(1)

Il-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna u r-riperkussjonijiet tagħha għas-sigurtà Ewropea u dik dinjija jikkostitwixxu sfida eżistenzjali għall-Unjoni Ewropea.

(2)

B’rispons għal dik l-isfida, fil-konklużjonijiet tiegħu tas-6 ta’ Marzu 2025, il-Kunsill Ewropew, filwaqt li fakkar fid-Dikjarazzjoni ta’ Versailles tal-11 ta’ Marzu 2022 u l-Boxxla Strateġika għas-Sigurtà u d-Difiża approvata fil-21 ta’ Marzu 2022, enfasizza li l-Ewropa trid issir aktar sovrana, aktar responsabbli għad-difiża tagħha stess u mgħammra aħjar biex taġixxi u tindirizza b’mod awtonomu l-isfidi u t-theddid immedjati u futuri. F’dak il-Kunsill Ewropew, l-Istati Membri kollha impenjaw ruħhom li jsaħħu l-prontezza ġenerali tagħhom fil-qasam tad-difiża, inaqqsu d-dipendenzi strateġiċi, jindirizzaw il-lakuni fil-kapaċitajiet kritiċi u jsaħħu l-bażi teknoloġika u industrijali tad-difiża Ewropea (EDTIB) kif xieraq madwar l-Unjoni sabiex l-Unjoni tkun f’pożizzjoni li tipprovdi aħjar it-tagħmir fil-kwantitajiet meħtieġa u bir-ritmu aċċellerat meħtieġ.

(3)

Fit-18 ta’ Mejju 2022, il-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà ppreżentaw Komunikazzjoni Konġunta dwar l-Analiżi tad-Diskrepanzi fl-Investimenti fid-Difiża u l-Approċċ Futur, li tenfasizza li fl-Unjoni jeżistu diskrepanzi finanzjarji, industrijali u ta’ kapaċità fil-qasam tad-difiża.

(4)

Fl-20 ta’ Lulju 2023, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill adottaw ir-Regolament (UE) 2023/1525 (1), li jappoġġa l-produzzjoni tal-munizzjon (ASAP), bl-għan li jappoġġa b’mod urġenti l-irrankar tal-kapaċitajiet tal-manifattura tal-industrija Ewropea tad-difiża, jiżgura l-ktajjen tal-provvista, jiffaċilita proċeduri ta’ akkwist effiċjenti, jindirizza n-nuqqasijiet fil-kapaċitajiet tal-produzzjoni u jippromwovi l-investimenti.

(5)

Fit-18 ta’ Ottubru 2023, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill adottaw ir-Regolament (UE) 2023/2418 (2), li jistabbilixxi strument għat-tisħiħ tal-Industrija Ewropea tad-Difiża permezz tal-Akkwist Komuni (EDIRPA), bl-għan li tiżdied il-kollaborazzjoni fost l-Istati Membri fil-fażi tal-akkwist tad-difiża biex jimtlew id-diskrepanzi l-aktar urġenti u kritiċi fil-ħażniet tal-Istati Membri, b’mod partikolari dawk li nħolqu mir-rispons għall-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, b’mod kollaborattiv.

(6)

Fil-konklużjonijiet tiegħu tal-14 u tal-15 ta’ Diċembru 2023, il-Kunsill Ewropew, wara li kkunsidra l-ħidma mwettqa biex jiġu implimentati d-Dikjarazzjoni ta’ Versailles u l-Boxxla Strateġika għas-Sigurtà u d-Difiża, enfasizza li jeħtieġ li jsir aktar biex jintlaħqu l-objettivi tal-Unjoni li żżid il-prontezza fil-qasam tad-difiża. Sabiex tinkiseb tali prontezza u tiġi difiża l-Unjoni, tqies li huwa prerekwiżit li jkun hemm industrija tad-difiża b’saħħitha u dan jirrikjedi li l-industrija Ewropea tad-difiża ssir aktar reżiljenti, innovattiva u kompetittiva.

(7)

Fil-5 ta’ Marzu 2024, il-Kummissjoni adottat proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Programm għall-Industrija Ewropea tad-Difiża u qafas ta’ miżuri biex jiġu żgurati d-disponibbiltà u l-provvista f’waqthom ta’ prodotti tad-difiża (“EDIP”) sabiex jinbena fuq l-esperjenza miksuba fil-kuntest tar-Regolamenti (UE) 2023/2418 u (UE) 2023/1525 u tiġi estiża l-loġika tagħhom f’perspettiva aktar fit-tul u strutturata.

(8)

