SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja)
23 ta’ Frar 2016 ( *1 )
“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu — Direttiva 2006/123/KE — Artikoli 14 sa 16 — Artikolu 49 TFUE — Libertà ta’ stabbiliment — Artikolu 56 TFUE — Libertà li jiġu pprovduti servizzi — Kundizzjonijiet għall-ħruġ ta’ vawċers fiskalment vantaġġjużi mogħtija mill-persuni li jimpjegaw lill-impjegati tagħhom u li jistgħu jintużaw għall-finijiet ta’ akkomodazzjoni, ta’ ħin liberu u/jew ta’ provvista tal-ikel — Restrizzjonijiet — Monopolju”
Fil-Kawża C‑179/14,
li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 258 TFUE, imressaq fl‑10 ta’ April 2014,
Il‑Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn A. Tokár u E. Montaguti, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,
rikorrenti,
vs
L‑Ungerija, irrappreżentata minn M. Z. Fehér u G. Koós, bħala aġenti,
konvenuta,
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Awla Manja),
komposta minn K. Lenaerts, President, R. Silva de Lapuerta, M. Ilešič, L. Bay Larsen, D. Šváby, F. Biltgen u C. Lycourgos, Presidenti tal-Awla, A. Rosas, E. Juhász, M. Safjan, M. Berger u A. Prechal (Relatur) u K. Jürimäe, Imħallfin,
Avukat Ġenerali: Y. Bot,
Reġistratur: L. Hewlett, Amministratur Prinċipali,
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat‑12 ta’ Mejju 2015,
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas‑17 ta’ Settembru 2015,
tagħti l-preżenti
Sentenza
1 |
Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni Ewropea titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja biex:
|
Il-kuntest ġuridiku
Id-dritt tal-Unjoni
2 |
Il-premessi 2, 5, 18, 36, 37, 40, 64, 65 u 73 tad-Direttiva 2006/123 jipprovdu:
[...]
[...]
[...]
[...]
[...]
[...]
|
3 |
L-Artikolu 1 tad-Direttiva 2006/123, intitolat “Suġġett”, jipprovdi, fil-paragrafu 1 tiegħu: “Din id-Direttiva tistabbilixxi dispożizzjonijiet ġenerali li jħaffu l-eżerċizzju tal-libertà ta’ stabbiliment għall-fornituri tas-servizzi u l-moviment liberu tas-servizzi, filwaqt li tinżamm kwalità għolja tas-servizzi.” |
4 |
Bit-titolu “Kamp ta’ Applikazzjoni”, l-Artikolu 2 tal-imsemmija direttiva jipprovdi: “1. Din id-Direttiva għandha tapplika għal servizzi pprovduti mill-fornituri stabbiliti fi Stat Membru. 2. Din id-Direttiva m’għandhiex tapplika għal dawn l-attivitajiet: [...]
[...]” |
5 |
L-Artikolu 4 tal-istess direttiva jipprovdi: “Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
[...]
[...]
[...]” |
6 |
Il-Kapitolu III tad-Direttiva 2006/123 huwa intitolat “Libertà għall-istabbiliment ta’ fornituri”. Huwa jinkludi t-Taqsima 2, intitolata “ħtiġijiet ipprojbiti jew suġġetti għal evalwazzjoni”, li fiha hemm l-Artikoli 14 u 15 ta’ din id-direttiva. |
7 |
Bit-titolu “Ħtiġijiet ipprojbiti”, l-Artikolu 14 tal-imsemmija direttiva jipprovdi: “L-Istati Membri m’għandhomx jissuġġettaw l-aċċess għal, jew l-eżerċizzju ta’, attività ta’ servizz fit-territorju tagħhom għal konformità ma’ xi waħda minn dawn li ġejjin: [...]
[...]” |
8 |
L-Artikolu 15 tal-istess direttiva, intitolat “Rekwiżiti li għandhom jiġu evalwati”, jipprevedi b’mod partikolari: “1. L-Istati Membri għandhom jeżaminaw jekk, taħt is-sistema legali tagħhom, kwalunkwe mir-rekwiżiti elenkati fil-paragafu 2 huma imposti u għandhom jiżguraw li tali rekwiżiti huma kompatibbli mal-kondizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 3. L-Istati Membri għandhom jaddattaw il-liġijiet, ir-regolamenti jew id-dispożizzjonijiet amministrattivi tagħhom sabiex jagħmluhom kompatibbli ma’ dawk il-kondizzjonijiet. 2. L-Istati Membri għandhom jeżaminaw jekk is-sistema legali tagħhom tagħmilx l-aċċess għal attività ta’ servizz jew l-eżerċizzju tagħha soġġetta għal konformità ma’ kwalunkwe minn dawn ir-rekwiżiti mhux-diskriminatorji: [...]
[...]
[...] 3. L-Istati Membri għandhom jivverifikaw li r-rekwiżiti msemmija fil-paragrafu 2 jissodisfaw il-kondizzjonijiet li ġejjin:
[...] 6. Mit-28 ta’ Diċembru 2006, l-Istati Membri m’għandhom jintroduċu l-ebda rekwiżit ġdid tat-tip elenkat fil-paragrafu 2, sakemm dan ir-rekwiżit ma jissodisfax il-kondizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 3. [...]” |
9 |
Il-Kapitolu IV tad-Direttiva 2006/123 huwa intitolat “Moviment liberu ta’ servizzi”. Huwa jinkludi t-Taqsima 1, intitolata “Libertà tal-provvista ta’ servizzi u derogi relatati”, li fiha hemm l-Artikolu 16 ta’ din id-direttiva li jipprovdi, bit-titolu “Libertà tal-provvista ta’ servizzi”: “1. L-Istati Membri għandhom jirrispettaw id-dritt tal-fornituri li jfornu servizzi fi Stat Membru ieħor għajr dak fejn huma stabbiliti. L-Istat Membru fejn ġie provdut is-servizz għandu jiżgura aċċess liberu u eżerċizzju liberu ta’ attività ta’ servizz fi ħdan it-territorju tiegħu. L-Istati Membri m’għandhomx jagħmlu l-aċċess għal jew l-eżerċizzju ta’ attività ta’ servizz fit-territorju tagħhom soġġett għal konformità ma’ xi rekwiżit li ma jirrispettax il-prinċipji li ġejjin:
2. L-Istati Membri ma jistgħux jillimitaw il-libertà għall-provvista ta’ servizzi f’każ ta’ fornitur stabbilit fi Stat Membru ieħor billi jimponu xi wieħed minn dawn ir-rekwiżiti li ġejjin:
[...] 3. L-Istat Membru fejn il-fornitur imur m’għandux ikun imxekkel milli jimponi rekwiżiti fir-rigward tal-provvista ta’ attività ta’ servizz, fejn ikunu ġustifikati minħabba raġunijiet ta’ politika pubblika, sigurtà pubblika, saħħa pubblika jew il-protezzjoni ta’ l-ambjent u skond il-paragrafu 1. [...] [...]” |
Id-dritt Ungeriż
Il-liġi dwar it-TDPF
10 |
L-Artikolu 71 tal-Liġi Nru CXVII tal-1995 dwar it-taxxa fuq id-dħul ta’ persuni fiżiċi (iktar ’il quddiem il-“liġi dwar it-TDPF”) jippermetti lill-persuni li jimpjegaw jagħtu lill-impjegati tagħhom benefiċċji in natura b’kundizzjonijiet fiskali vantaġġjużi. |
11 |
Fil-verżjoni tiegħu kif emendat bil-liġi Nru CLVI, tal‑21 ta’ Novembru 2011, li daħlet fis-seħħ, skont l-Artikolu 477 ta’ din tal-aħħar, mill‑1 ta’ Jannar 2012, l-Artikolu 71(1) tal-liġi dwar it-TDPF jipprovdi: “Huma kkwalifikati bħala benefiċċji in natura mogħtija mill-persuna li timpjega lill-impjegat: [...]
|
12 |
Skont il-punt 87 tal-Artikolu 3 tal-liġi dwar it-TDPF, kif emendat mill-Artikolu 1(5) tal-liġi Nru CLVI, tal‑21 ta’ Novembru 2011: “Għall-finijiet ta’ din il-liġi, wieħed jifhem bi: [...]
|
Id-digriet governattiv Nru 55/2011
13 |
Skont l-Artikolu 2(2)(a) tad-digriet governattiv Nru 55/2011, il-kard SZÉP “għandha biss l-għan li tidentifika lill-impjegat li jibbenefika mill-għajnuna, lill-membri tal-familja tiegħu, lill-persuna li timpjegah, kif ukoll lill-fornitur ta’ servizzi, u ma tintużax għall-ħażna ta’ flus elettroniku, u lanqas għall-eżekuzzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament diretti”. |
14 |
L-Artikolu 13 tal-imsemmi digriet jipprovdi: “Huwa permess li joħroġ il-kard [SZÉP] kull fornitur ta’ servizzi fis-sens tal-Artikolu 2(2)(d) tal-[liġi dwar il-mutwi ta’ assigurazzjoni], minbarra l-persuni fiżiċi u l-fornituri ta’ servizzi marbuta b’kuntratt mal-imsemmi fornitur ta’ servizzi, li jkun ġie stabbilit għal tul ta’ żmien indeterminat jew għal tul ta’ żmien iddeterminat ta’ mill-inqas ħames snin mill-bidu tal-ħruġ tal-kard u li, flimkien mal-istess kumpannija kummerċjali rrikonoxxuta bħala grupp ta’ kumpanniji jew li tiffunzjona b’mod effettiv bħala tali fis-sens tal-[liġi dwar il-kumpanniji kummerċjali], jew b’mod konġunt mal-mutwa ta’ assigurazzjoni ddefinita fl-Artikolu 2(2)(a) tal-Liġi dwar il-mutwi ta’ assigurazzjoni, li l-fornitur ta’ servizzi jkun ilu f’relazzjoni kummerċjali magħha għal mill-inqas ħames snin, minbarra l-attivitajiet ta’ ġestjoni ta’ depożiti u t-tqegħid ta’ investiment, jissodisfa l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin:
[...]” |
Il-liġi dwar il-mutwi ta’ assigurazzjoni
15 |
L-Artikolu 2(2)(a) u (d) tal-liġi dwar il-mutwi ta’ assigurazzjoni jinkludi d-definizzjonijiet li ġejjin:
[...]
|
Il-liġi dwar il-kumpanniji kummerċjali
16 |
L-Artikolu 1(1) tal-liġi dwar il-kumpanniji kummerċjali jipprovdi: “Din il-liġi tiddetermina l-ħolqien, l-organizzazzjoni u l-funzjonament tal-kumpanniji kummerċjali li għandhom sede fit-territorju tal-Ungerija [...]” |
17 |
L-Artikolu 2 tal-imsemmija liġi jipprevedi: “1. Kumpannija kummerċjali tista’ tieħu biss il-forma prevista minn din il-liġi. 2. Is-soċjetajiet f’isem kollettiv u s-soċjetajiet in akkomandita sempliċi ma għandhomx il-personalità ġuridika. Huma l-kumpanniji privati b’responsabbiltà limitata u l-kumpanniji pubbliċi b’responsabbiltà limitata li għandhom il-personalità ġuridika.” |
18 |
Fir-rigward tal-gruppi ta’ kumpanniji magħrufa, l-istess liġi tipprovdi, fl-Artikolu 55 tagħha: “1. Konformement mat-termini tal-liġi dwar il-kontabbiltà, il-kumpannija kummerċjali li hija marbuta tippreżenta l-kontijiet annwali kkonsolidati (kumpannija prinċipali) u l-kumpannija pubblika b’responsabbiltà limitata jew il-kumpannija privata b’responsabbiltà limitata li fuqha l-kumpannija prinċipali għandha influwenza determinanti fis-sens tal-liġi dwar il-kontabbiltà (kumpannija sussidjarja) jistgħu jiddeċiedu li jiffunzjonaw bħala grupp ta’ kumpanniji rikonoxxut billi jagħmlu kuntratt ta’ ġestjoni bejniethom bl-għan li jilħqu l-għanijiet kummerċjali komuni tagħhom. [...] 3. Ir-reġistrazzjoni tal-funzjonament fi grupp ta’ kumpanniji rikonoxxut fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji ma toħloqx suġġett tad-dritt distint mill-kumpanniji kummerċjali li jagħmlu parti mill-grupp.” |
19 |
L-Artikolu 64(1) tal-liġi dwar il-kumpanniji kummerċjali jipprovdi: “It-termini tal-Artikolu 60 huma applikabbli wkoll f’każ ta’ nuqqas ta’ kuntratt ta’ ġestjoni u ta’ reġistrazzjoni bħala grupp ta’ kumpanniji rikonoxxut bil-kundizzjoni li, wara kooperazzjoni fit-tul, mingħajr waqfien, li tkun ilha teżisti għal mill-inqas tliet snin bejn il-kumpannija prinċipali u l-kumpannija/i sussidjarja/i, il-kumpanniji kummerċjali li jappartjenu għall-istess grupp ta’ kumpanniji jeżerċitaw l-attivitajiet tagħhom skont l-istess strateġija kummerċjali u li l-imġiba effettiva tagħhom tiggarantixxi tqassim prevedibbli u bbilanċjat tal-vantaġġi u l-inkonvenjenzi li jirriżultaw mill-funzjonament fi grupp.” |
Il-liġi dwar il-fergħat
20 |
L-Artikolu 2(b) tal-liġi dwar il-fergħat jipprovdi: “Għall-finijiet ta’ din il-liġi, wieħed jifhem bi: [...]
