonċernati kollha msemmija fl-Artikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea li taw il-fehma tagħhom dwar dan is-suġġett fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom jaqblu li t-twettiq ta’ xogħlijiet preparatorji għall-konklużjoni ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “medjazzjoni fl-assigurazzjoni” indipendentement minn jekk iwassalx għall-konklużjoni ta’ tali kuntratti. |
38 |
Madankollu, Länsförsäkringar hija tal-fehma li tali xogħlijiet preparatorji jikkostitwixxu medjazzjoni fl-assigurazzjoni fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/92 biss jekk, meta jwettaqhom, l-intermedjarju tal-assigurazzjoni jkollu l-intenzjoni li jikkonkludi kuntratti ta’ assigurazzjoni effettivi. Hija għalhekk tqis li, fil-kawża Strobel et vs Länsförsäkringar, ma kienx hemm medjazzjoni fl-assigurazzjoni fil-każ tal-misapproprjazzjoni mid-Direttur Ġenerali ta’ Connecta tal-ammonti mħallsa minn Strobel et f’dik il-kawża minkejja li dawn l-ammonti kienu intiżi għall-konklużjoni ta’ dawn il-kuntratti. |
39 |
Sabiex jiġi ddeterminat jekk l-eżerċizzju tal-attività ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni li jikkonsisti fit-twettiq ta’ xogħlijiet preparatorji għall-konklużjoni ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni, huwiex suġġett għall-eżistenza tal-intenzjoni tal-intermedjarju ta’ assigurazzjoni li jikkonkludi dawn il-kuntratti, għandu jitfakkar li, għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, hemm lok li jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tagħha, iżda wkoll il-kuntest tagħha u l-għanijiet persegwiti mil-leġiżlazzjoni li tagħmel parti minnha (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-23 ta’ Jannar 2018, Piotrowski, C-367/16, EU:C:2018:27, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
40 |
Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-kliem tal-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/92, jirriżulta, b’mod partikolari, mit-termini “attività”, “preżentazzjoni”, “tipproponi”, “jitwettqu” u “jgħinu” li l-kunċett ta’ “medjazzjoni fl-assigurazzjoni” huwa ddefinit b’riferiment biss għall-passi oġġettivament meħuda mill-intermedjarju tal-assigurazzjoni. Min-naħa l-oħra, ebda terminu f’din id-dispożizzjoni ma jista’ jiġi interpretat bħala li jindika li, sabiex jiġu kklassifikati bħala medjazzjoni fl-assigurazzjoni, l-attivitajiet msemmija fid-dispożizzjoni għandhom ikollhom intenzjoni partikolari min-naħa ta’ dan l-intermedjarju. |
41 |
Sussegwentement, fir-rigward tal-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni, l-Artikolu 4(4) tad-Direttiva 2002/92 jobbliga lill-Istati Membri jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jipproteġu l-klijenti kontra l-inabbiltà tal-intermedjarju tal-assigurazzjoni li jittrasferixxi l-primjum lill-impriża tal-assigurazzjoni. Fin-nuqqas ta’ preċiżjoni kuntrarja, hemm lok li jitqies li din id-dispożizzjoni hija intiża għall-protezzjoni tal-konsumaturi kontra kwalunkwe nuqqas tal-imsemmi intermedjarju li jwettaq tali trasferiment, indipendentement mir-raġuni. Konsegwentement, din il-protezzjoni għandha tkopri l-impossibbiltà li jiġi ttrasferit tali primjum lill-impriża tal-assigurazzjoni meta jkun hemm misapproprijazzjoni tal-imsemmi primjum minn impjegat tal-kumpannija intermedjarja fil-kuntest tat-twettiq ta’ xogħlijiet preparatorji għall-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ assigurazzjoni. |
42 |