Madankollu, mill-bidu tal-2025, kien hemm deterjorament qawwi fil-kuntest tas-sigurtà fl-Unjoni, marbut mhux biss mat-theddida persistenti tar-Russja u l-bidla intensifikata tagħha lejn ekonomija ta’ żmien il-gwerra u mal-evoluzzjoni tal-gwerra fl-Ukrajna, iżda wkoll ma’ inċertezzi li jirriżultaw mill-miġja ta’ sitwazzjoni ġeopolitika li fiha l-Unjoni trid iżżid l-isforzi tagħha b’mod sinifikanti biex tiżgura d-difiża tagħha b’mod awtonomu. Dak id-deterjorament reċenti żied il-livell ta’ theddida għall-Unjoni u jirrikjedi li l-Istati Membri jniedu, bħala kwistjoni ta’ emerġenza, infiq pubbliku massiv biex jespandu l-EDTIB. B’konsegwenza ta’ dan, hemm aktar ħtieġa li, fi spirtu ta’ solidarjetà, jiġi aċċellerat l-għoti tal-appoġġ tal-Unjoni għal dawk l-Istati Membri li x’aktarx ikunu mhedda minn diffikultajiet serji minħabba l-investimenti pubbliċi kbar meħtieġa, li jista’ jkollhom impatt fuq is-sitwazzjoni ekonomika tagħhom. Meta jitqiesu t-theddid għall-fruntieri tal-art, tal-ajru u tal-baħar tal-Unjoni u, bħala konsegwenza ta’ dan, il-ħtieġa li jsiru investimenti pubbliċi massivi, din is-solidarjetà hija speċjalment essenzjali għal dawk l-Istati Membri li huma l-aktar esposti għal theddid militari. F’dan ir-rigward, it-theddid li jippreżentaw ir-Russja u l-Belarussja huwa ta’ urġenza u rilevanza partikolari. Minħabba ż-żmien meħtieġ biex jiġu żviluppati l-prodotti u jiġi żgurat l-irrankar tal-kapaċità tal-produzzjoni industrijali korrispondenti fl-Unjoni kollha, huwa vitali li l-Unjoni tibda tappoġġa dawk l-Istati Membri malajr kemm jista’ jkun sabiex ikunu jistgħu jagħmlu ordnijiet malajr ħafna, iżidu l-prevedibbiltà għas-settur industrijali tad-difiża u jinċentivawh jinvesti, fuq terminu qasir ħafna, fit-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-produzzjoni.

(9)

Il-kobor u l-ħeffa li bihom l-Istati Membri huma meħtieġa jiżdiedu l-investimenti tagħhom fil-kapaċitajiet tal-manifattura industrijali tad-difiża x’aktarx ikollhom impatt kbir fuq il-finanzi pubbliċi tal-Istati Membri, fi żmien fejn il-baġits ta’ diversi Stati Membri għadhom taħt tensjoni.

(10)

Din is-sitwazzjoni eċċezzjonali, li ma kinitx ikkawżata mill-Istati Membri u li hija lil hinn mill-kontroll tagħhom, tiġġustifika li l-Unjoni tieħu miżuri urġenti biex tistabbilixxi strument temporanju bl-għan li jipprovdi assistenza finanzjarja fil-forma tal-Istrument ta’ Azzjoni għas-Sigurtà tal-Ewropa (l-“istrument SAFE”) lil dawk l-Istati Membri li jixtiequ jinvestu fil-produzzjoni industrijali tad-difiża.

(11)

Jenħtieġ li l-istrument SAFE jippermetti investimenti pubbliċi urġenti u kbar fl-industrija Ewropea tad-difiża, bl-għan li tiżdied malajr il-kapaċità tal-produzzjoni tagħha, titjieb id-disponibbiltà f’waqtha tal-prodotti tad-difiża, u jitħaffef l-aġġustament tagħha għall-bidliet strutturali. Peress li dan ir-Regolament huwa rispons eċċezzjonali u temporanju għal sfida urġenti u eżistenzjali, jenħtieġ li l-assistenza finanzjarja pprovduta skontu tkun disponibbli biss għall-fini li jiġu indirizzati l-konsegwenzi ekonomiċi negattivi tas-sitwazzjoni tas-sigurtà li qed tiddeterjora u l-ħtiġijiet immedjati tal-akkwist tal-Istati Membri li jikkontribwixxu għal prontezza industrijali akbar fil-qasam tad-difiża tal-EDTIB. Jenħtieġ li l-istrument SAFE jkun parti minn sforz ġenerali, fil-livell tal-Unjoni u f’dak nazzjonali, biex jiġu ddedikati aktar riżorsi għall-investimenti industrijali fil-qasam tad-difiża biex jirreaġixxu għas-sitwazzjoni ta’ kriżi li tirriżulta mit-theddid għas-sigurtà attwali. Jenħtieġ li jiġu segwiti miżuri addizzjonali b’mod parallel, fil-livell tal-Unjoni u f’dak nazzjonali biex jappoġġaw dak l-isforz, inkluż l-attivazzjoni tal-flessibbiltà eżistenti fil-qafas tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

(12)

Jenħtieġ li l-assistenza finanzjarja skont l-istrument SAFE tiġi implimentata mill-Istati Membri b’mod li jkun konsistenti mal-prijoritajiet tal-kapaċità tad-difiża maqbula b’mod komuni mill-Istati Membri fil-qafas tal-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni (PESK), il-kooperazzjoni tal-Istati Membri fil-qafas tal-Kooperazzjoni Strutturata Permanenti stabbilita bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2017/2315 (3), l-inizjattivi u l-proġetti tal-Aġenzija Ewropea għad-Difiża (EDA), u l-assistenza ċivili u militari tal-Unjoni lill-Ukrajna. Meta jimplimentaw dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Istati Membri jqisu kif xieraq l-attivitajiet rilevanti mwettqa mill-Organizzazzjoni tat-Trattat tal-Atlantiku tat-Tramuntana (NATO), b’mod partikolari l-objettivi tal-kapaċità tan-NATO, u minn sħab oħra fejn tali attivitajiet jaqdu l-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni.

