ISSN 1977-0987

doi:10.3000/19770987.C_2012.024.mlt

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 24

European flag  

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 55
28ta' Jannar 2012


Avviż Nru

Werrej

Paġna

 

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

 

OPINJONIJIET

 

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

 

L-475 sessjoni plenarja fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011

2012/C 024/01

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-intraprenditorja soċjali u l-intrapriża soċjali (opinjoni esploratorja)

1

2012/C 024/02

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-impatt tal-kriżi fuq il-kapaċità tal-intrapriżi Ewropej li jinvestu favur il-klima (opinjoni esploratorja)

7

2012/C 024/03

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-ipproċessar u l-utilizzazzjoni, għal skopijiet ekonomiċi u ambjentali, tal-iskart iġġenerat mill-industrija u fil-minjieri fl-Unjoni Ewropea (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

11

2012/C 024/04

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-opportunitajiet u l-isfidi għal settur Ewropew tax-xogħol fl-injam u tal-għamara iktar kompetittiv (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

18

2012/C 024/05

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-prospetti għal impjiegi sostenibbli fil-qasam ferrovjarju u f'dak tal-vetturi ferrovjarji u l-infrastruttura: kif il-bidla industrijali ser taffettwa l-impjieg u l-bażi Ewropea ta’ kompetenza (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

24

2012/C 024/06

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar It-tisħiħ tal-koeżjoni tal-UE u tal-koordinazzjoni tal-politika soċjali tal-UE permezz tal-klawżola soċjali orizzontali ġdida fl-Artikolu 9 tat-TFUE (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

29

2012/C 024/07

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-problema tal-persuni mingħajr dar (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

35

2012/C 024/08

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-cloud computing fl-Ewropa (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

40

2012/C 024/09

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-iżvilupp ta’ żoni reġjonali għall-ġestjoni ta’ stokkijiet tal-ħut u għall-kontroll tas-sajd (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

48

2012/C 024/10

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Ir-rwol tas-soċjetà ċivili fil-ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u l-Indja (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

51

2012/C 024/11

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-politika estera u ta’ sigurtà l-ġdida tal-UE u r-rwol tas-soċjetà ċivili (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

56

 

III   Atti preparatorji

 

IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW

 

L-475 sessjoni plenarja fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011

2012/C 024/12

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Direttiva tal-Kunsill dwar Bażi għat-Taxxa Korporattiva Konsolidata Komuni (CCCTB)COM(2011) 121 finali — 2011/0058 (CNS)

63

2012/C 024/13

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2003/96/KE li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettrikuCOM(2011) 169 finali — 2011/0092 (CNS) u Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar tassazzjoni iktar għaqlija tal-enerġija fl-UE: proposta għar-reviżjoni tad-Direttiva dwar it-Tassazzjoni tal-EnerġijaCOM(2011) 168 finali

70

2012/C 024/14

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 fir-rigward tal-għajnuna li trid titħallas lura u l-inġinerija finanzjarjaCOM(2011) 483 finali — 2011/0210 (COD)

78

2012/C 024/15

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Direttiva UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-istatus ta’ protezzjoni internazzjonali (riformulazzjoni)COM(2011) 319 finali — 2009/0165 (COD)

79

2012/C 024/16

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Direttiva UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi l-istandards dwar l-akkoljenza ta’ dawk li jfittxu l-asil (riformulazzjoni)COM (2011) 320 finali — 2008/0244 (COD)

80

2012/C 024/17

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 dwar ċerti dispożizzjonijiet marbuta mal-ġestjoni finanzjarja, għal ċerti Stati Membri li qed jesperjenzaw jew huma mhedda b'diffikultajiet serji fejn tidħol l-istabilità finanzjarja tagħhomCOM(2011) 482 finali — 2011/0211 (COD)

81

2012/C 024/18

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 fir-rigward ta’ ċerti dispożizzjonijiet marbutin mal-ġestjoni finanzjarja għal ċerti Stati Membri li għaddejjin minn diffikultajiet serji marbutin mal-istabbiltà finanzjarja tagħhom jew li jinsabu mhedda mit-tali diffikultajietCOM(2011) 481 finali — 2011/0209 (COD)

83

2012/C 024/19

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1198/2006 dwar il-Fond Ewropew għas-Sajd, fir-rigward ta’ ċerti dispożizzjonijiet marbutin mal-amministrazzjoni finanzjarja ta’ ċerti Stati Membri li għandhom jew li jinsabu mhedda b'diffikultajiet serji fir-rigward tal-istabbiltà finanzjarja tagħhomCOM(2011) 484 finali — 2011/0212 (COD)

84

2012/C 024/20

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Green Paper dwar il-logħob tal-azzard onlajn fis-Suq InternCOM(2011) 128 finali

85

2012/C 024/21

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Green Paper dwar il-Qafas ta’ Governanza Korporattiva tal-UECOM(2011) 164 finali

91

2012/C 024/22

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni: L-Att dwar is-Suq Uniku — Tnax-il xprun sabiex jiġi stimulat it-tkabbir u r-rinfurzar tal-fiduċja — Flimkien għal tkabbir ġdid COM(2011) 206 finali

99

2012/C 024/23

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Soċjali u Ekonomiku Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-Iżvilupp tad-Dimensjoni Ewropea fl-IsportCOM(2011) 12 finali

106

2012/C 024/24

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: L-assigurazzjoni ta’ ħajjitna, il-kapital naturali tagħna: strateġija tal-UE għall-bijodiversità sal-2020COM(2011) 244 finali

111

2012/C 024/25

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 302/2009 li jistabbilixxi pjan multiannwali għall-irkupru tat-tonn fil-Lvant tal-Atlantiku u fil-Mediterran COM(2011) 330 finali — 2011/0144 (COD)

116

2012/C 024/26

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ikel maħsub għat-trabi u t-tfal żgħar u dwar ikel għal skopijiet mediċi speċjaliCOM(2011) 353 finali — 2011/0156 (COD)

119

2012/C 024/27

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Direttiva tal-Kunsill li tistabbilixxi rekwiżiti għall-protezzjoni tas-saħħa tal-pubbliku ġenerali fir-rigward ta’ sustanzi radjuattivi fl-ilma maħsub għall-konsum mill-bniedemCOM(2011) 385 finali — 2011/0170 (NLE)

122

2012/C 024/28

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar It-tħaddim u l-applikazzjoni tad-drittijiet stabbiliti għall-passiġġieri tat-trasport bl-ajru

125

2012/C 024/29

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar roaming fuq netwerks pubbliċi ta’ komunikazzjoni mobbli fi ħdan l-Unjoni (Riformulazzjoni)COM(2011) 402 finali — 2011/0187 (COD)

131

2012/C 024/30

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-effiċjenza enerġetika u li tirrevoka d-Direttivi 2004/8/KE u 2006/32/KECOM(2011) 370 finali — 2011/0172 (COD)

134

2012/C 024/31

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — L-Internet miftuħ u n-newtralità fl-EwropaCOM(2011) 222 finali

139

2012/C 024/32

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar White Paper: Pjan direzzjonali għal Żona Unika Ewropea tat-Trasport — Lejn sistema tat-trasport kompetittiva u li tuża r-riżorsi b'mod effiċjentiCOM(2011) 144 finali

146

2012/C 024/33

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-miżuri ta’ prevenzjoni għall-protezzjoni tat-tfal mill-abbuż sesswali (opinjoni addizzjonali)

154

MT

 


I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

OPINJONIJIET

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

L-475 sessjoni plenarja fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011

28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/1


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-intraprenditorja soċjali u l-intrapriża soċjali” (opinjoni esploratorja)

2012/C 24/01

Relatur: is-Sinjura RODERT

F'ittra datata s-6 ta’ Ġunju 2011, is-Sur Maroš ŠEFČOVIČ, Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea, b'konformità mal-Artikolu 262 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, talab lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew sabiex ifassal opinjoni esploratorja dwar

l-Intraprenditorija Soċjali u l-Intrapriża Soċjali.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-3 ta’ Ottubru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'106 voti favur u astensjoni waħda (1).

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   Huwa u jesplora l-inizjattivi li jippromovu l-intraprenditorija soċjali, il-KESE jidhirlu li jeħtieġ li l-intraprenditorija soċjali titqies fil-kuntest tal-idea iktar ġenerali tal-intrapriża soċjali billi hemm bżonn ta’ inizjattivi fl-istadji kollha taċ-ċiklu tal-ħajja tagħha.

1.2   L-intrapriża soċjali hija element ewlieni tal-mudell soċjali Ewropew. Hija marbuta mill-qrib mal-Istrateġija UE2020 u tagħmel kontribut konsiderevoli lis-soċjetà. Bl-appoġġ u l-promozzjoni tal-intrapriża soċjali nistgħu nisfruttaw il-potenzjal ta’ tkabbir tagħha kif ukoll il-kapaċità tagħha li toħloq valur soċjali. Il-KESE jappoġġja l-qafas politiku u l-pjan ta’ azzjoni li tnedew mill-Kummissjoni għall-promozzjoni tal-intrapriża soċjali fl-Ewropa u jenfasizza l-importanza tal-implimentazzjoni sħiħa tagħha kemm fil-livell tal-UE kif ukoll tal-Istati Membri.

1.3   Peress li d-definizzjonijiet nazzjonali jvarjaw, id-deskrizzjoni tal-intrapriża soċjali għandha tkun ibbażata fuq il-karatteristiċi komuni bħall-objettivi soċjali, l-investiment mill-ġdid tal-profitti, l-kotra kbira ta’ forom legali u l-parteċipazzjoni tal-partijiet interessati.

1.4   L-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-UE għandhom jiżguraw li l-intrapriżi soċjali jiġu inklużi u kkunsidrati fl-inizjattivi u l-programmi tal-politika pubblika immirati lejn l-intrapriżi b'mod indaqs bħall-forom l-oħra ta’ intrapriżi. L-aħjar mod kif jiġu promossi l-inizjattivi tal-intrapriża soċjali huwa permezz ta’ fondi tal-UE għal postijiet ta’ laqgħat għall-iskambju tal-ideat u l-mudelli.

1.5   Aċċess aħjar għall-kapital u strumenti finanzjarji adattati huma prijoritajiet għall-intrapriżi soċjali. Il-Kummissjoni għandha tiġbor u taqsam mal-oħrajn il-prattiki tajbin u l-inizjattivi tal-innovazzjoni li diġà jeżistu fl-Istati Membri, bħall-kapital ibridu u l-forom ta’ kooperazzjoni bejn l-investimenti pubbliċi u privati, u tiżgura li l-oqfsa regolatorji attwali tal-UE ma jxekklux l-iżvilupp ta’ strumenti ġodda.

1.6   Huwa kruċjali li l-perjodu ta’ programmazzjoni tal-fond strutturali li jmiss jinkludi b'mod espliċitu programmi biex jinbdew u jiġu żviluppati intrapriżi soċjali. Il-Kummissjoni għandha tipprovdi parir dwar kif jistgħu jingħaqdu l-istrumenti finanzjarji minn sorsi differenti u kif jista' jiġi organizzat is-self għalihom.

1.7   Il-Kummissjoni għandha tniedi eżerċizzju pan-Ewropew biex tqabbel l-approċċi tal-finanzjament pubbliku li huma partikolarment favorevoli għall-intraprenditorija soċjali. Il-Kummissjoni għandha wkoll tħeġġeġ u tivvaluta l-prevalenza ta’ sejħiet għall-offerti b'kunsiderazzjonijiet soċjali u tindirizza l-kwistjoni tal-“gold-plating” fl-akkwist pubbliku. Hija u tivvaluta l-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-eżenzjoni sħiħa tas-servizzi soċjali kollha ta’ interess ġenerali, jew tipprovdi notifika ta’ eżenzjoni għas-servizzi pubbliċi ż-żgħar u ċerti servizzi soċjali sabiex tħeġġeġ iktar start-ups ta’ intrapriżi soċjali.

1.8   Madankollu, minħabba l-forom legali varjati u l-missjonijiet soċjali speċifiċi tagħhom, f'ċerti Stati Membri jeżistu vantaġġi fiskali. Dawn għandhom jiġu valutati u kondiviżi biex jitħeġġeġ l-iżvilupp ta’ regoli adatti.

1.9   Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom iħeġġu l-ħolqien ta’ programmi ta’ appoġġ speċifiku għall-iżvilupp ta’ intrapriżi soċjali u l-ġenerazzjoni li jmiss ta’ intraprendituri soċjali.

1.10   Flimkien mal-intrapriżi soċjali, il-Kummissjoni għandha tieħu l-inizjattiva li tesplora l-possibbiltà ta’ sistema Ewropea komuni biex tkejjel ir-riżultati soċjali u tħeġġeġ l-użu ta’ sistemi li jeżistu diġà. Barra minn hekk, għandhom jiġu investigati inizjattivi biex tinħoloq sistema ta’ rappurtaġġ aktar trasparenti sabiex titrawwem iktar fiduċja mill-investituri. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni tniedi studju dwar it-tikketti soċjali eżistenti bil-għan li toħloq sistema Ewropea komuni jew kodiċi tal-kondotta.

1.11   L-intrapriża soċjali għandha tiġi inkluża fil-programmi ta’ riċerka, innovazzjoni u żvilupp. Barra minn hekk, għandhom jittieħdu inizjattivi biex tinġabar u tixtered statistika dwar l-intrapriżi soċjali fl-Ewropa. Dan jista' jkun il-kompitu ta’ osservatorju għall-intrapriżi soċjali fil-livell tal-UE.

1.12   Bħal kull min iħaddem, l-intrapriżi soċjali għandhom jissodisfaw il-kundizzjonijiet tax-xogħol deċenti u jikkonformaw ma’ kwalunkwe ftehim kollettiv stabbilit biex jiġi żgurat li qed jiġu applikati kif suppost.

1.13   L-Istati Membri l-ġodda għandhom jiġu enfasizzati b'mod partikolari sabiex jiġi żgurat il-ħolqien tal-intrapriża soċjali, billi jinfetħu s-servizzi pubbliċi, jiġu adottati politiki tal-inklużjoni soċjali u jiġu promossi tipi ta’ intrapriża soċjali bħall-ekonomija soċjali.

2.   Daħla

2.1   Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “Lejn Att dwar is-Suq Uniku” tas-27 ta’ Ottubru 2010 (1), ippreżentat miżuri għall-ksib tal-kunċett ta’ “ekonomija soċjali tas-suq kompetittiva ħafna”. Waħda mill-miżuri proposti kienet l-inizjattiva tal-“Intraprendenza Soċjali”. Din il-proposta baqgħet miżura ewlenija fl-aħħar verżjoni tal-Komunikazzjoni ta’ April 2011 dwar l-Att dwar is-Suq Uniku (2) u ġiet enfasizzata bħala qasam ta’ prijorità fl-opinjoni tal-KESE INT/548 (3), bħala tweġiba għall-konsultazzjoni dwar l-Att dwar is-Suq Uniku.

2.2   L-Ewropa qed tiffaċċja sfidi li jirrikjedu soluzzjonijiet li jgħaqdu l-benesseri ekonomiku u soċjali. Il-promozzjoni tal-intraprenditorija soċjali u l-intrapriża soċjali, speċjalment fil-klima ekonomika ħarxa attwali, ser tisfrutta l-potenzjal ta’ tkabbir u l-valur soċjali miżjud tagħhom. Sabiex jiġi rilaxxat dan il-potenzjal għandu jiġi żviluppat qafas politiku ambizzjuż b'implimentazzjoni li tinvolvi firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati mis-setturi kollha tas-soċjetà (is-soċjetà ċivili, is-settur privat, is-settur pubbliku) fil-livelli kollha (lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropew).

2.3   L-intraprenditorija soċjali u l-intrapriża soċjali jkopru diversi kunċetti li jinkludu atturi u termini differenti fil-livell tal-Istati Membri. Din l-opinjoni esploratorja jisimha “Intraprenditorija Soċjali u Intrapriża Soċjali”, għax il-KESE huwa tal-fehma li t-terminu iktar ġenerali “Intrapriża Soċjali” (li jinkludi l-intraprenditorija soċjali) għandu jintuża fid-dokument kollu billi hemm bżonn inizjattivi f'kull stadju taċ-ċiklu tal-ħajja tal-intrapriża soċjali.

2.4   Din l-opinjoni esploratorja tidentifika oqsma prijoritarji biex jinħoloq ambjent favorevoli għall-intrapriżi soċjali fl-Ewropa. Il-KESE diġà semma dan is-suġġett f'diversi opinjonijiet (4) tul is-snin u jilqa' l-attenzjoni l-ġdida li l-Kummissjoni qed tagħti lill-intrapriża soċjali. Huwa importanti wkoll li jiġi rikonoxxut il-ħidma sostanzjali li saret mid-diversi partijiet interessati f'dan il-qasam tul is-snin, li parti minnha ġiet ikkunsidrata f'din l-opinjoni (5).

3.   Kummenti tal-KESE

3.1   Definizzjoni tal-intrapriża soċjali

3.1.1   Id-diversi tradizzjonijiet lingwistiċi u kulturali wasslu għal tifsiriet differenti tal-kunċetti tal-intrapriża soċjali.

3.1.2   Il-KESE jifhem li hemm bżonn definizzjoni ċara biex l-isforzi jkunu ffukati, iżda jipproponi li minflok definizzjoni tingħata deskrizzjoni bbażata fuq karatteristiċi komuni, bħal:

objettivi primarjament soċjali u mhux objettivi ta’ profitti, b'benefiċċji soċjali li jservu l-pubbliku ġenerali jew il-membri tagħhom;

organizzazzjonijiet li huma primarjament mingħajr skop ta’ qligħ li ż-żieda tagħhom prinċiplament tiġi investita mill-ġdid u mhux imqassma lill-azzjonisti privati jew lis-sidien;

organizzazzjonijiet b'varjetà ta’ forom u mudelli legali: pereżempju: kooperattivi, impriżi mutwi, assoċjazzjonijiet volontarji, fondazzjonijiet, kumpaniji bi skop ta’ qligħ u dawk mingħajr; li sikwit jgħaqqdu forom legali differenti u xi kultant ibiddlu l-forma tagħhom skont il-bżonnijiet tagħhom;

operaturi ekonomiċi li jipproduċu prodotti u servizzi (sikwit ta’ interess ġenerali), sikwit b'element qawwi ta’ innovazzjoni soċjali;

organizzazzjonijiet li joperaw bħala entitajiet indipendenti, b'element qawwi ta’ parteċipazzjoni u kodeċiżjoni (persunal, utenti, membri), governanza u demokrazija (rappreżentattiva jew miftuħa);

dawk li sikwit ikunu ġejjin minn organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili jew ikunu assoċjati magħhom.

3.1.3   L-intrapriżi soċjali jagħtu kontribut importanti lis-soċjetà u huma element prinċipali tal-mudell soċjali Ewropew. Huma jikkontribwixxu għall-miri tal-Istrateġija UE2020 billi joħolqu l-impjiegi, jiżviluppaw soluzzjonijiet innovattivi biex jissodisfaw il-bżonnijiet tal-pubbliku, u billi jsaħħu l-koeżjoni u l-inklużjoni soċjali u ċ-ċittadinanza attiva. Huma jaqdu rwol partikolari fil-promozzjoni tal-parteċipazzjoni tan-nisa, l-anzjani, iż-żgħażagħ, il-minoritajiet u l-migranti. Għandu jiġi rikonoxxut ukoll il-fatt li l-maġġoranza tal-intrapriżi soċjali huma SMEs, ħafna drabi mill-ekonomija soċjali u bosta minnhom attivi fl-integrazzjoni fix-xogħol.

3.1.4   Il-ħidma li għaddejja bħalissa tal-Kummissjoni dwar l-istrutturi legali għall-ekonomija soċjali għandha tqis dawn il-karatteristiċi biex jiġi żgurat li l-forom kollha tal-intrapriżi soċjali jiġu inklużi. Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra wkoll studju dwar il-forom legali u l-inizjattivi leġislattivi ġodda li qed ifeġġu f'xi Stati Membri (6), sabiex tevalwa kemm huma utli.

3.2   Ninkludu lill-intrapriża soċjali fil-politika pubblika dwar l-intrapriza

3.2.1   Il-politiki pubbliċi għall-iżvilupp u t-tkabbir tal-intrapriża huma marbuta ma’ bosta oqsma ta’ politika bħall-kompetizzjoni, is-suq intern, il-finanzi u l-innovazzjoni. L-inizjattivi tal-politika pubblika, li jiffaċilitaw it-tnedija u l-operat ta’ negozji, għandhom iqisu u jinkludu lill-intrapriżi soċjali fl-istess livell bħal tipi oħra ta’ intrapriża kemm fil-livell tal-Istati Membri u dak tal-UE, filwaqt li jirrikonoxxu l-karatteristiċi speċifiċi tagħhom.

3.2.2   L-intrapriżi soċjali sikwit ikunu bbażati lokalment, u l-espansjoni ma tkunx dejjem ta’ interess jew prijorità ovvja. Aktar milli jikkompetu jew jespandu l-mudell tagħhom, sikwit jippreferu approċċi oħra għat-tkabbir. Dan għandu jiġi kkunsidrat meta jkunu qed jiġu esplorati inizjattivi transkonfinali għall-intrapriżi soċjali. L-UE u l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu forums, skambji ta’ trainees, “kampijiet għall-innovazzjoni soċjali” u netwerks għall-franchising soċjali li jistgħu jkunu modi aħjar biex jitħeġġu ideat ġodda u kooperazzjoni transkonfinali.

3.3   Nistimolaw l-investiment soċjali

3.3.1   L-aċċess għall-kapital, għat-tnedija kif ukoll għat-tkabbir, huwa prijorità għall-intrapriżi soċjali. Illum il-ġurnata hemm nuqqas ta’ strumenti finanzjarji żviluppati speċifikament għall-intrapriżi soċjali, minkejja l-interess konsiderevoli għall-kooperazzjoni fost l-istituzzjonijiet finanzjarji u l-intrapriżi soċjali. Issa qed jitfaċċaw għadd ta’ strumenti finanzjarji innovattivi fil-livell lokali u nazzjonali. Il-Kummissjoni għandha tniedi l-ħidma għall-ġbir u t-tixrid ta’ dawn l-inizjattivi innovattivi u l-għarfien espert li diġà jeżisti fl-Istati Membri biex tistimola l-investiment soċjali għall-intrapriżi soċjali fl-Ewropa. Hi u tagħmel dan, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-punti li ġejjin.

3.3.1.1   L-intrapriża soċjali, minħabba l-karatteristiċi speċifiċi u d-diversi forom legali tagħha, ma tistax tuża l-istess strumenti finanzjarji bħall-tipi oħra ta’ negozju. L-intrapriżi soċjali pjuttost għandhom bżonn forma ta’ kapital ibridu  (7) mfassla speċifikament għalihom. Il-kapital ibridu jiġbor flimkien l-għotjiet (għotjiet pubbliċi, fondi filantropiċi, donazzjonijiet) u strumenti tal-ekwità u tad-dejn/qsim tar-riskju. L-istrumenti finanzjarji tat-tip tal-kapital ibridu jinkludu għotjiet li jistgħu jiġu rkuprati, self li jista' jinħafer, għotjiet konvertibbli, u ftehimiet ta’ qsim tad-dħul. Il-kapital ibridu jinvolvi interazzjoni mill-qrib bejn il-kapital pubbliku u privat.

3.3.1.2   Il-ħolqien ta’ intermedjarji mmirati speċifikament lejn l-intrapriżi soċjali għandhom jiġu kkunsidrati ukoll. Dawn jaqdu rwol ewlieni biex jiġbru flimkien l-intrapriżi soċjali u l-investituri, jipprovdu informazzjoni dwar il-kapital u jipprovdu l-kapital, u joffru konsulenza u appoġġ. Jeżistu għadd ta’ eżempji interessanti li għandhom jiġu analizzati f'aktar dettall (8).

3.3.1.3   Il-Kummissjoni għandha tagħti attenzjoni wkoll lill-ħolqien ta’ tipi differenti ta’ fondi ta’ investiment soċjali  (9) (banek kooperattivi (10), banek soċjali (11), banek kummerċjali bi programmi soċjali (12)), kif ukoll lil strumenti innovattivi oħra bħall-bonds b'impatt soċjali (13). Huwa partikolarment importanti li dawn l-inizjattivi jiġu appoġġjati fid-dawl tal-fondi pubbliċi li dejjem qed jonqsu.

3.3.2   Huwa kruċjali li l-Kummissjoni tiżgura li l-qafas regolatorju tal-UE (pereżempju r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat) jappoġġja aktar milli jfixkel il-ħolqien ta’ dawn l-istrumenti finanzjarji ġodda.

3.3.3   Il-perjodu ta’ programmar li jmiss tal-fondi strutturali għandu jinkludi b'mod ċar programmi għat-tnedija u l-iżvilupp tal-intrapriżi soċjali u għandhom jibqgħu disponibbli għal perjodu itwal sabiex jiġi żgurat li appoġġ jinżamm matul il-fażi sensittiva tat-tnedija tan-negozju. Il-Kummissjoni għandha tipprovdi parir dwar prattika tajba dwar kif jistgħu jingħaqdu u jiġi organizzat is-self għall-istrumenti finanzjarji minn sorsi differenti.

3.4   Nimmodernizzaw il-finanzjament pubbliku

3.4.1   L-intrapriżi soċjali sikwit jipproduċu prodotti u servizzi ta’ interess ġenerali li jkunu finanzjati primarjament mill-fondi pubbliċi. Fl-applikazzjoni tagħhom, l-oqfsa legali attwali sikwit jiffavorixxu atturi privati kbar b'ħafna kapital. Għandhom jiġu żviluppati strumenti legali ġodda, u/jew l-istrumenti eżistenti għandhom jiġu żviluppati, sabiex ikunu adatti aħjar għall-intrapriżi soċjali. Il-Kummissjoni għandha tniedi eżerċizzju pan-Ewropew biex tqabbel l-approċċi tal-finanzjament pubbliku li huma partikolarment favorevoli għall-intraprenditorija soċjali.

3.4.2   Kif osserva l-KESE fl-opinjoni tiegħu INT/570 (14), il-parteċipazzjoni tal-SMEs fl-akkwist pubbliku, inklużi l-intrapriżi soċjali, għandha tiżdied. Huwa kruċjali li jiġi żgurat aċċess indaqs għall-akkwist pubbliku għall-atturi kollha. L-akkwist pubbliku għandu jiġi ssemplifikat bis-semplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi. Il-Kummissjoni taqdi rwol essenzjali f'dan ir-rigward għall-ġbir u t-tixrid ta’ mudelli sempliċi u effettivi għall-intrapriżi soċjali.

3.4.3   L-opinjoni tal-KESE tenfasizza wkoll l-importanza tal-aspetti innovattivi, ambjentali u soċjali tal-akkwist. Il-gwida tal-Kummissjoni “Buying social” (15) li tidentifika modi kif jiġi kkunsidrat it-tħassib soċjali u ambjentali fir-rigward tal-akkwist hija ċentrali u għandha tingħata profil ogħla. Il-Kummissjoni għandha tieħu passi wkoll biex tħeġġeġ u tevalwa l-prevalenza tas-sejħiet għall-offerti b'kunsiderazzjonijiet soċjali.

3.4.4   Il-Kummissjoni għandha tieħu pożizzjoni soda ta’ tmexxija biex tiġġieled il-gold plating tal-akkwist li jsir f'xi Stati Membri, billi tiġbed l-attenzjoni għall-istrumenti finanzjarji pubbliċi alternattivi, iktar adatti u innovattivi.

3.4.5   L-intrapriżi soċjali sikwit isibu sfidi fir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Fl-opinjoni TEN/455 (16), il-KESE jappoġġja approċċ ġdid aktar diversifikat u proporzjonat, il-bżonn li jitqiesu mhux biss il-kriterji ekonomiċi iżda wkoll l-aspetti soċjali, territorjali u ambjentali u li titkejjel l-effiċjenza f'termini ta’ kwalità, riżultati u sostenibbiltà. L-isforzi li qed isiru bħalissa biex jiġu ssemplifikati u ċċarati r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għalhekk għandhom jikkunsidraw kif kwalunkwe reviżjoni ta’ dawn ir-regoli tolqot lill-intrapriżi soċjali. Huwa importanti wkoll li jiġu enfasizzati l-eżenzjonijiet li diġà jeżistu għal dawn ir-regoli (17).

3.4.6   Fir-reviżjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra testendi l-eżenzjonijiet għas-servizzi soċjali kollha ta’ interess ġenerali, jew, kif suġġerit fl-opinjoni tal-KESE, tipprovdi notifika ta’ eżenzjoni għas-servizzi pubbliċi fuq skala żgħira u ċerti servizzi soċjali. L-inċertezza u ż-żieda fil-piż amministrattiv għall-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat jistgħu jiskoraġġixxu lill-investituri privati u lill-uffiċjali tal-akkwist pubbliku milli jimpenjaw ruħhom fl-intrapriżi soċjali. L-eżenzjonijiet jistgħu jistimolaw aktar innovazzjoni u start-ups ġodda. Madankollu, inizjattivi bħal dawn xorta għandhom jipprovdu mekkaniżmu biex tiġi evitata l-korruzzjoni.

3.4.7   Madankollu, minħabba l-fatt li l-intrapriżi soċjali għandhom forom legali differenti, sikwit ikunu soġġetti għal regoli u kundizzjonijiet fiskali differenti. Minħabba l-għanijiet soċjali tagħhom u t-tqassim limitat jew restritt tal-profitti, l-intrapriżi soċjali jibbenefikaw minn tnaqqis fit-taxxa u konċessjonijiet fiskali oħra f'xi Stati Membri. Dawn għandhom jiġu riveduti u kondiviżi biex jitħeġġeġ l-iżvilupp ta’ regoli adatti għall-intrapriżi soċjali irrispettivament mill-forma legali tagħhom.

3.5   Inniedu programmi ta’ żvilupp għall-intrapriżi soċjali

3.5.1   L-intrapriżi soċjali għandhom bżonn aċċess għal programmi ta’ appoġġ żviluppati speċifikament għall-iżvilupp. L-inizjattivi li jinvolvu hubs li jipprovdu appoġġ għall-intrapriżi, postijiet tax-xogħol u servizz ta’ konsulenza wrew li huma effettivi matul il-fażi inizjali tat-twaqqif ta’ intrapriża soċjali hekk kif kienu l-programmi ta’ taħriġ minn netwerks tal-intrapriżi soċjali. Għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-programmi li jipprovdu t-tħejjija għall-investiment. It-twaqqif u t-tixrid ta’ dawn it-tipi ta’ programmi ta’ appoġġ għandu jitħeġġeġ madwar l-UE.

3.5.2   Hemm bżonn li jsir sforz biex tiġi appoġġjata l-ġenerazzjoni li jmiss tal-intraprendituri soċjali. L-intraprenditorija soċjali għandha titħeġġeġ fit-tagħlim formali, informali u dak mhux formali. It-taħriġ speċjali għall-intrapriża soċjali (18) għandu jinqasam bejn l-Istati Membri.

3.5.3   Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jappoġġjaw u jikkooperaw ma’ atturi u netwerks stabbiliti tal-intrapriżi soċjali. L-intrapriżi soċjali ħafna drabi joriġinaw mis-settur tal-volontarjat jew mill-ekonomija soċjali. Huma jipprovdu mezz eċċellenti biex jintlaħqu l-intraprendituri u l-intrapriżi soċjali.

3.6   Nissensibilizzaw lill-pubbliku dwar l-intrapriżi soċjali u nrawmu l-fiduċja fihom

3.6.1   L-intrapriżi soċjali għandhom joħorġu iktar fid-dieher u għandhom jiġu rikonoxxuti bħala settur essenzjali fis-soċjetà biex jinkiseb il-potenzjal sħiħ tagħha. Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra “ċertifikazzjoni” Ewropea tal-intrapriżi soċjali li żżid is-sensibilizzazzjoni u r-rikonoxximent u tgħin biex trawwem il-fiduċja u d-domanda. L-ewwel pass għandu jkun studju, imniedi mill-Kummissjoni u mwettaq f'kollaborazzjoni mal-intrapriżi soċjali, dwar it-tikketti eżistenti u sistemi oħra ta’ ċertifikazzjoni li diġà jeżistu f'ħafna Stati Membri (19).

3.6.2   Fir-riċerka u t-tfassil tal-politika, in-negozju sikwit jiġi assoċjat mal-profitti u n-negozju privat. Għalhekk għandhom jittieħdu passi biex l-intrapriża soċjali tiġi inkluża fil-programmi ta’ riċerka u ta’ żvilupp fuq bażi kontinwa.

3.6.3   Hemm nuqqas ta’ statistika kkonsolidata dwar l-intrapriża soċjali fil-livell tal-Istati Membri u tal-UE. L-użu ta’ kontijiet satelliti (20) għandu jiġi promoss fl-Istati Membri kollha. Barra minn hekk, it-twaqqif ta’ osservatorju għall-intrapriżi soċjali fil-livell tal-UE jista' jgħin biex l-għarfien jinġabar, jitqabbel u jixxerred pubblikament fuq bażi sistematika.

3.6.4   Il-benefiċċji tal-intrapriża soċjali għandhom joħorġu iktar fid-dieher billi jiġu kkalkolati valuri oħra apparti l-valur purament ekonomiku. Jeżistu bosta strumenti biex jitkejlu r-riżultati soċjali (21), pereżempju SROI, IRIS u ISO 26000 kif ukoll metodi għall-kontabbiltà soċjali. Sfortunatament, dawn sikwit ikunu kumplikati biex jintużaw minn atturi żgħar. L-UE, f'kooperazzjoni mal-intrapriża soċjali, ir-riċerkaturi u l-provvedituri tal-kapital, għandha tieħu passi biex tiżviluppa sistema Ewropea komuni li tuża approċċ usa' u ssemplifikat ibbażat fuq dawn is-sistemi eżistenti.

3.6.5   Iż-żieda fil-fiduċja u l-kunfidenza fl-intrapriża soċjali tiddependi mir-responsabbiltà u t-trasparenza. L-intrapriżi soċjali ħafna drabi jiddependu minn fondi pubbliċi, donazzjonijiet privati u miżati ta’ sħubijiet. L-użu ta’ dawn ir-riżorsi għandu jiġi rrapurtat b'mod aktar miftuħ b'sistema ta’ rappurtar miftuħ biex tingħata fiduċja lill-investituri. Żieda fit-trasparenza u r-rappurtar miftuħ jistgħu wkoll inaqqsu r-riskju li l-intrapriżi soċjali jikkonvertu malajr f'tipi ta’ kumpaniji bi skop ta’ qligħ u salarji eċċessivi fost id-diretturi u l-membri tal-bord.

3.6.6   Biex jiġu stabbiliti l-aħjar kundizzjonijiet għall-intrapriża soċjali hemm bżonn ta’ tmexxija u djalogu kontinwu bejn is-setturi kollha tas-soċjetà. Taħt it-tmexxija tal-Kumissjoni, dan jirrikjedi l-kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri u s-soċjetà kollha kemm hi, b'enfasi partikolari fuq l-awtoritajiet reġjonali, li ħafna drabi jkunu l-partijiet interessati ewlenin. Il-KESE, kif ukoll il-Kumitat tar-Reġjuni, jistgħu jaqdu rwol kruċjali fil-passi li jmiss ta’ din il-ħidma minħabba l-kompożizzjoni, l-għarfien espert u r-rabta mill-qrib mal-Istati Membri.

3.7   Kummenti oħra

3.7.1   L-intrapriżi soċjali sikwit jinvolvu l-voluntiera. Huwa importanti li r-rwol tagħhom ikun ċar. Id-deċizjoni tal-Kunsill tas-27 ta’ Novembru 2009 (22), tenfasizza li l-attivitajiet volontarji huma attivitajiet “li persuna twettaq minn rajha, b'għażla jew motivazzjoni tagħha stess”. L-attivitajiet tal-volontarjat ma jissostitwixxux opportunitajiet ta’ impjieg professjonali bi ħlas iżda jżidu valur għas-soċjetà.

3.7.2   L-intrapriżi soċjali għandhom jissodisfaw ir-rekwiżit ta’ kundizzjonijiet deċenti tax-xogħol u jikkonformaw ma’ kwalunkwe ftehim kollettiv fis-seħħ. Fl-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-leġislazzjoni Ewropea u l-liġijiet nazzjonali u/jew il-ftehimiet kollettivi fil-qasam tal-informazzjoni, il-konsultazzjoni u l-parteċipazzjoni tal-impjegati, l-intrapriżi soċjali għandhom jidentifikaw l-iktar mod adatt biex jiżguraw li dawn id-drittijiet jiġu applikati sew.

3.7.3   L-intrapriża soċjali nħolqot f'kuntesti nazzjonali differenti. B'mod partikolari, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tiffoka fuq appoġġ u inizjattivi adatti għall-iżvilupp tal-intrapriża soċjali fl-Istati Membri l-ġodda. Inizjattivi importanti għandhom jadottaw il-bidliet għas-sistema tas-sigurtà soċjali, jippromovu l-ħolqien ta’ atturi tal-ekonomija soċjali/intrapriża soċjali u jiftħu s-suq tas-servizzi pubbliċi.

3.7.4   L-UE għandha wkoll tippromovi l-intrapriża soċjali lil hinn mill-fruntieri tagħha. Il-mudell tal-UE għall-intrapriża soċjali għandu jiġi jixxerred biex jispira l-iżvilupp ta’ mudelli simili fil-pajjiżi kandidati u fil-livell internazzjonali.

Brussell, 26 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  COM (2010) 608 finali.

(2)  COM (2011) 206 finali.

(3)  ĠU C 132, 3.5.2011, p. 47.

(4)  Ara ĠU C 95, 30.3.1998, p. 99; ĠU C 117, 26.4.2000, p. 52; ĠU C 112, 30.4.2004, p. 105; ĠU C 234, 22.9.2005, p. 1; ĠU C 120, 20.5.2005, p. 10; ĠU C 318, 23.12.2009, p. 22; ĠU C 44, 16.2.2008, p. 84.

(5)  EMES Network (www.emes.net), Ciriec International (www.ciriec.ulg.ac.be), Cecop (www.cecop.coop)

(6)  Il-Community Interest Company (CIC) (Kumpanija ta’ Interess Komunitarju), ir-Renju Unit 2005, il-Liġi Taljana 118/2006 u d-digriet 155/2006, il-Liġi Finlandiża Nru 1351/2003, L-Att tal-Intraprenditorija Soċjali tas-Slovenja, 2011.

(7)  http://www.schwabfound.org/pdf/schwabfound/SocialInvestmentManual.pdf

(8)  www.unltd.org.uk; www.commoncapital.org.uk; www.cafonline.org

(9)  L-atturi prinċipali li joffru investimenti soċjali huma l-fondi tal-filantropija b'kapital riskjuż, fondi ta’ investiment soċjali, il-konsulenzi għall-iffinanzjar u l-kambji soċjali. Għal iktar dettalji ara Investor Perspectives on Social Enterprise Financing http://217.154.230.218/NR/rdonlyres/1FC8B9A1-6DE2-495F-9284-C3CC1CFB706D/0/BC_RS_InvestorPerspectivesonSocialInvestment_forweb.pdf Wieħed mill-eżempji ta’ investimenti soċjali fir-Renju Unit huwa l-Big Society Capital. Ara: http://www.cabinetoffice.gov.uk/content/big-society-capital

(10)  www.eurocoopbanks.coop.

(11)  www.triodos.be

(12)  Inizjattiva mill-grupp bankarju Intesa Sanpaolo għall-intrapriżi soċjali; Banca Prossima; www.bancaprossima.com.

(13)  www.socialfinance.org.uk/sib.

(14)  ĠU C 318 29.10.2011, p. 113.

(15)  http://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=89&newsId=596&furtherNews=yes

(16)  ĠU C 248, 25.08.2011, p. 26.

(17)  Bħall-appoġġ għat-taħriġ tal-impjegati, l-għajnuna għall-impjiegi, l-għajnuna għall-persuni b'diżabbiltà kif ukoll tipi ta’ għajnuna iżgħar.

(18)  Programmi bħal dawn jeżistu pereżempju fl-Italja, fl-Università ta’ Trento u l-Università Bocconi.

(19)  www.standardsmap.org/en u www.socialenterprisemark.org.uk.

(20)  http://unstats.un.org/unsd/publication/SeriesF/SeriesF_91E.pdf

(21)  www.thesroinetwork.org; http://iris.thegiin.org; www.iso.org/iso/social_responsibility.

(22)  ĠU L 17, 22.1.2010, p. 43.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/7


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-impatt tal-kriżi fuq il-kapaċità tal-intrapriżi Ewropej li jinvestu favur il-klima” (opinjoni esploratorja)

2012/C 24/02

Relatur: is-Sur ZBOŘIL

Nhar it-30 ta’ Novembru 2010, il-Presidenza Pollakka futura tal-UE ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

L-impatt tal-kriżi fuq il-kapaċità tal-intrapriżi Ewropej li jinvestu favur il-klima (opinjoni esploratorja).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-6 ta’ Ottubru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'75 vot favur, 3 voti kontra u 3 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1

Tard f'Novembru 2010 – meta l-Presidenza Pollakka tal-UE li kien imiss, iddeċidiet li tikkonsulta l-KESE dwar l-impatt tal-kriżi fuq il-kapaċità tal-intrapriżi Ewropej li jinvestu favur l-ambjent, il-mistoqsija kienet immirata prinċipalment lejn l-effetti tas-sistema Ewropea ta’ skambju tal-kwoti tal-emissjonijiet (EU ETS). L-EU ETS – il-pilastru ċentrali tal-politika dwar it-tibdil fil-klima tal-UE – ħadmet b'mod adegwat waqt ir-reċessjoni ekonomika li għaddiet minnha l-UE fl-2009 wara li bdiet il-kriżi finanzjarja tard fl-2008?

1.2

Kif tindika b'mod ċar id-data tal-2009 u tal-2010 dwar il-gassijiet b'effett ta’ serra u l-emissjonijiet tas-CO2, kien it-tnaqqis fl-attività kummerċjali fl-2009 li wassal għal tnaqqis fl-emissjonijiet. Bl-istess mod, l-irkupru ekonomiku li beda fl-2010 kien akkumpanjat b'żieda fl-emissjonijiet. Dan jissuġġerixxi li s-sinjali tal-prezzijiet tal-ETS mhumiex inċentiv qawwi biżżejjed biex jiġu evitati proċessi b'użu intensiv tal-karbonju u biex iħeġġu investiment fit-tul f'teknoloġiji li jirrispettaw aktar l-ambjent. Fortunatament, l-ETS tfasslet sabiex tkun sensittiva għal problemi bħal dawn u hija kapaċi tiġi modifikata u riveduta sabiex jiġi rinforzat prezz tal-karbonju li jwassal għal tnaqqis filwaqt li jikkompensa lill-industriji li l-inqas huma kapaċi jaġġustaw. Sabiex nimxu lejn ekonomija b'użu baxx tal-karbonju, huma meħtieġa investimenti fit-teknoloġiji ekoloġiċi u effiċjenti fl-użu tal-enerġija, minflok tnaqqis fil-produzzjoni industrijali.

1.3

L-ETS inizjalment kienet imfassla biex iġġib l-ispejjeż tal-proċess ta’ mitigazzjoni fl-aħjar livell u għadha kkunsidrata bħala l-istrument maġġuri għat-tnaqqis tal-emissjonijiet. L-iskema għandha bżonn titjib urġenti sabiex terġa' tikseb l-effikaċja u l-integrità ambjentali tagħha.

1.4

Qed tiżdied l-evidenza li billi l-ETS tiġi mmodifikata ma jfissirx li ser tiġi assigurata l-implimentazzjoni b'suċċess ta’ politika tat-tibdil fil-klima li tħaffef it-tranżizzjoni għal sorsi tal-enerġija b'livelli baxxi jew bla karbonju li fl-istess ħin issostni tkabbir ekonomiku b'saħħtu. Għall-kuntrarju, l-appoġġ għal investimenti inizjali f'teknoloġiji ekoloġiċi u li huma effiċjenti fl-użu tal-enerġija fl-industrija tal-manifattura Ewropea u fis-settur tal-enerġija fl-Ewropa jistħoqqlu iżjed appoġġ finanzjarju mis-settur pubbliku. Pereżempju, il-Pjan Strateġiku Ewropew għat-Teknoloġija tal-Enerġija (SET Plan) u l-Politika tal-Koeżjoni tal-UE għandhom joffru iżjed appoġġ għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni.

1.5

Għalhekk, il-KESE jirrakkomanda li jiġu pprovduti l-finanzi meħtieġa biex tingħata spinta teknoloġika b'saħħitha u li tagħmel sens. Il-fondi meħtieġa għandhom jinġabru permezz tad-dħul mill-irkanti tal-ETS tal-Istati Membri tal-UE. Barra minn hekk, il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta tal-Kummissjoni biex tiġi armonizzata t-tassazzjoni fuq l-enerġija u fuq il-karbonju fl-UE. Il-KESE jappella lill-Istati Membri biex jiddedikaw il-maġġoranza tad-dħul żejjed tagħhom mit-tassazzjoni tal-karbonju u tal-enerġija fuq l-innovazzjoni ta’ teknoloġija nadifa industrijali.

1.6

Reċentement, il-prezzijiet tal-enerġija kienu volatili ħafna minħabba l-inkwiet li għadu għaddej fil-pajjiżi tal-OPEC. Dan l-iżvilupp, flimkien mal-impatt tal-inċidenti fir-reattur nukleari Ġappuniż f'Fukushima, taw żvolta ġdida lid-dibattitu dwar kwistjonijiet li jirrigwardaw l-enerġija. Reċentement ittieħdu passi unilaterali minn xi Stati Membri u l-iżvilupp spekulattiv fis-swieq tal-merkanzija jista' jkollu implikazzjonijiet serji ħafna għall-iżvilupp tas-settur tal-enerġija tal-UE u għandu jiġi analizzat bir-reqqa.

1.7

Il-mudelli tal-valutazzjoni tal-impatt użati mill-Kummissjoni (PRIMES, eċċ.) fid-dokument tal-ħidma tal-persunal ta’ akkumpanjament jiksbu riżultati ottimistiċi ħafna fil-livell makroekonomiku li jikkuntrastaw – jekk ma jikkuntradixxux – is-sejbiet tar-riċerka fil-livell mikroekonomiku, jiġifieri fil-livell tal-operaturi u s-setturi. Għalhekk il-valutazzjonijiet makro għandhom jiġu riveduti biex isiru kompatibbli mar-riċerka li tibda mil-lokal qabel ma jinsiltu l-konklużjonijiet.

1.8

Il-Kumitat iħeġġeġ lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Parlament sabiex jiżguraw l-implimentazzjoni sħiħa tal-miri kollha eżistenti relatati mal-karbonju għall-2020 u sabiex jerġgħu jikkunsidraw il-possibbiltà li jsaħħu l-mira tal-2020 għal tnaqqis ta’ 25 % tal-gassijiet b'effett ta’ serra bbażat fuq il-progress li sar matul in-negozjati tal-COP 17 u l-iżvilupp ekonomiku mistenni fil-Komunità fit-triq lejn it-tnaqqis miftiehem ta’ 80-95 % sal-2050. Il-Kumitat iqis li huwa essenzjali li jinżammu kundizzjonijiet ekonomiċi pjuttost komparabbli għall-atturi globali. Biex ftehim bħal dan jirnexxi, pajjiżi żviluppati oħra jkollhom jimpenjaw ruħhom b'mod komparabbli u parallel, u atturi maġġuri oħra – prinċipalment l-ekonomiji emerġenti – ikollhom jaqblu dwar miri volontarji u ogħla għat-tnaqqis tal-emissjonijiet bħala parti minn ftehim globali, legalment vinkolanti u komprensiv dwar l-iskema ta’ wara Kjoto.

1.9

Bħala riżultat tal-COP 15 u 16, huwa pjuttost ċar li n-negozjati globali dwar it-tibdil fil-klima kienu qed ibiddlu d-direzzjoni tagħhom u kienu qed jiftħu aktar il-possibbiltà għal approċċ minn isfel għal fuq. Il-Pjan Direzzjonali tal-UE għall-2050 (COM(2011) 112) jirrikonoxxi din il-bidla importanti lil hinn mill-istabbiliment ta’ miri vinkolanti ġodda lejn miżuri. Iniedi dibattitu mal-Istati Membri tal-UE, hu u jiddeċiedi jekk għandhomx jiġu stabbiliti miri ġodda. Kemm il-miri minn fuq għal isfel kif ukoll il-politika ta’ innovazzjoni ta’ teknoloġija minn isfel għal fuq ser ikollhom rwol x'jaqdu. L-UE m'għandhiex titlef din l-opportunità għal żvilupp ġenwin u trid tagħti eżempju pożittiv.

1.10

L-ambjent ta’ investiment ta’ wara l-kriżi jvarja konsiderevolment madwar l-UE u s-sitwazzjoni diġà qed tmur għall-agħar minħabba t-tbassir li l-kriżi qed terġa' tiggrava. Il-finanzjament pubbliku ġeneralment jidher li qed jonqos minħabba l-kriżi kontinwa tad-dejn li titlob restrizzjonijiet fiskali akbar. Is-settur tal-SMEs ser ikun aktar vulnerabbli għal dawn il-bidliet peress li jiddependi mill-finanzjament bankarju aktar mill-korporazzjonijiet il-kbar, li għandhom aċċess għas-swieq tal-kapital.

1.11

S'issa għadha ma qamitx mewġa ġdida u vitali ta’ investiment fl-infrastruttura. L-infrastrutturi tal-elettriku u l-gass għandhom jirċievu aktar attenzjoni, speċjalment fid-dawl tas-suq uniku Ewropew tal-enerġija u jeħtieġu implimentazzjoni aktar estensiva tal-RES. Mingħajr grids li huma totalment operattivi u interkonnessi, il-possibbiltà għal progress tonqos serjament.

2.   Introduzzjoni, sfond

2.1

Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar Analiżi tal-alternattivi biex isir progress lil hinn mit-tnaqqis ta’ 20 % tal-emissjonijiet ta’ gassijiet b'effett serra u l-valutazzjoni tar-riskju ta’ rilaxx tal-karbonju  (1) tindika l-għażliet differenti biex tintlaħaq il-mira l-ġdida ta’ 30 % fi ħdan l-Iskema tal-Iskambju tal-Emissjonijiet (f'setturi koperti mill-Iskema tal-Iskambju tal-Emissjonijiet tal-UE) u setturi oħra (primarjament it-trasport, l-ambjent mibni u l-agrikoltura). Peress li l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea ma tanalizzax l-impatt tal-kriżi ekonomika fuq il-kapaċità tan-negozju Ewropew li jagħmel investimenti addizzjonali favur il-klima, il-Presidenza Pollakka pproponiet din il-kwistjoni bħala suġġett għal opinjoni tal-KESE.

2.2

Hemm qbil ġenerali li t-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2 mhix ħaġa ħafifa u li mhu ser ikun hemm l-ebda soluzzjoni ħafifa fid-dawl tat-tkabbir tal-popolazzjoni u l-livelli għoljin ta’ skarsezza tal-enerġija fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw. Fattur ieħol ewlieni huwa l-proċess ta’ tranżizzjoni lil hinn minn enerġija bbażata fuq il-karburanti fossili, minħabba l-kwistjonijiet ta’ sigurtà tal-provvista. Wieħed jista' jargumenta li l-ftehim ta’ Kopenħagen u s-suċċessuri tiegħu l-ftehimiet ta’ Cancún jabbandunaw il-kunċett ta’ “miri li jorbtu b'mod obbligatorju”, - u b'hekk naqqsu l-possibbiltà ta’ limiti u skambji internazzjonali – peress li jitfgħu l-iskadenza lura għall-2050 u jisħqu fuq l-importanza tal-iżviluppi teknoloġiċi u l-proċessi ta’ innovazzjoni. Il-ftehim ta’ Cancún jelenka għadd ta’ għanijiet importanti, fosthom it-tlett miri ewlenini li ġejjin:

biex tistabbilixxi għanijiet ċari għat-tnaqqis tal-emissjonijiet b'effett ta’ serra ġġenerati min-nies tul iż-żmien, biex iż-żjieda medja globali fit-temperatura tiżdied b'inqas minn żewġ gradi;

biex il-pajjiżi kollha jiġu mħeġġa jipparteċipaw fit-tnaqqis ta’ dawn l-emissjonijiet, skont ir-responsabbiltajiet differenti ta’ kull pajjiż u l-kapaċità li jagħmlu dan;

li jiżgura t-trasparenza internazzjonali tal-azzjonijiet li jsiru mill-pajjiżi u jiżgura li l-progress globali lejn il-miri fit-tul jiġi rivedut fil-ħin.

2.3

Hemm kunsens mifrux li t-tqegħid ta’ prezz adatt, u aċċettat b'mod ġenerali fuq il-karbonju (William D. Nordhaus, Economic Issues in a Designing a Global Agreement on Global Warming) huwa importanti għal politika dwar it-tibdil fil-klima li jkollha suċċess. Jekk il-prezz tal-karbonju ma jiġix iffissat b'mod adatt u ma jkunx aċċettat b'mod ġenerali, ma jistax ikollu effett inċisiv. Huwa meħtieġ qafas regolatorju realistiku: mekkaniżmi li jinċentivaw jridu jaħdmu fil-prattika biex jiżguraw li d-deċiżjonijiet politiċi jkunu effettivi. Għalhekk, il-KESE jsejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea biex tippreżenta għażliet sabiex tissaħħaħ l-EU ETS, u miżuri konsistenti fis-setturi li ma jagħmlux parti mill-ETS.

2.4

Kien hemm xi suċċessi (bi prezz relattivament baxx) fit-tnaqqis tal-gassijiet b'effett ta’ serra (GHG) bit-titjib fl-effiċjenza enerġetika u fl-użu tal-karburanti, iżda l-orjentament mill-ġdid tat-teknoloġija u l-progress teknoloġiku huwa l-uniku mezz li tiġi sostnuta tranżizzjoni gradwali għall-era ta’ karburanti li mhumiex fossili. Anke l-miżuri tal-effiċjenza jeħtieġu l-użu fuq skala kbira ta’ teknoloġiji attwali u l-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet innovattivi (McKinsey Global Institute: The Carbon Productivity Challenge: Curbing Climate Change and Sustaining Economic Growth).

2.5

Industriji b'użu intensiv tal-enerġija żjiedu l-effiċjenza enerġetika bħala riżultat ta’ sforzi kontinwi biex inaqqsu l-ispejjeż operattivi. L-ebda operatur mhu ser jerħi d-dijossidu tal-karbonju sempliċement għaliex għandhom kwoti tal-emissjonijiet b'xejn/abbundanti. Il-konsegwenzi tal-miżuri ta’ effiċjenza fil-konsum personali huma inqas diretti, minħabba l-“effett tar-rimbalz” li jirreferi għall-fenomenu psikoloġiku li jwassal biex in-nies jonfqu dak li jiffrankaw bħala benefiċċji, pereżempju temperatura ogħla fid-dar, wara li jkunu ħadu miżuri effettivi għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Dan l-effett jista' jwaqqa' anke l-aktar sforzi kuraġġużi biex titjieb l-effiċjenza.

2.6

Sorsi rinnovabbli tal-enerġija żgur ser jikkontribwixxu għall-proċess tat-tnaqqis tal-emissjonijiet, għalkemm possibbilment b'rata inqas milli huwa sikwit mifhum. Il-limitazzjonijiet fiżiċi, spazjali u soċjoekonomiċi tat-teknoloġiji rinnovabbli attwalment disponibbli xi kultant ma jiġux ikkunsidrati bis-sħiħ u l-fatt li jingħelbu permezz tal-innovazzjoni teknoloġika għandu l-implikazzjonijiet finanzjarji. It-titjib tal-effiċjenza operattiva u tal-kosteffiċjenza tas-sorsi rinnovabbli magħrufa attwalment jikkostitwixxi wkoll sfida finanzjarja li qed tiġi indirizzata minn xi Stati Membri, iżda mhux f'kollha.

2.7

Għandhom jiġu solvuti tliet aspetti b'mod definit u x'aktarx l-ebda wieħed minnhom mhu ser jiġi solvut b'mod sodisfaċenti qabel l-2020. L-ewwel nett, ir-riżorsi intermittenti għandhom bżonn grid intelliġenti integrat kompletament madwar l-UE b'kapaċità limitata li jintegra s-setgħa mis-sorsi intermittenti tal-enerġija rinnovabbli aktar mis-sehem mistenni ta’ 35-40 %. Madankollu, għandu jiġi nnutat li d-deċiżjoni tal-Ġermanja li ttemm rapidament il-kapaċità kollha tagħha tal-ġenerazzjoni tal-enerġija nukleari xprunat bil-qawwi l-azzjoni f'dan il-qasam. It-tieni, integrazzjoni bħal din għandha bżonn kapaċità ta’ akkumulazzjoni konsiderevoli. It-tielet, hemm bżonn teknoloġija matura għall-ġbir u l-ħżin tad-diossidu tal-karbonju għal implimentazzjoni wiesgħa mifruxa fuq żmien itwal jekk il-karburanti fossili jkomplu jintużaw b'mod wiesa' bħala sors ta’ enerġija. Qabel ma jiġu solvuti dawn il-kwistjonijiet kritiċi, hemm bżonn indispensabbli ta’ riżerva ta’ enerġija tradizzjonali meħtieġa b'emissjonijiet ta’ akkumpanjament għal tnedija aktar mifruxa tas-sorsi rinnovabbli tal-enerġija li jeżistu.

2.8

It-titjib fl-effiċjenza tal-proċessi ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku/tisħin tant huwa għali li diffiċli biex dan jinkiseb fil-klima attwali dominata minn limitazzjoni fiskali. Għaldaqstant l-invenzjonijiet il-kbar ser jaqdu rwol importanti flimkien mal-adozzjoni mifruxa u t-titjib tat-teknoloġiji eżistenti tas-sorsi rinnovabbli tal-enerġija, biex jinkiseb it-tnaqqis mistenni ta’ 80-90 % sal-2050 (L-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija; Energy Technology Perspective 2010).

2.9

Titjib addizzjonali fl-effiċjenza tal-enerġija fit-teknoloġiji tal-manifattura jaqdi wkoll rwol importanti. Għalhekk hemm bżonn ta’ innovazzjonijiet inkrementali u radikali fuq l-ispettru kollu tal-possibbiltajiet tat-teknoloġija b'livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju. Mingħajr tali innovazzjoni u titjib, ser ikun kważi impossibbli biex jinkisbu l-pass rapidu u l-iskala kbira ħafna tat-tnedija tal-enerġija b'livell baxx ta’ karbonju meħtieġa biex tiġi sodisfatta d-domanda globali għall-enerġija u jiġu evitati riskji klimatiċi katastrofiċi. Din l-isfida ċentrali ta’ innovazzjoni għandha tiġi indirizzata direttament u b'mod proattiv.

3.   Analiżi tar-riżultati tad-data dwar l-emissjonijiet tal-UE; l-impatt tal-kriżi

3.1

Id-dokument tal-Kummissjoni jippreżenta ġabra ta’ argumenti li meta jiġu valutati waħidhom jissuġġerixxu li huwa diffiċli biex tintlaħaq il-mira ambizzjuża ta’ tnaqqis iżda dan huwa possibbli. Id-data empirika tal-emissjonijiet tal-UE minn dawn l-aħħar snin għandha titqies flimkien mal-fatt li l-enerġiji rinnovabbli ammontaw għal 61 % tal-kapaċità għall-ġenerazzjoni ta’ elettriku ġdid fl-UE fl-2009. Fir-realtà, il-varjabbiltà ta’ wħud mis-sorsi RES toħloq sfida għall-ksib ta’ provvista bażika sigura fuq medda qasira ta’ żmien.

3.2

L-assunzjonijiet tal-Kummissjoni huma bbażati fuq l-aktar stennijiet ottimistiċi ta’ riżultati mid-direttiva RES (dwar l-enerġija rinnovbbli) u mill-pjani ta’ azzjoni ta’ Stati Membri individwali. Barra minn hekk, iż-żieda ta’ 20 % fl-effiċjenza enerġetika tittieħed bħala fatt, minkejja li f'xi każijiet l-informazzjoni mill-Istati Membri tindika progress sostanzjalment aktar bil-mod. Meta jitqies l-element prinċipali tal-effiċjenza enerġetika fil-ġenerazzjoni tal-elettriku u t-tisħin – li nistgħu nirreferu għalih bħala intensità ta’ karbonju – it-tardjar u l-posponiment tal-adattamenti tal-impjant tal-elettriku x'aktarx jistgħu jsiru problema serja u jistgħu jwasslu għal skarsezza enerġetika. Barra minn hekk, l-analiżijiet tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija juru li 80 % tal-emissjonijiet mis-settur tal-elettriku globali fil-fatt huma fissi sal-2020. Għalhekk, anke l-investimenti fl-għaxar snin li ġejjin, speċjalment fit-teknoloġiji tal-ġbir u l-ħżin tal-karbonju, huma kruċjali għal futur b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju.

3.3

Analisti esperti stmaw li fl-2010, l-emissjonijiet tal-gass b'effett ta’ serra żdiedu b'4 % u li l-istallazzjonijiet taħt l-EU ETS irrappurtaw żieda ta’ 3,2 % (Richard N. Cooper, Harvard University, Europe's Emission Trading System, Ġunju 2010; Christian Egenhofer, CEPS, Brussell, The EU ETS and Climate Policy Towards 2050, Jannar 2011). Fl-2009, l-emissjonijiet globali naqsu b'1,1 % meta mqabbla ma’ dawk tal-2008: l-UE (-6,4 %), l-Istati Uniti (-6,5 %) u l-Ġappun (-11,8 % mingħajr skambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet) kollha rrappurtaw tnaqqis, filwaqt li ċ-Ċina rrappurtat żieda ta’ 9,1 %. Huwa ovvja li t-tnaqqis fl-emissjonijiet fil-pajjiżi żviluppati bejn l-2008 u l-2009 kien primarjament riżultat tar-reċessjoni ekonomika. Ir-riżultati preliminari mill-2010 jikkonfermaw li l-livelli tal-emissjonijiet jitilgħu u jinżlu flimkien mal-livell tal-attività tan-negozju.

3.4

L-aktar sejba ta’ inkwiet minn analiżi bir-reqqa tal-EU ETS, l-akbar sistema globali ta’ limiti massimi u skambji (cap-and-trade), hija n-nuqqas ta’ suċċess fit-tnaqqis sostanzjali tal-emissjonijiet tas-CO2 jew tal-gassijiet b'effett ta’ serra. It-total tal-emissjonijiet industrijali Ewropej tas-CO2 u tal-gassijiet b'effett ta’ serra kienu diġà ilhom mill-1990 jonqsu moderatament, u jekk din it-tendenza tiġi estiża għall-2008 dan jindika li l-EU ETS naqqset l-emissjonijiet bi 2 % biss meta mqabbla mal-livelli mbassra mingħajr l-ETS. Barra minn hekk, jekk jitqiesu l-effetti tal-kollass finanzjarju u r-riċessjoni tal-2008-2009, id-data turi li l-EU ETS kellha ftit – jekk xejn – effett indipendenti fuq l-emissjonijiet Ewropej tal-gassijiet b'effett ta’ serra.

3.5

Kollox ma’ kollox, it-tnaqqis fl-emissjonijiet fir-raba' kwart tal-2008 u matul l-2009, flimkien maż-żieda fl-emissjonijiet li bdiet fit-tieni kwart tal-2010, għandha tiġi ċarament attribwita għall-bidu (fl-aħħar tal-2008) u t-tmiem (f'nofs l-2010) tal-kriżi ekonomika. Hemm ftit wisq evidenza li l-bidliet fis-sistema wasslu għal tnaqqis fl-emissjonijiet f'dak il-perjodu ta’ żmien.

3.6

Huwa importanti wkoll li jiġi nnutat il-fatt li s-setturi industrijali diġà ħadu azzjoni tajba ħafna u eżemplari: tnaqqis gradwali tal-emissjonijiet billi saret bidla għal karburanti b'użu aktar effiċjenti tal-karbonju u teħid ta’ miżuri effettivi għat-titjib tal-effiċjenza enerġetika. Dan il-proċess jista' jitħaffef fil-perjodu kummerċjali li jmiss sal-2020 jekk jiġu żviluppati u użati teknoloġiji ġodda rivoluzzjonarji fi kważi s-setturi kollha taħt l-EU ETS.

3.7

Xi wħud mill-industriji intensivi fl-enerġija, bħalma huma pereżempju l-industriji tal-azzar, il-ġir jew is-siment, qed joqorbu lejn il-limiti fiżiċi tagħhom tal-effiċjenza fl-użu tal-karbonju, u tnaqqis ikbar ieħor tal-emissjonijiet fil-futur qarib jista' jinkiseb biss permezz ta’ tnaqqis fil-produzzjoni (Sustainable Steelmaking, Boston Consulting Group, 2009).

3.8

Għandu jiġi nnotat li r-rilokazzjoni tal-emissjonijiet tal-karbonju hija assoċjata ma’ livelli speċifiċi ta’ qgħad fl-industriji soġġetti għal dan il-fenomenu. Il-livell preċiż ta’ impjieg huwa differenti fid-diversi Stati Membri - il-medja tal-UE hija stamata ta’ 3 % filwaqt li fil-Polonja, pereżempju, il-livell ta’ impjieg f'dawn is-setturi li jagħmlu użu intensiv mill-enerġija huwa ta’ 9,5 %.

3.9

Hekk kif spjegat hawn fuq fil-punt 2.4, l-iżvilupp tat-teknoloġija fuq skala wiesgħa u l-iskjerament ta’ teknoloġiji ġodda huma l-elementi ewlenin sabiex jiġi żgurat it-tnaqqis tal-gassijiet b'effett ta’ serra. Id-dokumenti kollha dwar dan is-suġġett jippuntaw lejn il-kwistjoni mhux solvuta tal-ksib tal-finanzji meħtieġa. L-introjtu mill-ETS, għalkemm distanti u mhux sigur, huwa sors possibbli ta’ finanzjament, iżda apparti dan m'hemm xejn tanġibbli disponibbli. Anki l-programmi attwali tal-R&D u tal-iskjerament fl-UE mhumiex biżżejjed; dan huwa veru wkoll għall-inizjattiva SET-Plan, inklużi l-attivitajiet tal-ġbir u l-ħżin tal-karbonju (CCS).

3.10

Bħala riżultat tat-taqlib riċenti u tal-inkwiet li għadu għaddej f'bosta pajjiżi tal-OPEC, flimkien mal-inċident fl-impjant nukleari ta’ Fukushima, l-attitudnijiet lejn in-negozjati globali dwar it-tibdil fil-klima inbidlu b'mod ċar. Dawn il-bidliet jistgħu anki jippreżentaw tieqa ta’ opportunità għal ftehim internazzjonali sinifikattiv. L-UE għandha tieħu nota wkoll tal-pjan innovattiv tal-Istati Uniti riċenti li huwa ambizzjuż ħafna (The White House: Strategy for American Innovation: http://www.slideshare.net/whitehouse/a-strategy-for-american-innovation).

3.11

Dawn l-indikaturi kollha juru l-ħtieġa urġenti li jiġu kkunsidrati tibdiliet strutturali li jiffaċilitaw u jaċċelleraw it-transizzjoni lejn ekonomija bbażata fuq sorsi ta’ enerġija ġodda b'livell baxx ta’ karbonju. Għalkemm xi esperti u politiċi jixtiequ jesploraw iċ-ċaqliq bil-mod 'il bogħod mill-kunċett ta’ limitu u skambju (cap-and-trade), u jersqu lejn taxxa fuq il-konsum tal-karbonju, l-introduzzjoni ta’ kwalunkwe forma ġdida ta’ tassazzjoni li tmur għall-investiment favur il-klima f'livell importanti madwar l-UE (biex ma nsemmux globalment) tidher remota u għandha tiġi investigata mill-qrib bi tħejjija għall-passi li jmiss fin-negozjati dwar it-tibdil fil-klima. L-EU ETS għalhekk titqies bħala l-aħjar alternattiva fl-UE iżda ser titlob riformi sinifikanti u radikali.

3.12

L-ambjent ta’ investiment ta’ wara l-kriżi jvarja konsiderevolment madwar l-UE u s-sitwazzjoni diġà qed tmur għall-agħar minħabba t-tieni ċaqliq negattiv previst fil-kriżi. Il-finanzjament pubbliku ġeneralment jidher li qed jonqos minħabba l-kriżi kontinwa tad-dejn li titlob restrizzjonijiet fiskali akbar. Fis-settur privat, id-disponibbiltà tal-finanzi korporattivi s'issa baqgħet relattivament stabbli, partikolarment għall-industirji orjentati lejn l-esportazzjoni. Iżda l-kriżi li għaddejjin minnha bħalissa tas-Sistema Monetarja Ewropea, sakemm tidħol fis-seħħ regolamentazzjoni (Basel III u Solvenza II) u sfukar possibbli tal-perspettiva ekonomika, tista' tfixkel id-disponibbiltà ta’ self mill-bank. Is-settur tal-SME ser ikun aktar vulnerabbli għal dawn il-bidliet peress li jiddependi mill-finanzjament bankarju aktar mill-korporazzjonijiet il-kbar, li għandhom aċċess għas-swieq tal-kapital.

3.13

Xi sorsi speċifiċi tal-enerġija rinnovabbli reċentament esperjenzaw żvilupp pjuttost dinamiku. Jekk dan it-tkabbir huwiex b'saħħtu u sostenibbli hija kwistjoni oħra li ta’ min janaliżżaha fil-livell tal-UE u fl-Istati Membri. L-impatt finanzjarju ta’ tariffi garantiti fuq il-prezzijiet tal-enerġija jistgħu jwasslu għal distorsjonijiet fil-perjodu fit-tul. Barra minn hekk, iż-żieda f'daqqa fis-sorsi rinnovabbli tal-enerġija bla dubju ser teħtieġ investiment sinifikanti fl-infrastruttura tat-trasmissjoni biex jinżammu l-affidabbiltà u s-sigurtà tal-grilja.

3.14

Din il-mewġa ġdida u vitali ta’ investiment fl-infrastruttura s'issa għadha ma qamitx biżżejjed. L-infrastrutturi tal-elettriku u l-gass għandhom jirċievu aktar attenzjoni, speċjalment fid-dawl tad-deċiżjonijiet reċenti li ttieħdu l-Ġermanja biex tintemm il-produzzjoni tal-enerġija nukleari sal-2022. Mingħajr grilji li huma totalment operazzjonali u interkonnessi, il-possibbiltà għal progress tonqos serjament.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  COM(2010) 265 finali.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/11


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-ipproċessar u l-utilizzazzjoni, għal skopijiet ekonomiċi u ambjentali, tal-iskart iġġenerat mill-industrija u fil-minjieri fl-Unjoni Ewropea” (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2012/C 24/03

Relatur: is-Sur FORNEA

Korelatur: is-Sur KOTOWSKI

Nhar l-20 ta’ Jannar 2011, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

L-ipproċessar u l-utilizzazzjoni, għal skopijiet ekonomiċi u ambjentali, tal-iskart iġġenerat mill-industrija u fil-minjieri fl-Unjoni Ewropea

Il-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-27 ta’ Settembru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’61 vot favur u 5 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   L-għan ewlieni tal-ipproċessar tal-iskart iġġenerat mill-industrija u mill-minjieri huwa li jiġi evitat ir-rimi. Sfidi bħal pereżempju t-tniġġis ambjentali, il-perikli għas-saħħa u l-estetika tal-art għandhom jiġu indirizzati b’mod responsabbli u b’urġenza. Illum il-ġurnata, l-ebda pajjiż mhuwa f’pożizzjoni li ma jikkunsidrax il-potenzjal tar-riċiklaġġ tal-iskart iġġenerat mill-użu tal-materja prima primarja. Ir-rimi ta’ dan l-iskart mingħajr ma jiġi ttrattat aktar sempliċement minħabba li dan jiswa inqas flus m’għadux waħda mill-alternattivi, billi aħna konxji tal-ħsara li dan jikkawża lill-ambjent, lis-saħħa tal-bniedem u lis-soċjetà.