Fl-aħħar nett, għandu jitfakkar li din id-direttiva għandha bħala għan, hekk kif jirriżulta mill-premessi 8, 9 u 17 tagħha, it-titjib tal-protezzjoni tal-konsumaturi fil-qasam tal-medjazzjoni fl-assigurazzjoni. Għal dan il-għan, kif previst fil-premessa 9 tagħha, kull persuna u istituzzjoni li jqassmu prodotti ta’ assigurazzjoni għandhom jiġu koperti mill-imsemmija direttiva. L-ewwel nett, l-issuġġettar tal-inklużjoni ta’ attività fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din l-istess direttiva għall-intenzjoni suġġettiva tal-intermedjarju tal-assigurazzjoni li jeżerċita dik l-attività tmur kontra l-prinċipju ta’ ċertezza legali, għad-detriment tal-klijenti ta’ dak l-intermedjarju. It-tieni nett, kif osservat il-Kummissjoni, tali sitwazzjoni legali jkollha l-konsegwenza li l-intermedjarju tal-assigurazzjoni jista’ jinvoka l-aġir frawdolenti tiegħu sabiex jevita r-responsabbiltà tiegħu fir-rigward tal-klijenti tiegħu skont id-Direttiva 2002/92. |
43 |
Minn dak li ntqal isegwi li t-twettiq ta’ xogħlijiet preparatorji għall-konklużjoni ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni huwa kunċett oġġettiv. Għaldaqstant, dan jikkostitwixxi attività ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, indipendentement mill-intenzjoni tal-intermedjarju ta’ assigurazzjoni li jikkonkludi jew le l-imsemmija kuntratti. |
44 |
Minn dan isegwi li l-mument li fih ikun hemm l-assenza ta’ intenzjoni ta’ intermedjarju li jikkonkludi kuntratti tal-assigurazzjoni kif ukoll il-perċezzjoni suġġettiva tal-klijenti kkonċernati dwar l-attività tal-imsemmi intermedjarju li tikkonsisti fit-twettiq tax-xogħlijiet preparatorji għall-konklużjoni ta’ kuntratti ta’ assigurazzjoni huma irrilevanti għall-finijiet tal-klassifikazzjoni ta’ din l-attività ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni. |
45 |
Konsegwentement, ir-risposta li għandha tingħata għall-ewwel domanda għandha tkun li l-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/92 għandu jiġi interpretat fis-sens li jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “medjazzjoni fl-assigurazzjoni” it-twettiq ta’ xogħlijiet preparatorji għall-konklużjoni ta’ kuntratt tal-assigurazzjoni, anki fl-assenza tal-intenzjoni tal-intermedjarju tal-assigurazzjoni kkonċernat li jikkonkludi kuntratt ta’ assigurazzjoni effettiv. |
Fuq it-tieni domanda
46 |
Permezz tat-tieni domanda tagħha, li l-partijiet tagħha għandhom jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk il-pariri finanzjarji marbuta mal-investiment ta’ kapital mogħtija fil-kuntest ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni dwar il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ assigurazzjoni tal-ħajja fuq il-kapital jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2002/92 jew tad-Direttiva 2004/39 u, fil-każ li dawn jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni taż-żewġ direttivi, jekk l-applikazzjoni ta’ waħda minn dawk id-direttivi għandhiex tipprevali fuq l-oħra. |
Fuq l-applikazzjoni tad-Direttiva 2002/92
47 |
Kif jirriżulta mill-punti 35 u 36 ta’ din is-sentenza, sabiex taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tad-Direttiva 2002/92, attività għandha tikkorrispondi ma’ waħda minn dawk imsemmija fil-punt 3 tal-Artikolu 2 ta’ din id-direttiva, li jiddefinixxi l-kunċett ta’ “medjazzjoni fl-assigurazzjoni”. |
48 |
