SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla)

8 ta’ Mejju 2014 ( *1 )

“Agrikoltura — Prodotti agrikoli u prodotti tal-ikel — Regolament (KEE) Nru 2081/92 — Artikolu 2 — Protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini — Kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae — Protezzjoni fit-territorju nazzjonali — Assenza ta’ reġistrazzjoni Komunitarja — Konsegwenzi — Protezzjoni tad-denominazzjonijiet marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom ma teżisti l-ebda rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom — Kundizzjonijiet”

Fil-Kawża C‑35/13,

li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa mill-Corte suprema di cassazione (l-Italja), permezz ta’ deċiżjoni tat-13 ta’ Diċembru 2012, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fl-24 ta’ Jannar 2013, fil-proċedura

Assica - Associazione Industriali delle Carni e dei Salumi,

Kraft Foods Italia SpA

Associazione fra produttori per la tutela del “Salame Felino”,

La Felinese Salumi SpA,

Salumificio Monpiù Srl,

Salumi Boschi Fratelli SpA,

Gualerzi SpA,

Alinovi Tullio di Alinovi Giorgio & C. Snc,

Salumificio Gastaldi di Gastaldi Franco & C. Snc,

Boschi Cav. Umberto SpA,

Fereoli Mario & Figlio Snc,

Salumificio Ducale Snc di Morini & Tortini,

Fereoli Gino & Figlio Snc,

Ronchei Srl,

Salumificio B.R.B. Snc,

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Id-Disa’ Awla),

komposta minn M. Safjan, President tal-Awla, J. Malenovský (Relatur) u K. Jürimäe, Imħallfin,

Avukat Ġenerali: E. Sharpston,

Reġistratur: A. Impellizzeri, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tad-9 ta’ Jannar 2014,

wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:

—	għall-Assica - Associazione Industriali delle Carni e dei Salumi, minn N. Lipari u M. Casini, avukati,

—

għall-Associazioni fra produttori per la tutela del “Salame Felino”, La Felinese Salumi SpA, Salumificio Monpiù Srl, Salumi Boschi Fratelli SpA, Gualerzi SpA, Alinovi Tullio di Alinovi Giorgio & C. Snc, Salumificio Gastaldi di Gastaldi Franco & C. Snc, Boschi Cav. Umberto SpA, Fereoli Mario & Figlio Snc, Salumificio Ducale Snc di Morini & Tortini, Fereoli Gino & Figlio Snc, Ronchei Srl u Salumificio B.R.B. Snc, minn S. Magelli, avukat,

—	għall-Procuratore generale della Repubblica presso la Corte suprema di cassazione, minn R. Russo, Sostituto Procuratore Generale,

—	għall-Gvern Taljan, minn G. Palmieri, bħala aġent, assistita minn P. Gentili, Avvocato dello Stato,

—	għall-Kummissjoni Ewropea, minn D. Triantafyllou u P. Rossi, bħala aġenti,

wara li rat id-deċiżjoni, meħuda wara li nstema’ l-Avukat Ġenerali, li l-kawża tinqata’ mingħajr konklużjonijiet

tagħti l-preżenti

Sentenza

It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/92, tal-14 ta’ Lulju 1992, dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjoni tal-oriġini tal-prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 13, p. 4), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 535/97, tas-17 ta’ Marzu 1997 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 20, p. 352, iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 2081/92”).

Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn l-Assica – Associazione Industriali delle Carni e dei Salumi (iktar ’il quddiem l-“Assica”) u Kraft Foods Italia SpA (iktar ’il quddiem “Kraft Foods”), minn naħa, u l-Associazione fra produttori per la tutela del “Salame Felino” (iktar ’il quddiem l-“Associazione fra produttori”) u min-naħa l-oħra, La Felinese Salumi SpA, Salumificio Monpiù Srl, Salumi Boschi Fratelli SpA, Gualerzi SpA, Alinovi Tullio di Alinovi Giorgio & C. Snc, Salumificio Gastaldi di Gastaldi Franco & C. Snc, Boschi Cav. Umberto SpA, Fereoli Mario & Figlio Snc, Salumificio Ducale Snc di Morini & Tortini, Fereoli Gino & Figlio Snc, Ronchei Srl u Salumificio B.R.B. Snc, fejn dawn it-tnax-il-kumpannija huma kollha membri tal-Associazione fra produttori, fir-rigward tal-kundizzjonijiet li fihom tista’ tintuża denominazzjoni ġeografika sabiex tirreferi għal prodott magħmul barra miż-żona korrispondenti meta din id-denominazzjoni ma hijiex rikonoxxuta bħala denominazzjoni ta’ oriġini protetta jew bħala indikazzjoni ġeografika protetta fis-sens tar-Regolament Nru 2081/92.

Il-kuntest ġuridiku

Id-dritt tal-Unjoni

Ir-Regolament Nru 2081/92 kien jistipula, fil-premessi seba’, disa’ u tnax tiegħu, dan li ġej:

“Billi, madanakollu, hemm differenzi fil-prassi nazzjonali għall-implementazzjoni tad-denominazzjoni ta’ oriġini jew indikazzjonijiet ġeografiċi; billi għandha tiġi prevista prassi tal-Komunità; billi struttura ta’ regoli tal-Komunità dwar il-protezzjoni tippermetti l-iżvilupp ta’ indikazzjonijiet geografiċi u d-denominazzjoni tal-oriġini; billi minħabba illi tipprovdi metodu iktar uniformi din l-istruttura tiżgura kompetizzjoni ġusta bejn il-produtturi ta’ prodotti li għandhom dawn l-indikazzjonijiet u b’hekk tittejjeb il-kredibilità tal-prodotti f’għajnejn il-konsumaturi;

[…]

Billi l-iskop [kamp ta’ applikazzjoni] ta’ dan ir-Regolament huwa llimitat għal ċerti prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel fejn hemm konnessjoni bejn il-prodott jew l-ikel u l-oriġini ġeografika; madanakollu dan l-iskop jista’ jiġi mwessa’ sabiex jinkludi prodotti jew prodotti tal-ikel oħrajn;

[...]

Billi sabiex igawdu minn protezzjoni f’kull Stat Membru l-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-deskrizzjonijiet ta’ l-oriġini għandhom jiġu reġistrati fuq livell Komunitaju; billi skrizzjoni fir-reġistru għandha wkoll tipprovdi informazzjoni lil dawk involuti fil-kummerċ u lill-konsumaturi”.

L-Artikolu 2(1) u (2) tar-Regolament Nru 2081/92, kien jipprevedi:

“1. Il-protezzjoni tal-Komunità għad-denominazzjoni ta’ oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel għandha tingħata skond dan ir-Regolament.

2. Għall-iskopijiet ta’ dan ir-Regolament:

(a)

‘denominazzjoni ta’ oriġini’: dan ifisser l-isem ta’ reġjun, post speċifiku jew, f’każijiet eċċezzjonali, pajjiż, użati sabiex jiddeskrivu prodott agrikolu jew prodott tal-ikel:

—	illi joriġinaw f’dak ir-reġjun, post speċifiku jew pajjiż; u

—	li għandhom kwalitajiet jew karatteristiċi li huma kkawżati essenzjalment jew esklussivament minħabba ambjent ġeografiku partikolari inklużi l-fatturi naturali u umani tiegħu, u li l-produzzjoni, l-ipproċessar u t-tħejjija tagħhom iseħħu fiż-żona ġeografika definita;

(b)

‘indikazzjoni ġeografika’: tfisser l-isem ta’ reġjun, ta’ post speċifiku jew, f’każijiet eċċezzjonali ta’ pajjiż, użati biex jiddeskrivu prodott agrikolu jew prodott tal-ikel:

—	illi joriġinaw f’dak ir-reġjun, post speċifiku jew pajjiż, u

—	li jippossjedu kwalità, reputazzjoni jew karatteristiċi oħra speċifiċi marbuta ma’ dik l-oriġini ġeografika u li l-produzzjoni u/jew l-ipproċessar u/jew it-tħejjija tagħhom iseħħu fiż-żona ġeografika definita.”

