1.

Ir-Regolament (KE) Nru 999/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Mejju 2001, li jistabblixxi regoli għall-prevenzjoni, kontroll u eradikazzjoni ta’ ċertu enċefalopatija sponġiformi li tinxtered (iktar ’il quddiem “EST”) ( 2 ), adottat minħabba l-kriżi tal-enċefalopatija sponġiformi bovina (iktar ’il quddiem “ESB”), ħtieġ li l-Istati Membri jwettqu testijiet ta’ screening obbligatorji fuq ċerti annimali f’riskju li jiġu infettati b’EST, bħall-annimali tal-ifrat imma wkoll nagħaġ u mogħoż (iktar ’il quddiem “testijiet ta’ screening”). Mill-1 ta’ Jannar 2001 sal-31 ta’ Diċembru 2005, ir-Renju tal-Belġju, parzjalment jew għal kollox, iffinanzja t-testijiet ta’ screening għas-settur tal-annimali tal-ifrat. Il-Kummissjoni ddeċidiet li l-finanzjament ta’ dawk it-testijiet permezz tar-riżorsi tal-Istat kien jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat lill-bdiewa, lill-biċċeriji u lil entitajiet oħrajn li jipproċessaw, jimmanipulaw, ibigħu jew jikkummerċjalizzaw il-prodotti tal-annimali tal-ifrat li huma suġġetti għal testijiet ta’ screening obbligatorji għall-ESB.

2.

Permezz ta’ dan l-appell, ir-Renju tal-Belġju (iktar ’il quddiem l-“appellant”) qiegħed jikkontesta l-klassifikazzjoni, mill-Kummissjoni, tal-miżura bħala għajnuna mill-Istat, li ntlaqgħet mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza tagħha tal-25 ta’ Marzu 2015 (iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”) ( 3 ). B’mod partikolari, l-appellant jikkunsidra li wieħed mill-erba’ kriterji għall-għajnuna mill-Istat, jiġifieri n-natura selettiva tal-miżura, ma huwiex issodisfatt għaliex il-qafas ta’ riferiment użat biex tiġi stabbilita s-selettività ġie ddefinit b’mod wiesa’ żżejjed mill-Kummissjoni u mill-Qorti Ġenerali.

3.

Skont it-talba mressqa mill-Qorti tal-Ġustizzja, dawn il-konklużjonijiet se jkunu ristretti għal analiżi tal-kwistjoni tas-selettività li hija l-qofol tat-tieni aggravju tal-appellant.

4.

L-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) [li qabel kien l-Artikolu 87(1) KE] jistabbilixxi li:

“Ħlief għad-derogi previsti fit-Trattati, kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi ta’ l-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern”.

5.

Il-premessa 9 tar-Regolament (KE) Nru 999/2001tgħid li l-“Istati Membri għandhom iwettqu kull sena programm għas-sorveljanza ta’ BSE u scrapie u għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni u l-Istati Membri l-oħra dwar ir-riżultati u l-ħruġ ta’ kull TSE [EST] ieħor”. Bis-saħħa tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament, bl-isem “Sistema ta’ sorveljanza”, “[k]ull Stat Membru għandu jwettaq programm annwali għas-sorveljanza ta’ ESB u scrapie skond l-Anness III, Kapitolu A. Dak il-programm għandu jinkludi kull proċedura ta’ screening bl-użu ta’ testijiet rapidi [...]”.

6.

Il-paragrafu 12 tal-linji gwida tal-Komunità għall-għajnuna mill-Istat dwar it-testijiet tal-EST, annimali li jinstabu mejta u skart tal-biċċeriji (iktar ’il quddiem “il-linji gwida EST”) ( 4 ) jgħid li “dawn il-linji gwida jikkonċernaw l-għajnuna mill-Istat għall-ispejjeż tat-testijiet EST, annimali li jinstabu mejta u skart tal-biċċeriji mogħtija lil operaturi attivi fil-produzzjoni, fl-ipproċessar u fil-kummerċjalizzazzjoni ta’ annimali u prodotti tal-annimali li jaqgħu fil-kamp tal-applikazzjoni tal-Anness I tat-Trattat u sa fejn l-Artikoli 87, 88 u 89 tat-Trattat ġew iddikjarati applikabbli għal dawk il-prodotti” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

7.

Il-paragrafi 23 u 24 tal-linji gwida EST jispjegaw li:

8.