Sa fejn l-attivitajiet kollha elenkati f’din id-dispożizzjoni jirrigwardaw kuntratt ta’ assigurazzjoni, għandu jiġi eżaminat, l-ewwel nett, jekk kuntratt ta’ assigurazzjoni għall-ħajja fuq il-kapital, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jikkostitwixxix “kuntratt ta’ assigurazzjoni”, fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni. |
49 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li d-Direttiva 2002/92 ma tipprovdi ebda definizzjoni tal-kunċett ta’ “kuntratt ta’ assigurazzjoni”, u lanqas ma tirreferi espressament għad-dritt tal-Istati Membri dwar dan il-punt. Għalhekk, kif jirriżulta kemm mir-rekwiżiti tal-applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll mill-prinċipju ta’ ugwaljanza, il-portata tat-terminu “kuntratt ta’ assigurazzjoni” għandha tiġi identifikata billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest ta’ din id-direttiva, u għandha tiġi interpretata b’mod awtonomu u uniformi fl-Unjoni Ewropea kollha, (ara, b’analoġija, is-sentenza tal-1 ta’ Marzu 2012, González Alonso, C-166/11, EU:C:2012:119, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
50 |
Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni, f’kuntesti differenti, tikkonstata li t-tranżazzjonijiet ta’ assigurazzjoni huma kkaratterizzati, b’mod ġeneralment aċċettat, mill-fatt li l-assiguratur jintrabat, bi ħlas bil-quddiem ta’ primjum, li jipprovdi lill-assigurat, fil-każ li jimmaterjalizza r-riskju kopert, is-servizz miftiehem meta ġie konkluż il-kuntratt (sentenzi tal-25 ta’ Frar 1999, CPP, C-349/96, EU:C:1999:93, punt 17, u tas-26 ta’ Marzu 2015, Litaksa, C-556/13, EU:C:2015:202, punt 28). Tali tranżazzjonijiet jimplikaw, min-natura tagħhom, l-eżistenza ta’ relazzjoni kuntrattwali bejn il-fornitur tas-servizz ta’ assigurazzjoni u l-persuna li r-riskji tagħha jkunu koperti mill-assigurazzjoni, jiġifieri l-assigurat (sentenza tas-17 ta’ Marzu 2016, Aspiro, C-40/15, EU:C:2016:172, punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
51 |
Minn dan isegwi li, sabiex jaqa’ taħt il-kunċett ta’ “kuntratt ta’ assigurazzjoni” skont il-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/92, kuntratt ta’ assigurazzjoni għall-ħajja fuq il-kapital, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jistipula l-ħlas ta’ primjum mill-persuna assigurata u li, bħala korrispettiv għal dan il-ħlas, il-provvista ta’ servizz mill-assiguratur fil-każ tal-mewt tal-assigurat jew l-okkorrenza ta’ avveniment ieħor imsemmi f’dan il-kuntratt. F’dan il-każ, jidher, bla ħsara għall-verifika mill-qorti tar-rinviju, li l-kuntratt inkwistjoni fil-kawża prinċipali huwa kuntratt ta’ assigurazzjoni fis-sens tad-dispożizzjoni ċċitata iktar ’il fuq, fatt li ma huwiex ikkontestat minn Länsförsäkringar. |
52 |
Għaldaqstant, tqum id-domanda, it-tieni nett, jekk parir finanzjarju, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jistax jaqa’ taħt l-attivitajiet elenkati fil-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/92, meta huwa pprovdut fil-kuntest ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni relatat mal-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ assigurazzjoni għall-ħajja fuq il-kapital. |
53 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li dawn l-attivitajiet huma deskritti f’termini ġenerali. B’mod partikolari, dawn jikkonsistu mhux biss fil-preżentazzjoni u fil-proposta ta’ kuntratti tal-assigurazzjoni, iżda wkoll fit-twettiq ta’ xogħol preparatorju ieħor għall-konklużjoni tagħhom, mingħajr ma n-natura tax-xogħlijiet preparatorji msemmija tkun limitata bi kwalunkwe mod. |
54 |