1.2   L-ipproċessar ta’ dan it-tip ta’ skart għal skopijiet ekonomiċi jista’ jtejjeb il-kundizzjonijiet tal-ambjent, tal-pajsaġġ, tal-impjiegi u tas-soċjetà fil-komunitajiet ikkonċernati. Jekk jiġi eliminat ir-riskju tat-tniġġis għan-nies u l-ambjent, il-kundizzjonijiet tal-għajxien f’dawn ir-reġjuni jistgħu jitjiebu, u dan iwassal għal sitwazzjonijiet li minnhom jibbenefika kulħadd. Din hija r-raġuni għaliex l-użu utli ta’ dan l-iskart għandu jiġi kkunsidrat bħala parti minn strateġija għal żvilupp sostenibbli u bħala miżura kompensatorja għall-komunitajiet lokali milquta.

1.3   Ir-rwol tas-soċjetà ċivili, tal-imsieħba soċjali, tal-professjonisti involuti fl-industriji tal-estrazzjoni, tal-metallurġija u tal-enerġija, tal-akkademiċi, tal-manifatturi tat-tagħmir u tal-assoċjazzjonijiet tat-trasport u l-kummerċ huwa kruċjali biex il-pubbliku jiġi informat aħjar u biex jitqajjem għarfien dwar il-vantaġġi ambjentali, ekonomiċi u soċjali tal-ipproċessar ta’ kwantitajiet kbar ta’ skart li ġew jew qed jiġu ġġenerati mill-industrija tal-estrazzjoni u tal-metallurġija u mill-impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-faħam.

1.4   L-awtoritajiet lokali jistgħu jaqdu rwol ewlieni f’din il-kwistjoni billi jħeġġu djalogu ċiviku miftuħ fil-livell reġjonali, sabiex jiġu identifikati soluzzjonijiet għall-ħarsien ambjentali, l-ipproċessar tal-iskart u sabiex tinbena mill-ġdid bażi għall-iżvilupp industrijali sostenibbli. Għal dan il-għan huwa neċessarju li jiġi stabbilit netwerk ta’ proġetti pubbliċi, privati jew fi sħubija bejn il-pubbliku u l-privat, sabiex tiġi maqsuma r-responsabbiltà għal investimenti futuri, l-infrastruttura u l-ħarsien ambjentali.

1.5   L-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri għandhom jiżviluppaw għodda u politiki innovattivi biex il-kwistjoni tal-iskart iġġenerat mill-industrija u mill-estrazzjoni tiġi affrontata bl-iktar mod effiċjenti u sostenibbli, abbażi tar-riċerka, l-istatistika u l-fatti xjentifiċi. Barra minn hekk, huwa importanti wkoll li nifhmu aħjar, permezz ta’ proċess ta’ konsultazzjoni adegwata mal-partijiet interessati rilevanti, l-ostakoli legali, politiċi, amministrattivi u soċjali eżistenti biex dan l-iskart jiġi pproċessat.

1.6   Għaldaqstant il-KESE jenfasizza l-ħtieġa li jiġu żviluppati politiki effettivi fil-qasam tad-depożiti ta’ skart industrijali u tal-minjieri fil-qafas tal-Istrateġija Ewropa 2020 li, permezz ta’ approċċ ġenerali, torbot b’mod espliċitu l-politika industrijali sostenibbli ma’ proċessi innovattivi, l-effiċjenza tar-riżorsi u aċċess imtejjeb għall-materji prima.

1.7   Kwalunkwe proċess ġdid għat-trattament tal-iskart mill-estrazzjoni għandu jkun akkumpanjat minn informazzjoni dwar il-karatteristiċi fiżiċi u kimiċi tal-iskart biex b’hekk ikun hemm biżżejjed data disponibbli għall-awtoritajiet u l-kumpaniji li jkunu se jibdew iwettqu attivitajiet potenzjali ta’ proċessar mill-ġdid jew programmi għall-protezzjoni ambjentali.

1.8   L-inizjattivi politiċi attwali biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista tal-materja prima għandhom iżidu l-appoġġ finanzjarju tal-UE u tal-Istati Membri għar-riċerka u l-iżvilupp ta’ teknoloġiji li jipproċessaw l-iskart iġġenerat mill-minjieri u mill-industriji, u li jirkupraw il-minerali u metalli prezzjużi. Waħda mill-prijoritajiet għandha tkun l-iżvilupp ta’ teknoloġiji li jippermettu l-irkupru ta’ materjali kritiċi u ta’ dawk li jistgħu jkunu ta’ ħsara għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent.

1.9   Fil-kuntest tal-Istrateġija Ewropa 2020, is-soċjetà ċivili organizzata hija tal-fehma li wasal iż-żmien li jiġu vvalutati r-riżultati li nkisbu bid-Direttiva 2006/21/KE u hija lesta li tressaq kummenti u suġġerimenti għat-titjib tal-implimentazzjoni tagħha u li tippromwovi inizjattivi għall-użu utli tal-iskart iġġenerat mill-estrazzjoni.

1.10   Il-proposta biex jitjieb ir-riċiklaġġ u jitnaqqas l-iskart iġġenerat mill-industriji tal-minjieri tal-blat, tal-barrieri u tal-metallurġija tista’ tiġi deskritta fil-qosor kif ġej:

Emendar tal-istatus legali tal-prodott sekondarju bħala koprodott bl-istess proprjetajiet tal-prodott primarju.

Permess espliċitu għall-ipproċessar tal-prodotti sekondarji bi trattament speċifiku li jitwettaq fil-faċilità primarja jew permezz ta’ sistemi ddisinjati apposta biex jagħtu lill-koprodott il-karatteristiċi meħtieġa għall-użu.

Promozzjoni tal-kummerċjalizzazzjoni tal-koprodott billi jiġu ffaċilitati t-trasport u l-użu.

Inċentivi fiskali għall-konsumaturi li jużaw il-koprodotti.

1.11   L-istituzzjonijiet relatati mal-UE għandhom jipprovdu iktar informazzjoni dwar l-impatt tal-iskart iġġenerat minn impjanti tal-enerġija termali fuq l-ambjent u s-saħħa tal-bniedem u wkoll dwar l-użi utli tal-prodotti ta’ kombustjoni tal-faħam (CCPs – coal combustion products). Hemm bżonn riċerka u żvilupp biex jitjiebu l-applikazzjonijiet li fihom jistgħu jintużaw is-CCPs, u għat-teknoloġiji emerġenti u l-immaniġġjar u r-rimi ġenerali tal-irmied.

1.12   L-UE għandha tistabbilixxi u tiffinanzja proġetti għall-użu mill-ġdid u li huwa ta’ benefiċċju, ta’ prodotti sekondarji tal-kombustjoni tal-faħam, biex b’hekk tikkontribwixxi għall-iżvilupp sostenibbli permezz tar-riċiklaġġ ta’ dan l-iskart u tara li dan ma jintremiex fil-miżbliet, u b’hekk tonqos il-ħtieġa li tiġi estratta materja prima ġdida u jiġu kkonservati l-enerġija u r-riżorsi tal-ilma.

1.13   Għandu jsir stħarriġ fil-livell Ewropew biex tinġabar iktar informazzjoni dwar l-irmied li jtir, l-irmied tal-qiegħ, il-gagazza tal-bojler, il-ġibs FGD (ġibs tad-desulferizzazzjoni tal-gass mit-tromba ta’ ċumnija), il-materjali FGD tat-tindif fl-imxarrab u n-niexef (wet and dry scrubber materials) kif ukoll l-irmied tal-FBC (fluidised bed combustion). L-impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-faħam fl-UE għandhom jitħeġġu jippreżentaw data għal dan l-istħarriġ. Għandu jiġi stabbilit ukoll u aġġornat kontinwament inventarju tal-prodotti eżistenti u tal-applikazzjonijiet potenzjali tas-CCPs.

2.   Ħarsa ġenerali

2.1   L-Istrateġija Tematika dwar il-Prevenzjoni u r-Riċiklaġġ tal-Iskart adottata fl-2005 fil-kuntest tal-implimentazzjoni tas-Sitt Programm ta’ Azzjoni Ambjentali, li issa ġiet segwita b’Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ġdida (COM 2011(13)) li tivvaluta sa liema punt l-objettivi tal-Istrateġija ntlaħqu jew le, tipproponi azzjonijiet ġodda biex tiġi msaħħa l-implimentazzjoni tal-istrateġija.

2.2   Il-kwistjoni tal-iskart iġġenerat mill-industrija u mill-estrazzjoni hija ta’ tħassib kbir għaċ-ċittadini Ewropej u għas-soċjetà ċivili organizzata. Sa ċertu punt, il-futur tal-industrija fl-Ewropa se jiddependi mill-mod ta’ kif naffrontaw il-kwistjoni. Bħalissa, numru sinifikanti ta’ proġetti industrijali jinsabu f’riskju li jistaġnaw minħabba l-oppożizzjoni mill-komunitajiet lokali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jinsabu mħassba dwar l-impatt tal-attivitajiet tal-industrija u tal-estrazzjoni fuq is-saħħa pubblika u l-ambjent.

2.3   Sfortunatament, f’ħafna każijiet, it-tħassib tas-soċjetà ċivili jirriżulta minn nuqqas ta’ informazzjoni u trasparenza, u għalhekk jeħtieġ li tkun żgurata implimentazzjoni sħiħa u korretta tal-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali sabiex tiġi żgurata informazzjoni korretta u l-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili.

2.4   L-iskart iġġenerat mill-industrija u mill-estrazzjoni għadu jirrappreżenta sfida għal numru kbir ta’ Stati Membri fejn kien hemm, jew għad hemm, impjanti industrijali u faċilitajiet tal-estrazzjoni. Dawn id-depożiti tal-iskart jistgħu jkunu ta’ theddida jew inkella jippreżentaw opportunità għall-komunitajiet lokali. Dawn isiru theddida meta jiġu sempliċement abbandunati u meta ma jitteħdux miżuri biex jitnaqqas ir-riskju għall-ambjent, iżda f’ċerti każijiet jistgħu wkoll jippreżentaw opportunità, meta l-iskart mormi jkun jista’ jiġġenera attivitajiet li jinvolvu l-irkupru ta’ metall jew ta’ materja prima sekondarja utli oħra.

2.5   F’ċerti każijiet, il-konċentrazzjoni tal-metall fl-iskart iġġenerat mill-estrazzjoni tista’ tkun ekwivalenti għall-konċentrazzjoni tal-metall fil-minerali, jew saħansitra ogħla. L-istess japplika għall-iskart iġġenerat mill-industrija metallurġika: it-teknoloġiji tal-irkupru żviluppaw u llum il-ġurnata hemm l-opportunità li jerġa’ jiġi vvalutat il-potenzjal tal-iskart iġġenerat minn attivitajiet industrijali antiki u li dan il-qasam isir sikur għall-ambjent.

2.6   F’ħafna każijiet, l-awtoritajiet lokali jridu jiffaċċjaw il-problema tal-iskart mill-industrija u mill-minjieri minħabba l-fatt li r-residwi ta’ skart mill-estrazzjoni jew il-postijiet fejn jintrema l-iskart ikunu jinsabu fil-ġurisdizzjoni tagħhom. Għaldaqstant, jistgħu jinstabu soluzzjonijiet f’dan il-livell għat-trasformazzjoni ta’ “sfida” f’opportunità billi jitħeġġu sħubijiet minn inizjattiva privata, jew bejn il-pubbliku u l-privat kif ukoll dawk amministrattivi sabiex jiġu stabbiliti Parks Industrijali għall-użu totali tal-iskart, billi jiġu kkombinati approċċi orizzontali u vertikali fl-industrija tal-ipproċessar, fil-kostruzzjoni u fl-infrastruttura.

2.7   F’din l-opinjoni, se niffukaw fuq tliet kategoriji ta’ skart li jistgħu jinsabu fi kwantitajiet konsiderevoli fl-Ewropa (biljuni ta’ metri kubiċi), liema kategoriji huma ta’ interess speċjali għal-leġislaturi tal-Unjoni Ewropea u tal-Istati Membri:

L-iskart iġġenerat fil-minjieri (jew l-iskart mill-estrazzjoni kif definit fid-Direttiva 2006/21/KE) bħala riżultat tal-attivitajiet ta’ esplorazzjoni, estrazzjoni u proċessar tal-faħam jew tal-minerali mhux enerġetiċi – mijiet ta’ miljuni ta’ tunnellati minn żoni ta’ estrazzjoni eżistenti jew antiki inħażnu jew għadhom qed jinħażnu mingħajr trattament xi ftit jew wisq ’il bogħod mill-komunitajiet lokali (1). Il-faċilitajiet tal-iskart mill-estrazzjoni fil-minjieri abbandunati u magħluqin jistgħu jsiru periklu serju għall-ambjent u l-komunitajiet lokali.

L-iskart iġġenerat mill-industrija tal-metallurġija, prinċipalment magħmul minn gagazza, tajn u trab. L-iskart iġġenerat minn metallurġija mhux ferruża, pereżempju, jista’ jkun fih kontenut għoli ta’ metall tqil li jista’ jkollu impatt potenzjalment negattiv fuq l-ambjent jekk ma jiġix trattat kif suppost.

L-iskart iġġenerat mill-impjanti tal-enerġija termali. Il-gagazza u l-irmied mill-impjanti tal-enerġija jirrappreżentaw proporzjon kbir ta’ skart, speċjalment f’pajjiżi fejn l-industrija tal-enerġija termali tuża kwantitajiet kbar ta’ faħam ta’ kwalità baxxa.

2.8   F’dawn il-każijiet kollha, is-siti għall-ħżin tal-iskart jistgħu, jekk ma jiġux immaniġġjati kif suppost, ikerrhu bil-kbir l-ambjent tal-komunitajiet lokali u jwasslu biex meded kbar ta’ art ma jkunux jistgħu jibqgħu jintużaw meta jistgħu jkunu ta’ benefiċċju ekonomiku, soċjali u ambjentali għal dawn il-komunitajiet.

3.   Qafas politiku u legali għall-promozzjoni tal-ipproċessar tal-iskart iġġenerat mill-industrija u mill-estrazzjoni

3.1   L-Istrateġija Ewropa 2020, il-politika industrijali tal-UE (2), l-istrateġija tal-UE għall-użu tar-riżorsi b’effiċjenza (3), l-istrateġija tal-UE dwar il-materja prima (4), l-Istrateġija Tematika dwar il-Prevenzjoni u r-Riċiklaġġ tal-Iskart (5) u l-istrateġija tal-UE dwar l-innovazzjoni (6) jippromovu:

it-tkabbir sostenibbli tal-Ewropa permezz ta’ ekonomija li hija effiċjenti fl-użu tar-riżorsi, iktar ekoloġika u iktar kompetittiva;

it-teknoloġiji u l-metodi ta’ produzzjoni li jnaqqsu l-użu tar-riżorsi naturali, u jżidu l-investimenti fl-assi naturali eżistenti tal-UE;

l-applikazzjoni bis-sħiħ tal-ġerarkija tal-iskart fejn l-ewwel il-prevenzjoni, imbagħad it-tħejjija għall-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ, imbagħad l-irkupru tal-enerġija u fl-aħħar nett ir-rimi tal-iskart;

ir-reviżjoni tar-regolamenti biex tiġi appoġġjata t-tranżizzjoni tas-setturi tas-servizzi u l-manifattura għal użu iktar effiċjenti tar-riżorsi, inklużi r-riċiklaġġ iktar effettiv u l-promozzjoni tal-kummerċjalizzazzjoni u l-adozzjoni ta’ teknoloġiji ewlenin ta’ appoġġ (key enabling technologies);

l-investiment fl-industriji tal-estrazzjoni billi jiġu stabbiliti politiki għall-ippjanar tal-użu tal-art għall-minerali li jinkludu bażi ta’ data ġeoloġiku diġitali u metodoloġija trasparenti għall-identifikazzjoni tar-riżorsi minerali, filwaqt li jiġu promossi wkoll ir-riċiklaġġ u t-tnaqqis tal-iskart;

Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni biex jiġu aċċelerati r-riċerka, l-iżvilupp u l-iskjerament tal-innovazzjonijiet fis-suq.

3.2   L-Ewwel Direttiva Ewropea dwar l-immaniġġjar tal-iskart ilha li daħlet fis-seħħ mis-sebgħinijiet. Fl-1991, il-Katalgu Ewropew tal-Iskart (EWC) ġie stabbilit fid-Direttiva 91/156/KE li ġiet segwita bid-Direttiva 91/689/KE fuq skart perikoluż. Fl-2008, inħarġet id-Direttiva 2008/98/KE li hija partikolarment rilevanti għall-opinjoni tagħna għaliex fl-Artikolu 4.1 introduċiet definizzjoni iktar preċiża tal-ġerarkija tal-immaniġġjar tal-iskart: “(a) prevenzjoni; (b) preparazzjoni għal użu mill-ġdid; (c) riċiklaġġ; (d) irkupru ieħor, eż. irkupru ta’ enerġija; u (e) rimi (7).

3.3   Id-Direttiva 2006/12/KE u d-Deċiżjoni Nru 1600/2002/KE jistabbilixxu li:

Għall-iskart li għadu jiġi ġġenerat, il-livell tal-periklu tiegħu għandu jitnaqqas sal-inqas livell possibbli ta’ riskju;

Għandha tingħata preferenza lill-prevenzjoni tal-iskart u lir-riċiklaġġ;

Il-kwantità tal-iskart għar-rimi għandha tiġi mminimizzata u mormija b’mod sikur;

L-iskart intiż għar-rimi għandu jiġi trattat viċin kemm jista’ jkun tal-post li fih jiġi ġġenerat sakemm dan ma jwassalx għal tnaqqis fl-effiċjenza tal-operazzjonijiet tat-trattament tal-iskart.

3.4   Id-Direttiva 2006/21/KE dwar l-immaniġġar ta’ skart mill-industriji ta’ estrazzjoni (adottata fl-2006, ilha fis-seħħ minn Mejju 2008 u l-valutazzjoni tal-implimentazzjoni tagħha hija skedata għal Novembru 2012):

Għandha l-għan li tipprevjeni l-effetti negattivi possibbli tal-iskart iġġenerat mill-estrazzjoni minn minjieri eżistenti jew ġodda fuq is-saħħa tal-pubbliku u l-ambjent.

Tobbliga lill-operatur biex iħejji pjan ta’ mmaniġġjar tal-iskart li għandu jkun konformi mal-ġerarkija tal-iskart – l-ewwel l-għarfien, imbagħad il-prevenzjoni, imbagħad l-użu mill-ġdid, imbagħad ir-riċiklaġġ u fl-aħħar ir-rimi.

Tobbliga lill-Istati Membri jistabbilixxu inventarju ta’ faċilitajiet magħluqa jew abbandunati ta’ ġestjoni tal-iskart tal-minjieri li qed jagħmlu ħsara jew li jistgħu jagħmlu ħsara lill-ambjent u s-saħħa pubblika sal-2012 (8).

4.   It-trattament tal-iskart iġġenerat mill-estrazzjoni

4.1   Il-proposti leġislattivi, sal-lum, stiednu lill-Istati Membri biex, sa Mejju 2012, jistabbilixxu inventarju ta’ siti magħluqin u abbandunati għall-ħżin tal-iskart mill-estrazzjoni li għandhom impatt potenzjali fuq is-saħħa tal-bniedem jew fuq l-ambjent u biex dan l-inventarju jiġi ppubblikat.

4.2   Fl-2004, l-istudju Pecomines tal-UE (9) u r-rapport tal-istudju tal-każ tiegħu dwar l-użu tat-telerilevament (10) (remote sensing) stabbilixxew valutazzjoni preliminari ta’ numru ta’ siti wara l-adeżjoni tal-ewwel pajjiżi mill-Ewropa tal-Lvant. Madankollu, l-istudju ma wettaq l-ebda analiżi dwar l-istabilità fiżika jew kimika tas-siti.

4.3   Sal-lum ma teżisti l-ebda bażi tad-data li tkopri l-Ewropa kollha dwar fejn jinsab l-iskart iġġenerat mill-estrazzjoni u depożiti industrijali oħra u l-karatteristiċi fiżiċi u kimiċi tiegħu. L-Istati Membri, bħal pereżempju Spanja, diġà ħejjew pjani nazzjonali għall-immaniġġjar tal-iskart iġġenerat mill-industriji tal-estrazzjoni abbażi ta’ data statistika rilevanti dwar in-numru u l-volum ta’ miżbliet, digi u għadajjar abbandunati u eżistenti li huma rreġistrati (11).

4.4   Uħud mill-Istati Membri żviluppaw u applikaw metodi biex jivvalutaw is-sikurezza ta’ digi tar-residwi u miżbliet antiki u stabbilixxew l-azzjonijiet prijoritarji meħtieġa għall-prevenzjoni ta’ livell għoli ta’ tniġġis (pereżempju l-Ministeru għall-Ambjent Slovakk). Madankollu, ma twettqet l-ebda valutazzjoni komprensiva fir-rigward tal-valutazzjoni tal-vijabilità ekonomika attwali tal-ipproċessar mill-ġdid tal-iskart iġġenerat mill-estrazzjoni. Id-deċiżjoni dwar jekk l-ipproċessar mill-ġdid huwiex fattibbli jew le tiddependi ħafna fuq il-prezz tas-suq tal-minerali fil-mira. Tali valutazzjonijiet għandhom jitwettqu mill-Istati Membri biex jiġu identifikati sitwazzjonijiet possibbli li minnhom jibbenifika kulħadd.

4.5   L-aċċess għal dawn id-depożiti tal-iskart u r-residwi hija kwistjoni tal-politiki nazzjonali dwar l-ippjanar tal-minerali u tal-politiki dwar l-ippjanar tal-art, liema politiki jaqgħu kollha taħt il-prinċipju tas-sussidjarjetà u għandhom jiġu trattati b’mod individwali minn kull Stat Membru, filwaqt li tiġi rispettata l-leġislazzjoni tal-UE dwar il-valutazzjoni tal-impatt, l-iskart iġġenerat mill-estrazzjoni fil-minjieri u l-Qafas tal-Ilma.

4.6   L-istrateġija tal-UE dwar il-materja prima tipproponi analiżi fuq perjodu twil ta’ żmien tad-domanda għall-minerali li tista’ tipprovdi bażi għall-prijoritizzazzjoni ekonomika tal-ipproċessar mill-ġdid ta’ residwi u faċilitajiet antiki.

4.7   L-iżvilupp mill-ġdid tal-faċilitajiet u residwi, kemm b’inċentiva ekonomika kif ukoll mingħajrha, jista’ jwassal għal: impjiegi, ambjent imtejjeb, kundizzjonijiet soċjali u ta’ għajxien aħjar għall-komunitajiet ikkonċernati; b’mod partikolari t-titjib tal-pajsaġġi u l-eliminazzjoni tar-riskju ta’ tniġġis.

4.8   It-trattament tal-faċilitajiet ta’ ġestjoni tal-iskart tal-minjieri magħluqa jew abbandunati għandu jiġi rregolat minn għadd ta’ kunsiderazzjonijiet:

It-trattament tal-faċilitajiet ta’ ġestjoni tal-iskart tal-minjieri magħluqa jew abbandunati li jirrappreżenta riskju għas-sikurezza u għas-saħħa jew li jista’ jniġġes l-ambjent jew jirrappreżenta valur ekonomiku fil-klima ekonomika attwali għandu jingħata prijorità fir-rigward ta’ permessi mħaffa iżda mogħtija b’kawtela; għandha tinstab soluzzjoni għall-kwistjonijiet ta’ responsabilità li jirriżultaw mill-operaturi preċedenti sabiex jiġi mħeġġeġ l-investiment (12).

Jista’ jagħti l-każ li jkun hemm bżonn finanzjament pubbliku għat-trattament tal- faċilitajiet ta’ ġestjoni tal-iskart tal-minjieri magħluqa jew abbandunati li jirrappreżenta riskju għas-sikurezza u għas-saħħa, li jista’ jniġġes l-ambjent u li m’għandu l-ebda valur ekonomiku (13).

L-ipproċessar mill-ġdid tal-faċilitajiet ta’ ġestjoni tal-iskart tal-minjieri magħluqa jew abbandunati li ma jippreżentax riskju għas-sikurezza u għas-saħħa u li ma jniġġisx l-ambjent, iżda għandu valur ekonomiku, għandu jitpoġġa għad-dispożizzjoni u għandha tinstab soluzzjoni għall-kwistjonijiet ta’ responsabilità li jirriżultaw mill-operaturi preċedenti sabiex jiġi mħeġġeġ l-investiment.

4.9   Parti mit-teknoloġija għat-tħaddim u l-funzjonament mill-ġdid ta’ mħażen ta’ skart antiki u użati b’mod eċċessiv hija disponibbli, iżda teħtieġ riċerka ġdida. Is-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni dwar il-Materja Prima tista’ tipprovdi mezz li bih tiġi stimulata r-riċerka f’dan il-qasam u possibbilment tipprovdi finanzjament għal proġett pilota. Dan l-għarfien jista’ jsir standard internazzjonali ta’ eċċellenza, u jista’ jintuża fl-Ewropa u madwar id-dinja kollha (bħal, pereżempju, it-teknoloġiji applikati fil-Lvant tal-Ġermanja wara r-riunifikazzjoni). Ir-riċerka dwar teknoloġiji u tekniki ġodda tista’ tkun, potenzjalment, qasam li fih teċċella l-industrija Ewropea.

4.10   Id-dokument dwar l-aħjar teknoloġiji disponibbli (BAT – best available techniques) fir-rigward tal-immaniġġjar tal-iskart iġġenerat mill-industrija tal-estrazzjoni jagħmel referenza żgħira biss għall-użu tal-BAT għas-separazzjoni tal-iskart biex fil-futur ikun jista’ jitwettaq aħjar l-ipproċessar mill-ġdid ta’ residwi u skart ieħor.

4.11   Il-Fondi Strutturali Ewropej għandhom rwol kritiku u diġà jipprovdu investimenti sostanzjali fir-riċerka u l-innovazzjoni. Ġew allokati madwar EUR 86 biljun għall-perjodu ta’ finanzjament attwali (2007-13). Ħafna minn dawn il-fondi għadha ma ntefqitx u għandha tintuża b’mod iktar effettiv għall-innovazzjoni u biex jintlaħqu l-objettivi tal-Istrateġija Ewropa 2020.

4.12   Fil-passat, il-Fondi Strutturali tal-UE diġà ntużaw okkażjonalment fejn l-iżvilupp ta’ infrastruttura reġjonali ġdida seta’ jiġi kkumbinat mat-tindif u l-iżvilupp mill-ġdid tar-reġjuni industrijali u ta’ estrazzjoni antiki. L-iktar inizjattivi ta’ suċċess jikkumbinaw l-ipproċessar mill-ġdid ta’ residwi u miżbliet antiki ma’ minjiera ġdida, fatt li – f’ħafna każijiet – itejjeb il-vijabilità ekonomika minħabba l-ekonomiji ta’ skala.

4.13   Sal-lum il-ġurnata, intefaq biss ammont żgħir mill-fondi tal-UE fuq l-ipproċessar u l-utilizzazzjoni, għal skopijiet ekonomiċi u ambjentali, tal-iskart iġġenerat mill-estrazzjoni fl-UE. Madankollu, uħud mill-inizjattivi u proġetti Ewropej, bħal pereżempju l-Pjattaforma Teknoloġika Ewropea dwar ir-Riżorsi Minerali Sostenibbli, il-Proġetti ProMine u EuroGeoSource tal-UE, għandhom l-appoġġ finanzjarju tal-Kummissjoni Ewropea u huwa mistenni li dawn il-proġetti jipprovdu kontribuzzjonijiet għal teknoloġiji innovattivi, intelliġenza minerali u bażi tad-data tal-iskart iġġenerat mill-estrazzjoni.

5.   Skart iġġenerat mill-industrija tal-metallurġija. Il-kunċett tal-iskart industrijali. Sfidi għall-ambjent. Opportunitajiet ekonomiċi u soċjali.

5.1   Il-kunċett tal-iskart industrijali ma evolviex b’mod sostanzjali matul iż-żminijiet, fis-sens li l-filosofija li tgħid li “dak li mhux prodott huwa skart” baqgħet ma nbidlitx. Madankollu, abbażi tal-politiki ambjentali (“Ħela Xejn”) reċenti u tal-kwistjonijiet ekonomiċi relatati man-nuqqas ta’ materja prima, jista’ jagħti l-każ li l-kunċett ta’ “prodott” ta’ attività industrijali jkun jeħtieġ jiġi rivedut b’mod sostanzjali.

5.2   Illum il-ġurnata, l-attivitajiet industrijali kumplessi iktar qed jaħdmu biex jiksbu ħafna “koprodotti” milli biex jiġġeneraw prodott uniku (14). Pereżempju, il-gagazza fil-produzzjoni tas-siment attwalment tintuża bħala komponent importanti f’ħafna taħlitiet għas-siment (15).

5.3   Il-leġislazzjoni Ewropea attwalment fis-seħħ tirrikjedi li proċess, minbarra l-prodott, irid ikollu biss prodotti sekondarji u mhux koprodotti. Dan ifisser li prodott sekondarju, jekk ma jiġix proċessat fiċ-ċiklu ewlieni, jiġi kkunsidrat bħala prodott imwarrab li jista’ jerġa’ jintuża u huwa soġġett għar-regolamenti kollha dwar l-iskart.

5.4   Fir-realtà, din mhijiex problema ta’ definizzjoni tat-terminu (prodott sekondarju u koprodott jistgħu jiġu kkunsidrati ekwivalenti). Il-problema hija relatata mal-limitazzjonijiet li l-liġi llum tirrikjedi għall-prodotti sekondarji. Skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2008/98/KE, prodott sekondarju għandu jissodisfa erba’ rekwiżiti: “(a) l-użu ulterjuri tas-sustanza jew l-oġġett ikun ċert; (b) is-sustanza jew l-oġġett jistgħu jiġu użati direttament mingħajr kwalunkwe proċessar ulterjuri ħlief prattika industrijali normali; (c) is-sustanza jew l-oġġett huma prodotti bħala parti integrali ta’ proċess ta’ produzzjoni; u (d) l-użu ulterjuri jkun skont il-liġi, i.e. is-sustanza jew l-oġġett jissodisfaw ir-rekwiżiti rilevanti kollha tal-prodott, dawk ambjentali u ta’ protezzjoni tas-saħħa għall-użu speċifiku, u mhuwiex ser jirriżulta f’impatti ġenerali li jikkawżaw ħsara lill-ambjent jew is-saħħa tal-bniedem.”

5.5   L-iskart iġġenerat mill-industrija tal-metallurġija li jintrema f’miżbla jista’ jġorr miegħu varjetà ta’ sustanzi perikolużi bħal pereżempju metalli tqal, inkluż f’forma ta’ komposti, li ma kienu tal-ebda użu biex jinkiseb il-“prodott”. Barra minn hekk, dawn is-sustanzi (16), jekk jintremew f’miżbla, ta’ spiss jirrikjedu trattament preliminari abbażi tad-Direttiva 2006/12/KE.

5.6   L-isfida li prodott sekondarju jitqies bħala koprodott tippermetti li t-trattament u/jew l-ipproċessar jitwettqu fl-impjant ewlieni stess (bħalma jiġri attwalment) jew f’sistemi apposta ddisinjati biex jittrasformaw il-koprodott fi prodott ġdid biex dan jitpoġġa fis-suq mingħajr restrizzjonijiet għajr li jiġi ddikjarat bħala koprodott. Attwalment, dan huwa possibbli biss għal kumpaniji u faċilitajiet awtorizzati li jipproċessaw l-iskart abbażi tad-Direttiva 2006/12/KE.

5.7   Il-benefiċċju primarju għall-ambjent huwa li titnaqqas il-ħsara kkawżata fil-ħamrija u fil-pajsaġġ. Pereżempju, jista’ jiġi stmat li kull miljun tunnellata ta’ gagazza tal-azzar (gagazza mill-azzar bil-karbonju tista’ tiġi inertizzata) tirrikjedi volum ta’ madwar 900 000 m3 f’miżbla u tiffranka l-istess volum ta’ tħaffir inert għall-aggregati (17). Benefiċċju ieħor, wara l-inertizazzjoni għall-użu mill-ġdid, jirrigwarda t-tnaqqis tal-emissjonijiet (il-lissija tat-trab u l-metall) fl-ambjent.

5.8   Minn perspettiva soċjali u ekonomika, l-attivitajiet relatati mat-trattament u r-riċiklaġġ tal-iskart iġġenerat mill-industrija tal-metallurġija huma attivitajiet innovattivi li jirrikjedu, minbarra xogħol dirett, attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp biex jiġi minimizzat l-impatt fuq l-ambjent u jitnaqqsu l-ispejjeż. F’dan il-qasam twettaq studju interessanti fir-Renju Unit fl-2010, fejn ġew identifikati l-kapaċitajiet li min iħaddem għandu jkollu għall-ġbir, l-immaniġġjar u t-trattament tal-iskart muniċipali u industrijali (18).

6.   Skart mill-impjanti tal-enerġija termali. Użu utli ta’ Prodotti ta’ Kombustjoni tal-Faħam

6.1   Il-faħam huwa riżorsa importanti li n-natura tipprovdilna f’ammonti kbar. Fl-2008, il-produzzjoni totali globali tal-antraċit (hard coal) laħqet il-579 Mt u l-produzzjoni totali globali tal-faħam kannella laħqet id-965 Mt (19). Il-faħam jipprovdi 27 % tal-bżonnijiet tal-enerġija primarja globali u jiġġenera 41 % tal-elettriku fid-dinja. L-importanza tal-faħam għall-produzzjoni tal-elettriku madwar id-dinja hija intiża li tkompli, fejn il-faħam se jkun qed jipproduċi 44 % tal-elettriku globali fl-2030. Bil-livelli ta’ produzzjoni attwali, huwa stmat li r-riżervi tal-faħam stabbiliti se jdumu jservu 119-il sena (20).

6.2   Wara li l-faħam jinħaraq biex jiġu prodotti l-elettriku u s-sħana, jibqa’ kwantitajiet kbar ta’ skart li jikkawża tħassib kbir u jippreżenta sfida għall-komunitajiet fl-UE u globalment fejn dawn it-tipi ta’ skart jiġu prodotti u mormija. Il-kumpaniji u l-istituzzjonijiet ta’ riċerka minn pajjiżi bħalma huma l-Istati Uniti, il-Ġermanja u r-Renju Unit ilhom mill-1945 jidentifikaw użi utli għal dan l-iskart, li ġie kklassifikat bħala Prodott ta’ Kombustjoni tal-Faħam (CCPs). Is-CCPs ewlenin huma: l-irmied li jtir, l-irmied tal-qiegħ, il-gagazza tal-bojler, l-irmied FBC (fluidised bed combustion), il-prodott SDA (assorbent parzjalment xott – Semi Dry Absorption Product), il-ġibs FGD.

6.3   L-“American Coal Ash Association” (ACAA) twaqqfet fl-1968 fl-Istati Uniti bħala organizzazzjoni kummerċjali bl-għan li jerġa’ jintuża l-iskart iġġenerat minn impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-faħam. Ix-xogħol ta’ din l-assoċjazzjoni kien li ttejjeb l-immaniġġjar u l-użu tal-prodotti ta’ kombustjoni tal-faħam b’metodi responsabbli mil-lat ambjentali, li jkunu teknikament sikuri, kummerċjalment kompetittivi u b’metodi li jappoġġjaw lill-komunità globali (21).

6.4   L-ACAA kkalkulat li fl-Istati Uniti l-produzzjoni tas-CCPs żdiedet minn madwar 25 Mt fl-1966 għal madwar 135 Mt fl-2008, u l-użu utli tas-CCPs fl-istess perjodu tela’ minn 5 Mt għal madwar 55 Mt.

6.5   Fl-2007, l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Prodotti ta’ Kombustjoni tal-Faħam (ECOBA) (22) stmat li l-produzzjoni totali ta’ Prodotti ta’ Kombustjoni tal-Faħam fl-UE tammonta għal iktar minn 100 miljun tunnellata annwalent fl-UE-27 u għal 61 miljun tunnellata fl-UE-15, li minnhom 68,3 % kienu rmied li jtir, 17,7 % ġibs FGD, 9,4 % irmied tal-qiegħ, 2,4 % gagazza tal-bojler, 1,5 % irmied FBC u 0,7 % prodotti SDA.

6.6   Madwar id-dinja kollha, iżda wkoll fl-Ewropa, l-utenti potenzjali ta’ prodotti bbażati fuq CCPs mhumiex informati kif suppost dwar il-proprjetajiet u l-vantaġġi tal-użi ta’ dawn il-materjali u prodotti ġodda. Sal-lum, l-industrija tal-Istati Uniti kienet l-ikbar produttur u konsumatur ta’ CCPs, segwita minn ftit pajjiżi Ewropej bħal pereżempju l-Ġermanja u r-Renju Unit. Din is-sitwazzjoni qed tinbidel u nazzjonijiet bħalma huma ċ-Ċina u l-Indja se jkunu fuq quddiem nett tal-produzzjoni u l-konsum tas-CCPs (23).

6.7   Benefiċċji ambjentali li jirriżultaw mill-użu utli tal-iskart iġġenerat mill-impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-faħam:

Kwalità mtejba tal-ambjent madwar l-impjanti li jaħdmu bil-faħam

L-iffrankar tar-riżorsi naturali

Tnaqqis tad-domanda għall-enerġija u tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra

L-iffrankar tal-ispazju għar-rimi tal-iskart.

6.8   Applikazzjonijiet eżistenti għall-Prodotti ta’ Kombustjoni tal-Faħam:

Produzzjoni ta’ siment u konkos. L-irmied li jtir huwa komponent li jgħaqqad fil-konkos (24)

Solidifikazzjoni u stabbilizzazzjoni ta’ skart perikoluż

Użu ta’ rmied tal-qiegħ f’taħlitiet ta’ asfalt għall-bini tat-toroq

Użu ta’ ġibs FGD fl-agrikoltura

Estrazzjoni ta’ ċenosferi jew metalli. Iċ-ċenosferi jistgħu jintużaw għal konkos ħafif, materjali strutturali, is-sinteżi ta’ materjali komposti ħfief ħafna. Applikazzjonijiet fl-industrija awtomobilistika, l-avjazzjoni, it-tajers, iż-żebgħa u l-kisi, il-pavimentar, il-proċessi li bihom wieħed jgħaddi l-kejbils u l-pajpijiet, it-tagħmir għall-bini u dak domestiku

Protezzjoni tal-ħamrija u reklamazzjoni ta’ minjieri abbandunati

L-irmied tal-qiegħ jintuża fil-produzzjoni ta’ briks u ta’ briks bil-wiċċ tat-tafal (Clay Face Bricks). Briks magħmul mill-irmied li jtir ma jirrikjedix tisħin b’forn (kilning) u jista’ jinkludi persentaġġ għoli ta’ materjali riċiklati

Irkupru ta’ ġermanju mill-irmied li jtir tal-faħam

Żvilupp ta’ żebgħa ġdida u applikazzjonijiet ambjentali oħrajn. Iż-żebgħa prodotta bl-użu ta’ CCPs reżistenti għall-ilma, l-aċidu u s-solventi organiċi

Prodotti li jissostitwixxu l-injam

Użu ta’ rmied li jtir fit-trattament tal-ilma mormi, għal metalli tqal bħal pereżempju Cd jew Ni

Riċerka biex l-irmied li jtir li jkun tossiku jinbidel f’foam metalliku għall-karozzi.

6.9   Volumi kbar ta’ irmied li jtir fl-Ewropa jispiċċaw fil-miżbliet jew jintużaw f’applikazzjonijiet ta’ valur baxx b’xi eċċezzjonijiet (pereżempju fil-Pajjiżi l-Baxxi u l-Ġermanja). Dan għaliex il-kwalità tal-irmied fl-UE mhux dejjem tkun adattata għal applikazzjonijiet ta’ valur għoli, iżda wkoll għaliex jeżisti nuqqas ta’ informazzjoni u promozzjoni tal-użu utli tas-CCPs f’diversi applikazzjonijiet. Fil-futur, il-kwalità tal-irmied li jtir hija mistennija titjieb bis-saħħa tar-rekwiżiti ambjentali, li jridu jkunu konformi magħhom l-impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-faħam, u tal-isforzi tal-industrija li taħraq il-faħam b’mod effiċjenti u li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent.

6.10   Jeħtieġ li jsiru iktar studji u riċerki biex nifhmu l-fatturi li jinfluwenzaw l-użu tas-CCPs. L-użu intelliġenti ta’ dawn il-prodotti għandu jkun għan fih innifsu, u għal dan il-għan hemm il-ħtieġa ta’ ekonomija innovattiva, sistemi ta’ mmaniġġjar u soluzzjonijiet loġistiċi kif ukoll sistema ta’ klassifikazzjoni tal-irmied li jtir ibbażata fuq il-prestazzjoni, u programmi għar-riċerka u l-iżvilupp biex jitjieb il-proċess tat-trasformazzjoni ta’ CCPs f’materjali innovattivi ġodda u l-għarfien eżistenti dwar il-kompożizzjoni, il-morfoloġija u l-istruttura taċ-ċenosferi tal-irmied li jtir.

6.11   Id-definizzjoni legali tas-CCPs bħala skart tikkawża ostakoli li jiskoraġġixxu l-użu utli tal-iskart iġġenerat minn impjant tal-enerġija li jaħdem bil-faħam. Il-klassifikazzjoni eżistenti hija lista armonizzata ta’ skart li tista’ tiġi riveduta abbażi ta’ għarfien ġdid u riżultati minn riċerki. Is-CCPs li mhumiex soġġetti għal-leġislazzjoni tal-iskart imbagħad jistgħu jiġu soġġetti għar-regolament REACH.

Brussell, 26 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Pereżempju, skont il-Ministeru tal-Ekonomija, il-Kummerċ u l-Ambjent tan-Negozju, fir-Rumanija hemm 77 każ ta’ residwi ta’ skart mill-estrazzjoni fil-minjieri b’volum ta’ 340 miljun metru kubiku, li jkopru 1 700 ha, kif ukoll 675 post fejn jintrema l-iskart, b’volum ta’ 3,1 biljun metru kubiku, li jkopru 9 300 ha.

(2)  COM(2010) 614.

(3)  COM(2011) 21.

(4)  COM(2011) 25.

(5)  L-aħħar rapport COM(2011) 13.

(6)  COM(2010) 546 finali.

(7)  Madankollu, m’hemmx dispożizzjoni dwar il-ħtieġa “li jitnaqqas il-livell ta’ ħsara fl-iskart” ladarba jiġi aċċettat jew ikun diġà fil-miżbliet.

(8)  Reċentement ġie ppubblikat dokument ta’ gwida dwar l-istabbiliment tal-inventarji biex b’hekk l-Istati Membri jirċievu l-għajnuna biex iwettqu din il-ħidma.

(9)  G. Jordan u M. D’Alessandro: Mining, Mining Waste and Related Environmental Issues: Problems and Solutions in Central and Eastern European Candidate Countries (Attivitajiet ta’ estrazzjoni, skart ta’ estrazzjoni u kwistjonijiet ambjentali relatati: problemi u soluzzjonijiet fil-pajjiżi kandidati fl-Ewropa ċentrali u tal-Lvant), PECOMINES, JRC 2004 (EUR 20 868 EN).

(10)  A.M. Vijdea, S. Sommer, W. Mehl: Use of Remote Sensing for Mapping and Evaluation of Mining Waste Anomalies at National to Multi-Country Scale (L-użu tat-telerilevament (remote sensing) għall-immappjar u l-valutazzjoni ta’ anomaliji dwar l-iskart iġġenerat mill-estrazzjoni fil-livell nazzjonali u multinazzjonali), PECOMINES, JRC 2004 (EUR 21 885 EN).

(11)  Il-“Plan Nacional de Residuos de Industrias Extractivas 2007-2015” juri li fi Spanja hemm 988 għadira jew diga ta’ estrazzjoni rreġistrati b’volum totali ta’ 325 878 800 metru kubiku, u l-volum totali tal-iskart iġġenerat fil-minjieri bejn l-1983 u l-1989 kien ta’ madwar 1 375 673 315 metru kubiku, li 47.2 % minnhom huma residwi abbandunati.

(12)  Mudell interessanti li jirrigwarda l-mod ta’ kif għandha tinstab soluzzjoni għall-kwistjonijiet ta’ responsabilità huwa provdut mill-inizjattiva “Good Samaritan” tal-Aġenzija għall-Protezzjoni Ambjentali fl-Istati Uniti.

(13)  Dan għandu japplika biss f’każ ta’ siti abbandunati li għalihom ma jkun jista’ jiġi identifikat l-ebda operatur responsabbli.

(14)  Fil-fatt, dan il-kunċett mhuwiex ġdid. Jittrasferixxi lejn is-settur industrijali kunċett li huwa komuni fis-settur agrikolu, fejn l-iskart organiku jerġa’ jintefa’ fil-ħamrija bħala fertilizzant jew jintuża bħala karburant.

(15)  L-istandard Ewropew dwar is-siment EN 197-1, fil-fatt, jiġbor fih disa’ tipi ta’ siment fil-lista tal-komponenti. “Gagazza” (Blast furnace slag) tintuża fi kwantitajiet li jvarjaw bejn 6 % u 95 % fil-piż.

(16)  Pereżempju, it-trabijiet minn fran bl-ark elettriku (l-istima tal-UE27 mill-produzzjoni tal-azzar bil-karbonju ’l fuq minn 1,2 Mt) fihom ħadid (10-40 %) iżda wkoll żingu (21-40 %), ċomb (sa 10 %), u kadmju + ram (sa 0,7 %). Gagazza (l-istima tal-UE27 mill-produzzjoni tal-azzar bil-karbonju – fran bażiċi bl-ossiġnu u fran bl-ark elettriku – 27 Mt) tista’ tkun magħmula minn qtar tal-azzar (sa 10 %) kif ukoll ossidi tal-ħadid (10-30 %), tal-manganiż (3-9 %) u tal-kromu (1-5 %).

(17)  Huwa stmat li s-27 Mt ta’ skart prodott fl-UE 27 jikkorrispondi, fil-volum, għal munzell għoli 20 m li jokkupa erja żewġ darbiet id-daqs tal-belt ta’ Milan annwalment.

(18)  http://www.viridor.co.uk/news/recycling-waste-industry-labour-market-investigation-published/

(19)  Rapport tal-Aġenzija Internazzjonali għall-Enerġija (IEA) 2008

(20)  Assoċjazzjoni Dinjija tal-Faħam

(21)  Skont il-websajt tal-ACAA, l-assoċjazzjoni tipprovdi wkoll riċerka, rapporti, stħarriġ, dokumenti industrijali u għarfien fir-rigward tar-riċiklaġġ tal-irmied tal-faħam, gagazza tal-bojler jew materjali ta’ desulferizzazzjoni tal-gass mit-tromba ta’ ċumnija. Il-Ġappun ukoll għandu organizzazzjoni rilevanti: iċ-Ċentru għall-Utilizzazzjoni tal-Irmied tal-Faħam.

(22)  L-ECOBA twaqqfet fl-1990 u llum il-ġurnata tirrappreżenta 86 % tal-produzzjoni tas-CCP fl-UE 27.

(23)  Pereżempju fl-Indja huwa mistenni li d-domanda għall-enerġija tal-pajjiż se tkun madwar 260 000 MW fl-2020, li madwar 70 % minnhom se jkunu ġġenerati mill-faħam. 273 miljun tunnellata ta’ CCPs se jiġu prodotti minn impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-faħam.

(24)  Skont l-ACAA, iktar minn nofs il-konkos prodott fl-Istati Uniti tal-Amerika huwa mħallat bi rmied li jtir.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/18


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-opportunitajiet u l-isfidi għal settur Ewropew tax-xogħol fl-injam u tal-għamara iktar kompetittiv” (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2012/C 24/04

Relatur: is-Sur ZBOŘIL

Korelatur: is-Sur PESCI

Nhar it-20 ta’ Jannar 2011, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, iddeċieda li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

L-opportunitajiet u l-isfidi għal settur Ewropew tax-xogħol fl-injam u tal-għamara iktar kompetittiv

(opinjoni fuq inizjattiva proprja).

Il-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-27 ta’ Settembru 2011. Ir-relatur kien is-Sur ZBOŘIL u l-korelatur kien is-Sur PESCI.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’120 vot favur, vot wieħed kontra u 2 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   Is-settur Ewropew tax-xogħol fl-injam u tal-għamara (inkluża l-industrija tal-polpa u tal-karta) juża prinċipalment materja prima rinnovabbli naturali, jiġifieri l-injam, u għandu rwol essenzjali fl-iżvilupp ta’ ekonomija ekoloġika. Il-KESE osserva li, b’xorti ħażina, bħalissa hemm xi inkonsistenzi ta’ importanza kbiraf’ċerti partijiet ta’ wħud mill-politiki u l-inizjattivi tal-UE li qed ikollhom impatt qawwi fuq il-kompetittività u l-profittabbiltà tal-industriji relatati mal-forestrija.

1.2   Is-settur qed jiffaċċja kompetizzjoni dejjem tikber għall-injam mis-settur tal-enerġija rinnovabbli, minħabba sussidji u miżuri oħra li jippromovu l-użu tal-bijomassa (l-injam huwa wieħed mill-karburanti prinċipali li jintużaw għall-produzzjoni tal-enerġija tal-bijomassa). Hemm ukoll diffikultajiet li jikkonċernaw l-investimenti, ir-riċerka, it-taħriġ, il-modi ta’ kif il-ħaddiema żgħażagħ jinġibdu lejn is-settur u r-restrizzjonijiet amministrattivi relatati mal-akkwist pubbliku. Barra minn hekk, is-settur tal-għamara qed jiffaċċja żieda drammatika fil-prezz tal-materja prima, bħall-ġilda, il-plastik, il-fibri naturali u d-derivati taż-żejt.

1.3   Il-KESE jitlob li l-UE u l-Istati Membri jimpenjaw ruħhom b’mod serju biex jaġġustaw u jiżviluppaw qafas leġislattiv li jkun jista’ jagħti spinta lill-kompetittività u jtejjeb l-aċċess għall-provvista ta’ materja prima għas-settur tax-xogħol fl-injam u tal-għamara u l-industrija tal-polpa u l-karta. Il-KESE jtenni l-ħtieġa għal studju dettaljat dwar il-problemi relatati mal-provvista ta’ materja prima magħmula mill-injam għal industriji bbażati fuq il-forestrija u għas-settur tal-enerġija rinnovabbli (il-bijomassa).

1.3.1   Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni tikkoopera mal-industrija tal-foresti/injam bil-għan li jitressqu miżuri adatti u speċifiċi li jindirizzaw dawn il-problemi. Bil-għan li tiġi ffaċilitata l-kooperazzjoni, il-Kumitat jissuġġerixxi li jitwaqqaf grupp ta’ esperti informali u newtrali fil-livell interistituzzjonali – li jkollu rabtiet ukoll mal-partijiet interessati rilevanti – dwar “l-injam bħala materja prima sostenibbli”. Naturalment, is-CCMI hija interessata tagħmel parti minn dan il-korp.

1.4   L-istudju Ewropew “EUwood” (1) juri li l-konsum tal-injam għall-ġenerazzjoni tal-enerġija huwa mistenni jiżdied minn 346 miljun metru kubu solidu fl-2010 (3,1 EJ) għal 573 miljun metru kubu (5 EJ) fl-2020 u jista’ jilħaq is-752 miljun metru kubu fl-2030 (6,6 EJ). Dawn ir-riżultati huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li s-sehem tal-injam fl-enerġija minn sorsi rinnovabbli ser jonqos – minn 50 % fl-2008 għal 40 % fl-2020. Huwa mistenni defiċit ta’ 200 miljun m3 ta’ injam sal-2025 u 300 miljun m3 sal-2030.

1.5   Il-KESE jitlob li l-injam jiġi inkluż, bħala materja prima prinċipali, fis-Sħubija għall-Innovazzjoni Ewropea dwar il-materja prima, b’konformità mar-rakkomandazzjonijiet tal-Komunikazzjoni tal-KE dwar il-materja prima. F’dan il-kuntest, jistgħu jiġu studjati b’mod partikolari l-opportunitajiet għall-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ.

1.6   Il-politiki tal-UE relatati mal-forestrija għandhom jappoġġjaw il-ġestjoni attiva tal-foresti; b’mod partikolari, il-KESE jissuġġerixxi li l-Kummissjoni Ewropea tippromovi l-kultivazzjoni ta’ “injam ta’ newba qasira għall-produzzjoni tal-enerġija”. Għandhom jiġu studjati wkoll miżuri biex jiġi żgurat li l-injam li huwa adatt għal użijiet industrijali ma jintużax għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli.

1.7   Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa għall-promozzjoni attiva tal-bini ekoloġiku li juża strutturi u proċessi li jirrispettaw l-ambjent u li jkunu effiċjenti fl-użu tar-riżorsi matul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom. Għal dan il-għan, ikun utli li l-KESE jappoġġja avveniment annwali – bħal workshop – li jixħet dawl fuq bini u disinn sostenibbli, u għandu jkun hemm rabtiet mas-servizzi rilevanti tal-Kummissjoni.

1.8   Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta tal-Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea, is-Sur Antonio Tajani, li jiġi introdott “test tal-kompetittività” qabel ma jiġi ffirmat ftehim ta’ sħubija kummerċjali bejn l-UE u pajjiżi terzi oħra. Barra minn hekk, jaqbel li hemm bżonn li jiġu vvalutati l-effetti tal-inizjattivi ta’ politika l-oħra kollha (bħall-politiki tal-enerġija, il-kummerċ, l-ambjent u dawk soċjali u relatati mal-protezzjoni tal-konsumatur) fuq il-kompetittività industrijali qabel ma jiġu implimentati.

1.9   Sabiex iżid il-produttività tiegħu u jkun minn ta’ quddiem meta mqabbel mal-kompetituri, is-settur jeħtieġ ħaddiema mħarrġa fl-aktar ħiliet u teknoloġiji reċenti. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon kemm l-approċċ proattiv tal-industrija lejn il-protezzjoni tal-ħaddiema milli jkunu esposti għal aġenti ta’ ħsara fuq il-post tax-xogħol kif ukoll l-impenn serju tas-settur fl-iżgurar tas-sigurtà tal-karriera u l-impjieg, fiż-żamma tas-saħħa u l-benesseri tal-ħaddiema, fl-iżvilupp tal-ħiliet u l-kompetenzi u fil-ksib ta’ bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata.

1.10   Huwa evidenti li s-suċċess miksub fl-aċċettazzjoni fil-livell tal-UE ta’ proġetti ta’ riċerka u innovazzjoni fis-settur tax-xogħol fl-injam u tal-għamara ma tantx kien kbir s’issa. Sabiex jiġi pprovdut appoġġ aqwa għar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) fl-industriji Ewropej tax-xogħol fl-injam u tal-għamara, il-programmi futuri se jkollhom jikkunsidraw b’mod speċjali d-diffikultajiet u l-bżonnijiet speċifiċi tal-SMEs.

1.11   Il-KESE jfakkar l-importanza ta’ kooperazzjoni b’saħħitha bejn l-industrija u l-istituzzjonijiet tal-UE/tal-gvern fil-ġlieda kontra l-falsifikazzjoni. Għalhekk, il-KESE jappoġġja l-ħolqien ta’ privattiva Ewropea fil-qasam tal-istandards u jitlob li tinħoloq “skeda tal-prodott” (“product sheet)” għall-prodotti tal-għamara. L-iżvilupp ta’ teknoloġiji biex tiġi ffaċilitata l-awtentikazzjoni għandu wkoll jgħin b’mod sostanzjali. Il-KESE jirrakkomanda li l-UE tħabrek biex issaħħaħ il-kapaċità tad-dwana nazzjonali, u li jiġi organizzat “Jum Ewropew/Nazzjonali Kontra l-Falsifikazzjoni”.

2.   L-industriji tax-xogħol fl-injam u tal-għamara fl-Unjoni Ewropea  (2)

2.1   L-industriji tax-xogħol fl-injam u tal-għamara huma settur vitali, sostenibbli, innovattiv u favur l-ambjent, b’fatturat (turnover) ta’ madwar EUR 221 biljun fl-2008 u rata ta’ impjieg ta’ 2,4 miljun persuna f’iktar minn 365 000 kumpanija, li l-maġġoranza vasta tagħhom huma SMEs. L-industrija tal-għamara tiġġenera kważi nofs dan il-fatturat, segwita mill-produzzjoni tal-elementi tal-kostruzzjoni (19,3 %), l-isserrar tal-injam (13,9 %) u l-produzzjoni tal-pannelli (9,2 %). Il-kriżi finanzjarja u ekonomika ġenerali kellha impatt kbir fuq is-settur kollu kemm hu, bi tnaqqis fil-fatturat b’iktar minn 20 % mill-2008 sal-2009. L-industrija tal-polpa u l-karta fl-Ewropa hija l-parti l-oħra tal-industriji relatati mal-forestrija: għandha fatturat annwali ta’ EUR 71 biljun u tipproduċi 36 miljun tunnellata ta’ polpa u 89 miljun tunnellata ta’ karta.

2.2   F’termini ta’ impjieg, l-industrija tal-għamara tiġġenera 51 % tal-impjieg fis-settur. L-Italja timpjega l-ogħla numru ta’ nies, bi 363 000 impjieg fis-settur, segwita mill-Polonja, il-Ġermanja, Spanja u r-Renju Unit. Fl-Istati Membri l-ġodda tal-UE, għadd partikolarment kbir ta’ nies huma impjegati fis-settur: minn fost in-nies kollha b’impjieg, 34 % jaħdmu fl-industrija tax-xogħol fl-injam. L-impjiegi fs-settur tax-xogħol fl-injam u tal-għamara sikwit ikunu f’żoni mbiegħda jew inqas industrijalizzati jew żviluppati u, għaldaqstant, jagħtu kontribut importanti lill-ekonomija rurali. L-industrija tal-polpa u l-karta tipprovdi 235 000 impjieg dirett u miljun impjieg indirett. 60 % tal-impjiegi kollha jinsabu fiż-żoni rurali.

2.3   Billi s-settur prinċipalment juża materja prima rinnovabbli naturali, jiġifieri l-injam, u ġie ppruvat li ta riżultati tajbin fil-qasam tas-sostenibbiltà, is-settur qiegħed fuq quddiem nett fl-iżvilupp ta’ ekonomija ekoloġika, wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-UE għall-futur. L-industrija tal-polpa u l-karta wkoll għandha kredenzjali ambjentali eċċellenti. Rigward il-materja prima, nofs il-fibri użati biex issir il-karta huma riċiklati. In-nofs l-ieħor jagħti xhieda ta’ użu għaqli tar-riżorsi: 20 – 30 % ta’ dawn il-fibri jibdew bħala residwi minn industriji oħrajn, 40 – 60 % mill-qtugħ mill-forestrija u 20 – 30 % biss mill-qtugħ finali tas-siġar.

2.4   B’xorti ħażina, bħalissa hemm xi inkonsistenzi f’ċerti partijiet ta’ wħud mill-politiki u l-inizjattivi tal-UE li qed ikollhom impatt qawwi fuq il-kompetittività u l-profittabbiltà tas-settur. Is-settur Ewropew tax-xogħol fl-injam u tal-għamara qed jiffaċċja kompetizzjoni dejjem tikber għall-injam mis-settur tal-enerġija rinnovabbli, minħabba sussidji u miżuri oħra li jippromovu l-użu tal-bijomassa (l-injam huwa wieħed mill-karburanti prinċipali għall-produzzjoni tal-enerġija tal-bijomassa). Hemm ukoll diffikultajiet li jikkonċernaw l-investimenti, ir-riċerka, it-taħriġ, il-modi ta’ kif il-ħaddiema żgħażagħ jinġibdu lejn is-settur u r-restrizzjonijiet amministrattivi relatati mal-akkwist pubbliku. Restrizzjonijiet amministrattivi relatati mal-akkwist pubbliku jagħmlu iżjed pressjoni fuq is-settur.

2.5   Is-settur qed jiffaċċja kompetizzjoni dejjem tikber minn ekonomiji emerġenti u bi prezzijiet baxxi u minn numru dejjem jikber ta’ ostakli tekniċi għall-kummerċ. Barra minn hekk, is-settur tal-għamara mhux biss qed jiffaċċja diffikultajiet biex jaċċessa l-injam bħala materja prima, iżda wkoll żieda drammatika fil-prezz tal-materjali bħall-ġilda, il-plastik, il-fibri naturali u d-derivati taż-żejt.

2.6   Mingħajr impenn serju mill-istituzzjonijiet tal-UE biex jiġi żviluppat qafas leġislattiv li jkun jista’ jagħti spinta lill-kompetittività u jiżgura provvista ta’ materja prima għas-settur tax-xogħol fl-injam u tal-għamara, il-futur tas-settur kollu se jibqa’ dubbjuż.

3.   L-effetti tal-leġislazzjoni Ewropea dwar l-enerġija rinnovabbli fuq id-domanda għall-injam

3.1   Il-KESE jesprimi tħassib serju rigward l-impatt li l-Pakkett dwar it-Tibdil fil-Klima u l-Enerġija tal-Kummissjoni ser ikollu fuq l-iżvilupp ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli u fuq id-disponibbiltà ġenerali tal-injam, li huwa l-materja prima tal-industrija. Il-KESE huwa diżappuntat li l-użu ta’ jiġu ssodisfati l-impenji fir-rigward tal-klima, wassal għal sitwazzjoni fejn sar iktar vantaġġjuż li l-injam jinħaraq direttament minflok ma jintuża għall-prodotti. Dan kellu impatt serju fuq il-provvista tal-injam lill-kumpaniji tax-xogħol fl-injam u fuq il-kompetittività u l-kapaċità għall-profitt globali tagħhom.

3.2   Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea twettaq studju dettaljat dwar il-problemi relatati mal-provvista ta’ materja prima magħmula mill-injam għall-industriji bbażati fuq il-forestrija u għas-settur tal-enerġija rinnovabbli (il-bijomassa). Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni tikkoopera mal-industrija tal-forestrija/injam biex jiġu proposti miżuri adegwati u speċifiċi bil-għan li jiġu indirizzati dawn il-problemi. Sabiex tiġi ffaċilitata l-kooperazzjoni, il-Kumitat jissuġġerixxi li jitwaqqaf grupp ta’ esperti informali u newtrali fil-livell interistituzzjonali – li jkollu rabtiet ukoll mal-partijiet interessati rilevanti – dwar “l-injam bħala materja prima sostenibbli”. Naturalment, is-CCMI hija interessata tagħmel parti minn dan il-korp.

3.3   Il-KESE jappoġġja t-talba tal-industriji tal-injam u tal-karta għal approċċ bilanċjat lejn l-użu tal-enerġija tal-bijomassa mill-injam sabiex tiġi evitata d-distorsjoni tas-suq fir-rigward tad-disponibbiltà u l-prezz ta’ materja prima relatata mal-forestrija għall-industriji tal-manifattura. Għandu jiġi kkunsidrat ukoll il-fatt li bosta kumpaniji tal-pannelli kienu mġiegħla jnaqqsu l-kapaċità tagħhom bejn Ġunju 2009 u Ġunju 2011 – mhux għal raġunijiet finanzjarji jew teknoloġiċi iżda pjuttost minħabba n-nuqqas ta’ materja prima disponibbli.

3.4   Għalkemm il-bijomassa mill-injam għandha, bil-bosta, l-ogħla densità ta’ enerġija (bijomassa) (fluss ta’ enerġija f’watts għal kull metru kwadru), ta’ min josserva li din għadha baxxa ħafna (0,6 W/m2) u, pereżempju, impjant tal-enerġija li jaħdem bl-injam b’kapaċità installata ta’ 1 GW, b’fattur tal-kapaċità ta’ 70 % u b’effiċjenza tal-konverżjoni ta’ 35 % ikun jeħtieġ ħsad annwali ta’ madwar 330 000 ettaru ta’ pjantaġġuni kultivati, l-ewkivalenti ta’ medda art ta’ kważi 58 km bi 58 km (3). Biex jintlaħqu l-miri rinnovabbli Ewropej bis-sehem mistenni tal-bijomassa, ikunu meħtieġa bejn 340 u 420 miljun metru kubu solidu ta’ bijomassa mill-injam.

3.5   Fir-rigward tal-promozzjoni tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli (SER) u l-bijomassa, il-KESE jqis li l-prinċipji li ġejjin huma essenzjali:

L-Istati Membri għandhom jivvalutaw, fil-pjani ta’ azzjoni tagħhom dwar is-SER, l-ammont ta’ bijomassa mill-injam fil-pajjiż jew ir-reġjun li huwa evidentement disponibbli għall-użu enerġetiku u l-volumi li l-industrija tax-xogħol fl-injam diġà tuża bħala materja prima qabel ma jiġu implimentati miżuri għall-promozzjoni tal-użu tas-SER;

Sabiex jerġa’ jinstab bilanċ naturali bejn l-użu materjali tal-injam u l-użu enerġetiku tal-bijomassa, għandhom jiġu evitati s-sussidji għall-ħruq dirett tal-injam;

Għandhom jiġu implimentati metodi adegwati biex jiġi żgurat l-aqwa livell ta’ rkupru u riċiklaġġ tal-iskart mill-injam u r-residwi tal-produzzjoni;

Il-promozzjoni tal-użu tal-prinċipju ta’ użu kaskat (cascaded use) (manifattura tal-prodotti, użu mill-ġdid, tiswija u riċiklaġġ, valorizzazzjoni tal-kontenut tal-enerġija);

L-istituzzjonijiet Ewropej u nazzjonali għandhom jippromovu miżuri biex tiżdied il-mobilizzazzjoni tal-injam mill-foresti u minn sorsi oħra (4) u għandu jingħata appoġġ lill-forestrija ta’ newba qasira għall-produzzjoni tal-bijomassa tal-enerġija.

3.6   Mill-perspettiva ekonomika, il-valur miżjud fl-industrija tal-prodotti tal-injam jiġi kkalkulat li huwa EUR 1 044 għal kull tunnellata ta’ injam niexef u EUR 118 għal kull tunnellata ta’ injam użat bħala bijoenerġija. F’termini ta’ impjieg, l-industrija tal-prodotti tal-injam tiġġenera 54 siegħa xogħol għal kull tunnellata ta’ injam niexef, meta mqabbla ma’ sagħtejn xogħol biss fis-settur tal-bijoenerġija (5). Fir-rigward taċ-ċiklu tal-karbonju, l-industrija tal-prodotti bbażati fuq l-injam għaldaqstant toffri ħafna iktar benefiċċji f’termini ta’ impjieg u valur miżjud minn dawk li joffri l-ħruq dirett tal-injam.

3.7   Is-settur tax-xogħol fl-injam ilu jikkontribwixxi għall-użu tal-enerġija sostenibbli u għar-riżorsi naturali għal diversi għexieren ta’ snin, billi kien pijunier fil-qasam tal-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli. Dan huwa kontribut vitali ieħor għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima.

3.8   Barra minn hekk, ġiet iffrankata ħafna enerġija permezz tal-investiment f’tagħmir u proċessi moderni u bil-ġenerazzjoni tal-biċċa l-kbira tal-enerġija meħtieġa għall-proċessi tax-xogħol fl-injam industrijali mill-bijomassa mill-injam li ma tkunx adegwata għar-riċiklaġġ. Sa 75 % tal-enerġija użata għall-manifattura tal-prodotti tal-injam tiġi prodotta mir-residwi tal-injam u mill-injam irkuprat. Is-settur itejjeb ukoll b’mod kontinwu r-rati ta’ riċiklaġġ tal-injam permezz ta’ investimenti konsiderevoli fit-teknoloġiji innovattivi.

3.9   L-injam huwa riżorsa limitata u l-industrija tax-xogħol fl-injam timpenja ruħha li tużah bl-iżjed mod effiċjenti possibbli. F’dawn l-aħħar għoxrin sena, is-settur żviluppa netwerks loġistiċi għall-ġbir u l-irkuprar ta’ injam riċiklat. Iżda, il-KESE jirrikonoxxi li f’għadd ta’ Stati Membri jintremew riżorsi siewja ħafna ta’ injam, u dan imur kontra l-għanijiet tad-Direttiva Ewropea dwar ir-rimi ta’ skart f’terraferma (1999/31/KE). Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura li din id-direttiva tiġi implimentata kif suppost bil-għan li jiġi żgurat li s-sorsi tal-injam adatti għal użijiet ta’ enerġija industrijali jew rinnovabbli ma jinħlewx.

4.   L-injam bħala soluzzjoni multifunzjonali eċċellenti għall-iffrankar tal-enerġija fil-bini

4.1   L-effiċjenza fl-użu tal-enerġija hija waħda mill-elementi ewlenin tal-Istrateġija Ewropa 2020 tal-UE għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv. Hija tikkostitwixxi wieħed “mill-mezzi l-aktar kosteffettivi għat-titjib fis-sigurtà tal-forniment tal-enerġija, u għat-tnaqqis fl-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra u sustanzi oħrajn li jniġġsu (6)”.

4.2   Il-bini huwa responsabbli għal 40 % tal-konsum tal-enerġija u għal 36 % tal-emissjonijiet tas-CO2 tal-UE. Il-prestazzjoni tal-enerġija tal-bini hija fundamentali biex jintlaħqu l-għanijiet tal-UE fil-qasam tal-klima u tal-enerġija fuq perjodu ta’ żmien qasir u anke twil.

4.3   L-injam bħala materjal ta’ kostruzzjoni jista’ jipprovdi soluzzjoni biex titjieb il-prestazzjoni tal-enerġija tal-bini b’mod kosteffettiv; bosta studji xjentifiċi internazzjonali sabu li l-bini bi struttura tal-injam jinvolvi inqas emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra minn dak bi struttura tal-azzar u tal-konkrit (26 % u 31 % rispettivament). Barra minn hekk, fis-settur residenzjali, id-djar bi struttura tal-azzar u tal-konkrit jikkunsmaw 17 % u 16 % iktar enerġija inkorporata (enerġija totali tul iċ-ċiklu tal-ħajja) u jirrilaxxaw 14 % u 23 % iktar kontaminanti tal-ajra minn djar bi struttura tal-injam. Għaldaqstant, is-settur jista’ jaqdi rwol ewlieni biex jappoġġja l-miri tal-Pjan Direzzjonali għall-2050 tal-KE li sal-2050 l-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra jitnaqqsu bi 80 %.

4.4   Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa għall-promozzjoni tal-bini ekoloġiku li juża strutturi u proċessi li jirrispettaw l-ambjent u li huma effiċjenti fir-riżorsi matul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom: tul l-istadji ta’ disinn, kostruzzjoni, operat, manutenzjoni, ristrutturar u twaqqigħ. Għandu jiġi promoss l-użu ta’ approċċ ta’ Valutazzjoni taċ-Ċiklu tal-Ħajja (LCA – Life Cycle Assessment) biex jiġi identifikat il-materjal bl-inqas impatt fuq it-tisħin globali.