Wara li faqqgħet l-ESB, magħrufa bħala l-“marda tal-baqra miġnuna” fid-disgħinijiet, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill adottaw ir-Regolament Nru 999/2001 li jistabblixxi regoli għall-prevenzjoni, kontroll u eradikazzjoni ta’ ċertu enċefalopatija sponġiformi li tinxtered. Dak ir-regolament kien jeħtieġ li kull Stat Membru jagħmel programm annwali għall-monitoraġġ tal-ESB u l-iscrapie ( 5 ), li kien jinkludi proċedura ta’ screening bl-użu ta’ testijiet rapidi. B’mod partikolari, l-annimali tal-ifrat kollha ta’ iktar minn 30 xahar u dawk ta’ età ta’ iktar minn 24 xahar li kienu qegħdin jgħaddu minn qtil ta’ emerġenza kienu suġġetti għal dawk it-testijiet obbligatorji. Il-finanzjament ta’ dawk it-testijiet ta’ screening ma kienx, madankollu, speċifikament indirizzat mir-regolament. Minħabba d-differenzi bejn l-Istati Membri mhux biss fir-rigward tal-ispejjeż, imma anki fil-mod kif ġew iffinanzjati t-testijiet ta’ screening, il-Kummissjoni adottat il-linji gwida EST sabiex tiġi evitata d-distorsjoni tal-kompetizzjoni bejn l-Istati Membri. Dawk il-linji gwida qalu, b’mod partikolari, li l-għajnuna finanzjarja mogħtija minn Stat għandha tiġi limitata għal EUR 40 għal kull test ta’ screening mill-1 ta’ Jannar 2003.

9.

Wara numru ta’ lmenti dwar il-finanzjament tat-testijiet ta’ screening fil-Belġju u wara li talbet informazzjoni mir-Renju tal-Belġju, f’Jannar 2009 il-Kummissjoni ddeċidiet li tibda proċedura ta’ investigazzjoni formali skont l-Artikolu 88(2) TKE [li issa sar l-Artikolu 108(2) TFUE]. L-investigazzjoni tal-Kummissjoni kienet tirrigwarda s-sistema Belġjana ta’ finanzjament tal-ispejjeż tat-testijiet ta’ screening għall-EST f’annimali tal-ifrat bejn l-1 ta’ Jannar 2001 u l-31 ta’ Diċembru 2005.

10.

Fis-27 ta’ Lulju 2001, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 2011/678/UE dwar l-għajnuna mill-Istat għall-finanzjament tal-iskrining għall-enċefalopatiji sponġiformi trasmissibbli (TSE) fil-bovini [fl-annimali tal-ifrat] implimentata mill-Belġju (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni tal-Kummissjoni”) ( 6 ). F’dik id-deċiżjoni, il-Kummissjoni ddeċidiet li l-finanzjament tat-testijiet ta’ screening tal-ESB permezz tar-riżorsi tal-Istat ta vantaġġ ekonomiku selettiv lil impriżi fis-settur tal-annimali tal-ifrat billi tnaqqset l-ispiża li għandhom iħallsu għat-testijiet ta’ screening u kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Il-Kummissjoni ddeċidiet ukoll, fuq il-bażi tal-linji gwida EST, li l-għajnuna kienet kompatibbli mas-suq intern ħlief għall-ammonti li jaqbżu EUR 40 għal kull test għall-perijodu bejn l-1 ta’ Jannar 2003 u t-30 ta’ Ġunju 2004 ( 7 ).

11.

Quddiem il-Qorti Ġenerali, ir-Renju tal-Belġju talab l-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni sa fejn id-Deċiżjoni kklassifikat il-miżuri Belġjani għall-finanzjament tat-testijiet ta’ screening għall-ESB fis-settur tal-annimali tal-ifrat permezz ta’ riżorsi tal-Istat bħala għajnuna mill-Istat. Huwa ssottometta f’aggravju uniku li l-miżura inkwistjoni ma kinitx għajnuna mill-Istat għaliex ma tatx vantaġġ selettiv lil impriżi fis-settur tal-annimali tal-ifrat.

12.

Il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors u kkundannat lir-Renju tal-Belġju għall-ispejjeż. Skont il-Qorti Ġenerali, l-ispiża tat-testijiet ta’ screening obbligatorji kienet waħda li normalment titħallas mill-baġit tal-impriża. Meta pprova jtaffi dik l-ispiża billi pprovda testijiet ta’ screening bla ħlas, ir-Renju tal-Belġju kien ta vantaġġ lill-impriżi fis-settur tal-annimali tal-ifrat li ma kienx disponibbli għal “impriżi ta’ setturi oħra” ( 8 ). Il-kundizzjoni tas-selettività tal-miżura, li kellha tiġi evalwata b’riferiment għall-“impriżi kollha” u mhux biss għal dawk l-impriżi li bbenefikaw mill-istess vantaġġ fi ħdan l-istess grupp, kienet b’hekk ġiet issodisfatta ( 9 ). Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Kummissjoni ma kinitx għamlet żball ta’ liġi meta ddeċidiet li l-finanzjament tat-testijiet ta’ screening għall-ESB permezz tar-riżorsi tal-Istat kien jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 107(1) TFUE.

13.

L-appellant qiegħed jitlob l-annullament, quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali u tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni. L-appellant isostni li l-Qorti Ġenerali għamlet żball ta’ liġi u kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni tagħha. Insostenn ta’ dan l-argument, huwa jressaq żewġ aggravji: l-ewwel wieħed jirrigwarda l-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv fit-tifsira tal-Artikolu 107 TFUE, u t-tieni jirrigwarda l-applikazzjoni partikolari tat-test ta’ selettività għall-fatti ta’ din il-kawża.