(13)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jużaw l-assistenza finanzjarja skont l-istrument SAFE f’sinerġija ma’ programmi oħra eżistenti u futuri tal-Unjoni, b’mod partikolari biex jikkofinanzjaw azzjonijiet speċifiċi. B’mod parallel, il-programmi tal-Unjoni li jappoġġaw il-kooperazzjoni fil-qasam tal-akkwist fil-qasam tad-difiża jew li b’mod aktar ġenerali jappoġġaw il-kompetittività tal-EDTIB jistgħu jipprevedu speċifikament appoġġ addizzjonali tal-Unjoni. Tali appoġġ addizzjonali jista’ japplika għall-akkwist komuni li jibbenefika mill-assistenza finanzjarja skont l-istrument SAFE jew lill-operaturi ekonomiċi involuti f’tali akkwist sabiex jistimulaw l-irrankar industrijali korrispondenti u jkomplu jsaħħu l-effetti tal-istrument SAFE fuq l-EDTIB.

(14)

Sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv fuq l-Istati Membri, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista’ tqis, l-informazzjoni pprovduta skont dan ir-Regolament, b’mod partikolari għar-rapportar dwar l-implimentazzjoni tal-assistenza finanzjarja, fil-qafas tal-programmi rilevanti u b’mod partikolari dawk li jappoġġaw il-kooperazzjoni fil-qasam tal-akkwist komuni. Din ser tgħin biex tissimplifika l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni għall-appoġġ finanzjarju.

(15)

In-nuqqas ta’ kooperazzjoni bejn l-Istati Membri wassal għal ineffiċjenzi u multiplikazzjoni ta’ sistemi ta’ difiża tal-istess tip fl-Unjoni, li jimminaw l-objettiv tal-protezzjoni tat-territorju tal-Unjoni li għandhom l-investimenti nazzjonali korrispondenti filwaqt li jwasslu wkoll għal frammentazzjoni u operazzjonijiet fuq skala żgħira ta’ partijiet sinifikanti tal-EDTIB. Biex jindirizzaw dik is-sitwazzjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri benefiċjarji jużaw l-assistenza finanzjarja pprovduta skont dan ir-Regolament biex iwettqu akkwisti komuni. Jenħtieġ li l-attivitajiet, l-infiq u l-miżuri eliġibbli ffinanzjati permezz tal-akkwist komuni fil-qasam tad-difiża jkunu relatati mal-ewwel lista ta’ oqsma ta’ prijorità li ġejjin identifikati mill-Kunsill Ewropew, filwaqt li jittieħed kont tat-tagħlimiet meħuda mill-gwerra fl-Ukrajna, f’konformità mal-ħidma li diġà saret fil-qafas tal-EDA u f’koerenza sħiħa man-NATO: munizzjon u missili; sistemi tal-artillerija, inkluż il-mezzi ta’ attakk fil-profond bi preċiżjoni; kapaċitajiet ta’ kumbattiment fuq l-art u s-sistemi ta’ appoġġ tagħhom, inkluż it-tagħmir tas-suldati u l-armi tal-infanterija; protezzjoni ta’ infrastrutturi kritiċi; ċibernetika; mobbiltà militari inkluż il-kontromobbiltà; sistemi ta’ difiża kontra attakki mill-ajru u l-missili; kapaċitajiet marittimi tal-wiċċ jew ta’ taħt l-ilma; droni u sistemi kontra d-droni; faċilitaturi strateġiċi bħal, iżda mhux limitati għal, trasport bl-ajru strateġiku, riforniment ta’ fjuwil fl-ajru, sistemi C4ISTAR kif ukoll assi u servizzi spazjali; protezzjoni tal-assi spazjali; intelliġenza artifiċjali u gwerra elettronika. Jenħtieġ li dawk l-akkwisti komuni jkollhom l-għan li jħaffu l-aġġustament għall-bidliet strutturali tal-kapaċità tal-produzzjoni tal-prodotti tad-difiża, jiżguraw l-interoperabbiltà u l-interkambjabbiltà madwar l-Unjoni, jinċentivaw il-kooperazzjoni fil-fażi tal-akkwist, jappoġġaw iż-żieda fil-kapaċità tal-produzzjoni, kif ukoll l-iżvilupp u l-akkwist tal-infrastruttura, it-tagħmir u s-servizzi loġistiċi relatati.

(16)

Sabiex tissaħħaħ b’mod urġenti l-bażi industrijali tal-Unjoni b’mod effiċjenti u awtonomu, fid-dawl tal-evoluzzjoni reċenti tas-sitwazzjoni ġeopolitika u t-theddida eċċezzjonali għas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, u b’hekk jiżdiedu l-effiċjenza u l-valur miżjud tal-assistenza finanzjarja mogħtija skont l-istrument SAFE, jenħtieġ li dan ir-Regolament jistabbilixxi kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà għall-użu tal-assistenza finanzjarja mill-Istati Membri. Għalhekk, jenħtieġ li l-kuntratturi u s-sottokuntratturi involuti fl-akkwist komuni skont l-istrument SAFE jiġu stabbiliti u jkollhom l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħhom fl-Unjoni, fil-membri tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles li huma membri taż-Żona Ekonomika Ewropea (“l-Istati taż-ŻEE-EFTA”) jew fl-Ukrajna, u jużaw għall-finijiet tal-akkwist komuni infrastruttura, faċilitajiet, assi jew riżorsi li jinsabu fit-territorju ta’ Stat Membru, ta’ Stat taż-ŻEE-EFTA jew tal-Ukrajna. Sabiex jiġi żgurat li l-kuntratturi u s-sottokuntratturi involuti fl-akkwist komuni ma jmorrux kontra l-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, jenħtieġ li dawn ma jkunux ikkontrollati minn pajjiżi terzi jew entitajiet ta’ pajjiżi terzi. F’dak il-kuntest, jenħtieġ li “kontroll” jinftiehem bħala l-abbiltà li tiġi eżerċitata influwenza deċiżiva fuq entità legali b’mod dirett jew indirett, permezz ta’ entità legali intermedja waħda jew aktar. L-Istati Membri li jipparteċipaw fl-akkwist appoġġat mill-istrument SAFE għandhom ir-responsabbiltà li jiżguraw li l-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà jiġu ssodisfati.