4.5   Il-KESE huwa diżappuntat dwar il-fatt li għad hemm barrieri leġislattivi jew ostakli fir-rigward tal-perċezzjoni li qed ixekklu żieda fl-użu tal-injam u fil-prodotti bbażati fuq l-injam fil-bini residenzjali fl-UE. Għandhom jittieħdu inizjattivi ad hoc fil-livell nazzjonali bil-għan li jsaħħu l-għarfien tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-qasam tal-injam bħala materjal għall-bini. Barra minn hekk, in-nuqqas ta’ edukazzjoni, taħriġ u ħiliet adegwati, mhux biss fl-industriji bbażati fuq l-injam, iżda wkoll fix-xogħlijiet relatati ewlenin (l-inġiniera tal-kostruzzjoni, il-periti, eċċ.) huwa wieħed mill-ostakli istituzzjonali sinifikanti għaż-żieda fl-użu tal-injam għall-bini.

4.6   B’xorti ħażina, ir-rwol pożittiv tal-injam fid-djar mhux dejjem jiġi rikonoxxut għalkollox fl-iskemi ta’ klassifikazzjoni tal-bini ekoloġiku li qed jiġu applikati attwalment. Fil-fatt, xi wħud minn dawn l-iskemi ħadmu kontra l-użu tal-injam. Għaldaqstant, il-KESE jitlob li jintużaw il-metodoloġiji tal-LCA – li huma ġeneralment aċċettati – li jirrikonoxxu l-vantaġġi u l-iżvantaġġi kollha tal-materjal tal-bini, inkluż il-ħżin tal-karbonju.

4.7   It-tħeġġiġ tal-użu tal-prodotti tal-injam jirrappreżenta l-iktar għażla ekoloġika: bl-użu tal-potenzjal sħiħ tal-injam (effetti ta’ depożitu u sostituzzjoni tal-karbonju) fil-bini, l-Ewropa tista’ tnaqqas l-emissjonijiet tas-CO2 bi 300 miljun tunnellata (bejn 15 u 20 %) (7). Il-KESE jirrikonoxxi li, bl-użu tal-materjal tal-bini ekoloġiku, ikun possibbli li l-enerġija fil-bini tiġi ffrankata b’mod effettiv.

4.8   B’mod iżjed ġenerali, fir-rigward tad-dibattitu kontinwu dwar it-tibdil fil-klima u, b’mod partikolari, id-diskussjoni dwar l-użu tal-art, it-tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (land use, land use change and forestry (LULUCF), il-KESE jistieden lill-awtoritajiet biex:

jirrikonoxxu l-prodotti tal-injam bħala mħażen tal-karbonju (8).

jippromovu l-użu ta’ materjali li jservu ta’ mħażen tal-karbonju u li għandhom “marki” iżjed baxxi tal-karbonju u ta’ riżorsi oħra.

5.   L-ekonomija globali: sfidi u opportunitajiet għall-industriji tax-xogħol fl-injam u tal-għamara

5.1   Illum il-ġurnata, id-distanza ġeografika m’għadhiex tipprovdi protezzjoni mill-kompetizzjoni.

5.2   Il-globalizzazzjoni affettwat l-industriji Ewropej tax-xogħol fl-injam u tal-għamara f’ħafna oqsma:

Il-pressjoni tal-importazzjoni minn pajjiżi bi prezzijiet baxxi, b’mod partikolari fl-Asja, mhux biss għall-prodotti għall-konsumaturi bħall-għamara jew il-paviment tal-injam (parquet u laminati), iżda anke għall-plywood, fejn diġà ġie introdott dazju relatat mal-antidumping. Il-prezzijiet tal-plywood u tal-għamara jinsabu taħt pressjoni kbira ħafna minħabba l-kompetizzjoni, b’mod partikolari miċ-Ċina.

L-esportazzjoni taz-zkuk maqtugħin (il-fagu, il-ballut, il-luq) lejn iċ-Ċina u mbagħad lura lejn l-Ewropa bħala prodotti (nofshom) lesti. Skont id-dwana taċ-Ċina, it-total tal-importazzjonijiet ta’ zkuk maqtugħin kien ta’ 11-il miljun m3 fl-ewwel erba’ xhur tal-2010, 24 % iktar mill-istess perjodu fl-2009. Fl-2009, il-valur tal-importazzjonijiet ta’ prodotti tax-xogħol fl-injam fis-sens strett tal-kelma kien ta’ EUR 7 biljun. Iċ-Ċina ilha għal bosta snin l-ikbar provveditur barrani ta’ għamara tal/lill-UE. Mill-2008’l hawn, ’il fuq minn 50 % tal-importazzjonijiet kollha fl-Ewropa huma miċ-Ċina. Attwalment, l-importazzjonijiet ta’ għamara lejn l-Ewropa miċ-Ċina huma 46,9 % ogħla milli kienu fl-2005, iżda l-importazzjonijiet totali tal-għamara hum biss 12,6 % ogħla minn perspettiva ta’ valur, liema fatt jenfasizza d-dominanza taċ-Ċina.

5.3   L-istituzzjonijiet Ewropej għandhom jiżguraw l-istess kundizzjonijiet għal kulħadd, kundizzjonijiet li taħthom kemm il-produtturi Ewropej kif ukoll il-kompetituri tagħhom ikunu suġġetti għall-istess regoli tas-suq. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta tal-Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea, is-Sur Antonio Tajani, li jiġi introdott “test tal-kompetittività” qabel ma jiġu ffirmati ftehimiet ta’ sħubija kummerċjali bejn l-UE u pajjiżi terzi. Fil-futur, il-ftehimiet kummerċjali u ta’ investiment bejn l-UE u l-pajjiżi li ma jagħmlux parti mill-UE għandhom isiru fuq il-bażi ta’ valutazzjoni tal-impatt li tkun twettqet qabel ma jitnedew in-negozjati. Barra minn hekk, il-KESE jaqbel li hemm bżonn li jiġu vvalutati l-effetti tal-inizjattivi ta’ politika l-oħra kollha (bħall-politiki tal-enerġija, il-kummerċ, l-ambjent u dawk soċjali u relatati mal-protezzjoni tal-konsumatur) fuq il-kompetittività industrijali qabel ma jiġu implimentati.

5.4   Billi ħafna mill-effetti tal-globalizzazzjoni ma jistgħux jittaffew jew jiġu evitati, l-industriji Ewropej tax-xogħol fl-injam u tal-għamara se jkunu obbligati jagħmlu progress ikbar f’oqsma ġodda u innovattivi. Is-settur diġà ffoka fuq l-iżvilupp ta’ vantaġġi kompetittivi, pereżempju:

produzzjoni flessibbli li tippermetti li jinħolqu prodotti skont il-gosti tal-klijent;

speċifikazzjonijiet ta’ kwalità għolja u teknoloġija avvanzata;

disinn superjuri;

żvilupp ta’ valuri differenti mill-valur ibbażat fuq il-prezz (eż. il-branding, l-esperjenza tax-xiri);

integrazzjoni tas-servizzi ta’ qabel u wara l-bejgħ;

distribuzzjoni rapida bi stokk minimu.

5.5   Għalhekk, l-industrija Ewropea hija ffukata fuq proċess ta’ innovazzjoni “bla tmiem” f’termini ta’ teknoloġija, funzjonalità u estetika. Prodotti speċjalizzati li jkunu oriġinali u innovattivi ħafna huma essenzjali biex nikkompetu mal-industrija Ċiniża, li issa tista’ tipproduċi kull tip ta’ prodott bi prezzijiet ħafna orħos mill-Ewropa.

6.   L-aspetti soċjali

6.1   Is-settur tax-xogħol fl-injam u tal-għamara jinsab taħt pressjoni tremenda b’riżultat tad-diversi fatturi ta’ stress esterni, inklużi l-globalizzazzjoni tas-swieq, rata iktar mgħaġġla tat-tibdil teknoloġiku u l-kriżi finanzjarja globali reċenti. Huwa fundamentali li l-istrateġiji tas-suq jerġgħu jiġu ffukati biex wieħed jibqa’ kompetittiv u jibqa’ jkun parti importanti tal-ekonomija Ewropea. B’mod partikolari, l-isfidi jinkludu l-pjani ta’ rtirar, il-fatt li l-forza tax-xogħol għandha livell ta’ edukazzjoni taħt il-medja u l-kapaċità li l-ħaddiema żgħażagħ jinġibdu lejn dan is-settur u jinżammu fi ħdanu u li jinbidlu r-rekwiżiti tal-ħiliet. L-iżvilupp demografiku tal-forza tax-xogħol fis-settur għandu jiġi ssorveljat mill-qrib u għandhom jittieħdu miżuri ta’ rimedju minn qabel sabiex is-settur ma jsibhiex diffiċli li jiżviluppa fil-ġejjieni.

6.2   Id-disponibbiltà ta’ ħaddiema mħarrġa u speċjalizzati hija aspett kruċjali. Il-ħiliet speċifiċi meħtieġa fiċ-ċiklu tal-produzzjoni tal-għamara jew tal-prodotti tal-injam jistgħu jiddeterminaw is-suċċess tal-prodott innifsu. It-taħriġ tal-ħaddiema għandu jkun ibbażat mhux biss fuq mudelli tradizzjonali iżda wkoll fuq il-ħtiġijiet il-ġodda tas-suq u l-iżvilupp teknoloġiku.

6.3   Attwalment, waħda mill-preokkupazzjonijiet speċifiċi għas-settur huwa t-tixjiħ tal-forza tax-xogħol fil-biċċa l-kbira tas-sottosetturi industrijali, u l-fatt li dan mhuwiex popolari mal-ħaddiema żgħażagħ. Is-settur jeħtieġ ħaddiema mħarrġa fl-aħħar ħiliet u teknoloġiji.

6.4   L-industrija qed taħdem mal-organizzazzjonijiet settorjali u mat-trejdjunjins tagħha (9) biex tgħin sabiex tinstab soluzzjoni għal dawn il-problemi, billi tiffoka fuq in-nuqqas ta’ ħiliet vokazzjonali u fuq il-ħtieġa li jinġibdu ħaddiema żgħażagħ lejn dan is-settur. Wieħed mill-fatturi ewlenin fl-asserzjoni mill-ġdid tal-kompetittività tas-settur huwa li jiġi żgurat li jkun hemm biżżejjed ħaddiema speċjalizzati li jissodisfaw id-domanda f’dan is-settur. Il-programmi mgħallma fil-kulleġġi tat-taħriġ għandhom jissodisfaw il-ħtiġijiet tal-forza tax-xogħol.

6.5   L-industrija qed taħdem ukoll biex tipproteġi lill-ħaddiema milli jiġu esposti għal aġenti ta’ ħsara fuq il-post tax-xogħol permezz ta’ proġetti tal-aqwa prattiki dwar is-saħħa u s-sikurezza, liema proġetti huma appoġġjati mill-Kummissjoni Ewropea. Il-proġetti “REF-Wood” u “Less Dust” huma l-aqwa eżempji tal-impenn tal-industrija tax-xogħol fl-injam biex jinħoloq ambjent tax-xogħol tajjeb għall-impjegati tagħha. Dawn l-inizjattivi tal-imsieħba soċjali Ewropej kienu maħsubin biex itejbu l-impjieg permezz ta’ kundizzjonijiet tax-xogħol aħjar u għandhom iwasslu għal valutazzjoni tal-impatt u biex jiddefinixxu miżuri oħra bil-għan li jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti mill-imsieħba soċjali. Is-setturi tax-xogħol fl-injam u tal-għamara jqisu bħala essenzjali l-iżgurar tas-sigurtà tal-karriera u tal-impjieg, iż-żamma tas-saħħa u l-benesseri tal-ħaddiema, l-iżvilupp tal-ħiliet u l-kompetenzi u l-ksib ta’ bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon u jappoġġja l-fatt li jeżistu karti soċjali dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-ħaddiema u ta’ min iħaddem fil-livell tal-kumpaniji.

6.6   Huwa importanti li jiġi enfasizzat li dawn l-industriji għandhom potenzjal kbir biex jiżviluppaw impjiegi ekoloġiċi fil-livell lokali, minħabba l-materja prima rinnovabbli u tal-konsum baxx tal-enerġija tal-industriji Ewropej tax-xogħol fl-injam u tal-għamara, biex ma nsemmux li spiss l-impjanti tagħhom ikunu jinsabu f’żoni rurali.

7.   Ir-riċerka u l-innovazzjoni

7.1   Sabiex jiġi żgurat l-aċċess għall-programmi Ewropej ta’ R&Ż, is-settur tal-injam waqqaf il-Pjattaforma tat-Teknoloġija tas-Settur tal-Forestrija (Forest-Based Sector Technology Platform – FTP), flimkien mal-imsieħba tiegħu mill-industrija tal-polpa u l-karta kif ukoll is-sidien tal-foresti. Filwaqt li dan żgur fetaħ opportunitajiet għall-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp fil-livell tal-UE, huwa evidenti li s-suċċess miksub fl-aċċettazzjoni fil-livell tal-UE ta’ proġetti ta’ xogħol fl-injam u tal-għamara ma tantx kien kbir s’issa, fid-dawl tal-fatt li ftit huma dawk l-SMEs li għandhom ir-riżorsi meħtieġa biex jipparteċipaw.

7.2   Il-programmi ta’ kooperazzjoni tal-UE bħall-ERA-NETs urew li kienu mfassla aħjar biex jaqdu l-ħtiġijiet tal-SMEs, u fetħu wkoll opportunitajiet speċifiċi għall-kumpaniji mis-settur.

7.3   Għalhekk, sabiex l-industriji tax-xogħol fl-injam u tal-għamara fl-Ewropa jibbenefikaw minn appoġġ aqwa għar-riċerka u l-iżvilupp, il-programmi futuri tal-UE f’dan il-qasam se jkollhom jikkunsidraw b’mod partikolari l-ħtiġijiet speċifiċi tal-SMEs, bil-għan li jffaċilitaw l-aċċess għall-programmi u jissodisfaw il-ħtiġijiet ta’ kuljum tal-kumpaniji.

7.4   Għalhekk, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri jikkunsidraw sewwa dawn l-osservazzjonijiet, anke fid-dawl tal-konsultazzjoni pubblika li għaddejja bħalissa dwar il-Green Paper dwar Qafas Strateġiku Komuni għall-Finanzjament Futur tar-Riċerka u l-Innovazzjoni tal-UE. Barra minn hekk, il-KESE jħeġġeġ l-istituzzjonijiet Ewropej jeżaminaw l-inizjattivi biex l-iżvilupp tal-innovazzjoni mhux teknoloġika jingħata spinta.

7.5   L-innovazzjoni tiżviluppa b’mod organiku; mhijiex xi ħaġa li tista’ tinħoloq fuq talba. Madankollu, l-awtoritajiet nazzjonali u Ewropej jistgħu jappoġġjaw il-proċess tal-innovazzjoni billi jipprovdu l-kundizzjonijiet qafas li permezz tagħhom ikun vallapena li l-kumpaniji jinvestu l-ħin u l-flus fil-futur tagħhom.

7.6   Il-politika Ewropea fil-qasam tal-materja prima ffukat fuq materja kritika, pjuttost milli fuq materja prima oħra bħall-injam jew il-karta riċiklata. Bil-għan li tinstab soluzzjoni għal dan in-nuqqas evidenti fil-politika tal-KE, il-KESE jitlob li l-injam jiġi inkluż, bħala materja prima prinċipali, fis-Sħubija għall-Innovazzjoni Ewropea dwar il-materja prima, b’konformità mar-rakkomandazzjonijiet tal-Komunikazzjoni tal-KE dwar il-materja prima.

8.   Id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u l-falsifikazzjoni tal-prodotti

8.1   Il-protezzjoni u l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali għandhom ikunu prijorità bil-għan li jiġi żgurat li l-UE tkompli tikkompeti fl-ekonomija globali minkejja ż-żieda fil-falsifikazzjoni u l-piraterija f’ħafna setturi fil-livell internazzjonali. Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa ta’ kooperazzjoni msaħħa fil-qasam tad-drittijiet tal-proprjetà industrijali, b’mod partikolari permezz tal-ħolqien tal-privattiva Ewropea fil-qasam tal-istandards.

8.2   Il-KESE jfakkar fil-bżonn ta’ kooperazzjoni b’saħħitha bejn l-industrija u l-istituzzjonijiet tal-gvern (fil-livell Ewropew u f’dak nazzjonali) fil-ġlieda kontra l-falsifikazzjoni. Dan huwa vitali biex jiġi pprovdut appoġġ aħjar lit-taħriġ għall-uffiċjali tal-gvern u tad-dwana, kif ukoll bil-għan li jiġu sensibilizzati l-konsumaturi. L-iżvilupp ta’ teknoloġiji biex tiġi ffaċilitata l-awtentikazzjoni tal-prodotti ġenwini minn dawk foloz għandu wkoll jgħin b’mod sostanzjali. Il-KESE jirrakkomanda li l-UE tieħu azzjoni biex issaħħaħ il-kapaċità tad-dwana nazzjonali fil-ġlieda kontra l-kummerċ ta’ prodotti ffalsifikati.

8.3   L-inizjattiva Taljana tal-“Jum Nazzjonali Kontra l-Falsifikazzjoni”, li ġiet organizzata s-sena li għaddiet f’Ruma u f’diversi bliet Taljani oħra minn Confindustria, hija eżempju ta’ prattika tajba. Il-KESE jistieden lill-istituzzjonijiet Ewropej jorganizzaw avveniment simili fil-livell Ewropew u f’dak nazzjonali.

8.4   Prodotti tal-għamara ffalsifikati jistgħu jkunu ta’ ħsara għas-saħħa jew saħansitra jpoġġu l-ħajja tal-bniedem fil-periklu tal-mewt. Għalhekk, bil-għan li jissaħħu d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u jiġu miġġielda l-prodotti ffalsifikati, il-KESE jitlob lill-Kummissjoni Ewropea toħloq “skeda tal-prodott” għall-prodotti tal-għamara. Din għandha tingħata flimkien mal-prodott mixtri, bil-għan li tiġi żgurata t-trasparenza meħtieġa fir-relazzjonijiet kummerċjali bejn il-produtturi, in-negozjanti u l-konsumaturi. Il-prodotti tal-għamara mqiegħda fis-suq Ewropew għandhom jipprovdu tal-inqas din l-informazzjoni: l-isem legali jew it-Tariffa Doganali Komuni tal-prodott; l-isem kummerċjali tal-produttur jew l-importatur; l-oriġini tal-prodott; il-preżenza ta’ kwalunkwe materjal jew sustanza li tista’ tagħmel ħsara lill-bniedem jew lill-ambjent; informazzjoni dwar il-materjali u l-metodi ta’ produzzjoni użati jekk dawn ikunu importanti għall-kwalità jew il-karatteristiċi tal-prodott; u l-istruzzjonijiet għall-użu.

8.5   Il-Kumitat jirrikonoxxi li hemm ħtieġa ġenwina li jiġi appoġġjat is-settur tal-għamara u tax-xogħol fl-injam permezz ta’ riformi ekonomiċi maħsuba biex iħeġġu l-promozzjoni internazzjonali tal-prodotti internazzjonali u jiżguraw kompetizzjoni ġusta. L-UE għandha wkoll tħeġġeġ l-ekonomiji emerġenti biex jirriformaw is-sistemi nazzjonali tagħhom sabiex jeliminaw l-ineffiċjenza burokratika jew jikkumpensaw l-iżbilanċi regolatorji jew burokratiċi li jista’ jkun hemm permezz tat-tariffi. Il-qafas legali jista’ wkoll jitjieb biex jinħoloq qafas regolatorju ċar għall-kumpaniji Ewropej li jixtiequ jinvestu fi swieq terzi.

Brussell, 26 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Sors: studju Ewropew “Real potential for changes in growth and use of EU forests. EUwood” (Potenzjal reali għat-tibdil fit-tkabbir u l-użu tal-foresti fl-UE. EUwood). Paġna 45, Kapitolu 3.5: Future demand for wood energy (It-talba futura għall-enerġija mill-injam): “… Wood consumption for energy generation is expected to grow from 346 million m3 in 2010 (3.1 EJ) to 573 million m3 (5 EJ) in 2020 and might reach 752 million m3 in 2030 (6.6 EJ). These results are based on the assumption that wood energy decreases its share in energy from renewable sources from 50 % in 2008 to 40 % in 2020.” (Il-konsum tal-injam għall-ġenerazzjoni tal-enerġija hu mistenni jiżdied minn 346 miljun m3 fl-2010 (3,1 EJ) għal 573 miljun m3 (5 EJ) fl-2020, u jista’ jilħaq is-752 miljun m3 fl-2030 (6,6 EJ). Dawn ir-riżultati huma bbażati fuq l-ipoteżi li l-enerġija mill-injam tnaqqas is-sehem tagħha fl-enerġija mis-sorsi rinnovabbli minn 50 % fl-2008 għal 40 % fl-2020.”

(2)  Sors tad-data: Rapport Annwali 2009-2010 tal-European Panel Federation (EPF).

(3)  Vaclav Smil: Power Density Primer – Understanding the Spatial Dimension of the Unfolding Transformation to Renewable Electricity Generation, Mejju, 2010.

(4)  “Mobilisation and efficient use of wood and wood residues for energy generation” (Il-mobilizzazzjoni u l-użu effiċjenti tal-injam u tar-residwi mill-injam għall-ġenerazzjoni tal-enerġija). Rapport lill-Kumitat Permanenti għall-Forestrija mill-Grupp ta’ Ħidma II ad hoc tal-Kumitat Permanenti għall-Forestrija dwar il-mobilizzazzjoni u l-użu effiċjenti tal-injam u tar-residwi mill-injam għall-ġenerazzjoni tal-enerġija.

(5)  Tackle Climate Change: Use Wood. (Nindirizzaw it-tibdil fil-klima: Nużaw l-injam). Pubblikazzjoni tas-CEI-Bois, Novembru 2006.

(6)  Il-Pjan għall-Effiċjenza fl-Użu tal-Enerġija 2011, COM(2011) 109 finali.

(7)  CEI-Bois: www.cei-bois.org

(8)  Dušan Vácha, TSU Internship, Harvested Wood Products, approaches, methodology, application, IPCC/NGGIP/IGES, Kanagawa, il-Ġappun, Mejju 2011.

(9)  Ara pereżempju l-Pfleiderer AG Social Charta (PASOC), li kienet iffirmata fi Frankfurt am Main, il-Ġermanja, fit-30 ta’ Novembru 2010. http://www.pasoc.innopas.eu/fileadmin/docs/documents/sozialcharta/EN__IFA-PAG.pdf


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/24


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-prospetti għal impjiegi sostenibbli fil-qasam ferrovjarju u f'dak tal-vetturi ferrovjarji u l-infrastruttura: kif il-bidla industrijali ser taffettwa l-impjieg u l-bażi Ewropea ta’ kompetenza” (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2012/C 24/05

Relatur: is-Sur CURTIS

Korelatur: is-Sinjura HRUŠECKÁ

Nhar l-20 ta’ Jannar 2011, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, iddeċieda li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

Il-prospetti għal impjiegi sostenibbli fil-qasam ferrovjarju u f'dak tal-vetturi ferrovjarji u l-infrastruttura: kif il-bidla industrijali ser taffettwa l-impjieg u l-bażi Ewropea ta’ kompetenza (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

Il-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali, li hija inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-27 ta’ Settembru 2011. Ir-relatur kien is-Sur CURTIS u l-korelatur kienet is-Sinjura HRUŠECKÁ.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'104 voti favur u astensjoni waħda (1).

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1

L-industrija Ewropea tat-tagħmir ferrovjarju wriet li kienet kapaċi toffri soluzzjonijiet avvanzati għall-ambjent u mezzi tat-trasport tajbin għall-utenti li jirrispettaw l-eżiġenzi kbar ta’ mobbiltà u ta’ tnaqqis tas-CO2. Suq intern li sejjer lura u aċċess limitat għal swieq oħra ser ikunu ta’ ħsara għall-pożizzjoni mexxejja tal-industrija Ewropea. L-aġenda tat-trasport ambizzjuża tal-UE ma tistax tiġi sodisfatta mingħajr industrija Ewropea b'saħħitha. Il-KESE jirrakkomanda l-azzjonijiet li ġejjin biex tiġi kkonsolidata u msaħħa l-pożizzjoni strateġika ta’ din l-industrija fl-Ewropa.

1.2

Hemm bżonn ta’ inventarju sħiħ tal-ostakli fil-konnessjonijiet nazzjonali u transnazzjonali ewlenin.

1.3

Tqabbil tas-sistemi urbani operattivi fiż-żoni metropolitani Ewropej u s-soluzzjonijiet innovattivi, fuq il-bażi tal-effiċjenza enerġetika u ambjentali, għandu jservi ta’ referenza.

1.4

Il-produtturi tal-UE għandu jkollhom l-istess aċċess għas-swieq mhux Ewropej bħal ma għandhom il-produtturi li mhumiex mill-UE għas-suq tal-UE fuq bażi reċiproka.

1.5

Hemm bżonn ta’ politika industrijali komprensiva b'investiment sostanzjali fis-sistemi tradizzjonali. Nuqqas ta’ investiment jirriżulta f'aktar telf ta’ impjiegi u ħiliet f'dan is-settur strateġiku. Dan iwassal biex is-settur jiddgħajjef b'mod perikoluż.

1.6

Għalkemm l-Aġenzija Ewropea tal-Ferroviji (ERA) ħarġet Speċifikazzjonijiet Tekniċi għall-Interoperabbiltà (TIS), għadna 'l bogħod minn netwerk integrat tal-ferroviji, li jwassal għal ostakli ovvji għat-trasport bil-ferrovija pan-Ewropew. Il-KESE huwa tal-opinjoni li, minħabba s-sitwazzjoni attwali, l-istrateġija Ewropa 2020 trid tintuża b'mod sħiħ, peress li, fost affarijiet oħra, issemmi qafas sod għall-koordinazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri f'oqsma li mhumiex direttament koperti mir-regolamenti jew il-leġislazzjoni tal-UE, iżda huma ta’ importanza sinifikanti għas-suq uniku.

1.7

Espansjoni sinifikanti tal-kooperazzjoni transnazzjonali, li tinvolvi wkoll l-Università, iċ-ċentri ta’ riċerka u l-professjonisti żgħażagħ imħarrġa b'mod adegwat, hija vitali biex ikun hemm standardizzazzjoni tal-iżvilupp, id-disinn u l-produzzjoni ta’ ferroviji reċenti li jistgħu jkopru diversi sistemi ferrovjarji u ta’ sinjaletika. Dan l-iżvilupp fih innifsu jista' jagħti spinta lill-industrija Ewropea. Għandha titħeġġeġ firxa ta’ miżuri biex jiġi promoss u mħeġġeġ l-użu tat-trasport bil-ferrovija, bil-għan li jitnaqqsu l-konġestjoni u l-emissjonijiet tal-karbonju. Sabiex titqanqal bidla fl-imġiba fl-istess ħin jeħtieġ li jittejbu l-kapaċitajiet, l-immaġni u l-faċilità tal-użu tat-trasport ferrovjarju f'ambjent ta’ kompetizzjoni ġusta anke ma’ mezzi ta’ transport oħra.

1.8

L-UE u l-gvernijiet nazzjonali għandhom iħeġġu u jappoġġjaw l-innovazzjoni bħala fattur tal-manteniment u ż-żieda fil-kompetittività Ewropea, hekk kif propost fil-programm UE 2020. F'dan il-qasam, l-approċċi prijoritarji jistgħu jiġu identifikati bħala s-semplifikazzjoni tat-teknoloġija, l-iżgurar tal-kwalità tas-servizzi pprovduti (f'termini ta’ sigurtà, kumdità, regolarità tat-traffiku u kapaċità, eċċ.) u t-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija u tal-marka tal-karbonju.

1.9

L-iżvilupp teknoloġiku jmur id f'id mal-iżvilupp tal-ħiliet u l-għarfien fis-settur u mal-kapaċità li jinġibdu inġiniera żgħażagħ (il-gwerra għat-talent). Id-domanda tal-utenti potenzjali u ta’ partijiet interessati oħra hija mutur tal-iżvilupp teknoloġiku. Għalhekk hemm bżonn ta’ żvilupp addizzjonali tas-sħubija soċjali u l-involviment tal-partijiet interessati.

1.10

Fuq perjodu medju u twil, għandu jiġi kkunsidrat l-istabbiliment ta’ kunsill Ewropew tal-ħiliet settorjali sabiex jiġu identifikati l-ħiliet u l-impjiegi li ser ikunu neċessarji f'dan is-settur. Għalhekk huwa importanti ħafna li tiġi aġġornata r-riċerka u tiġi prodotta data preċiża dwar l-impjieg fis-settur ferrovjarju sabiex jiġu ddefiniti dawn il-ħtiġijiet futuri.

1.11

Mingħajr politika industrijali komprensiva u finanzjament adegwat il-frammentazzjoni ser tkompli u s-suq Ewropew ser jitlef il-pożizzjoni mexxejja tiegħu. Suq domestiku f'espansjoni bissjippermetti lill-industrija żżomm il-livelli attwali tal-impjieg fl-Ewropa.

2.   Introduzzjoni

2.1

It-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri u l-merkanzija huwa fattur ewlieni f'ekonomija moderna; huwa jservi lill-interess tal-pubbliku ġenerali u għandu importanza strateġika għal min ifassal il-politika f'termini taż-żieda tal-mobbiltà u tal-loġistika u t-tnaqqis tal-konsegwenzi ambjentali. Huwa joffri mobbiltà effiċjenti fl-użu tal-enerġija bl-iktar emissjonijiet ta’ CO2 baxxi u jirrappreżenta waħda mir-risposti għall-konġestjoni tal-awtostradi u ż-żoni urbani. Il-konnessjonijiet fuq distanza medja jistgħu jkunu alternattiva għat-trasport bl-ajru, filwaqt li konnessjonijiet fuq distanzi qosra u lokali jistgħu inaqqsu t-traffiku tal-karozzi.

2.2

Netwerk effikaċi huwa essenzjali għal komunità Ewropea attiva li tirrispetta l-ambjent u għal integrazzjoni addizzjonali tal-komunità Ewropea kollha kemm hi u tal-Istati Membri b'mod partikolari. In-netwerks attwali mhumiex lesti kemm f'termini ta’ kapaċità kif ukoll kwalità li jattiraw sehem tas-suq ikbar għat-trasport ferrovjarju.

2.3

Iż-żieda kontinwa fil-prezzijiet tal-karburant u d-dipendenza miż-żejt, tħassib ikbar għall-ambjent u l-ġlieda kontra l-emissjonijiet tas-CO2 ser jaffettwaw il-mod kif il-mezzi tat-trasport huma użati. It-trasport ferrovjarju irid jittejjeb konsegwentement u għandha titħejja infrastruttura ġdida u speċifika. Is-suq globali huwa ddominat miċ-Ċina, li qed tinvesti bil-qawwa fl-estensjoni u t-titjib tan-netwerk ferrovjarju inter- u intra-urban tagħha. Pajjiżi emerġenti oħra, bħall-Indja, ir-Russja, il-Brażil u l-Arabja Sawdija, fost oħrajn, qegħdin jimplimentaw jew jippjanaw li jimplimentaw proġetti kbar ukoll. It-tkabbir estern u t-tidgħjif tas-suq Ewropew u n-nuqqas ta’ reċiproċità fis-suq globali eventwalment ser ixekklu l-pożizzjoni mexxejja tal-Ewropa.

2.4

Is-suq tat-trasport urban pubbliku għandu potenzjal kbir għat-tkabbir. Fid-dinja kollha llum hemm 300 agglomerazzjoni kbira ta’ iktar minn miljun ruħ li m'għandhomx sistema ta’ trasport urban iggwidat (metro jew ferrovija).

2.5

Fiċ-Ċina, l-Istati Uniti u partijiet oħra tad-dinja hemm pjani għal proġetti ferrovjarji ta’ veloċità għolja ħafna kif ukoll proġetti ferrovjarji konvenzjonali. Madankollu, l-industrija Ewropea teħtieġ aċċess ugwali u reċiproku għas-suq sabiex tkun tista' tikkompeti.

2.6

Infrastruttura ferrovjarja effiċjenti b'faċilitajiet u tagħmir moderni hija essenzjali biex il-bidla fl-imġiba tal-konsumatur, il-bżonnijiet ambjentali u l-mobbiltà tas-suq tax-xogħol jkunu ta’ suċċess. Sistema tajba tal-ippjanar tal-użu tal-art, inkluż involviment adegwat taċ-ċittadini fil-proċessi ta’ ppjanar u teħid ta’ deċiżjonijiet, hija prerekwiżit għal dan. Minħabba l-kumplessità u l-intensità f'termini ta’ investiment tas-sistemi, il-wasla fis-suq tista' ddum deċennji sħaħ. L-għażliet tagħna tal-lum ser jiddeterminaw it-trasport fl-2050.

2.7

Il-kompetizzjoni mill-Asja diġà qed tankra ruħha fl-Ewropa filwaqt li s-swieq barra mill-UE għadhom protetti mill-ostakli regolatorji u leġislattivi. Sabiex jevitaw dawn l-ostakli, il-produtturi Ewropej “jixtru” l-parti tas-suq bit-trasferiment tat-teknoloġija u b'hekk joħolqu bażi industrijali fil-pajjiż ta’ lqugħ li eventwalement tagħmel ħsara lill-bażi ta’ impjieg fl-Ewropa.

2.8

Il-qawwa dejjem tikber ta’ din il-kompetizzjoni minn barra l-UE ser tinħass l-iktar minn ħames sa għaxar snin oħra, pereżempju meta s-suq Ċiniż fih innifsu jkun immatura. Dan ser ikollu effett dirett fuq il-prospetti ta’ xogħol fis-settur ferrovjarju Ewropew.

2.9

Fl-Ewropa EUR 4,3 biljun ġew allokati għat-trasport ferrovjarju permezz tal-programmi tat-TEN-T 2007-2013. Fondi addizzjonali mill-Fond ta’ Koeżjoni Ewropew jintefqu l-iktar fuq it-toroq u ma jintużawx bis-sħiħ. Ir-rekwiżiti tal-kofinanzjament jidhru li huma fattur ta’ inibizzjoni. Għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-Istati Membri l-ġodda. Filwaqt li s-sistemi ferrovjarji tagħhom huma l-inqas żviluppati fl-Ewropa f'termini ta’ kopertura, kapaċità u stat tekniku, l-allokazzjoni tal-fondi hija relattivament baxxa. Il-proġetti ppjanati huma relattivament ftit, u ħafna minnhom għadhom fil-fażi ta’ analiżi jew fil-fażi pilota.

2.10

Il-fondi nazzjonali u Ewropej għat-trasport bl-art, is-sussidji u l-miżuri ta’ appoġġ għall-industrija tal-karozzi, il-faċilitajiet fiskali favorevoli għat-traffiku tal-ajru, kollha joħolqu kuntrast mal-mod kif is-settur ferrovjarju huwa trattat. Il-fatt li s-settur ferrovjarju huwa intaxxat fuq il-konsum tiegħu tal-enerġija u d-dħul mill-biljetti jagħmilha ċara li l-ferroviji huma l-aħħar fuq il-lista. Minkejja s-sostenibbiltà tas-settur f'termini soċjali u ambjentali, il-kompetittività tal-ferrovija b'paragun ma’ mezzi oħra ta’ trasport hija affettwata negattivament minn tassazzjoni inġusta.

2.11

L-introduzzjoni ta’ vetturi twal ikkombinati (trakkijiet tad-diesel, ħafna drabi msejħa “eco-combi” b'mod qarrieqi) u s-settur emerġenti tat-trasport bil-karozzi tal-linja fuq distanzi twal b'riżultat tar-deregolazzjoni f'ħafna pajjiżi Ewropej qed ikomplu jxekklu l-kompetittività tat-trasport ferrovjarju.

2.12

Jidher biċ-ċar li din il-kompetizzjoni inġusta bejn id-diversi mezzi ta’ trasport u l-ostakli tal-kummerċ dinji qed ikollhom impatt negattiv fuq id-domanda għall-vetturi ferrovjarji u l-infrastruttura ferrovjarja “made in Europe”.

2.13

Is-settur Ewropew tat-tagħmir ferrovjarju huwa industrija kompetittiva u jirrappreżenta sehem konsiderevoli f'termini ta’ impjieg. Minkejja n-nuqqas ta’ statistika affidabbli, mill-inqas 113 000 impjegat huma direttament impjegati fil-produzzjoni tal-infrastruttura u l-ferroviji. L-impjieg totali f'dan is-settur fl-Ewropa huwa stmat għal madwar 300 000 impjegat. Il-KESE jilqa' l-inizjattiva tal-Kummissjoni biex isir stħarriġ tas-settur u tal-kompetittività tal-industrija tal-provvista ferrovjarja li għandu jagħti stampa iktar ċara tal-industrija.

2.14

Ħafna pajjiżi qegħdin jippjanaw li jġeddu jew itejbu l-infrastruttura tagħhom, jiżviluppaw ferroviji ġodda, reġjonali u suburbani, itejbu jew jestendu l-linji tal-metro u l-vetturi ferrovjarji, iżda l-kriżi finanzjarja xekklet ħafna pjani u naqqset il-volum ta’ investimenti mistenni. Il-proġetti qegħdin jiġu posposti jew jitnaqqsu fid-daqs tagħhom.

2.15

Minflok ma jsir tiġdid u investiment f'teknoloġiji ġodda, ħafna operaturi ta’ netwerks konvenzjonali qed jiddeċiedu li jerġgħu jużaw il-flotot l-antiki. Il-pjani ta’ elettrifikazzjoni qed javvanzaw dejjem iktar bil-mod (48 % tal-230 000 km ta’ linji ferrovjarji Ewropej mhumiex elettrifikati) u l-iżvilupp teknoloġiku u ambjentali qed ibatti u jista' saħansitra jieqaf għalkollox.

2.16

Suq ferrovjarju emerġenti f'partijiet oħra tad-dinja ser jaċċelera l-proċess ta’ globalizzazzjoni u jista' jaffettwa l-bażi teknoloġika u l-impjieg fuq perjodu twil fl-Ewropa. L-Asja diġà għelbet lill-Ewropa tal-Punent bħala l-ikbar suq tat-tagħmir ferrovjarju, żvilupp li ma kienx mistenni qabel l-2015-16. Iċ-Ċina allokat madwar EUR 60 biljun għall-estensjoni u t-titjib tan-netwerk ferrovjarju tagħha fl-2009 biss (1), u qed tippjana li tinvesti 300 biljun fid-deċennju li ġej. In-Netwerk tal-Passiġġieri trans-Amerikan għandu jirċievi 50 biljun mill-infiq pubbliku bejn issa u l-2050.

2.17

Il-Kummissjoni Ewropea kienet attiva ħafna u fl-2007 ippubblikat il-Green Paper dwar il-Mobbiltà Urbana (2). Fl-2008 l-Kummissjoni ppublikat gwida bl-ispejjeż esterni stmati għas-settur tat-trasport (3). Fl-2009, il-Green Paper intitolata “TEN-T: Reviżjoni tal-politika – Lejn netwerk tat-trasport trans-Ewropew iktar integrat għas-servizz ta’ politika komuni tat-trasport” (4) u l-“Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Mobbiltà Urbana” (5), ipproponew għodod ġodda bħal studji, bażijiet tad-data u materjal ta’ informazzjoni. Fl-2011 il-Kummissjoni fl-aħħar ippubblikat il-White Paper “Pjan direzzjonali għal Żona Unika Ewropea tat-Trasport” (6) li tistima spiża neċessarja ta’ iktar minn EUR 3 triljun għal investimenti infrastrutturali neċessarji fl-20 sena li ġejjin bi rwol ewlieni għall-ferroviji. Il-KESE huwa tal-fehma li l-ferroviji huma l-mezz ta’ trasport bl-iktar emissjonijiet baxxi u jilqa' l-viżjoni ferm ambizzjuża ta’ din il-White Paper u jixtieq li jiġu żviluppati politiki biex tiġi implimentata.

3.   Kummenti ġenerali

3.1

Il-posponiment li ġabet il-kriżi finanzjarja żied il-pressjoni fuq is-sistemi ferrovjarji Ewropej. Ħafna pajjiżi Ewropej, b'mod partikolari pajjiżi milquta mill-kriżi finanzjarja u ekonomika, mhumiex kapaċi jġeddu s-sistemi ferrovjarji tagħhom. Proġetti ambizzjużi ħafna bħar-rail-Batica jridu jegħlbu ħafna ostakli politiċi u baġitarji u jistgħu jinsabu mhedda fis-sitwazzjoni attwali.

3.2

L-impatt tal-kriżi fuq il-baġits nazzjonali wassal għall-posponiment tal-investiment fis-sistemi konvenzjonali. Madankollu, is-sistemi konvenzjonali huma l-mezz ta’ trasport ewlieni tal-persuni li jivvjaġġjaw fuq distanzi qosra. Billi dawn jeżistu diġà, l-impatt ekoloġiku ta’ dawn is-sistemi konvenzjonali huwa minimu meta mqabbel mal-konnessjonijiet ta’ veloċità għolja. Meta wieħed iqis il-volumi tat-trasport u d-densità, dawn is-sistemi konvenzjonali għandhom impatt ikbar fuq it-tnaqqis tat-tniġġis u l-konġestjoni bħala alternattiva għat-trasport bil-karozza.

3.3

Għalkemm id-distanza medja tan-netwerks ta’ veloċità għolja żviluppat b'mod rapidu f'dawn l-aħħar deċennji, l-estensjoni u l-interkonnessjoni tagħhom man-netwerks eżistenti ser tkun l-isfida l-ġdida li jmiss.

3.4

L-enfasi fuq l-iżviluppi fil-qasam tal-veloċità għolja rriżultat f'nuqqas ta’ investiment f'konnessjonijiet ferrovjarji konvenzjonali, li wassal għal vetturi antiki u infrastruttura antikwata f'termini ta’ sinjaletika, effiċjenza enerġetika, kapaċità u standards ta’ sigurtà. Dan il-proċess ser ikompli jekk l-allokazzjoni tal-baġit tkompli tmur għall-iżvilupp tal-veloċità għolja b'mod żbilanċjat.

3.5

Is-sistemi konvenzjonali żviluppaw fuq 150 sena minn sistemi reġjonali għal sistemi nazzjonali. Il-parametri tas-sistemi (kejl tal-wisa' bejn il-binarji, vultaġġ, allinjament, marġni, veloċità massima, sinjaletika u sigurtà) huma differenti f'kull pajjiż, u f'ċerti każijiet ivarjaw skont ir-reġjun. Fil-fatt, in-netwerk konvenzjonali Ewropew huwa tilqita ta’ sistemi differenti. Ittieħdu diversi approċċi biex jingħelbu dawn id-differenzi: l-istandardizzazzjoni (pereżempju l-istandard ta’ sigurtà Ewropew); il-vetturi ibridi (sistemi ta’ sigurtà, vultaġġ u sistemi ta’ kejl tal-wisa' aġġustabbli bejn il-binarji) u dispożizzjonijiet tekniċi biex jiġu kkumpensati l-limitazzjonijiet tal-infrastruttura (ferroviji li jxaqilbu fuq naħa, vetturi b'żewġ sulari, eċċ.).

3.6

Hekk kif is-sistema hija tilqita ta’ diversi affarijiet, hekk ukoll huma d-deċiżjonijiet politiċi wara x-xena. Kull tip ta’ ppjanar jinvolvi diversi awtoritajiet ta’ oriġini lokali, reġjonali u nazzjonali fl-oqsma ta’ politika tat-trasport, l-ippjanar spazjali u d-demografija u l-iżvilupp ekonomiku u ambjentali. Qegħdin jiġu żviluppati proġetti bħal proġetti pubbliċi jew pubbliċi/privati u l-operazzjoni privatizzata qed tiżdied. Hemm ħafna x'wieħed jista' jitgħallem mis-suċess u l-falliment tal-proġetti.

3.7

Id-deċiżjonijiet politiċi jwasslu għal separazzjoni tal-partijiet ferm profittabbli tan-netwerk u dawk inqas profittabbli jew li jikkawżaw telf. Ir-riżultat huwa t-tnaqqis tas-servizzi fil-periferija tan-netwerks.

3.8

Fit-trasport lokali l-iżvilupp addizzjonali ta’ sistemi tal-metro qed imur lura u jista' saħansitra jieqaf b'riżultat tal-prezz għoli u r-riskji. F'ħafna żoni urbani, il-konverżjoni ta’ linji ferrovjarji suburbani magħluqa f'konnessjonijiet ferrovjarji żgħar u l-ftuħ (mill-ġdid) ta’ linji tat-tramm huma kkunsidrati bħala alternattiva għall-metro. L-effett ta’ domino tal-pjani ta’ awsterità nazzjonali jwassal biex dawn il-pjani jiġu posposti u jintesew.

3.9

Fis-settur tat-tramm l-industrija żviluppat aċċessibbiltà stabbli, teknoloġija ta’ “chopper” effiċjenti fl-użu tal-enerġija, reġenerazzjoni tal-forza u trasferimenti tal-forza mingħajr katenarja (primove u APS) u aċċessibbiltà ikbar, emissjonijiet tas-CO2 iktar baxxi u għelbet l-oġġezzjonijiet estetiċi u prattiċi. Madankollu, ħafna operaturi urbani għadhom qed jużaw verżjonijiet iktar antiki tal-kunċett tal-PCC tal-1930 (7).

4.   Kummenti speċifiċi

4.1

Filwaqt li l-Ewropa kienet l-iktar kontinent fuq quddiem fil-qasam tal-iżvilupp ferrovjarju, issa “d-djalettika taċ-ċomb”, amplifikata mill-infiq pubbliku mnaqqas, ser tpoġġi lill-Ewropa fl-aħħar post.

4.2

Il-bżonn ta’ mobbiltà joħloq il-konġestjoni, it-tniġġis u ħinijiet itwal ta’ vjaġġar. Miżuri bħan-nollijiet tat-toroq jistgħu jnaqqsu l-użu tal-karozzi, iżda jrid ikun hemm alternattiva kompetittiva, affidabbli, rispettuża tal-ambjent u komda. L-introduzzjoni tan-nollijiet tat-toroq fi Stokkolma u Londra kienet ta’ suċċess għax dawn il-bliet it-tnejn li huma estendew in-netwerks tal-metro tagħhom li jservu ta’ sinsla għat-trasport pubbliku kollu. It-traffiku lejn il-bliet jista' jonqos permezz tan-nollijiet tat-toroq jekk ikun hemm alternattivi “bieb sa bieb” effiċjenti.

4.3

Ir-rotot ta’ densità għolja fis-sistemi ferrovjarji konvenzjonali attwali laħqu l-limiti tal-kapaċità tagħhom. Fuq ħafna rotot il-frekwenza tas-servizz laħqet il-limiti tas-sistema li taħdem tajjeb, it-tul tal-ferroviji laħqu l-limiti tal-parametri tal-pjattaformi u u l-volumi attwali laħqu l-limiti tal-profil spazjali. Kapaċità ikbar ser teħtieġ investiment ikbar.

4.4

L-integrazzjoni intermodali għadha ma ġietx ottimizzata. Filwaqt li l-ferrovija ġġib il-passiġġieri fil-qalba ta’ żona urbana, il-passiġġieri jridu konessjoni affidabbli minn hemm sad-destinazzjoni aħħarija tagħhom, spiss żoni tan-negozju barra mill-bliet. Il-metro, il-ferroviji ħfief segregati u n-netwerks tat-tramm għadhom jistgħu jiġu estiżi, integrati aħjar u mtejba sabiex il-ħin “bieb sa bieb” jonqos. Dan ukoll jeħtieġ investimenti kbar.

4.5

Għalkemm l-iżvilupp tan-netwerks ta’ veloċità għolja sar b'mod imgħaġġel, ħafna netwerks huma “maqtugħin għalihom”. Il-kurutur Tramuntana-Lvant, il-konnessjonijiet lejn l-Lvant, il-konnessjonijiet internazzjonali lejn u fi ħdan il-Mediterran għadhom mhumiex kompetittivi mat-traffiku tal-ajru. Hemm bżonn ta’ investiment sostanzjali biex il-ferroviji ta’ veloċità għolja jkunu kompetittivi fuq iktar rotot.

4.6

Għalkemm il-Kummissjoni ppreżentat viżjoni ambizzjuża fil-White Paper (8), il-viżjoni strateġika tal-finanzjament tan-netwerks ferrovjarji trans-Ewropej għandha tiġi ċċarata. X'inhi l-politika industrijali ta’ kull pajjiż Ewropew u l-Unjoni Ewropea b'mod ġenerali u l-produzzjoni tat-tagħmir ferrovjarju kif tista' tiġi integrata f'din il-politika industrijali? Kemm huma realistiċi l-pjani fid-dawl tal-kriżi ekonomika u finanzjarja? Kemm hu kbir il-baġit tat-trasport ferrovjarju meta mqabbel ma’ baġits oħrajn (toroq versus ferroviji)? Il-politika kummerċjali globali qiegħda taffettwa l-bażi industrijali Ewropea u x'jista' jsir dwar dan? Il-proċeduri tas-sejħa għall-offerti qed joħolqu kundizzjonijiet ugwali għall-industrija Ewropea jew qed joħolqu opportunitajiet għal entitajiet esterni li s-suq domestiku tagħhom huwa protett mill-ostakli kummerċjali?

4.7

Jekk dan it-tnaqqis ma jiqafx, is-settur ser jitlef il-ġibda tiegħu għall-inġiniera żgħażagħ u ħaddiema infrastrutturali kkwalifikati oħra minħabba li l-perspettiva fuq perjodu twil tonqos u ma tkunx tista' tikkompeti fis-suq tax-xogħol.

4.8

Minħabba l-perjodi twal ta’ żvilupp u produzzjoni, in-nuqqas fid-domanda ser ixekkel u jnaqqas il-varjetà tal-provvista u l-kompetizzjoni.

4.9

Sabiex tibqa' ħajja, din l-industrija ser ikollha tnaqqas il-marka ġeografika tagħha, tbaxxi l-istandards soċjali u tafda fuq il-flessibbiltà esterna, li xxekkel il-bażi ta’ ħiliet fuq perjodu twil u ser twassal biex is-settur isir dejjem inqas attraenti għall-impjegati kkwalifikati.

4.10

Mingħajr politika industrijali komprensiva u finanzjament adatt, il-frammentazzjoni ser tkompli u s-suq Ewropew ser jitlef il-pożizzjoni mexxejja tiegħu. Suq intern f'espansjoni biss ser jippermetti li l-industrija żżomm il-livelli ta’ impjieg attwali fl-Ewropa.

4.11

B'mod ġenerali, l-Istati Membri u l-amministrazzjoni tagħhom fil-livelli kollha għandhom jiġu mħeġġa, b'mod partikolari f'dawn iż-żminijiet ta’ limiti baġitarji, li ma jissagrifikawx l-investimenti neċessarji fl-infrastruttura tat-trasport għall-mezzi kollha, li huma fundamentali għal strateġija tal-iżvilupp Ewropea fuq perjodu fit-tul u li jirriżultaw f'iktar impjiegi.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Boston Consulting 2010:3.

(2)  COM(2007) 551 finali.

(3)  http://ec.europa.eu/transport/sustainable/doc/2008_costs_handbook.pdf

(4)  COM(2009) 44 finali.

(5)  COM(2009) 490 finali.

(6)  COM(2011) 144 finali.

(7)  Id-disinn tat- tal-PCC (Presidents' Conference Committee) inbena għall-ewwel darba fl- fis-snin 1930. Id-disinn kien ta’ suċċess fil-pajjiż nattiv tiegħu, u wara t- rċieva l-liċenzja biex jintuża f'partijiet oħra tad-dinja.

(8)  Ara nota f'qiegħ il-paġna 6.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/29


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “It-tisħiħ tal-koeżjoni tal-UE u tal-koordinazzjoni tal-politika soċjali tal-UE permezz tal-klawżola soċjali orizzontali ġdida fl-Artikolu 9 tat-TFUE” (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2012/C 24/06

Relatur: is-Sur LECHNER

Nhar l-20 ta’ Jannar 2011, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, iddeċieda li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

It-tisħiħ tal-koeżjoni tal-UE u tal-koordinazzjoni tal-politika soċjali tal-UE permezz tal-klawżola soċjali orizzontali ġdida fl-Artikolu 9 tat-TFUE.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-28 ta’ Settembru.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru 2011), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’113-il vot favur, vot wieħed (1) kontra u 7 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   Waħda mill-innovazzjonijiet fundamentali tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea hija l-klawżola soċjali orizzontali (KSO, l-Artikolu 9 tat-TFUE) li tgħid li: “Fid-definizzjoni u fl-implimentazzjoni tal-politika u l-azzjonijiet tagħha, l-Unjoni għandha tieħu kont tal-ħtiġijiet marbuta mal-promozzjoni ta’ livell għoli ta’ impjieg, mal-garanzija ta’ protezzjoni soċjali xierqa, mal-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali kif ukoll ma’ livell għoli ta’ edukazzjoni, taħriġ u protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem.” Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) li, fid-dawl tal-adozzjoni tat-Trattat ta’ Lisbona, għandu iżjed responsabbiltà li jikkontribwixxi għad-dimensjoni soċjali tal-UE, huwa tal-fehma li din id-dispożizzjoni tista’ tirrappreżenta pass kbir ’il quddiem lejn UE iżjed soċjali biss jekk tiġi applikata kif suppost. Għal dan il-għan, huwa jappoġġja bosta konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet li ħarġu minn studju akkademiku indipendenti kkummissjonat mill-Presidenza Belġjana tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea fit-tieni nofs tal-2010 (1).

1.2   Il-KESE jenfasizza li l-implimentazzjoni tal-KSO tikkostitwixxi l-applikazzjoni tal-leġislazzjoni primarja li l-Istati Membri lkoll impenjaw ruħhom li jagħmlu meta ffirmaw u rratifikaw it-Trattat ta’ Lisbona. Il-kamp ta’ applikazzjoni u l-metodi tagħha m’għandhomx ikunu limitati iżda, għall-kuntrarju, għandha tiġi applikata fil-politiki u l-attivitajiet rilevanti kollha tal-Unjoni, inklużi dawk ekonomiċi, kemm mill-istituzzjonijiet tal-UE kif ukoll mill-Istati Membri individwali.

1.3   Il-Kummissjoni Ewropea, li permezz tat-Trattat ta’ Lisbona ngħatat il-kompitu li tippromovi “l-interess ġenerali tal-Unjoni” (Artikolu 17 tat-TUE), għandha tiżgura li l-KSO tiġi applikata b’mod sodisfaċenti, u li ssir referenza għaliha u tiġi kkunsidrata bis-sħiħ fid-dokumenti u fit-testi ġudizzjarji rilevanti kollha u taqdi rwol biex jintlaħqu l-għanijiet ġodda tat-Trattat kemm mill-Unjoni Ewropea kif ukoll mill-Istati Membri.

1.4   Il-Kummissjoni Ewropea għandha ssaħħaħ iżjed ir-rwol tal-valutazzjoni tal-impatt soċjali fi ħdan is-Sistema tal-Valutazzjoni tal-Impatt (SVI) globali tagħha. Din is-sistema għandha tkun rikonoxxuta bħala għodda ewlenija li tiżgura b’mod sistematiku li l-għanijiet soċjali komuni tal-UE jiġu standardizzati fl-oqsma ta’ politika rilevanti kollha tal-UE.

1.5   Il-KSO għandha tiġi applikata fl-oqsma wiesgħa u l-arkitettura globali tal-governanza soċjoekonomika l-ġdida tal-UE fi ħdan l-Istrateġija Ewropa 2020 li ntlaħaq ftehim dwarha mill-Kunsill Ewropew fl-2010. Trid tiġi applikata għat-tliet prijoritajiet tagħha (tkabbir intelliġenti, tkabbir sostenibbli u tkabbir inklużiv), kif ukoll fil-monitoraġġ tal-progress li jsir biex jintlaħqu l-ħames miri ewlenin (li għad iridu jiġu trasposti f’miri nazzjonali u li għandhom jikkontribwixxu b’mod effettiv biex jintlaħqu l-għanijiet tal-UE), is-seba’ inizjattivi ewlenin, l-għaxar linji gwida integrati għall-impjieg u l-politiki ekonomiċi, is-“Semestru Ewropew” u l-governanza ekonomika ġdida.

1.6   Għalhekk, flimkien mas-sezzjonijiet speċjalizzati kollha tiegħu, il-KESE ser jikkunsidra b’mod adegwat il-KSO – li hija legalment vinkolanti – u l-klawżoli orizzontali l-oħra li huma wkoll legalment vinkolanti (Artikoli 8 sa 12 tat-TFUE) fl-opinjonijiet u ħidma oħra tiegħu bil-għan li jsaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-UE.

1.7   F’kull waħda mill-opinjonijiet tiegħu mħejjija għall-Kummissjoni Ewropea jew korpi oħra tal-UE, il-KESE ser jikkunsidra kull darba jekk saritx valutazzjoni adegwata tal-impatt soċjali. Fejn meħtieġ, ser iħeġġeġ lill-korpi tal-UE kompetenti biex isibu soluzzjoni għal dan in-nuqqas.

1.8   Il-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali (KPS), fid-dawl tar-responsabbiltà tiegħu għall-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni tal-UE fil-qasam soċjali, għandu rwol importanti x’jaqdi biex jiżgura dimensjoni soċjali b’saħħitha għall-Istrateġija Ewropa 2020 u, b’mod iżjed ġenerali, biex jimplimenta UE iżjed soċjali. Huwa kruċjali li fil-ġejjieni jaqdi rwol sħiħ fl-implimentazzjoni u l-monitoraġġ globali tal-Istrateġija Ewropa 2020, b’mod ugwali flimkien mal-Kumitat tal-Politika Ekonomika u l-Kumitat tal-Impjiegi fi ħdan l-UE.

1.9   Bil-għan li jippromovi u jsaħħaħ il-valutazzjoni tal-impatt soċjali fil-livell nazzjonali u sottonazzjonali, il-KPS għandu jagħti preċedenza assoluta lill-approfondir tal-ħidma eżistenti dwar din il-kwistjoni, u jiżgura li l-gruppi vulnerabbli emerġenti u n-nuqqasijiet fil-qasam tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel jkunu mmirati aħjar. Għandu jippromovi komprensjoni iżjed profonda ta’ din l-għodda, iħeġġeġ lill-Istati Membri jintegrawha fil-proċessi ta’ politika tagħhom sa minn stadju bikri u jappoġġjaw l-iżvilupp u t-tixrid tal-għarfien dwar l-għodod, il-metodi u s-sorsi tad-data meħtieġa biex jagħmluha effettiva. Fl-istess ħin, għandu jissorvelja u jagħti rapporti regolari dwar l-użu tal-valutazzjonijiet tal-impatt soċjali mill-Istati Membri fil-kuntest tal-iżvilupp tal-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma (PNR).

1.10   Il-KPS iddeċieda li jippubblika rapport annwali li jiġbor fih valutazzjoni tal-progress li sar biex tintlaħaq il-mira tal-UE fil-qasam tal-inklużjoni soċjali u t-tnaqqis tal-faqar, monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-aspetti soċjali tal-linji gwida integrati u attivitajiet oħra relatati mal-monitoraġġ tas-sitwazzjoni soċjali u l-iżvilupp ta’ politiki meħuda fil-kuntest tal-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni tal-UE fil-qasam soċjali (2). Ikun utli jekk dan ir-rapport isir il-valutazzjoni annwali tad-dimensjoni soċjali tal-Istrateġija Ewropa 2020 u jikkontribwixxi għall-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Ekonomiku tal-Kummissjoni Ewropea u l-gwidi għall-politika tal-UE u, possibbilment, ir-rakkomandazzjonijiet soċjali li tagħmel lill-Istati Membri dwar il-PNR tagħhom. Skont ftehim li ntlaħaq mill-KPS, din il-valutazzjoni tal-KPS ser tkun ibbażata fuq rapporti strateġiċi annwali mressqa mill-Istati Membri dwar il-progress li sar biex jintlaħqu l-għanijiet soċjali komuni mħaddna mill-UE u l-pjani aġġornati li jqisu ċ-ċiklu politiku nazzjonali.

1.11   Il-KESE ser iħejji opinjoni annwali dwar l-applikazzjoni tal-KSO, li għaliha ser tkun iddedikata parti speċifika importanti fl-opinjoni, u dwar l-applikazzjoni tal-klawżoli soċjali orizzontali l-oħrajn, il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali u dispożizzjonijiet soċjopolitiċi oħra fit-Trattat ta’ Lisbona, kif ukoll il-leġislazzjoni sekondarja u miżuri legali u politiċi oħrajn, u ser jeżamina jekk l-għanijiet u l-miri ġewx rispettati u promossi. Ser jivvaluta u jeżamina sa liema punt dawn jistgħu jikkontribwixxu għall-iżvilupp tal-UE kemm mil-lat soċjali kif ukoll minn dak tad-drittijiet fundamentali, u jirrakkomanda passi konkreti dwar kif l-għanijiet u l-miri jistgħu jintlaħqu b’mod iżjed effettiv. Is-seduta li ser issir dwar dan is-suġġett tipprovdi opportunità għal organizzazzjonijiet importanti oħrajn li jirrappreżentaw is-soċjetà ċivili fis-settur soċjali biex iressqu l-fehmiet u r-rapporti speċifiċi tagħhom. Ir-rappreżentanti tal-istituzzjonijiet Ewropej ser jingħataw kull tagħrif meħtieġ dwar din l-opinjoni annwali tal-KESE.

1.12   Il-KESE u l-kunsilli ekonomiċi u soċjali nazzjonali u istituzzjonijiet simili fl-Istati Membri għandhom jagħtu sehemhom bħala partijiet interessati fl-implimentazzjoni tal-KSO u l-SVI billi jappoġġjaw l-inizjattivi taċ-ċittadini Ewropej u l-proġetti taċ-ċittadini fid-djalogu ċivili dwar kwistjonijiet ta’ politika soċjali. Il-Kumitat ta’ Tmexxija Ewropa 2020 fi ħdan il-KESE għandu jaqdi rwol ċentrali fil-monitoraġġ u r-rappurtar tal-kontenut u l-proċess tal-PNR.

1.13   Il-KESE u l-Kummissjoni Ewropea għandhom jikkonkludu ftehim interistituzzjonali li jispeċifika li l-Kummissjoni tressaq il-valutazzjonijiet tal-impatt kollha dwar id-dossiers tal-Kummissjoni quddiem il-KESE, sabiex dan ikun jista’ jikkunsidrahom fl-opinjonijiet u r-rapporti tiegħu.

2.   Il-kuntest tal-iżvilupp ta’ UE iżjed soċjali

2.1   It-Trattat ta’ Lisbona u l-Istrateġija Ewropa 2020 jipprovdu opportunitajiet sinifikanti biex jinkiseb bilanċ aħjar u iżjed b’saħħtu bejn l-għanijiet ekonomiċi, soċjali u dawk marbuta mal-impjieg – u b’hekk, lejn UE soċjali iżjed b’saħħitha. Kif kien enfasizzat fl-istudju akkademiku diġà msemmi kkummissjonat mill-Presidenza Belġjana tal-UE fl-2010, hemm ħames opportunitajiet li jispikkaw (3).

2.1.1   It-Trattat ta’ Lisbona, permezz tal-KSO tiegħu, jipprovdi bażi legali bil-għan li jiġi kkunsidrat l-impatt soċjali tal-politiki. B’hekk inħolqot ukoll għodda biex tintegra l-għanijiet soċjali fl-oqsma ta’ politika rilevanti kollha (inklużi l-politiki u l-miżuri mhux soċjali) u tissorvelja u tirrapporta dwar l-impatt tal-politiki.

2.1.2   It-Trattat u l-Istrateġija Ewropa 2020 (permezz tal-miri u l-inizjattivi ewlenin tal-UE li jiġbru fihom) żiedu l-viżibbiltà potenzjali u l-importanza tal-kwistjonijiet soċjali – b’mod partikolari, iżda mhux biss, fil-qasam tal-inklużjoni soċjali u l-faqar.

2.1.3   L-Istrateġija Ewropa 2020 tirrappreżenta l-possibbiltà ta’ approċċ ferm iżjed integrat u kkoordinat għall-governanza ekonomika, soċjali u ambjentali, kif ukoll dik marbuta mal-impjieg. Dan jista’ jiżgura li l-politiki f’dawn l-oqsma jsaħħu lil xulxin b’mod ġenwin.

2.1.4   Skont it-Trattat il-ġdid, żdiedet il-possibbiltà li s-sistemi nazzjonali tas-sigurtà soċjali jitħarsu aħjar, jissaħħu u jiġu modernizzati, u jiġu protetti aħjar is-servizzi ta’ interess ġenerali, u speċjalment is-servizzi soċjali, li jistgħu jikkontribwixxu biex jistabbilixxu mill-ġdid il-bilanċ bejn l-UE u l-livelli nazzjonali.

2.1.5   It-Trattat jiġġustifika l-fatt li l-UE tieħu miżuri f’firxa usa’ ta’ kwistjonijiet soċjali milli għamlet s’issa – pereżempju tikkontribwixxi għal livell għoli ta’ tagħlim u taħriġ, tipproteġġi saħħet il-bniedem u tnaqqas l-inugwaljanzi. Dan jista’ jwassal biex il-varjetà ta’ politiki “soċjali” fis-sens wiesa’ tal-kelma jiġu kkoordinati aktar milli sar s’issa.

2.2   Kif enfasizza s-Sur J.-M. Barroso, President tal-Kummissjoni Ewropea, “l-aġenda tal-Ewropa 2020, u l-fatt li stabbilixxiet mira relatata mal-inklużjoni soċjali, enfasizzat tliet dimensjonijiet tal-faqar u l-esklużjoni. Iżda, huwa importanti wkoll li l-Istati Membri – u l-UE inġenerali – ikomplu jissorveljaw il-prestazzjoni permezz tal-firxa sħiħa tal-indikaturi soċjali, li dwarhom intlaħaq kunsens u li fuqhom tissejjes il-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni tal-UE fil-qasam soċjali.” (4).

2.3   B’konformità mal-għan il-ġdid tal-UE ta’ “koeżjoni territorjali” (introdott mit-Trattat ta’ Lisbona) u mal-għan tar-reviżjoni baġitarja reċenti li tiffoka l-finanzjament tal-koeżjoni kollu fuq l-għanijiet kollha tal-Istrateġija Ewropa 2020 u b’hekk issaħħaħ il-politika ta’ koeżjoni, l-għan aħħari, li għandu jitpoġġa fil-qalba tal-perspettivi finanzjarji li jmiss (għall-perjodu ta’ wara l-2013), għandu jkun dak li jiġi żgurat li l-għanijiet soċjali tal-UE jiġu kkunsidrati bis-sħiħ fil-politiki u l-programmi “territorjali” tal-UE. Dan jikkonsisti f’li jiġi żgurat li jiġu żviluppati rabtiet bejn l-għanijiet soċjali tal-UE u l-politika ta’ koeżjoni – jiġifieri, li jiġi sfruttat il-potenzjal tal-għan il-ġdid fil-qasam tal-koeżjoni territorjali fir-regolamenti li jmiss dwar il-programmazzjoni, li tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-prinċipji tan-nondiskriminazzjoni u l-aċċessibbiltà fl-infiq tal-fondi strutturali, li jiġi żgurat li l-politika ta’ koeżjoni tintuża bħala “element preventiv” (5) bil-għan li tippromovi riformi strutturali u istituzzjonali li jsaħħu l-kisbiet tal-għanijiet soċjali tal-UE, u li jiġi inkorporat ukoll l-approċċ territorjali bħala element importanti fil-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni tal-UE fil-qasam soċjali. Huwa importanti li nenfasizzaw li waħda mid-dimensjonijiet vitali ta’ din it-“territorjalizzazzjoni” ser tkun il-parteċipazzjoni attiva tal-atturi lokali u reġjonali.

2.4   Huwa importanti ħafna li l-mira tal-UE għall-inklużjoni soċjali, kif definita wkoll fl-Istrateġija Ewropa 2020, tissarraf f’azzjoni sinifikanti fil-livell nazzjonali (u possibbilment fil-livell sottonazzjonali wkoll). Il-miri nazzjonali għandhom jikkontribwixxu b’mod ċar għall-kisba globali tal-mira tal-UE. Il-miri għandhom jissejsu fuq l-evidenza. Għandhom jirriflettu korrettament il-mekkaniżmi li jikkawżaw il-faqar u l-esklużjoni soċjali u l-għanijiet globali tal-politika stabbiliti bil-għan li tiżdied l-inklużjoni soċjali. Għandhom ikejlu r-riżultati konkreti tal-politika u jevitaw kwalunkwe riskju li, biex tintlaħaq din il-mira, ikun hemm distorsjoni tal-għanijiet tal-politika jew inkella jintesew jew jiġu injorati. Bil-għan li jiġi żgurat appoġġ pubbliku u politiku, il-miri għandhom jiġu stabbiliti skont proċess sod, rigoruż u trasparenti. Għandhom jikkunsidraw ukoll il-fehmiet tal-partijiet interessati. Il-progress lejn miri tal-UE fil-livell (sotto)nazzjonali jrid jiġi ssorveljat mill-qrib u jitressaq rapport dwaru.

3.   Il-kuntest tal-applikazzjoni tal-klawżola soċjali orizzontali

3.1   It-Trattat ta’ Lisbona jistipula ċerti bidliet importanti fid-dimensjoni soċjali tal-UE. L-Artikolu 9 tat-TFUE dwar il-klawżola soċjali orizzontali (KSO) jgħid li: “Fid-definizzjoni u fl-implimentazzjoni tal-politika u l-azzjonijiet tagħha, l-Unjoni għandha tqis il-ħtiġijiet marbuta mal-promozzjoni ta’ livell għoli ta’ impjieg, mal-garanzija ta’ protezzjoni soċjali xierqa, mal-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali kif ukoll ma’ livell għoli ta’ edukazzjoni, taħriġ u protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem.”

3.2   Din il-KSO torbot mal-klawżoli orizzontali l-oħra tat-Trattat dwar l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa, il-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni, il-ħarsien tal-ambjent, il-protezzjoni tal-konsumatur, il-protezzjoni tal-annimali u l-SMEs (l-Artikoli 8, 10, 11, 12, 13 u 153 tat-TFUE). L-UE u l-korpi kollha tagħha – fosthom il-KESE bħala korp konsultattiv – flimkien mal-Istati Membri għandhom l-obbligu japplikaw dawn il-klawżoli orizzontali fil-proposti, politiki u azzjonijiet rilevanti kollha (6). Dan japplika wkoll għad-dokumenti u t-testi ġudizzjarji rilevanti kollha.

3.3   L-għan tal-KSO huwa li tiżgura li l-attivitajiet kollha tal-UE jikkunsidraw bis-sħiħ id-dimensjoni soċjali billi ssegwi s-sitt sottogħanijiet fl-Artikolu 9 tat-TFUE, bil-għan li jinkisbu l-valuri u l-għanijiet fundamentali tal-UE fl-ambitu tar-responsabbiltajiet tagħha (Artikoli 2 u 3 tat-TUE u Artikolu 7 tat-TFUE).