14.

It-tieni aggravju biss se jiġi indirizzat f’dawn il-konklużjonijiet. L-appellant isostni li l-Qorti Ġenerali għamlet żball ta’ liġi billi qalet b’mod ġenerali li l-impriżi kollha b’obbligu li jwettqu testijiet qabel il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tagħhom huma, minnhom innifishom, f’sitwazzjoni legali u fattwali paragunabbli. Barra minn hekk, l-appellant jissottometti li l-Qorti Ġenerali naqset milli tagħti l-motivazzjonijiet tagħha fejn tispjega għaliex iddeċidiet li impriżi fis-settur tal-annimali tal-ifrat suġġetti għat-testijiet ta’ screening għall-ESB obbligatorji huma f’sitwazzjoni paragunabbli, għall-finijiet tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, ma’ dik ta’ impriżi li huma obbligati li jagħmlu kwalunkwe test qabel il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tagħhom.

15.

Fid-Deċiżjoni tagħha, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-“finanzjament tat-testijiet għall-BSE mill-Istat jibbenefika lil settur speċifiku, dak tat-trobbija tal-annimali sottomessi għat-testijiet għall-BSE” ( 10 ). Hija ddeċidiet li “jekk l-Istat jiffinanzja l-kostijiet tal-kontrolli obbligatorji li jikkonċernaw il-produzzjoni jew il-bejgħ tal-prodotti, dan għandu jitqies bħala vantaġġ selettiv għall-kumpaniji”. Billi “l-Istat naqqas piżijiet li normalment ikunu inklużi fil-baġit ta’ kumpanija [...] [i]l-bdiewa, il-biċċeriji u l-entitajiet l-oħrajn li jipproċessaw, jimmanipulaw, ibiegħu jew jikkumerċjalizzaw prodotti tal-bovini li jkollhom l-obbligu li jagħmlu t-testijiet għall-BSE skont il-liġi applikabbli matul il-perjodu inkwistjoni, [...] [i]bbenefikaw minn għajnuna mill-Istat permezz tal-finanzjament tat-testijiet għall-BSE mill-Istat, [...]” ( 11 ).

16.

Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rriferiet b’approvazzjoni għall-pożizzjoni tal-Kummissjoni, u pparagunat testijiet ta’ screening ma’ “kontrolli obbligatorji li jirrigwardaw il-produzzjoni jew il-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti” ( 12 ). Hija kkonfermat il-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni fis-sens li “operaturi fis-settur tal-annimal tal-ifrat kienu jibbenefikaw minn vantaġġ li ma kienx disponibbli għall-impriżi ta’ setturi oħra, peress li huma kienu jibbenefikaw mill-fatt li l-kontrolli li huma kellhom iwettqu b’mod obbligatorju qabel it-tqegħid fis-suq jew il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tagħhom kienu b’xejn, filwaqt li l-impriżi ta’ setturi oħra ma kellhomx din il-possibbiltà [...]” ( 13 ).

17.

Skont l-appellant, il-Qorti Ġenerali kellha tispjega b’mod xieraq liema kienu l-“impriżi ta’ setturi oħra” ( 14 ) rilevanti. Meta adottat tali approċċ vag u impliċitament wiesa’ għall-paragunabbiltà, il-Qorti Ġenerali b’mod żbaljat poġġiet fl-istess qoffa, minn naħa, it-testijiet obbligatorji li huma suġġetti għalihom, per eżempju, manifatturi ta’ liftijiet jew trakkijiet u, min-naħa l-oħra, testijiet ta’ screening temporanji immirati sabiex jeradikaw mard tal-annimali. Anki kieku l-qafas ta’ riferiment kellu jkun ristrett għal testijiet obbligatorji għal prodotti agrikoli, dawk it-testijiet huma, skont l-appellant, differenti ħafna fir-rigward tan-natura, l-għan, l-ispiża u l-frekwenza tagħhom. Għalhekk, ma humiex paragunabbli ma’ testijiet ta’ screening għal-ESB obbligatorji.

18.

Skont l-Artikolu 107(1) TFUE, miżura nazzjonali hija kkunsidrata għajnuna mill-Istat meta tissodisfa l-erba’ kundizzjonijiet kumulattivi li huma stabbiliti f’dik id-dispożizzjoni. L-ewwel nett, il-miżura għandha tinvolvi għajnuna li tingħata mill-Istat jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat; it-tieni nett, għandha tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti prodotti, biex b’hekk jiġi kkostitwit vantaġġ selettiv li ma huwiex disponibbli għal impriżi paragunabbli; it-tielet nett, hija għandha toħloq distorsjoni jew thedded li toħloq distorsjoni għall-kompetizzjoni; ir-raba’ nett, hija għandha tkun tali li taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

19.