|
Il-liġi Erzsébet
21 |
L-Artikolu 1 tal-liġi Erzsébet jipprevedi: “Il-programm Erzsébet jipprevedi li jnaqqas b’mod sinjifikattiv, fil-kuntest eżistenti, in-numru ta’ persuni soċjalment fil-bżonn, u b’mod partikolari l-għadd ta’ tfal, li ma għandhomx il-possibbiltà li jieklu iktar minn darba kuljum, li jibbenefikaw minn dieta tajba għas-saħħa adattata għall-età tagħhom, li jgawdu mill-istat ta’ saħħa meħtieġ għall-kisba tal-għarfien u s-serħan meħtieġ għar-riġenerazzjoni.” |
22 |
L-Artikolu 2 tal-imsemmija liġi jipprovdi: “1. Għall-finijiet ta’ din il-liġi, wieħed jifhem bi:
2. L-implementazzjoni tal-programm Erzsébet hija żgurata mill-[FNUV]. [...].” |
23 |
Il-FNUV hija fondazzjoni bi skop ta’ benefiċċju pubbliku rreġistrata fl-Ungerija. Din tassenja l-patrimonju li ngħata lilha għall-finijiet ta’ vaganzi soċjali, għall-provvista ta’ servizzi u ta’ prestazzjonijiet konnessi kif ukoll għall-implementazzjoni ta’ programmi soċjali oħra. |
24 |
L-Artikolu 6(1) tal-liġi Erzsébet jipprevedi li “[i]l-[FNUV] tista’, għall-finijiet tal-eżekuzzjoni tal-kompiti b’rabta mal-programm Erzsébet, tikkonkludi ftehimiet ma’ organi ċivili, kumpanniji kummerċjali u kull persuna fiżika jew ġuridika oħra”. |
25 |
L-Artikolu 7 tal-imsemmija liġi jirrigwarda d-dħul fis-seħħ tagħha. |
Il-proċedura prekontenzjuża u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja
26 |
Peress li qieset li, bl-adozzjoni, matul l-2011, ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali ġdida dwar il-vawċers għall-ikliet, il-vawċers għall-ħin liberu u l-vawċers għall-vaganzi, l-Ungerija kienet naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 9 u 10, il-punt 3 tal-Artikolu 14, l-Artikoli 15(1), (2)(b) u (d) u (3), u 16 tad-Direttiva 2006/123, kif ukoll l-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE, il-Kummissjoni, fil‑21 ta’ Ġunju 2012, indirizzat ittra ta’ intimazzjoni lil dan l-Istat Membru. Dan tal-aħħar wieġeb permezz ta’ ittra tal‑20 ta’ Lulju 2012, li fiha huwa kkontesta l-ksur allegat. |
27 |
Fit‑22 ta’ Novembru 2012, il-Kummissjoni indirizzat opinjoni motivata li fiha sostniet li l-imsemmija leġiżlazzjoni nazzjonali kienet tikser id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni msemmija iktar ’il fuq minbarra, madankollu, l-Artikolu 10 tal-imsemmija direttiva li l-ksur tiegħu ma kienx allegat iktar. B’hekk, l-imsemmija istituzzjoni stiednet lill-Ungerija sabiex tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex tikkonforma ruħha mal-imsemmija opinjoni motivata f’terminu ta’ xahar minn meta tirċeviha. |
28 |
Peress li ma kinitx issodisfatta bl-ispjegazzjonijiet fit-tweġiba li kienet indirizzata lilha fis‑27 ta’ Diċembru 2012 minn dan l-Istat Membru, il-Kummissjoni ddeċidiet li tippreżenta dan ir-rikors. |
Fuq ir-rikors
29 |
Fir-rikors tagħha, il-Kummissjoni tifformula lmenti differenti dwar il-kundizzjonijiet li għalihom il-leġiżlazzjoni Ungeriża tissuġġetta l-ħruġ ta’ ċerti strumenti fiskalment vantaġġjużi, li fuq preżentazzjoni tagħhom ħaddiema impjegati jista’ jkollhom aċċess, mingħand fornituri, għal ċerti servizzi ta’ akkomodazzjoni, ta’ ħin liberu u/jew ta’ provvista ta’ ikel, f’forma ta’ benefiċċji in natura mogħtija lil dawn l-impjegati mill-persuna li timpjegahom. |
30 |
F’dan il-każ, l-imsemmija lmenti jirrigwardaw, b’mod iktar preċiż, is-sistema legali applikabbli għal tnejn minn dawn l-istrumenti, jiġifieri, minn naħa, il-kard SZÉP u, min-naħa l-oħra, il-vawċers Erzsébet, li se jkunu diskussi rispettivament iktar ’il quddiem. |
Dwar l-ilmenti relatati mal-kundizzjonijiet ta ’ ħruġ tal-kard SZÉP
31 |
Il-Kummissjoni tirrileva, b’mod partikolari, li, skont l-Artikolu 71(1) tal-liġi dwar it-TDPF, is-servizzi ta’ provvista ta’ ikel offerti mir-ristoranti u l-istabbilimenti tal-ikel pubbliċi, minbarra ristoranti fuq il-post tax-xogħol, jistgħu jiġu kklassifikati bħala benefiċċji in natura fis-sens tal-imsemmija liġi biss fil-każ tal-użu tal-kard SZÉP. |
32 |
Issa, il-kundizzjonijiet ta’ ħruġ tal-imsemmija kard kif stabbiliti fl-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011 tant huma restrittivi li ċirku żgħir ħafna biss ta’ impriżi jistgħu jipproċedu għal dan il-ħruġ tal-kard. |
33 |
Fir-rikors tagħha, il-Kummissjoni ssostni, prinċiparjament, li, minħabba din in-natura restrittiva, l-imsemmija kundizzjonijiet jiksru, għal diversi raġunijiet, l-Artikoli 14 sa 16 tad-Direttiva 2006/123. Sussidjarjament, hija tqis li dawn l-istess kundizzjonijiet imorru kontra l-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE. |
Fuq l-ilmenti bbażati fuq il-ksur tad-Direttiva 2006/123
34 |
Preliminarjament, għandu jiġi osservat li, bħalma jirriżulta mill-ispjegazzjonijiet ipprovduti mill-partijiet, il-kard SZÉP hija strument fiskalment vantaġġjuż li fuq preżentazzjoni tiegħu ħaddiema impjegati jista’ jkollhom aċċess, permezz ta’ fornituri kuntrattwalment marbuta mal-emittent tal-imsemmi strument, għal firxa ta’ servizzi speċifiċi, jiġifieri għal servizzi ta’ akkomodazzjoni, ċerti servizzi ta’ ħin liberu u servizzi ta’ provvista tal-ikel, f’forma ta’ benefiċċji in natura mogħtija lil dawn il-ħaddiema mill-persuna li timpjegahom, bl-imsemmija fornituri jkunu, min-naħa tagħhom, sussegwentement imħallsa minn dan l-emittent konformement mal-impenji kuntrattwali li jorbtu lil dan tal-aħħar mal-persuna li timpjega. |
35 |
L-Artikolu 2(2)(a) tad-digriet governattiv Nru 55/2011 jispeċifika, min-naħa tiegħu, li l-kard SZÉP isservi biss għall-identifikazzjoni tal-impjegat kif ukoll dik tal-fornitur tas-servizzi, u li hija ma tintużax għall-ħażna ta’ flus elettroniku, u lanqas għall-eżekuzzjoni ta’ tranżazzjonijiet ta’ pagament diretti. |
36 |
Bħalma rrileva l-Avukat Ġenerali fil-punti 62 sa 65 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-ħruġ ta’ din il-kard ma jikkostitwixxix għalhekk “servizz finanzjarju” li huwa eskluż, skont l-Artikolu 2(2)(b) tad-Direttiva 2006/123, mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din tal-aħħar, fatt li, barra minn hekk, lanqas il-Gvern Ungeriż ma kkontesta quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. |
– Dwar l-ewwel ilment ibbażat fuq ksur tal-punt 3 tal-Artikolu 14 u tal-Artikolu 15(2)(b) tad-Direttiva 2006/123
L-argumenti tal-partijiet
37 |
Permezz tal-ewwel ilment tagħha kif ifformulat fit-talbiet tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni talbet lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, billi jeskludi li fergħat jistgħu joħorġu l-kard SZÉP, l-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011, moqri flimkien mal-Artikolu 2(2)(d) tal-liġi dwar il-fergħat, kif ukoll mal-Artikolu 1, 2(1) u (2), 55(1) u (3), u 64(1) tal-liġi dwar il-kumpanniji kummerċjali, jikser il-punt 3 tal-Artikolu 14 u l-Artikolu 15(2)(b) tad-Direttiva 2006/123. |
38 |
Wara mistoqsija mill-Qorti tal-Ġustizzja, il-Kummissjoni madankollu indikat, matul is-seduta, li hija kienet qiegħda tirrinunzja għat-tieni parti ta’ dan l-ilment ibbażata fuq ksur tal-Artikolu 15(2)(b) tal-imsemmija direttiva. |
39 |
Fir-rigward tal-parti tal-ilment ibbażata fuq ksur tal-punt 3 tal-Artikolu 14 tal-istess direttiva, il-Kummissjoni tqis li mill-kombinazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali msemmija fil-punt 37 ta’ din is-sentenza jirriżulta li l-fergħat ta’ kumpanniji barranin ma jistax ikollhom il-kwalità ta’ “fornitur ta’ servizzi” fis-sens tal-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011 u li b’hekk huma ma humiex awtorizzati joħorġu kards SZÉP. |
40 |
Issa, tali esklużjoni tikser il-punt 3 tal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2006/123, li jipprojbixxi lill-Istati Membri, b’mod assolut u mingħajr ebda possibbiltà ta’ ġustifikazzjoni, milli jissuġġettaw l-aċċess għal attività ta’ servizzi fit-territorju tagħhom għal rekwiżit li jillimita l-libertà tal-fornitur li jagħżel bejn stabbiliment prinċipali jew sekondarju, inklużi r-restrizzjonijiet għal libertà li jagħżel bejn l-istabbiliment fil-forma ta’ aġenzija, ta’ fergħa jew ta’ kumpannija sussidjarja. |
41 |
B’risposta, il-Gvern Ungeriż jasserixxi, essenzjalment, li, peress li l-esklużjoni tal-fergħat ta’ kumpanniji barranin tippermetti li jiġi żgurat li l-emittent ta’ kards SZÉP huwa debitament integrat fil-ħajja ekonomika Ungeriża u li b’hekk għandu l-esperjenza u l-infrastruttura meħtieġa, tali miżura hija ġġustifikata fid-dawl tal-għanijiet, imfittxija f’dan il-każ, ta’ protezzjoni tal-konsumaturi, jiġifieri l-ħaddiema li jużaw il-kards SZÉP, u l-protezzjoni tal-kredituri, jiġifieri l-fornituri li jaċċettaw l-użu ta’ tali kards, kontra r-riskji marbuta mal-insolvenza ta’ dan l-emittent. |
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
42 |
Għandu jiġi rrilevat, qabel kollox, li huwa paċifiku, bejn il-partijiet, li, skont l-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011, moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet l-oħrajn tad-dritt nazzjonali elenkati fil-punt 37 ta’ din is-sentenza, il-fergħat Ungeriżi ta’ kumpanniji stabbiliti fi Stati Membri oħrajn ma humiex awtorizzati joperaw fl-Ungerija bħala emittent ta’ kards SZÉP. |
43 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 14 tad-Direttiva 2006/123 jipprojbixxi lill-Istati Membri milli jissuġġettaw l-aċċess għal attività ta’ servizzi jew l-eżerċizzju tagħhom fit-territorju tagħhom għall-osservanza ta’ wieħed mir-rekwiżiti elenkati fil-punti 1 sa 8 tiegħu, billi b’hekk jimponi fuqhom it-tneħħija, bħala prijorità u b’mod sistematiku, ta’ dawn ir-rekwiżiti (sentenza Rina Services et, C‑593/13, EU:C:2015:399, punt 26). |
44 |
Fost ir-rekwiżiti hekk ipprojbiti hemm, b’mod partikolari, bħalma jirriżulta mill-punt 3 tal-Artikolu 14 tal-imsemmija direttiva, dawk li jillimitaw il-libertà tal-fornitur li jagħżel bejn stabbiliment prinċipali jew sekondarju u bejn stabbiliment fil-forma ta’ aġenzija, ta’ fergħa jew ta’ sussidjarja. Issa, dan huwa speċifikament il-każ, bħalma għadu kif ġie rrilevat fil-punt 42 ta’ din is-sentenza, tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni. |
45 |
Fir-rigward tal-ġustifikazzjonijiet imressqa mill-gvern Ungeriż, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li kemm mill-formulazzjoni tal-Artikolu 14 tad-Direttiva 2006/123, kif ukoll mill-istruttura ta’ din id-direttiva, jirriżulta li r-rekwiżiti elenkati f’dan l-artikolu ma jistgħux jiġu ġġustifikati (sentenza Rina Services et, C‑593/13, EU:C:2015:399, punti 28 sa 35). |
46 |
Il-Qorti tal-Ġustizzja b’mod partikolari enfasizzat, f’dan ir-rigward, li tali projbizzjoni mingħajr possibbiltà ta’ ġustifikazzjoni hija intiża li tiggarantixxi t-tneħħija sistematika u malajr ta’ ċerti restrizzjonijiet għal-libertà ta’ stabbiliment meqjusa mil-leġiżlatur tal-Unjoni u mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li jolqtu b’mod serju l-funzjonament tajjeb tas-suq intern u tfittex b’dan il-mod għan konformi mat-Trattat FUE (sentenza Rina Services et, C‑593/13, EU:C:2015:399, punt 39). |
47 |