3.4   L-għan ewlieni tal-isforz tal-Istati Membri huwa “li jtejbu kostantement l-għajxien u l-kondizzjonijiet tax-xogħol tal-popli tagħhom” (Preambolu tat-TFUE, paragrafu 3). L-Unjoni u l-Istati Membri “għandu jkollhom bħala mira l-promozzjoni tal-impjieg, it-titjib tal-kondizzjonijiet tal-ħajja u tax-xogħol, sabiex jagħmlu possibbli l-armonizzazzjoni tagħhom” (Artikolu 151 tat-TFUE).

3.5   L-istituzzjonijiet responsabbli għat-teħid tad-deċiżjonijiet ma għandhomx jillimitaw l-applikazzjoni tal-KSO la fl-ambitu tagħha (pereżempju, il-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali), la fil-metodi (pereżempju, il-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni għall-Protezzjoni Soċjali u l-Inklużjoni Soċjali (MMK Soċjali), u l-valutazzjonijiet tal-impatt), u lanqas għal attivitajiet tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali, iżda, għall-kuntrarju, għandhom japplikawha bl-iżjed mod wiesa’ possibbli fil-politiki tal-UE kollha, b’mod partikolari l-politika ekonomika u estera. Il-KSO għandha twassal għal testi leġislattivi li jiżguraw li jintlaħqu l-għanijiet tat-Trattat il-ġdid kemm mill-Unjoni Ewropea kif ukoll mill-Istati Membri.

3.6   Kif enfasizzat fir-Rapport Ġenerali dwar l-Attivitajiet tal-Unjoni Ewopea tal-2010 (p. 21), it-Trattat ta’ Lisbona jinkariga lill-KESE b’iżjed responsabbiltà bil-għan li jikkontribwixxi għad-dimensjoni soċjali tal-UE.

3.7   Għalhekk, jeħtieġ li l-KESE jqis il-KSO – li hija legalment vinkolanti – u l-klawżoli orizzontali l-oħra li huma wkoll legalment vinkolanti (Artikoli 8 sa 12 tat-TFUE) fl-opinjonijiet u ħidma oħra tiegħu bil-għan li jsaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-UE. B’hekk, il-KESE jappoġġja wkoll l-approċċ proattiv u preventiv tal-KSO.

3.8   Il-KESE diġà adotta opinjoni komprensiva dwar il-KSO u l-MMK Soċjali (7), u oħra dwar kif is-soċjetà inġenerali tgawdi mill-benefiċċji soċjali (8). F’dawn iż-żewġ opinjonijiet, il-KESE osserva li l-implimentazzjoni prattika effettiva u dinamika tal-KSO fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politiki tal-UE tista’ tikkontribwixxi b’mod sinifikanti għat-tisħiħ tal-koeżjoni u l-koordinazzjoni tal-UE fil-qasam tal-politika soċjali.

3.9   Fit-tieni nofs tal-2010, saru għadd ta’ konferenzi fuq l-inizjattiva tal-Presidenza Belġjana tal-Kunsill tal-UE li enfasizzaw l-importanza tal-KSO u tas-sistema tal-valutazzjoni tal-impatt soċjali fl-iżvilupp tad-dimensjoni soċjali tal-UE (9). Il-KSO tat-Trattat il-ġdid ta’ Lisbona titlob għal enfasi iżjed b’saħħitha fuq id-dimensjoni soċjali tal-politiki tal-UE. Bil-għan li jitqiesu l-effetti soċjali tal-politiki kollha tal-UE, jinħtieġ djalogu strutturat bejn u fi ħdan l-istituzzjonijiet kollha tal-UE. Dan jitlob li l-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea kif ukoll il-Kunsill Ewropew u l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea jimpenjaw ruħhom favur djalogu bejn u fi ħdan l-istituzzjonijiet tagħhom (10).

3.10   Mekkaniżmi oħra għat-titjib tal-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni tal-politika soċjali tal-UE, flimkien mal-KSO u l-SVI, jinkludu l-MMK Soċjali, il-politika ta’ koeżjoni tal-UE u l-għanijiet tal-UE fil-qasam tal-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni soċjali (11).

3.11   L-SVI huma għodda prinċipali fl-applikazzjoni u l-implimentazzjoni tal-KSO, u l-Kummissjoni Ewropea tappoġġja dan permezz tal-linji gwida tagħha dwar l-SVI fil-kuntest tal-governanza tajba (12) u regolamentazzjoni aħjar u intelliġenti (13).

3.11.1   Il-Kummissjoni Ewropea, il-Kunsill tal-UE u l-Parlament Ewropew ukoll għandhom ftehim interistituzzjonali dwar l-użu tal-SVI (14).

3.11.2   Il-Kummissjoni Ewropea żviluppat ukoll il-linji gwida tagħha dwar il-valutazzjoni tal-impatti soċjali fi ħdan is-sistema tal-valutazzjoni tal-impatt tal-Kummissjoni (15), u ppjanat ħdax-il valutazzjoni tal-impatt għall-2011 fil-qasam tal-impjieg u dak soċjali (16).

3.11.3   Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri analizzat il-valutazzjonijiet tal-impatt għall-perjodu 2005–2008 b’mod komprensiv u tathom valutazzjoni pożittiva (17).

3.11.4   Il-Kumitat tar-Reġjuni diġà qed jikkoopera mal-Kummissjoni Ewropea dwar ċerti SVI (18).

3.11.5   Il-Kunsill talab lill-Kummissjoni Ewropea tapplika l-Artikolu 9 tat-TFUE u l-SVI soċjali (19), u l-proposta 29 tal-Att tas-Suq Uniku tissuġġerixxi li ssir analiżi tal-impatt soċjali.

3.11.6   Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea ġiet ikkunsidrata b’mod sistematiku fil-proposti leġislattivi tal-Kummissjoni Ewropea, u fl-2010 l-Kummissjoni ressqet strateġija għall-implimentazzjoni tagħha (20) li dwarha l-KESE diġà ħareġ opinjoni (21).

3.11.7   Il-KESE diġà adotta opinjonijiet pożittivi dwar l-introduzzjoni, l-abbozzar u l-applikazzjoni tal-valutazzjonijiet tal-impatt kif ukoll dwar il-valutazzjonijiet tal-impatt għas-sostenibbiltà u l-politika kummerċjali tal-UE (22)

3.11.8   L-SVI huma għodda ta’ politika potenzjalment b’saħħitha iżda diffikultuża fil-prattika. Biex ikunu jistgħu jisfruttaw il-potenzjal tagħhom u jiġi żgurat li ma jintużawx biex jilleġittimizzaw proposti ta’ politika predeterminati, irid ikun hemm bidla fil-kultura marbuta mat-tfassil tal-politika, u l-uffiċjali jrid ikollhom biżżejjed ħin, għarfien, ħiliet u appoġġ. Huwa importanti li jiġi promoss is-sehem tal-partijiet interessati fil-proċess. L-implimentazzjoni tal-valutazzjonijiet tal-impatt għandha tkun kosteffettiva u proporzjonata mal-għanijiet tagħhom.

4.   Kummenti ġenerali

4.1   Il-klawżola soċjali orizzontali (Artikolu 9 tat-TFUE) hija waħda mill-innovazzjonijiet prinċipali tal-politika soċjali fit-Trattat ta’ Lisbona li l-potenzjal tagħha jrid jintuża bis-sħiħ. Tipprovdi mandat b’saħħtu biex jiġu kkunsidrati l-għanijiet fil-politiki, l-inizjattivi u l-attivitajiet rilevanti kollha tal-UE. B’dan l-artikolu, l-iżvilupp ta’ UE soċjali għandu jsir kompitu trasversali tal-UE li jolqot l-oqsma ta’ politika kollha. Għalhekk, l-applikazzjoni tal-KSO għandha tiġi kkunsidrata fil-programmi Ewropej fil-qasam tar-riċerka wkoll.

4.2   Il-KSO hija partikolarment importanti u urġenti fid-dawl tal-fatt li l-impatt tal-kriżi finanzjarja, ekonomika u baġitarja jixħet dawl fuq l-importanza, kemm għall-UE inġenerali kif ukoll għal kull wieħed mill-Istati Membri, li tiġi kkunsidrata bis-sħiħ id-dimensjoni soċjali tal-UE. L-iżbilanċ bejn it-tisħiħ tal-integrazzjoni ekonomika fis-Suq Uniku u l-iżvilupp addizzjonali tad-dimensjoni soċjali tal-UE għandu jingħeleb. Għalhekk, l-implimentazzjoni ta’ dan l-istrument ġdid tista’ tgħin biex tnaqqas l-iskuntentizza li ilha tinħass f’ħafna Stati Membri u tegħleb ix-xettiċiżmu dejjem jikber fi ħdanhom fir-rigward tal-valur miżjud li toffri l-Unjoni Ewropea, speċjalment mill-perspettiva ta’ progress ekonomiku, soċjali u fil-politika tal-impjieg, filwaqt li l-Istati Membri jieħdu responsabbiltà individwali akbar.

4.3   F’kull waħda mill-opinjonijiet tiegħu mħejjija għall-Kummissjoni Ewropea jew korpi oħra tal-UE, il-KESE ser jikkunsidra kull darba jekk saritx valutazzjoni adegwata tal-impatt soċjali. Fejn meħtieġ, ser iħeġġeġ lill-korpi tal-UE kompetenti biex isibu soluzzjoni għal dan in-nuqqas.

4.4   Il-Parlament Ewropew għandu rwol importanti x’jaqdi fl-applikazzjoni tal-KSO, fost l-oħrajn, fl-evalwazzjoni tal-valutazzjonijiet tal-impatt soċjali tal-Kummissjoni Ewropea u korpi oħra tal-UE fuq bażi regolari (23).

4.5   L-Istati Membri huma mitluba wkoll japplikaw il-KSO u l-klawżoli orizzontali l-oħra kollha fil-proposti, politiki u azzjonijiet rilevanti kollha u t-testi legali u ġudizzjarji rilevanti kollha. Għandhom jimplimentaw l-SVI soċjali għal dawn il-finijiet.

4.6   Huwa essenzjali li jkun hemm parteċipazzjoni ġenwina mis-soċjetà ċivili organizzata fl-istadji u l-livelli kollha sabiex jiġi żgurat l-użu effettiv tal-KSO u l-MMK Soċjali (24). Il-KESE huwa korp konsultattiv magħmul minn rappreżentanti ta’ organizzazzjonijiet ta’ min iħaddem, l-impjegati, u partijiet oħra li jirrappeżentaw is-soċjetà ċivili mis-27 Stat Membru kollha. Għalhekk, ilaqqa’ flimkien il-partijiet interessati ewlenin fi ħdan l-UE u għalhekk huwa l-korp ideali biex jagħmel kontribut sinifikanti għall-promozzjoni u l-aħjar użu tal-SVI.

4.7   Il-KESE jista’ jikkontribwixxi għall-iżvilupp u t-tisħiħ tal-għanijiet tal-politika soċjali u d-djalogu soċjali u ċiviku fl-Istati Membri, billi jsaħħaħ l-iskambju tal-informazzjoni u l-kooperazzjoni mal-kunsilli ekonomiċi u soċjali (KES) u istituzzjonijiet simili fl-Istati Membri u mal-imsieħba soċjali, ma’ rappreżentanti ta’ gruppi ta’ interess oħra u organizzazzjonijiet rilevanti oħra tas-soċjetà ċivili fis-settur soċjali fil-livelli kollha (UE, nazzjonali u reġjonali). Il-ħidma li saret mill-Kumitat ta’ Tmexxija Ewropa 2020 fi ħdan il-KESE, li jissorvelja u jressaq rapporti fuq bażi regolari dwar il-kontenut u l-proċess tal-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma, għandha tgħin ukoll f’dawn l-isforzi.

4.8   Il-Pjattaforma Soċjali Ewropea (25) u l-membri kostitwenti tagħha, li jinkludu numru ta’ organizzazzjonijiet soċjali settorjali (fosthom organizzazzjonijiet tan-nisa u organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw ’il-persuni mdaħħla fl-età, il-persuni b’diżabbiltà u l-persuni foqra u mingħajr dar), kif ukoll organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili oħrajn attivi fis-settur soċjali fil-livell Ewropew u dak nazzjonali, ukoll għandhom rwol importanti x’jaqdu biex jiżguraw li l-KSO tiġi applikata b’mod sodisfaċenti fil-livell tal-UE u fil-livell (sotto)nazzjonali.

4.9   L-inizjattiva ewlenija fil-qafas tal-Istrateġija Ewropa 2020 “Il-Pjattaforma Ewropea kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali” (26) flimkien mal-ħidma tal-KESE f’dan il-qasam (27) u dwar l-inizjattivi ewlenin l-oħra fil-qafas tal-Istrateġija Ewropa 2020 għandhom ukoll jikkontribwixxu biex jiżguraw applikazzjoni bilanċjata tal-KSO fil-livell Ewropew, nazzjonali u sottonazzjonali.

5.   Kummenti speċifiċi

5.1   Id-dispożizzjonijiet tal-politika soċjali tat-Trattat ta’ Lisbona (b’mod partikolari l-Artikoli 145 sa 166 u l-Artikolu 168 tat-TFUE) u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (b’mod partikolari l-Kapitolu IV dwar is-Solidarjetà) jagħtu forma konkreta lill-klawżola soċjali orizzontali, u għandhom jiġu rispettati bis-sħiħ.

5.2   Il-KESE ser jippubblika opinjoni annwali dwar l-applikazzjoni tal-KSO u l-klawżoli soċjali orizzontali l-oħrajn (Artikoli 8, 9 u 10 tat-TFUE), il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali (b’attenzjoni partikolari għad-drittijiet soċjali bażiċi) u d-dispożizzjonijiet soċjopolitiċi l-oħra fit-Trattat ta’ Lisbona (b’mod partikolari l-Artikoli 145 sa 166 u l-Artikolu 168 tat-TFUE), kif ukoll il-leġislazzjoni sekondarja u miżuri legali u politiċi oħrajn, u ser jeżamina jekk l-għanijiet u l-miri soċjali ġewx rispettati u promossi. Ser jivvaluta u jeżamina sa liema punt dawn jikkontribwixxu għall-iżvilupp tal-UE kemm mil-lat soċjali kif ukoll minn dak tad-drittijiet fundamentali. Fejn meħtieġ, l-opinjoni ser tirrakkomanda wkoll passi konkreti dwar kif l-għanijiet u l-miri soċjali jistgħu jintlaħqu b’mod iżjed effettiv kemm fil-livell Ewropew kif ukoll f’dak nazzjonali. Ir-rapport annwali tal-KPS dwar id-dimensjoni soċjali tal-Ewropa 2020 (28) ser jiġi kkunsidrat f’dan ir-rigward.

5.2.1   Minbarra l-imsieħba soċjali u r-rappreżentanti ta’ interessi varji, organizzazzjonijiet kbar oħrajn li jirrappreżentaw is-soċjetà ċivili fis-settur soċjali ser ikollhom l-opportunità jippreżentaw l-opinjonijiet u r-rapporti speċifiċi tagħhom matul seduta tal-KESE dwar is-suġġett li ssir kull darba li titħejja opinjoni.

5.2.2   Ir-rappreżentanti tal-istituzzjonijiet tal-UE, b’mod partikolari l-Kunsill Ewropew, il-Kunsill, il-Parlament Ewropew, il-Kummissjoni, il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja u l-Bank Ċentrali Ewopew, ser jingħataw kull tagħrif meħtieġ dwar l-opinjoni annwali tal-KESE.

5.3   Il-KESE u l-KES u istituzzjonijiet simili fl-Istati Membri għandhom jagħtu sehemhom bħala partijiet interessati fl-implimentazzjoni tal-KSO u l-SVI soċjali billi jappoġġjaw l-inizjattivi taċ-ċittadini Ewropej u l-proġetti taċ-ċittadini fid-djalogu ċivili dwar kwistonijiet ta’ politika soċjali.

5.4   Il-KESE u l-Kummissjoni Ewropea għandhom jikkonkludu ftehim interistituzzjonali li jispeċifika li l-Kummissjoni tressaq il-valutazzjonijiet tal-impatt kollha dwar id-dossiers tal-Kummissjoni quddiem il-KESE, sabiex ikun jista’ jikkunsidrahom fl-opinjonijiet u r-rapporti tiegħu.

5.5   Il-KESE, flimkien mas-sezzjonijiet speċjalizzati kollha tiegħu, ser jikkunsidra b’mod adegwat il-KSO – li hija legalment vinkolanti – u l-klawżoli orizzontali l-oħra li huma wkoll legalment vinkolanti (Artikoli 8 sa 12 tat-TFUE) fl-opinjonijiet u ħidma oħra tiegħu bil-għan li jsaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-UE (pereżempju, klawżoli soċjali fil-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles (29), id-dimensjoni soċjali tas-suq intern, il-valutazzjonijiet tal-impatt għas-sostenibbiltà u l-politika kummerċjali tal-UE (30)).

Brussell, 26 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Marlier, E. u Natali, D. (ed.) flimkien ma’ Van Dam, R. (2010), “Europe 2020: Towards a More Social EU?”, Brussell: PIE Peter Lang.

(2)  Opinjoni tal-KPS dwar “Id-dimensjoni soċjali tal-Istrateġija Ewropa 2020”, SPC/2010/10/7 finali.

(3)  Ara nota 1 f’qiegħ il-paġna.

(4)  Daħla fil-pubblikazzjoni Atkinson, A.B. u Marlier, E. (ed./2010), “Income and living conditions in Europe”, il-Lussemburgu, Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea.

(5)  Kummissjoni Ewropea (2010) “It-tisħiħ tal-koordinazzjoni tal-politika ekonomika għall-istabilità, it-tkabbir u l-impjiegi – Għodda għal governanza ekonomika tal-UE isħaħ”, COM (2010) 367 finali.

(6)  Schorkopf, F. (2010) Art. 9 AEUV [Artikolu 9 tat-TFUE], fil-pubblikazzjoni: “Das Recht der Europaischen Union. Kommentar” [Il-Liġi tal-Unjoni Ewropea. Kummentarju]; Nettesheim, Martin (Ed.).

(7)  Opinjoni esploratorja tal-KESE dwar “Il-metodu miftuħ ta’ koordinazzjoni u l-klawżola soċjali fil-kuntest tal-Ewropa 2020” (ĠU C 44, 11.2.2011, p. 23).

(8)  Opinjoni esploratorja tal-KESE dwar “L-iżvilupp tal-benefiċċji soċjali” (ĠU C 44, 11.2.2011, p. 28).

(9)  B’mod partikolari, fil-każ tal-konferenza dwar “Il-koordinazzjoni tal-UE fil-qasam soċjali fil-kuntest tal-Ewropa 2020: Nagħtu ħarsa lura fiż-żmien u nibnu l-ġejjieni”, 14-15 ta’ Settembru 2010, La Hulpe, il-Belġju.

(10)  “The horizontal social clause and social mainstreaming in the EU” (“Il-klawżola soċjali orizzontali u l-istandardizzazzjoni soċjali fl-UE”), it-Tielet Forum dwar is-Servizzi Soċjali ta’ Interess Ġenerali, 26-27 ta’ Ottubru 2010.

(11)  Opinjoni tal-KPS approvata mill-Kunsill tal-Ministri EPSCO f’Ġunju 2011.

(12)  Opinjoni tal-KESE dwar “Il-gvernanza effettiva tal-Istrateġija ta’ Lisbona mġedda” (ĠU C 175, 28.8.2009, p. 13).

(13)  Opinjoni tal-KESE dwar “Regolamentazzjoni intelliġenti” relatur: is-Sur Pegado Liz (ĠU C 248, 25.8.2011, p. 87).

(14)  Approċċ Komuni Interistituzzjonali għall-Valutazzjoni tal-Impatt, 14901/05 JUR.

(15)  Linji Gwida għall-Valutazzjoni tal-Impatti Soċjali fi ħdan is-Sistema tal-Valutazzjoni tal-Impatt tal-Kummissjoni, 2009.

(16)  http://ec.europa.eu/governance/impact/planned_ia/roadmaps_2011_en.htm#empl (20.3.2011).

(17)  Rapport speċjali dwar “Il-valutazzjonijiet tal-impatt fl-istituzzjonijiet tal-UE huma ta’ appoġġ għat-teħid tad-deċiżjonijiet?” Nru 3/2010 (http://ec.europa.eu/governance/impact/docs/coa_report_3_2010_mt.pdf).

(18)  http://ec.europa.eu/governance/impact/ia_in_other/ia_in_other_en.htm (20.3.2011).

(19)  Kunsill EPSCO 6.12.2010, stqarrija għall-istampa. (http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/lsa/118244.pdf).

(20)  Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM(2010) 573 finali.

(21)  Opinjoni tal-KESE dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni – Strateġija għall-implimentazzjoni effettiva tal-Karta tad-drittijiet fundamentali tal-Unjoni Ewropea, relatur: is-Sinjura Bischoff, korelatur: is-Sur Pîrvulescu (ĠU C 376, 22.12.2011, p. 74)

(22)  Opinjoni tal-KESE dwar “Standards ta’ kwalità li għandhom jiġu rispettati, min-naħa tal-imsieħba soċjali u ta’ atturi oħra tas-soċjetà ċivili, fir-rigward tal-kontenut, tal-proċeduri u tal-metodi tal-valutazzjonijiet tal-impatt soċjali” (ĠU C 175, 27.7.2007, p. 21), u l-opinjoni tal-KESE dwar “Il-konsultazzjoni dwar l-abbozz ta’ linji gwida tal-Kummissjoni għall-valutazzjoni tal-impatt” (ĠU C 100, 30.4.2009, p. 28); ara wkoll nota 30 f’qiegħ il-paġna.

(23)  Parlament Ewropew, Riżoluzzjoni tat-8.6.2011 (2011/2016 (IND)).

(24)  Ara n-nota 8 f’qiegħ il-paġna.

(25)  Il-Pjattaforma tal-NGOs Ewropej tas-Settur Soċjali (Pjattaforma Soċjali) hija l-alleanza ta’ federazzjonijiet Ewropej u netwerks ta’ NGOs rappreżentattivi li huma attivi fis-settur soċjali. Ara: http://www.socialplatform.org/

(26)  Il-Pjattaforma Ewropea kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=961&langId=mt

(27)  Opinjoni tal-KESE dwar “il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Pjattaforma Ewropea kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali: Qafas Ewropew għall-koeżjoni soċjali u territorjali”, relatur: is-Sinjura O'Neill, http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.soc-opinions.14953

(28)  Opinjoni tal-KPS dwar “Id-dimensjoni soċjali tal-Istrateġija Ewropa 2020”, SPC/2010/10/7 finali.

(29)  “Social Standards in Sustainability Chapters of Bilateral Free Trade Agreements”, Lukas, Steinkellner, Ludwig Boltzmann Institute of Human Rights, Vjenna, 2010.

(30)  Opinjoni tal-KESE dwar “Il-valutazzjonijiet tal-impatt għas-sostenibbiltà (VIS) u l-politika kummerċjali tal-Unjoni Ewropea”, relatur: is-Sinjura Pichenot, (ĠU C 218, 23.7.2011, p. 14) http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.rex-opinions.18107; http://eur-lex.europa.eu/JOHtml.do?year=2011&serie=C&textfield2=218&Submit=Rechercher&ihmlang=mte


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/35


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-problema tal-persuni mingħajr dar” (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2012/C 24/07

Relatur: is-Sur LUCAN

Nhar l-20 ta’ Jannar 2011, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 29 (2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

il-problema tal-persuni mingħajr dar

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-28 ta’ Settembru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'98 vot favur u 6 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1

Il-KESE qed jagħmel ir-rakkomandazzjonijiet li ġejjin:

1.1.1

L-Unjoni Ewropea għandha talloka ħafna aktar riżorsi mill-Fondi Strutturali (b'mod partikolari l-FSE u l-FEŻR) għar-riċerka ta’ soluzzjonijiet għall-fenomenu tal-persuni mingħajr dar (homelessness), b'mod partikolari fir-rigward tal-bini ta’ akkomodazzjoni permanenti.

1.1.2

L-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri għandhom jibbażaw il-politiki tagħhom dwar il-ġlieda kontra l-problema tal-persuni mingħajr dar fuq il-prinċipju tar-rispett sħiħ tad-drittijiet tal-bniedem li jinkludu d-dritt għal akkomodazzjoni aċċessibbli u adegwata. Il-KESE huwa tal-fehma li dan il-fenomenu ma nħoloqx waħdu, iżda huwa frott l-għażliet politiċi u ekonomiċi. Id-diskussjoni dwar ir-ridistribuzzjoni tal-ġid trid tkun parti mit-tkabbir inklużiv tal-UE 2020, din trid tibda' minn issa minħabba l-perjodu ta’ kriżi li għaddejja minnu l-UE.

1.1.3

Il-qafas legali Ewropew (trattati, karti, testi internazzjonali) għal politika ta’ akkomodazzjoni soċjali ambizzjuża jeżisti. Barra minn hekk, l-Unjoni Ewropea tista' tikkoordina l-azzjonijiet biex tħeġġeġ lill-Istati Membri jirratifikaw il-Karta Soċjali Ewropea (1) riveduta. Il-Kummissjoni, il-Parlament Ewropew u l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali għandhom ifasslu rapport annwali li jinkludi valutazzjoni ta’ kif l-Artikolu 134 tal-Karta dwar id-Drittijiet Fundamentali fir-rigward tad-dritt għal għajnuna għal akkomodazzjoni qed jiġi implimentat fl-Istati Membri.

1.1.4

Il-Eurostat għandu jħeġġeġ l-użu ta’ definizzjonijiet, indiċi u indikaturi komuni biex tiġi mifhuma l-kumplessità u l-ispeċifiċità tal-fenomenu fil-livell Ewropew u biex tiġi armonizzata l-istatistika. Il-KESE jirrakkomanda li tiġi adottata t-tipoloġija tal-ETHOS imnedija mill-FEANTSA bħala definizzjoni tal-fenomenu tal-persuni mingħajr dar fil-livell Ewropew.

1.1.5

Il-Kummissjoni Ewropea għandha tfassal strateġija ambizzjuża għall-ġlieda kontra l-fenomenu tal-persuni mingħajr dar u tgħin lill-Istati Membri jistabbilixxu strateġiji nazzjonali effikaċi, b'konformità mal-linji gwida proposti fir-Rapport Konġunt dwar il-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni soċjali 2010 u fid-dawl tar-rakkomandazzjonijiet tal-ġurija tal-Konferenza Ewropea ta’ Kunsens dwar il-Persuni Mingħajr Dar. Politika kbira dwar l-akkomodazzjoni fl-Ewropa taqa' taħt l-ambitu tal-proġetti ta’ ħidma ewlenin maħsuba biex jiġġeneraw l-impjiegi u l-benesseri, tnejn fost l-objettivi tat-Trattati Ewropej.

1.1.6

Fid-dawl tal-fatt li l-għan tal-Istrateġija Ewropa 2020 huwa tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv, il-KESE jissuġġerixxi li l-UE tiżgura s-segwitu regolari u tfassal politiki li jikkunsidraw ukoll ir-rabta bejn il-prezz tal-akkomodazzjoni fis-suq tal-proprjetà u l-possibbiltà li għandhom iċ-ċittadini Ewropej biex jixtru jew jikru akkomodazzjoni skont id-dħul tagħhom.

1.1.7

L-UE għandha tgħin lill-Istati Membri jikkunsidraw l-elementi li ġejjin fil-politiki ta’ inklużjoni tagħhom: l-eliminazzjoni ta’ każijiet ta’ mwiet minħabba l-għajxien fit-triq, id-dinjità tal-bniedem, il-kawżalità multipla, il-prevenzjoni tal-fenomenu; ir-responsabbilizzazzjoni tal-parteċipazzjoni tal-benefiċjarji permezz ta’ kuntratt soċjali/ta' kiri, standards Ewropej fir-rigward il-kosteffettività tal-akkomodazzjoni u s-servizzi soċjali, il-ħolqien ta’ akkomodazzjoni permanenti, ta’ appartamenti ssussidjati u ta’ ċentri ta’ prevenzjoni f'kull lokalità (2), approċċ li jippermetti aċċess aktar rapidu għall-akkomodazzjoni permanenti.

1.1.8

Il-Kummissjoni għandha toħloq aġenzija Ewropea għall-ġlieda kontra l-problema tal-persuni mingħajr dar.

1.1.9

L-Istati Membri għandhom jimplimentaw strateġiji effikaċi għall-ġlieda kontra l-kriżi li jenfasizzaw fuq: rabta bejn l-aqwa kosteffettività, il-konsultazzjoni u l-promozzjoni tas-sħubijiet pubbliċi-privati u ż-żieda fil-proprjetà peress li minħabba l-kriżi l-prezzijiet tal-proprjetà naqsu b'mod sinifikanti.

2.   Kuntest u kummenti ġenerali dwar il-problema tal-persuni mingħajr dar fl-Unjoni Ewropea

2.1

Il-persuni mingħajr dar kienu qasam ta’ azzjoni prijoritarja fil-qafas tas-Sena Ewropea 2010 (3).

2.2

Il-problema tal-persuni mingħajr dar issemmiet l-ewwel darba bħala tema prijoritarja fir-Rapport konġunt dwar il-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni soċjali 2005. Fl-2007, il-Kummissjoni Ewropea ppubblikat studju dwar il-valutazzjoni tal-problema tal-persuni mingħajr dar fil-livell tal-Unjoni Ewropea (4).

2.3

Il-ġlieda kontra din il-problema saret prijorità, aktar u aktar għax hija parti importanti tal-istrateġija tal-UE dwar il-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni soċjali.

2.4

Permezz tal-istrateġija tal-UE dwar il-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni soċjali (magħrufa wkoll bħala l-“metodu miftuħ ta’ koordinazzjoni fil-qasam soċjali”), l-Unjoni Ewropea tikkoordina u tħeġġeġ l-adozzjoni ta’ miżuri nazzjonali u l-iżvilupp ta’ politiki għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali permezz ta’ mekkaniżmu ta’ rappurtar, indikaturi komuni u konklużjonijiet politiċi finali adottati mill-Kummissjoni Ewropea flimkien mal-Kunsill tal-Ministri tal-UE.

2.5

Il-Parlament Ewropew adotta sensiela ta’ inizjattivi importanti favur il-persuni mingħajr dar, b'mod partikolari d-dikjarazzjoni bil-miktub dwar ir-riżoluzzjoni tal-problema tal-persuni mingħajr dar u li jgħixu fit-triq, li ġiet adottata fl-2008 (5). Din id-dikjarazzjoni tistieden lill-Kunsill japprova impenn fil-livell tal-UE kollha biex sal-2015 tiġi solvuta l-problema tal-persuni mingħajr dar u li jgħixu fit-triq. Fis-6 ta’ Settembru 2010, ħames deputati Ewropej ippubblikaw dikjarazzjoni komuni ġdida bil-miktub dwar il-bżonn ta’ strateġija Ewropea dwar il-problema tal-persuni mingħajr dar. Dan id-dokument ġie adottat f'Diċembru 2010. Il-KESE jemmen li biex jinkisbu l-objettivi ambizzjużi msemmija hawn fuq hemm bżonn ta’ intervent mill-fondi Ewropej (FSE u FEŻR).

2.6

Fl-aħħar tal-2009, in-netwerk tal-UE ta’ esperti indipendenti fil-qasam tal-inklużjoni soċjali ppreżenta rapport (6) dwar il-problema tal-persuni mingħajr dar u dwar l-esklużjoni relatata mal-akkomodazzjoni fl-Istati Membri tal-UE. F'dan ir-rapport issir talba biex il-kwistjoni tal-persuni mingħajr dar tagħmel parti integrali mill-metodu miftuħ ta’ koordinazzjoni fil-qasam soċjali u li jissaħħaħ u jiġi żviluppat aktar wara l-2010.

2.7

Fis-17 ta'Ġunju 2010, il-Kunsill Ewropew adotta l-Istrateġija l-ġdida Ewropa 2020. Sal-2020, l-UE ser timpenja ruħha biex telimina r-riskju ta’ faqar u ta’ esklużjoni soċjali għal tal-anqas 20 miljun persuna. Il-proposta tal-Kummissjoni għall-2020 tipprevedi pjattaforma Ewropea għall-ġlieda kontra l-faqar bil-għan li “jiddefinixxu u jimplimentaw miżuri li jindirizzaw iċ-ċirkostanzi speċifiċi ta’ gruppi li jinsabu f'riskju partikolari ([…. bħal] dawk mingħajr dar fejn joqogħdu). (7)

2.8

F'Ottubru 2010, il-Kumitat tar-Reġjuni ppubblika opinjoni dwar “L-indirizzar tal-problema tal-persuni mingħajr dar” u fiha jiddikjara li l-UE għandha timpenja ruħha aktar biex tiġġieled din l-isfida. Il-Kumitat tar-Reġjuni jipproponi li tiġi promossa t-tipoloġija tal-ETHOS fil-livell Ewropew, li titwaqqaf aġenzija Ewropea inkarigata mill-koordinazzjoni u l-appoġġ tal-ġlieda kontra l-problema tal-persuni mingħajr dar, li titħeġġeġ il-prevenzjoni ta’ dan il-fenomenu u li r-reġjuni jiġu involuti f'din il-ħidma.

2.9

Ir-rapport konġunt tal-Kummissjoni u tal-Kunsill dwar il-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni soċjali 2010 (8) jistieden lill-Istati Membri jfasslu strateġiji bbażati fuq: il-prevenzjoni, ir-riċerka ta’ forom ta’ akkomodazzjoni permanenti (akkomodazzjoni ssussidjata u permanenti), approċċ li jagħti prijorità assoluta lill-akkomodazzjoni u mgħoni b'servizzi soċjali komplementari, kif ukoll titjib tal-governanza.

2.10

L-aktar rakkomandazzjonijiet importanti tal-2010 dwar il-problema tal-persuni mingħajr dar huma inklużi fil-konklużjonijiet tal-Konferenza ta’ kunsens (9) li saret fi tmiem is-Sena Ewropea 2010 għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali fuq l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea u bl-appoġġ tal-presidenza Belġjana tal-Unjoni Ewropea.

2.11

Fl-2011, il-Eurostat (10) ippubblika rapport dwar il-kundizzjonijiet tal-akkomodazzjoni fl-Ewropa fl-2009 (“Housing Condition in Europe in 2009”) li jindika li 30 miljun ċittadin tal-UE jbatu minn nuqqas ta’ spazju u minn kundizzjonijiet prekarji ta’ akkomodazzjoni.

3.   Dritt għall-akkomodazzjoni

3.1

Il-fenomenu tal-persuni mingħajr dar jista' jolqot direttament ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem stabbiliti fil-Karta dwar id-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (11).

3.2

L-Artikolu 34 ta’ din il-Karta jistipula dan li ġej: “(3) Sabiex jiġu miġġielda l-esklużjoni soċjali u l-faqar, l-Unjoni tirrikonoxxi u tirrispetta d-dritt għal għajnuna soċjali u għal għajnuna għall-akkomodazzjoni sabiex tiżgura l-eżistenza dinjituża għal dawk kollha li huma neqsin minn riżorsi suffiċjenti […].”

3.3

Id-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti tiggarantixxi d-dritt għal kundizzjonijiet ta’ ħajja adegwata li jinkludi l-aċċess għal akkomodazzjoni u għal servizzi mediċi u soċjali. Skont l-Artikolu 25 (1): “Kulħadd għandu dritt għal livell ta’ ħajja suffiċjenti biex jiżgura saħħtu, il-benesseri tiegħu u tal-familja tiegħu, b'mod partikolari għall-ikel, il-ħwejjeġ, l-akkomodazzjoni, il-kura medika kif ukoll għas-servizzi soċjali meħtieġa.”

3.4

L-Artikolu 31 tal-Karta Soċjali Riveduta tal-Kunsill tal-Ewropa (12) jindika li kull ċittadin għandu dritt għall-akkomodazzjoni u jistieden lill-partijiet interessati biex “jieħdu miżuri intiżi biex: jippromovu l-aċċess għall-akkomodazzjoni ta’ livell suffiċjenti; jipprevjenu u jnaqqsu l-għadd ta’ persuni mingħajr dar bil-għan li din il-problema tiġi eliminata gradwalment; jagħmlu l-ispiża tal-akkomodazzjoni aċċessibbli għall-persuni li m'għandhomx biżżejjed riżorsi.”

3.5

Id-dritt għal akkomodazzjoni huwa stipulat f'diversi kostituzzjonijiet nazzjonali tal-Istati Membri tal-UE. Akkomodazzjoni adegwata hija neċessità u dritt. Il-KESE jirrakkomanda lill-Istati Membri kollha biex jgħinu lil kwalunkwe persuna li tgawdi minn dan id-dritt, b'konformità mal-leġislazzjoni nazzjonali fis-seħħ, biex ikollha aċċess għal akkomodazzjoni. Il-KESE jistieden lill-Istati Membri u lis-soċjetà ċivili biex jiżguraw is-segwitu ta’ dan il-proċess. L-eżistenza ta’ dritt legali hija l-bażi li fuqha jiġu definiti u żviluppati politiki effettivi għall-ġlieda kontra l-problema tal-persuni mingħajr dar.

4.   L-esklużjoni soċjali u l-faqar b'riżultat ta’ kundizzjonijiet ħżiena ta’ akkomodazzjoni

4.1

Il-Eurostat jindika li (13), fl-Unjoni Ewropea, 30 miljun ċittadin jbatu minn nuqqas ta’ spazju u minn kundizzjonijiet prekarji ta’ akkomodazzjoni. Fl-2009, 6 % tal-popolazzjoni tal-UE batew minn kundizzjonijiet ħżiena ħafna tal-akkomodazzjoni. Barra minn hekk, 12,2 % tal-popolazzjoni tal-UE jgħixu f'akkomodazzjoni bi spejjeż għolja meta mqabbla mad-dħul.

4.2

Il-persuni mingħajr dar li jgħixu fit-triq jirrappreżentaw l-aktar forma viżibbli u l-aktar estrema tal-faqar u l-esklużjoni. Madankollu, il-problema tal-persuni mingħajr dar tinkludi sensiela ta’ sitwazzjonijiet oħra, bħal dik ta’ persuni li jintlaqgħu f'akkomodazzjoni offruta f'każijiet ta’ urġenza, dik temporanja jew ta’ tranżizzjoni, ta’ persuni li jsibu akkomodazzjoni provviżorja għand familji/jew għand il-ħbieb, ta’ persuni li jkollhom jitilqu minn tipi differenti ta’ istituzzjonijiet u li m'għandhomx akkomodazzjoni, ta’ persuni mhedda mill-espulsjoni jew ta’ persuni li jgħixu f' akkomodazzjoni mhux adatta jew ftit li xejn sigura.

4.3

L-aċċess għall-akkomodazzjoni ta’ kwalità adatta jista' jiġi kkunsidrat bħala bżonn uman fundamentali.

4.4

Il-kundizzjonijiet ħżiena ta’ akkomodazzjoni jiġu definiti skont in-nuqqas ta’ tagħmir u jiġu evalwati skont is-sitwazzjoni tal-akkomodazzjoni: soqfa bil-ħsara, nuqqas ta’ banju/doxxa jew nuqqas ta’ toilets, jew inkella akkomodazjoni mudlama wisq.

4.5

Xi Stati Membri li daħlu fl-UE wara l-2004 indikaw li parti sinifikanti tal-popolazzjoni tagħhom kienet qed tiffaċċja kundizzjonijiet ta’ akkomodazzjoni ħżiena ħafna, b'mod partikolari r-Rumanija, il-Polonja, il-Bulgarija u l-pajjiżi Baltiċi (14).

4.6

F'ħafna pajjiżi, il-faqar huwa relatat mal-ispiża għolja tal-akkomodazzjoni: 67 % tal-Ewropej jikkunsidraw li akkomodazzjoni deċenti hija għalja wisq. Din il-fehma hija kondiviża b'mod partikolari fir-Repubblika Ċeka u Ċipru (89 %) kif ukoll il-Lussemburgu, Malta (86 %) u s-Slovakkja (84 %).

4.7

Ċittadin Ewropew minn kull sitta jiddikjara li għandu diffikultajiet biex iħallas l-ispejjeż ta’ kuljum b'rabta mal-akkomodazzjoni tiegħu (15). 26 % taċ-ċittadini tal-UE jikkunsidraw li akkomodazzjoni deċenti tiswa wisq flus fis-soċjetatjiet tagħna. Meta wieħed jistaqsi liċ-ċittadini dwar il-kawża tal-faqar, l-ispiża tal-akkomodazzjoni hija fir-raba' pożizzjoni.

5.   Definizzjonijiet tal-fenomenu tal-persuni mingħajr dar

5.1

Fil-livell tal-UE ma teżistix definizzjoni operattiva komuni tal-persuni mingħajr dar: din id-definizzjoni tvarja konsiderevolment minn Stat Membru għal ieħor. Il-fenomenu tal-persuni mingħajr dar huwa proċess kumpless u li jevolvi, l-individwi jew gruppi differenti kkonċernati jippreżentaw trajettorji differenti u bosta modalitajiet ta’ dħul fil-kategorija ta’ persuni mingħajr dar u ta’ ħruġ minn din il-kategorija.

5.2

Nistgħu niddistingwu tipi u gruppi mmirati differenti ta’ persuni mingħajr dar, bħal pereżempju l-irġiel waħedhom li jgħixu fit-triq, it-tfal u l-adoloxxenti li jgħixu fit-triq, iż-żgħażagħ li jkunu ħerġin minn istituzzjonijiet għat-tfal, l-ommijiet waħedhom li jgħixu fit-triq, il-persuni li jkollhom problemi tas-saħħa minħabba l-alkoħol, il-persuni dipendenti, il-persuni li jkollhom problemi psikoloġiċi/psikjatriċi, il-persuni avvanzati fl-età mingħajr dar, il-familji li jgħixu fit-triq, il-persuni mingħajr dar li jkunu ġejjin minn minoranzi etniċi bħar-Roma jew il-popolazzjoni bi stili ta’ ħajja nomada, l-immigranti mingħajr dar, dawk mingħajr dar li jkunu qed jitolbu l-asil (refuġjati), it-tieni ġenerazzjoni ta’ tfal li jgħixu fit-triq li l-ġenituri tagħhom ikunu mingħajr dar.

5.3

Il-FEANTSA (Federazzjoni Ewropea tal-organizzazzjonijiet nazzjonali li jaħdmu mal-persuni mingħajr dar) żviluppat tipoloġija tal-fenomeni tal-persuni mingħajr dar u tal-esklużjoni relatata mal-akkomodazzjoni, bl-isem ETHOS. Skont it-tipoloġija ETHOS, li wieħed ikollu dar ifisser:

—   mil-lat fiżiku: dar (jew spazju) adatt li huwa l-proprjetà esklużiva tal-persuna u l-familja tagħha;

—   mil-lat legali: li wieħed ikollu proprjetà;

—   mil-lat soċjali: li wieħed ikollu intimità u relazzjonijiet interpersonali.

5.4

Din id-definizzjoni tippermetti li jiġu stabbiliti l-erba' kunċetti prinċipali li ġejjin: mingħajr dar, mingħajr akkomodazzjoni, f'akkomodazzjoni prekarja, f'akkomodazzjoni inadegwata, li jistgħu jindikaw nuqqas ta’ dar. Fuq din il-bażi, l-ETHOS tikklassifika lill-persuni mingħajr dar skont is-sitwazzjoni tal-ħajja jew it-tip ta’ “dar” tagħhom. Dawn il-kategoriji kunċettwali huma maqsumin fi 13-il kategorija operattiva li jistgħu jintużaw fil-qafas tal-politiki differenti, pereżempju fir-rigward tal-kartografija tal-problemi tal-persuni mingħajr dar kif ukoll it-tfassil u l-valutazzjoni ta’ dawn il-politiki (16).

6.   Statistika, indiċi u indikaturi

6.1

Fil-livell tal-Unjoni Ewropea, l-uffiċċji nazzjonali tal-istatistika u s-sorsi uffiċjali l-oħra ta’ statistika tal-Istati Membri ma japplikawx metodu uniku u uniformi għall-ġbir tad-data dwar il-persuni mingħajr dar.

6.2

Il-mudell żviluppat mill-ETHOS jista' jintuża ma’ dawn il-kategoriji kunċettwali biex tinkiseb statistika u kartografija dwar il-persuni mingħajr dar, jiġu evalwati l-bżonnijiet tal-benefiċjarji kif ukoll ir-riżorsi lokali jew organizzattivi u jiġu żgurati t-tfassil, is-segwitu u l-valutazzjoni tal-politiki.

6.3

Jeħtieġ li jsiru studji u riċerki dwar il-fenomenu tal-persuni mingħajr dar fil-livell tal-UE, kemm biex jiġu mifhuma l-kawżi u l-istrutturi kif ukoll biex jitfasslu l-politiki u jiġu kkoordinati u implimentati l-istrateġiji. Il-KESE jitlob lill-Eurostat (permezz tas-sistema tal-ġbir tad-data EU-SILC -statistika tal-UE dwar l-introjtu u l-kundizzjonijiet tal-għajxien (17)) u lil dawk responsabbli mill-programmi Ewropej li ppermettew il-finanzjament tal-impenji favur l-inklużjoni tal-persuni mingħajr dar, li tiġi ppreżentata valutazzjoni tal-ħames sal-għaxar snin li għaddew u li jagħtu ħarsa ġenerali lejn l-evoluzzjoni tal-problema tal-persuni mingħajr dar fil-livell Ewropew.

7.   Il-fatturi ta’ vulnerabbiltà u ta’ riskju ta’ esklużjoni b'rabta man-nuqqas ta’ dar - każwalità

7.1

Il-kawżi li jwasslu għall-fenomenu tal-persuni mingħajr dar sikwit huma kumplessi u interdipendenti. Dan it-tip ta’ sitwazzjoni huwa determinat minn għad ta’ fatturi konverġenti.

7.2

Jeżistu tipi differenti ta’ fatturi ta’ vulnerabbiltà li dwarhom jeħtieġ tittieħed azzjoni għall-prevenzjoni u s-soluzzjoni tal-problema tal-persuni mingħajr dar:

—   strutturali: proċess ekonomiku; immigrazzjoni; ċittadinanza; proċess marbut mas-suq tal-proprjetà;

—   istituzzjonali: servizzi soċjali prinċipali; mekkaniżmi ta’ attribuzzjoni tal-allokazzjonijiet; proċeduri istituzzjonali;

—   relazzjonali: sitwazzjoni familjali; stat tar-relazzjoni (pereżempju divorzju);

—   personali: diżabbiltà; edukazzjoni; dipendenza; età, sitwazzjoni tal-immigranti;

—   diskriminazzjoni u/jew nuqqas ta’ statut legali: jista' jikkonċerna b'mod partikolari l-immigrati u ċerti minoritajiet etniċi bħall-komunitajiet tar-Roma.

8.   Servizzi soċjali jew servizzi ta’ urġenza u strateġiji għal aċċess għall-akkomodazzjoni

8.1

Jeżistu tipi differenti ta’ servizzi għal għajnuna offruti lill-persuni mingħajr dar: servizzi residenzjali jew mhux residenzjali. Il-promozzjoni tas-sħubija pubblika-privata hija element ewlieni tal-implimentazzjoni tal-istrateġiji li jippermettu aċċess għall-akkomodazzjoni. Huwa importanti ħafna li jkun hemm disponibbli akkomodazzjoni permanenti u servizzi medikali u soċjali ta’ urġenza, kif ukoll li jiġu promossi s-sħubijiet b'mod partikolari matul ix-xitwa u s-sajf, fid-dawl tal-fatt li f'ċerti pajjiżi persentaġġ għoli ta’ persuni mingħajr dar imutu fit-triq f'kull perjodu ta’ sħana qawwija jew ta’ kesħa kiefra.

8.2

Il-KESE jirrakkomanda li jixxerdu mudelli innovattivi kif ukoll gwidi ta’ prattika tajba fil-livell nazzjonali u Ewropew li jippromovu metodi innovattivi u interattivi f'dawn il-livelli u li fihom l-akkomodazzjoni permanenti u s-servizzi komplementari neċessarji għandhom ikunu l-ewwel għażla. Il-metodu miftuħ ta’ koordinazzjoni jista' jkun ta’ vantaġġ kbir biex jiġu promossi politiki effettivi favur l-integrazzjoni tal-persuni mingħajr dar.

8.3

Il-KESE jirrakkomanda li jiġu żviluppati servizzi diversifikati u li jiġu promossi l-istandards minimi għas-servizzi soċjali kollha intiżi għall-persuni mingħajr dar bil-għan li tiġi indirizzata d-diversità tal-bżonnijiet tagħhom:

interventi soċjali diretti: għajnuna soċjali u legali għall-ksib ta’ akkomodazzjoni, akkomodazzjoni temporanja, djar u appartamenti soċjali, netwerks ta’ għajnuna u ta’ responsabbilizzazzjoni, ċentri ta’ użijiet varji;

servizzi speċjalizzati (persuni mingħajr dar li għandhom l-HIV jew bi bżonnijiet speċjali, eċċ.);

għoti ta’ pariri, pariri legali u taħriġ professjonali;

taħriġ dwar l-ispirtu intraprenditorjali għall-persuni mingħajr dar, u ekonomija soċjali;

monitoraġġ u appoġġ (għajnuna komunitarja);

azzjonijiet għall-promozzjoni tal-familja, soċjali u kulturali, programmi ta’ prevenzjoni.

8.4

Il-KESE jissuġġerixxi li jiġu implimentati strateġiji integrati li jippermettu li jiġu stabbiliti servizzi biżżejjed u komplementari fl-oqsma kollha biex jiġu indirizzati l-bżonnijiet tal-benefiċjarji, u b'mod partikolari l-akkomodazzjoni soċjali. Il-KESE jemmen li, biex jiġu evitati każijiet ta’ mwiet tal-persuni mingħajr dar li jgħixu fit-triq, hemm bżonn li tiġi promossa leġislazzjoni li timponi l-ħolqien, f'kull reġjun, tal-anqas ta’ ċentru wieħed għall-għoti ta’ pariri u post ta’ akkomodazzjoni ta’ urġenza għall-persuni mingħajr dar, b'kapaċità li tikkorrespondi għan-numru ta’ persuni li jgħixu fit-triq. Il-KESE jenfasizza li jeħtieġ li jinsabu soluzzjonijiet permanenti għall-integrazzjoni tal-persuni żvantaġġati billi jinbnew akkomodazzjonijiet u postijiet permanenti u billi jitwaqqfu servizzi soċjali supplementari, b'mod partikolari biex ikunu jistgħu jinżammu r-rabtiet bejn il-familji (ġenituri-tfal, eċċ.) u, safejn ikun possibbli, li t-tfal jerġgħu jiġu integrati mill-ġdid fil-familja jekk ikunu ttieħdu mill-ġenituri minħabba raġunijiet relatati mal-faqar jew ma’ kundizzjonijiet ta’ ħajja diffiċli.

8.5

Il-KESE jirrakkomanda lill-Istati Membri biex ifasslu b'mod prijoritarju strateġiji ta’ prevenzjoni fil-perjodu medju u fit-tul.

8.6

Is-servizzi soċjali għall-persuni mingħajr dar m'għandhomx jintużaw b'mod sistematiku bħala kumpens għall-konsegwenzi tal-klassi politika fir-rigward tal-immigrazzjoni jew in-nuqqas ta’ servizzi speċjalizzati għall-akkoljenza tal-immigranti.

9.   Kummenti partikolari

9.1

In-nuqqas ta’ akkomodazzjoni jista' jwassal għad-degradazzjoni tal-individwu, għal diskriminazzjoni bbażata fuq l-appartenenza soċjali (għal grupp żvantaġġat), u xi kultant saħansitra għall-mewt (b'mod partikolari fl-istaġuni tal-kesħa jew ta’ sħana estrema). Il-KESE jikkunsidra li l-fenomenu tal-persuni mingħajr dar jista' jolqot direttament lid-drittijiet tal-bniedem hekk kif imfisser fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (fl-Artikoli 1, 2, 3, 6, 7, 21 u 34) (18) kif ukoll fil-Karta Soċjali Ewropea riveduta u fil-Patt Internazzjonali dwar id-drittijiet ekonomiċi, soċjali u kulturali.

9.2

L-integrazzjoni soċjali tal-persuni mingħajr dar hija proċess kumpless u diffiċli. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tfassal strateġija ambizzjuża bil-għan li tgħin lill-Istati Membri biex jeliminaw il-fenomenu soċjali tal-persuni mingħajr dar permezz ta’ strateġiji nazzjonali effettivi. Jeħtieġ li dawn ikunu ffokati fuq definizzjonijiet komuni, kawżi u azzjonijiet u effetti tal-impatt. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tipprepara kampanja ta’ sensibilizzazzjoni dwar il-fenomenu tal-persuni mingħajr dar u jenfasizza li din hija neċessità assoluta. Jirrakkomanda li l-politiki u l-istrateġiji Ewropej jitfasslu f'kollaborazzjoni mal-organizzazzjonijiet li jipprovdu s-servizzi soċjali, il-persuni nieqsa minn akkomodazzjoni, l-awtoritajiet pubbliċi u l-komunità ta’ xjenzjati u riċerkaturi.

9.3

Il-KESE jirrakkomanda lill-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex, fil-futur, jallokaw baġit u fondi speċifiċi għall-finanzjament jew il-kofinanzjament tal-programmi favur il-persuni mingħajr dar (b'mod partikolari fil-qafas tal-FSE u tal-FEŻR). Il-KESE jistma li l-fondi strutturali (FES u FEŻR) għandhom jiżdiedu matul il-perjodu 2014-2020 u li l-approċċ għandu jkun komplementari; jirrakkomanda wkoll li l-Istati Membri jinkludu fil-programmi nazzjonali operattivi strateġiji dwar il-problema tal-persuni mingħajr dar [b'referenza għar-Regolament (KE) 1083/2006] u miżuri bil-għan li jonqsu l-konsegwenzi negattivi tal-kriżi ekonomika fuq l-aċċess għall-akkomodazzjoni.

9.4

Il-KESE jirrakkomanda li jiġu promossi politiki Ewropej bil-għan li tiġi limitata kull tendenza spekulattiva fuq is-suq tal-proprjetà. Fil-qafas tal-analiżi tal-politiki soċjali Ewropej u nazzjonali, jirrakkomanda li tiġi mmonitorjata r-rabta bejn il-paga nett ta’ kull xahar u l-prezz tal-akkomodazzjoni. Il-KESE jistma li l-aċċess għal akkomodazzjoni deċenti għandu jkun proporzjonat mar-rabta bejn il-paga (jew il-kera) li tikkorrespondi mal-prezz tal-akkomodazzjoni flimkien mal-ispejjeż ta’ kuljum u l-ammont nett tas-salarju ta’ ċittadin Ewropew.

9.5

Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-fenomenu tal-persuni mingħajr dar qed jiżdied f'ċerti pajjiżi. Fil-fatt, jekk xi snin ilu din il-problema kienet tolqot speċifikament lill-adulti li jgħixu fit-triq, issa saret aktar diversa u aktar qawwija f'bosta Stati Ewropej: illum il-ġurnata qed jiżdied l-għadd tan-nisa mingħajr dar, tal-familji li jgħixu fit-triq, taż-żgħażagħ u tat-tfal mingħajr dar li jgħixu fit-triq, tal-impjegati li jkunu tilfu l-akkomodazzjoni tagħhom peress li ma jkunux jistgħu jħallsu l-kreditu tagħhom jew minħabba l-kriżi tal-proprjetà u ekonomika, aktar u aktar tal-immigranti jew tal-persuni li jkunu ġejjin minn minoritajiet etniċi u li jkunu mingħajr dar. L-eżistenza ta’ tfal tat-triq tat-tieni ġenerazzjoni, li jgħixu fit-triq u li l-ġenituri tagħhom ikunu mingħajr dar, turi biċ-ċar u b'mod sfortunat li l-fenomenu sar inkontrollabbli f'ċerti żoni.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  KSE riveduta: Il-Karta Soċjali Ewropea tal-Kunsill tal-Ewropa – 1961; ir-reviżjoni permezz tal-Protokoll tal-1995 ipoġġi d-dritt għal dar fost id-drittijiet soċjali fundamentali, huma biss 14-il Stat li ffirmaw din il-karta (fuq 43) li rratifikawha fil-liġijiet nazzjonali tagħhom.

(2)  Il-mudell tal-proġett Finlandiż “L-akkomodazzjoni qabel kollox” juri li huwa possibbli li l-ispejjeż għal kull persuna li tibbenefika minn għajnuna jonqsu b'14 000 EUR.

(3)  www.2010againstpoverty.eu.

(4)  http://ec.europa.eu/employment_social/social_inclusion/docs/2007/study_homelessness_en.pdf.

(5)  Ara l-anness.

(6)  http://www.peer-review-social-inclusion.eu/network-of-independent-experts/2009/homelessness-and-housing-exclusion.

(7)  http://eur-lex.europa.eu/Notice.do?mode=dbl&lang=en&ihmlang=en&lng1=en,fr&lng2=bg,cs,da,de,el,en,es,et,fi,fr,hu,it,lt,lv,mt,nl,pl,pt,ro,sk,sl,sv,&val=509103:cs&page=

(8)  http://register.consilium.europa.eu/pdf/fr/10/st06/st06500.fr10.pdf.

(9)  http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=637&langId=en&eventsId=315&furtherEvents=yes.

(10)  http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/product_details/publication?p_product_code=KS-SF-11-004.

(11)  L-Artikolu 6 tat-TUE: “L-Unjoni tirrikonoxxi d-drittijiet, il-libertajiet u l-prinċipji stabbiliti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea […] li għandha jkollha l-istess valur legali bħat-Trattati.”

(12)  Conseil de l'Europe - STE no. 163 - Charte sociale européenne (révisée).

(13)  http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/product_details/publication?p_product_code=KS-SF-11-004.

(14)  Ewrobarometru.

(15)  Skont l-istħarriġ il-ġdid tal-Ewrobarometru dwar il-faqar u l-esklużjoni soċjali MEMO/09/480/27.10.2009.

(16)  It-tipoloġija ETHOS tinsab fl-Anness tar-rapport. Ara wkoll: http://www.feantsa.org/files/freshstart/Toolkits/Ethos/Leaflet/EN.pdf.

(17)  http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/microdata/eu_silc.

(18)  Unjoni Ewropea, 2010 / ISBN 979-92-284-2588-6, pp. 391-403. Ara wkoll punt 3.2 tal-opinjoni.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/40


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-cloud computing fl-Ewropa” (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2012/C 24/08

Relatur: is-Sur PIGAL

Nhar l-20 ta’ Jannar 2011, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli tal-Proċedura tiegħu, iddeċieda li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

il-cloud computing fl-Ewropa

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura, u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-7 ta’ Ottubru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru 2011), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'143 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 7 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   Il-Kumitat jixtieq jeżamina soluzzjoni fil-qasam tal-IT li qed tiżviluppa b'rata mgħaġġla u li hija promettenti: is-soluzzjoni tal-cloud computing (CC), filwaqt li jibbaża fuq l-Istrateġija 2020, u b'mod speċjali l-Aġenda Diġitali. L-ewwel għan ta’ din l-opinjoni fuq inizjattiva proprja huwa li tiġbor u taqsam l-esperjenzi konkreti tal-partijiet interessati, bħalma huwa s-suq tas-CC. It-tieni għan huwa li tipproponi lista ta’ rakkomandazzjonijiet sabiex tħeġġeġ lill-Ewropa (1) tieħu post minn ta’ quddiem f'dan il-qasam promettenti, bl-għajnuna ta’ kumpaniji mexxejja f'dan is-settur.

1.2   Is-CC jibbaża fuq arkitettura diġitali li toffri l-vantaġġi li ġejjin: approċċ b'implimentazzjoni rapida, faċli jiġi estiż u jibbaża fuq il-mudell ta’ “ħlas skont l-użu”.

1.3   Fil-prattika is-CC huwa bbażat fuq mudell ekonomiku promettenti:

numru sinifikanti ta’ utenti potenzjali: individwi, intrapriżi, servizzi pubbliċi eċċ;

il-ġbir flimkien ta’ riżorsi u għodod tal-IT li jwassal għall-aħjar użu tagħhom;

il-mobbiltà li tirriżulta mis-CC, b'mod partikolari fil-każ ta’ ħaddiema li jivvjaġġaw li jista' jkollhom aċċess kontinwu għad-data tagħhom;

l-integrazzjoni faċli, flessibbli u trasparenti tal-bosta komponenti tekniċi differenti: l-internet, il-ġestjoni tal-IT, l-applikazzjonijiet taċ-ċellulari eċċ;

il-livellar tal-ispejjeż tul iċ-ċiklu tal-ħajja tas-sistemi tal-informatika, mingħajr investiment qawwi fil-bidu;

l-iffukar tal-intrapriżi fuq l-attività prinċipali tagħhom mingħajr il-bżonn li jinkwetaw fuq il-kumplessitajiet tas-sistemi informatiċi;

l-opportunità ta’ tkabbir f'oqsma ġodda għall-atturi prinċipali tas-settur, l-integraturi tas-sistemi (IS), il-pubblikaturi tas-softwer.

1.4   S'issa is-soluzzjoni tas-CC wriet li għadha mhijiex matura biżżejjed u li għandha bosta dgħufijiet:

l-ammont kbir ta’ regoli mfasslin biex jippruvaw jirregolaw u jikkontrollaw l-użu tas-CC;

in-nuqqas ta’ awtorità ta’ governanza Ewropea identifikabbli li tara li dawn jiġu rispettati;

in-nuqqas ta’ perspettiva globali tal-utenti privati sabiex ikunu jistgħu jevalwaw il-benefiċċji u fuq kollox ir-riskji involuti;

il-fraġilità intrinsika tal-internet: interruzzjonijiet f'każ ta’ inċidenti, attakki ċiberkriminali eċċ;

il-konġestjoni tal-internet: prestazzjoni baxxa, żieda kbira fid-data traffikata (awdjo, vidjow, spam), limitazzjonijiet tas-sistema IP;

il-konġestjoni tas-servers: il-ġbir flimkien tas-servers u l-overbooking li jirriżulta minn dan jista' jwassal għal konġestjonijiet;

ir-riskji marbuta mal-esternalizzazzjoni tad-data (data outsourcing) u l-ipproċessar tad-data għand parti terza;

ir-riskji marbuta mar-rilokazzjoni tad-data u tal-ipproċessar f'pajjż ieħor b'sistema legali oħra;

ir-riskju soċjali li ġej minn konċentrazzjoni tal-attivitajiet tal-iżvilupp, ħażna u l-operat;

id-drittijiet u l-obbligi tal-utenti u l-fornituri tal-cloud computing għadhom mhux preċiżi;

id-distinzjoni bejn min hu responsabbli mit-trattament tad-data u min jitratta d-data personali mhix perfettament ċara;

għall-persuni li m'għandhomx konoxxenza speċjalizzata, il-kuntratti tal-fornituri ta’ dawn is-servizzi huma kumplessi u saħansitra diffiċli jinftiehem x'qed jgħidu dwar il-ġbir, it-trattament u t-trasferiment tad-data tal-konsumaturi u d-drittijiet legali tagħhom.

1.5   Is-CC għall-Ewropa jfisser opportunità li tidħol f'suq promettenti, kbir u strateġiku. Sabiex l-Ewropa tikseb suċċess fil-qasam, il-Kumitat jirrakkomanda li l-Kummissjoni nnifisha, bl-appoġġ tal-Istati Membri jew l-intrapriżi Ewropej tas-settur, tieħu dawn l-azzjonijiet.

1.5.1   Kompetenzi

twettaq studju dwar l-iżvilupp meħtieġ fil-kompetenzi tal-ispeċjalisti tal-IT sabiex tkun infurmata dwar il-bżonnijiet u r-riżorsi umani fil-qasam tas-CC,

tħeġġeġ u/jew tikkoordina l-implimentazzjoni tal-programmi ta’ taħriġ,

tivvalida skema ta’ ċertifikazzjoni jew diplomi speċifiċi li jagħtu għarfien u attestazzjoni tal-kompetenzi tal-ispeċjalisti nkarigati mis-CC.

1.5.2   Riċerka u investiment

tħeġġeġ koordinazzjoni bejn iċ-ċentri Ewropej tar-riċerka sabiex dawn jibqgħu fuq quddiem f'termini ta’ għarfien u kompetenzi,

issaħħaħ l-iżvilupp tal-fibra ottika bl-appoġġ (sussidji jew sħubijiet) tal-atturi fil-qasam tat-telekomunikazzjonijiet Ewropej.

1.5.3   Sħubija

tippromovi l-ħolqien ta’ konsorzji bejn l-industriji Ewropej sabiex jinvestu fi proġetti komuni tas-CC pereżempju fil-programm qafas ta’ riċerka u żvilupp,

tħeġġeġ jew saħansitra tissusidja lill-investituri sabiex joħolqu spazji enormi ta’ servers (server farms) fl-Istati Membri abbażi ta’ dawk li diġà jeżistu f'żoni oħra,

tuża appalti pubbliċi sabiex tħeġġeġ is-sħubijiet,

tgħaqqad flimkien pubblikaturi tas-softwer tas-CC u l-intrapriżi tat-telekomunikazzjonijiet, peress li dawn tal-aħħar huma min-natura tagħhom f'kuntatt dirett mal-utenti fil-mira tas-CC.

1.5.4   Standards u governanza

tħeġġeġ lill-atturi pubbliċi u privati sabiex ikunu involuti fit-tfassil ta’ regoli li ser jistabbilixxu qafas li jmexxi r-relazzjonijiet bejn minn naħa l-fornituri u min-naħa l-oħra l-intrapriżi jew iċ-ċittadini Ewropej,

tapprofitta mill-vantaġġ kompetittiv tal-UE fil-qasam tas-sigurtà tad-data, il-ħarsien tal-ħajja privata eċċ., sabiex timponi l-applikazzjoni stretta tagħhom fis-soluzzjonijiet tas-CC,

twaqqaf aġenżija Ewropea inkarigata milli tiżgura rispett lejn dawn l-istandards,

toħloq leġislazzjoni sabiex tillimita t-trasferiment ta’ data sensittiva barra mill-Ewropa;

tqis b'mod serju, matul ir-reviżjoni li jmiss tad-Direttiva dwar il-ħarsien tad-data personali, l-isfidi li jġibu magħhom l-applikazzjonijiet tal-cloud computing anki jekk il-Kumitat jirrikonoxxi li dawn huma partikolarment vasti.

2.   Introduzzjoni

2.1   Il-Cloud Computing (CC) għandu jiġi kkunsidrat bħala żvilupp li jsegwi fuq żviluppi oħra tal-istess daqs, bħall-mudell klijent/server jew dak tal-internet.

2.2   Is-CC jikkonsisti fil-kombinazzjoni u l-aħjar użu tal-kunċetti u t-teknoloġiji attwali bħal: l-internet, is-server farms, il-ġestjoni tal-IT eċċ.

Għaldaqstant, is-CC bilfors jiret il-vantaġġi u l-iżvantaġġi tal-komponenti tiegħu; pereżempju, il-prestazzjoni tat-traffiku fuq l-internet, il-protezzjoni tad-data tal-ġestjoni tal-IT, l-overbooking tal-kompjuters fis-server farms eċċ.

2.3   Il-Kumitat diġà ħadem fuq xogħlijiet dwar xi karatteristiċi li s-CC wiret direttament, pereżempju:

il-protezzjoni tad-data (2)

is-sistemi tat-telekomunikazzoni (3)

il-komunikazzjoni elettronika (4)

l-internet (5)

il-protezzjoni tal-konsumaturi (6)

l-internet tal-oġġetti – Pjan ta’ Azzjoni għall-Ewropa (7)

Biex tiġi evitata r-ripetizzjoni żejda, din l-opinjoni ser tiffoka fuq l-aspetti marbuta direttament mas-CC.

2.4   Il-Kumitat mhuwiex l-unika istituzzjoni li qed turi interess fis-CC; jeżistu istituzzjonijiet u korpi Ewropej oħra li qed juru dan ukoll.

2.5   Fil-Forum Ekonomiku Dinji (World Economic Forum) f'Davos, fis-27 ta’ Jannar 2011, Neelie Kroes, Viċi President tal-Kummissjoni, ippreżentat il-fehma tagħha dwar il-fenomenu:

Fil-każ tal-cloud computing, fhimt li ma nistgħux nistennew definizzjoni li kulħadd jaqbel magħha. Irridu naġixxu […]. Kif previst fl-Istrateġija Diġitali għall-Ewropa, bdejt naħdem fuq strateġija għas-CC li tkopri l-Ewropa kollha, b'mod li jmur lil hinn minn qafas ta’ politika. Ma nistax nikkuntenta ruħi b'Ewropa li hija biss favur il-cloud computing (‘cloud-friendly’), imma nixtieq li l-Ewropa tkun attiva f'dan il-qasam (‘cloud-active’)”.

2.6   Il-Kummissjoni Ewropea nediet fl-2009 studju bit-titlu “Il-futur tal-Cloud Computing” (The future of Cloud Computing) (8) dwar is-CC ibbażat fuq grupp ta’ esperti fis-settur diġitali u ta’ riċerkaturi.

Hija nediet ukoll konsultazzjoni pubblika  (9) bil-għan li r-riżultati jagħtu kontribut fit-tħejjija tal-istrateġija Ewropea fil-qasam tas-CC li ser tiġi preżentata fl-2012.

Is-CC huwa element importanti fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-Ewropa 2020, b'mod speċjali iż-żewġ inizjattivi ewlenin: l-Aġenda Diġitali u l-Innovazzjoni.

Is-Seba' Programm ta’ Qafas għar-Riċerka (10) diġà jiffinanzja programmi tas-CC.

2.7   Barra minn hekk, l-ENISA  (11) ppubblikat rapport f'Novembru tal-2009 bit-titlu “Cloud Computing: vantaġġi, riskji u rakkomandazzjonijiet għas-sigurtà tal-informazzjoni”.

2.8   Dan l-aħħar, in-NIST (12) ippubblikat Cloud Computing Standards Roadmap (Pjan direzzjonali tal-istandards tal-Cloud Computing) (NIST CCSRWG – 092 – Lulju, 5 2011)

3.   Introduzzjoni Teknika tal-Cloud Computing

3.1   It-tentattivi sabiex jintlaħaq ftehim dwar definizzjoni unika ġew imxekkla sew mill-isforzi tal-pubblikaturi tas-softwer biex jistabbilixxu s-softwer eżistenti tagħhom bħala soluzzjonijiet CC jew “cloud-ready”.

Madankollu hemm kunsens mifrux li s-CC jiġi implimentat malajr, faċli li jiġi estiż u joffri soluzzjoni ta’ “ħlas skont l-użu”.

3.2   X'inhuma l-karatteristiċi tas-CC?

Dematerjalizzazzjoni: din tinvolvi li l-konfigurazzjoni, il-lokalità u ż-żamma tar-riżorsi tal-IT jkunu kemm jista' jkun inviżibbli għall-utenti kemm privati kif ukoll intrapriżi.

—   Faċilità tal-aċċess: sakemm ikun hemm aċċess għall-internet l-utenti jistgħu jaċċessaw id-data u l-applikazzjonijiet tagħhom minn kwalunkwe post u minn kwalunkwe apparat (kompjuter, tablet, smartphone).

—   Allokazzjoni dinamika: il-fornitur jadatta, f'ħin reali, il-kapaċità informatika pprovduta skont il-ħtieġa tal-utent. B'hekk l-utent ikollu l-faċilità li jkompli jaħdem f'mumenti fejn l-użu jkun intensiv (peak loads) mingħajr ħtieġa li jinvesti f'mezzi informatiċi li ma tantx jintużaw bejn mument ta’ użu intensiv u ieħor.