Id-diskussjoni fuq id-delimitazzjoni preċiża tat-tieni kundizzjoni – selettività tal-għajnuna – tat lok għal dibattitu rikk fost l-Avukati Ġenerali ( 15 ). Madankollu, għandu jiġi ammess li minkejja dawn l-isforzi, l-evalwazzjoni tas-selettività tkompli tkun “eżerċizzju diffiċli b’eżitu inċert” ( 16 ) fil-prattika.

20.

Filwaqt li jistrieħu fuq dan id-dibattitu rikk, dawn il-konklużjonijiet l-ewwel jipprovdu xi riflessjonijiet ġenerali fuq il-kunċett ta’ selettività fil-kuntest tal-għajnuna mill-Istat (Taqsima A), li mbagħad jiġu applikati għall-każ preżenti (Taqsima B).

21.

It-tieni kundizzjoni tat-test tal-Artikolu 107(1) TFUE hija dik tas-selettività: il-vantaġġ għandu jingħata lil ċerti impriżi jew għall-produzzjoni ta’ ċerti prodotti. Huwa ċar li s-selettività timplika differenzazzjoni jew nuqqas ta’ ugwaljanza: il-vantaġġ huwa disponibbli biss għal ċerti impriżi fi ħdan settur partikolari jew lil (sub)settur fi ħdan suq partikolari. Iżda, li huwa ferm inqas ċar huwa l-mod kif għandha tiġi ddefinita s-selettività, b’mod partikolari dwar it-tieni tip ta’ selettività, li tikkonċerna mhux id-differenzazzjoni individwali (pereżempju vantaġġ mogħti lil impriża X, imma mhux lil Y u Z) imma d-differenzazzjoni settorjali (pereżempju vantaġġ mogħti lill-impriżi kollha li jipproduċu A imma mhux lil dawk li jipproduċu B).

22.

Huwa b’mod partikolari fir-rigward ta’ dan l-aħħar tip ta’ differenzjazzjoni li s-selettività ssir kwistjoni iktar diffiċli. Dan għaliex il-mod kif jintgħażlu impriżi ffavoriti ma huwiex permezz ta’ deċiżjoni individwali, imma bl-applikazzjoni ta’ miżura ġenerali, spiss leġiżlattiva ( 17 ). F’dawn il-każijiet, il-linja ta’ demarkazzjoni bejn “selettiv” u “ġenerali” ssir iktar dgħajfa.

23.

B’mod ġenerali, meta tiġi evalwata s-selettività, il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja teħtieġ id-determinazzjoni ta’ impriżi li huma f’“sitwazzjoni legali u fattwali komparabbli” ( 18 ). Madankollu, matul iż-żmien, it-tlaħħim konkret ta’ dan ir-rekwiżit ġenerali varja skont il-kumplessità tal-każ u n-numru ta’ impriżi kkonċernati.

24.

F’każijiet ta’ selettività individwali, jiġifieri meta l-għajnuna mill-Istat tingħata lil impriża waħda biss, il-Qorti tal-Ġustizzja mhux dejjem enfasizzat ir-rekwiżit li jiġi ddefinit qafas ta’ riferiment ta’ impriżi paragunabbli li fih tiġi evalwata l-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv. Dan huwa fil-parti l-kbira komprensibbli: jekk vantaġġ jingħata lil impriża waħda biss minn fost diversi impriżi li huma intuwittivament paragunabbli, il-kwistjoni tas-selettività ma tqajjem l-ebda problema.

25.

Is-selettività ssir iktar problematika f’każijiet ta’ vantaġġi mogħtija lil ċerti impriżi fuq bażi settorjali. Fi ħdan din il-kategorija, il-mod kif ġiet iddefinita u applikata s-selettività kienet iktar diversa. Biex tiġi spjegata din id-diversità, il-letteratura tiddistingwi approċċ ta’ żewġ passi u ta’ tliet passi għas-selettività ( 19 ).

26.

Skont l-approċċ ta’ żewġ passi ( 20 ), l-ewwel pass jikkonsisti fid-determinazzjoni jekk il-miżura hijiex prima facie selettiva, jiġifieri, jekk ċerti impriżi jgawdux vantaġġ fir-rigward ta’ impriżi oħrajn li qegħdin f’sitwazzjoni legali u fattwali paragunabbli fid-dawl tal-għan mixtieq mill-miżura. Jekk ir-risposta għall-ewwel pass hija fl-affermattiv, tiġi stabbilita preżunzjoni ta’ selettività. Xorta jista’ jibqa’ possibbli li tiġi ġġustifikata l-miżura fit-tieni pass jekk id-differenzazzjoni tirriżulta min-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema li minnha tifforma parti l-miżura. Filwaqt li l-Kummissjoni hija obbligata li tistabbilixxi li l-miżura hija prima facie selettiva fl-ewwel pass ( 21 ), huma l-Istati Membri li għandhom jirribattu din il-preżunzjoni fit-tieni pass ( 22 ).