(17)

F’ċerti ċirkostanzi, jenħtieġ li jkun possibbli li ssir deroga mill-prinċipju li l-kuntratturi u s-subkuntratturi involuti f’akkwist komuni jużaw infrastruttura, faċilitajiet, assi jew riżorsi li jinsabu fit-territorju ta’ Stat Membru, ta’ Stat taż-ŻEE-EFTA jew tal-Ukrajna, u ma jkunux soġġetti għal kontroll minn pajjiżi terzi jew minn entitajiet ta’ pajjiżi terzi. F’dawk iċ-ċirkostanzi, entità legali stabbilita fl-Unjoni, fi Stat taż-ŻEE-EFTA jew fl-Ukrajna li tuża infrastruttura, faċilitajiet, assi jew riżorsi li jinsabu barra mit-territorju ta’ Stat Membru, ta’ Stat taż-ŻEE-EFTA jew tal-Ukrajna, u/jew ikkontrollata minn pajjiż terz jew minn entità ta’ pajjiż terz jenħtieġ li tkun tista’ tipparteċipa dment li l-kundizzjonijiet stretti rigward l-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha jiġu ssodisfati, kif stabbilit fil-qafas tal-PESK skont it-Titolu V tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE).

(18)

Jenħtieġ li l-entitajiet legali stabbiliti fl-Unjoni, fi Stat taż-ŻEE-EFTA jew fl-Ukrajna, u kkontrollati minn pajjiż terz li mhuwiex l-Ukrajna jew Stat taż-ŻEE-EFTA (“pajjiż terz ieħor”) jew entità oħra ta’ pajjiż terz, fejn permess, ikunu eliġibbli jipparteċipaw fl-akkwist komuni jekk ikunu ġew soġġetti għal skrinjar skont it-tifsira tar-Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), u, fejn meħtieġ, għal miżuri ta’ mitigazzjoni xierqa, jew jekk garanziji, kif stabbilit f’dan ir-Regolament, approvati f’konformità mal-proċeduri nazzjonali tal-Istat Membru, tal-Istat taż-ŻEE-EFTA jew tal-Ukrajna li fihom ikunu stabbiliti jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni. Sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv, jenħtieġ li l-Kummissjoni tipproponi mudell standardizzat sempliċi għall-garanziji. Jenħtieġ li tali garanziji jinħarġu biss dment li jiġu ssodisfati kundizzjonijiet stretti rigward l-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, kif stabbilit fil-qafas tal-PESK skont it-Titolu V tat-TUE.

(19)

Sabiex jiġu żgurati d-disponibbiltà u l-provvista f’waqthom tal-prodotti tad-difiża mill-EDTIB u biex jitħaffef l-aġġustament tagħha għall-bidliet strutturali, biex b’hekk tissaħħaħ l-effiċjenza tal-assistenza finanzjarja mogħtija, huwa importanti li jiġu stabbiliti rekwiżiti minimi rigward il-valur iġġenerat fl-Unjoni. Għalhekk, jenħtieġ li l-kuntratti ta’ akkwist komuni jkun fihom rekwiżit li l-kost tal-komponenti li joriġinaw barra mill-Unjoni, mill-Istati taż-ŻEE-EFTA jew mill-Ukrajna ma jkunx ogħla minn 35 % tal-kost stmat tal-komponenti tal-prodott finali. Għall-fini tal-kalkolu ta’ dak il-perċentwal, il-Kummissjoni tista’ tistabbilixxi gwida.

(20)

Il-kriterji ta’ eliġibbiltà jenħtieġ li jqisu l-ktajjen tal-provvista eżistenti u l-kooperazzjoni industrijali ma’ sħab mhux tal-UE kif ukoll jippermettu li jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-kapaċità. Għalhekk jenħtieġ li jkun eliġibbli l-akkwist komuni li jinvolvi sottokuntratturi li huma allokati bejn 15 % u 35 % tal-valur tal-kuntratt, u li mhumiex stabbiliti jew li ma għandhomx l-istrutturi maniġerjali eżekuttivi tagħhom fl-Unjoni, fi Stat taż-ŻEE-EFTA jew fl-Ukrajna.

(21)

Għal ċerti prodotti tad-difiża li t-teknoloġiji sottostanti tagħhom mhumiex disponibbli b’mod wiesa’ fl-Unjoni, u li jista’ jkun diffiċli li jiġu sostitwiti fuq skala kbira, jenħtieġ li jkun hemm kundizzjonijiet addizzjonali sabiex tiġi żgurata l-libertà tal-forzi armati tal-Istati Membri b’rabta ma’ dawk il-prodotti mingħajr ma jiġu imposti limitazzjonijiet minn pajjiżi terzi. Għalhekk, għal prodotti tad-difiża bħal dawn, il-kuntrattur jew il-konsorzju ta’ kuntratturi jenħtieġ li jkollhom l-abbiltà li jiddeċiedu, mingħajr l-impożizzjoni ta’ ebda restrizzjoni minn pajjiżi terzi jew minn entitajiet ta’ pajjiżi terzi, fuq id-definizzjoni, l-adattament jew l-evoluzzjoni tad-disinn tal-prodotti tad-difiża akkwistati, inkluż l-awtorità legali biex jissostitwixxu jew ineħħu dawk il-komponenti li huma soġġetti għal restrizzjonijiet imposti minn pajjiżi terzi jew minn entitajiet ta’ pajjiżi terzi.