—   Il-ġbir flimkien tar-riżorsi: il-fornitur ikun jista' joffri din l-allokazzjoni dinamika billi jgħaqqad flimkien il-mezzi informatiċi ta’ diversi utenti. B'hekk il-fornitur jista' jikseb l-ikbar u l-aħjar użu tas-server farms magħmula minn eluf ta’ kompjuters differenti.

—   Ħlas skont l-użu: l-utent iħallas biss għall-użu reali tal-mezzi informatiċi, jiġifieri kont il-kapaċità informatika li jkollu bżonn f'ħin partikolari. It-termini kuntrattwali spiss ikunu ad hoc, iżda kull ma jmur iktar qed isiru standardizzati.

3.3   Fin-negozju, l-ewwel applikazzjonijiet li adottaw l-approċċ tas-CC huma: il-posta elettronika, l-għodod kollaborattivi u tal-konferenzi fuq il-web, l-ambjenti ta’ żvilupp u ta’ ttestjar, l-applikazzjonijiet tal-ġestjoni tar-relation client (CRM) u s-sistemi tal-Buisness Intelligence.

Fil-futur, il-parti l-kbira tal-applikazzjonijiet informatiċi ser ikunu kompatibbli mas-CC.

3.4   Is-CC jintuża normalment permezz ta’ wieħed minn dawn it-tliet mudelli (jew kombinazzjoni tagħhom) li jvarjaw mill-iktar parzjali għall-iktar komplet, u huma indirizzat lejn klijenteli differenti:

—   IaaS (Infrastructure as a Service)– fejn l-infrastruttura biss hija koperta mis-CC, primarjament imfassla għas-servizzi tal-IT ta’ intrapriżi kbar,

—   PaaS (Platform as a Service)– fejn l-infrastruttura u s-softwer bażiku huma koperti mis-CC, imfassla għall-ispeċjalisti fil-kompjuter li jiżviluppaw is-softwer,

—   SaaS (Software as a Service):– is-soluzzjoni hija kompletament koperta mis-CC inkluż is-softwer tal-applikazzjoni, primarjament imfassla għall-utenti aħħarin, mhux neċessarjament speċjalisti tal-kompjuter, pereżempju l-email għall-użu personali.

3.5   Il-cloud computing privat qed jiżviluppa b'mod mifrux; huwa jintuża fi ħdan intrapriża li b'hekk tkun tista' tapprofitta mill-flessibbiltà u l-produttività tas-CC mingħajr ma tiffaċċja diffikultajiet marbuta mal-esternalizzazzjoni għand fornitur tas-CC.

Din is-soluzzjoni tidher li tindirizza ħtiġijiet differenti:

tħejji, b'kawtela u bi proċedura interna (fl-intrapriża), għal transizzjoni tas-sistemi eżistenti tal-IT lejn pjattaforma li tuża s-CC,

il-faċilitajiet tal-informatika interni tal-intrapriżi jitqiegħdu b'mod li, fir-rigward ta’ dipartimenti oħra, dawn ikunu aktar orjentati lejn is-servizzi u jkunu aktar trasparenti permezz ta’ ħlas skont l-użu.

4.   L-impatt tal-Cloud Computing

4.1   X' tista' tistenna intrapriża mis-CC?

4.1.1   Kif intqal qabel, is-CC wiret is-saħħa u d-dgħufija ta’ wħud mill-komponenti tiegħu.

4.1.2   Għalhekk fil-bidu tajjeb li jitfakkru xi vantaġġi li joffri lill-intrapriżi, li mhumiex esklużivi għas-CC iżda ġejjin pjuttost mill-iżvilupp li sar qabel fil-ġestjoni tal-informatika:

jibqgħu ffukati fuq il-ħidma prinċipali tagħhom;

jibbenefikaw mill-ekonomiji ta’ skala permezz tal-industrijalizzazzjoni u l-ġbir flimkien tar-riżorsi min-naħa tal-fornitur tas-servizz;

ikollhom aċċess għall-għarfien espert u l-kwalità tas-servizz tal-ispeċjalisti.

4.1.3   Skont studju reċenti, 70 % tal-ispejjeż tal-faċilitajiet informatiċi interni jinħolqu mill-ġestjoni tal-faċilitajiet attwali. Jekk parti minn dan ix-xogħol issir barra mill-intrapriża, id-dipartiment tal-IT ser ikollu l-kapaċità żejda meħtieġa għall-innovazzjoni u l-iżvilupp ta’ servizzi ġodda.

4.1.4   Li ġejjin huma xi benefiċċji li l-intrapriżi spiss isemmu:

—   Investiment inizjali iktar baxx: għas-soluzzjonijiet diġitali l-ġodda, l-implimentazzjoni u l-iżvilupp tas-sistema tal-informatika m'għadhomx jeħtieġu investiment qawwi fi swali tal-kompjuters, servers, softwer, taħriġ speċifiku għas-softwer partikolari, eċċ;

Madankollu jeħtieġ li wieħed jinnota li s-soluzzjonijiet eżistenti ser jirrikjedu investimenti kbar mill-intrapriżi u mill-pubblikaturi tas-softwer sabiex jiġu adattati għal pjattaforma CC u jsiru trasferibbli lejha.

—   Tnaqqis fil-ħin tal-iskjerament: dawk responsabbli mill-iżvilupp tas-sistemi tal-IT jikkonċentraw fuq il-problemi tax-xogħol mingħajr ma jinkwetaw fuq l-infrastruttura teknika, li hija r-responsabbiltà tas-server tas-CC. Ir-riżorsi materjali u umani jsiru disponibbli b'mod progressiv u skont il-ħtieġa.

—   Kontabbiltà u kontroll tal-ispejjeż: permezz tas-CC, l-informatika ssir spiża operazzjonali aktar milli waħda kapitali.

L-ispejjeż tal-manutenzjoni huma integrati fir-renta; b'mod partikolari dawn ikopru l-aġġornar trasparenti ta’ softwer u ta’ ħardwer, l-appoġġ tekniku għal problemi ta’ ħardwer u softwer li jseħħ direttament onlajn permezz tas-softwer jew permezz tal-fornitur tas-servizz;

—   Tisħiħ tal-mudell tas-servizz: id-dipartimenti tal-IT jistgħu jistrieħu fuq il-fornitur tas-CC għall-kwalità, id-disponibbiltà, is-sigurtà u l-evoluzzjoni tal-għodod biex ikunu jistgħu jipprovdu Service Level Agreements lill-klijenti interni tagħhom.

—   Il-mobbiltà tal-impjegati: is-CC jippermetti l-kwalità u l-aċċess faċli għad-data għall-impjegati kollha tal-kumpanija kemm jekk li jivvjaġġaw u kemm jekk le.

4.2   Is-CC huwa ta’ interess partikolari għal ċerti intrapriżi bħal:

l-intrapriżi żgħar u dawk żgħar ħafna li jaraw fis-CC l-opportunità li jakkwistaw il-kapaċità informatika (riżorsi, softwer u kompetenzi) mingħajr il-bżonn li jħallsu spejjeż inizjali għoljin wisq;

l-intrapriżi fil-bidu tagħhom, li jkunu f'fażi ta’ żvilupp qawwi, u li jafu li l-mudell tas-CC jiffaċilita l-adattament tal-kapaċità informatika tagħhom għal-livell ta’ tkabbir tal-attività tagħhom.

4.3   L-integraturi tas-sistemi kif qed jippreparaw għas-CC?

4.3.1   Ir-rwol tal-integraturi tas-sistemi huwa li jimplimentaw soluzzjonijiet fil-qasam tal-IT għall-kumpaniji li huma klijenti tagħhom.

Huwa sar għandhom rwol kbir fis-settur tal-informatika kemm minħabba l-għarfien espert tagħhom, kif ukoll il-persunal tagħhom u l-kapaċità tagħhom li jadattaw għat-tibdil fil-flussi tax-xogħol tal-klijenti tagħhom.

Fis-suq Ewropew, il-mexxejja huma Accenture, Atos, Cap Gemini, HP, IBM, Wipro, eċċ.

4.3.2   Peress li l-iżviluppi fl-IT huma tal-mument u ta’ natura temporanja, id-dipartimenti tal-IT jitolbu l-għajnuna tal-integraturi tas-sistemi meta u kif ikollhom bżonn l-ispeċjalisti tal-IT fil-fażi ta’ żvilupp.

Il-persunal permanenti tad-dipartimenti tal-IT jipparteċipa biss biex jiżgura segwitu aħjar fil-fażi tal-implimentazzjoni u l-manutenzjoni.

4.3.3   Permezz tas-CC, l-integraturi tas-sistemi jibqgħu responsabbli mid-disinn u l-iżvilupp tas-soluzzjonijiet għall-kumpaniji li huma klijenti tagħhom.

Fid-dawl tal-kompiti ġodda li dan jimplika, l-iżvilupp tas-CC mhuwiex biss pożittiv iżda saħansitra mħeġġeġ mill-IS.

4.3.4   Madankollu tqum il-kwistjoni tas-sostenibbiltà ta’ din l-attivita l-ġdida. Hija waħda li ser iġġib żieda fl-attività biss matul perjodu partikolari ta’ żmien, hekk kif kien seħħ fil-każ tal-millenium bug u d-dħul tal-Euro?

Bosta deċennji ta’ innovazzjoni u progress tekniku wasslu għal żieda fil-produttività li la naqqset l-għadd ta’ żviluppi u l-anqas in-numru ta’ speċjalisti fl-IT; għall-kuntrarju, hija wasslet għal żieda konsiderevoli fl-għadd ta’ sistemi tal-informatika u d-daqs tagħhom.

Is-CC jidħol fil-loġika ta’ dawn it-tendenzi. Huwa għandu għalhekk iwassal għal żviluppi fil-qasam tal-informatika u oqsma ġodda fl-attivitajiet tal-integraturi tas-sistemi.

4.4   Il-pubblikaturi tas-softwer kif qed jippreparaw għas-CC?

4.4.1   Microsoft, Google, Oracle jew SAP, biex insemmu wħud minnhom, kollha jkollhom jinvestu ħafna biex jikkonvertu l-prodotti eżistenti tagħhom sabiex dawn jiġu ttimbrati “cloud-computing ready”.

4.4.2   Din it-trasformazzjoni l-ewwel nett teħtieġ investiment sostanzjali fi żviluppi ġodda tal-IT. Fuq kollox, din tirrappreżenta bidla radikali għal ċerti mudelli tal-intrapriża.

Pereżempju, l-Office 365 tal-Microsoft qed joffri xi ħaġa differenti ħafna mill-mudell tas-soltu tiegħu li jibbaża fuq il-bejgħ ta’ liċenzja l-ewwel darba li jintuża wieħed mis-softwer tiegħu.

4.5   X'inhi s-sitwazzjoni tal-ħażna fir-rigward tas-CC?

4.5.1   Tul dawn l-aħħar għaxar snin, il-ġestjoni tal-informatika kompliet tiżviluppa, b'mod partikolari r-rwol prinċipali tagħha li huwa l-esternalizzazzjoni tas-servizzi tal-ħażna (servers, netwerks, softwer bażiku).

Is-CC qed jestendi dan l-approċċ permezz tal-kombinazzjoni tar-riżorsi esternalizzati fost numru mhux determinat ta’ untenti (intrapriżi jew individwi).

4.5.2   Għaldaqstant is-CC għandu t-tendenza li jiffaċilita l-esternalizzazzjoni iżda fuq kollox li jikkonċentra l-faċilitajiet ta’ ħażna fil-forma ta’ server farms. Is-CC għandu għalhekk iwassal għal organizzazzjoni ġdida tas-settur permezz ta’ kompetizzjoni msaħħa bejn il-fornituri u inkorporazzjonijiet li hemm bżonnhom sabiex jintlaqgħu l-bżonnijiet enormi ta’ investiment. Dan ser ikollu impatt soċjali bħal dak li għaddew minnu setturi oħra li għaddew minn fażijiet simili ta’ konsolidazzjoni.

4.6   Is-settur pubbliku jħares lejn is-CC b'mod differenti mis-settur privat?

4.6.1   Is-settur pubbliku huwa bbażat fuq strateġiji, kulturi, nies u organizzazzjonijiet b'għanijiet, limiti u metodi ta’ ħidma simili għal dawk tas-settur privat.

4.6.2   Konsegwentement il-benefiċċji li mistenni jkollu s-CC għall-intrapriżi (ara hawn fuq) japplikaw ukoll għall-amministrazzjonijiet pubbliċi.

Barra minn hekk, permezz tas-CC, is-servizz pubbliku għaċ-ċittadini jista' jittejjeb ukoll permezz ta’ disponibbiltà u aċċessibbiltà aħjar, eċċ.

4.6.3   Madanakollu s-settur pubbliku għandu l-karatteristiċi speċifiċi tiegħu.

Ambjent ġenerali ta’ awsterità

Dan iwassal għal limiti baġitarji li jimponu tnaqqis baġitarju fil-programmi ta’ investiment pubbliku inkluż fil-qasam tal-IT. F'dan il-kuntest il-mudell tas-CC isib ġustifikazzjoni sħiħa għax huwa jippermetti l-iżvilupp tal-kapaċità tal-IT mingħajr spejjeż ta’ investiment inizjali.

Ir-riċerka pubblika

Din isseħħ ukoll fis-settur privat madanakollu hija mifruxa b'mod partikolari fis-settur pubbliku permezz taċ-ċentri nazzjonali ta’ riċerka, iċ-ċentri universitarji u s-sħubijiet pubbliċi-privati.

Xi drabi r-riċerka tgħaddi minn perjodi fejn tirrikjedi ammont kbir ta’ kapaċità fil-qasam tal-IT li tista' tiġi provduta għal kollox mis-CC.

L-investimenti pubbliċi

Permezz tal-effett ta’ lieva, dawn jistgħu jagħtu spinta u jħeġġu lill-atturi privati nazzjonali jew Ewropej sabiex jinvestu fis-CC, b'mod partikolari l-operaturi tat-telekomunikazzjonijiet. Fil-passat, xi investimenti pubbliċi kienu katalizzaturi tal-investiment u l-ksib ta’ pożizzjoni strateġika tas-settur privat. Pereżempju l-aeronawtika, l-aerospazju, iċ-ċellulari, il-ferroviji ta’ veloċità qawwija eċċ.

Uħud mill-Istati Membri diġà għamlu investimenti kbar għat-traspożizzjoni tas-softwer tal-amministrazzjonijiet tagħhom lejn arkitetturi CC.

4.7   Is-CC ser jolqot ukoll lill-individwi?

4.7.1   Uħud mis-soluzzjonijiet CC huma speċjalment maħsuba għall-utenti individwali. Eżempju ta’ dan huma prodotti bħall-iCloud tal-Apple, l-Office 365 tal-Microsoft, il-Picasa, eċċ.

4.7.2   Ftit ħafna huma l-individwi li jixtiequ jixtru server wieħed jew iktar jew infrastruttura tan-netwerk eċċ. Mhux kuħadd jixtieq jew jista' jinvolvi ruħu fiż-żamma ta’ din l-infrastruttura anki fil-każ ta’ kompjuter personali.

4.7.3   Prodotti li xi darba kienu disponibbli (fuq il-hard drive) tal-kompjuter personali (proċessar tat-test, printjar, ħżin ta’ ritratti u data eċċ) gradwalment qed jeħdilhom posthom l-internet fuq il-mudell tas-SaaS tas-CC (ara hawn fuq).

4.7.4   L-użu ta’ dawn is-servizzi huwa b'xejn fil-verżjoni bażika tiegħu. Il-finanzjament tas-servizz ġej mill-possibiltà li l-fornitur jiġbor lista ta’ utenti li huma udjenza potenzjali għall-eżerċizzji ta’ reklamar u pubbliċità. Ħafna drabi tiġi proposta verżjoni premium abbażi ta’ ħlas b'iktar spazju għall-ħżin, faċilitajiet supplementari eċċ.

4.7.5   Fil-każ tal-individwi, il-mudell jirrispondi għall-kumplessità li qed tkompli tikber tal-għodod tal-IT billi joffri semplifikazzjoni permezz ta’ appoġġ estern. Dan huwa mudell pay-on-demand li huwa perfettament adatt għall-użu okkażjonali tal-għodod u r-riżorsi tal-IT mill-individwi.

4.7.6   Fl-aħħarnett l-aċċess nomadu u kontinwu għad-data huwa fattur li qed ikompli jikseb popolarità. Bosta fornituri (13) joffru lill-utenti tagħhom il-possibbiltà li jisimgħu l-mużika tagħhom, jaċċessaw ir-ritratti tagħhom eċċ. minn fejn ikunu.

4.8   Apparti mill-impatt ekonomiku u kummerċjali tas-CC, x'ser ikun l-impatt soċjali tiegħu?

4.8.1   L-ispeċjalisti fil-qasam tal-IT ser jintlaqtu l-iktar mis-CC.

4.8.2   L-integraturi tas-sistemi (IS) m'għandhomx jesperjenzaw tnaqqis fl-attività tagħhom minħabba s-CC u jistgħu anki jesperjenzaw żieda temporanja marbuta mal-implimentazzjoni inizjali tas-CC. Anki jekk l-ispeċjalisti tal-IT f'dawn il-kumpaniji ser ikollhom jagħmlu sforz biex jikbsu ħiliet ġodda u jiżviluppaw soluzzjonijiet relatati mas-CC, in-numru ta’ ħaddiema m'għandux jiġi affettwat.

4.8.3   L-ispeċjalisti tal-IT tal-post (tal-intrapriżi klijenti tal-IS) li huma responsabbli mill-iżvilupp tas-sistema mhux ser ikunu jistgħu jwettqu l-missjoni prinċipali tagħhom: li jipparteċipaw flimkien mal-ispeċjalisti tal-IS fl-iżvilupp tagħha, sabiex ikunu f'pożizzjoni li jiżguraw il-manutenzjoni tas-sistema aħjar ladarba l-konsulenti jtemmu xogħolhom. Jekk il-fornituri tas-CC fil-fatt jieħdu biċċa mill-manutenzjoni f'idejhom in-numru ta’ speċjalisti “interni” ser jonqos b'mod proporzjonat.

4.8.4   L-ispeċjalisti nkarigati mill-operat tal-IT għandhom jintlaqtu iktar. Importanti li nfakkru li huma diġà ntlaqtu sew mill-ġestjoni tal-faċilitajiet tal-IT li poġġiethom taħt ir-responsabbiltà tal-fornituri tal-ġestjoni tal-faċilitajiet tal-IT. Permezz tas-CC, il-ġestjoni tal-informatika ser tkompli tikber iżda f'settur li għaddej minn konsolidazzjoni kbira u b'iktar faċilità ta’ rilokazzjoni. Wieħed jistenna għalhekk tnaqqis ġdid fil-persunal fl-oqsma tal-operat tal-IT u l-ħżin.

4.8.5   L-esternalizzazzjoni sħiħa jew ta’ parti mid-dipartimenti tal-IT tkompli tbiegħed l-ispeċjalisti mill-utenti finali tas-soluzzjonijiet tal-IT. Din id-distanza organizzattiva jew saħansistra ġeografika ser tnaqqas l-interazzjonijiet bejn iż-żewġ gruppi. Dawn l-interazzjonijiet iwasslu għal skambji kollaborattivi diretti u effikaċi u fuq kollox għal rabta soċjali li tippermetti lill-ispeċjalisti li jifhmu aħjar u jirrispondu aħjar għad-diffikultajiet u l-istennijiet tal-utenti.

4.9   Liema huma l-aspetti prinċipali ta’ kuntratt tas-CC?

4.9.1   Ir-relazzjoni bejn il-konsumatur u l-fornitur (tas-CC) tista' tieħu żewġ forom differenti: servizz bla ħlas u servizz bil-ħlas. Madanakollu din id-distinzjoni mhijiex dejjem ċara. Pereżempju s-servizzi bla ħlas jistgħu iġibu magħhom spejjeż mhux finanzjarji bħal reklamar kuntestwali jew il-possibbiltà li l-fornitur jerġa' juża d-data tal-konsumatur.

4.9.2   Is-servizzi bla ħlas jew bi ħlas baxx, ħafna drabi huma servizzi għall-individwi. Dawn iridu joqogħdu attenti għall-kundizzjonijiet ġenerali tal-kuntratti tagħhom li filwaqt li jkunu jidhru li huma inqas formali xorta waħda għandhom il-valur ta’ impenn kuntrattwali. Barra minn hekk, anki għall-individwi, l-informazzjoni li tingħata lill-fornitur għandha valur. Fil-każ ta’ problemi, is-servizzi bla ħlas jistgħu fl-aħħar mill-aħħar jiswew ħafna f'termini ta’ telf ta’ żmien u telf ta’ informazzjoni.

4.9.3   Intrapriża wkoll għandha teżamina bir-reqqa t-test tal-kuntratt tas-CC tagħha u idealment tirrikorri għal parir mingħand speċjalisti. Fil-fatt l-intrapriżi qed jagħtu informazzjoni u strumenti ta’ valur lill-fornituri esterni tagħhom li fil-każ ta’ abbuż jista' jdaħħalhom fi problemi kbar.

4.9.4   Il-kuntratti tas-CC rari jistgħu jiġu negozjati u ħafna mill-fornituri jitolbu lill-klijenti potenzjali tagħhom jiffirmaw kuntratt standard; madanakollu bħal fi kwalunkwe każ ieħor jekk kuntratt għandu biżżejjed valur jew interess strateġiku il-fornitur ser ikun lest li jilqa' kwalunkwe ftehim “modifikat”.

4.9.5   Bla ħlas jew bi ħlas, standard jew speċifiku, il-kuntratt għandu jikkjarifika dawn il-punti:

il-livell tas-servizz tas-CC (IaaS, PaaS, SaaS);

il-livell garantit ta’ disponibbiltà tad-data u r-responsabbiltajiet f'każ ta’ telf jew ħsara;

kemm hemm utenti jużaw l-istess riżorsi (riskju ta’ overbooking);

il-kundizzjonijiet ta’ flessibbiltà tar-riżorsi disponibbli u użati u r-rati ta’ ħlas skont il-konsum;

id-drittijiet u l-obbligi tal-fornitur tas-CC fir-rigward tal-għoti ta’ informazzjoni lil parti terza, pereżempju qorti;

l-identità preċiża tal-partijiet li qed jipprovdu s-servizzi b'mod partikolari peress li spiss jeżistu diversi livelli;

il-possibiltajiet li jitwaqqaf kuntratt u l-livell ta’ għajnuna garantita mill-fornitur matul il-perjodu ta’ transizzjoni;

ir-regolamentazzjoni u l-liġi (nazzjonali u internazzjonali) li fuqhom iserraħ il-kuntratt fil-każ ta’ tilwim.

5.   Id-dgħufijiet tal-Cloud Computing

5.1   Is-CC huwa bbażat fuq l-internet u jiddependi ħafna fuqu. Madanakollu l-internet jidher li laħaq ħafna mil-limiti tiegħu b'mod partikolari fejn tidħol il-prestazzjoni.

L-użu dejjem jiżdied ta’ utenti u ta’ forom ta’ użu tal-internet, l-isplużjoni fil-volum ta’ data traffikata (b'mod partikolari d-data viżiva u awdjo); ix-xewqa tal-utent għal rispons dejjem iktar rapidu huma fatturi li jenfasizzaw il-problemi potenzjali tal-prestazzjoni tal-internet. It-traffiku marbut mas-CC jista' biss ikompli jżid dawn il-problemi billi jżid volum ikbar ta’ data traffikata u fuq kollox billi jkompli jbaxxi l-ammont ta’ żmien aċċettabbli għal rispons min-naħa tal-utenti.

5.2   Għas-CC, is-saħħa tan-netwerk hija riskju ieħor marbut mal-internet. Dan l-aħħar, inċidenti tekniċi, attakki ċiberkriminali u deċiżjonijiet ta’ politiċi fixklu l-operat tas-CC, kixfu l-fraġilità tiegħu u wrew fuq kollox kemm l-utenti jiddependu minn dan in-netwerk pubbliku. Il-mudell tas-CC ser ikompli jenfasizza l-bżonn ta’ sigurtà għal dan in-netwerk li fil-bidu ma kienx maħsub għall-użu kummerċjali.

5.3   Dgħufija kbira oħra u li tolqot diversi aspetti tas-CC hija s-sigurtà tad-data marbuta prinċipalment mal-esternalizzazzjoni tad-data, kemm jekk tiġi trasferita u kemm jekk le.

L-ewwel problema hija l-kontinwità tal-aċċess għad-data f'każijiet fejn id-disponibbiltà kważi immedjata tista' tkun kritika jew vitali għal utent tas-CC. Il-problema l-oħra hija mbagħad tal-kunfidenzjalità tad-data maħżuna u mmexxija minn fornitur estern.

Din hi kwistjoni importanti b'mod partikolari fil-każ ta’ data ta’ valur miżjud għoli b'mod speċjali fil-kuntest ta’ spjunaġġ industrijali.

5.4   Dawn is-soluzzjonijiet iktar faċli jiġu attakkati u għalhekk huma vulnerabbli għax għall-hackers; huma mira li tkompli ssir iktar interessanti skont id-daqs, il-viżibilità u l-importanza tas-server farms imfasslin u mibnija biex jappoġġjawhom. Għaldaqstant ser ikunu meħtieġa sforzi u esperti addizzjonali sabiex dawn il-miri jsiru anqas attraenti għall-hackers.

Iżda jeħtieġ li wieħed jinnota wkoll li l-fornituri tas-servizzi tal-IT (outsourcing, CC, eċċ.) diġà huma konxji dwar il-kwistjonijiet tas-sigurtà u ċ-ċiberkriminalità u żgur li huma ppreparati aħjar mill-biċċa l-kbira tal-intrapriżi li huma klijenti tagħhom.

Bħala tixbiha, kaxxaforti ta’ bank jaf ikun attraenti ħafna għall-kriminali; madanakollu, ġojjelli f'kaxxaforti huma aktar siguri milli dawk imqegħdin f'kaxxa fil-kamra tas-sodda.

5.5   Ma' dan ir-riskju tiżdied ukoll id-diffikultà li jiġi deċiż liema sistema legali għandha tapplika; jekk hux dik ta’ sid l-informazzjoni jew dik ta’ min jaħżen l-informazzjoni.

Barra minn hekk liema awtorità ta’ kontroll hija responsabbli li tiżgura l-implimentazzjoni tar-regoli jew li ssolvi t-tilwim bejn sidien id-data u l-fornituri li jaħżnu d-data?

Dwar dan importanti li nfakkru li teżisti d-Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (dwar il-protezzjoni tad-data personali) u tal-Opinjoni tal-KESE (14).

Is-sistema Ewropea tal-protezzjoni tad-data taġixxi ta’ prevenzjoni qawwija kontra t-trasferimenti ta’ kull xorta barra mill-Ewropa. In-natura internazzjonali tas-CC tqajjem kwistjonijiet dwar il-possibbiltajiet ta’ trasferiment tad-data jew bejn il-klijent u l-fornitur jew fl-infrastruttura tal-fornitur.

F'dan il-kuntest, l-assenza ta’ governanza (globali) tal-internet u b'mod iktar speċifku s-CC hija dgħufija oħra.

Flimkien mal-kwistjoni tal-ħarsien tad-data tiżdied ukoll dik tad-drittijiet tal-awtur. Billi l-informazzjoni koperta mid-drittijiet tal-awtur tista' tiġi trasferita jew distribwita f'diveri siti, qed isir diffiċli jiġi identifikat liema regoli japplikaw għal kwistjonijiet bħall-protezzjoni, ir-rimunerazzjoni u s-superviżjoni.

5.6   Permezz tal-innovazzjoni fl-IT, bosta atturi akkwistaw pożizzjoni dominanti eż. il-Microsoft jew l-Apple għat-tagħmir għall-użu individwali (PC, telephone, ċellulari eċċ) iżda wkoll Google, Facebook (mutur ta’ riċerka u netwerks soċjali). L-Ewropa dejjem ħadet ħsieb tiżgura li l-pożizzjonijiet dominanti ma jolqtux ħażin l-interessi tal-atturi l-oħra tas-settur bħall-konsumaturi.

Is-CC jgħaqqad bosta teknoloġiji prinċipali u jiġbor fih il-prospetti u r-riskji ta’ pożizzjoni dominanti, l-Ewropa għalhekk għandha toqgħod iktar attenta.

5.7   Il-kwistjoni tal-interportabbiltà mhijiex waħda esklużivament teknika iżda kummerċjali wkoll. Fil-fatt mingħajr l-interportabbiltà, is-soluzzjoni tas-CC li jagħżel l-utent issakkru billi ma tippermettilux jgħaddi r-riżorsi maħżuna lil fornitur ieħor u dan jostakola l-kompetizzjoni bejn fornituri differenti. L-użu ta’ standards miftuħa u l-garanzija tal-interoperabilità tas-servizzi u l-applikazzjonijiet jistgħu joffru soluzzjonijiet sabiex jiġi żgurat it-trasferiment sempliċi u rapidu tad-data minn fornitur għal ieħor mingħajr spiża partikolari għall-utenti.

5.8   Dawn id-dgħufijiet kollha jindikaw il-periklu tal-użu u t-tixrid tal-mudell tas-CC. L-enfasi tal-mezzi tax-xandir (press, midja, netwerks soċjali) fuq dawn il-problemi jew tat-tilwim li jinqala' b'riżultat ta’ dan jistgħu jkunu ta’ ħsara kbira għas-CC u jwasslu għal telf ta’ kunfidenza fil-mudell kemm min-naħa tal-utenti kif ukoll min-naħa tal-fornituri.

6.   Sfidi u opportunitajiet għall-Ewropa

6.1   Il-Kummissjoni Ewropea stabbiliet bħala għan li l-Ewropa ssir “cloud active” (ara d-diskors ta’ Neelie Kroes kwotat hawn fuq). It-terminu “attiv” (active) ma jindikax jekk dan huwiex sempliċiment l-użu tas-CC jew l-iżvilupp tiegħu. L-ewwel interpretazzjoni tkun prova ta’ nuqqas kbir ta’ ambizzjoni. Li tfittex li tagħmel l-Ewropa iktar “cloud productive” huwa ħafna aktar espliċitu; fi kliem ieħor li l-Ewropa tipprovdi soluzzjonijiet fil-qasam tas-CC iktar milli tuża s-soluzzjonijiet tal-oħrajn biss.

6.2   Is-settur diġitali huwa ddominat minn atturi barranin kemm jekk qed nitkellmu fuq servizzi jew prodotti jew kontenut, l-atturi huma fil-biċċa l-kbira tagħhom ibbażati fl-Amerika ta’ Fuq jew fl-Ażja.

Fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet madanakollu, l-Ewropa tista' b'mod leġittimu tgħid li qiegħda fuq l-istess livell. Operaturi bħad-Deutsch Telekom, Orange jew Telefonica huma atturi li jinsabu fuq quddiem.

6.3   Fi żmien fejn l-industrija diġitali hija l-mutur tat-tkabbir, l-Ewropa għadha lura.

Fil-passat reċenti hija wriet kemm hi kapaċi tkun mexxej dominanti f'ċerti setturi; b'mod partikolari fil-qasam taċ-ċellulari anki jekk il-pożizzjoni reċenti tagħha naqset xi ftit.

6.4   Is-CC huwa opportunità ġdida li jerġgħu “jitqassmu l-karti”. Fi kliem ieħor l-atturi kollha ser ikollhom opportunità ġdida li jikkompetu għat-tmexxija globali; l-atturi prinċipali attwali ser jiġu sfidati mill-kompetituri eżistenti jew minn atturi ġodda fis-suq.

6.5   In-natura globali tal-cloud computing teżiġi l-iżvilupp ta’ prinċipji u ta’ standards globali. L-Unjoni Ewropea għandha tkompli tikkoopera mal-organizzazzjonijiet internazzjonali għall-iżvilupp ta’ dawn il-prinċipji u l-istandards. Hija għandha taqdi rwol mexxej fl-isforz sabiex jiġu żviluppati prinċipji u normi globali u tkun il-forza li tiggarantixxi li dawn il-prinċipji u l-istandards jipprovdu l-livell għoli ta’ protezzjoni tad-data personali prevista fil-liġijiet Ewropej.

6.6   L-Ewropa għandha vantaġġi kbar f'din il-kompetizzjoni globali ġdida.

hija għandha infrastruttura diġitali eċċellenti. Il-qasam tal-fibra ottika żviluppa tajjeb. L-infrastruttura hija kkontrollata u mmexxija minn numru żgħir ta’ atturi stabbiliti tajjeb li jistgħu jinfluwenzaw l-istandards fil-qasam tat-telekomunikazzjonijiet u l-investimenti meħtieġa.

l-Ewropa tista', u hija kapaċi, tiżviluppa politika tal-investimenti pubbliċi b'saħħitha li tista' sservi ta’ mutur għall-investiment privat.

l-SMEs reġjonali u nazzjonali tagħha jippreferu atturi qrib tagħhom jiġifieri atturi Ewropej fil-qasam tas-CC;

ċerti setturi (eżempju tas-saħħa, il-forzi armati, it-trasport pubbliku, is-settur pubbliku) huma mmexxija minn regoli u limiti nazzjonali jew saħansitra Ewropej u b'hekk ser jippreferu fornituri tas-CC nazzjonali jew Ewropej; setturi oħra (pereżempju banek, assigurazzjoni, enerġija, farmaċewtika) huma marbuta minn kunsiderazzjonijiet relatati mas-sigurtà tad-data u b'hekk marbuta fejn tidħol għażla tal-fornituri barra pajjiżhom jew l-Ewropa.

Brussell, 26 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Fil-bqija tad-dokument it-termini Ewropa/Unjoni Ewropea/UE ser jintużaw b'mod ugwali.

(2)  Opinjoni tal-KESE dwar “Strateġija komprensiva dwar il-ħarsien tad-dejta personali”ĠU C 248, 25.10.2011, pġ. 123.

(3)  Opinjoni tal-KESE dwar “Networks ta’ komunikazzjonijiet u servizzi elettroniċi”ĠU C 224, 30.8.2008, pġ. 50.

(4)  Opinjoni tal-KESE dwar “riflessjonijiet dwar l-evoluzzjoni tal-firxa tas-servizz universali tal-komunikazzjoni elettronika”ĠU C 175, 28.7.2009, pġ. 8.

(5)  Opinjoni tal-KESE dwar “L-iżvilupp tal-internet”ĠU C 175, 28.7.2009, pġ. 92

(6)  Opinjoni tal-KESE dwar “Kontenut Kreattiv Onlajn fis-Suq Uniku”ĠU C 77, 31.3.2009, pġ. 63

(7)  ĠU C 77, 31.03.2009, p. 60 u ĠU C 255, 22.09.2010, p. 116.

(8)  Kummissjoni Ewropea/Is-Soċjetà tal-Informazzjoni u l-Mezzi tax-Xandir – Rapport tal-Grupp ta’ Esperti – relatur għal dan ir-rapport: Lutz Schubert.

(9)  Mis-16 ta’ Mejju sal-31 ta’ Awwissu 2011.

(10)  Jew l-FP7 (is-7 Programm Kwadru).

(11)  L-Aġenzija Ewropea inkarigata mis-sigurtà tan-netwerks u tal-informazzjoni, jew il-European Network and Information Security Agency.

(12)  National Institute of Standards and Technology (USA).

(13)  Cloud Drive tal-Amazon u iCloud tal-Apple.

(14)  ĠU C 159, 17.06.1991, p. 38 (CESE 569/1991).


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/48


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-iżvilupp ta’ żoni reġjonali għall-ġestjoni ta’ stokkijiet tal-ħut u għall-kontroll tas-sajd” (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2012/C 24/09

Relatur: is-Sur BURNS

Nhar l-20 ta’ Jannar 2011, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar:

L-iżvilupp ta’ żoni reġjonali għall-ġestjoni ta’ stokkijiet tal-ħut u għall-kontroll tas-sajd (opinjoni fuq inizjattiva proprja).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-6 ta’ Ottubru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'147 vot favur, 6 voti kontra u 15-il astensjoni.

1.   Rakkomandazzjonijiet

1.1   Il-Kumitat bi pjaċir jilqa' l-intenzjoni tar-riforma radikali tal-Politika Komuni tas-Sajd (PKS) u b'mod partikolari l-għan li tiġi stabbilita politika deċentralizzata, li tiddependi inqas mid-deċiżjonijiet dettaljati li jittieħdu Brussell u li tagħti opportunità ikbar għall-parteċipazzjoni lokali u reġjonali fil-ġestjoni tal-ħut. Madankollu, id-dettall, iċ-ċarezza u s-sistema ta’ sanzjonijiet essenzjali meħtieġa biex politika bħal din taħdem b'mod effettiv għadhom nieqsa u għandhom jiġu inklużi.

1.2   Mingħajr stokkijiet tal-ħut li jiffjorixxu ma jista' jkun hemm l-ebda industrija tal-ħut sostenibbli. Għalhekk huwa rrakkomandat li s-sostenibbiltà ambjentali tingħata prijorità bħala bażi għas-sostenibbiltà ekonomika u soċjali u b'mod speċifiku tiġi inkorporata fir-Regolament Bażiku. Dan ser jeħtieġ li l-politika titmexxa minn approċċ xjentifiku tal-ekosistema mmexxi mill-prinċipju tal-prekawzjoni.

1.3   Biex ikun effettiv it-tisħiħ tal-pjani ta’ ġestjoni bbażati fuq il-kwoti li huma bbażati fuq ir-rendiment massimu possibbli, hemm bżonn li jiġu stabbiliti livelli ogħla li verament iwasslu biex jiffjorixxu l-ispeċi kollha regolati u dan għandu jsir sal-2015.

1.4   Fis-sistema proposta, li hija bbażata fuq is-suq, fejn id-drittijiet tas-sajd jistgħu jiġu skambjati, b'permessi allokati skont il-parteċipazzjoni storika fis-sajd, hemm ir-riskju li dawk li kienu responsabbli għas-sajd żejjed fil-passat ikomplu f'din it-triq. Il-Kumitat għalhekk jirrakkomanda li l-Istati Membri jużaw id-dispożizzjoni li dawk li jirċievu allokazzjonijiet jinħtieġu juru li l-attivitajiet tagħhom mhumiex ta’ ħsara għall-ambjent tal-baħar u li jagħmlu kontributi sinifikanti lill-komunitajiet kostali tas-sajd. B'dan il-mod, il-privatizzazzjoni tal-istokkijiet tal-ħut tkun soġġetta għall-kontrolli soċjali u ambjentali.

1.5   Il-Kumitat jilqa' l-projbizzjoni parzjali fuq l-iskartar tal-ħut iżda jissuġġerixxi li għandu jkun marbut speċifikament mat-titjib f'tekniki selettivi tas-sajd.

1.6   Is-sussidji kontinwi għandhom jintużaw biex jiġu żviluppati flotot tas-sajd li jistadu b'tali mod li ma ssirx daqshekk ħsara lill-ambjent (inqas ħsara lill-istokkijiet tal-ħut u lill-qiegħ l-oċean, inqas skartar, eċċ.) u m'għandhomx jintużaw biex tiżdied il-kapaċità għas-sajd.

1.7   L-istandards u r-regoli li skonthom jitmexxew il-flotot tal-UE meta jistadu fl-ibħra nazzjonali japplikaw ukoll meta jistadu 'l barra mill-ilmijiet tagħhom u fl-ilmijiet ta’ pajjiżi terzi. M'għandu jkun hemm l-ebda standard doppju.

2.   Introduzzjoni

2.1   Matul l-iżvilupp ta’ din l-opinjoni, ħarġu l-proposti tal-Kummssjoni għat-tieni reviżjoni tal-Politika Komuni tas-Sajd. Fihom ġiet proposta riforma estensiva mill-qiegħ biex tiġi indirizzata r-realtà attwali tas-sajd żejjed, tal-kapaċità żejda tal-flotot, tas-sussidji l-kbar, tar-reżiljenza ekonomika baxxa u tat-tnaqqis fil-volum ta’ ħut li jinqabad mis-sajjieda Ewropej. Għalhekk, din l-opinjoni tressaq il-kummenti tagħha dwar l-iżvilupp ta’ żoni reġjonali għall-ġestjoni tal-istokkijiet ta’ ħut fil-kuntest ġenerali tar-riforma proposta.

3.   Sfond ġenerali

3.1   It-Trattati tal-UE u l-PKS attwali jagħtu lill-Kummissjoni d-dritt tal-inizjattiva u lill-Kunsill il-kompetenza esklużiva għall-konservazzjoni tar-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar. Din iċ-ċentralizzazzjoni sistemika, b'mod iktar speċifiku, l-approċċ minn fuq għal isfel, li ntagħżel biex jitwettqu r-responsabbiltajiet tal-PKS, ma wasslitx għal soluzzjonijiet fattibbli għall-ħafna kundizzjonijiet u ġurisdizzjonijiet ġeografiċi differenti tal-PKS. Il-frażi “m'hemmx daqs wieħed għal kulħadd” tintuża ħafna bħala referenza ta’ kritika għall-korp sħiħ ta’ regolamenti li rriżultaw.

3.2   Il-bżonn ta’ impenn min-naħa tal-partijiet interessati ġie rikonoxxut fl-ewwel riforma fl-2002 u wassal għat-twaqqif tal-Kunsilli Konsultattivi Reġjonali li joffru biss parir.

3.3   Hekk kif ġie adottat it-Trattat ta’ Lisbona saru bidliet materjali sinifikanti ħafna. Issa hemm il-kodeċiżjoni bejn il-Parlament u l-Kunsill għall-kwistjonijiet kollha ta’ regolamentazzjoni tas-sajd, ħlief għad-deċiżjoni dwar l-opportunità għas-sajd, li għadha l-kompetenza esklużiva tal-Kunsill.

3.4   Bħala tentattiv biex tiġi indirizzata kull problema, il-Kummissjoni u l-Kunsill ħarġu regolamenti li huma kumplikati wisq u li ma rnexxilhomx jindirizzaw il-problemi li jeżistu fl-ilmijiet Ewropej.

3.5   Skont l-industrija tas-sajd, hemm “ammont ta’ dettall kważi komiku” - speċifikazzjonijiet tal-għodda, kompożizzjonijiet tal-permessi tal-ħatt l-art u regolazzjoni teknika, kollha inkorporati f'900 regolament. Din ir-reqqa fid-dettall qed iddewwem l-innovazzjoni għax ma tagħti l-ebda inċentiv biex jinsabu soluzzjonijiet fattibbli. Dan wassal ukoll għal telf ta’ fiduċja bejn l-industrija tas-sajd u l-mekkaniżmi u l-kumitati politiċi li suppost jikkontrollaw il-PKS. Dan iwassal bilfors għal tentattivi ta’ evitar iktar milli konformità.

3.6   Taħt il-PKS attwali, l-innovazzjoni u l-esperimentazzjoni mill-industrija ma ġewx inkoraġġiti iżda hemm xi eżempji tajbin li tnedew mis-sajjieda. Fl-Iskozja, hemm rekord konsistenti ta’ innovazzjoni, pereżempju, il-konservazzjoni tal-bakkaljaw fil-Baħar tat-Tramuntana. Id-diżattivazzjoni konsiderevoli tal-bastimenti saret flimkien ma’ Għeluq fil-Ħin Reali (Real Time Closures): ġestjoni intelliġenti ta’ għadd limitat ta’ ġranet fuq il-baħar: l-iżvilupp ta’ għodda selettiva u provi fl-użu tas-CCTV. Dan għen biex jitnaqqas l-iskartar, tittejjeb il-kompetittività u tittejjeb il-konservazzjoni. Kien hemm oħrajn ukoll li kkontribwew, pereżempju l-industrija tat-tkarkir bid-dawl (beam-trawl) tal-Pajjiżi l-Baxxi li tibdel u tiżviluppa t-tipi ta’ għodda u d-diżattivazzjoni.

3.7   Il-karatteristika prinċipali ta’ dawn l-inizjattivi kollha hija r-rikonoxximent mill-industrija tas-sajd li hemm il-problemi (pereżempju, it-tnaqqis tal-iskartar) u l-industrija għandha tkun il-kontributur ewlieni biex jinsabu u jiġu implimentati s-soluzzjonijiet. Hemm eżempji oħra disponibbli ta’ soluzzjonijiet reġjonali u dawn jagħtu prova li s-soluzzjonijiet reġjonali verament jagħtu riżultati aħjar mir-regolamenti ġeneriċi li joħorġu minn Brussell.

3.8   Madankollu, dawn il-provi kollha għandhom restrizzjoni fundamentali komuni - li fil-PKS attwali m'hemm l-ebda delega ta’ responsabbiltà. Ir-riżultat finali tal-innovazzjoni, l-esperimentazzjoni u l-iżvilupp jistgħu jinfluwenzaw ir-regolament biss jekk il-Kummissjoni tiddeċiedi tadottah.

3.9   It-tendenza min-naħa tal-Kummissjoni li żżomm kontroll eċċessiv fuq ir-regolament tista' forsi tiġi spjegata mix-xewqa kbira li ma tonqosx milli taqdi r-responsabbiltajiet. Dan kien il-każ b'mod partikolari qabel ma daħal it-Trattat ta’ Lisbona, u b'xorti ħażina sar proċess li dejjem jirrepeti lilu nnifsu. Iktar ma l-leġislazzjoni ssir ċentralizzata, kumplessa u mhux adatta, iktar tintilef il-fiduċja tal-partijiet interessati, u konsegwentement, inqas ikun hemm ċans ta’ konformità sħiħa. Dan joħloq il-ġustifikazzjoni għal regolazzjoni ċentrali iktar stretta, u ċ-ċiklu jkompli.

4.   Kummenti ġenerali

Għar-raġunijiet kollha spjegati fit-taqsima 3 hawn fuq (sfond), ir-raġunament wara t-twaqqif ta’ awtoritajiet reġjonali għall-implimentazzjoni ta’ politiki tal-UE huwa ċar. Iżda dan iqajjem għadd ta’ mistoqsijiet.

4.1   Delega tal-awtorità

4.1.1   Biex l-awtoritajiet reġjonali jkollhom valur ġenwin, irid ikollhom miri strateġiċi bbażati fuq evidenza xjentifika stabbilita fi Brussell. Brussell għandu wkoll:

ikun responsabbli għall-garanzija ta’ sitwazzjoni b'kondizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni bejn ir-reġjuni u l-industriji tas-sajd

jimmonitorja l-industrija biex jiżgura li hemm konformità mal-kwoti, il-miri u l-għanijiet oħra tal-UE.

4.1.2   Minħabba l-varjetà ta’ fatturi ġeografiċi u oħrajn ta’ kull qasam ta’ sajd, jeħtieġ li l-Istati Membri jingħataw għodod tal-ġestjoni. Dan jiżgura li l-iżvilupp tar-regoli u r-regolamenti kemm fil-livell tal-UE kif ukoll il-livell reġjonali jsir bil-parteċipazzjoni sħiħa tal-industrija tas-sajd u minn dawk l-esperti li jafu u jifhmu x'inhu fattibbli u x'mhuwiex f'kull qasam.

4.2   Ir-reġjuni tas-sajd u l-awtoritajiet reġjonali

4.2.1   Il-varjetà kbira ta’ oqsma li ser jiġu affettwati minn dawn il-bidliet ma tippermettix li din l-opinjoni tissuġġerixxi objettivi definiti ħlief li tirrakkomanda li kull reġjun għandu jkun stabbilit permezz ta’ korpi rappreżentanti li jinkludu l-Istati Membri u l-partijiet interessati; b'mod partikolari dawk il-korpi li jirrappreżentaw biss l-interess reġjonali iżda li għandhom mandat pan-Ewropew.

4.3   Skartar

4.3.1   Dan sar kwistjoni importanti. B'mod partikolari l-iskartar li jsir matul il-proċess tal-qbid. Il-Kummissarju Damanaki wieġbet għal din l-attenzjoni kollha fil-mezzi tax-xandir billi pproponiet projbizzjoni parzjali fuq l-iskartar fir-reviżjoni tal-PKS.

4.3.2   Il-konsegwenzi potenzjali ta’ approċċ mhux maħsub sew lejn l-iskartar tal-ħut jistgħu jkunu diżastrużi għall-komunitatjiet tas-sajd u għall-industrija.

4.3.3   Ir-raġuni ewlenija tal-iskartar tal-volum hija minħabba r-regoli attwali li jirregolaw is-sajd imħallat – fejn ħafna speċi bilfors jinqabdu flimkien. Il-ġestjoni bis-sistema tal-qabdiet totali permessi (total allowable catches) għal kull speċi individwali, minbarra r-regoli tal-kompożizzjoni tal-qabda li jirregolaw il-proporzjonijiet tal-ispeċi differenti li jistgħu jinħattu l-art, toħloq xibka riġida ta’ regoli li ma jirriflettux l-abbundanza u l-proporzjonijiet ta’ ċertu ħut fl-ekosistema.

4.3.4   Wieħed mill-għanijiet prinċipali tal-PKS riveduta għandu jkun l-appoġġ għall-introduzzjoni ta’ prattiki ta’ ħidma aħjar kif issemma fit-tielet taqsima ta’ din l-opinjoni sabiex l-iskartar ikun jista' jitnaqqas għal livelli negliġibbli.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


APPENDIĊI

għall-Opinjoni tal-Kumitat

L-emendi li ġejjin, li rċevew mill-inqas kwart tal-voti, ġew irrifjutati matul id-dibattitu:

Punti 1.2, 1.3, 1.4, 1.6 u 1.7

Ħassar il-punti 1.2, 1.3, 1.4, 1.6 u 1.7.

Riżultat tal-votazzjoni:

Favur

:

46

Kontra

:

102

Astensjonijiet

:

14


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/51


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Ir-rwol tas-soċjetà ċivili fil-ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u l-Indja” (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2012/C 24/10

Relatur: is-Sinjura Madi SHARMA

Nhar l-14 ta’ Settembru 2010, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

Ir-rwol tas-soċjetà ċivili fil-ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u l-Indja

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għar-Relazzjonijiet Esterni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il-5 ta’ Ottubru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'152 vot favur, 3 voti kontra u 5 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jemmen li ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u l-Indja jista' jkun vantaġġjuż kemm għall-Ewropa kif ukoll għall-Indja, u jista' jwassal għal żjieda fl-iżvilupp, il-kompetittività, il-ġid u l-impjiegi. Il-kummerċ huwa mekkaniżmu importanti għall-appoġġ tal-iżvilupp u t-tnaqqis tal-faqar. Madankollu, l-impatti ekonomiċi, soċjali u ambjentali tiegħu jridu jiġu evalwati bir-reqqa, u b'mod trasparenti u komprensiv fl-interess tal-partijiet kollha. Is-soċjetà ċivili għandha rwol ta’ tmexxija x'taqdi f'dan il-kuntest.

1.2   Il-proċess għan-negozjar ta’ dan il-ftehim ta’ kummerċ ħieles, inkluż l-identifikazzjoni tal-impatti potenzjali tiegħu, għandu bosta nuqqasijiet li jridu jiġu indirizzati miż-żewġ naħat qabel ma jiġi finalizzat il-ftehim ta’ kummerċ ħieles. Id-dokument ta’ pożizzjoni tas-Servizzi tal-Kummissjoni jiddikjara li “għandha tingħata aktar attenzjoni lill-impatti fuq l-impjieg informali” u għandhom jiġu analizzati aktar l-effetti ta’ dan il-ftehim fuq iċ-ċaqliq tal-impjiegi, “li jwassal għal previżjonijiet aktar preċiżi fir-rigward ta’ impatti soċjali oħra bħall-impatt fuq il-faqar, is-saħħa u l-edukazzjoni (1).

1.3   Il-KESE jfakkar li, skont l-Artikolu 207 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, il-politika kummerċjali komuni tal-UE “għandha titwettaq fil-kuntest tal-prinċipji u l-objettivi tal-azzjoni esterna tal-Unjoni”, u li, skont l-Artikolu 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, għandha tikkontribwixxi, fost l-oħrajn, għall-iżvilupp sostenibbli, il-qerda tal-faqar u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem. Il-kummerċ mhuwiex għan fih innifsu.

1.4   Il-KESE jirrakkomanda li jsiru immedjatament studji ġodda li jqisu b'mod dirett l-impatt reali tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles fuq is-soċjetà ċivili tal-UE u dik Indjana (b'mod partikolari Mode 4, l-SMEs, id-drittijiet tal-ħaddiema, in-nisa, il-protezzjoni tal-konsumatur, l-ekonomija informali, l-agrikoltura, il-faqar u l-effetti fuq l-aċċessibilità ta’ prodotti bażiċi bħall-mediċini ta’ emerġenza li jsalvaw il-ħajja). Fl-interess tat-trasparenza, dawn l-istudji għandhom jitwettqu ma’ studji akkademiċi pubbliċi u workshops mas-soċjetà ċivili. B'hekk is-sejbiet jistgħu jitqiesu bħala parti min-negozjati, li issa waslu fl-aħħar stadji tagħhom.

1.5   Il-KESE jitlob lill-Kunsill, lill-Parlament u lill-Kummissjoni biex jiżguraw li, qabel ma tikkonkludi ftehim, l-UE:

tqis il-fehmiet u t-tħassib tas-soċjetà ċivili fl-UE;

tivvaluta l-impatt fuq ix-xenarji possibbli tal-Mode 4 li jkopru l-kwalità u l-kwantità tax-xogħol skont is-settur u l-Istat Membru, f'konsultazzjoni sħiħa mal-imsieħba soċjali;

tirrispetta l-obbligi legali tagħha biex tiżgura li l-ftehim ta’ kummerċ ħieles ma jżidx il-faqar;

u li l-ftehim:

ikun irregolat minn klawżola effettiva dwar id-drittijiet tal-bniedem b'konformità mal-prattika preċedenti u l-politika ddikjarata tal-UE;

jinkludi kapitolu ambizzjuż dwar l-iżvilupp sostenibbli li jinkludi dispożizzjonijiet dwar ix-xogħol u l-ambjent li jkunu jistgħu jiġu infurzati permezz ta’ proċeduri normali għas-soluzzjoni tat-tilwim, b'rimedji effettivi;

jibni b'mod partikolari qafas ibbażat fuq id-drittijiet tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) għal dawk li huma attivi fl-ekonomija informali,

jinkludi klawżola bilaterali dwar salvagwardji soċjali li ma tikkunsidrax biss ir-riskji għall-industrija domestika kemm fl-UE kif ukoll fl-Indja, iżda tikkunsidra wkoll ir-riskji għas-soċjetà, inkluż iċ-ċaqliq tal-ħaddiema.

1.5.1   Il-KESE jirrakkomanda li jiġi stabbilit mekkaniżmu għall-monitoraġġ tas-soċjetà ċivili. Il-mekkaniżmu ta’ monitoraġġ għandu jiġi stabbilit bis-setgħa li jagħmel rakkomandazzjonijiet speċifikament dwar il-ħtieġa li tiġi attivata l-klawżola dwar is-salvagwardji soċjali li għaliha l-awtoritajiet rispettivi għandhom ikunu obbligati li jagħtu tweġiba raġonata. It-taħriġ u l-bini tal-kapaċità għas-soċjetà ċivili għandhom ikunu appoġġjati b'rabta ma’ dan il-monitoraġġ.

1.6   Il-kontenut tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u l-Indja bħalissa għadu kunfidenzjali u għaldaqstant l-ispeċifiċitajiet tiegħu ma jistgħux jiġu diskussi f'din l-opinjoni.

2.   Daħla

2.1   Ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u l-Indja għandu jkopri iktar minn għoxrin fil-mija tal-popolazzjoni dinjija, u b'hekk ser ikun wieħed mill-iżjed ftehimiet ta’ kummerċ ħieles importanti fid-dinja. Għandu l-potenzjal li jġib miegħu benefiċċji sinifikanti għas-soċjetà tal-UE u tal-Indja.

2.2   Kemm l-UE, bil-popolazzjoni tagħha li qed tixjieħ u s-swieq saturati, kif ukoll l-Indja, bil-popolazzjoni enormi tagħha u ż-żjieda fl-urbanizzazzjoni, qed jiffaċċjaw sfidi ekonomiċi importanti. Il-liberalizzazzjoni u aktar ftuħ taż-żewġ swieq, fid-dawl tad-differenzi fl-iżvilupp taż-żewġ reġjuni, jistgħu jkunu ta’ benefiċċju għall-popolazzjonijiet taż-żewġ naħat.

2.3   L-organizzazzjonijiet kummerċjali tal-UE u dawk Indjani jirrikonoxxu li jista' jkun hemm xi effetti ta’ ċaqliq. Madankollu, b'iktar ftuħ taż-żewġ swieq u permezz tal-iżvilupp ta’ ħiliet, programmi ta’ taħriġ, it-trasferiment tal-għarfien b'mod reċiproku, l-iżvilupp tal-infrastruttura u dispożizzjonijiet tal-katina tal-provvista u l-kummerċ tal-intrapriżi konġunti bejn l-Indja u l-UE jista' jkun hemm tkabbir kontinwu, aktar kompetittività u aktar impjiegi fuq perjodu ta’ żmien twil. Iċ-Ċentru Ewropew għan-Negozju u t-Teknoloġija (EBTC), li ġie stabbilit biex jipprovdi soluzzjonijiet prattiċi għal negozji li jkunu deħlin fis-suq Indjan, ser jaqdi rwol ewlieni fl-indirizzar ta’ wħud mill-isfidi.

2.4   Il-promozzjoni tal-innovazzjoni permezz ta’ ftehim ta’ kummerċ ħieles tista' tiżgura l-kompetittività futura tal-kumpaniji. Il-kumpaniji Ewropej u Indjani qed jikkooperaw dejjem iżjed fi żviluppi teknoloġiċi f'firxa ta’ setturi. L-Indja għandha forza tax-xogħol irħisa, b'livell għoli ta’ edukazzjoni u b'kapaċità sostanzjali għal riċerka u żvilupp. Madankollu, iż-żewġ partijiet jeħtieġu ambjent li jista' jinkoraġġixxi investiment sostenibbli fl-innovazzjoni. L-esperjenza u l-għarfien espert ta’ kumpaniji tal-UE fl-Indja, u ta’ kumpaniji Indjani fl-UE, jistgħu jkunu ta’ kontribut importanti sabiex jiġu ssodisfati dawn il-ħtiġijiet.

2.5   Il-ftehim ta’ kummerċ ħieles għandu wkoll ramifikazzjonijiet importanti għall-investiment barrani. Mill-1991 'l hawn, l-Indja ilha tilliberalizza u tissemplifika r-reġim ta’ investiment dirett barrani sabiex tiġbed iktar investiment, u dan wassal għal flussi akbar ta’ investiment dirett barrani lejn il-pajjiż. Il-ftehim ta’ kummerċ ħieles għandu jibni fuq dan il-pedament billi jipprovdi lill-kumpaniji tal-UE aċċess għas-suq u sigurtà legali (2). Fil-kuntest ġdid maħluq mill-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles jeħtieġ li jiġu valutati b'attenzjoni l-effetti fl-Indja tal-ftuħ għal investimenti barranin diretti u hemm bżonn li jiġi adottat approċċ gradwali għal dan.

2.6   Din l-opinjoni ma tħarisx lejn il-benefiċċji ekonomiċi potenzjali tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles. L-opinjoni tikkonċerna l-effetti soċjali u ambjentali possibbli tiegħu fuq l-UE, speċjalment f'termini tal-Mode 4 u għall-ifqar gruppi tas-soċjetà Indjana. Dawn l-impatti huma element importanti tad-diliġenza dovuta u tal-protezzjoni tal-interessi tan-negozji tal-UE. Ir-responsabbiltà soċjali korporattiva u l-kwistjonijiet dwar ix-xogħol u d-drittijiet tal-ħaddiema jmorru lil hinn mill-fruntieri tal-Ewropa għall-kumpaniji tal-UE li jinnegozjaw barra minn pajjiżhom.

3.   Il-proċess tan-negozjar

3.1   In-negozjaturi kkonsultaw ma’ negozji kbar kemm fl-UE kif ukoll fl-Indja. Madankollu l-KESE, bħala l-korp konsultattiv għas-soċjetà ċivili kollha, jinsab imħasseb li n-negozjaturi mhumiex qed jikkonsultaw mal-partijiet interessati soċjetali kollha fuq bażi ugwali u jħeġġeġ lill-KE biex tikkunsidra bis-sħiħ l-opinjonijiet taż-żewġ naħat. Jitlob lill-KE biex tikkonsulta mal-SMEs dwar l-impatti potenzjali; mat-trejdjunjins dwar in-nuqqas ta’ ċarezza fir-rigward tal-garanziji tax-xogħol u l-Mode 4; mal-gruppi tal-konsumaturi u s-setturi agrikoli dwar is-sigurtà u s-sikurezza tal-ikel u l-ekonomija informali fl-Indja.

3.2   Ħafna NGOs u trejdjunjins, kemm mill-UE kif ukoll mill-Indja, flimkien ma’ Fondazzjonijiet tal-UE u negozji informali Indjani, esprimew it-tħassib tagħhom kemm dwar l-effetti potenzjalment negattivi li jistgħu jinħolqu mill-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles kif ukoll mill-mod kif jitmexxew dawn in-negozjati (3). Filwaqt li jirrikonoxxi l-importanza tal-kunfidenzjalità f'negozjati kummerċjali, għal raġunijiet daqstant importanti ta’ trasparenza, il-KESE jħeġġeġ lill-KE biex tiċċara kwalunkwe ekwivoku, billi tippubblika l-proposti tagħha dwar dawn il-kwistjonijiet.

3.3   Il-KESE jemmen li l-kummerċ ma jistax ma jkunx wieħed mill-kompetenzi tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna. Il-koerenza tal-politika Ewropea hija essenzjali biex jinżammu l-valuri u l-prinċipji Ewropej. Il-Kumitat jirrakkomanda li d-Direttorati Ġenerali rilevanti kollha jinżammu infurmati matul in-negozjati.

4.   Valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà

4.1   Il-KE kkummissjonat valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà minn konsulenti indipendenti, li taw ir-rapporti tagħhom fl-2009 (4). Din il-valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà stmat li, l-impatti soċjali tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles ikunu negliġibbli għall-UE, bl-ebda impatt fuq il-pagi, u ftit li xejn ċaqliq tal-impjiegi (5), filwaqt li għall-Indja għandu jkun hemm żjieda ta’ 1,7 % fil-pagi ta’ ħaddiema b'ħiliet speċjalizzati u dawk mingħajr ħiliet fil-perjodu qasir, u żjieda ta’ 1,6 % fil-perjodu fit-tul, kif ukoll xi ċaqliq ta’ impjiegi fid-direzzjoni ta’ xogħlijiet imħallsin aħjar (6).

4.2   Il-KE tagħti importanza kbira lil din il-valutazzjoni hija u tenfasizza l-benefiċċji ġenerali tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles (7). Madankollu huwa importanti li wieħed jinnota li l-istess valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà twissi wkoll dwar ir-riskji soċjali u ambjentali potenzjali.

4.3   It-trejdjunjins tal-UE esprimew tħassib dwar id-drittjiet tax-xogħol fl-UE u jitolbu li ssir valutazzjoni tal-impatt dwar ix-xenarji possibbli tal-Mode 4 qabel ma jiġu konklużi n-negozjati. Tali valutazzjoni għandha tkopri l-impatt tal-kwalità u l-kwantità tax-xogħol skont is-settur u l-Istat Membru. Għandha ssir f'konsultazzjoni mal-imsieħba soċjali, titwettaq qabel u wara l-introduzzjoni tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles u tipprovdi rakkomandazzjonijiet vinkolanti dwar il-prevenzjoni jew il-mitigazzjoni ta’ kwalunkwe impatti negattivi li jkunu ġew identifikati.

4.4   Il-valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà tiddeskrivi l-effetti tal-fethim ta’ kummerċ ħieles fuq l-istandards u l-kundizzjonijiet tax-xogħol fl-Indja bħala “mhux ċerti”. Fil-każ tal-Indja, fejn, skont l-istatistika uffiċjali tal-gvern, madwar 90 % tal-ekonomija tal-pajjiż hija informali (jew mhux organizzata), ċifra li hija mistennija tibqa' ġeneralment stabbli fil-futur qarib (8). Skont iċ-ċifri tal-ILO/WTO, dawk fis-settur informali jgħixu b'inqas minn $ 2 kuljum (9). Il-maġġoranza tan-nisa (iktar minn 95 %) fil-forza tax-xogħol huma fis-settur informali u huma fir-riskju b'mod mhux proporzjonali.

4.5   Il-valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà tenfasizza l-effetti potenzjalment negattivi fuq l-ambjent, u tinnota li aktarx ikun hemm effetti moderatament negattivi fuq l-atmosfera (10), il-kwalità tal-art (11), il-bijodiversità (12) u l-kwalità tal-ilma (13). Il-KESE jaħseb li għandu jingħata kas tat-twissijiet tal-valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà.

4.6   Il-metodoloġija tal-valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà mhijiex biżżejjed biex jiġu identifikati l-impatti reali. L-enfasi primarja tal-valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà kienet fuq l-ekonomija formali, li għaliha l-mudellar ekonomiku huwa relattivament sempliċi (14). B'kuntrast ma’ dan, l-analiżi tagħha tal-effetti soċjali u ambjentali tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles hija bbażata fuq metodoloġija kwalitattiva inqas trasparenti. Il-valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà ma tanalizzax b'mod tajjeb l-impatt fuq l-emissjonijiet tal-karbonju, is-sigurtà tal-konsumatur jew is-sigurtà tal-ikel.

4.7   Skont id-dokument ta’ pożizzjoni tas-Servizzi tal-Kummissjoni, setgħet tingħata aktar attenzjoni lill-impatti tal-ftehim dwar ix-xogħol deċenti, l-impjieg informali u ċ-ċaqliq tal-impjiegi. Dan jippermetti “previżjonijiet aktar preċiżi dwar l-impatti soċjali bħall-impatti fuq il-faqar, is-saħħa u l-edukazzjoni” (15).

4.8   Sorprendentement, il-valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà ma tindirizzax il-ħafna studji l-oħra li enfasizzaw il-konsegwenzi potenzjalment severi tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles fl-Indja (16), wisq anqas it-tħassib tal-UE b'mod partikolari dwar il-konsegwenzi tal-Mode 4 fuq l-impjiegi fl-UE.

4.9   Reċentement il-KESE adotta opinjoni dwar il-valutazzjonijiet tal-impatt dwar is-sostenibbiltà li tistabbilixxi linji gwida għal metodoloġija tal-aqwa prattika li għandha tintuża fil-valutazzjoni tal-impatt sħiħ ta’ ftehim ta’ kummerċ ħieles (17).

4.10   Il-KESE jirrakkomanda li jsiru studji ġodda li jqisu b'mod dirett l-impatt tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles fuq is-soċjetà Ewropea u dik Indjana, inkluż b'mod partikolari id-drittijiet tal-ħaddiema, il-Mode 4, in-nisa, il-protezzjoni tal-konsumatur, l-SMEs, l-ekonomija informali, l-ambjent, l-agrikoltura (inkluża s-sigurtà tal-ikel), il-faqar u t-tibdil fil-klima. Dawn l-istudji ġodda għandhom isiru ma’ studji akkademiċi pubbliċi indipendenti u workshops.

4.11   Xejn minn dan ma jfisser li l-ftehim ta’ kummerċ ħieles ser neċessarjament ikollu impatt negattiv. Iżda tal-inqas iressaq il-każ prima facie li x'aktarx il-ftehim ta’ kummerċ ħieles jista' jkollu dan l-impatt. Dan il-fatt waħdu huwa biżżejjed biex iwassal għal aktar studji mill-KE, b'mod partikolari meta wieħed iqis li, kif ser jiġi diskuss iktar 'il quddiem, l-UE għandha responsabbiltà legali li tevalwa l-impatti tal-politiki esterni tagħha f'darha stess, u fuq l-oħrajn.

5.   Ir-responsabbiltajiet tal-UE

5.1   Hija r-responsabbiltà ewlenija ta’ gvern li qed jinnegozja l-liberalizzazzjoni tal-kummerċ li jqis l-impatti ekonomiċi u soċjali tal-politiki tiegħu. M'hemm l-ebda dubju li l-Indja hija primarjament responsabbli għall-effetti tal-politiki tagħha fuq il-popolazzjoni tagħha. Il-KESE jirrikonoxxi l-isfidi li qed tiffaċċja l-KE fin-negozjati mal-Indja, li bir-raġun temmen li għandha tindirizza l-kwistjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem, l-istandards tax-xogħol, l-iżvilupp sostenibbli u s-soċjetà ċivili tagħha bil-mod tagħha. Iżda dan ma jfissirx li l-UE m'għandhiex responsabbiltà indipendenti f'dan ir-rigward. Dan huwa tabilħaqq obbligu legali.

5.1.1   B'konformità mal-Artikolu 207 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), il-politiki kummerċjali u tal-iżvilupp tal-UE għandhom jitwettqu fil-kuntest tal-prinċipji u l-objettivi tal-azzjoni esterna tal-Unjoni. Dawn huma stabbiliti fl-Artikolu 21 tat-TUE u jinkludu dan li ġej bħala prinċipji:

l-universalità u l-indiviżibbiltà tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, ir-rispett għad-dinjità tal-bniedem, il-prinċipji tal-ugwaljanza u s-solidarjetà, u r-rispett għall-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u tad-dritt internazzjonali.

u bħala objettivi:

tagħti appoġġ għall-iżvilupp sostenibbli fuq il-pjan ekonomiku, soċjali u ambjentali tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw, bil-għan primarju li jinqered il-faqar.

5.2   Il-KESE jappella lill-KE biex tikkonforma mal-obbligi legali tagħha u tassigura li l-ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u l-Indja jkun konformi mad-drittijiet tal-bniedem u ma jdgħajjifx l-isforzi biex jitrawwem żvilupp ekonomiku, soċjali u ambjentali sostenibbli u biex jinqered il-faqar. Huwa jisħaq fuq l-importanza tal-ħolqien ta’ qafas tal-ILO imsejjes fuq id-drittijiet għal kull min huwa attiv fl-ekonomija informali.

6.   Il-monitoraġġ u l-aġġustament tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles

6.1   L-UE trid tiżgura li l-politiki tagħha ma jkollhomx effetti negattivi fuq il-faqar u jikkontribwixxu għall-qerda tiegħu. Dan l-obbligu jista' jiġi ssodisfat billi jkun hemm klawżoli fil-ftehim ta’ kummerċ ħieles li taħthom il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ ipprovduta fil-ftehim tkun tista' tiġi modifikata fil-każ li dawn l-effetti jibdew joħorġu fid-dieher, u billi jiġi stabbilit mekkaniżmu ta’ monitoraġġ effettiv li abbażi tiegħu dawn il-klawżoli jkunu jistgħu jiġu attivati.

6.2   Klawżola dwar id-drittijiet tal-bniedem

6.2.1   L-UE hija magħrufa li tinkludi dispożizzjonijiet fil-ftehimiet bilaterali tagħha biex tassigura li l-ftehimiet ma jdgħajjfux l-objettivi soċjali. Mill-1995 'l hawn l-UE kellha politika li tinkludi klawżola dwar id-drittijiet tal-bniedem f'kull ftehim ta’ kummerċ u ta’ kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi (18). Reċentement, ġiet żviluppata prattika li l-ftehimiet li jsiru wara jiġu soġġetti għal klawżoli tad-drittijiet tal-bniedem fi ftehimiet qafas eżistenti. Din il-prattika tista' tkun legalment effettiva, skont il-mod kif tkun miktuba l-klawżola oriġinali dwar id-drittijiet tal-bniedem, u kif tkun miktuba l-klawżola li “tgħaqqad” fl-aħħar ftehim.