27.

Taħt l-approċċ ta’ tliet passi, il-pass inizjali jirrigwarda d-definizzjoni ta’ qafas ta’ riferiment, kultant imsejjaħ bħala r-reġim “komuni” jew “normali” ( 23 ). Il-passi li jifdal ta’ dan l-approċċ huma essenzjalment l-istess bħal dawk imsemmijin iktar ’il fuq għall-approċċ ta’ żewġ passi. Għalhekk, it-tieni pass jikkonsisti fl-evalwazzjoni jekk il-Kummissjoni stabbilixxietx li l-miżura tiddistingwi bejn impriżi paragunabbli. It-tielet pass jevalwa jekk l-Istat Membru rnexxilux jipprova li l-miżura kienet iġġustifikata fuq il-bażi tan-natura u l-iskema ġenerali tas-sistema li minnha tifforma parti.

28.

Minn analiżi iktar mill-qrib jidher li l-unika differenza li wieħed jista’ jara bejn iż-żewġ approċċi hija pjuttost akkademika. Din tikkonsisti fil-qasma tal-ewwel pass f’żewġ passi separati fl-approċċ ta’ tliet passi. Taħt iż-żewġ approċċi, huwa neċessarju li jiġi ddefinit il-qafas ta’ riferiment xieraq. Madankollu, fl-approċċ ta’ żewġ passi, dik id-definizzjoni hija inqas apparenti billi hija moħbija fl-ewwel pass. Bħala riżultat, l-approċċ ta’ tliet passi jista’ jkun iktar xieraq f’termini taċ-ċarezza u l-potenzjal pedagoġiku tiegħu. Huwa jipprovdi skema ta’ raġunament iktar strutturata u jagħmel iktar espliċitu d-diversi elementi tal-analiżi.

29.

Ma hemmx dubju li l-qalba tat-test ta’ selettività hija li jiġi stabbilit il-“qafas ta’ riferiment”. Madankollu, sa fejn huma kkonċernati r-relazzjoni bejn l-espressjoni testwali tagħha u l-kontenut ġenwin tagħha, dik il-qalba tfakkrek f’pupa Russa: huwa biss meta tiftaħ is-saff estern li tinduna li l-kunċett ewlieni huwa fil-fatt dak tad-diskriminazzjoni ( 24 ). Barra minn hekk, moħbija iktar fil-kunċett ta’ diskriminazzjoni hija l-paragunabbiltà. Għalhekk, meta wieħed ifittex għall-kontenut ġenwin ta’ selettività, jasal għall-kunċett magħruf sewwa minn oqsma oħra tad-dritt tal-UE: il-paragunabbiltà.

30.

Il-paragunabbiltà teżamina jekk, fir-rigward ta’ kwalità partikolari (jiġifieri, tertium comparationis, li tista' tkun valur, għan, azzjoni, sitwazzjoni, eċċ), l-elementi ta’ paragun (impriżi, persuni, prodotti, eċċ) jurux iktar xebh jew iktar differenzi.

31.

Il-problema klassika f’eżami bħal dak hija l-għażla tal-kwalità li fil-konfront tagħha għandu jsir il-paragun. Eżattament fir-rigward ta’ xiex huma paragunabbli l-impriżi X u Y? Fil-fehma tiegħi hemm tliet fatturi li tipikament għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni meta ssir evalwazzjoni bħal dik fil-kuntest tal-għajnuna mill-Istat.

32.

L-ewwel fattur huwa l-kamp ta’ applikazzjoni tal-miżura fir-rigward tal-persuni u/jew sitwazzjonijiet li tkopri. Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-miżura nnifisha tipikament jiddefinixxi r-relazzjoni loġika u l-paragunabbiltà ta’ dawk il-persuni u/jew sitwazzjonijiet. Miżura bħal dik probabbilment tistabbilixxi wkoll obbligi jew imposti potenzjali li jaqgħu fuq ċertu grupp ta’ impriżi, kif ukoll ir-raġunijiet li għalihom Stat Membru jista’ jipprova jtaffi dawk l-obbligi jew imposti.

33.

It-tieni fattur huwa l-għan tal-miżura f’termini tal-miri u l-valuri li l-miżura tixtieq issegwi jew trawwem. Fid-definizzjoni ta’ qafas ta’ riferiment xieraq tkun meħtieġa deċiżjoni fuq il-grupp ta’ impriżi li huma f’sitwazzjoni legali u fattwali paragunabbli “fid-dawl tal-għan tal-miżura” ( 25 ) imma wkoll, b’mod iktar wiesa’, “tas-sistema inkwistjoni” ( 26 ).

34.