B’hekk, anki jekk l-Artikolu 52(1) TFUE jippermetti lill-Istati Membri jiġġustifikaw, għal waħda mir-raġunijiet imsemmija hemmhekk, miżuri nazzjonali li jikkostitwixxu restrizzjoni għal-libertà ta’ stabbiliment, dan madankollu ma jfissirx li l-leġiżlatur tal-Unjoni, fl-adozzjoni ta’ att ta’ dritt sekondarju, bħad-Direttiva 2006/123, li tikkonkretizza libertà fundamentali stabbilita mit-Trattat, ma tistax tillimita ċerti derogi, b’mod partikolari meta, bħal f’dan il-każ, id-dispożizzjoni inkwistjoni ta’ dritt sekondarju sempliċement terġa’ ttenni ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li rekwiżit bħal dak inkwistjoni huwa inkompatibbli mal-libertajiet fundamentali li l-operaturi ekonomiċi jistgħu jibbenefikaw minnhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Rina Services et, C‑593/13, EU:C:2015:399, punt 40). |
48 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, hemm lok li jintlaqa’ l-ewwel ilment fil-parti tiegħu bbażata fuq ksur tal-punt 3 tal-Artikolu 14 tal-imsemmija direttiva. |
– Fuq it-tieni lment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 15(1), (2)(b) u (3) tad-Direttiva 2006/123
L-argumenti tal-partijiet
49 |
Permezz tat-tieni lment tagħha, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li billi l-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011, moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet nazzjonali l-oħrajn elenkati fil-punt 37 ta’ din is-sentenza, ma jirrikonoxxix, fid-dawl tal-kundizzjonijiet previsti fl-imsemmi Artikolu 13(a) sa (ċ), l-attività ta’ gruppi ta’ kumpanniji li l-kumpannija parent tagħhom ma hijiex kumpannija stabbilita skont id-dritt Ungeriż u li l-membri tagħhom ma joperawx taħt forom ta’ kumpannija previsti minn dan id-dritt, huwa jikser l-Artikolu 15(1), (2)(b) u (3) tad-Direttiva 2006/123. |
50 |
F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tfakkar li l-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011 jipprevedi li, sabiex ikun jista’ joħroġ il-kard SZÉP, il-fornitur ta’ servizzi għandu jissodisfa l-kundizzjonijiet imsemmija f’dan l-Artikolu 13(a) sa (ċ), jekk ikun il-każ, permezz ta’ grupp ta’ kumpanniji rikonoxxuti mil-liġi dwar il-kumpanniji kummerċjali jew li joperaw effettivament bħala tali, li jagħmlu parti minnhom. |
51 |
Issa, skont l-imsemmija istituzzjoni, konformement mal-Artikoli 55(1) u 3, u 64 ta’ din il-liġi, hija biss kumpannija kummerċjali li tista’ tiġi kklassifikata bħala kumpannija prinċipali ta’ tali grupp ta’ kumpanniji, filwaqt li, skont l-Artikoli 1(1) u 2(1) tal-imsemmija liġi, tali kumpannija kummerċjali għandu jkollha sede fit-territorju Ungeriż u tista’ tiġi stabbilita biss taħt forma prevista mill-istess liġi. Barra minn hekk, l-imsemmi Artikolu 55(1) jipprevedi li, fil-qasam ta’ gruppi ta’ kumpanniji, il-kumpannija sussidjarja tista’ tkun biss kumpannija privata b’responsabbiltà limitata jew kumpannija pubblika b’responsabbiltà limitata, stabbilita skont id-dritt Ungeriż u li għandha s-sede tagħha fl-Ungerija. |
52 |
Dawn ir-rekwiżiti b’hekk imorru kontra l-Artikolu 15(2)(b) u (3) tad-Direttiva 2006/123, li jipprevedi li l-impriżi ma jistgħux jiġu obbligati li jkunu stabbiliti taħt forma legali speċifika, ħlief jekk tali obbligu ma huwiex diskriminatorju u li huwa meħtieġ u proporzjonat. Fil-fatt, l-imsemmija rekwiżiti għandhom natura diskriminatorja għaliex huma jiżvantaġġjaw manifestament il-kumpanniji kummerċjali li ma għandhomx is-sede tagħhom fl-Ungerija u l-gvern Ungeriż, barra minn hekk, ma stabbilixxiex konkretament il-ħtieġa u l-proporzjonalità tagħhom. |
53 |
B’risposta, il-gvern Ungeriż sostna, essenzjalment, li r-restrizzjonijiet hekk marbuta mal-appartenenza ma’ grupp ta’ impriżi li jippermettu li jiġi żgurat li l-emittent huwa debitament integrat fil-ħajja ekonomika Ungeriża u li għandu l-infrastruttura u l-esperjenza meħtieġa, b’mod partikolari fil-qasam tal-ħruġ u tal-amministrazzjoni ta’ vawċers elettroniċi simili għall-kard SZÉP, b’mod li l-imsemmija restrizzjonijiet huma ġġustifikati fid-dawl tal-għanijiet ta’ protezzjoni tal-konsumaturi u tal-kredituri diġà invokati fil-punt 41 ta’ din is-sentenza. |
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
54 |
Għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 15(1) tad-Direttiva 2006/123, l-Istati Membri għandhom jeżaminaw jekk is-sistema legali tagħhom tipprevedix rekwiżiti bħal dawk imsemmija fil-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, u għandhom jiżguraw li dawn huma kompatibbli mal-kundizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 3 tiegħu. |
55 |
L-Artikolu 15(2)(b) tal-imsemmija direttiva jsemmi r-rekwiżiti li jissuġġettaw l-aċċess għal attività ta’ servizz jew l-eżerċizzju tiegħu għall-ħtieġa li l-fornitur ikun ikkostitwit f’forma legali speċifika. |
56 |
Il-kundizzjonijiet kumulattivi elenkati fl-Artikolu 15(3) tal-istess direttiva jirrigwardaw, l-ewwel nett, in-natura non-diskriminatorja tar-rekwiżiti kkonċernati, li ma jistgħux ikunu diskriminatorji la direttament u lanqas indirettament fir-rigward tan-nazzjonalità jew, fil-każ tal-kumpanniji, fir-rigward tal-post tas-sede statutorja tagħhom; it-tieni nett, in-natura neċessarja tagħhom, jiġifieri li għandhom ikunu ġġustifikati b’raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali; u, it-tielet nett, il-proporzjonalità tagħhom, peress li l-imsemmija rekwiżiti għandhom ikunu adatti biex jiżguraw li jintlaħaq l-għan mixtieq u ma għandhomx imorru lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jintlaħaq dak l-għan u peress li miżuri oħrajn inqas vinkolanti ma jistgħux iwasslu għall-istess riżultat. |
57 |
L-Artikolu 15(6) tad-Direttiva 2006/123 jipprevedi, barra minn hekk, li, mit‑28 ta’ Diċembru 2006, l-Istati Membri ma jistgħux jintroduċu iktar rekwiżiti ġodda tat-tip elenkat fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu 15, sakemm dawn ir-rekwiżiti ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 3 tal-imsemmi artikolu. |
58 |
F’dan il-każ, l-ilmenti fformulati mill-Kummissjoni huma intiżi li jikkonstataw li d-dispożizzjonijiet nazzjonali li l-imsemmija istituzzjoni tidentifika fir-rikors tagħha jintroduċu rekwiżiti tat-tip ta’ dawk elenkati fl-Artikolu 15(2)(b) tal-imsemmija direttiva, u li, peress li l-imsemmija rekwiżiti ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu 15, dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali jiksru l-paragrafi 1 sa 3 tal-imsemmi artikolu. |
59 |
Għalhekk, għandu jiġi vverifikat jekk ir-rekwiżiti li jirriżultaw mill-imsemmija dispożizzjonijiet nazzjonali jaqgħux, bħalma tissottometti l-Kummissjoni, taħt l-Artikolu 15(2)(b) tal-istess direttiva. |
60 |
Sabiex tiġi ddeterminata l-portata ta’ din id-dispożizzjoni tal-aħħar, għandu jsir riferiment mhux biss għall-formulazzjoni tagħha, iżda wkoll għall-għan u għall-istruttura tagħha, fil-kuntest tas-sistema stabbilita mid-Direttiva 2006/123 (ara, b’analoġija, is-sentenza Femarbel, C‑57/12, EU:C:2013:517, punt 34). |
61 |
L-Artikolu 15(2)(b) ta’ din id-direttiva jirrigwarda, skont il-kliem tiegħu, is-sitwazzjonijiet meta huwa meħtieġ mill-“fornitur” li “jieħu”“formola [forma] legali speċifika”. |
62 |
F’dan ir-rigward, mill-premessa 73 tal-imsemmija direttiva jirriżulta li dan huwa, per eżempju, il-każ meta l-fornitur ikun obbligat jirrikorri għall-personalità ġuridika, li jikkostitwixxi kumpannija b’sid individwali, li jirrikorri għal organizzazzjoni mingħajr skop ta’ lukru jew, ukoll, għal kumpannija li s-sidien tagħha huma biss persuni naturali. Bħalma tissuġġerixxi kemm in-natura mhux eżawrjenti tal-imsemmija lista kif ukoll il-kontenut tagħha, il-kunċett ta’ “formola [forma] legali speċifika” użat fl-Artikolu 15(2)(b) tal-istess direttiva għandu jinftiehem b’mod wiesa’. |
63 |
Tali interpretazzjoni wiesgħa hija, barra minn hekk, konformi mal-għan tad-Direttiva 2006/123 li, bħalma jirriżulta mill-premessi 2 u 5 tagħha, huwa intiż li jelimina r-restrizzjonijiet għal-libertà ta’ stabbiliment tal-fornituri fl-Istati Membri u l-libertà li jiġu pprovduti servizzi bejn l-Istati Membri, sabiex jikkontribwixxi għat-twettiq tas-suq intern liberu u kompetittiv (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Société fiduciaire nationale d’expertise comptable, C‑119/09, EU:C:2011:208, punt 26). Fil-fatt, leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru li teżiġi li fornitur ikollu forma jew status ġuridiku partikolari tikkostitwixxi restrizzjoni importanti tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi Il‑Kummissjoni vs L‑Italja, C‑439/99, EU:C:2002:14, punt 32, kif ukoll Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall, C‑171/02, EU:C:2004:270, punti 41 u 42). |
64 |
F’dan il-każ, mill-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011, moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet l-oħrajn imsemmija fil-punt 37 ta’ din is-sentenza, b’mod partikolari ma’ dawk inklużi fil-liġi dwar il-kumpanniji kummerċjali, jirriżulta li l-kwalità ta’ emittent ta’ kards SZÉP tista’, fil-każ meta l-fornitur ifittex li jissodisfa l-kundizzjonijiet previsti fl-imsemmi Artikolu 13 flimkien ma’ kumpannija oħra fil-qafas ta’ grupp ta’ kumpanniji, b’mod partikolari, isib ruħu suġġett għall-kundizzjoni li l-imsemmi emittent ikun inkorporat fi grupp ta’ kumpanniji li fih, minn naħa, huwa jkollu l-forma ta’ kumpannija kummerċjali u, b’mod iktar speċifiku, dik jew ta’ soċjetà f’isem kollettiv jew soċjetà in akkomandita sempliċi, ta’ dritt Ungeriż u, min-naħa l-oħra, jikkostitwixxi sussidjarju ta’ kumpannija kummerċjali li, fiha nnifisha, tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 13(a) sa (ċ) tad-digriet governattiv Nru 55/2011. |
65 |
F’tali każijiet, huwa b’hekk meħtieġ mill-fornitur ta’ servizzi, fl-istess ħin, li huwa jkollu personalità ġuridika, li huwa jkollu, f’dan ir-rigward, il-forma ta’ kumpannija kummerċjali, li barra minn hekk tkun ta’ tip speċifikat sew, u li huwa jikkostitwixxi s-sussidjarju ta’ kumpannija li jkollha hija stess il-forma kummerċjali. Tali kundizzjonijiet għandhom b’hekk l-effett li jimponu fuq l-imsemmi emittent diversi restrizzjonijiet relatati mal-forma legali tiegħu, fis-sens tal-Artikolu 15(2)(b) tad-Direttiva 2006/123. |
66 |
Skont l-Artikolu 15(3)(a) tad-Direttiva 2006/123, ir-rekwiżiti msemmija fil-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu ma humiex inkompatibbli mad-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva sakemm, inter alia, huma ma jkunux direttament jew indirettament diskriminatorji minħabba, fir-rigward tal-kumpanniji, il-post tas-sede statutorja tagħhom. |
67 |
F’dan il-każ, ir-restrizzjonijiet imsemmija fil-punt 65 ta’ din is-sentenza jmorru flimkien mar-rekwiżit li l-fornitur tas-servizzi, kif ukoll il-kumpannija prinċipali tal-grupp ta’ kumpanniji li għaliha, jekk ikun il-każ, huwa jappartjeni, jiġu kkostitwiti skont id-dritt Ungeriż li, skont l-Artikoli 1(1), 2 u 55(1) tal-liġi dwar il-kumpanniji kummerċjali, jimplika li s-sede statutorja tagħhom tkun fl-Ungerija. |
68 |
Minn dan jirriżulta li l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 15(3)(a) tad-Direttiva 2006/123 ma humiex issodisfatti. |
69 |