6.2.2   Huwa essenzjali li dan il-ftehim ta’ kummerċ ħieles ikun soġġett għal klawżola effettiva dwar id-drittijiet tal-bniedem, indipendentement minn kif dan jinkiseb. Il-Ftehim ta’ Kooperazzjoni bejn il-KE u l-Indja tal-1994 jinkludi klawżola dwar id-drittijiet tal-bniedem, iżda din hija klawżola li kienet tintuża fil-bidu. Kif qalet il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, il-funzjoni ta’ din il-klawżola hija li tippermetti s-sospenzjoni tal-Ftehim ta’ Kooperazzjoni (19). Ma tippermettix is-sospensjoni ta’ ftehimiet oħra, bħall-ftehim ta’ kummerċ ħieles (20). Huwa essenzjali li, kemm jekk permezz ta’ klawżola ġdida dwar id-drittijiet tal-bniedem jew permezz ta’ klawżola li tgħaqqad imfassla bir-reqqa, il-ftehim ta’ kummerċ ħieles ikun konformi mal-politika ddikjarata tal-UE dwar il-klawżoli dwar id-drittijiet tal-bniedem.

6.2.3   Il-KESE jenfasizza li huwa essenzjali li, kemm jekk permezz ta’ klawżola ġdida dwar id-drittijiet tal-bniedem jew permezz ta’ klawżola li tgħaqqad imfassla bir-reqqa, dan il-ftehim ta’ kummerċ ħieles ikun konformi mal-politika ddikjarata tal-UE dwar il-klawżoli dwar id-drittijiet tal-bniedem. Din il-pożizzjoni ġiet ukoll rakkomandata mill-Parlament Ewropew (21).

6.3   Dispożizzjonijiet dwar l-iżvilupp sostenibbli

6.3.1   Huwa tal-istess importanza li l-aqwa prattika tal-UE fir-rigward tal-inklużjoni tal-istandards ambjentali u tax-xogħol fil-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles titkompla u tissaħħaħ. Kemm il-ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u l-Korea kif ukoll il-Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika bejn il-Cariforum u l-UE jinkludu dispożizzjonijiet li jesiġu li l-partijiet jassiguraw li jiġu rrispettati l-istandards ewlenin tax-xogħol tal-ILO (standard assolut) u li ma jitnaqqsux il-livelli attwali ta’ ħarsien ambjentali u protezzjoni tal-impjiegi (standard relattiv), kif ukoll dispożizzjonijiet oħra relatati.

6.3.2   Il-KESE jilqa' l-impenn tal-Kummissarju de Gucht li esprima l-impenn li jrid jittieħed fir-rigward tal-kapitoli soċjali u ambjentali (22). Madankollu, jappella wkoll lill-KE biex tassigura li, b'differenza mid-dispożizzjonijiet fil-ftehimiet imsemmija hawn fuq, dawn id-dispożizzjonijiet jiġu akkumpanjati mill-istess miżuri ta’ infurzar b'saħħithom li huma disponibbli għal ksur ieħor f'partijiet oħra tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles jew pereżempju dispożizzjonijiet ekwivalenti fil-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles tal-Istati Uniti (23). Il-KESE jitlob ukoll lill-KE biex toħloq inċentivi permezz ta’ programmi ta’ kooperazzjoni jew mekkaniżmi simili, appoġġjati minn sistema ta’ multi effettivi għall-ksur ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, kif ġie rrakkomandat mill-Parlament Ewropew (24).

6.4   Il-KE għandha tinkludi dispożizzjonijiet infurzabbli dwar l-impjiegi u l-ambjent fil-ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u l-Indja, li jkunu infurzabbli fuq iż-żewġ naħat permezz tal-proċeduri normali ta’ riżoluzzjoni tat-tilwim, b'rimedji li jinkludu s-sospensjoni tal-obbligi kummerċjali kif ukoll multi.

7.   Klawżola dwar is-salvagwardji soċjali

7.1   Il-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles kollha jinkludu klawżoli ta’ salvagwardja li jippermettu li l-liberalizzazzjoni tal-kummerċ tiġi sospiża fil-każ ta’ ħsara jew xkiel għall-industrija domestika. Huwa mistenni li dan il-ftehim ta’ kummerċ ħieles jinkludi dispożizzjonijiet f'dan ir-rigward. Madankollu, dawn id-dispożizzjonijiet iridu jkunu immirati lejn ir-riskji inkwistjoni.

7.2   Il-KESE jitlob lill-KE biex tiżgura l-inklużjoni ta’ klawżola bilaterali dwar is-salvagwardji soċjali li tqis mhux biss ir-riskji għall-industrija domestika, kemm fl-UE kif ukoll fl-Indja, iżda wkoll ir-riskji għas-soċjetà, inkluż iċ-ċaqliq tal-impjiegi. Din il-klawżola għandha tkun imfassla fuq l-Artikolu 25(2)(b) tal-Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika bejn il-il-Cariforum u l-UE li jiddikjara li tista' tittieħed miżura ta’ salvagwardja meta prodott ikun qed jiġi importat fit-territorju tal-Parti l-oħra fi kwantitajiet tant kbar u taħt kundizzjonijiet li jikkawżaw jew jheddu li jikkawżaw disturbi f'settur tal-ekonomija, .

8.   Mekkaniżmu ta’ monitoraġġ tas-soċjetà ċivili

8.1   Is-soċjetajiet ċivili tal-UE u tal-Indja huma organizzati ħafna u proattivi. Ikun ta’ vantaġġ għall-awtoritajiet taż-żewġ naħat li jiġi pprovdut mekkaniżmu biex jiżdiedu t-trasparenza u l-konsultazzjoni, u dan itaffi wkoll il-biża' billi jiżgura li s-soċjetà ċivili jkollha aċċess dirett għal dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet.

8.2   Il-KESE jirrakkomanda li jiġi stabbilit mekkaniżmu ta’ monitoraġġ tas-soċjetà ċivili li jinkludi atturi min-negozji, mit-trejdjunjins, mill-NGOs, mid-dinja akkademika, u oħrajn, kif inhu rrakkomandat fil-valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà. Il-KESE jista' jkun parti minn dan il-proċess (25). Dan jista' jiġi stabbilit fuq il-mudell tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u l-Korea jew fuq il-Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika bejn il-Cariforum u l-UE, li għandu firxa ta’ partijiet interessati mis-soċjetà ċivili, imħarrġa u ffinanzjati biex jipprovdu mekkaniżmu ta’ monitoraġġ effettiv (26).

8.3   Kemm il-valutazzjoni tal-impatt dwar is-sostenibbiltà kif ukoll id-dokument ta’ pożizzjoni tas-Servizzi tal-KE jirrakkomandaw mekkaniżmu ta’ monitoraġġ (27).

8.3.1   Mekkaniżmu ta’ monitoraġġ bħal dan għandu jkollu wkoll funzjoni konkreta f'relazzjoni mal-klawżola dwar is-salvagwardji soċjali. Normalment, l-applikazzjoni effettiva tal-klawżoli ta’ salvagwardja tiddependi minn ċertu ammont ta’ organizzazzjoni tal-industrija milquta. Ovvjament dan huwa ħafna iżjed diffiċli fil-każ tal-ekonomija informali.

8.3.2   Il-KESE jirrakkomanda li l-mekkaniżmu ta’ monitoraġġ tas-soċjetà ċivili jingħata s-setgħa li jagħmel rakkomandazzjonijiet speċifikament dwar il-ħtieġa li tiġi attivata l-klawżola dwar is-salvagwardji soċjali li dwarha l-awtoritajiet rispettivi għandhom ikunu obbligati jagħtu tweġiba raġonata.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Id-dokument ta’ pożizzjoni tas-Serizzi tal-KE – Valutazzjoni tal-impatt għas-sostenibbiltà ta’ ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u l-Indja, 31.5.2010.

(2)  ĠU C 318, 29.10.2011, p. 150.

(3)  L-istudji jenfasizzaw id-diffikultajiet li jirriżultaw mill-effetti tad-dispożizzjonijiet tat-TRIPS-plus IPR, il-liberalizzazzjoni u d-deregolazzjoni tas-servizzi finanzjarji, il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ fil-merkanzija, fis-settur agrikolu, id-dħul ta’ katini kummerċjali maġġuri, il-liberalizzazzjoni tal-investiment u l-prattiki tal-akkwist tal-gvernijiet, il-projbizzjonijiet tar-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjonijiet. Ara, pereżempju, S Polaski et al, India's Trade Policy Choices: Managing Diverse Challenges (Carnegie, 2009), S Powell, The EU India FTA: Initial Observations from a Development Perspective (Traidcraft, 2008), C Wichterich, Trade Liberalisation, Gender Equality, Policy Space: The Case of the Contested EU-India FTA (WIDE, 2009), K Singh, India-EU FTA: Should India Open Up Banking Sector? Special Report (Delhi, 2009), CEO/India FDI Watch, Trade Invaders: How Big Business is Driving the EU-India FTA Negotiations (2010).Special Report (Delhi, 2009), CEO/India FDI Watch, Trade Invaders: How Big Business is Driving the EU-India FTA Negotiations (2010).

(4)  ECORYS, CUTS, Centad, Trade SIA FTA EU and India – TRADE07/C1/C01, 18/05/2009.

(5)  ibid, p.17-18. Huwa stmat li jkun hemm ċaqliq tal-impjiegi ta’ madwar 250-360 għal kull 100 000.

(6)  ibid, iċ-ċaqliq tal-impjiegi huwa stmat li jilħaq bejn 1 830 u 2 650 għal kull 100 000.

(7)  Ittra tas-16 ta’ Frar 2011 tal-Kummissarju De Gucht lill-MEPs.

(8)  Kummisssjoni Nazzjonali għall-Intrapriżi fis-Settur Mhux Organizzat, The Challenge of Employment in India: An Informal Economy Perspective, Volume 1, Main Report (New Delhi, April 2009), p. 2.

(9)  Bacchetta et al, Globalization and Informal Jobs in Developing Countries (ILO/WTO: Geneva, 2009).

(10)  Ara nota 4 f'qiegħ il-paġna, p277 (VIS tal-2009 – ara nota 4 f'qiegħ il-paġna għaċ-ċitazzjoni kollha).

(11)  ibid, p. 278.

(12)  ibid, p. 279.

(13)  ibid, p. 280.

(14)  ibid, p. 51.

(15)  Ara nota 1 f'qiegħ il-paġna.

(16)  Ara nota 4 f'qiegħ il-paġna.

(17)  KESE, Valutazzjonijiet tal-impatt għas-sostenibbiltà (VIS) u l-politika kummerċjali tal-Unjoni Ewropea, 5/5/2011, ĠU C 218, 23.7.2011, p. 14.

(18)  Komunikazzjoni mill-KE dwar l-inklużjoni tar-rispett għall-prinċipji tad-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem fil-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles bejn il-Komunità u pajjiżi terzi, COM(1995) 216 (mhux disponibbli bil-Malti).

(19)  Każ C-268/1994, Portugall v Kunsill [1996] ECR I-6177, para 27.

(20)  L Bartels, Human Rights Conditionality in the EU's International Agreements (Oxford: OUP, 2005), 255. Is-sitwazzjoni hija ovvjament differenti għall-ftehimiet li l-klawżola tal-elementi essenzjali hija akkumpanjata minn “klawżola ta’ non eżekuzzjoni” li tipprovdi għal “miżuri adatti”.

(21)  Ir-Riżoluzzjoni tal-PE tas-26 ta’ Marzu 2009, para. 43, li tenfasizza li “[i]d-drittijiet tal-bniedem u l-klawżoli tad-demokrazija jikkostitwixxu element essenzjali tal-FTA”. Ara wkoll il-politika ġenerali riflessa fir-Riżoluzzjoni tal-PE tal-11 ta’ Mejju 2011 li fiha l-PE “jappoġġa bil-qawwa l-prattika tal-inklużjoni ta’ klawżoli vinkolanti dwar id-drittijiet tal-bniedem fil-ftehimiet internazzjonali kollha tal-UE, b'mekkaniżmu ta’ konsultazzjoni ċar u preċiż imfassal fuq l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Cotonou” u r-Riżoluzzjoni tal-PE dwar id-drittijiet tal-bniedem u l-klawżola tad-demokrazija fil-ftehimiet tal-UE ((2005/2057(INI)).

(22)  Ara nota 7 f'qiegħ il-paġna.

(23)  Pereżempju Artikolu 17(2)(b) tal-ftehim ta’ kummerċ ħieles bejn l-Istati Uniti u l-Ġordan.

(24)  Riżoluzzjoni tal-PE tal-25 ta’ Novembru 2010 dwar id-drittijiet tal-bniedem u l-istandards soċjali u ambjentali fil-ftehimiet għall-kummerċ internazzjonali, para. 2.

(25)  Ara nota 3 f'qiegħ il-paġna, pp. 275-280.

(26)  Ara nota 18 f'qiegħ il-paġna.

(27)  Ara nota 4 f'qiegħ il-paġna, p.288; ara nota 1 f'qiegħ il-paġna, p. 2.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/56


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-politika estera u ta’ sigurtà l-ġdida tal-UE u r-rwol tas-soċjetà ċivili” (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2012/C 24/11

Relatur: is-Sur CEDRONE

Nhar l-14 ta’ Settembru 2010, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

Il-politika estera u ta’ sigurtà l-ġdida tal-UE u r-rwol tas-soċjetà ċivili.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għar-Relazzjonijiet Esterni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il-25 ta’ Mejju 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’111-il vot favur, 23 vot kontra u 23 astensjoni.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   L-istrateġija

1.1.1   L-Unjoni, fid-dawl tal-bidliet kbar li qed iseħħu attwalment u filwaqt li tapprofitta miċ-ċans mogħti mit-twaqqif tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) u tar-Rappreżentant Għoli għall-Politika Estera, għandha bżonn tiddefinixxi mill-ġdid u taġġorna l-istrateġija tagħha tal-politika barranija, kemm fir-rigward tal-politiki kif ukoll tal-oqsma ta’ intervent li jkun tajjeb li jingħataw prijorità. Il-preżenza ta’ interessi komuni u azzjoni ta’ koordinazzjoni mifruxa biss jistgħu jaġevolaw it-twettiq ta’ dan l-objettiv.

1.1.2   L-Ewropa tirrappreżenta terz tal-PDG dinji. Madankollu, l-UE mhijiex biss komunità ekonomika. Ir-rwol tal-Ewropa jsib postu meta wieħed jintebaħ li fil-ġurnata tal-lum il-pajjiżi tal-UE bħala stati maqtugħin għalihom m’għadhomx jistgħu jipproteġu l-interessi tagħhom, jimponu l-valuri tagħhom fix-xena internazzjonali jew jiffaċċjaw sfidi li saru transkonfinali, bħall-migrazzjoni jew it-terroriżmu. Għaldaqstant, impenn ikbar u konġunt mill-Istati Membri fil-qasam tal-politika barranija jservi wkoll biex jillimita t-taqlib intergovernattiv, jew biex jipprevjeni azzjonijiet imwettqa separatement mill-Istati Membri differenti kif ġara dan l-aħħar. Jekk tibqa’ sejra, din it-tendenza tista’ taċċellera t-tinqis mhux biss ekonomiku, iżda anki politiku tal-UE u dan jista’ jhedded dawk l-istess valuri demokratiċi li fuqhom hija bbażata l-UE.

1.2   Il-politiki

1.2.1   L-UE għandha żżomm qabel kollox il-valuri tagħha fil-politika barranija, billi tiddefinixxi politiki u azzjonijiet komuni biex tinżamm il-paċi, jiġu evitati l-konflitti, jiġu żviluppati l-azzjonijiet ta’ stabbilizzazzjoni, tissaħħaħ is-sigurtà internazzjonali fir-rispett tal-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti (NU), jiġu kkonsolidati u appoġġjati d-demokrazija, l-istat tad-dritt, id-drittijiet fundamentali tal-bniedem, il-prinċipji tal-liġi internazzjonali, inklużi l-istandards bażiċi tax-xogħol, kif ukoll biex tingħata għajnuna lill-popli li jkunu qed jiffaċċjaw diżastri naturali jew marbuta mal-attività tal-bniedem. Iżda jekk l-Ewropa timpenja ruħha lil hinn mill-fruntieri tagħha, dan mhuwiex biss għall-valur uman jew b’imħabba għall-proxxmu, iżda għax dan huwa fl-interess tagħha jekk tixtieq iżżomm il-prosperità fl-Ewropa. Trid tiġi ttrattata wkoll il-problema tar-refuġjati u jinħoloq futur għall-popolazzjonijiet fil-pajjiżi tagħhom.

1.2.2   L-UE għandu jkollha rwol ta’ mexxej f’dan ir-rigward fi ħdan in-Nazzjonijiet Uniti, li għandhom ir-responsabilità ewlenija għaż-żamma tal-paċi internazzjonali. Kooperazzjoni mill-qrib bejn l-UE u n-NU tidher ukoll neċessarja għall-ġestjoni tal-kriżijiet ċivili u militari u b’mod partikolari għall-operazzjonijiet tal-għajnuna umanitarja.

1.2.3   Barra minn hekk, skont l-opinjoni tal-KESE, jeħtieġ li jissaħħu l-azzjonijiet integrati u komuni tal-politika barranija fis-setturi tas-sigurtà u l-provvista tal-enerġija, is-sikurezza tal-ikel, it-tibdil fil-klima, kif ukoll fil-qasam tar-regolamentazzjoni tal-flussi migratorji u l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, it-traffikar illegali, il-piraterija u l-korruzzjoni. Proċess ta’ integrazzjoni u ta’ koordinament li trid tidħol fih il-politika tal-kummerċ ukoll. Komplessivament impenn kbir u kumpless li jitlob adattament tal-baġit tal-UE għall-politika barranija.

1.3   Iż-żoni ġeografiċi ta’ intervent

1.3.1   L-Unjoni hija obbligata ssegwi u tinteressa ruħha f’dak kollu li qed iseħħ barra mill-fruntieri tagħha, billi tiddefinixxi mill-ġdid strateġija għar-rabtiet tagħha stess. Madankollu, hija la għandha l-mezzi kollha u lanqas l-istrumenti kollha li jippermettulha tagħmel dan kif ikun meħtieġ u mitlub biex tkun tista’ tkun attur politiku reali fil-livell internazzjonali. Madankollu, l-isfida ewlenija tagħha mhijiex in-nuqqas ta’ strumenti, iżda l-fatt li ma tistax tiżgura l-koerenza fil-ġestjoni tal-istrumenti differenti u tiggarantixxi r-rieda politika tal-Istati Membri għal dan.

1.3.2   Huwa għalhekk li l-UE, mingħajr ma tinjora, għall-inqas mil-lat ekonomiku, ir-relazzjonijiet tagħha mal-gruppi reġjonali l-kbar tad-dinja, bħall-Amerka ta’ Fuq, li magħha għandha relazzjoni strateġika, l-Amerka t’Isfel u l-Karibew li magħhom l-Unjoni Ewropea stabbilixxiet assoċjazzjoni strateġika bireġjonali, iċ-Ċina, l-Indja u r-Russja, għandha terġa’ tiddedika aktar attenzjoni għaż-żona ġeografika tagħha u fir-rigward tal-ġirien immedjati tagħha, kif għamlet s’issa. Għal dan il-għan, huwa essenzjali li jiġu żviluppati sinerġiji bejn ir-relazzjonijiet bilaterali u dawk reġjonali.

1.3.3   Minn dan il-lat, jidher li huwa meħtieġ li jitlesta l-proċess tat-tkabbir lejn il-Balkani, li jikkostitwixxu żona estremament sensittiva fil-fruntieri tal-Unjoni, jitkomplew in-negozjati mat-Turkija u titfassal politika effikaċi tal-viċinat filwaqt li l-Unjoni titfa’ l-attenzjoni tagħha fuq is-sitwazzjoni fil-Mediterran u fil-Lvant Nofsani.

1.3.4   F’dan ir-rigward, huwa meħtieġ li l-politika tal-Mediterran titnieda mill-ġdid fuq bażijiet ġodda, permezz ta’ istituzzjonijiet ġodda u organizzazzjonijiet ġodda ta’ kooperazzjoni li għandhom mezzi u strumenti operattivi adegwati. L-entitatjiet li jaħdmu favur id-demokratizzazzjoni u l-progress ċivili f’dawn il-pajjiżi għandhom jingħataw widen u għajnuna. L-Unjoni għandha responsabilità fundamentali biex tiżgura tranżizzjoni rapida u mingħajr xkiel lejn id-demokrazija, filwaqt li m’għandhiex responsabilità lejn dittatorjati ġodda, tkun xi tkun il-forma li jistaħbew warajha, biex ma titradixxix l-istennijiet ta’ libertà, dinjità umana u ġustizzja soċjali tal-popli u taż-żgħażagħ.

1.3.5   Għaldaqstant, jidher li huwa meħtieġ li jiġu allokati ħafna iktar riżorsi mill-baġit Komunitarju lill-kooperazzjoni ma’ dawn il-pajjiżi, b’mod partikolari għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet istituzzjonali, għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali, kif ukoll għall-ħolqien ta’ impjiegi u ta’ opportunitajiet ta’ investiment fil-pajjiżi rispettivi tagħhom.

1.3.6   F’dan il-kuntest, ir-rwol tal-KESE jidher essenzjali biex jitwettqu azzjonijiet u interventi interpersonali u biex tiġi żviluppata rabta organika mal-organizzazzjonijiet reali u r-rappreżentattivi tas-soċjetà ċivili tal-baċir tal-Mediterran u tar-reġjun tal-Lvant Nofsani, li minnhom bdew dawn il-proċessi attwali ta’ tranżizzjoni, sabiex jingħata appoġġ lid-djalogu bejn dawn l-organizzazzjonijiet u l-gvernijiet rispettivi, biex tissaħħaħ il-parteċipazzjoni demokratika għall-ħarsien tad-drittijiet ċivili u tal-istat tad-dritt.

1.3.7   L-Afrika kollha kemm hi għandha tkun il-prijorità l-oħra ta’ intervent għall-Unjoni: is-sigurtà u l-istabilità tagħha jiddependu fil-biċċa l-kbira tagħhom mill-iżvilupp u t-tkabbir tad-demokrazija ta’ dan il-kontinent, li hu tant qrib tagħna. Jekk l-Unjoni beħsiebha tegħleb il-flussi destabilizzanti tal-emigrazzjoni massiva dovuta għad-deżertifikazzjoni, il-kriżijiet tal-ikel, il-faqar tal-poplu Afrikan, ir-reġimi korrotti u giddibin u n-nuqqas ta’ ġustizzja u libertà, hija għandha taġixxi b’mod effikaċi u minnufih billi tagħmel patt ma’ dan il-kontinent.

1.4   L-organizzazzjonijiet internazzjonali

1.4.1   Għall-promozzjoni tal-azzjonijiet ikkoordinati u effikaċi fil-forums internazzjonali billi tiġi ffavorita wkoll il-bidla tagħhom fil-fond biex isiru iktar funzjonali fir-rigward tal-kompiti u l-ħtiġijiet il-ġodda tagħhom, l-UE għandu jirnexxilha tesprimi ruħha b’mod unanimu f’dan il-kuntest u jkollha rappreżentant wieħed.

1.4.2   B’mod partikolari, jeħtieġ li tingħata l-istess dinjità lid-drittijiet tax-xogħol previsti mill-konvenzjonijiet bażiċi tal-ILO u lid-drittijiet ekonomiċi u ta’ kummerċ ħieles. Anke fl-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) l-UE għandu jkollha vuċi waħda.

1.4.3   Il-KESE jqis li l-UE għandu jkollha rwol dejjem iktar attiv f’dan il-kuntest, b’attenzjoni partikolari għall-proċess tal-G20 u għar-rabtiet mal-istituzzjonijiet li l-iktar jirrappreżentaw in-NU, b’mod partikolari l-ECOSOC, fejn għandha tirrappreżenta pożizzjonijiet komuni. F’dan il-qafas, permezz tar-riforma tal-ECOSOC ikun jista’ jsir avvanz u tingħata għajnuna wkoll biex is-soċjetà ċivili tesprimi ruħha aħjar fi ħdan din l-organizzazzjoni.

1.4.4   Hija għandha wkoll tfassal politiki effikaċi u sostenibbli għall-preservazzjoni taż-żona tal-euro u toħloq strumenti adegwati għall-ġlieda kontra ċ-ċaqliq spekulattiv fil-livell internazzjonali, jitneħħew ir-rifuġji fiskali, titnaqqas il-kompetizzjoni bbażata fuq il-kambji tal-muniti differenti, jitnieda mill-ġdid it-tkabbir ekonomiku u x-xogħol f’impjiegi dinjitużi. L-emendar tal-Artikolu 136 tat-Trattat huwa l-ewwel pass importanti. Dan jixraq lill-Ewropa komunitarja: ir-rwol ċentrali tal-Kummissjoni u s-sħubija tal-Parlament Ewropew ġew żgurati u dan jiffavorixxi l-proċess demokratiku. L-istess għandu jsir għall-politika estera (emendar tal-Artikolu 24).

1.4.5   Il-parteċipazzjoni tal-imsieħba soċjali u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili tikkostitwixxi waħda mill-kundizzjonijiet meħtieġa għall-ħarsien u l-promozzjoni tal-valuri li huma l-qofol ta’ koabitazzjoni paċifika fil-livell internazzjonali. L-UE għandha tippromovi konsultazzjoni wiesgħa mal-KESE, mas-soċjetà ċivili u mal-imsieħba soċjali biex tiffaċilita s-sehem fl-istrutturi futuri tal-organizzazzjonijiet internazzjonali.

1.5   Il-politika tas-sigurtà

1.5.1   Rigward il-politika tas-sigurtà u tad-difiża, jeħtieġ li tissaħħaħ l-Aġenzija Ewropea għad-Difiża, li l-kooperazzjonijiet ta’ natura permanenti jsiru realtà kemm jista’ jkun malajr, b’mod partikolari biex ikunu permessi sinerġiji u ekonomiji utli fil-livell tal-baġits nazzjonali, billi r-riżorsi ffrankati jingħataw lill-investimenti produttivi, lill-ħolqien ta’ impjiegi ġodda u lit-tnaqqis tad-dejn pubbliku.

1.5.2   L-istrumenti ta’ sigurtà u ta’ difiża li għandha l-UE għandhom ikunu jistgħu jintużaw u jiġu rikonoxxuti bħala strumenti ġenwini ta’ sigurtà reġjonali.

1.5.3   Fil-qasam tas-sigurtà, l-UE għandha topera l-aktar fil-viċinat tagħha permezz ta’ interventi maħsuba għall-istabbilizzazzjoni taż-żoni fi kriżi u ta’ azzjonijiet għaż-żamma tal-paċi.

1.5.4   Għal dan il-għan, il-KESE jixtieq li, bħalma diġà seħħ wara l-ftehimiet ta’ Saint-Malo tal-1998, l-esperjenzi komuni jiġu ssorveljati mill-Aġenzija għad-Difiża u integrati fil-politika tas-sigurtà komuni.

1.6   Il-KESE

Il-KESE għandu jkun jista’ jwettaq ir-rwol tiegħu stess u jagħti l-kontribut tiegħu fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika barranija tal-Unjoni. Għalhekk iqis li hu utli wkoll li jfassal opinjoni dwar il-miżuri dwar il-politika estera tal-UE, anke sabiex jiżgura t-trasparenza u l-monitoraġġ tal-inizjattivi. Għalhekk, għandhom jintużaw l-opinjonijiet kollha eżistenti tal-KESE li jipprovdu linji gwida dwar l-aspetti tal-politika barranija u tas-sigurtà tal-UE u dawk li jikkunsidraw l-istrumenti ta’ kooperazzjoni li jista’ jkollhom impatt fuq il-politika barranija (1). L-azzjoni tal-KESE tista’ tkun effikaċi ħafna f’dan ir-rigward, peress li sservi ta’ ħolqa fil-katina bejn l-azzjoni tal-Istati Membri, l-UE u l-ħtiġijiet espressi mis-soċjetà ċivili.

1.6.1   Dan huwa meħtieġ sabiex is-soċjetà ċivili organizzata u l-opinjoni pubblika jkunu jistgħu jieħdu sehem fid-dinamiki tat-teħid tad-deċiżjonijiet rigward is-suġġetti tal-politika internazzjonali li għandhom l-iktar impatt dirett fuq l-ekonomija u fuq il-ħajja taċ-ċittadini Ewropej.

1.6.2   Fil-livell internazzjonali, il-KESE jista’ jagħti segwitu għall-politika tal-UE dwar il-valorizzazzjoni tar-rwol tas-soċjetà ċivili fin-negozjati u fit-twettiq tal-ftehimiet stipulati. Fuq il-bażi tal-esperjenza akkumulata u tal-inizjattivi li diġà implimenta, iqis li minn naħa jrid jopera mal-imsieħba biex jagħti segwitu għan-negozjati internazzjonali li jsiru mill-UE u mill-oħra, ikun integrat fil-mekkaniżmu għall-applikazzjoni u t-tħaddim ta’ dawn il-ftehimiet, kemm jekk ikunu ta’ assoċjazzjoni, kummerċjali jew oħrajn.

1.6.3   B’mod partikolari, fil-qafas tal-proċessi ta’ konsultazzjoni u tal-mandati internazzjonali li jirċievi għall-parteċipazzjoni, il-KESE għandu jkompli jgħaqqad l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili tal-pajjiżi u r-reġjuni li għalihom il-politika tal-Unjoni għandha tkun maħsuba bi prijorità.

1.6.4   Għaldaqstant, biex il-Kumitat ikun jista’ jaqdi dmiru kif jixraq fl-interess taċ-ċittadini tal-UE, hemm bżonn li l-proċess ta’ konsultazzjoni tal-KESE jseħħ, fil-fażijiet differenti, anke minn naħa tas-servizz estern komuni. Għal dan il-għan jista’ jiġi stabbilit protokoll ta’ kooperazzjoni bejn il-KESE u s-servizz estern komuni, abbażi ta’ dak li jeżisti diġà bejn il-Kummissjoni u l-KESE, Memorandum ta’ Qbil li jistabbilixxi r-regoli u l-metodi ta’ ħidma komuni u strutturata.

1.7   L-istrumenti u r-rwol tal-UE

1.7.1   L-użu tal-possibilitajiet tat-Trattat, billi nibdew mis-SEAE, biex l-Unjoni tkun tista’ tikseb rwol dejjem iktar importanti fil-kuntest internazzjonali billi tesprimi ruħha b’mod unanimu u tiżgura l-koerenza tal-politiki Komunitarji kif ukoll dawk ta’ bejn il-politiki tal-UE u tal-Istati Membri, billi jiġu evitati qasmiet kbar li jagħmlu ħsara għall-immaġni tagħha.

1.7.2   Il-promozzjoni tal-istrumenti bħala l-kooperazzjonijiet imsaħħa fil-qafas tal-politika barranija biex jinħoloq grupp ta’ pajjiżi li jkollu rwol ta’ mexxejja u ta’ xprun għal politika barranija dejjem iktar integrata, biex tinħoloq organizzazzjoni istituzzjonali aktar soda u koerenti fit-triq lejn l-objettivi komuni. Jista’ jinbeda bl-appoġġ ta’ patt għall-politika estera kif ġara għall-euro (Kunsill tal-24-25 ta’ Marzu 2011).

1.7.3   Għaldaqstant, il-KESE jqis li l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE għandu jitjieb u jsir iktar effikaċi, b’mod partikolari fir-rigward taż-żieda fil-viżibilità tal-UE fil-livell internazzjonali. Minn dan il-lat, il-Kumitat jittama li l-UE ssib il-mezzi u l-proposti adatti biex taġixxi b’vuċi waħda fil-politika barranija.

1.8   Il-prijoritajiet ta’ issa

1.8.1   L-organizzazzjonijiet kollha tal-KE involuti fit-tnedija tas-servizz estern komuni għandhom jimpenjaw ruħhom bis-sħiħ biex jikkollaboraw u jevitaw li l-proċess ikun limitat għal sempliċi żieda ta’ direttorat ġenerali ġdid flimkien ma’ dawk li diġà jeżistu.

1.8.2   Insistenza biex isir ftehim internazzjonali li jevita li jiġu ripetuti l-ispekulazzjonijiet finanzjarji li għadhom jeżistu s’issa, abbażi tal-proposti ppreżentati mill-UE fil-G20.

1.8.3   Il-Mediterran jitqiegħed fiċ-ċentru tal-inizjattivi immedjati u konkreti tal-UE.

1.8.4   Għandhom jiġu applikati b’mod konkret il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew dwar is-sħubija strateġika tal-Unjoni tas-16 ta’ Settembru 2010 u tal-24-25 ta’ Marzu 2011.

1.8.5   Għandhom jiġu applikati, b’mod konkret u strett, l-Artikolu 11 tat-Trattat ta’ Lisbona filwaqt li l-istituzzjonijiet jiġu mistiedna jirrispettaw l-obbligu tal-konsultazzjoni kull fejn dan ikun mitlub u jiddjalogaw mill-qrib dwar is-suġġetti li jista’ jkollhom impatt dirett jew indirett fuq is-soċjetà ċivili, f’kollaborazzjoni mill-qrib mal-PE u l-Parlamenti Nazzjonali.

2.   Introduzzjoni

2.1   Il-politika barranija tal-UE għandha ċ-ċans li tagħmel qabża ta’ kwalità permezz tat-Trattat il-ġdid, sakemm il-gvernijiet jippermettu dan; b’hekk, jista’ jissaħħaħ ir-rwol ta’ attur politiku tal-Unjoni fil-qasam internazzjonali. It-Trattat il-ġdid, anki jekk ma jikkorrispondix għall-ħtiġijiet oġġettivi tal-Unjoni, qanqal diversi aspettattivi fi ħdan l-Istati Membri u fil-livell dinji. Issa jeħtieġ li jitwettqu l-modifiki li ġew introdotti u li jingħata rispons kif xieraq għall-aspettattivi tas-soċjetà internazzjonali, inkella hemm ir-riskju li l-UE titlef il-kredibilità tagħha. Dan l-objettiv ma jistax jinkiseb jekk is-soċjetà ċivili ma tipparteċipax b’mod attiv u sħiħ f’dan il-proċess. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew għandu leġittimità sħiħa permezz tal-Artikolu 11 tat-Trattat ta’ Lisbona biex bħala rappreżentant tas-soċjetà ċivili organizzata jikkontribwixxi għall-politika barranija u ta’ sigurtà komuni tal-Unjoni Ewropea, u għalhekk għandu jiġi involut direttament mill-UE u mis-SEAE.

3.   Il-qafas internazzjonali l-ġdid

3.1   Fl-imgħoddi, l-UE kellha rwol pjuttost sekondarju fil-qasam tal-politika esterna. Illum il-ġurnata hija għandha iktar possibilitajiet li trid tivvalorizza biex twaqqaf il-falliment tagħha. Fil-fatt l-Istati Membri individwali qed ikunu dejjem aktar marġinali fil-qafas internazzjonali l-ġdid li qed jevolvi kontinwament u b’pass mgħaġġel. Għaldaqstant hemm bżonn li aktar solidarjetà fi ħdan l-Ewropa permezz ta’ ċaqliq tas-setgħat minn pajjiż wieħed għal dak komuni tal-UE kollha kemm hi billi tiġu evitata l-kompetizzjoni bejn l-Istati, li kważi dejjem tagħmel il-ħsara.

3.2   Illum iktar minn qatt qabel, l-Unjoni Ewropea trid tiffaċċja ammont kbir ta’ sfidi dinjin li jeħtieġu iktar koeżjoni u rieda komuni li jiġu affrontati theddidiet dejjem iktar kumplessi li qed ixaqilbu l-bilanċ ġeopolitiku lejn dinja multipolari: fil-Lvant Nofsani – b’mod partikolari bil-kwistjoni bejn l-Iżrael u l-Palestina li għandha ma ġietx solvuta – fl-Iran, l-Afganistan, l-Iraq, is-Sudan u f’postijiet oħra fid-dinja għad hemm konflitti mhux solvuti jew żoni ta’ tensjoni. L-Afrika ta’ Fuq kollha kemm hi hija milquta minn rvellijiet kontra reġimi awtoritarji, li diffiċli li wieħed jipprevedi r-riżultat tagħhom. Is-sigurtà tal-Istati hija pperikolata minħabba theddid globali differenti, inklużi l-intolleranza reliġjuża jew programmi nukleari ġodda bħal dak tal-Iran.

3.3   Fatturi oħra estremament importanti huma u/jew jistgħu jsiru sors ta’ nuqqas ta’ stabilità u ta’ rvell, bħas-sigurtà tal-ikel, it-tkabbir demografiku, l-inugwaljanzi soċjali li għandhom tendenza jsiru iktar serji, l-iżbilanċi kummerċjali u fl-aħħar nett il-ġlieda għall-artijiet u l-metalli rari. Dawn il-kwistjonijiet għandhom jiġu affrontati minn stadju bikri u huma marbutin mal-globalizzazzjoni, li fost affarijiet oħrajn, fetħet ukoll opportunitajiet ġodda lill-pajjiżi fil-ġlieda kontra l-faqar, il-qgħad, eċċ.

3.4   L-UE tinsab f’sitwazzjoni li “tobbligaha” taġixxi, fid-dawl tal-“qagħda ta’ bżonn” li tinsab fiha. Biss għandha tagħmel dan b’iktar ħeffa u bla dewmien, għall-kuntrarju ta’ dak li seħħ fir-rigward tal-fondi ta’ appoġġ għaż-żona tal-euro pereżempju, jew fil-Mediterran, fil-Lvant Nofsani, eċċ. Il-politika estera komuni tirrappreżenta antidotu b’saħħtu għal dan l-iżvilupp u strument eċċellenti biex l-interessi tal-UE, tal-intrapriżi tagħha u taċ-ċittadini tagħha jitħarsu aħjar. Il-kriżi fil-Mediterran, tista’ tkun l-okkażjoni biex titfassal politika estera tal-UE.

4.   Raġunijiet u objettivi ta’ politika esterna u l-istat tal-Unjoni

4.1   Il-proċess tal-globalizzazzjoni u l-kriżi finanzjarja enfasizzaw u ssottolinjaw il-ħtieġa ta’ regoli ġodda fil-qasam tal-finanzi u ta’ governanza Ewropea u dinjija aħjar, governanza li l-UE għandha tappoġġja. Minn hawn, il-bżonn li l-Istati Membri jaġixxu f’konsultazzjoni mill-qrib u jitkellmu b’leħen wieħed f’kuntesti internazzjonali, fejn jiġu rrappreżentati individwalment u kultant saħansitra jiġu rrappreżentati żżejjed meta mqabbla mal-importanza reali tagħhom fix-xena internazzjonali. Id-delegazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea għandhom ikunu jistgħu jiddefendu l-pożizzjoni tal-UE fi ħdan l-istituzzjonijiet internazzjonali kollha (Artikolu 34 tat-Trattat), ibda mill-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti (ara d-deċiżjoni tal-Kunsill Ewropew tal-24-25 ta’ Marzu 2011).

4.2   Il-KESE jqis li, biex twettaq azzjoni unitarja, l-UE għandu jkollha viżjoni strateġika komuni, b’tali mod li tkun tista’ tilqa’ l-isfidi u l-opportunitajiet marbuta mal-globalizzazzjoni, billi tiddefinixxi prijoritajiet politiċi u żoni ta’ interess prijoritarji, u taġixxi progressivament, billi twessa’ l-qasam ta’ intervent tagħha skont il-mezzi u l-kapaċità ta’ azzjoni tagħha. Huwa indispensabbli, għaldaqstant, li l-UE tiddefinixxi strateġija tal-alleanzi f’sistema multipolari fil-livell dinji. Hemm bżonn li tibda mir-relazzjonijiet trans-Atlantiċi, li jeħtieġu li jiġu kkonsolidati permezz tal-iżvilupp ta’ strateġija politika unifikata, minħabba r-rabta miż-żewġ naħat li ilha teżisti għal ħafna żmien. Dan iservi biex ma jibqgħux jiddgħajfu r-relazzjonijiet bejn iż-żewġt ixtut tal-Atlantiku li qed nassistu għaliha. Dan kollu jġiegħel lill-Unjoni biex f’dan il-kuntest tassumi r-rwol tagħha b’konvinzjoni u kredibilità, b’tali mod li tiffavorixxi konkretament dinja multipolari u bilanċ tajjeb mill-ġdid tar-relazzjonijiet bejn it-Tramuntana u n-Nofsinhar, billi tiżviluppa l-azzjoni tagħha lejn l-Amerika Latina, l-Asja u, b’mod partikolari, il-kontinent Afrikan.

4.3   L-UE għandha bżonn tkun aktar attenta fl-għażliet tagħha. Fil-fatt, in-nuqqas ta’ interess muri f’dawn l-aħħar snin fir-rigward tal-awtoritajiet tas-soċjetà ċivili tax-xatt tan-Nofsinhar tal-Mediterran, fejn l-ewwel nett il-proċess ta’ Barċellona u mbagħad l-Unjoni għall-Mediterran ma rnexxewx b’mod ċar, jikkostitwixxi theddida għas-sigurtà ta’ fruntiera li hija ta’ importanza kruċjali għall-istabilità nnifisha tal-Unjoni Ewropea. L-Unjoni għandha tilqa’ b’mod responsabbli din il-problematika kumplessa bħala opportunità, u għandha twieġeb għat-talbiet li ġejjin mis-soċjetà ċivili ta’ dawn il-pajjiżi, li taspira għall-progress ċivili, ekonomiku u soċjali, billi tiffavorixxi it-tisħiħ tad-demokrazija u tal-istat tad-dritt.

4.4   Din ir-riflessjoni għandha wkoll tiġi estiża għall-bqija tal-kontinent Afrikan, fejn l-Unjoni ma tistax tħalli liċ-Ċina, l-uniku pajjiż li qed jespandi, tieħu l-inizjattiva, u ma tistax tinsa r-responsabilitajiet tagħha li ġejjin mill-istorja u l-ġeografija, billi tagħmel patt komuni mal-kontinent kollu.

4.5   L-irkupru tad-dinamiżmu u tal-effikaċja tal-“politika estera” tal-Unjoni, li s’issa kien qed jaħdem, irriżulta fit-tkabbir progressiv tal-fruntieri ġeografiċi tagħha lejn il-Lvant u n-Nofsinhar. Dan il-proċess għad irid jitlesta permezz tan-negozjati li għaddejjin mal-Istati tal-Balkani u mat-Turkija, li ma jistgħux jibqgħu għaddejjin għal dejjem u li għandhom jiġu iffaċċjati b’mod miftuħ, mingħajr prekunċetti jew biżgħat miż-żewġ naħat.

4.6   Ikun tajjeb li wieħed jaġixxi fl-interess reċiproku, permezz ta’ forom ta’ sħubija mal-pajjiżi jew reġjuni, għall-iskopijiet ta’ żvilupp bilanċjat li jqiegħed lill-“persuna” fiċ-ċentru tal-interess komuni u tal-azzjoni konġunta, bla ma jiġu sottovvalutati l-interessi strateġiċi tal-Unjoni u taċ-ċittadini tagħha. L-UE dejjem għandha tappoġġja u tippromovi l-prinċipji tal-mudell soċjali Ewropew u għandha tibbaża l-ftehimiet tagħha fuq id-drittijiet fundamentali u d-drittijiet tax-xogħol.

4.7   Il-KESE jqis li hemm numru ta’ politiki li jitqajmu fir-relazzjonijiet esterni tal-UE u li għalihom l-intervent tas-soċjetà ċivili jidher li huwa essenzjali, meta wieħed iqis ir-riperkussjonijiet qawwija tagħhom, inkluż fi ħdan l-Unjoni. Iktar preċiżament dan jirrigwarda d-drittijiet, ir-regoli li jirregolaw il-finanzi spekulattivi, il-politika monetarja (l-euro bħala munita ta’ riserva u strument tal-politika ekonomika internazzjonali), tal-enerġija (sikwit użata bħala strument ta’ rikatt), dik ambjentali, kummerċjali, tas-sigurtà tal-ikel, tas-sigurtà u tal-ġlieda kontra t-terroriżmu, l-immigrazzjoni u l-korruzzjoni.

4.8   Għalhekk ikun utli li tiġi pprovduta informazzjoni oġġettiva, konkreta u effikaċi, ipprovduta mill-Kummissjoni Ewropea, u bl-għajnuna tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, dwar l-azzjoni mwettqa mill-UE fil-politika estera, it-tifsira u l-valur miżjud tagħha meta mqabbla ma’ dik nazzjonali. Sikwit dan ma jsirx, jew inkella jsir mill-Istati Membri f’forma xi ftit mibdula. F’dan ir-rigward l-involviment tal-Parlament Ewropew u tal-Parlamenti nazzjonali huwa importanti ħafna.

4.9   Għaldaqstant, hemm ir-riskju li l-popli Ewropej iħossuhom diżorjentati u jistaqsu lilhom infushom x’inhuma l-utilità u r-rwol tal-Unjoni. Fil-fatt, mhijiex ħaġa rari li l-klassi politika ta’ diversi Stati ma jkollhiex interess tivvalorizza l-ħidma mwettqa fi Brussell. Hija iktar preokkupata li tiżgura s-sussistenza tagħha fuq perjodu qasir milli li tinvolvi ruħha fi proġett strateġiku fuq żmien twil u ta’ skala kbira.

4.10   Madankollu, l-Unjoni Ewropea llum il-ġurnata għadha mudell ta’ żvilupp ibbilanċjat u sostenibbli, mudell li jkun tajjeb li jiġi estiż għall-pajjiżi ġirien, ibbażat fuq il-valuri tal-liġi, tad-demokrazija u tal-koeżistenza paċifika. Is-“setgħa bbażata fuq il-persważjoni” (“soft power”) tal-UE u t-“transformational diplomacy” tagħha ppermettew li l-kontinent tagħna jiġi stabbilizzat billi jiġu estiżi l-proċess demokratiku u l-prosperità għal diversi Stati permezz tal-politiki tat-tkabbir u tal-viċinat.

4.11   Iżda dan jista’ ma jkunx biżżejjed. Il-Kunsill Ewropew tas-16 ta’ Settembru 2010 stqarr li l-Unjoni għandha tkun attur dinji effikaċi, lest li jaqsam ir-responsabilità tas-sigurtà dinjija u li jkollu rwol dinamiku fid-definizzjoni tar-rispons konġunt għall-isfidi komuni.

4.12   L-Unjoni għadha d-donatur ewlieni għall-pajjiżi li jeħtieġu l-għajnuna; għaldaqstant għandha tuża aħjar il-politika ta’ kooperazzjoni. L-Unjoni hija l-ewwel setgħa kummerċjali fid-dinja u hija minn ta’ quddiem fil-politika ambjentali, bħalma juri s-Summit reċenti ta’ Cancún. Għaldaqstant, għandha d-dritt u d-dmir li tipparteċipa u li tkun minn ta’ quddiem u li jkollha rwol ċentrali fid-definizzjoni tar-regoli l-ġodda ta’ natura multilaterali.

4.13   In-Nazzjonijiet Uniti huma l-ogħla awtorità ta’ natura internazzjonali. Aħna għandna nġeddu l-multilateraliżmu biex naffrontaw l-isfidi politiċi u anki dawk ekonomiċi. Ser ikollna naġixxu fil-fond fil-kuntesti internazzjonali kollha u nikkontribwixxu għar-riforma radikali ta’ istituzzjonijiet bħall-FMI, il-Bank Dinji u d-WTO. Ikun tajjeb ukoll li l-G20 jingħata missjoni iżjed strutturata u mmirata għal regolamentazzjoni aħjar tat-tranżazzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji, bħalma ilu jintalab għal żmien twil, mingħajr ma jinħolqu aktar ġerarkiji.

5.   Il-politika tas-sigurtà

5.1   L-Unjoni żviluppat politika tas-sigurtà u tad-difiża komuni billi żviluppat strumenti għall-ġestjoni tal-kriżijiet u billi kkunsidrat il-pożizzjonijiet diverġenti tal-Istati Membri tagħha. Hija għandha taqdi rwol importanti ta’ stabbilizzazzjoni fil-pajjiżi ġirien. Huwa għalhekk li għandha titlob l-adozzjoni u r-rispett mill-Istati kollha tal-prinċipji li huma l-qofol tal-koeżistenza paċifika internazzjonali, fl-għarfien li d-drittijiet fundamentali mhumiex negozzjabbli.

5.2   L-UE ilha żmien twil involuta direttament (jew permezz tal-Istati Membri tagħha) f’diversi missjonijiet militari u ċivili. Prattikament dan huwa impenn globali li xi drabi jkollu biss valur simboliku. L-istrumenti li għandha l-UE għad-dispożizzjoni tagħha jistgħu jissaħħu u jintużaw bħala strumenti reali ta’ sigurtà reġjonali u jistgħu jiġu rikonoxxuti bħala tali. L-UE għandha tintervjeni b’mod konkret permezz tal-istrumenti kollha tagħha, bħas-SEAE u r-Rappreżentant Għoli/Viċi President.

5.3   Fil-qasam tas-sigurtà, l-Unjoni għandha topera bi prijorità f’dak li jissejjaħ il-“viċinat”: l-Ewropa tal-Lvant, il-Kawkasu, il-Balkani, il-Mediterran u l-Afrika, permezz ta’ taħlita ta’ interventi, bil-għan li tistabbilizza ż-żoni fi kriżi, permezz ta’ azzjonijiet ta’ żamma tal-paċi, ta’ tisħiħ tal-istituzzjonijiet u ta’ żvilupp ekonomiku. Huwa proprju f’dawn iż-żoni li s-soċjetà ċivili jista’ jkollha rwol importanti, sabiex ikun hemm żvilupp paċifiku. Il-KESE huwa diġà attiv ħafna f’dan il-qasam u jwettaq ħidma ta’ valur kbir f’dan ir-rigward.

5.4   Anki settur li tradizzjonalment jaqa’ taħt is-sovranità tal-Istati, bħall-politika tas-sigurtà u tad-difiża, jikseb importanza li qed tiżdied għas-soċjetà ċivili u l-opinjoni pubblika Ewropej, minħabba l-implikazzjonijiet strateġiċi, baġitarji u soċjali li jista’ jkollhom l-għażliet li jsiru f’dan il-qasam.

5.5   F’din il-perspettiva, l-UE u n-NATO għandhom jiżviluppaw u japprofondixxu s-sħubija strateġika tagħhom għal kooperazzjoni aħjar fil-ġestjoni tal-kriżijiet. Il-politika tas-sigurtà u tad-difiża komuni tal-Unjoni Ewropea mhijiex biss element essenzjali tal-Politika Esterna u ta’ Sigurtà Komuni (PESK), iżda titqies ukoll bħala parti integrali mill-kunċett strateġiku l-ġdid tal-Alleanza Atlantika, li ġie deċiż f’Lisbona fl-20 ta’ Settembru 2010, bil-parteċipazzjoni tal-ogħla awtoritajiet tan-NATO u tal-UE.

6.   Ir-rwol tal-KESE

6.1   L-għan tal-attivitajiet tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew fil-qasam tar-relazzjonijiet esterni huwa li jesprimu l-fehma tas-soċjetà ċivili organizzata dwar il-politiki tal-UE relatati mal-kummerċ, it-tkabbir, l-iżvilupp u l-affarijiet barranin.

6.2   Il-KESE jiżgura l-monitoraġġ tal-progress fir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea u l-ħafna pajjiżi tad-dinja, b’mod partikolari l-pajjiżi u r-reġjuni li magħhom l-Unjoni Ewropea għandha relazzjonijiet strutturati, u jiżviluppa relazzjonijiet mas-soċjetajiet ċivili ta’ dawn il-pajjiżi u r-reġjuni. Ġew stabbiliti relazzjonijiet mill-qrib mal-imsieħba ekonomiċi u soċjali u organizzazzjonijiet oħrajn tas-soċjetà ċivili ta’ pajjiżi terzi biex jitfasslu proposti prinċipalment dwar kwistjonijiet ekonomiċi u soċjali u jiġi ffavorit it-tisħiħ tas-soċjetà ċivili. F’dan l-ambitu, ġew adottati dikjarazzjonijiet konġunti għall-attenzjoni tal-awtoritajiet politiċi.

6.3   Ir-relazzjonijiet mal-kontropartijiet tagħna jseħħu permezz tal-intermedjarju tal-kumitati permanenti. Għaldaqstant, jeżistu kumitati konsultattivi konġunti mal-pajjiżi kandidati (it-Turkija, il-Kroazja u dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja) u mal-pajjiżi li għalihom ġiet implimentata ftehima ta’ assoċjazzjoni (il-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea). Jeżistu gruppi ta’ kuntatt għall-Balkani tal-Punent, ir-Russja, il-Ġappun u l-pajjiżi Ewropej tal-Lvant ġirien. Barra minn hekk, il-kumitati ta’ monitoraġġ jaħdmu mal-kontropartijiet tagħhom fil-qasam tar-relazzjonijiet mal-Afrika, il-Karibew u l-Paċifiku, mal-Amerika Latina u fil-qafas tal-Unjoni għall-Mediterran. Isiru laqgħat ta’ diskussjoni tas-soċjetà ċivili fuq bażi regolari mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali tal-Brażil u ċ-Ċina.

6.4   Fost dawn il-politiki speċifiċi, il-KESE, pereżempju, żviluppa attivitajiet importanti fi tliet oqsma:

rigward il-politika tal-iżvilupp, il-KESE jikkollabora b’mod regolari mal-Kummissjoni billi jwassal il-kontribut tas-soċjetà ċivili organizzata sad-diversi proposti tad-DĠ Żvilupp, kemm fil-forma ta’ opinjonijiet kif ukoll ta’ rakkomandazzjonijiet konġunti mfassla mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili tal-pajjiżi AKP;

rigward it-tkabbir tal-UE, il-KESE jaħdem f’kooperazzjoni mal-pajjiżi kandidati, li magħhom iwaqqaf kumitati konsultattivi konġunti tas-soċjetà ċivili. Dawn il-kumitati huma responsabbli għat-tixrid tal-għarfien, l-esperjenzi u l-informazzjoni dwar il-firxa tal-politiki komuni u dwar l-implimentazzjoni tal-acquis communautaire u jaġixxu bħala konnessjoni bejn l-UE u l-organizzazzjonijiet soċjoprofessjonali ta’ dawn il-pajjiżi;

fil-qasam tal-politika kummerċjali, il-KESE jiżgura s-segwitu tan-negozjati u beħsiebu jiżgura l-monitoraġġ tal-impatt ekonomiku u soċjali kif ukoll ambjentali tal-ftehimiet internazzjonali ffirmati mill-UE bħala intermedjarju għall-mekkaniżmi maħluqa fuq bażi ugwali mas-soċjetà ċivili tal-pajjiżi jew ir-reġjuni involuti, bħala l-kelliem tas-soċjetà ċivili organizzata. Dan l-objettiv jista’ jintlaħaq permezz ta’ involviment akbar fin-neogozjati tal-ftehimiet internazzjonali tal-UE, li għandhom jipprevedu b’mod ċar il-preżenza u r-rwol tas-soċjetà ċivili organizzata.

6.5   Barra minn hekk, il-KESE ngħata l-kompitu li jipparteċipa fl-implimentazzjoni tal-ftehimiet kummerċjali li saru bejn l-UE u l-Cariforum, l-UE u l-Amerika Ċentrali kif ukoll l-UE u l-Korea. Iż-żieda fin-negozjati kummerċjali għandha twassal biex dan ir-rwol jikber b’mod sinifikanti. Il-KESE jieħu ħsieb ukoll il-monitoraġġ tal-istrumenti Ewropej għad-demokrazija u d-drittijiet umani u l-istrument għall-kooperazzjoni internazzjonali, permezz ta’ laqgħat speċifiċi mal-Kummissjoni u interazzjoni mal-Parlament Ewropew li fir-rigward ta’ dawn l-istrumenti jeżerċita “droit de regard”.

6.6   B’dan il-mod, il-KESE jista’ jagħti kontribut partikolarment sinifikanti għal koerenza aħjar tal-politiki Ewropej, li għandhom impatt li qed jiżdied fuq il-politika internazzjonali u li huma influwenzati minnha. Biżżejjed insemmu r-rabtiet mill-qrib li jeżistu bejn il-politiki mwettqa fi ħdan is-suq uniku u fil-livell internazzjonali fil-qasam ekonomiku u finanzjarju, monetarju, tal-enerġija, ambjentali, kummerċjali, soċjali, agrikolu u industrijali, fost l-oħrajn. Il-KESE jista’ jkollu rwol partikolarment utli li jservi bħala pont bejn l-azzjoni tal-Istati Membri u tal-istituzzjonijiet Ewropej min-naħa l-waħda, u l-ħtiġijiet espressi mis-soċjetà ċivili mill-oħra.

6.7   Il-KESE jqis li dawn l-objettivi għandhom ukoll ikunu segwiti permezz ta’ rappreżentanza adegwata tas-soċjetà ċivili u azzjoni determinata fi ħdan l-organizzazzjonijiet internazzjonali, mill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali tan-Nazzjonijiet Uniti u l-ILO sal-istituzzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji, li ilhom li għandhom bżonn jiġu riformati fil-fond, b’tali mod li fi ħdanhom jiġu riflessi t-tibdiliet rapidi li għalihom nassistu jum wara l-ieħor u li tiġi żgurata trasparenza aħjar tal-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet, li huma sikwit neqsin minn sistemi ta’ kontroll effikaċi.

6.8   It-Trattat ta’ Lisbona jagħti lill-UE bħala entità sħiħa l-possibilità li taġixxi flimkien mas-soċjetà ċivili, mudell li tajjeb li jkun aktar magħruf u li jiġi enfasizzat fil-kuntest internazzjonali. Skont l-Artikolu 11 tat-Trattat, il-KESE jista’ jkollu rwol essenzjali fil-politika esterna billi jikkontribwixxi għad-demokrazija parteċipattiva li fuqha sserraħ l-Unjoni, bħala rappreżentant u garanti fir-rigward taċ-ċittadini ta’ “diplomazija ċivili”, inkluż mill-perspettiva tat-trasparenza tal-inizjattivi. Għal dawn id-diversi raġunijiet, kif ukoll għall-ħidma mwettqa sa issa fil-livell internazzjonali, il-KESE jqis li għandu jkun, bħalma diġà huwa l-każ għal politiki oħra, wieħed mill-interlokuturi ewlenin tal-Kummissjoni għat-tfassil u l-monitoraġġ tal-politika estera, permezz tas-servizz diplomatiku l-ġdid tal-Parlament u tal-Kunsill (SEAE). Dwar dan, il-KESE ser jipproponi lis-SEAE t-tfassil ta’ memorandum ta’ ftehim bejn iż-żewġ istituzzjonijiet sabiex ikun hemm struttura aħjar għas-sehem tas-soċjetà ċivili fil-politika estera tal-UE, kemm permezz ta’ opinjonijiet kif ukoll ta’ mekkaniżmi ta’ konsultazzjoni regolari oħrajn.

6.9   Il-KESE diġà ilu żmien twil iwettaq attività intensiva fil-livell internazzjonali. Huwa stabbilixxa netwerk ta’ relazzjonijiet ma’ organizzazzjonijiet simili f’diversi partijiet tad-dinja u sar il-kelliem għall-prinċipji li fuqhom isserraħ l-Unjoni u għat-talbiet tas-soċjetà ċivili fil-qasam tal-ekonomija, il-koeżjoni, is-sħubija u l-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni u l-inugwaljanzi soċjali.

6.10   Il-KESE jittama li jkun hemm koerenza ikbar bejn l-azzjonijiet tad-DĠ differenti tal-Kummissjoni Ewropea u tad-diversi korpi tal-UE. Barra minn hekk, huwa jqis li d-WTO għandha tpoġġi d-drittijiet tax-xogħol fuq l-istess livell tad-drittijiet ekonomiċi u tal-kummerċ ħieles, filwaqt li jeżistu xi pajjiżi li ma jimplimentawx jew jinjoraw għalkollox il-konvenzjonijiet tal-ILO. Il-konsegwenzi ta’ dawn l-għażliet jaqgħu fuq is-soċjetà Ewropea, l-intrapriżi u l-ħaddiema. Huwa għalhekk li l-KESE jqis li l-UE għandha tappoġġja idea iktar ambizzjuża u ġusta tal-globalizzazzjoni, sabiex jiġi evitat li jkun hemm sitwazzjoni ta’ rkupru kostanti mingħajr impjieg (“jobless recovery”).

6.11   Il-KESE huwa tal-opinjoni li s-soċjetà ċivili organizzata għandha tkun iktar involuta b’mod attiv fil-kwistjonijiet tal-politika internazzjonali, permezz ta’ rabtiet diretti u konsultazzjoni regolari mal-SEAE. Il-KESE jixtieq jevita li ċ-ċittadini tal-Unjoni ma jiġux infurmati kif xieraq dwar l-avvenimenti li jolqtuhom direttament.

6.12   F’dan il-kuntest, il-KESE jista’ jservi ta’ mezz biex jieħu fil-livell Ewropew id-dibattitu dwar il-kwistjonijiet li ma jistgħux jiġu solvuti fil-livell nazzjonali: l-immigrazzjoni, l-enerġija, il-viċinat, l-ambjent, it-tibdil demografiku, il-korruzzjoni, il-kwistjonijiet soċjali, dawk tal-ikel, il-kummerċ u l-iżvilupp, eċċ. Huwa jista’ wkoll iżomm il-viżibilità ta’ dawn id-dibattiti, anki meta jkun hemm ir-riskju li kwistjonijiet urġenti oħra jneħħuhom minn fuq l-aġenda Ewropea.

6.13   Il-KESE jista’ wkoll joffri l-esperjenza u l-kapaċità tiegħu ta’ analiżi tal-politiki speċifiċi tal-UE lill-istituzzjonijiet Ewropej, skont perspettivi ġodda li jirrappreżentaw l-interessi partikolari tas-setturi kkonċernati: il-promozzjoni tal-ekonomija soċjali fil-pajjiżi terzi, l-interessi tal-bdiewa fl-iskambji internazzjonali tal-ikel, ir-rwol tas-soċjetà ċivili fil-politika tal-iżvilupp, il-ġestjoni internazzjonali tal-ilma, il-kummerċ internazzjonali tal-prodotti agrikoli fl-ambitu tad-WTO, l-intrapriżi ż-żgħar, il-koeżjoni soċjali, l-integrazzjoni reġjonali, eċċ.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Ara, pereżempju dwar “Id-dimensjoni esterna tal-istrateġija ta’ Lisbona mġedda” (ĠU C 128, 18.5.2010, p. 41–47), dwar “Integrazzjoni reġjonali għall-iżvilupp fil-pajjiżi tal-AKP”, (ĠU C 317, 23.12.2009, p. 126–131); dwar “Il-valutazzjonijiet tal-impatt għas-sostenibbiltà (VIS) u l-politika kummerċjali tal-Unjoni Ewropea”, ĠU C 218, 23.7.2011, p. 14–18); dwar Strument ta’ Finanzjament tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp (DCI) tal-Unjoni Ewropea: ir-rwol tas-soċjetà ċivili organizzata u l-imsieħba soċjali (ĠU C 44, 11.2.2011, p. 123–128)dwar “Strument ta’ Finanzjament tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp (DCI) tal-Unjoni Ewropea: ir-rwol tas-soċjetà ċivili organizzata u l-imsieħba soċjali” u dwar “L-istrument Ewropew għad-demokrazija u d-Drittijiet tal-Bniedem (EIDHR)” (ĠU C 182, 4.8.2009, p. 13–18).


III Atti preparatorji

IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW

L-475 sessjoni plenarja fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011

28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/63


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Proposta għal Direttiva tal-Kunsill dwar Bażi għat-Taxxa Korporattiva Konsolidata Komuni (CCCTB)”

COM(2011) 121 finali — 2011/0058 (CNS)

2012/C 24/12

Relatur: is-Sur WUERMELING

Nhar is-6 ta’ April 2011, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea ddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 115 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Direttiva tal-Kunsill dwar Bażi għat-Taxxa Korporattiva Konsolidata Komuni (CCCTB)

COM(2011) 121 finali — 2011/0058 (CNS).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar l-4 ta’ Ottubru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru 2011), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'137 vot favur, 22 vot kontra u 15-il astensjoni.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   Il-KESE jappoġġja l-intenzjoni li tiġi introdotta Bażi għat-Taxxa Korporattiva Konsolidata Komuni (CCCTB) u jqis li dan huwa pass kbir u importanti fis-suq uniku Ewropew. Sabiex jitlesta s-suq uniku, jeħtieġ li jiġu allinjati aktar il-bażijiet għat-tassazzjoni tal-intrapriżi.

1.1.1   Il-Prosposta għal Direttiva tal-Kummissjoni rnexxiet għaliex is-CCCTB toħloq . B'mod globali, ir-regoli proposti jagħmluha possibbli li t-taxxa korporattiva tinġabar abbażi tal-prestazzjoni ekonomika, li jonqsu d-distorsjonijiet u li jiġu evitati l-evażjonijiet. Madankollu, fil-Prosposta għal Direttiva għad iridu jiġu ċċarati aktar id-dettalji u għad irid isir ukoll xi tibdil.

1.1.2   Permezz tas-CCCTB jistgħu jitnaqqsu jew saħansitra jitneħħew il-biċċa l-kbira tal- fl-UE, bħar-restrizzjoni fuq il-kumpens transkonfinali għat-telf, il-kalkolazzjoni kumplessa tal-prezzijiet tat-trasferimenti, u t-tassazzjoni doppja u t-trattament inugwali tal-istabbilimenti permanenti u tal-kumpaniji sussidjarji fl-UE u skont fejn ikunu jinsabu fi ħdan il-fruntieri nazzjonali jew lil hinn minnhom.

1.1.3   Il-KESE jistenna li l-Proposta għal Direttiva twassal, f'perjodu medju ta’ żmien, għal konsiderevoli li jkollhom l-intrapriżi kif ukoll għal tnaqqis fl-ispejjeż amministrattivi tal-Istati Membri.

1.1.4   Is-CCCTB twassal biex u biex id-deċiżjonijiet intraprenditorjali fis-suq uniku ma jibqgħux jiddependu minn kunsiderazzjonijiet fiskali. Għalhekk, is-CCCTB tippromovi l-kompetizzjoni ġusta u sostenibbli u għandha impatt pożittiv fuq .

1.2   Il-KESE jagħraf li hemm tħassib li s-CCCTB , tillimita l-modi ta’ kif jiġu organizzati s-sistemi fiskali, tnaqqas id-dħul mit-taxxi jew tikkawża konsegwenzi imprevisti oħrajn. B'mod partikolari, hemm il-periklu li f'ekonomija globali feroċement kompetittiva u li qed tinbidel malajr, fl-amministrazzjoni tas-sistema tas-CCCTB għal 27 Stat Membru l-Unjoni Ewropea m'għandhiex l-istrutturi biex tirrispondi malajr għal tibdil globali fit-taxxi jew pakketti ta’ inċentivi (pereżempju għar-R&Ż) u dan jista' jwassal għal telf fl-investiment dirett barrani.

1.2.1   Il-preokkupazzjoni dwar il-limitazzjoni tas-sovranità fiskali u t-tnaqqis tad-dħul mit-taxxi għandha tiġi kkunsidrata wkoll b'mod adatt fil-qafas tas-CCCTB. Fi żmien meta l-finanzi pubbliċi jinsabu taħt pressjoni konsiderevoli madwar l-UE, huwa vitali li l-Istati Membri ma jġarrbux impatt negattiv bla bżonn fuq id-dħul tagħhom u li jkunu jistgħu jbassru l-impatt fuq il-kontijiet nazzjonali tagħhom. li tapplika għal sehemhom fil-bażi għat-taxxa. Madankollu, il-miżuri tal-politika ekonomika fil-qasam tal-liġi tat-tassazzjoni għas-CCCTB jistgħu jittieħdu biss fil-livell Ewropew. Hemm tħassib li dan ser jagħmel lill-Ewropa inqas flessibbli u kompetittiva fil-kisba tal-investiment dirett barrani, u dan ser iwassal għal telf ta’ investiment li jmur lejn pajjiżi bħall-Isvizzera jew Singapor.

1.2.2   Huwa diffiċli jiġi evalwat jekk, u sa liema punt, is-CCCTB hux ser ikollha negattivi fuq l-għażla tal-intrapriżi rigward il-lokazzjoni tagħhom, speċjalment minħabba l-fatt li t-tassazzjoni tal-intrapriżi hija biss wieħed mid-diversi fatturi importanti li jaffettwaw din id-deċiżjoni. f'dan ir-rigward.

1.2.3   Il-bażi għat-taxxa hija usa' mill-medja attwali tal-Istati Membri. Dan iwassal biex fil-bidu d-dħul mit-taxxi jkun akbar. Mill-banda l-oħra, il-kumpens transkonfinali għat-telf jista' jnaqqas il-piż tat-taxxa. Fil-fehma tal-KESE, matul is-snin il-movimenti għandhom jibbilanċjaw lil xulxin u biża' ta’ fi Stati Membri individwali.

1.2.4   Il-KESE jemmen li . Għalhekk, il-KESE jappoġġja l-possibbiltà inkluża fil-Proposta għal Direttiva li l-Istati Membri jkunu jistgħu jadattaw ir-rati tat-taxxa biex il-piż tat-taxxa la jiżdied u lanqas jonqos.

1.2.5   Naturalment, il-kwistjonijiet tal-politika fiskali u tas-sistema fiskali jinsabu fil-qalba tad-dibattitu attwali. Però l-KESE jissuġġerixxi li, fl-evalwazzjoni globali tal-proġett, il-Parlament Ewropew u l-Istati Membri jqisu wkoll il- li s-CCCTB toffri bis-saħħa tal-ħolqien ta’ kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni ħielsa u ġusti fil-qasam tat-taxxa għall-Istati Membri kollha.

1.2.6   Bis-CCCTB, id- jsiru . Fil-fehma tal-KESE, is-CCCTB mhux ser tnaqqas l-importanza tar-rati tat-taxxa nazzjonali fid-deċiżjonijiet dwar il-lokazzjoni tal-intrapriżi għaliex, wara li tiddaħħal is-CCCTB, dawn ir-rati tat-taxxa ser jibqgħu jvarjaw bejn l-Istati Membri. Il-kompetizzjoni fiskali attwali tikkonċerna l-aktar it-trasferiment tal-profitti u tat-telf fl-Istati Membri li għandhom, skont il-każ, taxxa relattivament ogħla jew aktar baxxa. Is-CCCTB tippermetti li l-kompetizzjoni fiskali tiffoka fuq il-fatturi li jitqiesu fil-formola tad-distribuzzjoni tal-bażi għat-taxxa.

1.3   Il-KESE fi Stati Membri differenti (jiġifieri l-“konsolidazzjoni”) bħala l-qofol tar-regoli tas-CCCTB. Huwa biss permezz tal-konsolidazzjoni li jistgħu jitneħħew il-problemi attwali marbuta mal-prezzijiet tat-trasferimenti, li jista' jsir ristrutturar newtrali mil-lat fiskali fl-UE kollha, u li jistgħu jiġu evitati t-taxxi doppji. Billi l-konsolidazzjoni tirrappreżenta l-vantaġġ ekonomiku ewlieni tas-CCCTB, dan l-element għandu jkun inkluż fil-bażi għat-taxxa komuni sa mill-bidu nett.