It-tielet nett, jista’ jkun hemm fattur ieħor, forsi awżiljarju, fejn il-paragunabbiltà tiġi evalwata f’termini ta’ grad ta’ sostitwibbiltà tal-prodotti involuti. Għandu jiġi rrikonoxxut b’mod ċar li fattur bħal dak sa issa ftit sab appoġġ fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 27 ). Min-naħa l-oħra, jista’ jingħad ħafna fuq il-bżonn tal-liġi dwar l-għajnuna mill-Istat biex tieħu iktar inkunsiderazzjoni d-dimensjoni tagħha tad-dritt tal-kompetizzjoni ( 28 ). F’termini ta’ paragunabbiltà, din tittraduċi ruħha f’paragunabbiltà li tiġi (ko)definita bis-sostitwibbiltà u sottostanti għaliha jkun hemm il-kunċett ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq rilevanti. It-tfittxija għall-qafas ta’ riferiment rilevanti mbagħad issir ferm eqreb lejn id-definizzjoni tas-“suq rilevanti”, li ma huwiex differenti mill-analiżi magħmula taħt l-Artikolu 101 TFUE.

35.

L-ewwel u t-tieni fatturi msemmijin iktar ’il fuq għandhom ikunu preżenti, f’forma jew oħra, fi kwalunkwe evalwazzjoni ta’ paragunabbiltà. L-artikolazzjoni preċiża tagħhom u l-piż rispettiv tagħhom ikun jiddependi fuq iċ-ċirkustanzi ta’ kull każ partikolari. L-istess jgħodd għall-interrelazzjoni reċiproka tagħhom. F’ċerti każijiet, il-fatturi kollha jindikaw l-istess direzzjoni. F’oħrajn, it-tieni fattur (l-għan tal-miżura) u t-tielet wieħed (il-grad ta’ sostitwibbiltà tal-prodotti kkonċernati mill-miżura) jistgħu jintużaw biex jikkorreġu jew iżidu sfumatura mal-ewwel wieħed. L-ewwel fattur (id-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-miżura bil-miżura nnifisha) għandu jittieħed bħala l-punt tat-tluq meta jiġi stabbilit qafas ta’ riferiment. Madankollu, ma għandux ikun konklużiv fih innifsu billi Stat Membru jista’, sabiex jevita l-klassifikazzjoni bħala għajnuna mill-Istat, jifformula miżura li l-portata tagħha hija ristretta għal ċerti impriżi, imma li huma paragunabbli ma’ oħrajn li ma jibbenefikawx mill-miżura.

36.

Il-kawża “Dutch NOx” ( 29 ) turi kif wieħed mill-fatturi jista’ eventwalment jisboq lill-ieħor għall-finijiet tad-definizzjoni tal-qafas ta’ riferiment rilevanti. F’dak il-każ, it-tieni fattur ikkorreġa lil tal-ewwel. L-Istat Membru tal-Pajjiżi l-Baxxi kien illimita l-possibbiltà li jiġu skambjati emissjonijiet ta’ ossidi tan-nitroġenu (NOx) lill-impriżi industrijali kbar biss li jipproduċu dawk it-tipi ta’ emissjonijiet. Għaldaqstant il-portata tal-miżura nazzjonali kienet ċirkoskritta għal dawk l-impriżi. Madankollu, fid-dawl tal-għan ġenerali tal-miżura, jiġifieri l-protezzjoni tal-ambjent, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-impriżi kollha li kienu suġġetti għall-“obbligi tal-istess natura”, jiġifieri biex jitnaqqsu l-emissjonijiet NOx, kienu f’sitwazzjoni legali u fattwali paragunabbli, irrispettivament mid-daqs tagħhom ( 30 ). Għalhekk, il-possibbiltà tal-iskambju ta’ emissjonijiet NOx ma kellhiex tiġi limitata għall-faċilitajiet il-kbar ( 31 ).

37.

Ma hemmx dubju li l-fatturi msemmija iktar ’il fuq jipprovdu biss indikazzjonijiet ġenerali tat-tip ta’ riflessjonijiet li għandhom isiru meta tiġi evalwata l-paragunabbiltà għall-finijiet tat-twaqqif ta’ qafas ta’ riferiment. Huwa pjuttost ovvju wkoll li kwalunkwe evalwazzjoni ta’ tip simili, tkun kemm tkun strutturata bi preċiżjoni f’termini algoritmiċi, kważi matematiċi, dejjem iġġib magħha xi elementi ta’ għażla ta’ valur suġġettiv dwar liema impriżi huma paragunabbli u għaliex, b’enfasi ikbar impoġġija fuq fattur wieħed minflok ieħor.

38.

Iżda fl-istess ħin, din l-għażla għandha tkun espliċita fir-raġunament tal-awtorità li tieħu deċiżjonijiet. Għalhekk, fil-prattika, il-Kummissjoni għandha tagħmilha ċara liema qafas ta’ riferiment tagħżel li tistabbilixxi u għal liema raġunijiet.

39.