Minkejja li tali konklużjoni hija biżżejjed sabiex jiġi deċiż li l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-imsemmi Artikolu 15(3) ma ġewx osservati, peress li tali kundizzjonijiet huma kumulattivi, għandu jiġi rrilevat, barra minn hekk li, billi llimita ruħu li jasserixxi, sabiex jiġġustifika r-rekwiżiti relatati mal-forma legali tal-emittent tal-kards SZÉP u tal-kumpannija parent tiegħu, li huwa meħtieġ li dan l-emittent u l-kumpannija parent tiegħu jkunu integrati fil-ħajja ekonomika Ungeriża u li l-imsemmi emittent ikollu l-esperjenza u l-infrastruttura meħtieġa, il-gvern Ungeriż ma invoka ebda element jew argument konkret ta’ natura li jispjega kif tali rekwiżiti huma meħtieġa u proporzjonati sabiex jiġi żgurat li l-emittenti tal-kards SZÉP joffru l-garanziji ta’ solvenza finanzjarja, ta’ professjonalità u ta’ aċċessibbiltà li jidhru meħtieġa sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta’ protezzjoni tal-utenti ta’ tali kards u tal-kredituri li huwa jallega. |
70 |
Fid-dawl ta’ dan kollu preċedenti, għandu jitqies li r-rekwiżiti relatati mal-forma legali tal-emittent tal-kards SZÉP li jirriżultaw mill-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011 u identifikati fil-punt 65 ta’ din is-sentenza jiksru l-Artikolu 15(1), (2)(b) u (3), b’mod illi t-tieni lment għandu jintlaqa’. |
– Fuq it-tielet ilment ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 15(1), (2)(d) u (3) tad-Direttiva 2006/123
L-argumenti tal-partijiet
71 |
Permezz tat-tielet ilment tagħha, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li l-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011, moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet nazzjonali l-oħrajn elenkati fil-punt 37 ta’ din is-sentenza, jirriżerva l-possibbiltà li tinħareġ il-kard SZÉP lill-banek u lill-istabbilimenti finanzjarji bħala l-uniċi organi li jissodisfaw il-kundizzjonijiet previsti f’dan l-Artikolu 13, bi ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 15(1), (2)(d) u (3) tad-Direttiva 2006/123. |
72 |
Skont il-Kummissjoni, il-kundizzjonijiet preskritti mill-Artikolu 13(a) sa (ċ) tad-digriet governattiv Nru 55/2011, li emittent tal-kard SZÉP, l-ewwel nett, għandu jkollu uffiċċju miftuħ għall-klijentela f’kull komun tal-Ungerija fejn il-popolazzjoni tkun ta’ iktar minn 35000 persuna, it-tieni nett, matul l-aħħar sena finanzjarja mitmuma tiegħu, huwa stess għandu jkun ħareġ, fil-kuntest tas-servizzi ta’ ħlas tiegħu, mill-inqas 100000 strument ta’ ħlas minbarra flus, u, it-tielet nett, għandu jkollu mill-inqas sentejn esperjenza fil-qasam tal-ħruġ tal-kards ta’ vawċers elettroniċi li jagħtu d-dritt għal benefiċċji in natura fis-sens tal-liġi dwar it-TDPF u jkun ħareġ iktar minn 25000 kard ta’ vawċers skont iċ-ċifri tal-aħħar sena finanzjarja mitmuma tiegħu, iwasslu fil-fatt biex jeħtieġu minn kull emittent ta’ kard SZÉP l-eżerċizzju ta’ attività prinċipali bħal dik tal-istabbilimenti bankarji u finanzjarji. |
73 |
F’dan ir-rigward, mir-reġistru amministrat mill-Uffiċċju Ungeriż tal-liċenzji kummerċjali jirriżulta barra minn hekk li tliet impriżi bankarji biss li għandhom is-sede tagħhom fl-Ungerija kienu f’pożizzjoni li jissodisfaw l-imsemmija kundizzjonijiet. |
74 |
Issa, il-Kummissjoni hija tal-opinjoni li r-rekwiżit ta’ eżerċizzju ta’ attività prinċipali ta’ natura bankarja u finanzjarja ma jissodisfax il-kundizzjonijiet elenkati fl-Artikolu 15(2)(d) u (3) tad-Direttiva 2006/123 li tipprevedi li, meta regoli nazzjonali jirriżervaw b’hekk l-aċċess għal attività ta’ servizz għal operaturi speċifiċi minħabba n-natura speċifika ta’ din l-attività, tali restrizzjoni għandha tkun nondiskriminatorja, neċessarja u proporzjonali. |
75 |
Minn naħa, il-kundizzjonijiet elenkati fl-Artikolu 13(a) sa (ċ) tad-digriet governattiv Nru 55/2011 iwasslu għal diskriminazzjoni indiretta peress li huma jistgħu jiġu ssodisfatti biss minn impriżi li kienu diġà stabbiliti fis-suq Ungeriż u jipprekludu, b’dan il-mod, impriżi ġodda milli jippenetraw dan tal-aħħar, bħalma tikkonferma l-konstatazzjoni msemmija fil-punt 73 ta’ din is-sentenza. |
76 |
Min-naħa l-oħra, dawn il-kundizzjonijiet la huma neċessarji u lanqas proporzjonali. |
77 |
L-ewwel nett, il-gvern Ungeriż ma rrappurtax problemi konkreti li qamu taħt il-leġiżlazzjoni fis-seħħ preċedentement li kienet tawtorizza l-ħruġ, minn grupp ħafna ikbar ta’ impriżi, ta’ vawċers li jistgħu jintużaw sabiex jinkisbu benefiċċji in natura. It-tieni nett, l-analiżi tas-sitwazzjoni fl-Istati Membri l-oħrajn turi li dawn ma jipprevedux rekwiżiti paragunabbli għal dawk hekk istitwiti fl-Ungerija. It-tielet nett, l-għanijiet ta’ protezzjoni tal-konsumaturi u tal-kredituri invokati mill-gvern Ungeriż jistgħu jintlaħqu permezz ta’ miżuri inqas vinkolanti, bħal, per eżempju, it-twaqqif ta’ sistema ta’ sorveljanza tal-emittenti jew ta’ mekkaniżmu ta’ garanzija bankarja, kif ukoll l-użu ta’ servizzi telefoniċi jew ta’ rappreżentanti kummerċjali. Ir-raba’ nett, lanqas l-istabbilimenti ta’ kreditu li l-emittenti tal-kards SZÉP huma assimilati magħhom ma huma, fl-Ungerija, suġġetti għal kundizzjonijiet legali analogi għal dawk li jipprevedi l-Artikolu 13(a) sa (ċ) tad-digriet governattiv Nru 55/2011. |
78 |
Fir-risposta, il-gvern Ungeriż jinvoka żewġ raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali li, skont hu, jiġġustifikaw ir-rekwiżiti elenkati fl-imsemmi Artikolu 13(a) sa (ċ), jiġifieri, il-protezzjoni tal-konsumaturi, utenti tal-kards SZÉP, u dik tal-kredituri li jaċċettaw l-użu ta’ dawn il-kards, kontra r-riskji marbuta ma’ insolvenza tal-emittent tal-kard u ma’ inkapaċità tiegħu li jissodisfa b’mod effikaċi s-servizzi li għalihom huwa responsabbli. |
79 |
L-imsemmi gvern isostni, f’dan ir-rigward, li, fid-data tal-preżentata tar-risposta tiegħu, kien diġà nħareġ kważi miljun kard SZÉP u kien ġie konkluż madwar 55000 kuntratt mill-impriżi emittenti mal-operaturi ta’ servizzi, filwaqt li l-istatistika disponibbli relatata mas-sena 2013 turi li, matul din is-sena, kien ġie ċċirkolat l-ekwivalenti ta’ madwar EUR 227 miljun b’riżultat ta’ iktar minn 20 miljun tranżazzjoni permezz ta’ tali kards. |
80 |
Fid-dawl tad-daqs kbir mistenni tal-amministrazzjoni loġistika u finanzjarja min-naħa tal-emittenti tal-kards SZÉP, ir-rekwiżiti stabbiliti mill-Artikolu 13(a) sa (ċ) tad-digriet governattiv Nru 55/2011 huma kemm meħtieġa kif ukoll proporzjonati fid-dawl tal-għanijiet ta’ protezzjoni msemmija fil-punt 76 ta’ din is-sentenza, billi jiggarantixxu li dawn l-emittenti jkollhom netwerk wiesa’ ta’ punti ta’ servizz qrib tal-klijenti li joffrulhom possibbiltajiet ta’ kuntatti personali, ta’ bażi finanzjarja stabbli u proporzjonata għad-dħul previst, ta’ esperjenza fil-qasam tal-amministrazzjoni ta’ ammonti kbar u ta’ ħruġ ta’ kards elettroniċi simili għall-kard SZÉP, kif ukoll ta’ mod ta’ funzjonament trasparenti u kkontrollat fuq il-livell finanzjarju. |
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
81 |
Għandu jitfakkar li l-Artikolu 15(2)(d) tad-Direttiva 2006/123 isemmi r-rekwiżiti li jirriżervaw l-aċċess għal attività ta’ servizz għal operaturi speċifiċi minħabba n-natura speċifika tal-attività. |
82 |
F’dan il-każ, għandu jiġi rrilevat, qabel kollox, li, filwaqt li jista’ jiġi aċċettat li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 13(a) sa (ċ) tad-digriet governattiv Nru 55/2011 ma għandhomx, skont il-formulazzjoni tagħhom, indikazzjoni espressa li l-ħruġ ta’ kards SZÉP huwa rriżervat għall-istabbilimenti bankarji jew finanzjarji biss, il-Kummissjoni ssostni li, peress li l-kundizzjonijiet previsti minn dawn id-dispożizzjonijiet jistgħu, fil-prattika, jiġu ssodisfatti biss minn tali operaturi, tali dispożizzjonijiet nazzjonali jaqgħu taħt is-sitwazzjoni prevista fl-Artikolu 15(2)(d) tal-istess direttiva. |
83 |
Min-naħa tiegħu, il-gvern Ungeriż, li ma jikkontestax li dan huwa fil-fatt l-effett konkret tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni, jibda, kuntrarjament, jesponi fiex huwa, fil-fehma tiegħu, totalment iġġustifikat, fid-dawl tar-riskji relatati mal-ħruġ u l-ġestjoni ta’ kards SZÉP u tal-komplessività u s-sensittività partikolari ta’ tali attività, li dan tal-aħħar ikun irriżervat għal stabbilimenti bankarji jew finanzjarji, peress li dawn joffru l-garanziji kemm finanzjarji, ta’ prudenza, ta’ esperjenza u ta’ aċċessibbiltà meħtieġa f’dan il-qasam. |
84 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi vverifikat jekk ir-rekwiżiti imposti mill-Artikolu 13(a) sa (ċ) tad-digriet governattiv Nru 55/2011, fejn huwa għalhekk paċifiku bejn il-partijiet li huma għandhom, meħuda flimkien, bħala effett, jekk mhux bħala għan, li jirriżervaw l-aċċess għall-ħruġ ta’ kards SZÉP lil operaturi partikolari minħabba n-natura partikolari tal-imsemmija attività, jissodisfawx, bħalma jargumenta l-gvern Ungeriż u tikkontesta l-Kummissjoni, il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 15(3) tad-Direttiva 2006/123. |
85 |
F’dan ir-rigward, jeħtieġ, qabel kollox, li jiġi vverifikat, meta jittieħed inkunsiderazzjoni l-Artikolu 15(3)(a) tad-Direttiva 2006/123, jekk l-imsemmija rekwiżiti humiex la direttament u lanqas indirettament diskriminatorji fir-rigward tan-nazzjonalità jew, f’dak li jirrigwarda l-kumpanniji, tal-post tas-sede statutorja tagħhom. |
86 |
Fid-dawl tan-natura tar-rekwiżiti fformulati fl-Artikolu 13(a) sa (ċ) tad-digriet governattiv Nru 55/2011 li jidher, a priori, li jistgħu jiġu ssodisfatti biss minn persuni ġuridiċi, għandu jiġi kkonstatat qabel kollox li din id-dispożizzjoni, li ma tistabbilixxi ebda kundizzjoni espressa fir-rigward tal-post tas-sede statutorja tal-emittent tal-kards SZÉP, ma tagħmilx, bħala tali, u mingħajr preġudizzju għall-konstatazzjoni diġà magħmula fil-punti 67 u 68 ta’ din is-sentenza, diskriminazzjoni diretta bbażata fuq tali kriterju. |
87 |
Min-naħa l-oħra, għandu jiġi rrilevat li, minħabba l-fatt li, b’mod partikolari, l-imsemmija dispożizzjoni tipprevedi, bħalma jirriżulta mill-Artikolu 13(a) tad-digriet governattiv Nru 55/2011, li l-emittent ta’ kards SZÉP għandu jkollu, f’kull komun tal-Ungerija b’popolazzjoni ta’ iktar minn 35000 persuna, uffiċċju miftuħ għall-klijenti, ir-rekwiżiti kumulattivi stabbiliti fl-Artikolu 13(a) sa (ċ) ta’ dan id-digriet governattiv jistgħu, f’dan il-każ, bħalma tikkonferma l-konstatazzjoni magħmula mill-Kummissjoni u mhux ikkontestata mill-gvern Ungeriż, li jsir riferiment għalih fil-punt 73 ta’ din is-sentenza, jiġu ssodisfatti biss minn stabbilimenti bankarji jew finanzjarji li għandhom is-sede tagħhom fl-imsemmi Stat Membru. |
88 |
Minkejja li huma bbażati fuq kriterji oħrajn u mhux fuq l-eżistenza ta’ sede statutorja fl-Istat Membru kkonċernat, l-imsemmija rekwiżiti jistgħu b’hekk iwasslu, fil-fatt, għall-istess riżultat bħal li tiġi stabbilita kundizzjoni dwar l-eżistenza ta’ tali sede, b’mod li huma għandhom jitqiesu, bħalma jirriżulta b’mod partikolari mill-premessa 65 tad-Direttiva 2006/123, li huma ta’ natura li jwasslu għal diskriminazzjoni indiretta fis-sens tal-Artikolu 15(3)(a) ta’ din id-direttiva. |
89 |