Skont l-Artikolu 13(1), ta’ dan l-istess regolament:

“1. L-ismijiet irreġistrati għandhom jkunu protetti kontra:

(a)	kull użu kummerċjali dirett jew indirett ta’ isem irreġistrat fir-rigward ta’ prodotti li m’humiex koperti bir-registrazzjoni biss jekk dawk il-prodotti jistgħu jiġu pparagunati mal-prodotti reġistrati taħt dak l-isem jew sakemm l-użu tal-isem jisfrutta r-reputazzjoni tal-isem protett;

(b)	kwalunkwe użu ħażin, imitazzjoni jew evokazzjoni, anke jekk l-oriġini vera tal-prodott hija ndikata jew jekk l-isem protett huwa tradott jew użat flimkien ma’ xi espressjoni bħal m’huma “stil”, “tip”, “metodu”, “kif prodott fi”, “imitazzjoni”, jew “simili”;

(ċ)

kull indikazzjoni oħra falza jew qarrieqa dwar il-provenjenza, l-oriġini, in-natura jew il-kwalitajiet essenzjali tal-prodott, fuq ġewwa jew fuq barra tal-pakkett, fir-reklamar jew fid-dokumenti dwar il-prodott in kwestjoni, u l-ippakkjar tal-prodott f’reċipjent, li jistgħu jagħtu impressjoni qarrieqa dwar l-oriġini tiegħu;

(d)

kull prattika oħra li tista’ tiżvija lill-pubbliku dwar l-oriġini vera tal-prodott.

Meta isem irreġistrat jkun jinkludi l-isem ta’ prodott agrikolu jew prodott tal-ikel li huwa meqjus bħala ġeneriku, l-użu ta’ dak l-isem ġeneriku u l-prodott agrikolu jew il-prodott tal-ikel m’għandux jitqies li bħala kuntrarju għal (a) jew (b) fl-ewwel subparagrafu.”

Ir-Regolament Nru 2081/92 tħassar permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/2006, tal-20 ta’ Marzu 2006, dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjonijiet tal-oriġini għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti tal-ikel (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, L 335M, p. 213). Madankollu, fid-dawl tad-data tal-fatti fil-kawża prinċipali, din tal-aħħar tibqa’ rregolata bir-Regolament Nru 2081/92.

Id-dritt Taljan

L-Artikolu 31(1) u (2) tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 198, li jistabbilixxi regoli għall-adattament għal-leġiżlazzjoni interna fil-qasam tal-proprjetà industrijali għar-rekwiżiti obbligatorji tal-Ftehim dwar l-aspetti tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali li jirrigwardaw il-kummerċ - Uruguay Round (decreto legislativo n. 198 – Adeguamento della legislazione interna in materia di proprietà industriale alle prescrizioni obbligatorie dell’accordo relativo agli aspetti dei diritti di proprietà intellettuale concernenti il commercio - Uruguay Round), tad-19 ta’ Marzu 1996 (suppliment ordinarju tal-GURI Nru 64), fis-seħħ fid-data tal-fatti fil-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv Nru 198/1996), jipprovdi:

“1. Indikazzjoni ġeografika tfisser kull terminu li jidentifika pajjiż, reġjun jew lokalità, meta jintuża sabiex jiddeskrivi prodott li joriġina minnhom u li l-kwalità, ir-reputazzjoni jew il-karatteristiċi tiegħu huma dovuti esklużivament jew essenzjalment għall-ambjent ġeografiku tal-oriġini inklużi l-fatturi naturali, umani u tradizzjonali.

2. Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-[Artikolu] 2598.2 tal-Kodiċi Ċivili u tad-dispożizzjonijiet speċjali, u bla ħsara għad-drittijiet tat-trade mark miksuba preċedentement in bona fide, l-użu ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi u l-użu ta’ kull denominazzjoni, meta dawn jindikaw jew jippreżentaw prodott, li jindika jew jissuġġerixxi li l-prodott ġej minn post ieħor differenti mill-post reali tal-oriġini, jew li l-prodott għandu l-kwalitajiet li huma speċifiċi għal dawk li ġejjin minn post deskritt permezz ta’ indikazzjoni ġeografika, jikkostitwixxu att ta’ kompetizzjoni żleali meta dan ikun ta’ natura li jqarrqu lill-pubbliku.”

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari

8	Is-“Salame Felino” huwa salami magħmul unikament mil-laħam tal-majjal. Ismu ġej mill-belt ta’ Felino, agglomerazzjoni li tinsab fil-provinċja ta’ Parma (l-Italja).

Fit-30 ta’ Jannar 1998, l-Associazioni fra produttori ressqet proċeduri kontra Kraft Jacobs Suchard SpA (iktar ’il quddiem “Kraft Jacobs Suchard”) quddiem it-Tribunale di Parma għal kompetizzjoni żleali minħabba li din il-kumpannija kienet offriet għall-bejgħ salami imsemmi “Salame Felino”, meta dan kien ġie mmanifatturat barra mit-territorju tar-reġjun ta’ Parma, jiġifieri fil-Lombardija, fi Cremona (l-Italja).

La Felinese Salumi SpA, Salumificio Monpiù Srl, Salumi Boschi Fratelli SpA, Gualerzi SpA, Alinovi Tullio di Alinovi Giorgio & C. Snc, Salumificio Gastaldi di Gastaldi Franco & C. Snc, Boschi Cav. Umberto SpA, Fereoli Mario & Figlio Snc, Salumificio Ducale Snc di Morini & Tortini, Fereoli Gino & Figlio Snc, Ronchei Srl, Salumificio B.R.B. Snc intervenew insostenn ta’ din l-assoċjazzjoni.

11	L-Assica, li tagħha hija membru Kraft Jacobs Suchard, interveniet fil-proċedura insostenn ta’ din tal-aħħar.

Permezz tas-sentenza tad-9 ta’ Frar 2001, it-Tribunale di Parma qies li l-Associazione fra produttori ma setgħatx tinvoka r-Regolament Nru 2081/92, peress li d-denominazzjoni “Salame Felino” la kienet tikkostitwixxi denominazzjoni ta’ oriġini protetta u lanqas ma kienet indikazzjoni ġeografika protetta fis-sens tal-imsemmi regolament. It-Tribunale di Parma madankollu sostna li l-Associazione fra produttori setgħat tinvoka d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 31 tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 198/1996. B’konsegwenza ta’ dan, sa fejn ikkonstatat li l-prodotti kkummerċjalizzati minn Kraft Jacobs Suchard ma kinux ġejjin mit-territorju ta’ Parma filwaqt li s-“Salame Felino” kien kiseb reputazzjoni fost l-konsumaturi fid-dawl tal-karatteristiċi tiegħu, li kienu jirriżultaw minn partikolarità marbuta mall-ambjent ġeografiku, it-Tribunale di Parma kkundanna lil Kraft Jacobs Suchard għal att ta’ kompetizzjoni żleali.

13	Kraft Jacobs Suchard, li saret Kraft Foods, u l-Assica appellaw minn din is-sentenza.

Permezz tas-sentenza tat-12 ta’ Jannar 2006, il-Corte d’Appello di Bologna ċaħdet dan l-appell minħabba li, b’mod partikolari, il-protezzjoni pprovduta mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 198/1996 ma kinitx tmur kontra r-Regolament Nru 2081/92 u li r-reġistrazzjoni ta’ denominazzjoni bħala denominazzjoni ta’ oriġini protetta jew bħala indikazzjoni ġeografika protetta kienet biss neċessarja sabiex tibbenefika mill-protezzjoni mogħtija minn dan ir-regolament.