Huwa kruċjali għal numru ta’ raġunijiet li jiġi ddelinjat il-qafas ta’ riferiment xieraq meta wieħed jiddeċiedi dwar is-selettività ta’ għajnuna mill-Istat potenzjali. L-ewwel nett, dan jippermetti lill-partijiet li jkunu jafu r-raġunijiet għaliex miżura kienet jew ma kinitx ikkunsidrata li hija għajnuna mill-Istat ( 32 ). It-tieni nett, dan jiżgura prevedibbiltà legali ikbar għall-Istati Membri, li jkunu jistgħu jantiċipaw jekk il-miżuri li jadottaw għandhomx jiġu nnotifikati lill-Kummissjoni, jew jekk jistgħux isegwu liberament politika ekonomika partikolari mingħajr limitazzjoni ( 33 ). It-tielet nett, jippermetti lill-qrati tal-Unjoni Ewropea li jagħmlu stħarriġ ġudizzjarju legali effettiv billi l-Qorti Ġenerali u, fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja jkunu jistgħu jiddeterminaw b’ċarezza ikbar jekk il-kundizzjoni ta’ selettività ġietx issodisfatta.

40.

Fil-kawża preżenti, il-Qorti tal-Ġustizzja qed tintalab tevalwa jekk il-kundizzjoni ta’ selettività għandhiex tiġi eżaminata f’qafas ta’ riferiment iddefinit b’mod wiesa’ li jinkludi impriżi fis-settur tal-annimali tal-ifrat u “impriżi ta’ setturi oħra”.

41.

Fir-raġunament tagħha, il-Qorti Ġenerali ma pprovdietx iktar dettalji dwar x’għandna nifhmu b’“impriżi ta’ setturi oħra”. Il-Qorti Ġenerali sempliċiment irriferiet b’approvazzjoni għall-evalwazzjoni tal-Kummissjoni ( 34 ), li fiha nnifisha ma kinitx għal kollox ċara fir-rigward ta’ x’kienu dawk is-“setturi oħra” ( 35 ).

42.

Fil-kawża preżenti, numru ta’ oqfsa ta’ riferiment jistgħu jiġu kkontemplati skont il-livell ta’ astrazzjoni magħżul għad-definizzjoni tat-tertium comparationis u dwar il-piż rispettiv attribwit lill-fatturi differenti indikati iktar ’il fuq. Se nuri tlieta minnhom: l-approċċ ristrett, l-approċċ intermedju u l-approċċ wiesa’.

43.

L-approċċ ristrett, li l-appellant isostni, jiffoka fuq impriżi li jagħmlu t-testijiet EST. Il-qafas ta’ riferiment huwa stabbilit bil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 999/2001. Dak ir-regolament jeħtieġ biss testijiet ta’ screening għal dawk is-setturi kkonċernati bl-EST. Għalhekk, fl-approċċ ristrett, l-ewwel fattur indikat iktar ’il fuq huwa dominanti u jopera fuq livell baxx ta’ astrazzjoni: is-sett ta’ impriżi paragunabbli huwa ddefinit mill-obbligu speċifiku għat-test għall-EST.

44.

L-approċċ intermedju jimxi livell wieħed ’il fuq f’termini ta’ astrazzjoni. Il-grupp ta’ impriżi paragunabbli jista’ jingħad li jinkludi kull impriża agrikola jew tal-ikel li hija obbligata li tissuġġetta l-prodotti tagħha għal verifiki tas-saħħa. Dan l-approċċ ma jiddipendix fuq l-ispeċifiċità tat-testijiet ta’ screening għall-ESB ( 36 ), imma fuq l-għan ġenerali tal-miżura tal-Unjoni Ewropea fil-każ preżenti, jiġifieri l-preservazzjoni tas-saħħa tal-annimali u tal-bniedem. L-obbligu biex isiru testijiet ta’ screening għall-ESB jista’ jitqies bħala parti mill-obbligu usa’ għal impriżi biex jagħmlu verifiki li jiżguraw li l-prodotti tagħhom ma humiex ta’ theddida għas-saħħa tal-annimali u tal-bniedem ( 37 ). Approċċ bħal dan jirriżulta fil-paragun ta’ impriżi suġġetti għat-testijiet ta’ screening għall-ESB ma’ impriżi agrikoli u tal-ikel oħrajn li huma suġġetti għal tipi oħra ta’ kontrolli sanitarji obbligatorji, imma li jistgħu jkunu qed jipproduċu tipi oħra ta’ laħam jew ikel.

45.

Iktar ’il fuq fis-sellum tal-astrazzjoni, wieħed jara li hemm terġa’ approċċ iktar wiesa’. Fi ħdan dan l-approċċ usa’ l-grupp ta’ impriżi paragunabbli jista’ jingħad li jinkludi l-impriżi kollha suġġetti għal kontrolli obbligatorji qabel il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tagħhom u ma huwiex strettament limitat għall-annimali. Għalhekk, it-tertium comparationis astratt ikun kontrolli ta’ kwalità jew tas-sigurtà inġenerali, li ovvjament jiġġenera grupp ferm ikbar ta’ impriżi paragunabbli.