Bħalma ġie rrilevat fil-punt 41 ta’ din is-sentenza, barra minn hekk huwa paċifiku bejn il-partijiet li, skont l-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011, moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet l-oħrajn tad-dritt nazzjonali elenkati fil-punt 37 ta’ din is-sentenza, huma biss il-kumpanniji li għandhom sede statutorja fl-Ungerija, minbarra fergħat Ungeriżi ta’ kumpanniji stabbiliti fi Stat Membru ieħor, li jistgħu joperaw bħala emittent tal-kard SZÉP. |
90 |
Peress li l-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 15(3) tad-Direttiva 2006/123 huma kumulattivi, bħalma tfakkar fil-punt 69 ta’ din is-sentenza, tali konstatazzjoni hija biżżejjed biex tistabbilixxi n-nuqqas ta’ osservanza ta’ din id-dispożizzjoni. |
91 |
Barra minn hekk, u jekk jitqies li rekwiżiti bħal dawk li jistabbilixxu d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 13(a) sa (ċ) tad-digriet governattiv Nru 55/2011 ifittxu, bħalma jallega l-gvern Ungeriż, għan ta’ protezzjoni tal-konsumaturi u tal-kredituri billi jfittxu li jiżguraw li l-emittenti ta’ kards SZÉP joffru garanziji suffiċjenti fir-rigward tas-solvenza finanzjarja, ta’ professjonalità u ta’ aċċessibbiltà, għandu jiġi rrilevat li dan il-gvern ma stabbilixxiex, b’mod partikolari, li tali rekwiżiti jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 15(3)(ċ) tal-imsemmija direttiva, b’mod partikolari dik dwar l-assenza ta’ miżuri inqas vinkolanti sabiex jintlaħaq ir-riżultat imfittex. |
92 |
F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li, meħuda flimkien, l-imsemmija rekwiżiti jwasslu biex jirriżervaw il-ħruġ tal-kards SZÉP għall-istituzzjonijiet biss li jistgħu jiġġustifikaw, fl-istess waqt, esperjenza fil-qasam ta’ ħruġ kemm ta’ strumenti ta’ ħlas minbarra flus kif ukoll ta’ strumenti elettroniċi li jagħtu dritt għal vantaġġi in natura skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni, u li huma għandhom diversi uffiċċji fit-territorju Ungeriż. |
93 |
Issa, jekk tiġi injorata n-natura diskriminatorja tal-imsemmija rekwiżiti, għandu jiġi rrilevat li miżuri inqas vinkolanti u restrittivi tal-libertà ta’ stabbiliment minn dawk li jirriżultaw mill-Artikolu 13(a) sa (ċ) tad-digriet governattiv Nru 55/2011 jippermettu li jintlaħqu l-għanijiet invokati mill-gvern Ungeriż, jiġifieri li jiġi żgurat li l-emittenti ta’ kards SZÉP joffru l-garanziji ta’ solvenza finanzjarja, ta’ professjonalità u ta’ aċċessibbiltà li jidhru meħtieġa għall-protezzjoni tal-utenti ta’ tali kards u tal-kredituri. |
94 |
Hekk kif issostni l-Kummissjoni, dan jidher li huwa l-każ ta’ miżuri li, bil-kundizzjoni li jiġi żgurat li huma jissodisfaw ir-rekwiżiti tad-dritt tal-Unjoni, huma intiżi, per eżempju, li jissuġġettaw l-emittenti tal-kards SZÉP għal sistema ta’ sorveljanza jew għal mekkaniżmu ta’ garanzija bankarja jew ta’ assigurazzjoni (ara, b’analoġija, is-sentenza Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall, C‑171/02, EU:C:2004:270, punt 43) u li jipprevedu użu, mill-emittent, ta’ servizzi telefoniċi jew ta’ aġenti kummerċjali. |
95 |
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-kundizzjonijiet elenkati fl-Artikolu 13(a) sa (ċ) tad-digriet governattiv Nru 55/2011 jiksru d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 15(1), (2)(d) u (3) tad-Direttiva 2006/123, b’tali mod li t-tielet ilment għandu jintlaqa’. |
– Fuq ir-raba’ lment ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 16 tad-Direttiva 2006/123
L-argumenti tal-partijiet
96 |
Permezz tar-raba’ lment tagħha, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, peress li l-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011 jippreskrivi, għall-ħruġ tal-kard SZÉP, l-eżistenza ta’ stabbiliment fl-Ungerija, l-imsemmija dispożizzjoni tikser l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2006/123. |
97 |
Fil-fatt, l-Artikolu 16(2)(a) ta’ din id-direttiva jipprojbixxi espressament lill-Istati Membri milli jimponu fuq fornitur ta’ servizzi stabbilit fi Stat Membru ieħor obbligu li jkollu stabbiliment fit-territorju tagħhom, sakemm ma jiġux issodisfatti l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu 16, jiġifieri, li l-miżura inkwistjoni tkun nondiskriminatorja, iġġustifikata minn raġunijiet ta’ politika pubblika, ta’ sigurtà pubblika, ta’ saħħa pubblika jew ta’ protezzjoni tal-ambjent, u li tkun meħtieġa u proporzjonata. |
98 |
Issa, ir-raġunijiet ġenerali ta’ protezzjoni tal-konsumaturi u tal-kredituri invokati mill-gvern Ungeriż ma jaqgħux taħt il-kategoriji oġġettivi hekk imsemmija fl-Artikolu 16(1) tal-imsemmija direttiva u l-imsemmi gvern, barra minn hekk, fid-dawl tal-għanijiet li huwa jinvoka, bl-ebda mod ma stabbilixxa l-ħtieġa u l-proporzjonalità tal-miżura kkontestata. |
99 |
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tikkontesta l-fatt li l-Artikolu 16 tal-istess direttiva ma għandux applikazzjoni f’dan il-każ. Skont l-imsemmija istituzzjoni, fil-prattika huwa, u kuntrarjament għal dak li jargumenta l-gvern Ungeriż f’dan ir-rigward, totalment possibbli li impriża stabbilita fi Stat Membru ieħor toħroġ kards SZÉP b’mod transkonfinali, b’mod partikolari minn, u lejn, żoni relattivament viċin tal-fruntiera, mingħajr ma jkunu barra minn hekk stabbiliti fl-Ungerija. Barra minn hekk, tali impriża għandha d-dritt ukoll li tuża, fit-territorju Ungeriż, l-infrastruttura meħtieġa sabiex twettaq is-servizz tagħha mingħajr ma tkun obbligata tistabbilixxi ruħha hemmhekk. |
100 |
B’risposta, il-gvern Ungeriż isostni, preliminarjament, li l-leġiżlazzjoni dwar il-kard SZÉP għandha tiġi eżaminata biss fid-dawl tal-libertà ta’ stabbiliment, peress li l-libertà li jiġu pprovduti servizzi hija, f’dan il-każ, totalment sekondarja meta mqabbla mal-libertà ta’ stabbiliment u tista’ tiġi kkunsidrata konnessa magħha. Skont l-imsemmi gvern, il-ħruġ ta’ tali kards jimplika, fil-fatt, b’mod partikolari meta titqies l-istatistika diġà msemmija fil-punt 79 ta’ din is-sentenza, li l-operatur ikun imdaħħal sew fil-ħajja ekonomika u soċjali tal-Istat Membru tal-post ta’ fejn jiġi pprovdut is-servizz u li huwa joffri hemmhekk is-servizzi tiegħu minn stabbiliment f’dan l-Istat Membru, b’mod permanenti u kontinwu, lejn it-territorju kollu tal-imsemmi Stat Membru u mhux biss lejn ċerti żoni konfinali. |
101 |
Il-gvern Ungeriż isostni, barra minn hekk, li, anki li kieku kellu jitqies li fornitur ta’ servizzi jixtieq jeżerċita tali attività fil-qafas ta’ attività transkonfinali, il-karatteristiċi oġġettivi tal-attività inkwistjoni u l-għanijiet ta’ interess ġenerali ta’ protezzjoni tal-konsumaturi u tal-kredituri diġà invokati jiġġustifikaw b’hekk li l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni tissuġġetta l-eżerċizzju ta’ din l-attività għal kundizzjonijiet stretti li jistgħu jiġu ssodisfatti biss mill-fornituri li huma stabbiliti fl-Ungerija. |
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
102 |
Skont l-Artikolu 16(2)(a) tad-Direttiva 2006/123, l-Istati Membri ma jistgħux jirrestrinġu l-libertà li jiġu pprovduti servizzi minn fornitur stabbilit fi Stat Membru ieħor billi jimponu l-obbligu fuq il-fornitur li jkollu stabbiliment fit-territorju tagħhom. |
103 |
Bħalma jirriżulta mill-Artikolu 4(5) ta’ din id-direttiva, bi “stabbiliment” għandu jinftiehem l-eżerċizzju effettiv ta’ attività ekonomika msemmija fl‑Artikolu 49 TFUE, mill-fornitur, għal perijodu indefinit u permezz ta’ infrastruttura stabbli li minnha l-provvista ta’ servizzi hija tassew żgurata. |
104 |
F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, qabel kollox, li l-Artikolu 13(a) tad-digriet governattiv Nru 55/2011 jissuġġetta l-attività ta’ ħruġ ta’ kards SZÉP, attività li fir-rigward tagħha huwa paċifiku li tikkostitwixxi attività ekonomika msemmija fl-Artikolu 49 TFUE, għall-kundizzjoni, b’mod partikolari, li l-emittent ikollu uffiċċji miftuħa għall-pubbliku fil-komuni kollha tal-Ungerija b’popolazzjoni ta’ iktar minn 35000 persuna. |
105 |
Issa, huwa ċar li, b’dan il-mod, l-imsemmija dispożizzjoni timponi fuq kull fornitur li jixtieq jeżerċita l-imsemmija attività, li jkollu, fl-Ungerija, infrastruttura stabbli li minnha tkun tassew tista’ tiġi żgurata l-provvista ta’ servizzi. |
106 |
Dan huwa, barra minn hekk, il-każ fid-diversi sitwazzjonijiet maħsuba fl-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011, jiġifieri skont jekk il-fornitur ikollux tali uffiċċji personalment jew permezz ta’ grupp ta’ kumpanniji li huwa jappartjeni magħhom jew anki flimkien ma’ mutwa ta’ assigurazzjoni li l-fornitur għandu relazzjoni kuntrattwali magħha għal mill-anqas ħames snin. F’dan ir-rigward, għandu fil-fatt jiġi rrilevat li, bħalma jirriżulta mill-premessa 37 tad-Direttiva 2006/123, stabbiliment jista’ anki jkollu l-forma ta’ uffiċċju amministrat minn persuna indipendenti mill-fornitur iżda maħtura sabiex taġixxi f’ismu b’mod permanenti, bħalma tagħmel aġenzija. |
107 |
Minn dan kollu preċedenti jirriżulta li l-Artikolu 13 tad-digriet governattiv Nru 55/2011 jistabbilixxi, fis-sens tal-Artikolu 16(2)(a) tal-imsemmija direttiva, obbligu għall-emittent ta’ kards SZÉP li jkollu stabbiliment fit-territorju Ungeriż. |
108 |
F’dan ir-rigward, l-oġġezzjoni tal-gvern Ungeriż ibbażata fuq il-fatt li l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2006/123 allegatament ma jibqax japplika meta miżura nazzjonali tista’ tikser fl-istess waqt dan l-artikolu u d-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva relatati mal-libertà ta’ stabbiliment, u fuq il-fatt li jidher li l-użu tal-provvediment ta’ servizzi transkonfinali għandu natura purament teoretika jew, fi kwalunkwe każ, ħafna inqas frekwenti, fil-prattika, mill-użu tal-libertà li wieħed jistabbilixxi ruħu fl-Istat Membru inkwistjoni sabiex jipprovdi servizzi hemmhekk, għandha tiġi miċħuda. |
109 |
Minn naħa, għandu jiġi kkonstatat li l-gvern Ungeriż ma stabbilixxiex li, b’hekk, fil-prattika, se jkun impossibbli u mingħajr interess għal fornitur ta’ servizzi stabbilit fi Stat Membru li jipprovdi servizz bħall-ħruġ u l-amministrazzjoni tal-kard SZÉP fi Stat Membru ieħor mingħajr ma jkollu, f’dan tal-aħħar, infrastruttura stabbli li minnha tassew tkun tista’ tiġi żgurata l-provvista ta’ servizzi. |
110 |
Min-naħa l-oħra, għandu jiġi rrilevat li l-argument tal-gvern Ungeriż la għandu bażi fl-Artikolu 16 tad-Direttiva 2006/123 u lanqas f’xi dispożizzjoni oħra tagħha, u li huwa jikser, barra minn hekk, l-għanijiet essenzjali imfittxija, f’dan il-każ, mil-leġiżlatur tal-Unjoni. |
111 |
F’dan ir-rigward, għandu, fil-fatt, jitfakkar, qabel kollox, li, bħalma jirriżulta mill-Artikolu 1 tal-imsemmija direttiva, moqri flimkien mal-premessi 2 u 5 ta’ din tal-aħħar, hija tistabbilixxi dispożizzjonijiet ġenerali intiżi sabiex jeliminaw ir-restrizzjonijiet għal-libertà ta’ stabbiliment tal-fornituri fl-Istati Membri u għall-moviment liberu tas-servizzi bejn dawn tal-aħħar, sabiex tikkontribwixxi għat-twettiq ta’ suq intern liberu u kompetittiv (ara, is-sentenza Femarbel, C‑57/12, EU:C:2013:517, punt 31 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
112 |
Skont l-imsemmija premessa 5, l-istess direttiva hija għalhekk intiża, b’mod partikolari, li tippermetti lill-fornitur ta’ servizzi jiżviluppa l-attivitajiet ta’ servizz tiegħu fi ħdan is-suq intern, jew billi jistabbilixxi lilu nnifsu fi Stat Membru, jew billi juża l-moviment liberu tas-servizzi, billi jkun possibbli għalih li jagħżel bejn dawn iż-żewġ libertajiet skont l-istrateġija ta’ żvilupp tiegħu f’kull Stat Membru. |