15	L-Assica u Kraft Foods appellaw fil-kassazzjoni.

Insostenn tal-appell tagħhom, l-Assica u Kraft Foods iqisu li s-sistema ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet ta’ oriġini prevista mir-Regolament 2081/92 tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali milli tagħti dritt esklużiv sabiex tintuża denominazzjoni ta’ oriġini nieqsa minn reġistrazzjoni Komunitarja. Fi kwalunkwe każ, huma jqisu li l-eżistenza ta’ protezzjoni mogħtija lil denominazzjoni ta’ oriġini tippreżumi l-eżistenza ta’ leġiżlazzjoni speċifika, li ma hijiex preżenti fil-kawża prinċipali.

Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi, li l-Corte suprema di cassazione ddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

“1)

L-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2081/92 għandu jiġi interpretat bħala li jeskludi li assoċjazzjoni ta’ produtturi tista’ tipprevalixxi ruħha mid-dritt esklużiv li tuża, [fl-Unjoni], denominazzjoni ta’ oriġini ġeografika wżata fit-territorju ta’ Stat Membru sabiex isir riferiment għal tip speċifiku ta’ salami, mingħajr ma tkun kisbet preliminarjament minn tali Stat Membru, att ġuridikament vinkolanti, li fih ikunu stabbiliti l-konfini taż-żona ġeografika ta’ produzzjoni, ir-regoli tal-produzzjoni u l-kundizzjonijiet eventwali li l-produtturi għandhom jissodisfaw sabiex jibbenefikaw mid-dritt li jużaw id-denominazzjoni inkwistjoni?

2)	Fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 2081/92, liema reġim għandu japplika fis-suq [tal-Unjoni] u, barra minn hekk, fis-suq ta’ Stat Membru, fir-rigward ta’ denominazzjoni ġeografika li ma tkunx ġiet irreġistrata kif previst f’dan ir-regolament?”

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ammissibbiltà

L-Associazioni fra produttori ssostni li t-talba għal deċiżjoni preliminari hija inammissibbli, sa fejn id-domandi magħmula ma humiex oġġettivament neċessarji għas-soluzzjoni tal-kwistjoni fil-kawża prinċipali. Fil-fatt, fil-kawża prinċipali, din l-assoċjazzjoni qatt ma kkunsidrat li hija detentur ta’ dritt esklużiv tad-denominazzjoni ġeografika “Salame Felino”, iżda talbet biss li Kraft Foods tiġi kkundannata abbażi tad-dispożizzjonijiet li jissanzjonaw il-kompetizzjoni żleali.

F’dan ir-rigward, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li, fil-kuntest tal-proċedura prevista fl-Artikolu 267 TFUE, ibbażata fuq separazzjoni ċara tal‑funzjonijiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, hija biss il-qorti nazzjonali, li quddiemha titressaq it-tilwima u li jkollha tassumi r-responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja eventwali, li għandha tevalwa, fid-dawl tal-karatteristiċi partikolari tal-kawża, kemm in-neċessità kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza Aziz, C‑415/11, EU:C:2013:164, punt 34).

F’dan is-sens, meta talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni jew il-validità tad-dritt tal-Unjoni, iċ-ċaħda mill-Qorti tal-Ġustizzja ta’ tali domanda hija possibbli biss meta jidher b’mod evidenti li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba ma għandha ebda konnessjoni mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi li jkunu sarulha (sentenza Aziz, EU:C:2013:164, punt 35).