1.4   Fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni tas-CCCTB, il-KESE mhux ser jinsisti aktar li s-CCCTB tiġi applikata b'mod obbligatorju minnufih, u minflok, jistqarr li għall-ewwel . Madankollu, fit-tul, wara li jkun inqabeż ċertu limitu, is-CCCTB għandha ssir obbligatorja. Jekk l-applikazzjoni tas-CCCTB tibqa' fakultattiva għal dejjem, fit-tul jinħolqu piżijiet amministrattivi konsiderevoli għall-Istati Membri, għaliex dawn ikollhom jibqgħu japplikaw is-sistema attwali tat-taxxa korporattiva, minbarra s-sistema l-ġdida tas-CCCTB.

1.5   Il-KESE jilqa' l-fatt li, skont il-Proposta għal Direttiva, is-CCCTB tista' tintuża minn u irrispettivament minn jekk l-intrapriżi joperawx f'livell transkonfinali jew f'livell nazzjonali biss. Il-possibbiltà li tingħażel is-CCCTB toffri għaliex tnaqqas iż-żieda fl-ispejjeż tal-konformità marbuta mal-attivitajiet transkonfinali. Dan ma japplikax għall-ħafna intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju li, billi huma kumpaniji b'responsabbiltà limitata u kumpaniji individwali, mhumiex soġġetti għat-taxxa korporattiva.

1.6   Ta' min jilqa' u jkompli jiżviluppa l-applikazzjoni ġenerali tal-metodu tal-eżenzjoni biex tiġi evitata t-tassazzjoni doppja fuq id-dħul li jsir barra mill-UE. Il-KESE .

1.7   Ir-regoli individwali , f'ċerti każijiet . Dan huwa neċessarju sabiex . B'mod partikolari, għad jonqos xi definizzjonijiet, u ċerti kunċetti legali li jintużaw mhumiex ċari biżżejjed. Dan ipoġġi l-uniformità tal-applikazzjoni fil-periklu.

1.8   Fil-fehma tal-KESE, għall-istabbiliment tal-bażi għat-taxxa hija utli biex jiġu ffaċilitati l-proċeduri fiskali, speċjalment għall-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju, u biex tiġi ggarantita l-applikazzjoni uniformi tar-regoli fir-rigward ta’ dawk li jħallsu t-taxxi, iżda dan jirrikjedi titjib fil-kooperazzjoni amministrattiva bejn l-Istati Membri, li għalissa għadha ma teżistix, l-iżjed fir-rigward tal-komunikazzjoni awtomatika ta’ informazzjoni relatata mal-parametri ta’ konsolidazzjoni. Madankollu, il-KESE jinnota li hemm skop konsiderevoli għal tilwim bejn l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tal-Istati Membri u l-awtoritajiet prinċipali tat-taxxa dwar talbiet ta’ opinjoni mill-awtorità kompetenti, il-verifiki tad-dħul u l-kwistjonijiet dwar il-formola tat-tqassim.

1.9   Il-KESE huwa tal-fehma li l-Kummissjoni Ewropea għandha tikkunsidra aktar is-sistema proposta ta’ tqassim. Billi l-proposta attwali tattribwixxi l-istess piż lill-fattur tal-bejgħ skont id-destinazzjoni bħalma tattribwixxi lill-fatturi tal-assi u tax-xogħol, din tista' tiffavorixxi lill-Istati Membri li huma konsumaturi akbar sempliċement minħabba d-daqs tagħhom. Barra minn hekk, l-esklużjoni kważi totali tal-kunsiderazzjonijiet dwar il-proprjetà intellettwali fil-formola ser tagħmel din is-sistema waħda li tibbaża fuq viżjoni skaduta tal-ekonomija Ewropea moderna li mhux ser tinkoraġġixxi jew tappoġġja l-iżvilupp tal-ekonomija intelliġenti.

1.10   Fil-fehma tal-KESE, il-pjani ta’ żewġ Stati Membri jew aktar għall-armonizzazzjoni tal-bażi tat-taxxa korporattiva permezz ta’ kooperazzjoni interstatali jippromovu l-konverġenża fiskali. Madankollu, dawn l-inizjattivi għandhom jitfasslu b'mod li ma joħolqux ostakli ġodda għall-armonizzazzjoni Ewropea u lanqas m'għandhom joħolqu kundizzjonijiet preliminari li jistgħu jinfluwenzaw il-proġett tal-UE.

2.   Kontenut u sfond tal-Proposta

2.1   Nhar is-16 ta’ Marzu 2011, il-Kummissjoni adottat Proposta għal Direttiva tal-Kunsill dwar Bażi għat-Taxxa Korporattiva Konsolidata Komuni (CCCTB) (COM(2011) 121/4; IP/11/319). . Bħalissa l-intrapriżi jridu jikkalkolaw din il-bażi skont id-dispożizzjonijiet li jeżistu f'sa 27 sistema nazzjonali differenti. Dan joħloq spejjeż amministrattivi konsiderevoli, speċjalment għall-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju, u jikkawża wkoll distorsjonijiet fil-kompetizzjoni tas-suq uniku.

2.2   Is-CCCTB mistennija tneħħi, jew għall-inqas tnaqqas, fi ħdan l-UE li qed jimpedixxu t-tlestija tas-suq uniku:

l-ispejjeż amministrattivi għall-kalkolazzjoni tat-taxxi (l-ispejjeż tal-konformità fiskali) ser jonqsu b'mod sinifikanti;

il-kwistjoni kumplessa ta’ kif jiġu stabbiliti l-prezzijiet tat-trasferimenti fi ħdan intrapriża ser tiġi eliminata, billi t-trattament tat-taxxa ser ikun kullimkien l-istess;

it-telf transkonfinali ser ikun jista' jiġi kkumpensat;

il-problema tat-tassazzjoni doppja ser tiġi solvuta b'mod uniformi madwar l-UE kollha.

2.3   Skont l-istimi tal-Kummissjoni, is-CCCTB ser tippermetti li f'sena l-intrapriżi tal-UE jiffrankaw EUR 700 miljun fi spejjeż tal-konformità, EUR 1,3 biljun bis-saħħa tal-konsolidazzjoni kif ukoll sa EUR 1 biljun ieħor permezz tal-attività transkonfinali. Barra minn dan, is-CCCTB għandha tagħmel lill-UE aktar attraenti għall-investituri barranin.

2.4   Skont l-istruttura tad-Direttiva, jekk l-introduzzjoni tas-CCCTB taffettwax b'mod negattiv jew le l-ammont tad-dħul mit-taxxi fl-aħħar mill-aħħar jiddependi mid-deċiżjonijiet li jieħdu l-Istati Membri dwar ir-rati tat-taxxa. Skont il-kalkoli mudell tal-Kummissjoni Ewropea, fuq diversi snin mhu mistenni l-ebda effett negattiv fuq id-dħul, speċjalment minħabba l-fatt li s-CCCTB hija usa' mill-bażi medja tal-Istati Membri.

2.5   Madankollu, it-tendenza hi li tonqos f'każ ta’ kumpens transkonfinali għat-telf. Dan għandu jiġi kkumpensat, għall-inqas parzjalment, billi jonqsu l-ispejjeż tal-konformità u billi jinġibdu aktar investuri minn pajjiżi terzi.

2.6    huwa r-regoli dwar il-kamp ta’ applikazzjoni tas-CCCTB, dwar il-kalkolazzjoni tal-bażi għat-taxxa, dwar il-kumpens transkonfinali tal-profitti (il-konsolidazzjoni), dwar id-distribuzzjoni tad-dħul mit-taxxi bejn l-Istati Membri, u dwar punt ta’ kuntatt wieħed għall-intrapriżi.

2.7   Il- huwa limitat għall-persuni ġuridiċi li huma soġġetti għat-taxxa korporattiva fl-UE. Għalhekk, is-CCCTB ma tapplikax għall-kumpaniji b'responsabbiltà limitata, għall-persuni fiżiċi u għall-fondi ta’ investiment.

2.8   L-intrapriżi kkonċernati għandhom id-dritt li jagħżlu li jħallsu t-taxxa skont is-CCCTB (Artikolu 6 tal-Proposta għal Direttiva), f'liema każ l-ewwel ikunu marbutin għal ħames snin, u wara għal termini ta’ tliet snin (Artikolu 105 tal-Proposta għal Direttiva).

2.9   Il-Proposta għal Direttiva tinkludi r-regoli kollha meħtieġa biex il-bażi għat- tiġi kkalkolata b'mod . Ma tagħmel referenza għall-ebda sett partikolari ta’ regoli dwar il-kontabbiltà, għalkemm f'xi regoli individwali wieħed isib il-prinċipji tal-Istandards Internazzjonali għall-Irrappurtar Finanzjarju (IFRS – International Financial Reporting Standards) b'rabta mal-liġi kummerċjali. Il-mod kif jiġi determinat id-dħul taxxabbli huwa bbażat fuq il-kont tal-profitt u t-telf (profit and loss account) u huwa konformi mal-prattika komuni internazzjonali.

2.10    li jagħżlu s-CCCTB (konsolidazzjoni) . Bħalissa din il-possibbiltà hija limitata jew ineżistenti, u dan jikkawża żvantaġġ fiskali konsiderevoli għall-fergħat tal-intrapriżi li jkunu jinsabu barra t-territorju nazzjonali.

2.11   Bażikament, jinkludi l-gruppi ta’ kumpaniji kollha li jinsabu fl-UE u l-istabbilimenti permanenti tal-UE. Il-kumpaniji sussidjarji jiġu inklużi jekk il-kumpanija holding ikollha aktar minn 50 % tad-drittijiet tal-vot u aktar minn 75 % tal-ekwità. L-ambitu materjali jinkludi d-dħul kollu li jsir mill-membri tal-grupp. L-ambitu territorjali huwa limitat għall-Unjoni Ewropea.

2.12   Il-profitti kkalkolati abbażi tar-regoli uniformi jitqassmu fost l-Istati Membri individwali fejn topera l-intrapriża skont id-daqs (li jitkejjel permezz tax-xogħol, l-assi u l-bejgħ) tal-attività kummerċjali (ekonomika). Din id-distribuzzjoni ssir permezz ta’ formola msejsa fuq tliet fatturi tal-valur miżjud (ix-xogħol, il-bejgħ u l-assi). L-ispeċifiċitajiet (pereżempju, tal-istituzzjonijiet finanzjarji u l-kumpaniji tal-assigurazzjoni fis-settur finanzjarju) jiġu kkunsidrati permezz tal-adattament ta’ dawn il-fatturi. F'kull Stat Membru, l-ammont konkret tat-taxxa jirriżulta mill-applikazzjoni tar-rata tat-taxxa nazzjonali fuq l-ishma mqassma.

3.   Kummenti ġenerali

3.1   Il-KESE li tiġi introdotta s-CCCTB bħala miżura importanti biex jingħelbu l-ostakli fiskali fis-suq uniku. Biha jkun jista' jiġi kkumpensat it-telf transkonfinali u jitneħħew it-taxxi doppji, it-trattament inugwali tal-istabbilimenti permanenti fis-suq uniku u l-problema tal-prezzijiet tat-trasferimenti.

3.2   Il-KESE diġà stqarr li hu favur il-ħolqien ta’ kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni ħielsa u ġusti biex jiġu promossi l-attivitajiet transkonfinali, anke fil-qasam tal-liġi tat-tassazzjoni (1). Aktar reċentement, fl-14 ta’ Frar 2006, il-Kumitat esprima l-fehma tiegħu fid-dettall fl-opinjoni dwar il-Ħolqien ta’ Bażi għat-Taxxa Korporattiva Konsolidata Komuni fl-UE (2). .

3.3   Madankollu, l-evidenza ppreżentata mill-Kummissjoni Ewropea hija kunfliġġenti. Filwaqt li minn naħa l-valutazzjoni tal-impatt issemmi studju ta’ Deloitte li juri li l-ispejjeż tal-konformità fil-każ speċifiku ta’ kumpanija multinazzjonali li tkun qed tiftaħ kumpanija sussidjarja ġdida fi Stat Membru ieħor jistgħu jonqsu b'aktar minn 60 %, studju ta’ PWC fuq kampjun ta’ gruppi ta’ kumpaniji multinazzjonali stabbiliti jistima li l-ispejjeż tal-konformità jonqsu b'1 % biss. Studju ieħor ta’ Ernst and Young jistima li l-ispejjeż tal-konformità jiżdiedu bi 13 % b'riżultat tal-ispejjeż addizzjonali tat-tħejjija u t-tressiq tal-formola tat-taxxa u l-amministazzjoni tat-taxxa marbuta ma’ dan li jegħlbu t-tnaqqis fl-ispejjeż mistenni minħabba li jonqos il-bżonn tal-prezzijiet tat-trasferiment. L-ispejjeż amministrattivi tal-awtoritajiet tat-taxxa ser jogħlew minħabba l-ħtieġa li jamministraw sistema nazzjonali waqt li qed jamministraw ukoll is-sistema tas-CCCTB.

3.4   Il-Proposta għal Direttiva twassal għal li jkollhom l-intrapriżi kif ukoll għal tnaqqis fl-ispejjeż amministrattivi tal-Istati Membri, għalkemm għall-bidu ser tinħoloq spiża biex tinbidel is-sistema.

3.5   . Bħalissa d-deċiżjonijiet intraprenditorjali fl-UE mhumiex jittieħdu abbażi tal-kriterji tal-kompetizzjoni biss. Ħafna drabi l-kunsiderazzjonijiet tal-“aqwa sistema fiskali” jieħdu dimensjoni sinifikanti. Pereżempju, l-investimenti fir-riċerka qed isiru fil-postijiet fejn l-ispejjeż ikunu fiskalment deduċibbli, u l-attivitajiet b'livell għoli ta’ riskju qed isiru fil-postijiet fejn it-telf ikun jista' jitnaqqas mit-taxxa. Dan imur kontra l-prinċipju fundamentali tas-suq uniku għaliex id-deċiżjonijiet intraprenditorjali huma influwenzati minn kunsiderazzjonijiet fiskali, u għandu impatt negattiv fuq it-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi.

3.6   Dan ma jfissirx li l-KESE jissottovaluta espressi minn bosta, b'mod partikolari mill-parlamenti nazzjonali ta’ disa' Stati Membri (3) li jemmnu li l-proposta ma tikkonformax mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, li s-sistema tillimita s-sovranità nazzjonali, tillimita l-modi ta’ kif jiġu organizzati s-sistemi fiskali, tnaqqas id-dħul mit-taxxi jew tikkawża konsegwenzi imprevisti oħrajn.

3.6.1   Huwa minnu li l-Istati Membri b'għanijiet ekonomiċi fir-rigward tal-intrapriżi li jagħżlu s-CCCTB, billi l-bażi għat-taxxa tiġi stabbilita fil-livell Ewropew. Mill-banda l-oħra, il-miżuri ta’ dan it-tip biex tiżdied il-kompetittività u jinħolqu l-impjiegi jkunu jistgħu jittieħdu fil-livell Ewropew, u jħallu impatt pożittiv fuq is-suq uniku kollu mingħajr ma joħolqu kundizzjonijiet differenti għall-intrapriżi individwali.

3.6.2   F'perjodu medju u twil ta’ żmien, is-CCCTB tista' twassal għar- li jkunu ġew stabbiliti f'postijiet partikolari minħabba l-inċentivi fiskali nazzjonali li joffru dawn il-postijiet. Huma fil-fatt dawn id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni kkawżati mill-vantaġġi fiskali li s-CCCTB għandha tipprova tevita. Però, il-KESE jemmen li l-Kummissjoni għandha tistudja aktar fil-fond dawn l-aspetti fil-qafas ta’ analiżi soċjoekonomika bil-għan li l-istituzzjonijiet tal-UE u partijiet interessati oħrajn ikunu jistgħu jevalwaw aħjar il-konsegwenzi tagħhom.

3.7   , fis-CCCTB tibqa' tinżamm tal-Istati Membri, billi dawn huma ħielsa li jistabbilixxu l-livell tar-rata tat-taxxa li tapplika għal sehemhom fil-bażi għat-taxxa. Is-CCCTB ma tarmonizzax ir-rati tat-taxxa, iżda l-bażi għat-taxxa. L-Istati Membri jistgħu jibqgħu jistabbilixxu r-rati tat-taxxa nazzjonali skont il-preferenzi tagħhom fil-qasam tal-politika baġitarja. Però jista' jagħti l-każ li d-dħul jonqos b'mod termporanju; dan jista' jiġi kkoreġut billi togħla r-rata tat-taxxa għall-futur.

4.   Kummenti speċifiċi

4.1   B'din il-Proposta għal Direttiva l-Kummissjoni rnexxielha tagħmel “pass kbir”, però . B'mod globali però, ir-regoli proposti jagħmluha possibbli li t-taxxa korporattiva tinġabar abbażi tal-prestazzjoni ekonomika, li jonqsu d-distorsjonijiet u li jiġu evitati l-evażjonijiet.

4.2   Il-KESE jilqa' l-fatt li, skont il-Proposta għal Direttiva, is-CCCTB tista' tintuża minn u irrispettivament minn jekk l-intrapriżi joperawx f'livell transkonfinali jew f'livell nazzjonali biss, għalkemm il-Proposta għal Direttiva hija mmirata l-aktar lejn intrapriżi jew gruppi li joperaw f'livell transkonfinali. Is-CCCTB ser tiffaċilita wkoll l-espansjoni transkonfinali tal-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju għaliex toħloq vantaġġi konsiderevoli relatati mal-ispejjeż meta mqabbla mat-tassazzjoni abbażi ta’ diversi sistemi nazzjonali. Lill-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju stabbiliti fil-forma ta’ kumpaniji kapitali, l-għażla tas-CCCTB toffrilhom xi vantaġġi. Iżda dan ma japplikax għall-ħafna intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju li, billi huma kumpaniji b'responsabbiltà limitata u kumpaniji individwali, mhumiex soġġetti għat-taxxa korporattiva.

4.3   F'dan il-kuntest, il-KESE mhux ser jinsisti aktar li s-CCCTB tiġi applikata b'mod obbligatorju minnufih, u minflok, jistqarr li hu favur li għall-ewwel . Fit-tul, wara li jkun inqabeż ċertu limitu għall-intrapriżi li joperaw f'livell transkonfinali, is-CCCTB għandha ssir obbligatorja. Jekk l-applikazzjoni tas-CCCTB tibqa' fakultattiva għal dejjem, fit-tul jinħolqu piżijiet amministrattivi konsiderevoli għall-Istati Membri, għaliex dawn ikollhom jibqgħu joperaw skont is-sistema attwali tat-taxxa korporattiva, minbarra s-sistema l-ġdida tas-CCCTB.

4.4   L-aggregazzjoni tal-profitti u t-telf kollha tal-membri tal-grupp () hija l-muftieħ biex jitneħħew l-ostakli fiskali fis-suq uniku u . Hija l-konsolidazzjoni u xejn aktar li tiżgura dawn il-vantaġġi li ġejjin: il-kumpens transkonfinali għat-telf, it-tneħħija tal-problemi relatati mal-prezzijiet tat-trasferimenti, il-possibbiltà ta’ struttura tal-intrapriża newtrali mil-lat fiskali fl-UE kollha, it-tneħħija tat-taxxi doppji, u t-trattament indaqs ta’ kumpaniji kapitali sussidjarji tal-UE u l-istabbilimenti permanenti tal-UE. Għaldaqstant, il-konsolidazzjoni għandha tiġi appoġġjata mingħajr riservi. Din hi soluzzjoni “kbira” meta mqabbla mas-soluzzjoni “żgħira” ta’ bażi għat-taxxa korporattiva mingħajr konsolidazzjoni.

4.5   Bid-definizzjoni tal-, il-kamp ta’ applikazzjoni tas-CCCTB huwa stabbilit b'mod adatt. Id-determinazzjoni tal-ambitu personali abbażi ta’ kriterji formali għandha l-vantaġġ li l-kriterji jistgħu jiġu ċċekkjati u mmaniġġjati faċilment u huma inqas suxxettibbli għall-arranġamenti. Għaldaqstant, mill-perspettiva tal-intrapriżi, il-kriterji huma vijabbli u legalment ċerti. Dawn il-kummenti mhux dejjem jgħoddu għar-regoli dwar id-dħul fi grupp jew il-ħruġ minnu. Id-definizzjoni wiesgħa tal-ambitu materjali, li tgħid li d-dħul kollu jrid jiġi inkluż, tagħmel sens sabiex jiġu evitati d-diffikultajiet b'rabta mad-delimitazzjoni. L-ambitu territorjali tal-Unjoni Ewropea huwa adegwat ukoll. Fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet fil-livell dinji dwar id-determinazzjoni tal-profitt, l-inklużjoni wiesgħa tad-dħul globali ser tkun teħtieġ sistema għalja tat-tpaċija u r-rikonċiljazzjoni (offsetting and reconciliation).

4.6   Il-KESE jemmen li fost l-Istati Membri abbażi tal-fatturi li joħolqu l-valur miżjud – jiġifieri x-xogħol, l-assi u l-bejgħ – tagħmel aktar sens mill-kalkolazzjoni abbażi ta’ indikaturi makroekonomiċi, għax tal-ewwel għandha rilevanza ekonomika konkreta.

4.6.1   . Il-possibbiltà li l-kontribwenti jallokaw il-fatturi lil Stat Membru bl-aktar rata tat-taxxa baxxa possibbli tiġi limitata konsiderevolment minħabba li jitqiesu diversi fatturi. L-użu ta’ metodi tad-distribuzzjoni alternattivi jeħtieġ regoli aktar ċari dwar id-delimitazzjoni u ġustifikazzjoni partikolari. Dawn huma neċessarji, pereżempju, għas-settur finanzjarju (il-banek u l-kumpaniji tal-assigurazzjoni) minħabba l-mudelli ta’ negozju speċifiċi tagħhom.

4.6.2   Però jeżisti r- li xi Stati Membri individwali u, għalhekk, it-total tal-ishma mqassma jkun aktar jew anqas mid-dħul totali reali li jkollu jitqassam. Dan iwassal għal taxxa żejda jew taxxa nieqsa fuq id-dħul totali li jkollu jitqassam. Il-Kummissjoni tal-UE għandha tilqa' għal dan ir-riskju billi tadotta atti ta’ implimentazzjoni fil-waqt.

4.6.3   Fir-rigward tal-, tinħtieġ delimitazzjoni aktar preċiża bejn il-proprjetà ekonomika u l-użu reali u għandu jitqies kif ser tiġi inkluża l-proprjetà intellettwali. Bil-, li hu maqsum fi tnejn, id-distribuzzjoni skont in-numru ta’ impjegati hija sempliċi u vijabbli, iżda tista' tkun problematika, speċjalment jekk waħda mill-attivitajiet titwettaq “taħt il-kontroll u r-responsabbiltà” ta’ membru tal-grupp. Skont xi studji, id-distribuzzjoni tal-profitti abbażi tal-fattur tax-xogħol jista' jkollha xi effettivi ekonomiċi negattivi fuq is-suq tax-xogħol. Fid-dawl tad-differenzi bejn is-sistemi tas-sigurtà soċjali fl-UE, l-inklużjoni tas-servizzi soċjali u tal-pensjoni tista' toħloq aktar tilwim bejn l-Istati Membri. Il- huwa ffokat fuq is-suq u jista' jiffavorixxi, b'mod mhux mistħoqq, lil Stati Membri kbar sempliċement minħabba d-daqs tagħhom. Għandu jitqies it-tħassir ta’ dan il-fattur, jew isir ippeżar mill-ġdid fil-formola tat-tqassim.

4.7   Il-bażi għat-taxxa hija usa' mill-medja attwali tal-Istati Membri. Dan iwassal biex fil-bidu d-dħul mit-taxxi jkun akbar. Mill-banda l-oħra, il-kumpens transkonfinali għat-telf jista' jnaqqas il-piż tat-taxxa. Il-KESE jemmen li . Għalhekk, il-KESE jappoġġja l-possibbiltà inkluża fil-Proposta għal Direttiva li l-Istati Membri jkunu jistgħu jadattaw ir-rati tat-taxxa biex il-piż tat-taxxa la jiżdied u lanqas jonqos.

4.8    magħżula hija konformi mal-istandards internazzjonali, b'mod partikolari mal-istandards ta’ 25 mis-27 Stat Membru. Il-KESE jemmen li hekk għandu jkun. Il-Proposta għal Direttiva ma tagħmilx referenza għar-regoli kummerċjali dwar il-kontabbiltà finanzjarja tal-IFRS għaliex is-CCCTB hija favur sett ta’ regoli indipendenti dwar id-determinazzjoni tal-profitt taxxabbli. Madankollu, il-prinċipji tal-IFRS, li minn meta beda l-proġett tas-CCCTB snin ilu s'issa komplew jiġu żviluppati, jissemmew f'xi dispożizzjonijiet individwali.

4.9   Ir-regoli individwali , f'ċerti każijiet . Dan huwa bżonjuż sabiex tiġi evitata l-frammentazzjoni fl-applikazzjoni nazzjonali. B'mod partikolari, , u ċerti kunċetti legali li jintużaw mhumiex ċari biżżejjed (bħal, pereżempju, l-assi u l-ispejjeż tax-xiri u tal-manifattura). In-nuqqas ta’ regoli dettaljati għal setturi speċifiċi, bħat-trattament tal-assi finanzjarji, u l-insuffiċjenza tar-regoli dettaljati, pereżempju rigward id-definizzjoni tas-sid ekonomiku, ipoġġu fil-periklu .

4.10   L-inklużjoni ta’ ġenerali hija dubjuża fil-forma attwali tagħha. Skont il-Proposta għal Direttiva, it-tranżazzjonijiet artifiċjali li jsiru biss biex tiġi evitata t-taxxa ser jiġu injorati fil-kalkolazzjoni tal-bażi għat-taxxa (Artikolu 80 tal-Proposta għal Direttiva). L-applikazzjoni jew l-interpretazzjoni ta’ regola ġenerali kontra l-abbużi bħal din ser joħolqu diffikultajiet konsiderevoli għaliex, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, trid tingħata prova tal-abbuż f'kull każ individwali.

4.11   Il-KESE jilqa' l-eżenzjoni ġenerali mit-taxxa tad- sabiex tiġi evitata fuqu. B'hekk l-intrapriżi tal-UE jkunu soġġetti biss għat-taxxa tas-suq barrani. Il-KESE ma jarax għalfejn, skont il-Proposta tal-Kummissjoni, dan ma japplikax jekk it-taxxa barranija tkun baxxa. Fil-fehma tal-KESE, f'każ li l-livell tat-taxxa barranija jkun baxx wisq hija dubjuża għaliex dan ma jaffettwax biss l-arranġamenti abbużivi iżda wkoll l-attivitajiet normali tal-kumpaniji.

4.12   Fil-fehma tal-KESE, il-possibbiltà li jiġu żviluppati l-provvedimenti hija limitata wisq.

4.12.1   L-iżvilupp tal-provvedimenti huwa limitat esklużivament għall-kwistjonijiet relatati mal-obbligi legali. Dan jeskludi . Minn lenti ekonomika, il-KESE ma jaħsibx li dan hu ġustifikat għaliex il-prestazzjoni ekonomika u, b'hekk, il-profitt taxxabbli ser jiġu limitati wkoll mill-imposti fuq l-assi li jirriżultaw mill-attività ekonomika.

4.12.2   Fir-rigward tal-provvedimenti li jirriżultaw mill-obbligi legali, għandhom jiġu ċċarati li dawn jintużaw. Barrra minn hekk, il-kriterji biex issir stima affidabbli għadhom mhux speċifikati biżżejjed. Fin-nuqqas ta’ preċiżjoni, id-dettalji dwar it-trattament tal-provvedimenti għat-telf imminenti għadhom mhux ċari. Lanqas il-provvedimenti għall-pensjonijiet mhuma msemmijin fid-Direttiva, għalkemm għandhom jiġu kkunsidrati. Jekk dawn ma jiġux ikkunsidrati, id-dispożizzjoni speċifika dwar l-evalwazzjoni tkun inutli.

4.12.3   Fir-rigward tar- rikonoxxuti fil-liġi tal-UE , il-Proposta għal Direttiva la tinkludi informazzjoni speċifika u lanqas ma tiddelega s-setgħa ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni. Fiha biss dispożizzjoni speċjali dwar id-deduċibbiltà tal-provvedimenti tekniċi tal-kumpaniji tal-assigurazzjoni, li tistabbilixxi li l-Istati Membri jistgħu jagħżlu d-deduċibbiltà tal-provvedimenti ta’ ugwalizzazzjoni.

4.12.4   Fis-, b'mod speċjali, jinħtieġu regoli aktar dettaljati sabiex jitqiesu b'mod adegwat l-ispeċifiċitajiet marbutin mar-riskji (fil-kuntest tal-kriżi finanzjarja). B'mod partikolari, hemm bżonn ta’ regoli dettaljati dwar it-trattament tad-derivati kif ukoll tal-leasing. Barra minn hekk, jidher li hemm bżonn li tiġi adottata regola li tikkunsidra jew id-deduċibbiltà tal-provvedimenti tekniċi bankarji (għar-riskji ġenerali tal-banek) jew inkella t-tnaqqis tal-valur tal-assi finanzjarji. Id-Direttiva għandha tinkludi regoli dettaljati għas-settur finanzjarju, kif diġà sar bid-dispożizzjonijiet speċjali għall-kumpaniji tal-assigurazzjoni.

4.13   Huwa adatt li t-taxxa korporattiva u t-taxxi li jixbhu lil din it-taxxa ma jkunux fiskalment deduċibbli. Madankollu, il-katalogu tat-taxxi nazzjonali mhux deduċibbli fl-Anness III mal-Artikolu 14 tal-Prosposta għal Direttiva dwar is-CCCTB għandu jerġa' jiġi rivedut b'mod kritiku. Pereżempju, it-taxxa fuq l-assigurazzjoni, li mhix deduċibbli biss fil-każ tat-taxxa mnaqqsa fil-pajjiż, mhix l-istess bħat-taxxa korporattiva. Ladarba t-taxxa fuq il-primjums tal-assigurazzjoni titħallas u l-kumpaniji tal-assigurazzjoni jinkluduha fid-dħul tagħhom, għandu jkun possibbli li din tkun fiskalment deduċibbli bħala spiża operattiva.

4.14   L-istabbiliment ta’ jidher li hu adegwat fid-dawl tal-prinċipju tat-tassazzjoni ugwali, billi l-possibbiltà tal-għażla ħielsa tħalli marġni ta’ diskrezzjoni kbir wisq. F'dan ir-rigward, il-fatt li f'xi każijiet eċċezzjonali jintużaw rati ta’ interess maqbula mhuwiex mingħajr problemi.

4.15   Il-Proposta għal Direttiva tipprevedi l-possibbiltà li . Dan jagħmel sens. Il-metodu tad-deprezzamenti miġburin flimkien jagħti l-possibbiltà lill-intrapriżi li jwettqu finanzjament intern. B'rata ta’ deprezzament ta’ 25 % biss, parti kbira mid-deprezzament tista' tiġi kkumpensata sakemm jasal iż-żmien li jsir l-investiment ta’ sostituzzjoni. Għaldaqstant, ir-rata tad-deprezzamenti miġburin flimkien għandha togħla b'mod adegwat.

4.16   Ir-restrizzjoni tad-deprezzament eċċezzjonali għall-assi fissi li mhumiex deprezzabbli meta tingħata prova li l-valur naqas b'mod permanenti tillimita ħafna t-telf li jkun jista' jiġi kkunsidrat. Barra minn hekk, mhux ċar xi jrid jingħad bi “tnaqqis permanenti tal-valur”. Id-deprezzament eċċezjonali jeskludi l-assi fissi li r-rikavat mid-disponiment tagħhom ikun eżentat mit-taxxa, bħall-ishma f'kumpaniji kapitali. Dan jista' jkun ta’ żvantaġġ għall-kumpaniji holding u l-kumpaniji ta’ kapital ta’ riskju.

4.17   Fil-fehma tal-KESE, l-introduzzjoni ta’ “” għall-istabbiliment tal-bażi għat-taxxa hija utli biex jiġu ssemplifikati l-proċeduri fiskali, speċjalment għall-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju, u biex tiġi ggarantita l-applikazzjoni uniformi tar-regoli fir-rigward ta’ dawk li jħallsu t-taxxi, iżda dan jirrikjedi titjib fil-kooperazzjoni amministrattiva bejn l-Istati Membri, li għalissa għadha ma teżistix, partikolarment f'dak li jirrigwarda l-kontroll effettiv tal-ambitu tal-konsolidazzjoni (kumpaniji, kumpaniji sussidjarji, stabbilimenti permanenti) li ser jinbidel kull sena. Il-komunikazzjoni awtomatika tal-informazzjoni trid issir in-norma, kif jiġri fil-qasam tal-VAT fi ħdan l-UE.

4.18   Għandu jiġi enfasizzat li l-komunikazzjoni kollha mal-amministrazzjoni finanzjarja għandha ssir biss bejn l-hekk imsejjaħ kontribwent prinċipali tal-grupp u l-awtorità prinċipali tat-taxxa. B'hekk tiġi evitata l-koordinazzjoni ma’ awtoritajiet nazzjonali tat-taxxa differenti. Il-KESE jilqa' t-tneħħija tal-burokrazija marbuta ma’ dan għall-kontribwenti u l-awtoritajiet tat-taxxa.

Brussell, 26 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Opinjoni tal-KESE dwar il-“Politika tat-tassazzjoni fl-Unjoni Ewropea – il-Prijoritajiet għas-snin li ġejjin”, ĠU C 48, 21.2.2002, p. 73 (mhux disponibbli bil-Malti).

(2)  Opinjoni esploratorja mitluba mill-Kummissjoni, ĠU C 88, 14.4.2006, p. 48 (mhux disponibbli bil-Malti).

(3)  B'konformità mal-Artikolu 6 tal-Protokoll (Nru 2) dwar l-Applikazzjoni tal-Prinċipji ta’ Sussidjarjetà u Proporzjonalità, il-Parlamenti Nazzjonali tal-Bulgarija, l-Irlanda, Malta, il-Polonja, ir-Rumanija, is-Slovakkja, l-Isvezja; il-Pajjiżi l-Baxxi u r-Renju Unit bagħtu Opinjonijiet Motivati lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kummissjoni Ewropea.


APPENDIĊI

Għall-Opinjoni tas-tas-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali

L-emendi li ġejjin incaħdu waqt id-diskussjoni iżda rċevew aktar minn kwart tal-voti.

Punt 1.4

Ibdel kif ġej:

“1.4

Fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni tas-CCCTB, il-KESE mhux ser jinsisti aktar li s-CCCTB tiġi applikata b’mod obbligatorju minnufih, u minflok, jistqarr li jaqbel li għall-ewwel tiġi applikata b’mod fakultattiv. Madankollu, fit-tul, wara li jkun inqabeż ċertu limitu , is-CCCTB għandha ssir obbligatorja. Jekk l-applikazzjoni tas-CCCTB tibqa’ fakultattiva għal dejjem, fit-tul jinħolqu piżijiet amministrattivi konsiderevoli għall-Istati Membri, għaliex dawn ikollhom jibqgħu japplikaw is-sistema attwali tat-taxxa korporattiva, minbarra s-sistema l-ġdida tas-CCCTB.”

Din l-emenda inċaħdet b’70 vot favur, 90 vot kontra u 15-il astensjoni.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/70


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Proposta għal Direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2003/96/KE li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku”

COM(2011) 169 finali — 2011/0092 (CNS)

u “Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar tassazzjoni iktar għaqlija tal-enerġija fl-UE: proposta għar-reviżjoni tad-Direttiva dwar it-Tassazzjoni tal-Enerġija”

COM(2011) 168 finali

2012/C 24/13

Relatur: is-Sur PIGAL

Nhar id-29 ta’ April 2011, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 113 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2003/96/KE li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku

COM(2011) 169 finali – 2011/0092 (CNS)

u

l-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar tassazzjoni iktar għaqlija tal-enerġija fl-UE: proposta għar-reviżjoni tad-Direttiva dwar it-Tassazzjoni tal-Enerġija

COM(2011) 168 finali

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar l-4 ta’ Ottubru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'158 voti favur, 4 voti kontra u 13-il astensjoni.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   Konklużjonijiet

1.1.1   Fil-mument meta bosta Stati Membri qed jiddefinixxu l-istrateġiji tagħhom għall-ħruġ mill-kriżi ekonomika u finanzjarja, ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar it-Tassazzjoni tal-Enerġija (DTE) toffri possibbiltajiet ta’ konċiljazzjoni bejn l-objettivi ambjentali u dawk ekonomiċi. Din tippermetti lill-Istati Membri, li jixtiequ, ibiddlu parti mit-taxxa fuq ix-xogħol jew fuq il-kapital f'forma oħra ta’ taxxa li tħeġġeġ imġiba li tirrispetta l-ambjent u li twassal għal użu effiċjenti tal-enerġija, b'konformità mal-Istrateġija Ewropa 2020.

1.1.2   L-Ewropa ma tistax tikkunenta bl-objettivi li stabbiliet fir-rigward tal-politika dwar l-enerġija. Issa għandha ssib il-mezzi biex tikseb dawn l-objettivi. Biex tirnexxi, għandha tibgħat “sinjal tal-prezz” qawwi. Dan huwa mezz effikaċi, jekk mhux l-uniku wieħed, li huwa kapaċi jimponi bidla fil-mentalità u fl-imġiba.

1.1.3   Bla dubju ta’ xejn, ir-riformulazzjoni tad-DTE hija pass 'il quddiem meta mqabbla mal-verżjoni inizjali. L-introduzzjoni ta’ żewġ fatturi biex titkejjel/tiġi intaxxata l-enerġija jagħmilha aktar preċiża u aktar rilevanti. Il-fattur “taxxa fuq is-CO2” jikkomplementa s-sistema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet.

1.1.4   Fuq il-bażi taż-żewġ fatturi ta’ tassazzjoni, il-biċċa l-kbira tal-forom tal-enerġija għandhom jiġu trattati/intaxxati b'mod ugwali skont l-emissjonijiet tas-CO2 u l-kontenut enerġetiku tagħhom. Madankollu ta’ min jinnota li l-elettriku mhuwiex soġġett għal dan l-allinjament mas-sorsi l-oħra ta’ enerġija.

1.1.5   Minkejja d-diffikultajiet kbar fil-perjodu qasir, is-sinjal tal-prezz li ngħata permezz ta’ livell għoli ta’ tassazzjoni fuq il-karburant tal-karozzi ħejja lill-konsumaturi Ewropej tal-enerġija għal nuqqasijiet u restrizzjonijiet inevitabbli u ħeġġeġ l-investiment u l-impenji favur l-iffrankar tal-enerġija, l-attenzjoni lejn u l-iżvilupp tas-sorsi rinnovabbli tal-enerġija, ir-reżistenza għax-xokkijiet fil-prezzijiet taż-żejt, eċċ.

Għall-kuntrarju, dan is-sinjal tal-prezz marbut ma’ taxxa ma jeżistix fir-rigward tal-karburant tat-tisħin u dan jista' jibqa' l-każ bir-riformulazzjoni tad-DTE. Il-konsumaturi ma jistgħux jibbenefikaw mill-impenji u l-investimenti favur l-iffrankar tal-enerġija għall-karburant tat-tisħin u jġarrbu ċaqliq imprevedibbli fis-suq.

1.1.6   Il-fatt li l-konsumaturi jkunu aktar imħajra jiffrankaw l-enerġija tal-karburant għat-tisħin ikun ta’ benefiċċju wkoll għall-intrapriżi tas-settur għaliex iħaffef ir-rata tat-tiġdid tat-tagħmir u jinħolqu opportunitajiet ġodda tas-suq.

1.1.7   Setturi industrijali li jagħmlu użu intensiv mill-enerġija li qabel kienu esklużi issa huma integrati mill-ġdid fid-DTE.

Madankollu, għad hemm setturi oħra li huma kompletament jew parzjalment esklużi, pereżempju:

l-agrikoltura, il-kostruzzjoni, ix-xogħlijiet pubbliċi,

it-trasport pubbliku u dak tal-forza armata, il-ġbir tal-iskart, l-amministrazzjoni pubblika,

l-ambulanzi (iżda mhux it-taxis), it-trasport bl-ajru, it-trasport marittimu komunitarju,

l-elettriku użat fid-djar, eċċ.

Huwa diffiċli li wieħed jara koerenza f'dawn l-eżenzjonijiet kollha b'mod partikolari għax il-bżonn tagħhom jista' ma jinftiehemx minn dawk li ma jibbenefikawx minnhom.

1.1.8   Għall-kuntrarju ta’ dak li huwa ddikjarat fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea, id-DTE l-ġdida ma tiddefinixxi l-ebda qafas, ma tieħux pożizzjoni, u lanqas ma tippreżenta rakkomandazzjoni dwar kif l-Istati Membri għandhom jużaw id-dħul, kollu jew parti minnu, mis-sistema l-ġdida ta’ tassazzjoni bil-għan li l-provvista tal-enerġija tkun orjentata lejn it-teknoloġiji l-ġodda u enerġija aktar nadifa.

1.1.9   Madankollu, il-KESE ma jistax ma jinnotax li d-DTE għandha sehem fl-iżvilupp tas-suq uniku billi timmira u twassal għall-armonizzazzjoni tat-tassazzjoni fuq l-enerġija.

1.2   Rakkomandazzjonijiet

1.2.1   Il-Kumitat jappoġġja l-isforzi tal-Kummissjoni Ewropea intiżi biex jiksbu l-objettivi tal-Istrateġija Ewropa 2020. Huwa ċar li r-riformulazzjoni tad-DTE timxi f'din id-direzzjoni billi timmira b'mod partikolari li:

tħeġġeġ l-iżvilupp sostenibbli u tħares l-ambjent;

tipproteġi s-suq intern u tippromovi t-tkabbir;

tippermetti tnaqqis fl-ispiża tax-xogħol u tad-defiċit baġitarju.

1.2.2   Madankollu, il-KESE jiddispjaċih li r-riformulazzjoni tad-DTE mhijiex aktar ambizzjuża u koerenti. Fil-fatt, qabel ma t-test ġie ppreżentat (u nnegozjat) fil-Kunsill, il-Kummissjoni Ewropea ħadet l-inizjattiva li tinkludi eċċezzjonijiet u derogi fit-test bil-għan li tikkuntenta lil ċerti Stati Membri, u ma tiddispjaċix lil oħrajn.

Fil-proċess ta’ negozjar li ġej fi ħdan il-Kunsill, jista' jiġri li l-Kummissjoni Ewropea ma jkollhiex flessibbiltà, ħlief biex tbiddel b'mod definittiv u perikoluż in-natura tar-riformulazzjoni, hekk kif tressqet issa.

1.2.3   Huwa mistenni li l-Istati Membri jżommu lura u saħansitra jopponu għal dan. Madankollu, il-Kumitat huwa tal-fehma li l-Ewropa u b'mod partikolari l-Kummissjoni Ewropea għandhom ikunu kapaċi jimponu miżuri fuq l-Istati Membri, partikolarment meta uħud minnhom qed jiffaċċjaw ostakli, fil-livell nazzjonali, dwar id-deċiżjonijiet meħtieġa biex, fil-livell Ewropew, jinkisbu l-objettivi aċċettati minn kulħadd.

1.2.4   Il-Kummissjoni Ewropea għaldaqstant għandha tħejji ruħha u tirreżisti l-lobbying ta’ uħud li jixtiequ jwaqqfu kwalunkwe tibdil minħabba “spejjeż addizzjonali possibbli” jew “telf perikoluż tal-kompetittività”. Għalkemm huwa ovvju li għandha tħeġġeġ lill-Istati Membri jikkunsidraw ċerti sitwazzjonijiet żgħar kif ukoll delikati, għandha wkoll iżżomm mal-objettivi Ewropej fil-qasam tal-enerġija u tipproponi l-vantaġġi strateġiċi tal-innovazzjoni fl-enerġiji l-ġodda, il-ħolqien ta’ impjiegi u t-tkabbir, it-titjib fil-kwalità tal-ħajja, eċċ.

1.2.5   Il-Kumitat jissuġġerixxi li, biex tonqos ir-reżistenza probabbli tal-Istati Membri, il-Kummissjoni Ewropea tidentifika soluzzjonijiet li jkunu jistgħu jakkumpanjaw il-bidliet imposti u, kull fejn possibbli, tinkludihom fit-test propost. Dan l-approċċ jidher li huwa preferut meta mqabbel mal-konċessjonijiet li saru qabel in-negozjati mal-Istati Membri, partikolarment għax jippermetti lill-konsumaturi li jħejju ruħhom aħjar għall-bidliet mixtieqa.

2.   Introduzzjoni

2.1   Sinteżi

2.1.1   It-test analizzat mhuwiex direttiva ġdida iżda riformulazzjoni tad-DTE. Il-test riformat għandu jidħol fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2013. Din id-data tikkoinċidi mat-tielet fażi tas-sistema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet.

2.1.2   Għal kull karburant tal-karozzi jew tat-tisħin, id-direttiva riveduta tintroduċi żewġ fatturi ta’ tassazzjoni, kull fattur b'għan proprju:

taxxa marbuta mal-emissjonijiet tas-CO2 bil-għan li jonqos it-tniġġis li ġej mill-gass b'effet ta’ serra;

taxxa marbuta mal-kontenut enerġetiku bil-għan li jonqos il-konsum tal-enerġija, irrilevanti mill-prodott enerġetiku użat.

2.1.3   Għall-karburant tal-karozzi:

fl-2013, it-taxxa fuq is-CO2 għandha tkun 20 EUR għal kull tunnellata ta’ CO2

fl-2018, it-taxxa fuq l-enerġija ser tkun ta’ 9,6 EUR għal kull gigajoule.

2.1.4   Għall-karburant tat-tisħin:

fl-2013, it-taxxa fuq is-CO2 għandha tkun 20 EUR għal kull tunnellata ta’ CO2

fl-2013, it-taxxa fuq l-enerġija ser tkun ta’ 0,15 EUR għal kull gigajoule.

2.1.5   Ta' min ifakkar li d-DTE attwali kif ukoll il-proposta għal riformulazzjoni jintroduċu rati minimi ta’ tassazzjoni. L-Istati Membri għalhekk jistgħu jistabbilixxu rati ogħla ta’ tassazzjoni, u fil-fatt ħafna minnhom hekk jagħmlu.

2.2   Kuntest

2.2.1   Din il-proposta għal riformulazzjoni tmur ma’ sensiela ta’ direttivi li ġew żviluppati u adottati preċedentement, b'mod partikolari:

2003/96/KE: direttiva dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku; li għanha tiġi riveduta

2003/87/KE: direttiva li tistabbilixxi skema tal-UE għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra

2009/29/KE: direttiva li tirrevedi l-kwoti tal-emissjonijiet mill-2013 'il quddiem;

2006/32/KE: direttiva dwar l-effiċjenza fl-użu finali tal-enerġija, definizzjoni tan-NCV (1) fl-anness II

2009/28/KE: direttiva dwar il-kriterji tas-sostenibbiltà, b'mod partikolari għall-karburanti tal-karozzi u għat-tisħin li ġejjin mill-bijomassa.

2.2.2   B'mod komplementari għall-analiżi tal-proposta għal riformulazzjoni tad-DTE, din l-opinjoni hija bbażata wkoll fuq informazzjoni komplementarja fil-komunikazzjoni (2) u l-memo (3) imħejjija mill-Kummissjoni Ewropea.

2.2.3   Huwa importanti li jiġi nnotat li l-ħidma tal-Kummissjoni Ewropea biex timplimenta din il-politika Ewropea tidħol f'kuntest internazzjonali li għandu impatt qawwi fuq oqsma differenti, bħal pereżempju l-aspett:

—   regolatorju: il-konvenzjoni ta’ Chicago tillimita b'mod strett u vinkolanti t-tassazzjoni fuq l-avjazzjoni;

—   tas-suq: ir-riċerka wasslet għall-estrazzjoni tax-shale bituminuż. Din l-iskoperta wasslet għall-esplojtazzjoni ta’ siti ġodda, u b'hekk żiedet il-provvista tal-enerġija mill-fossili. Ġabet magħha wkoll ċaqliq totali fis-suq tal-gass: il-prezz tal-gass, fil-livell dinji, naqas u b'hekk sorsi oħra ta’ enerġija, b'mod partikolari dawk rinnovabbli, saru inqas attraenti;

—   strateġiku: l-avvenimenti fl-Afrika ta’ Fuq u tal-Lvant Nofsani jaffettwaw b'mod sinifikanti ħafna mhux biss il-prezz tal-karburanti, iżda wkoll il-pożizzjonijiet tal-Istati Membri fir-rigward tal-enerġija kkonċernata;

—   ambjentali: il-ftehimiet u d-diskussjonijiet ta’ Kyoto u ta’ Cancun għandhom jiġu kkunsidrati u, fejn ikun hemm bżonn, l-istrateġija u l-politiki Ewropej għandhom jiġu mmodifikati f'dan ir-rigward;

—   tal-opinjoni pubblika: l-avvenimenti ta’ Fukushima wrew kemm tintlaqat l-opinjoni pubblika minn avveniment kemm maġġuri kif ukoll mhux previst. L-istrateġiji u d-deċiżjonijiet tal-Istati Membri u tal-Ewropa ma jistgħux ikunu indifferenti għalihom. Ovvjament, l-awtoritajiet għandhom jibdlu mill-aktar fis possibbli l-politika tagħhom.

2.2.4   Għaldaqstant, wieħed jistaqsi l-mistoqsija “Kif nistgħu nqiegħdu l-kwistjoni tat-tassazzjoni tal-enerġija f'perspettiva internazzjonali?”:

xi prezz ta’ referenza tas-CO2 għandna nistabbilixxu fl-Ewropa fin-nuqqas ta’ ftehim ġenerali internazzjonali?

ta' min isemmi wkoll l-idea ta’ taxxa internazzjonali u ġenerali.

2.3   Kronoloġija

2.3.1   Id-direttiva preċedenti (2003/96/KE) ħarġet minn proposta li l-Kummissjoni Ewropea għamlet fl-1996. Wara negozjati fit-tul fi ħdan il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, din il-proposta ġiet emendata sew biex tqis l-ispeċifiċitajiet nazzjonali. Fl-emendi ġiet proposta applikazzjoni gradwali ħafna, b'perjodi ta’ transizzjoni, derogi u eżenzjonijiet oħra. Fl-aħħar, il-proposta għal direttiva tal-1996 ġiet adottata fl-2003.

2.3.2   L-implimentazzjoni tagħha fl-Istati Membri, l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija u s-sensibilizzazzjoni fir-rigward tal-impatt ambjentali u fuq il-klima tal-konsum tal-enerġija ħarġu fid-dieher id-dgħjufijiet u l-possibilitajiet għat-titjib (ara hawn taħt).

2.3.3   Il-ħidma fuq ir-reviżjoni ta’ din id-direttiva bdiet fl-2005. L-ewwel prova ffokata fuq l-użu tad-diżil kummerċjali bdiet fl-2007, mingħajr ma spiċċat quddiem il-Kunsill. Proposta ġdida għal reviżjoni ntalbet mill-Kunsill Ewropew fil-konklużjonijiet tiegħu ta’ Marzu 2008, u saret prijorità għall-Kummissjoni Ewropea fl-analiżi annwali tal-2011 dwar it-tkabbir.

Fit-12 ta’ April 2011, il-Kulleġġ tal-Kummissarji adotta l-proposta għal riformulazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-DTE.

3.   Kummenti ġenerali

3.1   Ir-riformulazzjoni tad-DTE l-ewwel nett hija intiża biex tindirizza l-prijoritajiet il-ġodda tal-Unjoni Ewropea kif definiti fl-Istrateġija Ewropa 2020, fost l-oħrajn:

il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima;

il-prijorità għat-tkabbir sostenibbli;

ekonomija aktar ekoloġika u aktar kompetittiva;

parteċipazzjoni fl-armonizzazzjoni fiskali;

tnaqqis fit-taxxa tax-xogħol;

għajnuna lill-familji bi dħul baxx;

konsolidazzjoni baġitarja tal-Istati Membri.

3.2   Tindirizza wkoll ir-regola “20 20 20” tal-istrateġija dwar il-klima u l-enerġija tal-UE 2013-2020:

tnaqqis ta’ 20 % fil-gassijiet b'effett ta’ serra;

produzzjoni ta’ 20 % tal-enerġija rinnovabbli fl-2020;

titjib ta’ 20 % fl-effiċjenza tal-enerġija.

3.3   Għandha l-għan ukoll li tikkoreġi d-dgħjufijiet jew in-nuqqasijiet tad-DTE preċedenti:

ir-rati minimi attwali japplikaw b'mod ġenerali għall-kwantità kkonsmata mingħajr ma jiġu kkunsidrati l-valur enerġetiku jew it-tniġġis;

dan iwassal għal imġiba li tikkontradixxi l-objettivi tal-UE, pereżempju bil-promozzjoni tal-faħam u billi tiġi penalizzata l-enerġija rinnovabbli;

id-DTE attwali ma tipprevedi l-ebda inċentiv għall-promozzjoni ta’ forom alternattivi tal-enerġija, u b'hekk l-etanol huwa l-aktar intaxxat;

nuqqas ta’ koordinazzjoni suffiċjenti bejn id-DTE u l-iskema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet tas-CO2 iwassal għal tassazzjoni doppja jew nuqqas ta’ tassazzjoni skont is-settur.

3.4   Din ir-riformulazzjoni tikkunsidra limitazzjonijiet esterni:

ir-ristrutturar u l-modernizzar tas-sistemi fiskali;

kriżi ekonomika li ddgħajjef il-flessibbiltà tal-Istati Membri u żżid il-pressjoni baġitarja;

l-evidenza tanġibbli u li jista' jitkejlu tal-ewwel effetti tat-tibdil fil-klima;

tensjonijiet internazzjonali, kawżi ta’ inkwiet u tħassib fis-suq internazzjonali tal-enerġija.

3.5   Fl-aħħar nett, din ir-riformulazzjoni tikkunsidra wkoll limitazzjonijiet interni:

jiġi evitat li t-tassazzjoni enerġetika tkun diskriminatorja jew toħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni bejn l-intrapriżi tal-Istati Membri;

u bil-kontra, jiġu limitati d-distorsjonijiet relatati man-nuqqas ta’ armonizzazzjoni fiskali tal-enerġija fl-Ewropa.

4.   Kummenti partikolari

4.1   L-elementi ewlenin

4.1.1   Bħala tfakkira tal-introduzzjoni, il-punt ewlieni tal-proposta huwa (Artikolu 1) id-definizzjoni taż-żewġ fatturi ta’ tassazzjoni. Barra minn hekk, tikkonferma (Artikolu 4) li r-rati kalkolati huma valuri minimi li jistgħu jinqabżu mill-Istati Membri u li dawn il-valuri minimi ser jiġu riveduti kull tliet snin.

4.1.2   Il-punt ewlieni l-ieħor tal-proposta huwa li tintroduċi (Artikolu 4(5)) obbligu ġdid għall-Istati Membri li għandhom japplikaw għall-prodotti kollha użati għall-istess użu (karburanti tal-karozzi jew tat-tisħin), l-istess rati ta’ tassazzjoni, ikkalkolati skont l-emissjonijiet tas-CO2 u l-kontenut enerġetiku tagħhom.

4.1.3   Fid-direttiva inizjali, ir-rati minimi ta’ tassazzjoni ġew stabbiliti skont il-prodotti (u użu partikolari), iżda mingħajr ma dawn ġew assoċjati ma’ xulxin.

4.1.4   B'din il-bidla, l-Istati Membri għandhom jikkalkolaw mill-ġdid ir-rati (nazzjonali) ta’ tassazzjoni tagħhom sabiex jivverifikaw li qed jirrispettaw l-istess proporzjon ta’ dawk definiti għall-valuri minimi Ewropej ta’ tassazzjoni (ara t-tabelli A, B, C tal-Anness I tad-DTE riveduta).

4.1.5   Dan l-obbligu jikkonċerna l-karburanti tal-karozzi u tat-tisħin. Ser ikun applikabbli fl-2013 għall-karburanti tat-tisħin u mill-2023 għall-karburanti tal-karozzi; dan ir-rapport huwa intiż biex titqies l-eżistenza ta’ differenzi importanti ħafna bejn l-Istati Membri.

4.1.6   Madankollu, peress li l-valuri minimi ta’ tassazzjoni fuq l-elettriku jinsabu f'tabella separata (tabella D), ir-restrizzjoni tal-proporzjonalità u tal-allinjament tar-rati ta’ tassazzjoni ma tapplikax għall-elettriku.

4.1.7   L-elettriku għadu soġġett għal taxxa fuq il-konsumatur finali (“fis-sokit”) fir-rigward tat-taxxa fuq l-enerġija, u dan biex tiġi evitata taxxa doppja: fuq il-produzzjoni u fuq il-konsum.

4.1.8   Peress li l-konsum tal-elettriku fih innifsu ma jipproduċix CO2, it-taxxa fuq is-CO2 tista' tapplika biss fuq il-produtturi tal-elettriku. L-istallazzjonijiet il-kbar ser ikunu eżentati mid-DTE peress li jagħmlu parti mill-iskema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet.

F'dan il-kuntest, l-elettriku li ġej mill-enerġija nukleari mhuwiex intaxxat fuq is-CO2 (m'hemmx emissjonijiet) iżda fuq il-konsum tal-enerġija.

4.1.9   Sabiex tinkludi d-direttiva 2003/87/KE dwar il-kwoti tas-CO2 u tevita kull superpożizzjoni, id-direttiva riveduta tipproponi (Artikolu 14(1)(d)) li l-prodotti enerġetiċi, użati għal attivitajiet relatati mas-sistema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet, jiġu eżentati mit-tassazzjoni fuq is-CO2. Fl-istess waqt, l-attivitajiet li s'issa kienu esklużi mis-sistema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet issa daħlu fl-ambitu tad-DTE.

4.2   Is-setturi partikolari

4.2.1   Il-proposta tqis ukoll il-fatt li s-setturi jistgħu jkunu esposti għal riskji ta’ rilaxx tal-karbonju (Artikolu 14(a)) u tipproponi li sal-2020 jiġi stabbilit kreditu tat-taxxa għal kull stallazzjoni kkonċernata. Dan il-kreditu ta’ taxxa ser jiġi kkalkolat skont il-konsum annwali medju tal-prodotti enerġetiċi fuq perjodu ta’ referenza.

4.2.2   Attivitajiet li s'issa kienu eżentati mit-taxxa (Artikolu 2) issa daħlu fl-ambitu tiegħu, kemm fir-rigward tas-CO2 kif ukoll tal-kontenut enerġetiku.

4.2.3   Fir-rigward tar-rati ta’ tassazzjoni divrenzjati (Artikolu 5), l-unika modifika tikkonċerna l-esklużjoni tat-taxis minn din id-dispożizzjoni.

4.2.4   It-trasport bl-ajru (ħlief dak privat) u t-trasport marittimu komunitarju (ħlief in-navigazzjoni rikreattiva privata) huma eżentati mid-DTE.

4.2.5   Il-karburant tal-karozzi jista' jiġi ntaxxat bħall-karburant tat-tisħin (Artikolu 8) għal setturi speċifiċi:

l-agrikoltura, l-ortikultura, l-akkwakultura u l-foresterija;

il-muturi stazzjonarji;

il-kostruzzjoni, l-inġinerija ċivili u x-xogħlijiet pubbliċi;

il-vetturi mhux liċenzjati għall-użu mhux fit-toroq.

4.2.6   Fir-rigward tal-agrikoltura u l-emissjonijiet tas-CO2 tagħha, il-Kummissjoni Ewropea tipprevedi (Artikolu 14(a)) li jiġi analizzat jekk dan huwiex settur ikkonċernat mir-rilaxx tal-karbonju, u jekk iva, tawtorizza lill-Istati Membri jagħtu kreditu ta’ taxxa lill-bdiewa.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni Ewropea lesta tagħti (Artikolu 15 (3)) eżenzjoni kompleta mit-taxxa fuq il-kontenut enerġetiku jekk is-settur agrikolu jipprovdi kontroparti fil-qasam tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, id-definizzjoni qed titħalla f'idejn l-Istati Membri individwali.

4.2.7   Il-bijokarburanti (Artikolu 16) m'għadhomx intaxxati bħall-karburanti fossili. Tapplika t-taxxa ġenerali fuq l-enerġija (il-kontenut enerġetiku tagħhom).

4.2.8   Madankollu, id-differenza tikkonċerna t-taxxa fuq is-CO2. Il-bijokarburanti rinnovabbli mhux ser ikunu soġġetti għal din it-taxxa peress li ma jipproduċux emissjonijiet tas-CO2. Il-bijokarburanti mhux rinnovabbli ser ikunu soġġetti għat-taxxa fuq is-CO2, bħall-prodotti konvenzjonali tal-enerġija.

4.2.9   Sal-2023 l-Istati Membri ser ikunu jistgħu jibqgħu japplikaw ir-rati speċifiċi ta’ tassazzjoni li huma inqas mir-rati minimi tad-DTE.

4.2.10   L-Istati Membri ser iżommu l-possibbiltà li jagħtu eżenzjoni parzjali jew totali għall-karburant tat-tisħin u għall-elettriku fid-djar (u organizzazzjonijiet ta’ karità) (Artikolu 15 (1)(h).

5.   Opinjoni tal-kumitat ekonomiku u soċjali ewropew

5.1   Il-pedament tad-DTE

5.1.1   Il-fatt li jitqiesu ż-żewġ fatturi għall-kalkolu tat-tassazzjoni tal-enerġija bla dubju huwa pass 'il quddiem meta mqabbel mad-direttiva l-antika. L-ewwel nett, dan il-fatt jindirizza ż-żewġ objettivi tal-Istrateġija Ewropa 2020, jiġifieri t-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2 CO2u l-konsum tal-enerġija.

Barra minn hekk, jikkalkula b'mod aktar preċiż (bl-użu ta’ kriterju wieħed) l-effetti negattivi tal-konsum tal-enerġija: it-tniġġis u l-konsum żejjed tar-riservi dinjija.

5.1.2   Il-proposta tad-DTE riveduta timponi taxxa fuq is-CO2 fil-livell nazzjonali ta’ kull Stat Membru. Ta' min wieħed ifakkar li fil-livell Ewropew diġà jeżisti mekkaniżmu ieħor għax-xiri tal-kwoti fil-qafas tas-sistema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet.

Installazzjoni li tidħol fl-ambitu tal-iskema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet ma tistax tkun soġġetta għat-tassazzjoni dovuta mid-DTE; din tkun eżentata. B'hekk id-DTE tevita t-tassazzjoni doppja fuq is-CO2 permezz taż-żewġ dispożizzjonijiet. Bil-kontra, id-DTE tippermetti li jiġi stabbilit strument ta’ tassazzjoni li jkopri wkoll l-istallazzjonijiet iż-żgħar li s'issa kienu esklużi mill-ambitu tal-iskema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet minħabba d-daqs tagħhom.

Il-KESE jappoġġja din il-proposta għall-integrazzjoni tal-iskema tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet fid-DTE, peress li b'hekk tikkoreġi l-iskema tal-UE, li kienet teskludi 50 % tal-emissjonijiet tas-CO2 tal-karburanti tal-karozzi u tat-tisħin.

5.1.3   Ċerti sorsi tal-enerġija jniġġsu aktar minn oħrajn. Ċerti sorsi aktar intensi fl-enerġija jwasslu għal livelli ogħla ta’ konsum minn sorsi oħra. Għalhekk, fil-prinċipju, il-bilanċ ġust bejn is-sorsi tal-enerġija, kif ġie propost fir-reviżjoni tad-direttiva, huwa koerenti u ġust.

Madankollu ser iwassal għal żieda qawwija fit-taxxa fuq ċerti sorsi tal-enerġija, li bħalissa huma anqas intaxxati f'xi Stati Membri. L-aktar eżempju ċar huwa d-diżil li r-rata minima ta’ tassazzjoni tiegħu għandha tkun ogħla minn dik tal-petrol fid-dawl tal-fatt li jipproduċi ftit aktar emissjonijiet tas-CO2, iżda fuq kollox għandu kontenut enerġetiku ogħla. Iżda f'ħafna Stati Membri s-sitwazzjoni attwali hija eżattament l-oppost. Peress li d-diżil huwa anqas intaxxat u irħas mill-petrol, hemm aktar vetturi li jieħdu d-diżil.

5.1.4   Il-Kumitat jaqbel mal-Kummissjoni dwar il-fatt li, peress li d-diżil huwa irħas mill-petrol, is-suq tar-raffinament bħalissa jinsab imfixkel minħabba d-domanda kbira wisq għad-diżil u d-domanda dgħajfa għall-petrol. Taxxa aktar qawwija fuq id-diżil tista' twassal għar-ritorn tal-bilanċ.

5.1.5   Madankollu, il-KESE iwissi wkoll lill-Kummissjoni Ewropea dwar il-fatt li l-inverżjoni tad-differenzi bejn il-prezzijiet tal-petrol u tad-diżil tista' tfixkel is-suq tal-industrija tal-vetturi u żżid il-piż li jġarrbu d-djar fir-rigward tat-trasport bil-karozzi. F'dan il-każ ukoll, it-tranżizzjoni trid tkun gradwali.

5.1.6   Paradossalment, fir-rigward tal-karburanti tal-karozzi, it-taxxi għoljin ipproteġew lill-konsumaturi mix-xokkijiet fil-prezzijiet taż-żejt. Fil-fatt, il-prezz għoli jħeġġeġ lin-nies biex inaqqsu l-konsum b'mod preventiv u t-taxxi għoljin inaqqsu l-proporzjon tal-prezz tal-karburant tal-karozzi li huwa sensittiv għaċ-ċaqliq fis-suq.

5.1.7   Fuq perjodu ta’ diċennji, il-manifatturi tal-karozzi investew fir-riċerka u l-iżvilupp u rnexxilhom jipproduċu magni li jikkonsmaw inqas karburant. Minkejja x-xokkijiet rikorrenti fil-prezz taż-żejt, is-settur tat-trasport qatt ma spiċċa fi stat ta’ paraliżi.

5.1.8   Fuq il-bażi ta’ din l-analiżi, il-KESE jinnota li t-taxxa fuq is-CO2 hija l-istess għall-karburanti tal-karozzi u tat-tisħin. Ser tkun 20 EUR għal kull tunnellata ta’ CO2 jew għal raġunijiet ta’ eżempju, 0,0533 EUR għal kull litru għall-karburanti kollha (għat-tisħin jew le).

Madankollu, jinsab sorpriż li t-taxxa ġenerali fuq l-enerġija hija:

għall-karburant tal-karozzi: 9,6 EUR għal kull gigajoule, jiġifieri 0,316 EUR għal kull litru ta’ diżil

u daqshekk baxxa għall-karburant tat-tisħin: 0,15 EUR għal kull gigajoule, jiġifieri 0,0054 EUR għal kull litru ta’ diżil għat-tisħin.

5.1.9   Għaldaqstant il-KESE jixtieq li t-taxxa tal-enerġija fuq il-karburant tat-tisħin għandha ssir aktar viżibbli għall-konsumaturi, ħaġa li ma tistax isseħħ b’ 0,0054 EUR għal kull litru!

Il-KESE jirrakkomanda li tiżdied b'mod gradwali iżda b'ammont sinifikattiv u dan bil-għan li:

jonqos il-konsum tal-karburanti tat-tisħin;

jiġu ġġustifikati l-investimenti tal-atturi ekonomiċi fl-innovazzjoni enerġetika għall-użu domestiku u industrijali (kif għamlu l-manifatturi tal-karozzi).

5.2   L-eċċezzjonijiet u d-derogi tad-DTE

5.2.1   Ħames Stati Membri jippermettu livelli aktar baxxi ta’ tassazzjoni fuq l-użu kummerċjali tad-diżil (vetturi li jġorru l-merkanzija, kowċijiet, taxis, eċċ.) meta mqabbel mat-tassazzjoni fuq l-użu privat. Ir-reviżjoni tad-DTE tindirizza dan u tobbliga lill-Istati Membri jibbilanċjaw mill-ġdid it-tassazzjoni.

It-tniġġis minħabba d-diżil jibqa' l-istess, irrilevanti mill-użu tiegħu (kummerċjali jew privat), u t-tneħħija ta’ dan it-tnaqqis jagħmel sens u huwa koerenti mal-prinċipji stabbiliti fl-Istrateġija 2020. Barra minn hekk, iż-żieda esponenzjali tat-trasport bit-triq, li jikkonsma ħafna diżil, turi l-ħtieġa li din it-tendenza tieqaf, u li jitħeġġeġ tnaqqis fit-traffiku tal-vetturi li jġorru l-merkanzija.

Madankollu, l-effetti kumulati taż-żewġ miżuri li jżidu t-taxxa fuq id-diżil (bilanċjar mill-ġdid meta mqabbel mal-petrol (ara hawn fuq) u tmiem ta’ inqas tassazzjoni għall-użu kummerċjali) ser iwasslu għal żidiet qawwija fil-prezz tad-diżil f'ċerti Stati Membri. F'dan il-każ, ċerti professjonijiet li huma organizzati tajjeb ħafna u li jistgħu jiġu mobilizzati jistgħu jagħmlu pressjoni fuq il-gvernijiet nazzjonali tagħhom jew iniedu movimenti soċjali maġġuri.

Għaldaqstant, il-KESE jwissi lill-Kummissjoni Ewropea dwar il-perikli ta’ tibdil kbir ħafna u wisq malajr u dwar ir-reżistenza inevitabbli tal-Istati Membri Għalhekk jissuġġerixxi li jiġu kkunsidrati miżuri ta’ akkumpanjament biex, minn naħa, jiġu indirizzati l-eżiġenzi tal-Istrateġija Ewropa 2020 u, mill-oħra, l-Istati Membri jitħeġġu jappoġġjaw ir-reviżjoni tad-DTE.

5.2.2   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jintaxxaw is-sorsi kollha ta’ enerġija b'mod ugwali u proporzjonat skont l-emissjonijiet tas-CO2 u skont il-kontenut enerġetiku tagħhom (ara hawn fuq). L-elettriku huwa eskluż minn dan ir-rekwiżit ta’ armonizzazzjoni.

Il-KESE jistaqsi dwar din l-eċċezzjoni u jixtieq li l-Kummissjoni Ewropea tirrevedi l-proposta tagħha biex l-elettriku jitqies bl-istess mod bħall-forom l-oħra ta’ enerġija.

5.2.3   Attivitajiet li fid-direttiva preċedenti kienu kkunsidrati bħala eżentati mit-taxxa fuq l-enerġija issa għandhom ikunu allinjati mal-oħrajn u ntaxxati bl-istess mod fuq is-CO2 u l-konsum tal-enerġija.

L-attivitajiet eżentati kienu: l-attivitajiet tal-metallurġija, ir-riduzzjoni kimika, il-proċess tal-elektrolisi, l-intrapriżi li jagħmlu użu intensiv mill-elettriku (fejn l-ispiża tal-elettriku tirrappreżenta aktar minn 50 % tal-ispiża tal-produzzjoni) u l-attivitajiet tal-produzzjoni tal-prodotti minerali mhux metalliċi (siment, ħġieġ, ġir, eċċ.).

Permezz ta’ din il-bidla, l-awturi tar-reviżjoni tad-direttiva juru koerenza ċara: minn naħa, l-attivitajiet kollha li jniġġsu jew li jikkonsmaw l-enerġija jiġu intaxxati mingħajr diskriminazzjoni u mill-oħra, l-attivitajiet kollha huma mħeġġa jinvestu biex inaqqsu l-impatt enerġetiku tagħhom.