Skont il-qorti tar-rinviju, il-pariri finanzjarji inkwistjoni fil-kawża prinċipali kienu jikkonċernaw l-investiment ta’ kapital f’ċertifikat ta’ investiment fil-kuntest ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni. Barra minn hekk, mill-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Gvern Svediż jirriżulta li dan il-kapital kien jikkonsisti fi primjums tal-assigurazzjoni mħallsa fil-prodott inkwistjoni. Għaldaqstant, hemm lok li jitqies li l-imsemmija dispożizzjoni tikkostitwixxi parti integrali mill-kuntratt ta’ assigurazzjoni u li, konsegwentement, parir dwar din l-istess dispożizzjoni jikkostitwixxi xogħol preparatorju għall-konklużjoni tal-imsemmi kuntratt tal-assigurazzjoni. |
55 |
Tali interpretazzjoni hija, barra minn hekk, konformi mal-għan persegwit mid-Direttiva 2002/92 intiż, kif ġie mfakkar fil-punt 42 ta’ din is-sentenza, għat-titjib tal-protezzjoni tal-konsumaturi fil-qasam tal-medjazzjoni fl-assigurazzjoni. Fil-fatt, minn dan jirriżulta li l-pariri inkwistjoni fil-kawża prinċipali huma suġġetti, b’mod partikolari, għar-rekwiżiti li jinsabu fl-Artikolu 12(2) u (3) ta’ din id-direttiva, li permezz tagħhom l-intermedjarju tal-assigurazzjoni, meta jinforma lill-klijent li huwa jipprovdi l-pariri tiegħu abbażi ta’ analiżi imparzjali, huwa obbligat, minn naħa, li jagħti tali pariri abbażi ta’ analiżi ta’ numru suffiċjenti ta’ kuntratti tal-assigurazzjoni offerti fis-suq sabiex jirrakkomanda dak li huwa adattat għall-bżonnijiet tal-klijent u, min-naħa l-oħra, li jippreċiża minn tal-inqas, qabel il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ assigurazzjoni speċifiku, ir-rekwiżiti u l-bżonnijiet tal-imsemmi klijent kif ukoll ir-raġunijiet li jimmotivaw kull parir mogħti dwar prodott partikolari ta’ assigurazzjoni, u dawn id-dettalji għandhom jiġu adattati skont il-kumplessità tal-kuntratt propost. |
56 |
L-interpretazzjoni msemmija fil-punt 54 ta’ din is-sentenza hija wkoll ikkorroborata mid-Direttiva 2014/65, li ma kinitx fis-seħħ meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, li emendat id-Direttiva 2002/92 biż-żieda ta’ kapitolu ġdid IIIa, intitolat “Rekwiżiti addizzjonali għall-protezzjoni tal-konsumatur fir-rigward tal-prodotti ta’ investiment ibbażati fuq l-assigurazzjoni”. Dawk il-prodotti issa huma ddefiniti fl-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/92, f’paragrafu 13 ġdid, bħala prodotti tal-assigurazzjoni li joffru valur fil-maturità jew valur ta’ ċessjoni li huwa kompletament jew parzjalment espost, direttament jew indirettament, għall-fluttwazzjonijiet tas-suq. |
57 |
Minn din id-definizzjoni jirriżulta li prodott ta’ investiment ibbażat fuq l-assigurazzjoni, l-istess bħall-kuntratt ta’ assigurazzjoni għall-ħajja fuq il-kapital inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jinvolvi element ta’ investiment li huwa suġġett għal żviluppi fis-swieq finanzjarji. Madankollu, id-Direttiva 2014/65 ma introduċiet ebda emenda fid-definizzjoni ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni li tinsab fl-ewwel subparagrafu tal-punt 3 tal-Artikolu 2 tad-Direttiva 2002/92, li jfisser li l-pariri dwar tali element ta’ investiment jikkostitwixxu attività ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni, kif iddefinit f’din id-dispożizzjoni. Barra minn hekk, il-fatt li l-imsemmi Kapitolu IIIa jinkludi rekwiżiti “supplimentari” fir-rigward ta’ prodotti ta’ investiment ibbażati fuq l-assigurazzjoni jindika li l-medjazzjoni ta’ tali prodotti diġà kienet taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2002/92 qabel l-emenda tagħha mid-Direttiva 2014/65. |