(22)

Il-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà tal-istrument SAFE għandhom l-objettiv li l-kapaċitajiet tal-manifattura tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni jiġu rrankati minnufih, filwaqt li jippermettu l-flessibbiltà meħtieġa b’kunsiderazzjoni tal-internazzjonalizzazzjoni tal-ktajjen tal-provvista għall-prodotti u t-teknoloġiji rilevanti. Minbarra l-Istati taż-ŻEE-EFTA u l-Ukrajna, jenħtieġ li l-istrument SAFE jipprevedi wkoll il-possibbiltà li l-pajjiżi aderenti, il-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali, kif ukoll il-pajjiżi terzi li magħhom l-Unjoni tkun daħlet fi Sħubija għas-Sigurtà u d-Difiża (Strument Mhux Vinkolanti) (NBI) jipparteċipaw f’akkwisti komuni skont il-qafas tiegħu.

(23)

Jenħtieġ li l-ftehimiet bilaterali jew multilaterali li jwettqu miżuri ta’ kooperazzjoni ekonomika, finanzjarja jew teknika, inkluż assistenza, bejn l-Unjoni u pajjiż wieħed jew aktar minn dawk il-pajjiżi terzi tal-istess fehma għajr l-Ukrajna u l-Istati taż-ŻEE-EFTA jippermettu lill-kuntratturi u lis-sottokuntratturi stabbiliti f’dawk il-pajjiżi li jipparteċipaw f’akkwisti komuni skont l-istrument SAFE, f’konformità mat-termini u l-kundizzjonijiet li ser jiġu definiti f’dawk il-ftehimiet. Jenħtieġ li dawn il-ftehimiet ma jixħtux dubju fuq l-eliġibbiltà tal-prodotti li jissodisfaw ir-rekwiżit li l-kost tal-komponenti li joriġinaw minn barra l-Unjoni, l-Istati taż-ŻEE-EFTA u l-Ukrajna ma jkunx ogħla minn 35 % tal-kost stmat tal-komponenti tal-prodott finali.

(24)

Unjoni aktar b’saħħitha u aktar kapaċi fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża ser tikkontribwixxi b’mod pożittiv għas-sigurtà globali u trans-Atlantika u hija komplementari man-NATO, li tibqa’, għal dawk l-Istati li huma membri tagħha, il-pedament tad-difiża kollettiva tagħhom. L-Unjoni hija impenjata li tkompli ssaħħaħ u tapprofondixxi l-kooperazzjoni u l-involviment trans-Atlantiċi dwar is-sigurtà u d-difiża, bil-ħsieb li ttejjeb l-interoperabbiltà, tkompli l-kooperazzjoni industrijali, u tiżgura aċċess reċiproku għal teknoloġiji tal-ogħla livell ma’ sħab fdati, u wkoll issaħħaħ l-EDTIB. Dan ir-Regolament jenħtieġ li jikkontribwixxi għal dawn l-għanijiet.

(25)

Jenħtieġ li l-Istati Membri li jixtiequ jiksbu assistenza finanzjarja skont l-istrument SAFE jippreżentaw talba lill-Kummissjoni akkumpanjata minn pjan ta’ investiment għall-industrija Ewropea tad-difiża (il-“pjan”). Biex tiġi ffaċilitata t-tħejjija tal-pjanijiet, jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jinvolvu ruħhom fi skambji bil-ħsieb li jidentifikaw allokazzjonijiet tentattivi tal-ammonti ta’ self. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tivvaluta t-talbiet kollha ppreżentati mill-Istati Membri. Meta tivvaluta l-konformità tal-pjanijiet mal-kriterji stabbiliti f’dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Kummissjoni titlob l-għarfien espert tal-EDA jew tal-Istat Maġġur tal-UE, fejn xieraq. Matul it-tħejjija tal-pjanijiet, jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom il-possibbiltà ta’ skambju mal-Kummissjoni sabiex jaġġustaw l-abbozzi tal-pjanijiet tagħhom qabel il-preżentazzjoni. Matul l-implimentazzjoni tal-pjanijiet, fejn il-Kummissjoni tqis li l-pjanijiet ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom il-possibbiltà li jemendaw dawk il-pjanijiet. Jenħtieġ li l-Kummissjoni talloka l-ammonti ta’ self lill-Istati Membri kkonċernati billi tapplika l-prinċipji ta’ trattament ugwali, solidarjetà, proporzjonalità u trasparenza, b’mod partikolari jekk is-somma tal-ammonti tas-self mitluba taqbeż l-ammont massimu totali ta’ assistenza finanzjarja disponibbli skont l-istrument SAFE. Jenħtieġ li s-self jiġi allokat fost l-Istati Membri li japplikaw f’konformità mal-prinċipji ta’ trattament ugwali, solidarjetà, proporzjonalità u trasparenza. Jenħtieġ li l-pjanijiet jiddeskrivu miżuri li jsaħħu r-reżiljenza tas-settur industrijali Ewropew tad-difiża, b’mod partikolari billi jiffaċilitaw l-aċċess tal-SMEs, tal-kumpaniji b’kapitalizzazzjoni medja u tal-atturi l-ġodda tad-difiża għas-suq tad-difiża.