Issa, dan ma huwiex il-każ fil-kawża ineżami. Fil-fatt, sabiex issostni li Kraft Foods wettqet att ta’ kompetizzjoni żleali meta użat id-denominazzjoni ġeografika “Salame Felino”, l-Associazione fra produttori tibbaża ruħha fuq il-premessa li tgħid li huma biss il-produtturi tas-salami li jinsabu fir-reġjun ta’ Parma, li hija tirrappreżenta, li għandhom id-dritt esklużiv li jinvokaw din id-denominazzjoni. Barra minn hekk, għall-finijiet tal-verifika tal-fondatezza tar-rikors ippreżentat mill-Associazione fra produttori, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika li din l-assoċjazzjoni tista’ tinvoka l-eżistenza ta’ dritt esklużiv, għall-produtturi li jissodisfaw ċerti rekwiżiti, għad-denominazzjoni ġeografika “Salame Felino”.

22	F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma jistax jiġi kkunsidrat bħala li huwa evidenti li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni mitluba ma għandha ebda rabta mal-fatti jew mas-suġġett tal-kawża prinċipali.

Peress li mill-proċess lanqas ma jirriżulta li l-problema hija ta’ natura ipotetika jew inkella li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex għad-dispożizzjoni tagħha l-punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod utli għad-domandi magħmula lilha, it-talba għal deċiżjoni preliminari ma tistax tiġi kkunsidrata bħala inammissibbli.

Fuq it-tieni domanda

24	Permezz tat-tieni domanda tagħha, li jixraq li tiġi eżaminata fl-ewwel lok, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk ir-Regolament Nru 2081/92 għandux jiġi interpretat fis-sens li jipprovdi sistema ta’ protezzjoni, lil denominazzjoni ġeografika nieqsa minn reġistrazzjoni Komunitarja.

Għal dak li jirrigwarda qabel kollox is-sistema li għandha tiġi applikata fis-suq tal-Unjoni, fir-rigward ta’ denominazzjoni ġeografika nieqsa minn reġistrazzjoni, għandu jiġi nnotat li, fid-data ta’ meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, l-unika sistema ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet ġeografiċi prevista mid-dritt tal-Unjoni kienet dik stabbilita mir-Regolament Nru 2081/92.

Issa, kif jirriżulta mit-tnax-il premessa u mill-Artikolu 13(1) ta’ dan ir-regolament, sabiex jingħata l-benefiċċju ta’ sistema ta’ protezzjoni prevista minnu, l-imsemmi regolament stabbilixxa obbligu ta’ reġistrazzjoni Komunitarja tad-denominazzjonijiet ġeografiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Chiciak u Fol, C‑129/97 u C‑130/97, EU:C:1998:274, punti 25 u 26).

27	Minn dan isegwi li, fis-suq Komunitarju, meta denominazzjoni ġeografika ma tkunx irreġistrata, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 2081/92, din ma tistax tibbenifika minn sistema ta’ protezzjoni prevista minn dan tal-aħħar.

Għal dak li jirrigwarda, sussegwentement, is-sistema li għandha tiġi applikata fis-suq ta’ Stat Membru, mill-ġurisprudenza jirriżulta li għalkemm ir-Regolament Nru 2081/92 għandu l-għan li jipprevedi sistema ta’ protezzjoni uniformi u eżawrjenti (ara s-sentenza Budějovický Budvar, C‑478/07, EU:C:2009:521, punt 114), din l-esklużività ma tipprekludix, madankollu, li tiġi applikata sistema ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet ġeografiċi li ma hijiex koperta mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Warsteiner Brauerei, C‑312/98, EU:C:2000:599, punt 54).

F’dan ir-rigward, mid-disa’ premessa u mill-Artikolu 2(2)(b) tar-Regolament Nru 2081/92 jirriżulta li s-sistema ta’ protezzjoni prevista minn din id-dispożizzjoni hija limitata għad-denominazzjonijiet marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom teżisti rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Budějovický Budvar, C‑216/01, EU:C:2003:618, punt 76).