58 |
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-pariri finanzjarji marbuta mal-investiment ta’ kapital mogħtija fil-kuntest ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni dwar il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ assigurazzjoni għall-ħajja fuq il-kapital jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2002/92. |
Fuq l-applikazzjoni tad-Direttiva 2004/39
59 |
Fir-rigward tad-Direttiva 2004/39, huwa minnu li l-pariri finanzjarji inkwistjoni fil-kawża prinċipali jistgħu, fihom infushom, jaqgħu taħt il-kunċett ta’ “parir dwar l-investiment”, kif iddefinit fil-punt 4 tal-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva, sakemm l-investiment ikkonċernat jista’ jiġi kklassifikat bħala “strument finanzjarju” li, skont il-punt 17 tal-istess paragrafu, hemm riferiment għalih fit-Taqsima C tal-Anness I ta’ dik id-direttiva. |
60 |
Tali konsulenza finanzjarja għalhekk tista’, bħala prinċipju, taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tad-Direttiva 2004/39 sa fejn, skont il-punt 2 tal-Artikolu 4(1) u l-punt 5 tat-Taqsima A tal-Anness I ta’ din id-direttiva, jikkostitwixxi servizz tal-investiment u sa fejn, skont il-punt 1 ta’ dak il-paragrafu, l-intermedjarju tal-assigurazzjoni jista’ jiġi kklassifikat bħala “kumpannija ta’ investiment” fejn din tal-aħħar tagħti tali pariri bħala xogħol regolari jew attività kummerċjali. |
61 |
Madankollu, l-Artikolu 2(ċ) tad-Direttiva 2004/39 jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din tal-aħħar, persuni li jipprovdu servizz ta’ investiment meta dan is-servizz jiġi pprovdut b’mod anċillari matul attività professjonali u din l-attività tkun irregolata minn dispożizzjonijiet legali jew regolatorji jew minn kodiċi tal-etika li jirregola l-professjoni u li ma jeskludix il-provvista ta’ dan is-servizz. |
62 |
Madankollu, hemm lok li jiġi kkonstatat li l-attività professjonali ta’ intermedjarju tal-assigurazzjoni tikkonsisti, skont l-Artikolu 2(5) tad-Direttiva 2002/92, fil-medjazzjoni fl-assigurazzjoni. Sa fejn tali intermedjarju jipproponi, fost il-prodotti tal-assigurazzjoni disponibbli, prodott bħall-assigurazzjoni għall-ħajja fuq il-kapital inkwistjoni fil-kawża prinċipali, għandu jitqies li l-pariri dwar investiment ta’ kapital użat f’dak il-prodott għandhom jiġu pprovduti fuq bażi anċillari, peress li huma pprovduti fil-kuntest ta’ attività ta’ medjazzjoni dwar il-konklużjoni ta’ kuntratt tal-assigurazzjoni, attività li hija suġġetta għal dispożizzjonijiet leġiżlattivi tad-dritt tal-Unjoni, jiġifieri dawk tad-Direttiva 2002/92. |
63 |
Il-fatt, irrilevat mill-Gvern Svediż fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, li intermedjarju ta’ assigurazzjoni jipprovdi tali pariri regolarment jew frekwentement, huwa għalhekk irrilevanti, sa fejn dawn jiġu pprovduti kull darba fil-kuntest ta’ medjazzjoni dwar il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ assigurazzjoni. |
64 |
L-esklużjoni prevista fl-Artikolu 2(ċ) tad-Direttiva 2004/39 hija, barra minn hekk, konformi mal-istruttura din id-direttiva sa fejn, taħt ċerti kundizzjonijiet, is-servizzi jew l-attivitajiet ta’ investiment li huma offerti fil-kuntest ta’ attività oħra rregolata huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni jew mill-obbligi tagħha. Għalhekk, l-Artikolu 2(j) ta’ din id-direttiva jipprevedi l-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva ta’ persuni li jipprovdu pariri dwar l-investiment matul l-eżerċizzju ta’ attività professjonali oħra mhux koperta b’din id-direttiva, sakemm il-provvista ta’ dawn il-pariri ma tkunx speċifikament remunerata. |