(26)

Fid-dawl tal-importanza tal-effetti finanzjarji tal-appoġġ lill-Istati Membri skont dan ir-Regolament u tal-ħtieġa li tiġi żgurata l-konsistenza bejn l-oqsma differenti tal-azzjoni esterna tal-Unjoni u l-politika ekonomika, meta jitqies ir-rwol speċifiku li l-Kunsill għandu d-dmir iwettaq f’dawn l-oqsma, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kunsill fil-każijiet identifikati minn dan ir-Regolament.

(27)

Sabiex tiġi ffaċilitata l-implimentazzjoni tal-pjan, jenħtieġ li l-Kummissjoni u kull Stat Membru kkonċernat jidħlu f’arranġament operazzjonali b’dettalji dwar l-iżborż tal-assistenza finanzjarja, inkluż skeda tentattiva ta’ żborż, u jiffirmaw ftehim ta’ self bit-termini dettaljati tal-appoġġ fil-forma ta’ self skont l-istrument SAFE. Jenħtieġ li jiġi pprovdut prefinanzjament ta’ 15 % biex jippermetti bidu rapidu tal-implimentazzjoni tal-attivitajiet, in-nefqa u l-miżuri skont l-istrument SAFE.

(28)

Jixraq li tiġi organizzata l-assistenza finanzjarja skont l-istrateġija ta’ finanzjament diversifikata prevista fl-Artikolu 224 tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) (ir-“Regolament Finanzjarju”) u l-metodu ta’ finanzjament uniku stabbilit, li huwa mistenni jtejjeb il-likwidità tal-bonds tal-Unjoni u l-attraenza u l-kosteffettività tal-ħruġ ta’ titoli tal-Unjoni. Jenħtieġ li s-self jiġi pprovdut b’durata suffiċjentement twila għar-ripagament, sa massimu ta’ 45 sena. Ir-ripagamenti tal-kapital jistgħu jibbenefikaw minn perjodu ta’ grazzja ta’ 10 snin, fil-prinċipju. Għal raġunijiet prudenzjali relatati mal-ġestjoni tal-portafoll tas-self, jenħtieġ li s-sehem tas-self mogħti lit-tliet Stati Membri li jirrappreżentaw l-akbar sehem tas-self mogħti ma jaqbiżx is-60 % tal-massimu ta’ assistenza finanzjarja tal-istrument SAFE.

(29)

Sabiex jiġi ottimizzat l-użu tal-assistenza finanzjarja disponibbli, f’każijiet fejn l-ammonti finanzjarji jibqgħu disponibbli wara l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ta’ implimentazzjoni tal-Kunsill skont dan ir-Regolament, huwa xieraq li l-Kummissjoni tippubblika sejħa ġdida għall-espressjoni ta’ interess. F’dak il-każ, jenħtieġ li l-proċeduri stipulati għat-talba għal assistenza finanzjarja japplikaw soġġett għall-adattamenti meħtieġa, b’mod partikolari fir-rigward tal-iskadenzi relatati u l-fatt li jenħtieġ li tiġi ppreżentata emenda tal-pjan.

(30)

Jenħtieġ li l-akkwisti komuni jinvolvu mill-inqas żewġ pajjiżi parteċipanti li huma Stati Membri, Stati taż-ŻEE-EFTA jew l-Ukrajna, li minnhom mill-inqas wieħed jenħtieġ li jkun Stat Membru li jibbenefika minn appoġġ fil-forma ta’ self skont l-istrument SAFE. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-pajjiżi aderenti, il-pajjiżi kandidati l-oħra u l-kandidati potenzjali, u l-pajjiżi terzi l-oħra li magħhom l-Unjoni daħlet fi Sħubija għas-Sigurtà u d-Difiża (NBI) jitħallew jipparteċipaw f’akkwisti komuni magħmula ma’ Stat Membru appoġġat bl-assistenza finanzjarja skont l-istrument SAFE. L-akkwist komuni jista’ jinkludi kuntratti ta’ akkwist eżistenti li jissodisfaw l-istess kundizzjonijiet. Jenħtieġ li l-akkwisti mwettqa minn Stat Membru wieħed ikunu eliġibbli wkoll għall-appoġġ meta kuntratt ikun ġie ffirmat mhux aktar tard mit-30 ta’ Mejju 2026, dment li dan l-Istat Membru jieħu l-passi kollha meħtieġa, li għandhom jiġu miftiehma fl-arranġament operazzjonali, biex jestendi l-benefiċċju ta’ dak il-kuntratt billi jagħmel kuntatt b’mod attiv ma’ Stati Membri oħra, mal-Istati taż-ŻEE-EFTA u mal-Ukrajna kif ukoll mal-pajjiżi aderenti, il-pajjiżi kandidati, il-kandidati potenzjali, jew pajjiżi terzi oħra li magħhom l-Unjoni tkun daħlet fi Sħubija għas-Sigurtà u d-Difiża. L-inklużjoni tal-Istati taż-ŻEE-EFTA u tal-Ukrajna fost il-pajjiżi li jistgħu jiffurmaw l-għadd minimu meħtieġ għal akkwist komuni hija ġustifikata rispettivament mis-sħubija mill-qrib ta’ dawk il-pajjiżi mal-Unjoni fil-produzzjoni industrijali tad-difiża u mill-fatt li l-Ukrajna qed tiffaċċa direttament il-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja li għaddejja. L-Istati Membri huma mħeġġa wkoll jappoġġaw lill-Ukrajna bit-tagħmir akkwistat bl-assistenza finanzjarja tal-istrument SAFE. Jenħtieġ li l-parteċipazzjoni ta’ dawn il-pajjiżi terzi f’akkwisti komuni mogħtija lill-EDTIB jew lill-Bażi Industrijali tad-Difiża u t-Teknoloġija tal-Ukrajna jew tal-Istati taż-ŻEE-EFTA tgħin li żżid il-livell ta’ aggregazzjoni tad-domanda meħtieġ biex tespandi l-kapaċità industrijali. Din ser tagħti wkoll appoġġ għall-interoperabbiltà tas-sistemi u l-prodotti użati mill-eqreb sħab tal-Unjoni f’dan il-qasam filwaqt li potenzjalment tippermetti lill-Istati Membri parteċipanti jiksbu prezzijiet aħjar.