113 |
Sussegwentement, mill-kliem tal-Artikoli 2(1) u 4 tad-Direttiva 2006/123 jirriżulta li din tapplika għal kull attività ekonomika mhux imħallsa, ipprovduta normalment b’korrispettiv ta’ ħlas minn fornitur stabbilit fi Stat Membru, kemm jekk ikun stabbilit b’mod permanenti u kontinwu fl-Istat Membru ta’ destinazzjoni kif ukoll jekk ma jkunx, bla ħsara għall-attivitajiet espressament esklużi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Femarbel, C‑57/12, EU:C:2013:517, punt 32). |
114 |
Fl-aħħar nett, skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(1) tal-imsemmija direttiva, l-Istati Membri għandhom jirrispettaw id-dritt tal-fornituri li jipprovdu servizzi fi Stat Membru minbarra dak li fih huma stabbiliti dawn il-fornituri. Min-naħa tiegħu, il-paragrafu (2)(a) ta’ dan l-Artikolu 16 jipprevedi li l-Istati Membri ma jistgħux jirrestrinġu l-libertà li jiġu pprovduti servizzi minn fornitur stabbilit fi Stat Membru ieħor billi jimponu obbligu fuq il-fornitur li jkollu stabbiliment fit-territorju tagħhom. |
115 |
Għandu wkoll jiġi miċħud l-argument tal-gvern Ungeriż intiż, sussidjarjament, li jiġġustifika r-restrizzjoni kontenzjuża permezz ta’ kunsiderazzjonijiet ibbażati fuq il-protezzjoni tal-konsumaturi u tal-kredituri, jiġifieri li jiżgura li l-emittenti ta’ kards SZÉP joffru garanziji suffiċjenti ta’ solvenza finanzjarja, ta’ professjonalità u ta’ aċċessibbiltà. |
116 |
F’dan ir-rigward, fil-fatt, u indipendentement, minn naħa, mill-punt dwar jekk rekwiżit bħal dak imsemmi fl-Artikolu 16(2)(a) tad-Direttiva 2006/123 jistax, skont dan l-Artikolu 16, jiġi ġġustifikat, u, min-naħa l-oħra, dwar il-fatt li l-għanijiet li jsemmi l-gvern Ungeriż ma jidhrux fost ir-raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali li jirreferu għalihom il-paragrafi (1) u (3) tal-imsemmi Artikolu 16, huwa biżżejjed, f’dan il-każ, li jiġi rrilevat li, anki fir-rigward tal-imsemmija għanijiet, rekwiżit bħal dak impost mill-Artikolu 13(a) tad-digriet governattiv Nru 55/2011 ma jissodisfax, fi kwalunkwe każ, il-kundizzjoni ta’ proporzjonalità stabbilita fl-Artikolu 16(1)(ċ) ta’ din id-direttiva, peress li miżuri inqas vinkolanti u restrittivi tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi minn dawk li jirriżultaw minn tali rekwiżit bħal, per eżempju, dawk imsemmija fil-punt 94 ta’ din is-sentenza, jippermettu, li kieku kellhom jitqiesu li huma konformi mad-dritt tal-Unjoni, li jintlaħqu dawn l-għanijiet. |
117 |
Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li r-raba’ lment għandu jintlaqa’. |
Fuq l-ilmenti bbażati fuq il-ksur tal-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE
118 |
Peress li l-ilmenti prinċipali tal-Kummissjoni u bbażati fuq ksur tal-Artikoli 14 sa 16 tad-Direttiva 2006/123 intlaqgħu, ma hemmx lok li jiġu eżaminati l-ilmenti bbażati fuq ksur tal-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE li l-imsemmija istituzzjoni għamlet sussidjarjament. |
Fuq l-ilmenti relatati mal-kundizzjonijiet ta ’ ħruġ tal-vawċers Erzsébet
L-argumenti tal-partijiet
119 |
Fit-talbiet tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li s-sistema ta’ vawċers Erzsébet irregolata bil-Liġi Nru CLVI, tal‑21 ta’ Novembru 2011, u bil-liġi Erzsébet, li tistabbilixxi monopolju favur organi pubbliċi fil-qasam tal-ħruġ ta’ vawċers għall-ikliet kesħin u li daħlet fis-seħħ mingħajr ma kienet ippreċeduta minn perijodu tranżitorju jew miżuri tranżitorji neċessarji, tikser l-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE, sa fejn l-Artikoli 1(5) u 477 tal-Liġi Nru CLVI, tal‑21 ta’ Novembru 2011, kif ukoll l-Artikoli 2(1) u (2), 6 u 7 tal-liġi Erzsébet jipprevedu restrizzjonijiet sproporzjonati. |
120 |
Il-Kummissjoni tirrileva li, skont l-Artikolu 71(1) tal-liġi dwar it-TDPF, kif emendat mil-Liġi Nru CLVI, tal‑21 ta’ Novembru 2011, ix-xiri ta’ ikliet lesti għall-konsum ma huwiex iktar ikklassifikat bħala vantaġġ in natura, sakemm dan ma jsirx permezz tal-użu ta’ vawċers Erzsébet. Hija tenfasizza, barra minn hekk, li, skont id-dispożizzjonijiet nazzjonali msemmija fil-punt preċedenti ta’ din is-sentenza, hija biss l-FNUV li tista’ toħroġ tali vawċers. |
121 |
Issa, is-sitwazzjoni monopolistika hekk iġġenerata fis-suq tal-ħruġ tal-vawċers li jagħtu dritt għal tali vantaġġ in natura tipprevjeni kull eżerċizzju, mill-operaturi stabbiliti fi Stati Membri oħrajn, tal-libertajiet tagħhom li jipprovdu servizzi u ta’ stabbiliment f’relazzjoni mal-imsemmija attività u tikser, b’hekk, l-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE. Il-Kummissjoni tispeċifika, f’dan ir-rigward, li r-rikors tagħha jirrigwarda din il-parti biss tas-sistema ta’ vawċers Erzsébet, u bl-ebda mod ma jirrigwarda l-azzjonijiet ta’ politika soċjali implementati mill-FNUV fil-qafas tal-programm bl-istess isem, bħall-għajnuna diretta u indirizzata għall-persuni soċjalment żvantaġġjati. |
122 |
Skont il-Kummissjoni, peress li l-attività ta’ ħruġ ta’ vawċers, li hija s-suġġett ta’ dan ir-rikors, hija eżerċitata b’korrispettiv ta’ ħlas, tali attività, li qabel kienet barra minn hekk eżerċitata fl-Ungerija u kompliet tiġi eżerċitata f’numru ta’ Stati Membri oħrajn, minn kumpanniji kummerċjali, tikkostitwixxi attività ekonomika li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat. Il-Kummissjoni tqis, b’riferiment għas-sentenza Cisal (C‑218/00, EU:C:2002:36), li tali attività ma tistax, b’mod partikolari, titqies bħala miżura ta’ natura soċjali, peress li d-deċiżjoni ta’ jekk l-impjegati għandhomx jibbenefikaw jew le mill-vawċers Erzsébet b’benefiċċji in natura, f’kundizzjonijiet fiskalment vantaġġjużi, hija diskrezzjonali għall-persuna li timpjega, mingħajr ma jkun qiegħed jiġi mfittex għan soċjali li jimplementa l-prinċipju tas-solidarjetà taħt il-kontroll tal-Istat. |
123 |
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis li l-monopolju kkritikat, f’dan il-każ, ma huwa ġġustifikat minn ebda raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, u lanqas ma jissodisfa r-rekwiżiti li jirriżultaw mill-prinċipju ta’ proporzjonalità. |
124 |
Minn naħa, fil-fatt, ma jistgħu jiġu invokati bħala raġunijiet imperattivi, la l-fatt li l-benefiċjarji tal-attività inkwistjoni għandhom ikunu esklużivament iddedikati mill-FNUV sabiex jilħqu għanijiet soċjali, u lanqas l-insuffiċjenza allegata ta’ riżorsi baġitarji disponibbli b’mod li jikkostitwixxi riskju ta’ dannu gravi għall-bilanċ finanzjarju tas-sistema ta’ sigurtà soċjali. F’dan il-każ, il-monopolju inkwistjoni ma jissodisfax il-ħtieġa li tiġi ppriżervata l-koerenza tas-sistema fiskali Ungeriża. |
125 |
Min-naħa l-oħra, jeżistu modi oħrajn inqas vinkolanti mit-twaqqif ta’ tali monopolju, bħal pereżempju, l-użu tal-baġit pubbliku, il-ġbir ta’ kontribuzzjoni ta’ solidarjetà fuq il-benefiċċji in natura inkwistjoni, tnaqqis tal-eżenzjoni mit-taxxa jew anki l-akkwist ta’ vawċers Erzsébet mill-amministrazzjoni pubblika għad-distribuzzjoni tagħhom lill-persuni l-iktar fil-bżonn, jew it-twaqqif ta’ obbligu, fuq l-emittenti, li jitqiegħdu tali vawċers għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet responsabbli mill-kwistjonijiet soċjali, sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta’ finanzjament tal-benefiċċji soċjali mfittxija f’dan il-każ. |
126 |
Barra minn hekk, il-monopolju kontenzjuż twaqqaf mingħajr perijodu tranżitorju xieraq, li wassal b’dan il-mod għal telf kbir għall-impriżi li sa dan il-waqt kienu preżenti fis-suq inkwistjoni. |
127 |
B’risposta, il-gvern Ungeriż jeċċepixxi l-inammissibbiltà tal-ilmenti tal-Kummissjoni għar-raġuni li t-talbiet tar-rikors huma nieqsa minn preċiżjoni u huma ekwivoċi. |
128 |
F’dan ir-rigward, l-imsemmija talbiet għandhom, qabel kollox, żball materjali, peress li huma jsemmu l-Artikoli 1 u 5 tal-Liġi Nru CLVI, tal‑21 ta’ Novembru 2011, minflok l-Artikolu 1(5) ta’ din il-liġi. Sussegwentement, l-Artikolu 477 tal-imsemmija liġi u l-Artikolu 7 tal-liġi Erzsébet jirrigwardaw biss id-dħul fis-seħħ ta’ dawn il-liġijiet u għalhekk ma jistgħux jinvolvu ksur tad-dritt tal-Unjoni. Fl-aħħar nett, lanqas ma jidher ċar għalfejn il-Kummissjoni tallega ksur ta’ dan id-dritt minħabba l-Artikoli 2(1) u (2) u 6 tal-Liġi Erzsébet. |
129 |
Barra minn hekk, il-fatt li l-Kummissjoni ssemmi d-dispożizzjonijiet determinanti kollha tal-leġiżlazzjoni dwar il-programm Erzsébet jikkontradixxi l-affermazzjoni tal-imsemmija istituzzjoni li dan ir-rikors ma jirrigwardax l-azzjonijiet ta’ politika soċjali implementati fil-qafas ta’ dan il-programm. |
130 |
Fuq il-mertu, il-gvern Ungeriż jasserixxi, prinċiparjament, li huwa biss jekk Stat Membru jkun għażel li attività jagħmilha attività ekonomika ordinarja li din issir miftuħa għall-kompetizzjoni libera u suġġetta għar-regoli tat-Trattat. |
131 |
Issa, dan ma huwiex il-każ tal-ħruġ tal-vawċers Erzsébet li ma jikkonsistix f’li oġġetti jew servizzi jiġu offruti f’suq speċifiku, jiġifieri għal kundizzjonijiet tas-suq u bi skop ta’ lukru, peress li d-dħul li ġej minn din l-attività għandu, skont il-liġi Erzsébet, jintuża mill-FNUV għat-twettiq tal-missjonijiet ta’ interess ġenerali li huma fdati lilha. |
132 |
Fir-rigward tal-ġurisprudenza mibdija mis-sentenza Cisal (C‑218/00, EU:C:2002:36), il-gvern Ungeriż iqis li l-programm Erzsébet huwa bbażat sew fuq il-prinċipju ta’ solidarjetà, peress li l-vawċers Erzsébet jingħataw ukoll bħala għajnuna soċjali diretta skont ir-riżorsi tal-benefiċjarju u li, anki meta tali vawċers ikunu offruti mill-persuni li jimpjegaw lill-impjegati tagħhom bħala korrispettiv tas-salarju tagħhom, l-imsemmija persuni li jimpjegaw ikunu qegħdin jaġixxu, flimkien, bħala atturi konxji tal-finanzjament tal-imsemmija programmi soċjali. Barra minn hekk jiġi eżerċitat kontroll mill-Istat peress li l-FNUV tiżgura missjonijiet ta’ servizz pubbliku ddekretati minnu u li delegat tal-ministru responsabbli mill-programm Erzsébet huwa responsabbli mill-formulazzjoni ta’ proposti sabiex jiġi żviluppat dan il-programm u sabiex jiġu ppreparati l-leġiżlazzjonijiet meħtieġa għall-implementazzjoni tiegħu. |
133 |
Minħabba l-leġiżlazzjoni l-ġdida fis-seħħ, il-ħruġ ta’ vawċers Erzsébet ikun b’hekk integrat fis-sistema ta’ protezzjoni soċjali li għaliha huwa jipprovdi r-riżorsi billi jinċentiva fiskalment lill-persuni li jimpjegaw isiru kontributuri tal-imsemmija sistema, liema fatt huwa konformi mal-prinċipju li d-dritt tal-Unjoni ma jippreġudikax il-kompetenza tal-Istati Membri li jorganizzaw is-sistemi ta’ sigurtà soċjali tagħhom u li jiżguraw liberament il-finanzjament u l-ekwilibriju finanzjarju tagħhom. |
134 |
Barra minn hekk, il-gvern Ungeriż jasserixxi li, peress li vawċers bħall-vawċers Erzsébet jagħtu dritt għal benefiċċju fiskali u b’hekk huma utli biss fil-qafas tal-politika fiskali ta’ Stat Membru speċifiku, is-suq tal-imsemmija vawċers ma huwiex suq transkonfinali iżda suq strettament nazzjonali li jeżisti biss jekk l-Istat Membru inkwistjoni jistabbilixxieh, b’mod li dan tal-aħħar ikun b’mod partikolari liberu li jiddeċiedi li joħroġ huwa stess l-imsemmija strumenti ta’ politika fiskali jew li jiftaħ din l-attività għall-kompetizzjoni. |