65 |
Bl-istess mod, l-Artikolu 19(9) tad-Direttiva 2004/39 jipprevedi li servizz ta’ investiment offrut bħala parti minn prodott finanzjarju li huwa diġà suġġett għal dispożizzjonijiet oħra tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni jew għal standards komuni Ewropej ma għandux ikun suġġett għall-obbligi stabbiliti f’dan l-Artikolu 19, anki jekk dawn l-obbligi ma jkunux identiċi għal dawk previsti fl-imsemmija dispożizzjonijiet jew standards (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-30 ta’ Mejju 2013, Genil 48 u Comercial Hostelera de Grandes Vinos, C-604/11, EU:C:2013:344, punt 45 kif ukoll 46). |
66 |
Kuntrarjament għal dak li jsostnu Länsförsäkringar u l-Gvern Svediż fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom, l-affermazzjoni li tgħid li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2004/39 jipprevedu regoli ta’ protezzjoni fir-rigward ta’ servizzi ta’ investiment iktar estiżi minn dawk previsti fid-Direttiva 2002/92, anki jekk korretta, ma tistax minnha nnifisha twassal sabiex pariri, bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2004/39, li l-Artikolu 2(ċ) tagħha jeskludi tali pariri meta jiġu pprovduti fil-kuntest ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni dwar il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ assigurazzjoni għall-ħajja fuq il-kapital. |
67 |
F’dan ir-rigward, id-Direttiva 2014/65, li tħassar u tikkostitwixxi riformulazzjoni tad-Direttiva 2004/39, kif jirriżulta mill-premessa 87 tagħha, introduċiet rekwiżiti ġodda, fid-Direttiva 2002/92, li jsaħħu l-protezzjoni tal-investituri fir-rigward ta’ prodotti ta’ investiment ibbażati fuq l-assigurazzjoni, sabiex tiżgura, fid-dritt tal-Unjoni li jirregola l-attivitajiet tal-intermedjarji tal-assigurazzjoni u tal-impriżi tal-assigurazzjoni, approċċ regolatorju konsistenti dwar id-distribuzzjoni ta’ prodotti finanzjarji differenti. |
68 |
Barra minn hekk, din il-premessa tikkorrobora l-interpretazzjoni li l-pariri inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2004/39 peress li tipprevedi li r-rekwiżiti tad-Direttiva 2014/65 dwar il-protezzjoni tal-investituri għandhom japplikaw bl-istess mod għal prodotti ta’ investiment ibbażati fuq l-assigurazzjoni, li jfisser li dawn il-prodotti ma kinux suġġetti għar-regoli ta’ protezzjoni previsti mid-Direttiva 2004/39. |
69 |
Minn dak li ntqal jirriżulta li l-pariri finanzjarji marbuta mad-dispożizzjoni ta’ kapital mogħtija fil-kuntest ta’ medjazzjoni ta’ assigurazzjoni dwar il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ assigurazzjoni għall-ħajja fuq il-kapital ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2004/39. |
70 |
Konsegwentement, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda għandha tkun li l-pariri finanzjarji marbuta mal-investiment ta’ kapital mogħtija fil-kuntest ta’ medjazzjoni fl-assigurazzjoni dwar il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ assigurazzjoni għall-ħajja fuq il-kapital jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2002/92 u mhux taħt dak tad-Direttiva 2004/39. |
Fuq l-ispejjeż
71 |
Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, minbarra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura. |
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Isvediż