(31)

Id-Direttiva 2009/81/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6) tistabbilixxi qafas leġiżlattiv dwar il-koordinazzjoni tal-proċeduri ta’ akkwist għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi fl-oqsma tad-difiża u tas-sigurtà, filwaqt li jitqiesu r-rekwiżiti tas-sigurtà tal-Istati Membri u l-obbligi li jirriżultaw mit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). Dik id-Direttiva tistabbilixxi regoli speċifiċi applikabbli f’sitwazzjonijiet ta’ urġenza li jirriżultaw minn kriżi, bħal perjodi mqassra għall-preżentazzjoni ta’ offerti u l-possibbiltà li tintuża l-proċedura nnegozjata mingħajr pubblikazzjoni minn qabel ta’ avviż dwar kuntratt. Sabiex tissaħħaħ l-effettività tal-istrument SAFE fl-indirizzar tas-sitwazzjoni ta’ emerġenza li tirriżulta mill-evoluzzjoni tas-sitwazzjoni ġeopolitika, fi spirtu ta’ solidarjetà, huwa meħtieġ li jitnedew investimenti massivi fl-EDTIB mill-aktar fis possibbli.

(32)

Għal dak l-għan, jenħtieġ li jiġi ffaċilitat l-għoti tal-kuntratti bbażati fuq akkwisti li jinvolvu mill-inqas Stat Membru wieħed appoġġat mill-assistenza finanzjarja skont l-istrument SAFE. Il-perjodi stabbiliti fid-Direttiva 2009/81/KE, inkluż il-perjodi mqassra stipulati fl-Artikolu 33(7) ta’ dik id-Direttiva, ma jipprovdux biżżejjed flessibbiltà biex tiġi indirizzata l-urġenza tas-sitwazzjoni ta’ kriżi attwali. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri li jwettqu akkwisti bl-użu tal-assistenza pprovduta skont l-istrument SAFE jitqiesu li jinsabu f’sitwazzjoni ta’ urġenza li tirriżulta minn kriżi, li tiġġustifika l-użu ta’ proċedura nnegozjata mingħajr il-pubblikazzjoni ta’ avviż dwar kuntratt kif previst fid-Direttiva 2009/81/KE. Barra minn hekk, fid-dawl tal-urġenza li tirriżulta mis-sitwazzjoni ta’ kriżi attwali li tirrikjedi investimenti immedjati u massivi fl-EDTIB, u sabiex jiġu ssalvagwardjati l-interessi tas-sigurtà tal-Istati Membri li jipparteċipaw f’akkwisti appoġġati mill-istrument SAFE, huwa meħtieġ ukoll li tiġi permessa l-possibbiltà li ftehim qafas jew kuntratt eżistenti jinfetaħ għall-awtoritajiet kontraenti tal-Istati Membri li oriġinarjament ma kinux partijiet f’dak il-ftehim qafas jew kuntratt, minkejja li dan tal-aħħar ma kienx ippreveda tali għażla, dment li jinkiseb il-kunsens minn qabel tal-impriża li kkonkludiet il-ftehim qafas jew il-kuntratt.

(33)

L-istrument SAFE għandu l-għan li jappoġġa interess prevalenti tas-sigurtà pubblika billi jakkumpanja l-isforzi finanzjarji tal-Istati Membri biex jiżguraw, id-disponibbiltà u l-provvista f’waqthom ta’ prodotti tad-difiża, permezz tal-espansjoni tal-EDTIB, li jippermettu lill-Istati Membri jitħejjew għal kwalunkwe tip ta’ aggressjoni. Permezz tal-użu tal-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà, dan għandu l-għan li jappoġġa l-kompetittività u l-prontezza industrijali tal-EDTIB li huma meħtieġa biex tittejjeb il-kapaċità tal-Istati Membri li jiddefendu t-territorju tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha b’mod effiċjenti u awtonomu. Huwa jsegwi wkoll objettiv anċillari li jiżdied, permezz tal-użu ta’ akkwisti komuni, il-livell ta’ interoperabbiltà tal-prodotti tad-difiża. Biex jiġu akkumpanjati dawn l-isforzi, huwa xieraq, fi spirtu ta’ solidarjetà u sabiex tiġi żgurata s-sostenibbiltà finanzjarja tal-isforz li huwa meħtieġ biex jiġu indirizzati d-diffikultajiet serji fid-disponibbiltà tal-prodotti tad-difiża, li jittieħdu miżuri biex jiġi evitat li t-taxxi fuq dan l-infiq ikollhom jiġu ffinanzjati bil-quddiem. Għalhekk, jenħtieġ li l-prodotti tad-difiża akkwistati bis-saħħa ta’ akkwisti appoġġati mill-istrument SAFE jiġu eżentati mit-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT), bl-introduzzjoni ta’ eżenzjoni mill-VAT applikabbli skont id-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE (7). Jenħtieġ li din l-eżenzjoni tkun immirata u tapplika biss għall-provvisti magħmulin għall-finijiet tal-kuntratti li jirriżultaw minn akkwisti skont l-istrument SAFE.