135 |
Barra minn hekk, ma għandhiex issir analoġija mas-sitwazzjoni fil-qasam ta’ attivitajiet ta’ logħob tal-ażżard, peress li ma teżistix, f’dan il-każ, possibbiltà li emittent jippenetra s-suq ta’ Stat Membru speċifiku b’vawċers maħruġa u mqiegħda għaċ-ċirkulazzjoni fil-qafas tal-leġiżlazzjoni fiskali partikolari ta’ Stat Membru ieħor, u lanqas, għalhekk, ta’ attività “simili” mwettqa fl-ewwel Stat Membru. |
136 |
Sussidjarjament, il-gvern Ungeriż iqis li t-twaqqif ta’ monopolju tal-Istat huwa fi kwalunkwe każ iġġustifikat minn raġunijiet imperattivi bbażati fuq kunsiderazzjonijiet ta’ politika soċjali, ta’ salarju u fiskali. |
137 |
L-ewwel nett, f’dan ir-rigward, taqa’ taħt il-politika soċjali ta’ kull Stat Membru l-għażla tal-mod ta’ finanzjament tas-servizzi soċjali fit-territorju tiegħu. Kuntrarjament għall-attivitajiet ta’ logħob u ta’ imħatri li joħolqu riskji ta’ vizzju u ta’ frodi u għandhom għalhekk jiġu kkontrollati u mnaqqsa, ma hemm, fir-rigward tal-ħruġ tal-vawċers Erzsébet, ebda raġuni li tista’ teżiġi li l-finanzjament tas-servizzi ta’ interess pubbliku jkollu biss konsegwenza benefika inċidentali. |
138 |
It-tieni nett, peress li kull Stat Membru huwa liberu li jiddetermina sa liema punt tali vawċers, li jagħtu dritt għal benefiċċju fiskali, jistgħu jitqassmu lill-impjegati u l-kobor ta’ dan il-benefiċċju, huwa jibqa’ wkoll liberu li jirriżerva għalih il-ħruġ tagħhom skont il-politiki ta’ salarju u fiskali tiegħu. |
139 |
Fir-rigward tal-miżuri allegatament inqas ta’ ħsara għall-kompetizzjoni li tinvoka l-Kummissjoni, il-gvern Ungeriż jasserixxi li, minkejja li għan ta’ interess ġenerali mfittex minn Stat Membru seta’ jintlaħaq permezz ta’ mezzi oħrajn, bħal, pereżempju, l-organizzazzjoni tal-attività abbażi tas-suq u t-tassazzjoni ta’ din l-attività, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà aċċettat, fis-sentenza tagħha Läärä et (C‑124/97, EU:C:1999:435), li, il-fatt li wieħed jafda l-attività inkwistjoni lil organu ta’ dritt pubbliku li għandu jiddedika d-dħul kollu għal għan iddefinit, huwa mod iktar effettiv sabiex jintlaħaq l-għan imfittex. |
140 |
Barra minn hekk, fir-rigward tal-assenza allegata ta’ perijodu tranżitorju xieraq, il-gvern Ungeriż jasserixxi li l-Kummissjoni ma ssostanzjatx l-affermazzjonijiet tagħha dwar il-konsegwenzi konkreti għall-operaturi inkwistjoni minħabba d-dħul fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jwaqqfu l-monopolju inkwistjoni. Barra minn hekk, fir-rigward tal-għoti ta’ benefiċċji fiskali, l-impriżi ma humiex iġġustifikati li jippretendu li l-leġiżlazzjoni fis-seħħ ma tiġix emendata. |
Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja
– Fuq l-ammissibbiltà
141 |
Skont l-Artikolu 120(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-ġurisprudenza relatata miegħu, kull rikors promotur għandu jindika s-suġġett tat-tilwima, il-motivi u l-argumenti invokati kif ukoll espożizzjoni sommarja tal-imsemmija motivi. Din l-indikazzjoni għandha tkun ċara u preċiża biżżejjed li tippermetti lill-konvenut jipprepara d-difiża tiegħu u lill-Qorti tal-Ġustizzja teżerċita l-istħarriġ tagħha. Minn dan jirriżulta li l-punti essenzjali ta’ fatt u ta’ liġi li fuqhom huwa bbażat rikors għandhom jirriżultaw b’mod koerenti u li jinftiehem mit-test tar-rikors innifsu u li t-talbiet ta’ dan tal-aħħar għandhom ikunu fformulati b’mod mhux ekwivoku sabiex jiġi evitat li l-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi ultra petita jew tonqos milli tiddeċiedi dwar ilment (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Il‑Parlament vs Il‑Kunsill, C‑317/13 u C‑679/13, EU:C:2015:223, punt 17 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
142 |
F’dan il-każ, mit-talbiet tar-rikors u mill-argumenti żviluppati fih jirriżulta li, bl-ilment tagħha, il-Kummissjoni titlob li jiġi kkonstatat li l-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE huma miksura inkwantu l-leġiżlazzjoni nazzjonali identifikata fl-imsemmi rikors tirriżerva l-ħruġ ta’ vawċers li jippermettu l-għoti, f’kundizzjonijiet fiskalment vantaġġjużi, ta’ benefiċċju in natura fil-forma ta’ ikliet lesti għall-konsum, b’monopolju, lil organu pubbliku nazzjonali u inkwantu t-twaqqif ta’ tali monopolju seħħ mingħajr miżuri tranżitorji xierqa. |
143 |
Fir-rigward, qabel kollox, tal-iżball tal-pinna li wassal lill-Kummissjoni biex issemmi, fit-talbiet tar-rikors tagħha, l-Artikoli 1 u 5 tal-Liġi Nru CLVI, tal‑21 ta’ Novembru 2011, u li sadanittant wasslet biex l-imsemmija istituzzjoni tibgħat rettifika, għandu jiġi kkonstatat li hija ma qarrqitx bil-gvern Ungeriż fir-rigward tal-portata ta’ dan ir-rikors, fejn wara kollox l-imsemmi gvern innifsu rrileva immedjatament, fir-risposta tiegħu, li kien ċar li dan il-punt kellu jiġi interpretat fis-sens li jsemmi l-Artikolu 1(5) ta’ din il-liġi, peress li din id-dispożizzjoni għandha l-għan li temenda l-punt 87 tal-Artikolu 3 tal-Liġi dwar it-TDPF. |
144 |
Sussegwentement, fir-rigward tal-Artikolu 477 tal-Liġi Nru CLVI, tal‑21 ta’ Novembru 2011, u tal-Artikolu 7 tal-Liġi Erzsébet, il-fatt, għall-Kummissjoni, li semmiet dawn l-artikoli fl-imsemmija talbiet jista’ jiġi spjegat faċilment, għaliex l-imsemmija artikoli jirrelataw mad-data tad-dħul fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni, dispożizzjonijiet ikkritikati mill-Kummissjoni b’mod partikolari, hekk kif għadu kif tfakkar, minħabba li ma għandhomx miżuri tranżitorji xierqa. |
145 |
Fl-aħħar nett, bħalma jirriżulta kemm mill-formulazzjoni tat-talbiet tar-rikors kif ukoll mill-ilmenti ta’ dan tal-aħħar, l-Artikoli 2(1) u (2), u 6 tal-Liġi Erzsébet jissemmew bħall-Artikolu 1(5) tal-Liġi Nru CLVI, tal‑21 ta’ Novembru 2011, biss sa fejn minn dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali jirriżulta li l-FNUV hija fdata b’monopolju f’dak li jirrigwarda l-ħruġ ta’ vawċers li jippermettu lill-persuna li timpjega tagħti lill-impjegati tagħha, f’kundizzjonijiet fiskalment vantaġġjużi, benefiċċju in natura fil-forma ta’ vawċers li jippermettu l-akkwist ta’ ikliet lesti għall-konsum. |
146 |
F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li r-rikors jissodisfa r-rekwiżiti mfakkra fil-punt 141 ta’ din is-sentenza, b’tali mod li t-talba ta’ inammissibbiltà mqajma mill-gvern Ungeriż għandha tiġi miċħuda. |
– Fuq il-mertu
147 |
Fl-ewwel lok, għandu jiġi ddeterminat jekk il-ħruġ ta’ vawċers suġġett ta’ dan ir-rikors jaqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE jew jekk joħroġx ’il barra minnu minħabba li ma jikkostitwixxix attività ekonomika kif isostni l-gvern Ungeriż. |
148 |
Fir-rigward tal-libertà ta’ stabbiliment iggarantita mill-Artikolu 49 TFUE, għandu jitfakkar li l-għan tagħha huwa li jippermetti lil ċittadin ta’ Stat Membru joħloq stabbiliment sekondarju fi Stat Membru ieħor sabiex jeżerċita fih l-attivitajiet tiegħu u b’hekk jiffavorixxi l-interpenetrazzjoni ekonomika u soċjali fi ħdan l-Unjoni fil-qasam tal-attivitajiet bħala persuna li taħdem għal rasha. Il-libertà tal-istabbiliment hija intiża, għal dan il-għan, sabiex tippermetti lil ċittadin tal-Unjoni jipparteċipa, b’mod stabbli u kontinwu, fil-ħajja ekonomika ta’ Stat Membru differenti mill-Istat Membru ta’ oriġini tiegħu u li jibbenefika minnha billi jeżerċita b’mod effettiv, fl-Istat Membru ospitanti, attività ekonomika permezz ta’ installazzjoni stabbli u għal żmien indeterminat (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza Cadbury Schweppes u Cadbury Schweppes Overseas, C‑196/04, EU:C:2006:544, punti 53 u 54 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata). |
149 |
Bħalma jirriżulta mill-ġurisprudenza, tali attività ekonomika tista’ tikkonsisti f’li jiġu offruti kemm oġġetti kif ukoll servizzi (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza Pavlov et, C‑180/98 sa C‑184/98, EU:C:2000:428, punt 75 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
150 |
Fir-rigward tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi stabbilita fl-Artikolu 56 TFUE, hija tkopri s-servizzi kollha li ma humiex offruti b’mod stabbli u kontinwu, mill-post ta’ negozju fl-Istat Membru ta’ destinazzjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Gebhard, C‑55/94, EU:C:1995:411, punt 22, kif ukoll Il‑Kummissjoni vs Il‑Portugall, C‑171/02, EU:C:2004:270, punt 25). |
151 |
Skont l-Artikolu 57 TFUE, servizzi fis-sens tat-Trattati huma meqjusa li jinkludu servizzi normalment mogħtija bi ħlas u jkopru, b’mod partikolari, l-attivitajiet ta’ natura kummerċjali. |
152 |
Bħalma l-Qorti tal-Ġustizzja rrepetiet diversi drabi, dan il-kunċett ta’ servizzi ma jistax jiġi interpretat restrittivament (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza Deliège, C‑51/96 u C‑191/97, EU:C:2000:199, punt 52 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
153 |
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-isemmi kunċett jimplika “servizzi normalment mogħtija bi ħlas”, bil-karatteristika essenzjali tar-remunerazzjoni tkun fil-fatt li hija tikkostitwixxi l-korrispettiv ekonomiku tas-servizz inkwistjoni (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Jundt, C‑281/06, EU:C:2007:816, punti 28 u 29 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
154 |
Il-fattur deċiżiv li jqiegħed attività fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat FUE dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u, b’hekk, ta’ dawk relatati mal-libertà ta’ stabbiliment, huwa n-natura ekonomika tagħha, jiġifieri li l-attività ma għandhiex tiġi eżerċitata mingħajr ħlas. Min-naħa l-oħra, kuntrarjament għal dak li jqis il-gvern Ungeriż, ma huwiex meħtieġ, f’dan ir-rigward, li l-fornitur ikollu l-għan li jagħmel profitt (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Jundt, C‑281/06, EU:C:2007:816, punti 32 u 33 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
155 |
Barra minn hekk, ma huwiex importanti min iħallas lill-fornitur għall-imsemmi servizz. Fil-fatt, l-Artikolu 57 TFUE ma jirrikjedix li s-servizz ipprovdut ikun imħallas minn dawk li jibbenefikaw minnu (ara, b’mod partikolari, is-sentenza OSA, C‑351/12, EU:C:2014:110, punt 62 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
156 |
Issa, fir-rigward tal-attività ta’ ħruġ u ta’ amministrazzjoni ta’ vawċers Erzsébet inkwistjoni f’din il-kawża, huwa paċifiku li s-servizz ipprovdut mill-FNUV għall-benefiċċju kemm tal-persuni li jimpjegaw kif ukoll tal-impjegati tagħhom u tal-fornituri li jaċċettaw dawn il-vawċers, jagħti lok għall-ħlas ta’ korrispettiv ekonomiku lill-FNUV, li huwa ta’ natura remuneratorja għal dan tal-aħħar (ara, b’analoġija, is-sentenza Danner, C‑136/00, EU:C:2002:558, punt 27). |
157 |
Fir-rigward tal-fatt li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tipprevedi li l-profitti magħmula mill-FNUV permezz tal-imsemmija attività għandhom jintużaw esklużivament għal ċerti għanijiet ta’ interess ġenerali, għandu jitfakkar li dan ma huwiex biżżejjed sabiex ibiddel in-natura tal-attività inkwistjoni u sabiex ineħħilha n-natura ekonomika tagħha (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza Schindler, C‑275/92, EU:C:1994:119, punt 35). |