46.

Hija din il-kategorija wiesgħa tal-aħħar li, skont l-appellant, intgħażlet mill-Kummissjoni u wara ġiet approvata mill-Qorti Ġenerali. Kif isostni l-appellant, il-Qorti Ġenerali b’mod żbaljat għażlet testijiet obbligatorji fuq trakkijiet u liftijiet u testijiet temporanji bil-għan li tiġi eradikata marda tal-annimali fuq l-istess livell.

47.

Fil-fatt huwa minnu li l-Qorti Ġenerali ma daħlitx wisq fil-fond fid-definizzjoni tal-qafas ta’ riferiment rilevanti ( 38 ). Fil-punti 107 u 110 tas-sentenza appellata, din qagħdet fuq is-sejbiet tal-Kummissjoni li l-miżura inkwistjoni kienet tibbenefika biss lil “min irabbi l-annimali, il-biċċeriji u l-entitajiet l-oħra li jipproċessaw, jimmaniġġjaw, ibigħu jew jikkummerċjalizzaw prodotti li joriġinaw mill-annimali tal-ifrat u li huma suġġetti għal test obbligatorju għall-iscreening tal-ESB”, u mhux lil “impriżi ta’ setturi oħra”, mingħajr speċifikazzjoni ulterjuri.

48.

Anki jekk il-Qorti Ġenerali ma kinitx espliċita dwar x’riedet tfisser b’“impriżi ta’ setturi oħra”, ma huwiex meħtieġ li tiġi annullata s-sentenza tal-Qorti Ġenerali abbażi tat-tieni aggravju. Jibqa’ l-fatt li l-finanzjament tat-testijiet ta’ screening għall-ESB permezz ta’ riżorsi tal-Istat kien jikkostitwixxi vantaġġ selettiv li ma kienx disponibbli għal “setturi oħra”. Fin-nuqqas ta’ kull evidenza ulterjuri pprovduta mill-appellant, jidher li dan il-finanzjament bl-ebda mod ma huwa ġġustifikat min-natura jew l-istruttura ġenerali tas-sistema.

49.

Dwar l-obbligu ta’ motivazzjoni, minkejja li l-Qorti Ġenerali setgħet kienet iktar espliċita, jiena tal-fehma li ma kisritx dak l-obbligu b’mod li jeħtieġ l-annullament tad-deċiżjoni tagħha. Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li l-obbligu ta’ motivazzjoni impost fuq il-Qorti Ġenerali skont l-Artikolu 36 moqri flimkien mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 53 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja ma jeżiġix li din tagħti espożizzjoni li ssegwi b’mod eżawrjenti u wieħed wieħed ir-raġunamenti kollha esposti mill-partijiet fil-kawża. Il-motivazzjoni tista’, għalhekk, tkun impliċita, bil-kundizzjoni li tippermetti lill-persuni kkonċernati jifhmu r-raġunijiet li fuqhom is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tkun ibbażata u tipprovdi lill-Qorti tal-Ġustizzja b’informazzjoni biżżejjed sabiex teżerċita s-setgħat tagħha ta’ stħarriġ fl-appell ( 39 ).

50.

Huwa apparenti li l-motivazzjoni fis-sentenza appellata ppermettiet lill-partijiet li jifhmu r-raġunijiet li bihom il-Qorti Ġenerali kkonfermat li kien hemm vantaġġ selettiv. Kieku l-Qorti Ġenerali kienet meħtieġa li tkun iktar speċifika dwar is-setturi attwali li kienu pparagunati mas-settur tal-annimali tal-ifrat, dan, l-iktar l-iktar, seta’ ammonta għal żieda żgħira mal-motivazzjoni, imma ma kinitx tiġi affettwata l-parti operattiva tas-sentenza.

51.

Madankollu għandu jingħad ukoll li, fil-fehma tiegħi, huma biss il-fatti speċifiċi ta’ dan il-każ partikolari li jippermettu l-konklużjoni li hemm is-selettività. Il-vantaġġ xorta jibqa’ disponibbli biss għal settur wieħed biss, jiġifieri s-settur tal-annimali tal-ifrat, irrispettivament minn liema mit-tliet oqfsa ta’ riferiment indikati iktar ’il fuq intgħażlu. Ma hemm xejn x’juri li dan il-vantaġġ selettiv jista’ jkun iġġustifikat min-natura jew mill-istruttura ġenerali tas-sistema. Iżda dan ma għandux itappan id-dmir ġenerali tal-Kummissjoni li tkun espliċita fid-definizzjoni tagħha tal-qafas ta’ riferiment rilevanti f’każijiet futuri, fejn nuqqas ta’ preċiżjoni simili flimkien ma’ fatti differenti tista’ twassal għal konklużjoni differenti.

52.

Għal dawk ir-raġunijiet, u bla ħsara għall-eżami tal-ewwel aggravju, jiena nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell fir-rigward tat-tieni aggravju.