(34)

L-Unjoni tibqa’ impenjata bis-sħiħ favur is-solidarjetà internazzjonali. Kwalunkwe miżura meqjusa meħtieġa skont dan ir-Regolament, inkluż dawk neċessarji għall-prevenzjoni jew għat-tnaqqis ta’ nuqqasijiet kritiċi, jenħtieġ li tiġi implimentata b’mod li jkun immirat, trasparenti, proporzjonat, temporanju u konsistenti mal-obbligi tad-WTO.

(35)

Dan ir-Regolament jenħtieġ li jiġi implimentat f’konformità mar-regoli rilevanti adottati skont l-Artikolu 322 tat-TFUE, b’mod partikolari r-Regolament Finanzjarju u r-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8).

(36)

Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għad-dritt internazzjonali applikabbli li jipprojbixxi l-użu, l-iżvilupp jew il-produzzjoni ta’ ċerti prodotti u teknoloġiji tad-difiża.

(37)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jkunu jistgħu jimpenjaw ruħhom f’attivitajiet ta’ komunikazzjoni biex jiżguraw il-viżibilità tal-finanzjament tal-Unjoni, u, jekk ikun xieraq, biex jiżguraw li l-appoġġ mogħti skont l-istrument SAFE jiġi kkomunikat sew u rikonoxxut permezz ta’ dikjarazzjoni ta’ finanzjament.

(38)

Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għall-fatt li kull Stat Membru għandu r-responsabbiltà unika għas-sigurtà nazzjonali tiegħu, kif previst fl-Artikolu 4(2) TUE, u għad-dritt ta’ kull Stat Membru li jipproteġi l-interessi vitali tas-sigurtà tiegħu f’konformità mal-Artikolu 346 tat-TFUE.

(39)

Jenħtieġ li dan ir-Regolament japplika mingħajr preġudizzju għall-karattru speċifiku tal-politika ta’ sigurtà u ta’ difiża ta’ ċerti Stati Membri.

(40)

Sabiex l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament tkun tista’ tibda malajr kemm jista’ jkun, bil-ħsieb li jintlaħqu l-objettivi tiegħu, jenħtieġ li huwa jidħol fis-seħħ b’urġenza,

(a)

kategorija wieħed: munizzjon u missili; sistemi tal-artillerija, inkluż mezzi ta’ attakk fil-profond bi preċiżjoni; il-kapaċitajiet ta’ kumbattiment fuq l-art u s-sistemi ta’ appoġġ tagħhom, inkluż it-tagħmir tas-suldati u l-armi tal-infanterija; droni żgħar (il-klassi 1 tan-NATO) u sistemi kontra d-droni relatati; protezzjoni ta’ infrastrutturi kritiċi; ċibernetika; u mobbiltà militari inkluż kontromobbiltà;

(b)

kategorija tnejn: sistemi ta’ difiża kontra attakki mill-ajru u l-missili; kapaċitajiet marittimi tal-wiċċ jew ta’ taħt l-ilma; droni għajr id-droni żgħar (il-klassi 2 u 3 tan-NATO) u sistemi kontra d-droni relatati; faċilitaturi strateġiċi bħal, iżda mhux limitati għal, trasport bl-ajru strateġiku, riforniment ta’ fjuwil fl-ajru, sistemi C4ISTAR kif ukoll assi u servizzi spazjali; protezzjoni tal-assi spazjali; intelliġenza artifiċjali u gwerra elettronika.

(1)

“prodott tad-difiża” tfisser merkanzija, servizzi u xogħlijiet li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/81/KE, kif stabbilit fl-Artikolu 2 tagħha;

(2)

“prodotti oħra għal finijiet tad-difiża” tfisser kwalunkwe merkanzija, servizz u xogħol għajr dawk li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/81/KE, kif stabbilit fl-Artikolu 2 tagħha, li huma meħtieġa jew maħsuba għal finijiet tad-difiża;

(3)

“akkwist komuni” tfisser il-proċedura tal-akkwist ta’ prodotti tad-difiża jew ta’ prodotti oħra għal finijiet tad-difiża u l-kuntratti li jirriżultaw, imwettqa minn mill-anqas Stat Membru wieħed li jirċievi assistenza finanzjarja skont l-istrument SAFE u Stat Membru ieħor wieħed jew Membru wieħed tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles li huma membri taż-Żona Ekonomika Ewropea (“Stati taż-ŻEE-EFTA”) jew l-Ukrajna. Barra minn hekk, l-akkwist komuni jista’ jinkludi lil pajjiżi aderenti, pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali, u lil pajjiżi terzi oħra li magħhom l-Unjoni tkun daħlet fi Sħubija għas-Sigurtà u d-Difiża (Non-Binding Instrument, NBI). L-akkwist komuni jista’ jinkludi kuntratti ta’ akkwist eżistenti li jissodisfaw l-istess kundizzjonijiet.