158 |
Barra minn hekk, fir-rigward tal-ġurisprudenza riflessa fis-sentenza Cisal (C‑218/00, EU:C:2002:36) u żviluppata fil-qasam tad-dritt tal-kompetizzjoni, għandu jiġi rrilevat li, anki jekk din hija applikabbli fil-qasam tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi u tal-libertà ta’ stabbiliment, il-gvern Ungeriż bl-ebda mod ma stabbilixxa li l-attività ta’ ħruġ ta’ vawċers Erzsébet, li hija s-suġġett ta’ dan ir-rikors, timplementa l-prinċipju ta’ solidarjetà bħalma teżiġi b’mod partikolari din il-ġurisprudenza sabiex ikun jista’ jiġi deċiż li din hija attività soċjali u mhux ekonomika. |
159 |
Minn naħa, għandu, fil-fatt, jiġi kkonstatat li, bħalma asserixxiet il-Kummissjoni u rrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 207 tal-konklużjonijiet tiegħu, id-deċiżjoni dwar jekk għandhomx jingħataw jew le vawċers Erzsébet lill-ħaddiema impjegati li jippermettulhom jiksbu vantaġġi in natura fil-forma ta’ ikliet lesti għall-konsum u d-determinazzjoni tal-ammont ta’ dawn il-vawċers għandhom jitħallew għad-diskrezzjoni tal-persuna li timpjega u ma huma bl-ebda mod marbuta mas-sitwazzjoni personali, u b’mod partikolari mar-riżorsi, tal-impjegati inkwistjoni. |
160 |
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-fatt, invokat mill-gvern Ungeriż, li xi vawċers, ukoll bl-isem “Erzsébet”, jistgħu jingħataw direttament mill-FNUV, bħala għajnuna soċjali, lil ċerti persuni żvantaġġjati, b’mod partikolari sabiex jiffinanzjaw il-vaganzi tagħhom, għandu jiġi rrilevat li, kieku wieħed kellu jassumi li dan huwa minnu, dan jibqa’ mingħajr konsegwenza fuq il-klassifikazzjoni ekonomika tal-attività ta’ ħruġ ta’ vawċers Erzsébet li fuqha huwa speċifikament ibbażat ir-rikors tal-Kummissjoni, jiġifieri, bħalma se jitfakkar, l-attività li tikkonsisti fil-ħruġ ta’ vawċers li jippermettu li jiġu akkwistati ikliet lesti għall-konsum u li jistgħu jingħataw, f’kundizzjonijiet fiskalment vantaġġjużi, mill-persuni li jimpjegaw lill-impjegati tagħhom bħala vantaġġi in natura. |
161 |
Fir-rigward tal-aspett fiskali, għandu jiżdied li l-fatt li d-destinatarji tas-servizz inkwistjoni jibbenefikaw minn vantaġġ fiskali ma jaffettwa bl-ebda mod il-fatt li l-imsemmi servizz huwa pprovdut mill-emittent, bi ħlas, b’mod li l-imsemmija attività, li b’hekk tidħol fid-definizzjoni tas-servizz li jinkludi d-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi, jaqa’ taħt dawn tal-aħħar (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Skandia u Ramstedt, C‑422/01, EU:C:2003:380, punti 22 sa 28, u Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, C‑318/05, EU:C:2007:495, punti 65 sa 82). |
162 |
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li attività bħall-ħruġ ta’ vawċers Erzsébet, li hija s-suġġett ta’ dan ir-rikors, għandha titqies bħala “servizz” fis-sens tal-Artikolu 57 TFUE u, b’mod iktar ġenerali, bħala attività ekonomika li taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u l-libertà ta’ stabbiliment. |
163 |
Fit-tieni lok, fir-rigward tal-argument tal-gvern Ungeriż li l-ħruġ ta’ vawċers li jagħtu lok għal benefiċċju in natura skont il-leġiżlazzjoni fiskali tal-Istat Membru ospitanti biss ma huwiex bħall-attività li emittenti stabbiliti fi Stati Membri oħrajn jipprovduhom fihom, b’mod li dawn l-emittenti ma jistgħux jinvokaw il-libertà li jiġu pprovduti servizzi, għandu jitfakkar li d-dritt, minn operatur ekonomiku stabbilit fi Stat Membru, li jipprovdi servizzi fi Stat Membru ieħor, li jistabbilixxi l-Artikolu 56 TFUE, ma huwiex suġġett għall-kundizzjoni li l-imsemmi operatur jipprovdi wkoll tali servizzi fl-Istat Membru li huwa stabbilit fih. F’dan ir-rigward, l-Artikolu 56 TFUE jeżiġi biss li l-fornitur ikun stabbilit fi Stat Membru li ma huwiex dak tad-destinatarju (ara, b’mod partikolari, is-sentenza Carmen Media Group, C‑46/08, EU:C:2010:505, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
164 |
Fit-tielet lok, huwa paċifiku li leġiżlazzjoni nazzjonali bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li tissuġġetta l-eżerċizzju ta’ attività ekonomika għal sistema ta’ esklużività favur operatur wieħed pubbliku jew privat, tikkostitwixxi restrizzjoni kemm għal-libertà ta’ stabbiliment kif ukoll għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi Läärä et, C‑124/97, EU:C:1999:435, punt 29; Servizi Ausiliari Dottori Commercialisti, C‑451/03, EU:C:2006:208, punti 33 u 34, kif ukoll Stoß et, C‑316/07, C‑358/07 sa C‑360/07, C‑409/07 u C‑410/07, EU:C:2010:504, punti 68 u 107). |
165 |
Fir-raba’ lok, jibqa’, madankollu, neċessarju li jiġi vverifikat jekk, bħalma asserixxa l-gvern Ungeriż, din ir-restrizzjoni għal-libertà ta’ stabbiliment u għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi tistax, f’dan il-każ, tiġi ġġustifikata, konformement mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, minn raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenza Stoß et, C‑316/07, C‑358/07 sa C‑360/07, C‑409/07 u C‑410/07, EU:C:2010:504, punt 69 u l-ġurisprudenza ċċitata). |
166 |
Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, tali restrizzjonijiet jistgħu jiġu ġġustifikati biss jekk jindirizzaw raġunijiet imperattivi ta’ interess ġenerali, ikunu xierqa sabiex jiggarantixxu t-twettiq tal-għan ta’ interess ġenerali tagħhom u ma jmorrux lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex dan jintlaħaq (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Läärä et, C‑124/97, EU:C:1999:435, punt 31, kif ukoll OSA, C‑351/12, EU:C:2014:110, punt 70). |
167 |
Minn naħa, fir-rigward tal-ġustifikazzjonijiet ibbażati fuq kunsiderazzjonijiet ta’ politika soċjali enfasizzati mill-gvern Ungeriż, għandu jitfakkar, l-ewwel nett, li, bħalma jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, żviluppata fis-settur tal-logħob u tal-imħatri, il-fatt biss li d-dħul minn attività ekonomika eżerċitata fil-qafas ta’ drittijiet speċjali jew esklussivi huwa użat għall-finanzjament ta’ attivitajiet ta’ ħidma soċjali ma jikkostitwixxix motiv li jista’ jitqies bħala ġustifikazzjoni oġġettiva għal restrizzjonijiet għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi Läärä et, C‑124/97, EU:C:1999:435, punt 13 u l-ġurisprudenza ċċitata; Zenatti, C‑67/98, EU:C:1999:514, punt 36, kif ukoll Stoß et, C‑316/07, C‑358/07 sa C‑360/07, C‑409/07 u C‑410/07, EU:C:2010:504, punt 104). |
168 |
B’hekk, minkejja li l-Qorti tal-Ġustizzja, ċertament, aċċettat, fil-kuntest speċifiku tal-attività tal-logħob u tal-imħatri, li restrizzjoni bħall-għoti ta’ monopolju lil organu pubbliku msejjaħ b’mod partikolari biex jiffinanzja attivitajiet jew ħidma soċjali tista’ tkun iġġustifikata, mill-ġurisprudenza tagħha jirriżulta li dan kien il-każ biss fir-rigward ta’ wħud mir-raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku, fosthom b’mod partikolari l-għanijiet ta’ protezzjoni tal-konsumaturi, ta’ prevenzjoni tal-frodi u li ċittadini jiġu mħajra għal infiq eċċessiv marbut mal-logħob kif ukoll il-prevenzjoni ta’ problemi għall-ordni soċjali in ġenerali u billi jittieħdu inkunsiderazzjoni ċerti partikolaritajiet ta’ natura morali, reliġjuża jew kulturali relatati mal-imsemmija attività (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi Läärä et, C‑124/97, EU:C:1999:435, punti 41 u 42; Liga Portuguesa de Futebol Profissional u Bwin International, C‑42/07, EU:C:2009:519, punti 66, 67 u 72, kif ukoll Stoß et, C‑316/07, C‑358/07 sa C‑360/07, C‑409/07 u C‑410/07, EU:C:2010:504, punti 79 u 81 sa 83). |
169 |
Issa, għandu jiġi kkonstatat li, fir-rigward ta’ attività bħal dik suġġett ta’ dan ir-rikors, huma nieqsa għanijiet u partikolaritajiet paragunabbli. |
170 |
It-tieni nett, fir-rigward tal-argument, ukoll invokat mill-gvern Ungeriż, li l-għoti tal-monopolju inkwistjoni jikkostitwixxi l-unika possibbiltà, fl-assenza ta’ fondi baġitarji disponibbli, sabiex l-azzjoni soċjali fdata lill-FNUV tiġi amministrata sew, għandu jiġi rrilevat li l-fatt li d-dħul iġġenerat minn min għandu monopolju jikkostitwixxi s-sors ta’ finanzjament ta’ programmi soċjali, ma jiġġustifikax restrizzjoni għal-libertà ta’ stabbiliment u għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi. |
171 |
Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-affermazzjoni tal-gvern Ungeriż li Stat Membru jibqa’ liberu li jwaqqaf monopolju bħal dak inkwistjoni skont il-politiki salarjali u fiskali tiegħu, għandu jitfakkar, qabel kollox, li l-Istati Membri għandhom jeżerċitaw il-kompetenzi tagħhom fil-qasam ta’ fiskalità diretta b’osservanza tad-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, tal-libertajiet fundamentali ggarantiti mit-Trattat (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi Skandia u Ramstedt, C‑422/01, EU:C:2003:380, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll Berlington Hungary et, C‑98/14, EU:C:2015:386, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata). Dan huwa l-istess fir-rigward tal-politika li l-Istati Membri jsegwu fil-qasam tax-xogħol, b’mod partikolari fil-qasam tas-salarju (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Portugaia Construções, C‑164/99, EU:C:2002:40, punt 24, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, C‑341/02, EU:C:2005:220, punt 24, kif ukoll ITC, C‑208/05, EU:C:2007:16, punti 39 sa 41). |
172 |
Issa, f’dan il-każ, il-gvern Ungeriż, filwaqt li jinvoka l-kompetenza tiegħu fl-oqsma fiskali u ta’ salarju, ma jesponix kif it-twaqqif ta’ monopolju pubbliku għall-ħruġ ta’ vawċers li jagħtu dritt għal benefiċċju fiskali u li jistgħu jingħataw lill-impjegati bħala benefiċċju in natura jissodisfa, f’dan il-każ, għanijiet leġittimi li jistgħu eventwalment jiġġustifikaw ir-restrizzjonijiet, li ġġib tali miżura, għal-libertà ta’ stabbiliment u għal-libertà li jiġu pprovduti servizzi ggarantiti mid-dritt tal-Unjoni, u lanqas kif tali restrizzjonijiet jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. |
173 |
Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ilment ibbażat fuq ksur tal-Artikoli 49 TFUE u 56 TFUE li jirriżulta mill-issuġġettar għal sistema ta’ monopolju tal-attività ta’ ħruġ ta’ vawċers li jippermetti l-akkwist ta’ ikliet lesti għall-konsum u li jistgħu jingħataw, f’kundizzjonijiet fiskalment vantaġġjużi, lill-impjegati bħala benefiċċji in natura, għandu jintlaqa’. |
174 |
Peress li t-twaqqif innifsu ta’ dan il-monopolju għandu b’hekk jinstab li huwa kuntrarju għall-imsemmija dispożizzjonijiet tat-Trattat, ma hemmx lok li tingħata deċiżjoni dwar it-tieni lment imressaq mill-Kummissjoni u bbażat, essenzjalment, fuq il-fatt li, anki jekk l-imsemmi monopolju jitqies ammissibbli bħala prinċipju, huwa daħal fis-seħħ, bi ksur tal-istess dispożizzjonijiet u tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, mingħajr miżuri tranżitorji xierqa. |
Fuq l-ispejjeż
175 |
Skont l-Artikolu 138(1) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Ungerija tilfet, hemm lok li hija tiġi kkundannata għall-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni. |
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Awla Manja) taqta’ u tiddeċiedi: |
|
|
|
Firem |
( *1 ) Lingwa tal-kawża: l-Ungeriż.