Minn dan isegwi li, id-denominazzjonijiet dwar il-provenjenza ġeografika li jservu unikament sabiex jippromwovu l-oriġini ġeografika ta’ prodott, indipendentement mill-karatteristiċi partikolari tiegħu, ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 2081/92 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Warsteiner Brauerei, EU:C:2000:599, punt 44).

Għaldaqstant, is-sistema ta’ protezzjoni li tista’ tiġi applikata, f’dan il-każ, fis-suq ta’ Stat Membru, għad-denominazzjoni ġeografika nieqsa minn reġistrazzjoni Komunitarja hija dik prevista għad-denominazzjonijiet ġeografiċi marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom ma teżisti l-ebda rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom.

32	Fil-każ ineżami, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika jekk is-sistema ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet ġeografiċi stabbilita mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 198/1996 tissodisfax dan ir-rekwiżit.

Għalkemm il-qorti tar-rinviju tasal għall-konklużjoni li l-imsemmija sistema għandha l-għan li tipproteġi d-denominazzjonijiet ġeografiċi marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom ma teżisti l-ebda rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom, għandu jitfakkar li, sabiex tali sistema tkun tista’ tiġi applikata, din għandha tissodisfa r-rekwiżiti imposti fuqha mid-dritt tal-Unjoni. F’dan ir-rigward, żewġ kundizzjonijiet għandhom jiġu ssodisfatti jiġifieri, minn naħa, l-applikazzjoni tagħha ma tistax tippreġudika l-għanijiet tar-Regolament Nru 2081/92 (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Warsteiner Brauerei, EU:C:2000:599, punt 49) u, min-naħa l-oħra, din ma tistax tfixkel il-moviment liberu tal-merkanzija msemmi fl-Artikolu 28 KE (ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenza Budějovický Budvar, EU:C:2003:618, punti 95 sa 97).

Fir-rigward tal-ewwel kundizzjoni, fid-dawl tal-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 2081/92, sabiex l-għanijiet ta’ dan tal-aħħar ma jiġux ippreġudikati, il-protezzjoni mogħtija minn sistema nazzjonali ma għandux ikollha l-effett li tiggarantixxi lill-konsumaturi li l-prodotti li jibbenefikaw minn din il-protezzjoni għandhom kwalità jew karatteristika partikolari, iżda unikament li dawn il-prodotti ġejjin tabilħaqq miż-żona ġeografika msemmija.

Għal dak li jirrigwarda t-tieni kundizzjoni, għandu jiġi nnotat li sistema nazzjonali ta’ protezzjoni tad-denominazzjonijiet, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, anki meta applikata kemm għall-prodotti nazzjonali kif ukoll għal dawk importati fit-territorju tal-Istat ikkonċernat, tista’ tiffavorixxi il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti ta’ oriġini nazzjonali b’dannu għal prodotti importati (sentenza Pistre et, C‑321/94 sa C‑324/94, EU:C:1997:229, punt 45).

36	Konsegwentement, tali leġiżlazzjoni għandha tiġi meqjusa bħala miżura li għandha effett ekwivalenti għal restrizzjoni kwantitattiva fuq il-moviment liberu tal-merkanzija, imsemmija fl-Artikolu 28 KE.

Għalkemm tali restrizzjoni tista’ tiġi ġġustifikata minn raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali ta’ protezzjoni tal-kompetizzjoni ġusta jew mill-protezzjoni tal-konsumaturi (ara, b’mod partikolari, f’dan is-sens, is-sentenza Budějovický Budvar, EU:C:2003:618, punt 109), leġiżlazzjoni nazzjonali partikolari, sabiex tkun kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni, għandha tkun applikabbli b’mod li ma huwiex diskriminatorju, tkun adattata sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan li tfittex li tilħaq u ma teċċedix dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq tali għan (sentenza Corporación Dermoestética, C‑500/06, EU:C:2008:421, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata).

Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika, minn naħa, li l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni ma għandhiex l-għan jew l-effett li tiggarantixxi lill-konsumaturi li l-prodotti li huma kkummerċjalizzati taħt denominazzjoni ġeografika speċifika għandhom kwalità jew karatteristika partikolari u, min-naħa l-oħra, li l-implementazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni issir għal raġuni imperattiva ta’ interess ġenerali, li ssir b’mod li ma huwiex diskriminatorju, li hija adattata sabiex tiggarantixxi t-twettiq tal-għan li tfittex li tilħaq u li ma teċċedix dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħaq tali għan.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għat-tieni domanda għandha tkun li r-Regolament Nru 2081/92 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprovdix sistema ta’ protezzjoni lil denominazzjoni ġeografika nieqsa minn reġistrazzjoni Komunitarja, iżda li din tista’ tiġi protetta, jekk ikun il-każ, bis-saħħa ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali li tirrigwarda denominazzjonijiet ġeografiċi marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom ma teżisti l-ebda rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom, sakemm, madankollu, minn naħa, l-implementazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni ma tippreġudikax l-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 2081/92, u min-naħa l-oħra, ma tfixkilx il-moviment liberu tal-merkanzija msemmi fl-Artikolu 28 KE, ċirkustanzi li għandhom jiġu vverifikati mill-qorti nazzjonali.

Fuq l-ewwel domanda

Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi, jekk l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 2081/92 għandux jiġi interpretat bħala li jeskludi l-fatt li assoċjazzjoni ta’ produtturi, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tista’ tinvoka dritt esklużiv li tuża, fl-Unjoni kollha, denominazzjoni ġeografika użata fit-territorju ta’ Stat Membru sabiex isir riferiment għal tip speċifiku ta’ salami, mingħajr ma tkun kisbet preliminarjament minn tali Stat Membru, att ġuridikament vinkolanti, li fih ikunu stabbiliti l-kundizzjonijiet u l-limiti marbuta mal-protezzjoni ta’ tali denominazzjoni.

F’dan ir-rigward, peress li huwa paċifiku li d-denominazzjoni ġeografika inkwistjoni ma bbenefikatx minn reġistrazzjoni Komunitarja fid-data ta’ meta seħħew il-fatti inkwistjoni fil-kawża prinċipali, u fid-dawl tar-risposta mogħtija lit-tieni domanda, għandu jiġi kkonstatat li l-assoċjazzjoni ta’ produtturi inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma tistax, fi kwalunkwe każ, tinvoka, abbażi tar-Regolament Nru 2081/92, id-dritt esklużiv li tuża, fl-Unjoni kollha, tali denominazzjoni ġeografika.

42	F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma hemmx lok li tingħata risposta għall-ewwel domanda.

Fuq l-ispejjeż

Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Id-Disa’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/92 tal-14 ta’ Lulju 1992, dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjoni tal-oriġini tal‑prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 535/97, tas-17 ta’ Marzu 1997, għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jipprovdix sistema ta’ protezzjoni lil denominazzjoni ġeografika nieqsa minn reġistrazzjoni Komunitarja, iżda li din tista’ tiġi protetta, jekk ikun il-każ, bis-saħħa ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali li tirrigwarda denominazzjonijiet ġeografiċi marbuta mal-prodotti li fil-konfront tagħhom ma teżisti l-ebda rabta partikolari bejn il-karatteristiċi tagħhom u l-oriġini ġeografika tagħhom, sakemm, madankollu, minn naħa, l-implementazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni ma tippreġudikax l-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 2081/92, kif emendat bir-Regolament Nru 535/97, u min-naħa l-oħra, ma tiksirx il-moviment liberu tal-merkanzija msemmi fl-Artikolu 28 KE, ċirkustanzi li għandhom jiġu vverifikati mill-qorti nazzjonali.

Firem

( *1 ) Lingwa tal-kawża: it-Taljan.