Il-KESE għaldaqstant jappoġġja din il-ġustizzja u l-koerenza. Madankollu jinsab imħasseb dwar l-impatt soċjali u ekonomiku fuq l-attivitajiet ikkonċernati. F'dan ir-rigward, jissuġġerixxi li jiġu previsti miżuri ta’ akkumpanjament biex:

tingħata għajnuna lil dawn is-setturi biex jinvestu u/jew jinbidlu;

jiġi żgurat li jibqgħu attivi u preżenti fl-UE.

Barra minn hekk, il-Kumitat jinsab imħasseb ukoll dwar l-impatt reali ta’ din ir-reviżjoni li ġġib dawn l-attivitajiet fl-ambitu tad-DTE u fl-istess ħin tneħħi dawn l-attivitajiet li jidħlu fl-ambitu tas-sistema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet.

Fl-aħħar nett, il-KESE jistaqsi jekk ir-riskju ta’ rilaxx tal-karbonju jistax jikkonċerna l-attivitajiet li preċedentement ġew eżentati. Is-sistema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet tintegra mekkaniżmi ta’ protezzjoni. Id-DTE tista' tagħmel l-istess.

5.2.4   L-Istati Membri jżommu d-dritt li japplikaw rati differenti ta’ tassazzjoni fuq kważi l-attivitajiet kollha li dan kien japplika għalihom preċedentement. Iżda ż-żamma ta’ dan il-benefiċċju għat-trasport pubbliku lokali żgur mhux ser tħeġġiġhom jinvestu biex inaqqsu t-tniġġis jew il-konsum tal-karburant. Madankollu, dan jista' jiġi ġġustifikat bħala mezz kif jiġi promoss it-trasport pubbliku pjuttost milli dak individwali.

Għall-kuntrarju, il-KESE huwa dubjuż dwar kemm tista' tiġi ġustifikata ż-żamma tal-eċċezzjonijiet għall-ġbir tal-iskart, l-ambulanzi, l-amministrazzjoni pubblika, il-persuni b'diżabbiltà, il-forza armata, eċċ.

Għaldaqstant jirrakkomanda li l-proposta tiġi emendata biex ir-raġunijiet eċċellenti li jiġġustifkaw l-esklużjoni tat-taxis mill-benefiċċju ta’ rati differenti ta’ tassazzjoni jkunu jistgħu jiġu applikati fuq l-istess bażi għal mezzi oħra ta’ trasport.

5.2.5   Fuq il-bażi tal-istess analiżi bħal dik tar-rati differenti ta’ tassazzjoni, il-KESE jistaqsi x'inhuma r-raġunijiet li jiġġustifikaw l-eżenzjoni tat-trasport bl-ajru u t-trasport marittimu Komunitarju mid-DTE.

5.2.6   Anke jekk fil-futur, minħabba l-emissjonijiet tas-CO2 biss, it-trasport bl-ajru u t-trasport marittimu jidħlu fl-ambitu tas-sistema tal-UE tal-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet, il-KESE jinsab imħasseb dwar il-fatt li dawn iż-żewġ setturi li jikkonsmaw ħafna enerġija ma jkunux soġġetti għat-tassazzjoni fuq il-konsum tal-enerġija.

Fir-rigward tat-taqsima dwar il-kontenut enerġetiku, dawn iż-żewġ modi ta’ trasport ma jistgħux jiġu intaxxati minħabba konvenzjonijiet internazzjonali. B'hekk, il-Kumitat jissuġġerixxi li jsiru negozjati fil-livell dinji biex dawn il-konvenzjonijiet jitqarrbu lejn ir-regolamentazzjoni Ewropea.

5.2.7   Il-KESE jistaqsi dwar il-faċilità li għandhom l-Istati Membri biex jeżentaw lid-djar (b'mod partikolari) mit-tassazzjoni fuq il-karburant tat-tisħin u l-elettriku.

Din il-possibbiltà tikkomprometti l-koerenza tad-DTE. Fil-fatt, il-prinċipju tad-DTE huwa li s-sinjal tal-prezz iħeġġeġ lill-atturi kkonċernati biex inaqqsu l-emissjonijiet tas-CO2 u l-konsum tal-enerġija tagħhom. Għala d-djar, konsumaturi importanti tal-enerġija, m'għandhomx jisimgħu dan il-messaġġ?

Il-KESE jirrakkomanda li din il-faċilità ta’ eżenzjoni tal-karburanti tat-tisħin tad-djar titneħħa mit-test tal-proposta iżda b'rispett tal-limiti speċifiċi tal-konsumaturi lokali/nazzjonali.

5.2.8   Għal raġunijiet ta’ koerenza, ir-reviżjoni tad-DTE tiżgura li dawn l-attivitajiet, li s'issa kienu barra mill-ambitu, jinsabu mill-ġdid fid-direttiva u li l-użu kummerċjali tad-diżil ma jibqax jiġi vantaġġjat meta mqabbel mal-użu privat.

F'dan il-każ, kif jista' jiġi spjegat il-fatt li setturi oħra ta’ attivitajiet (pereżempju l-agrikoltura, il-kostruzzjoni, ix-xogħlijiet pubbliċi, eċċ.) jibqgħu jibbenefikaw minn trattament preferenzjali, jiġifieri jiġu intaxxati fuq il-karburant tal-karozzi bir-rata iktar baxxa tal-karburant tat-tisħin? Partikolarment peress li dawn is-setturi għandhom ikunu ta’ eżempju: minħabba l-attività u l-viżibbiltà tagħhom; huma fattur importanti għat-titjib fl-ippjanar tal-użu tal-art u tad-djar.

5.2.9   Il-KESE jistaqsi dwar ir-raġunijiet li jistgħu jiġġustifikaw din l-eżenzjoni u li ma jistgħux ikunu la ekonomiċi, la soċjali u lanqas ambjentali. Jinsab imħasseb li dan l-approċċ jista' jintuża biex tiġi ttardjata jew blokkata l-implimentazzjoni tad-DTE l-ġdida fuq il-bażi li tidher arbitrarja u diskriminatorja.

5.2.10   Speċifikament fir-rigward tas-settur tal-agrikoltura, il-KESE jixtieq iwissi lill-Kummissjoni Ewropea dwar il-fatt li d-DTE riveduta hija pjuttost vaga u li l-Istati Membri jistgħu jeżiġu kjarifiki u ċertezzi qabel ma jivvalidaw din il-proposta.

Il-kjarifiki li hemm bżonn li jsiru huma:

dwar ir-raġunijiet li jiġġustifikaw trattament partikolari u vantaġġuż ħafna tal-agrikultura li jikkontradixxu l-prinċipji u s-sinjal tal-prezz li fuqhom hija bbażata d-direttiva dwar it-tassazzjoni tal-enerġija u l-impenji mitluba minn setturi oħra li wkoll jinsabu f'diffikultà;

dwar il-proċess u l-kriterji ta’ valutazzjoni dwar, minn naħa, ir-riskju ta’ rilaxx tal-karbonju u, mill-oħra, l-kontroparti proposta għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija.

5.3   L-aspetti differenti tad-DTE

5.3.1   Id-DTE l-ġdida ma tistax tkun soluzzjoni sempliċi u monolitika. Il-politika dwar l-enerġija fl-Unjoni Ewropea, aktar minn politiki oħra, għandha diversi aspetti u hija kumplessa; tirrikjedi kemm għadd ta’ soluzzjonijiet kif ukoll soluzzjoni kumplessa.

Madankollu, il-KESE jinnota l-impenn tal-awturi tar-reviżjoni tad-DTE biex jissemplifikaw il-prinċipji, l-għanijiet u l-implimentazzjoni tagħha.

5.3.2   Fl-istess waqt, kif rajna preċedentement, ir-riformulazzjoni tad-Direttiva DTE tidħol f'kuntest regolatorju kumpless u rikk. Barra minn hekk, tinkludi bosta referenzi għal testi u direttivi oħra. Dawn l-interdipendenzi kollha bejn it-testi jevitaw id-dupplikazzjoni ta’ elementi ripetuti f'bosta direttivi.

Iżda l-oqsma tal-enerġija u tal-ambjent jinbidlu ħafna. Il-possibbiltà li jiġu aġġornati l-kodiċi tan-nomenklatura (Artikolu 2(5)) hija eżempju ċar ta’ dan. Apparti hekk, kwalunkwe emenda f'test li hemm referenza għalih tista' taffettwa testi oħra b'modi mhux mistennija jew mhux mixtieqa.

Il-KESE jipproponi li l-ewwel nett it-testi li hemm referenza għalihom jinhemżu fl-Anness; imbagħad, jekk ikun hemm bżonn, jiġi ċċarat jekk l-elementi mehmużin jistgħux jiġu friżati biex tiġi garantita l-koerenza tad-DTE futura.

5.3.3   Fil-kalkolu tal-livell mininimu, l-Artikolu 4 jintegra l-“piż totali intaxxat fir-rigward tat-taxxi indiretti” inkluż il-miżuri purament nazzjonali bħat-taxxa fuq il-karbonju ta’ ċerti Stati Membri. Iżda l-ambitu tat-tassazzjoni u l-eżenzjonijiet magħżula mill-Istati Membri għat-taxxa fuq il-karbonju jistgħu jvarjaw minn dawk previsti għal din it-taxxa fid-DTE.

Skont il-KESE, il-Kummissjoni Ewropea tista' tikkjarifika li l-integrazzjoni taż-żewġ taxxi tas-CO2 għandha titwettaq mill-Istati Membri matul it-traspożizzjoni.

5.3.4   Ir-reviżjoni hija ffokata fuq it-tassazzjoni tas-sorsi tal-enerġija; il-Kummissjoni Ewropea tirrikonoxxi li d-DTE ma tkoprix l-użu tad-dħul fiskali mill-Istati Membri li jkun ġej mid-DTE.

L-Istrateġija Ewropa 2020 tagħmel it-tkabbir sostenibbli prijorità fid-dawl ta’ ekonomija iktar effiċjenti fir-riżorsi, iktar ekoloġika u ikar kompetittiva.

Il-KESE jistaqsi lilu nnifsu dwar il-fatt li miżuri preċiżi mhumiex integrati fid-DTE futura biex tiġi żgurata azzjoni komuni u koerenti mill-Istati Membri favur ekonomija aktar sostenibbli, ekoloġika u kompetittiva, pereżempju miżuri:

soċjali li jippromovu l-impjieg u jnaqqsu l-ispiża tax-xogħol;

ta' inkoraġġiment għall-iżvilupp teknoloġiku fis-settur tas-sorsi ġodda tal-enerġija;

ta' konsolidazzjoni baġitarja tal-Istati Membri.

5.3.5   L-emissjonijiet tas-CO2 huma espressi f'tunnellati; il-kontenut enerġetiku huwa espress f'gigajoules (GJ). Ir-rata minima ta’ tassazzjoni ta’ kull prodott enerġetiku hija kkalkulata skont l-emissjonijiet ta’ CO2 u l-kontenut enerġetiku tiegħu. Dawn ir-rati minimi għandhom jiġu applikati fl-unità normali tal-fatturar u tat-tassazzjoni; tipikament il-litru għall-karburant u ċerti karburanti tat-tisħin, il-kilowatt/siegħa (KWh) għall-elettriku, eċċ. Din il-konverżjoni tirrikjedi kalkolu li jsir mis-servizzi tal-Kummissjoni Ewropea. Madankollu, ir-regoli u l-ipoteżi użati għal dawn il-kalkoli mhumiex spjegati u ma jippermettux lir-rappreżentanti ta’ ċerti Stati Membri jaslu għall-istess riżultat.

Il-KESE jfakkar li l-armonizzazzjoni tal-kalkoli ta’ konverżjoni hija indispensabbli, u għalhekk jissuġġerixxi li t-test jespliċita d-dispożizzjonijiet ta’ konverżjoni tal-unitajiet użati u li dawn jibbażaw kemm jista' jkun fuq l-unità l-eqreb tar-realtà tat-tassazzjoni fl-Istati Membri.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  NCV: il-valur kalorifiku nett tal-prodotti tal-enerġija u tal-elettriku.

(2)  COM(2011) 168 finali.

(3)  Memo 11/238.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/78


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 fir-rigward tal-għajnuna li trid titħallas lura u l-inġinerija finanzjarja”

COM(2011) 483 finali — 2011/0210 (COD)

2012/C 24/14

Relatur Ġenerali: is-Sur SMYTH

Nhar it-2 ta’ Settembru 2011 u nhar il-5 ta’ Ottubru 2011, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew rispettivament iddeċiedew, b'konformità mal-Artikolu 177 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 fir-rigward tal-għajnuna li trid titħallas lura u l-inġinerija finanzjarja

COM(2011) 483 finali 2011/0210 (COD).

Nhar l-20 ta’ Settembru 2011, il-Bureau tal-Kumitat inkariga lis-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali sabiex tipprepara l-ħidma tiegħu dwar is-suġġett.

Minħabba l-urġenza tal-ħidma, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu tas-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru 2011) li jaħtar lis-Sur SMYTH bħala relatur ġenerali, u adotta din l-opinjoni b'87 vot favur, l-ebda vot kontra u 7 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1

Il-KESE jieħu nota tal-proposta tal-Kummissjoni biex jiġi emendat il-Regolament 1083/2006 fir-rigward tal-għajnuna li trid titħallas lura u l-inġinerija finanzjarja, li għandha bħala għan iċ-ċarezza u ċ-ċertezza legali meħtieġa.

1.2

Il-KESE japprova l-proposta.

2.   Raġuni

2.1

L-Artikolu 28 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) 1260/1999, li jirregola l-fondi strutturali u l-politika ta’ koeżjoni għall-perjodu 2000-2006, identifika tipi varji ta’ għajnuna, inkluża l-għajnuna diretta li trid titħallas lura u li ma tridx titħallas lura, u li jistgħu jiġu pprovduti permezz tal-fondi strutturali tal-UE. L-Artikolu 44 tar-Regolament ġenerali tal-Kunsill (KE) 1083/2006 għall-politika ta’ koeżjoni, li jistipola r-regoli għall-perjodu ta’ programmazzjoni attwali (2007-2013) jittratta strumenti tal-inġinerija finanzjarja, iżda madankollu, ma fihx lingwaġġ legali adegwati li jiddefinixxi l-għajnuna, kemm dik li trid titħallas lura kif ukoll dik li ma tridx titħallas lura.

2.2

L-Istati Membri qed jużaw tipi ta’ għajnuna li trid titħallas lura b'mod pjuttost estensiv, ċertament wara l-esperjenzi pożittivi li ġarrbu b'dan l-istrument matul il-perjodu ta’ programmazzjoni preċedenti (2000-2006).

2.3

Għaldaqstant, jidher ċar li huwa neċessarju li jiġi emendat ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 1083/2006 sabiex jinkludi definizzjoni ġenerali ta’ għajnuna li trid titħallas lura, u fir-rigward tal-inġinerija finanzjarja, li jiġu kkjarifikati għadd ta’ prattiki tekniċi billi bħalissa qed jintużaw tipi ta’ finanzi rinnovabbli għal firxa usa' ta’ attivitajiet barra minn sempliċement l-inġinerija finanzjarja.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/79


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Proposta għal Direttiva UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-istatus ta’ protezzjoni internazzjonali (riformulazzjoni)”

COM(2011) 319 finali — 2009/0165 (COD)

2012/C 24/15

Nhar id-19 ta’ Lulju 2011, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Direttiva UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-istatus ta’ protezzjoni internazzjonali (Tfassil mill-ġdid)

COM(2011) 319 finali – 2009/0165 (COD).

Billi l-Kumitat diġà esprima l-fehmiet tiegħu dwar is-suġġett ta’ din il-proposta fl-opinjoni tiegħu dwar il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar standards minimi għal proċeduri fl-Istati Membri għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali (riformulazzjoni), li ġiet adottata fit-28 ta’ April 2010 (1), iddeċieda, matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu tas-26 u s-27 ta'Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru 2011), b'149 vot favur, l-ebda vot kontra u 5 astensjonijiet, li ma jfassalx opinjoni ġdida dwar dan is-suġġett u jagħmel referenza għall-pożizzjoni li ħa fid-dokument imsemmi.

Brussell, 26 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Opinjoni tal-KESE, “Standards minimi għal proċeduri fl-Istati Membri għall-għoti u l-irtirar tal-protezzjoni internazzjonali (riformulazzjoni)”, ĠU C 18, 19.01.2011, p 85.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/80


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Proposta għal Direttiva UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi l-istandards dwar l-akkoljenza ta’ dawk li jfittxu l-asil (riformulazzjoni)”

COM (2011) 320 finali — 2008/0244 (COD)

2012/C 24/16

Nhar id-19 ta’ Lulju 2011, il-Kunsill iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Direttiva UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi l-istandards dwar l-akkoljenza ta’ dawk li jfittxu l-asil (tfassil mill-ġdid)

COM(2011) 320 finali – 2008/0244 (COD).

Billi l-Kumitat diġà esprima l-fehmiet tiegħu dwar is-suġġett ta’ din il-proposta fl-opinjoni tiegħu dwar il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi l-istandards minimi dwar l-akkoljenza ta’ dawk li jfittxu ażil (tfassil mill-ġdid), li ġiet adottata fis-16 ta’ Lulju 2009 (1), iddeċieda, matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu tas-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru), b’148 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 12-il astensjoni, li ma jfassalx opinjoni ġdida dwar dan is-suġġett u jagħmel referenza għall-pożizzjoni li ħa fid-dokument imsemmi.

Brussell, 26 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Opinjoni tal-KESE, “Standards minimi dwar l-akkoljenza ta’ dawk li jfittxu ażil”, ĠU C 317, 23.12.2009, p. 110.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/81


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 dwar ċerti dispożizzjonijiet marbuta mal-ġestjoni finanzjarja, għal ċerti Stati Membri li qed jesperjenzaw jew huma mhedda b'diffikultajiet serji fejn tidħol l-istabilità finanzjarja tagħhom”

COM(2011) 482 finali — 2011/0211 (COD)

2012/C 24/17

Relatur Ġenerali: is-Sur SMYTH

Nhar it-2 ta’ Settembru u l-5 ta’ Ottubru 2011 rispettivament, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew iddeċidew, b'konformità mal-Artikolu 177 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 dwar ċerti dispożizzjonijiet marbuta mal-ġestjoni finanzjarja, għal ċerti Stati Membri li qed jesperjenzaw jew huma mhedda b'diffikultajiet serji fejn tidħol l-istabilità finanzjarja tagħhom

COM(2011) 482 finali – 2011/0211 (COD).

Nhar l-20 ta’ Settembru 2011, il-Bureau tal-Kumitat ta istruzzjonijiet lis-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett.

Minħabba l-urġenza tal-ħidma, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda matul l-457 Sessjoni Plenarja tiegħu tas-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru) li jaħtar lis-Sur Smyth bħala relatur ġenerali, u adotta din l-opinjoni b'89 vot favur, 2 voti kontra u 4 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1

Il-KESE jinnota l-proposta tal-Kummissjoni li temenda r-Regolament Nru 1083/2006 b'mod li jkun hemm żieda fil-pagamenti għal dawk il-pajjiżi li huma milquta mill-kriżi u li qed jirċievu għajnuna mill-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbilizzazzjoni Finanzjarja (EFSM) jew mill-mekkaniżmu tal-Bilanċ tal-Ħlasijiet (BoP) għall-perjodu li matulu jibbenefikaw minn dawn il-mekkaniżmi ta’ appoġġ, iżda mingħajr ma jkun hemm żieda fl-allokazzjoni globali fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni tal-Unjoni għall-perjodu ta’ progammazzjoni 2007-2013.

1.2

Il-KESE japprova din il-proposta.

1.3

Madankollu, il-KESE jiddispjaċih li l-Kummissjoni, li kompliet tibni fuq il-Komunikazzjoni tagħha dwar “Politika reġjonali li tikkontribwixxi għal tkabbir intelliġenti fl-Ewropa 2020” (COM(2010) 553), ma marritx pass 'il quddiem u ma pproponietx faċilità ta’ finanzjament li tkun 100 % tal-UE għall-proġetti relatati mal-innovazzjoni, ir-riċerka u l-iżvilupp, liema faċilità kienet tkun partikolarment vantaġġjuża għall-SMEs u kienet tagħti kontribut sabiex jintlaħqu wħud mill-għanijiet stabbiliti mill-Istrateġija Ewropa 2020.

2.   Raġuni

2.1

Skont il-proposta tal-Kummissjoni, bħalissa sitt pajjiżi li jibbenefikaw mill-mekkaniżmi tal-EFSM u l-BoP ikollhom jikkontribwixxu inqas għall-proġetti li huma jikkofinanzjaw fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni tal-UE. Għaldaqstant, ikollhom isibu inqas fondi kumplementari fil-livell nazzjonali, u fi żmien fejn il-baġits nazzjonali tagħhom jinsabu taħt pressjoni konsiderevoli, dan jaf jagħti kontribut sinifikanti għall-irkupru ta’ dawn l-ekonomiji li jinsabu f'diffikultà.

2.2

Il-Kumitat jaqbel li huwa essenzjali li l-prosperità u l-kompetittività jiġu stimolati f'dawk l-Istati Membri li huma l-aktar milquta mill-kriżi u b'hekk jappoġġja l-proposta hawn fuq imsemmija.

2.3

F'Ottubru 2010, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar “Politika reġjonali li tikkontribwixxi għal tkabbir intelliġenti fl-Ewropa 2020” (COM(2010) 553), li tenfasizza b'mod ċar kemm hu importanti li l-innovazzjoni, ir-riċerka u l-iżvilupp jiġu żviluppati fl-Unjoni kollha u tisħaq fuq ir-rwol li l-politika reġjonali tista' taqdi f'dan ir-rigward. Il-Komunikazzjoni tenfasizza wkoll l-użu relattivament skars tal-fondi disponibbli għall-innovazzjoni. Għalhekk, il-KESE jara opportunità mitlufa fil-fatt li l-proposta attwali ma tipprovdix għal finanzjament ta’ 100 % mill-Unjoni għall-proġetti relatati mal-innovazzjoni, ħaġa li kienet tkun partikolarment vantaġġjuża għall-SMEs.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/83


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 fir-rigward ta’ ċerti dispożizzjonijiet marbutin mal-ġestjoni finanzjarja għal ċerti Stati Membri li għaddejjin minn diffikultajiet serji marbutin mal-istabbiltà finanzjarja tagħhom jew li jinsabu mhedda mit-tali diffikultajiet”

COM(2011) 481 finali — 2011/0209 (COD)

2012/C 24/18

Relatur Ġenerali: is-Sur SMYTH

Nhar it-13 ta’ Settembru u l-5 ta’ Ottubru 2011 rispettivament, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew iddeċiedew, b’konformità mal-Artikoli 42 u 43 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 fir-rigward ta’ ċerti dispożizzjonijiet marbutin mal-ġestjoni finanzjarja għal ċerti Stati Membri li għaddejjin minn diffikultajiet serji marbutin mal-istabbiltà finanzjarja tagħhom jew li jinsabu mhedda mit-tali diffikultajiet

COM(2011) 481 finali – 2011/0209 (COD).

Nhar l-20 ta’ Settembru 2011, il-Bureau tal-Kumitat inkariga lis-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali sabiex tipprepara l-ħidma tiegħu dwar is-suġġett.

Minħabba l-urġenza tal-ħidma, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu tas-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru 2011) li jaħtar lis-Sur SMYTH bħala relatur ġenerali, u adotta din l-opinjoni b’90 vot favur, 2 voti kontra u 4 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1

Il-KESE ħa nota tal-proposta tal-Kummissjoni li temenda l-Artikolu 70 tar-Regolament 1698/2005 li jipprevedi l-possibbiltà ta’ żieda fil-pagamenti lill-pajjiżi milquta mill-kriżi u li dawn jirċievu assistenza mill-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbilizzazzjoni Finanzjarja jew mill-mekkaniżmu tal-Bilanċ tal-Ħlasijiet għall-perjodu li jdumu taħt dawn il-mekkaniżmi ta’ appoġġ, iżda mingħajr ma tiżdied l-allokazzjoni globali taħt il-politika ta’ koeżjoni tal-Unjoni għall-perjodu ta’ programmar 2007-2013.

1.2

Il-KESE japprova l-proposta.

2.   Raġuni

2.1

Il-proposta attwali tintroduċi dispożizzjonijiet speċjali fir-Regolament (KE) 1698/2005 li ser jippermettu li r-rata applikabbli għall-kontribut tal-FAEŻR għall-programmi tal-iżvilupp rurali ta’ dawn l-Istati Membri tiżdied sa massimu ta’ tal-infiq pubbliku eliġibbli fir-reġjuni eliġibbli taħt l-objettiv ta’ Konverġenza, fir-reġjuni l-iktar imbiegħda u fil-gżejjer iż-żgħar tal-Eġew; u sa massimu ta’ tal-infiq pubbliku eliġibbli f’reġjuni oħra. Dawn id-dispożizzjonijiet, li ser jibqgħu validi biss sakemm l-Istati Membri inkwistjoni jkunu taħt il-mekkaniżmi ta’ appoġġ hawn fuq imsemmija, ser jipprovduhom b’riżorsi finanzjarji addizzjonali u b’hekk ser jiffaċilitaw il-kontinwazzjoni tal-implimentazzjoni tal-programmi fil-livell prattiku. Għalhekk, ser ikollhom isibu inqas finanzjament korrispondenti (match-funding), li fi żmien meta l-baġits nazzjonali jinsabu taħt pressjoni konsiderevoli jfisser kontribut konsiderevoli biex dawn l-ekonomiji, li qed jiffaċċjaw il-problemi, jirkupraw.

2.2

Il-Kumitat jaqbel li huwa essenzjali li jissaħħu l-prosperità u l-kompetittività fl-Istati Membri li ntlaqtu l-iktar mill-kriżi u għalhekk jappoġġja l-proposta msemmija hawn fuq.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/84


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1198/2006 dwar il-Fond Ewropew għas-Sajd, fir-rigward ta’ ċerti dispożizzjonijiet marbutin mal-amministrazzjoni finanzjarja ta’ ċerti Stati Membri li għandhom jew li jinsabu mhedda b'diffikultajiet serji fir-rigward tal-istabbiltà finanzjarja tagħhom”

COM(2011) 484 finali — 2011/0212 (COD)

2012/C 24/19

Relatur Ġenerali: is-Sur SMYTH

Nhar is-6 ta’ Settembru u d-29 ta’ Settembru 2011 rispettivament, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew iddeċidew, b'konformità mal-Artikolu 43 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1198/2006 dwar il-Fond Ewropew għas-Sajd, fir-rigward ta’ ċerti dispożizzjonijiet marbutin mal-amministrazzjoni finanzjarja ta’ ċerti Stati Membri li għandhom jew li jinsabu mhedda b'diffikultajiet serji fir-rigward tal-istabbiltà finanzjarja tagħhom

COM(2011) 484 finali – 2011/0212 (COD).

Nhar l-20 ta’ Settembru 2011, il-Bureau tal-Kumitat inkariga lis-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali sabiex tipprepara l-ħidma tiegħu dwar is-suġġett.

Minħabba l-urġenza tal-ħidma, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda matul l-475 Sessjoni Plenarja tiegħu tas-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru) li jaħtar lis-Sur SMYTH bħala relatur ġenerali, u adotta din l-opinjoni b’ 91 voti favur, 2 voti kontra u 4 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1

Il-KESE jieħu nota tal-proposta tal-Kummissjoni li jiġi emendat ir-Regolament 1198/2006 sabiex il-pagamenti għall-pajjiżi milquta mill-kriżi u li qed jirċievu l-għajnuna finanzjarja mill-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbilizzazzjoni Finanzjarja (EFSM) jew mill-mekkaniżmu tal-Bilanċ tal-Pagamenti (BOP) jiżdiedu bl-applikazzjoni ta’ 10 punti perċentwali supplimentari tar-rati ta’ kofinanzjament applikabbli għall-assi prijoritarju matul il-perjodu meta ser ikunu qed jibbenefikaw minn dawn il-mekkaniżmi ta’ appoġġ, iżda mingħajr ma tiġi miżjuda l-allokazzjoni totali tagħhom taħt il-politika ta’ koeżjoni tal-Unjoni għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013.

1.2

Il-KESE japprova l-proposta.

2.   Raġuni

2.1

Skont il-proposta tal-Kummissjoni, attwalment sitt pajjiżi li jaqgħu taħt il-mekkaniżmi EFSM u BOP ser ikunu meħtieġa jikkontribwixxu anqas għal proġetti li jikkofinanzjaw fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni tal-UE. B'hekk ser ikollhom isibu anqas finanzjament komplementari nazzjonali, u dan, fi żmien meta l-baġits nazzjonali tagħhom jinsabu taħt pressjoni konsiderevoli, ser jikkontribwixxi sew sabiex dawn l-ekonomiji f'diffikultà jerġgħu lura fuq saqajhom.

2.2

Il-Kumitat jaqbel li huwa essenzjali li tingħata spinta 'l quddiem lill-prosperità u l-kompetittività fl-Istati Membri l-aktar milqutin mill-kriżi, u għalhekk jappoġġja l-proposta hawn fuq imsemmija.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/85


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Green Paper dwar il-logħob tal-azzard onlajn fis-Suq Intern”

COM(2011) 128 finali

2012/C 24/20

Relatur: is-Sur MALLIA

Nhar l-24 ta’ Marzu 2011, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Green Paper dwar il-logħob tal-azzard onlajn fis-Suq Intern

COM(2011) 128 finali.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-3 ta’ Ottubru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'126 vot favur, 4 voti kontra u 4 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   Permezz tal-konsultazzjoni bil-Green Paper, il-Kummissjoni qed tipprova tifhem aħjar lis-settur tal-logħob tal-azzard onlajn li qed jespandi b'ritmu mgħaġġel, huwa transkonfinali min-natura tiegħu u huwa karatterizzat minn sistemi nazzjonali differenti implimentati mill-Istati Membri.

1.2   Il-KESE jinnota li hemm għadd ta’ objettivi li huma komuni għall-Istati Membri kollha tal-UE. Dawn jistgħu jiġu identifikati kif ġej: il-ġlieda kontra l-attivitajiet illegali tal-logħob tal-azzard, il-protezzjoni tal-konsumatur, il-ħarsien tal-ordni pubblika u l-finanzjament tal-għanijiet (kawżi tajba) ta’ interess pubbliku.

1.3   Il-protezzjoni tal-konsumatur hija qasam fejn l-UE tista' tkun ta’ valur miżjud għaċ-ċittadini tagħha u għalhekk għandha toħloq qafas tal-UE fil-forma ta’ leġislazzjoni tal-UE għall-protezzjoni tal-konsumatur li tkun vinkolanti għal kull operatur liċenzjat fl-UE. B'hekk jinħoloq sett minimu (iżda mhux baxx) ta’ standards ta’ protezzjoni tal-konsumatur. Il-gvernijiet nazzjonali madankollu xorta għandu jkollhom id-dritt li jistabbilixxu standards ogħla ta’ protezzjoni tal-konsumatur għas-swieq nazzjonali tagħhom, jekk dawn ikunu jixtiequ hekk. B'mod partikolari, il-leġislazzjoni li toħroġ mill-Istati Membri għandha tinkludi bħala waħda mill-għanijiet tagħha l-prevenzjoni u t-trattament tal-dawk li jbatu mill-vizzju tal-logħob.

1.4   Il-ġlieda kontra l-frodi, is-serq tal-identità, il-ħasil tal-flus u reati oħra teħtieġ kooperazzjoni aktar b'saħħitha bejn l-Istati Membri fil-livell tal-UE. Il-KESE jitlob li jkun hemm struttura formalizzata ta’ kooperazzjoni fil-livell tal-UE bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri. B'mod partikolari, kull Stat Membru għandu jipprovdi lista ta’ operaturi li huma liċenzjati f'dak il-pajjiż partikolari u d-Direttiva tal-Ħasil tal-Flus (1) għandha tkun estiża lil hinn mill-każinojiet sabiex tkun tinkludi attivitajiet oħra ta’ logħob tal-azzard onlajn u b'hekk tagħti lill-awtoritajiet nazzjonali aktar setgħat biex jiġġieldu kontra l-attivitajiet kriminali.

1.5   L-opportunitajiet tal-logħob tal-azzard jistgħu jwasslu għall-vizzju tal-logħob. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni twettaq studju fl-UE sabiex tiddetermina bis-sħiħ il-profil speċifiku tad-dipendenza fuq il-logħob tal-azzard biex imbagħad jiġu introdotti l-miżuri adegwati, inklużi dawk preventivi. Għal dan il-għan nirrakkomandaw li parti mid-dħul fiskali miġbur jiġi dedikat għall-prevenzjoni u t-trattament ta’ dawk li jbatu mill-vizzju tal-logħob.

1.6   Il-KESE qed jitlob ukoll sabiex tiġi introdotta regolazzjoni stretta rigward il-projbizzjoni tar-reklamar tal-logħob tal-azzard indirizzat lil persuni ta’ taħt l-età jew lil dawk li jidhru li huma taħt l-età minima nazzjonali għal-logħob tal-azzard sabiex tkun żgurata l-protezzjoni effettiva tal-minorenni u gruppi vulnerabbli oħra.

1.7   Is-settur huwa attwalment ikkaratterizzat mill-provvista mhux awtorizzata ta’ servizzi tal-logħob tal-azzard kemm minn operaturi mhux liċenzjati (definiti bħala servizzi suwed u illegali fil-Green Paper) kif ukoll minn operaturi liċenzjati fi Stat Membru wieħed li jipprovdu s-servizzi tagħhom lil konsumaturi fi Stat Membru ieħor mingħajr l-awtorizzazzjoni meħtieġa (definiti bħala servizzi griżi fil-Green Paper). Sabiex is-settur jiżviluppa b'mod koerenti u jkun jista' jgħaqqad l-għanijiet ta’ interess pubbliku mal-prinċipji tas-suq intern jeħtieġ li jkun hemm aktar ċertezza legali.

1.8   Jeżistu bosta tipi differenti ta’ fondi għall-attivitajiet ta’ interess pubbliku fl-Istati Membri. Il-KESE jaqbel mal-prinċipju fejn persentaġġi fissi ta’ dħul jew taxxa fuq l-attivitajiet ta’ logħob tal-azzard imorru direttament għall-attivitajiet tal-isport inġenerali jew għal attivitajiet oħra ta’ interess pubbliku.

1.9   Il-KESE jaqbel mal-Konklużjonijiet dwar il-qafas għal-logħob tal-azzard u l-imħatri fl-Istati Membri tal-UE, adottati fil-laqgħa tal-Kunsill Kompettività fl-10 ta’ Diċembru 2010.

1.10   Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex tidentifika l-impatt tal-offerti transkonfinali fuq il-finanzjament tal-isport, jekk dan il-finanzjament hux qed jilħaq l-attivitajiet tal-isport lokali u biex tipproponi miżuri konkreti sabiex dan il-finanzjament għall-isport ikun żgurat.

1.11   L-Istati Membri jibbażaw fuq miżuri preventivi u punittivi kontra l-offerti illegali onlajn tal-logħob tal-azzard. Il-proliferazzjoni tal-offerti onlajn tipponta għall-fatt li dawn il-miżuri mhumiex effiċjenti biżżejjed. Għal dan il-għan, il-KESE jqis li hemm bżonn li tiġi stabbilita u definita sistema ta’ ksur u sanzjonijiet li tiggarantixxi li l-liġi tiġi applikata b'mod effettiv. Din tista' tinkludi li l-attivitajiet jiġu mblokkati, jingħalqu l-mezzi li bihom is-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni jippermettu li jsir il-logħob illegali u, saħansitra, jiġi sekwestrat u jinqered kull element li jintuża biex issir din l-attività.

1.12   L-awtoritajiet u l-imsieħba soċjali għandhom jistabbilixxu garanziji sabiex l-attivitajiet relatati mal-logħob tal-azzard onlajn ma jkollhom l-ebda riperkussjoni fuq l-impjieg fis-settur tal-logħob tal-azzard mhux onlajn.

2.   Introduzzjoni

2.1   Il-KESE jilqa' l-Green Paper dwar il-logħob tal-azzard onlajn bħala inizjattiva tajba għal riflessjoni prammatika u soda dwar il-futur tas-settur fl-Ewropa. Għal dan il-għan, il-KESE jitlob lill-UE tħejji b'mod urġenti studju fil-fond bil-għan li tivvaluta l-konsegwenzi possibbli fuq l-impjieg fis-settur kollu tal-logħob, kemm dak pubbliku kif ukoll dak privat.

2.2   Il-konsultazzjoni permezz tal-Green Paper imnedija mill-Kummissjoni għandha l-għan li tikseb djalogu estensiv dwar il-logħob tal-azzard sabiex tifhem aħjar il-kwistjonijiet speċifiċi li qed jinħolqu mill-iżvilupp tal-provvista legali u dik mhux awtorizzata (is-suq iswed u “griż”) tas-servizzi ta’ logħob tal-azzard immirati lejn konsumaturi li għandhom ir-residenza tagħhom fl-Istati Membri tal-UE. Minħabba n-natura ta’ dawn is-servizzi, il-provvista tagħhom ta’ spiss ma tkunx taqa' taħt il-kontroll tal-gvernijiet nazzjonali taċ-ċittadini li jiġu offruti dan il-logħob.

2.3   Din il-Green Paper twieġeb ukoll għar-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar l-integrità tal-logħob tal-azzard onlajn (2) tal-10 ta’ Marzu 2009 u ntalbet mill-Kunsill fil-Konklużjonijiet tiegħu dwar il-qafas għal-logħob tal-azzard u l-imħatri fl-Istati Membri tal-UE tal-10 ta’ Diċembru 2010 (3).

2.4   Ir-regolazzjoni tal-logħob tal-azzard fl-UE hija diversa, u hija wkoll fil-proċess li tiġi riveduta f'bosta mill-Istati Membri tal-UE sabiex tittieħed responsabbiltà għall-espansjoni tal-parti onlajn ta’ dan is-suq transkonfinali.

2.5   Bit-tnedija ta’ din il-konsultazzjoni, l-għan ewlieni tal-Kummissjoni huwa li tikseb stampa bbażata fuq il-fatti tal-qagħda eżistenti tas-settur tal-logħob tal-azzard fl-UE. Il-konsultazzjoni tipprova tikseb stampa ċara tal-isfidi tal-ordni soċjetali u pubblika li jirriżultaw mill-provvista ta’ servizzi onlajn ta’ logħob tal-azzard fl-UE, kif ukoll l-isfidi regolatorji u tekniċi.

2.6   Il-KESE jappella lill-istituzzjonijiet tal-UE, b'mod partikolari l-Kummissjoni, biex jindirizzaw b'mod urġenti l-isfida kruċjali li tinħoloq mid-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni minħabba impriżi mhux awtorizzati u mhux stabbiliti fil-pajjiż tar-residenza tal-konsumaturi, u li għalihom dawn jipprovdu servizzi ta’ logħob tal-azzard onlajn, li jibbenefikaw fil-pajjiż fejn huma stabbiliti minn rati baxxi ta’ taxxa u ta’ kontribuzzjoni soċjali.

B'mod parallel għal dan, il-KESE jappella wkoll lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri sabiex jidħlu fi ġlieda aggressiva kontra l-operaturi illegali (suq iswed) minn fejn jinbtu l-aktar każijiet ta’ frodi, ħasil tal-flus u atti kriminali oħra.

3.   Għanijiet ta’ interess pubbliku

3.1   Il-KESE huwa tal-fehma li hija ta’ importanza kruċjali li tkun żgurata l-protezzjoni tal-għanijiet ta’ interess pubbliku msemmija fil-Green Paper, b'mod partikolari l-protezzjoni tal-konsumaturi kontra l-frodi, il-logħob tal-azzard problematiku u d-dipendenza, u l-ħsara fuq is-saħħa u d-dejn eċċessiv. L-iżvilupp tal-logħob tal-azzard għandu jseħħ abbażi ta’ awtorizzazzjonijiet nazzjonali li jingħataw mill-Istati Membri, bil-għan li jiġu garantiti l-ħarsien tal-ordni pubblika, il-ġlieda kontra l-frodi, il-prevenzjoni ta’ mġiba ta’ vizzju, il-ħarsien tad-drittijiet tal-minorenni u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-parteċipanti fil-logħob.

3.2   F'dan ir-rigward, il-KESE jinnota li hemm għadd ta’ għanijiet li huma komuni għall-Istati Membri kollha, fosthom: il-ġlieda kontra l-attivitajiet illegali ta’ logħob tal-azzard, il-protezzjoni tal-konsumatur (ix-xerrejja, il-minorenni u dawk vulnerabbli, il-ġlieda kontra d-dipendenzi), il-ħarsien tal-ordni pubblika (prevenzjoni ta’ frodi, il-ħasil tal-flus u reati oħrajn) il-finanzjament tal-attivitajiet ta’ interess pubbliku (kawżi tajba) u l-protezzjoni tal-ħaddiema fis-settur tal-logħob, kemm dak onlajn kif ukoll fil-forom distinti attwali tiegħu.

3.3   Minħabba n-natura partikolari tal-logħob tal-azzard onlajn, li ġejjin mill-aspetti soċjali, ta’ ordni pubblika u ta’ kura tas-saħħa marbutin miegħu, il-KESE, b'konformità mal-każistika tal-Qorti, jipponta għall-fatt li, fin-nuqqas ta’ armonizzazzjoni Komunitarja, l-Istati Membri għandhom “marġni ta’ apprezzament” (4) biex jirregolaw u jikkontrollaw is-swieq tal-logħob tal-azzard tagħhom skont it-tradizzjonijiet u l-kulturi tagħhom. Madankollu, il-miżuri restrittivi li jimponu għandhom jissodisfaw il-kundizzjonijiet stipulati fil-każistika tal-Qorti fir-rigward tal-proporzjonalità tagħhom (5).

3.4   Minkejja dan kollu, hemm ftit għanijiet li ma jistgħux jinkisbu b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri individwali u fejn azzjoni fil-livell tal-UE tista' ġġib magħha valur miżjud ċar.

3.5   Il-KESE jirrakkomanda li peress li dawn l-għanijiet huma komuni għall-Istati Membri kollha, għandu jiġi promoss l-iskambju tal-aqwa prattiki bejn dawn l-Istati Membri. F'dan il-kuntest, il-KESE jieħu nota wkoll ta’ għadd ta’ inizjattivi ta’ awtoregolazzjoni meħuda mill-operaturi tal-logħob tal-azzard pubbliċi u kummerċjali. Il-KESE jenfasizza, madankollu, li l-awtoregolazzjoni tal-industrija tista' tikkumplementa biss, u mhux tissostitwixxi, il-leġislazzjoni statutorja. Minħabba dan, il-KESE jemmen li l-istituzzjonijiet għandhom, b'mod parallel, jiffukaw l-isforzi tagħhom sabiex iġibu dimensjoni Ewropea għal dawn l-għanijiet komuni b'rispett sħiħ għall-prinċipju tas-sussidjarjetà.

3.6   Il-protezzjoni tal-konsumatur hija qasam fejn, b'mod partikolari, l-UE tista' verament iġġib valur miżjud. Il-KESE jemmen li l-istituzzjonijiet tal-UE għandhom joħolqu qafas inizjali tal-UE fil-forma ta’ leġislazzjoni tal-UE għall-protezzjoni tal-konsumatur li tkun vinkolanti għall-operaturi liċenzjati fl-UE. B'hekk jinħoloq sett minimu (iżda mhux baxx) ta’ standards ta’ protezzjoni tal-konsumatur. Dan il-livell minimu ta’ protezzjoni għandu jinkludi l-ħtieġa li jiġi evitat il-logħob tal-azzard problematiku, u li jiġu stabbiliti limiti minimi tal-età għall-aċċess għal kwalunkwe logħob tal-azzard jew attivitajiet ta’ logħob tal-azzard, projbizzjoni fuq l-użu tal-kreditu u l-projbizzjoni ta’ kull tip ta’ reklamar indirizzat lill-minorenni jew li jinkludi lill-minorenni jew persuni li jidhru li huma ta’ taħt l-età minima. Il-gvernijiet nazzjonali madankollu xorta ser ikollhom id-dritt li jistabbilixxu standards ogħla ta’ protezzjoni tal-konsumatur għas-swieq nazzjonali tagħhom, jekk dawn ikunu jixtiequ hekk.

3.6.1   Il-konsumaturi fis-suq tal-UE għandhom ikunu jistgħu jagħmlu distinzjoni bejn is-siti illegali u s-siti awtorizzati minn Stat Membru tal-UE. F'dan ir-rigward, il-KESE qed jirrakkomanda li kull Stat Membru tal-UE jobbliga lil kull operatur li jaħdem b'liċenzja f'dak l-Istat Membru partikolari biex f'pożizzjoni prominenti stabbilita fil-paġna ta’ quddiem tas-sit tal-internet tiegħu jkollu tikketta interattiva li turi li l-operatur huwa liċenzjat. Din it-tikketta għandha tintuża mill-Istati Membri kollha u għandha tinkludi karatteristiċi komuni fid-disinn tagħha sabiex tingħaraf faċilment fl-Istati Membri kollha tal-UE. Madankollu, għandha turi b'mod ċar ukoll il-pajjiż tal-oriġini minn fejn tkun ingħatat il-liċenzja. Il-Kummissjoni Ewropea għandha tkun responsabbli għall-infurzar ta’ din il-miżura.

3.7   Il-KESE jipprevedi l-ħolqien ta’ korp indipendenti f'kull Stat Membru li jkun responsabbli mill-monitoraġġ u l-iżgurar tal-implimentazzjoni effettiva tal-leġislazzjoni tal-konsumatur imsemmija hawn fuq fil-punt 3.6. L-introduzzjoni tal-leġislazzjoni tal-UE għall-protezzjoni tal-konsumatur għandha tkun akkumpanjata minn kampanja ta’ informazzjoni li għandha titwettaq f'kull Stat Membru. L-awtoritajiet nazzjonali f'kull Stat Membru għandhom jobbligaw lill-operaturi li jqiegħdu n-numru ta’ awtorizzazzjoni mogħti mill-Istat f'post fejn jidher, biex ikunu jistgħu jiġu identifikati u biex jiġu solvuti l-ilmenti tal-konsumaturi skont il-liġi nazzjonali tal-konsumatur u skont il-qrati tal-post ta’ residenza tagħhom.

3.8   Politiki tal-logħob responsabbli jimplikaw li l-eżerċizzju tal-attivitajiet tal-logħob għandu jiġi indirizzat permezz ta’ politika komprensiva ta’ responsabbiltà soċjali korporattiva li tqis il-logħob bħala fenomenu kumpless li jeħtieġ taħlita ta’ miżuri preventivi, ta’ għarfien, ta’ intervent u ta’ kontroll, kif ukoll ta’ rimedju għall-effetti negattivi prodotti. Dan ifisser:

li tingħata l-attenzjoni xierqa lill-gruppi li jinsabu f'riskju;

li l-pubbliku jingħata t-tagħrif meħtieġ biex ikun jista' jagħmel għażliet infurmati fl-attivitajiet ta’ logħob tiegħu, bil-promozzjoni ta’ attitudni lejn il-logħob moderata, mhux bħala vizzju, u responsabbli;

li tingħata l-informazzjoni, skont in-natura u l-metodi ta’ liema logħba tkun, dwar il-projbizzjoni milli jipparteċipaw tal-minorenni jew il-persuni li jkunu talbu espliċitament li ma jridux jieħdu sehem.

3.9   Il-KESE jinnota li filwaqt li għadd ta’ Stati Membri ġabru data soda fir-rigward tad-dipendenza fuq il-logħob tal-azzard, hemm oħrajn li dan m'għamluhx. Twettqu għadd ta’ studji empiriċi nazzjonali u ntlaħqu varji konklużjonijiet li kultant huma f'kunflitt bejniethom. Li huwa ċar, madankollu, hu li l-opportunitajiet tal-logħob tal-azzard jistgħu jwasslu għal dipendenza fuq dan il-logħob li eventwalment joħolqu problemi għas-soċjetà. Dan huwa aspett li għandu dejjem jitqies kull meta tiġi żviluppata politika ta’ protezzjoni tal-konsumatur għas-settur.

3.10   Għandhom jitqiesu aspetti bħalma huma l-opportunitajiet il-ġodda li nħolqu mill-mezz onlajn għal-logħob tal-azzard peress li t-teknoloġiji l-ġodda fetħu toroq ġodda għal-logħob tal-azzard għal persuni li jqattgħu aktar ħin id-dar bħalma huma l-pensjonanti, in-nisa tad-dar u l-persuni qiegħda. Għandu jiġi żgurat li l-minorenni, il-persuni legalment inkapaċi u dawk li, jew għax iridu huma stess, jew b'sentenza tal-qorti, kienu pprojbiti jagħmlu dan, jinżammu milli jaċċessaw il-logħob tal-azzard interattiv li jsir fuq l-internet.

3.11   Il-KESE jitlob li jitwettaq studju komprensiv pan-Ewropew sabiex jiġi determinat bis-sħiħ il-profil speċifiku tad-dipendenza fis-settur onlajn kif ukoll dak offlajn tal-logħob tal-azzard biex b'hekk il-leġislatur tal-UE jkun jista' jieħu azzjoni effettiva u mmirata sabiex tiġi miġġielda u pprevenuta din il-problema.

3.12   Il-KESE jemmen li mod effettiv kif jitnaqqsu l-attivitajiet ta’ ħasil tal-flus ikun li l-Istati Membri jikkooperaw fil-livell tal-UE biex jiġġieldu kontra l-attività illegali rampanti li qed issir onlajn fl-UE. Għalhekk, il-KESE jitlob li l-Istati Membri tal-UE jimplimentaw mekkaniżmi effikaċji sabiex jintlaħqu dawn l-għanijiet, li mingħajr dubju, jolqtu b'mod pożittiv iż-żieda fid-dħul fiskali.

3.13   Barra minn hekk, il-KESE jemmen bis-sħiħ li d-Direttiva tal-Ħasil tal-Flus għandha tiġi estiża lil hinn mill-każinojiet sabiex tkun tinkludi attivitajiet oħra ta’ logħob tal-azzard onlajn u b'hekk tagħti lill-awtoritajiet nazzjonali aktar setgħat biex jiġġieldu kontra dawn l-attivitajiet kriminali.

3.14   Barra minn hekk, fir-rigward tal-logħob mixtri, il-KESE jemmen li l-integrità tal-isport għandha tiġi ppreservata akkost ta’ kollox. Il-KESE jieħu nota tal-kontribut tal-pubbliku u ta’ wħud mill-operaturi tal-imħatri privati għall-integrità tal-isport tal-imħatri, il-programmi edukattivi għall-atleti u l-uffiċjali tal-isport u s-sistemi ta’ identifikazzjoni u t-twissija bikrija ta’ mġiba suspettuża meta jsiru l-imħatri, u l-livell ta’ kwalità u d-dimensjoni varjabbli tagħhom. Il-KESE jemmen li jinħtieġ qafas għall-koordinazzjoni tal-isforzi tal-partijiet interessati kollha involuti sabiex din il-kwistjoni tiġi indirizzata b'mod globali u tiġi evitata d-duplikazzjoni tar-riżorsi. B'mod partikolari, għandha tiġi stabbilita sistema li ma tkunx limitata għas-sempliċi identifikazzjoni iżda li tinkludi wkoll miżuri preventivi, edukattivi u ta’ infurzar.

3.15   Fl-aħħar nett, il-Green Paper tirreferi wkoll għall-finanzjament ta’ attivitajiet benevolenti u ta’ interess pubbliku kif ukoll avvenimenti li fuqhom jiddependu l-imħatri onlajn fuq l-isports. Il-KESE huwa favur sistema fejn dawn l-attivitajiet u avvenimenti jirċievu parti mid-dħul miġbur mill-attivitajiet tal-logħob tal-azzard. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex tipproponi miżuri konkreti sabiex jippreservaw dawn il-mekkaniżmi ta’ finanzjament nazzjonali kif rikonoxxuti mill-Konklużjonijiet dwar il-qafas għal-logħob tal-azzard u l-imħatri fl-Istati Membri tal-UE adottat mil-laqgħa tal-Kunsill Kompetittività tal-10 ta’ Diċembru 2010. Barra minn hekk, il-KESE jemmen li għandha tingħata attenzjoni sabiex dawn l-“attivitajiet” ma jintużawx biex jikkumpensaw il-konnotazzjonijiet soċjali negattivi tal-logħob tal-azzard u b'hekk jitħeġġeġ aktar logħob tal-azzard fuq il-bażi li din l-attività tibbenefika kawża ġusta. Barra minn hekk, il-KESE jistieden lill-Istati Membri biex parti mid-dħul miksub mill-ġbir fiskali jkun iddedikat għall-finanzjament tal-prevenzjoni u t-trattament ta’ dawk li jbatu mill-vizzju tal-logħob u tat-taħriġ professjonali u kontinwu tal-impjegati tas-settur.

4.   L-istabbiliment u l-għoti tal-liċenzji

4.1   Is-settur tal-logħob tal-azzard onlajn attwalment huwa frammentat minħabba s-sistemi nazzjonali differenti applikati mill-Istati Membri tal-UE.

4.2   Waħda mill-kwistjonijiet maġġuri li qed jiffaċċja s-settur hija l-fatt li l-operaturi liċenzjati fi Stat Membru wieħed jew iktar jistgħu jkunu qed jipprovdu s-servizzi tagħhom lil konsumaturi fi Stat Membru ieħor mingħajr ma jkollhom l-awtorizzazzjoni, fejn meħtieġa, ta’ dak l-Istat Membru partikolari. Dawn l-offerti jitqiesu bħala “mhux awtorizzati” (6).

4.3   Min-naħa l-oħra, bejn April 2006 u Frar 2008, il-Kummissjoni bagħtet 12-il ittra ta’ Notifika Formali lil 10 Stati Membri u mxiet għall-fażi ta’ Opinjonijiet Motivati ma’ 7 minnhom. Fil-5 ta’ Mejju 2010, il-Kummissjoni għalqet il-proċeduri kontra l-Italja u fl-24 ta’ Novembru 2010 il-Kummissjoni għalqet il-proċeduri ta’ ksur kontra Franza. Il-Kummissjoni fetħet proċeduri ta’ ksur kontra restrizzjonijiet transkonfinali għas-servizzi tal-logħob tal-azzard bħala riżultat ta’ bosta ilmenti li ntbagħtu lill-Kummissjoni għal allegati vjolazzjonijiet tat-Trattat sabiex tivverifika l-proporzjonalità ta’ dawn ir-restrizzjonijiet. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex tiddeċiedi b'mod deċiżiv dwar kif ser tipproċedi bil-każijiet pendenti.

4.4   Fir-rigward tan-natura u l-istatus legali tal-logħob tal-azzard onlajn, ħarġet sensiela ta’ prinċipji mill-każistika li nġabret sal-lum. L-ewwel nett, is-servizzi tal-logħob tal-azzard jaqgħu taħt l-Artikolu 56 tat-TFUE u b'hekk huma koperti mir-regoli dwar il-libertà li jiġu pprovduti servizzi.

4.5   Peress li s'issa s-servizzi tal-logħob tal-azzard mhumiex soġġetti għal regoli uniformi fl-Unjoni kollha, l-Istati Membri jżommu “marġni ta’ apprezzament” (7) biex jirregolaw dawn is-servizzi, li jinkludi l-limitazzjoni tan-numru ta’ operaturi, it-tipi ta’ logħob offruti u l-kwantità tagħhom.

4.6   Skont il-każistika stabbilita tal-Qorti, l-operaturi awtorizzati fi Stat Membru wieħed jistgħu jipprovdu servizzi lil konsumaturi fi Stati Membri oħra, sakemm dawk ma jimponux restrizzjonijiet iġġustifikati minn raġunijiet iktar importanti fl-interess pubbliku, bħall-protezzjoni tal-konsumatur jew il-ħtieġa ġenerali li tiġi mħarsa l-ordni pubblika.

4.7   Dawn ir-restrizzjonijiet għandhom ikunu proporzjonati, mhux diskriminatorji u għandhom jagħmlu parti minn politika li hija applikata b'mod konsistenti u sistematiku.

4.8   Il-KESE jinnota li l-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku ma japplikax fis-settur tal-logħob tal-azzard. Jinnota wkoll li Stat Membru jista' jikkunsidra li s-sempliċi fatt li operatur jipprovdi l-logħob tiegħu legalment fi Stat Membru ieħor mhuwiex assigurazzjoni biżżejjed li konsumaturi fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat ser ikunu protetti kontra r-riskji tal-frodi u r-reati, fid-dawl tad-diffikultajiet li, f'dan il-kuntest, jistgħu jiffaċċjaw l-awtoritajiet tal-Istati Membri tal-istabbiliment fil-valutazzjoni tal-kwalitajiet u l-integrità professjonali tal-operaturi.

4.9   B'referenza għall-punt 4.8, għadu jidher biċ-ċar li s-settur jeħtieġ ċertezza legali akbar jekk irid jiżviluppa b'mod koerenti u jirrispetta l-għanijiet tal-ordni pubblika kif ukoll il-Prinċipji tas-Suq Intern. Il-konsultazzjoni permezz tal-Green Paper għandha tagħti spinta importanti f'din id-direzzjoni.

4.10   Barra minn hekk, il-KESE jemmen li r-reklamar tal-ħtiġijiet tal-logħob tal-azzard għandu jkun regolat b'mod strett sabiex tkun żgurata l-protezzjoni ta’ gruppi vulnerabbli, bħalma huma minorenni. Huwa partikolarment importanti li jiġu stabbiliti limiti sabiex jiġi ostakolat l-aċċess għall-minorenni u għall-persuni legalment inkapaċi u sabiex jiġi ostakolat l-użu ta’ immaġni, messaġġi u oġġetti li jistgħu joffendu, direttament jew indirettament, id-dinjità tal-persuni u d-drittijiet u l-libertajiet fundamentali, u kwalunkwe forma possibbli ta’ diskriminazzjoni minħabba r-razza jew is-sess, tixwix għall-vjolenza u sabiex jitwettqu attivitajiet kriminali.

5.   L-Isport

5.1   Il-Kummissjoni tixtieq tiffoka fuq żewġ kwistjonijiet relatati mal-isport, (1) jekk l-avvenimenti sportivi, li dwarhom jitwettqu attivitajiet tal-logħob tal-azzard, għandhomx jirċievu ritorn ekonomiku ġust mill-attività assoċjata mal-logħob tal-azzard u (2) jekk jeżistix ir-riskju tal-hekk imsejjaħ “parasitiżmu”.

5.2   Il-KESE jinnota li jeżistu bosta tipi differenti ta’ fondi għal attivitajiet ta’ interess pubbliku fl-Istati Membri. F'xi wħud mill-Istati Membri, il-leġislazzjoni nazzjonali timponi pereżempju fuq il-lotteriji nazzjonali sabiex jallokaw persentaġġ fiss mid-dħul tagħhom direttament lejn l-isport u/jew attivitajiet identifikati oħra ta’ interess pubbliku. Fi Stati Membri oħra, it-Teżor tal-Istat jalloka persentaġġ mid-dħul fiskali li jiġġenera mill-attivitajiet tal-logħob tal-azzard għall-attivitajiet varji ta’ interess pubbliku magħżula.

5.3   Il-KESE jaqbel mal-prinċipju fejn persentaġġi fissi ta’ dħul jew taxxa fuq l-attivitajiet ta’ logħob tal-azzard imorru direttament għall-attivitajiet tal-isport jew għal attivitajiet identifikati oħra ta’ interess pubbliku.

5.4   Il-KESE jinnota l-kontribut importanti li jsir mil-lotteriji statali/nazzjonali u attivitajiet legali oħra tal-logħob tal-azzard għall-finanzjament tal-isport, b'mod speċjali dak lokali. Il-KESE jinnota wkoll li l-provvista tas-servizzi transkonfinali onlajn tal-logħob tal-azzard u tal-imħatri minn operaturi stabbiliti f'ġurisdizzjoni partikolari jista' jkollha impatt negattiv fuq il-finanzjament tal-isport u ta’ għanijiet oħra ta’ interess pubbliku f'ġurisdizzjoni oħra fejn din tipprovdi s-servizzi.

5.5   Għaldaqstant, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex tidentifika l-impatt tal-offerti transkonfinali fuq dan it-tip ta’ finanzjaemnt, jekk dan il-finanzjament hux qed jilħaq l-attivitajiet tal-isport lokali u biex tipproponi miżuri konkreti sabiex ikun żgurat dan il-finanzjament għall-isport.

5.6   Il-KESE għandu r-riservi tiegħu dwar il-ħolqien possibbli tad-“Dritt tal-Isport” jew id-dritt għal ritorn ġust. Il-KESE jqis li tinħtieġ aktar ċarezza sabiex ikun mifhum x'inhu maħsub għad-dritt ta’ ritorn ġust u jekk dan hux ser iwassal għall-ħolqien, fil-livell Ewropew, ta’ dritt ta’ proprjetà intellettwali ġdid għall-avvenimenti sportivi.

5.7   Għaldaqstant, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni sabiex tiċċara n-natura, il-kamp ta’ applikazzjoni u l-impatt tad-dritt għal ritorn ġust kif ukoll il-bażi legali applikabbli għalih.

5.8   Il-kwistjoni ta’ “parasitiżmu” hija waħda fiskali u għaldaqstant il-KESE jħoss li din għandha titħalla fil-kompetenza nazzjonali. Madankollu, il-KESE jħoss li għandu jiġi diskuss approċċ ġust li jipprovdi ritorn għall-partijiet kollha involuti, u għandu jintlaħaq qbil dwaru bejn l-Istati Membri tal-UE. Dan huwa suġġett diffiċli biex isir dibattitu dwaru fil-livell tal-UE, iżda huwa assolutament meħtieġ li jkun hemm diskussjoni profonda f'xi fażi sabiex jiġi evitat taqlib sinifikanti għas-settur.

5.9   Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex tiċċara jekk fil-fatt hemmx rabta bejn il-kwistjonijiet sportivi li tqajmu fil-Green Paper u l-integrità tal-isport, jew jekk humiex kwistjonijiet separati li għandhom jiġu indirizzati individwalment. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tista' tiċċara jekk temminx li l-ħolqien ta’ dritt ta’ ritorn ġust jew dritt tal-isport jikkostitwixxux verament mezz effettiv biex tiġi żgurata l-integrità tal-isport.

6.   Infurzar

6.1   Kwistjoni maġġuri oħra li trid tiġi indirizzata b'urġenza hija l-provvista tas-servizzi tal-logħob tal-azzard illegali fl-UE (8) għad-detriment tal-protezzjoni tal-konsumaturi, tal-ordni pubblika kif ukoll tal-finanzjament tal-għanijiet ta’ interess pubbliku.

6.2   Il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri hija kruċjali biex il-konsumaturi tal-UE jiġu mħarsa minn operaturi illegali. F'dan ir-rigward, il-KESE jemmen li struttura formalizzata ta’ kooperazzjoni regolatorja fil-livell tal-UE ser tiffaċilita din il-kooperazzjoni (9). B'mod partikolari, kull Stat Membru għandu jqiegħed b'mod disponibbli lista ta’ operaturi li huma liċenzjati f'dak il-pajjiż partikolari. Kull waħda minn dawn il-listi għandha tkun disponibbli għall-Kummissjoni, l-Istati Membri, ir-regolaturi nazzjonali u l-konsumaturi. Il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri għandha tinkludi wkoll l-iskambju tal-aqwa prattiki.

6.3   Il-KESE jinnota wkoll li l-industrija hija nieqsa mid-data. Minħabba f'dan in-nuqqas ma tistax issir analiżi korretta tal-industrija u tad-dinamika partikolari tagħha. Minħabba dan, il-KESE jipproponi li għandu jkun hemm rekwiżiti komuni tal-ġbir tad-data stabbiliti fil-livell tal-UE u imposti fuq ir-regolaturi kollha li min-naħa tagħhom jobbligaw lid-detenturi kollha tal-liċenzji jressqu d-data meħtieġa. Dan imbagħad jista' jiġi miġbur fil-livell tal-UE. Ikun tajjeb ukoll jekk tinġabar data f'termini tal-isforzi li qed isiru biex jittieħdu passi kontra s-siti illegali tal-internet sabiex b'hekk tiġi stabbilita l-effikaċja tal-isforzi nazzjonali fil-ġlieda kontra s-suq iswed.

6.4   Il-ġlieda kontra l-operaturi illegali teħtieġ miżuri effettivi ta’ infurzar. Il-KESE jħoss li dan huwa qasam dgħajjef li jirrikjedi aktar azzjoni min-naħa tal-Istati Membri għall-prevenzjoni ta’ provvedituri ta’ logħob tal-azzard onlajn milli joffru s-servizzi tagħhom onlajn, u dan jista' jinkludi sistema ta’ pieni għall-ksur. B'hekk, jitlob lill-Kummissjoni biex teżamina l-possibbiltà li tipproponi strument legalment vinkolanti li jobbliga lill-banek, lil dawk li joħorġu l-karti tal-kreditu u parteċipanti oħra fis-sistema ta’ pagament fl-UE biex jimblokkaw it-tranżazzjonijiet bejn il-provvedituri tal-logħob tal-azzard illegali u l-klijenti tagħhom mingħajr ma jfixklu t-tranżazzjonijiet leġittimi. Dan jista' jinkludi wkoll li l-attivitajiet jiġu mblokkati, jingħalqu l-mezzi li bihom is-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni jippermettu li jsir il-logħob tal-azzard illegali u, saħansitra, jiġi sekwestrat u jinqered kull element li jintuża biex issir din l-attività.

Brussell, 26 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Direttiva 2005/60/KE – ĠU L 309, 22.11.2005, p. 15

(2)  http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=REPORT&reference=A6-2009-0064&format=XML&language=EN

(3)  http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/intm/118398.pdf

(4)  C-212/08 deċiżjoni preliminari Zeturf, sentenza tat-30 ta’ Ġunju 2011, paragrafu 39.

(5)  Placanica u Oħrajn, paragrafu 48; Liga Portuguesa u Oħrajn, paragrafu 59.

(6)  Green Paper SEC(2011) 321 finali, p. 6

(7)  C-212/08 Zeturf: deċiżjoni preliminari, sentenza tat-30 ta’ Ġunju 2011, paragrafu 39

(8)  Ara l-aħħar paragrafu f'paġna 3 tal-Green Paper.

(9)  Uħud mill-Istati Membri jipparteċipaw, fuq bażi volontarja, fil-Forum Ewropew tar-Regolaturi tal-Logħob tal-Azzard (Gaming Regulators European Forum) magħruf bħala “GREF”, http://www.gref.net/.


APPENDIĊI

għall-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Il-punt li ġej tal-opinjoni tas-Sezzjoni Speċjalizzata rċieva aktar minn kwart tal-voti iżda tħassar biex jirrifletti l-emenda adottata mill-assemblea (Artikolu 59(4) tar-Regoli ta’ Proċedura):

a)   Punt 4.11

Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni twettaq valutazzjoni tar-rekwiżiti u l-kundizzjonijiet li attwalment qed jiddaħħlu fil-liċenzji u l-kontrolli nazzjonali mwettqa fi Stati Membri differenti bil-għan li jiżviluppa qafas komuni ta’ kundizzjonijiet li mbagħad ma jkollhomx għalfejn jiġu replikati kull darba li detentur ta’ liċenzja f'pajjiż tal-UE japplika għal liċenzja f'pajjiż ieħor, filwaqt li fl-istess ħin tkun żgurata l-protezzjoni tal-għanijiet ta’ interess pubbliku hekk kif issemma fit-taqsima 2 hawn fuq.

Riżultat tal-votazzjoni fuq l-emenda:

Favur

:

73

Kontra

:

46

Astensjonijiet

:

18


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/91


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Green Paper dwar il-Qafas ta’ Governanza Korporattiva tal-UE”

COM(2011) 164 finali

2012/C 24/21

Relatur: is-Sinjura ANGELOVA

Korelatur: is-Sur MEYNENT

Nhar il-5 ta’ April 2011, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Green Paper dwar il-Qafas ta’ Governanza Korporattiva tal-UE

COM(2011) 164 finali.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-3 ta’ Ottubru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'168 vot favur, 6 voti kontra u 14-il astensjoni.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa' l-ħsieb wara l-Green Paper tal-Kummissjoni, iżda jirrakkomanda (1) bis-sħiħ definizzjoni aktar preċiża u robusta tal-governanza korporattiva.

1.2   Il-Green Paper issaqsi mistoqsijiet ġenwinament importanti. Huwa u jweġibhom kollha, il-KESE xorta jixtieq jikkwota l-għaxar prinċipji ta’ governanza korporattiva tajba, elenkati fil-punt 2.14, u jistieden lill-Kummissjoni tieħu l-miżuri rilevanti sabiex tiżgura li l-kumpaniji kollha jikkonformaw ma’ dawn il-prinċipji u r-regoli operazzjonalizzati kollha rilevanti elenkati fil-punt 2.15.

1.3   Madankollu, minħabba d-diversità wiesgħa tal-mudelli nazzjonali ta’ governanza korporattiva, kif deskritt fil-punt 2.4, il-KESE jsibha partikolarment diffiċli biex jagħti soluzzjoni waħda tajba għal kollha kemm huma. Il-karatteristiċi speċifiċi tal-leġislazzjoni, it-tradizzjonijiet, il-mod kif isir in-negozju u t-tendenzi ta’ mġiba tal-azzjonisti jvarjaw minn Stat Membru għall-ieħor u għalhekk hija sfida kbira biex jiġi pprovdut qafas leġislattiv sod fil-livell tal-UE.

1.4   Minkejja li fl-opinjoni tal-KESE, ħafna mill-mistoqsijiet fil-Green Paper twieġbu mill-kodiċijiet nazzjonali tal-governanza korporattiva, dan ma jnaqqasx mill-ħtieġa ta’ intervent leġislattiv tal-UE, bil-kamp ta’ applikazzjoni stabbilit fil-Green Paper, sabiex titjieb il-governanza korporattiva fl-Unjoni Ewropea, permezz tat-tisħiħ tal-leġislazzjoni u r-regoli mhux vinkolanti.

1.5   Madankollu, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex tkun prudenti meta tiddeċiedi dwar l-inizjattivi regolatorji sabiex jiġi evitat il-periklu ta’ regolamentazzjoni żejda. F'dan ir-rigward, huwa rakkomandat li ssir valutazzjoni bir-reqqa tal-impatt qabel ma titfassal kwalunkwe leġislazzjoni.

1.6   Il-KESE jenfasizza li jekk il-Kummissjoni qed tfittex tweġibiet adegwati għall-mistoqsijiet 16 sa 25, għandha twettaq u tagħmel disponibbli studju ddettaljat dwar l-iżviluppi u t-tendenzi reċenti fit-tipi, l-istrutturi u l-importanza relattiva tal-azzjonisti mil-lat ta’ ishma miżmuma.

2.   Introduzzjoni

2.1   Il-KESE jilqa' l-inizjattiva kumplessa tal-Kummissjoni għat-titjib tal-governanza korporattiva hekk kif inhi spjegata f'għadd ta’ dokumenti u mqiegħda fil-qofol tal-programm ta’ riforma tal-Kummissjoni (2). Din l-opinjoni tistabbilixxi u timmira li tiżviluppa l-pożizzjonijiet tal-KESE dwar il-dokumenti rilevanti tal-Unjoni Ewropea s'issa (3).

2.2   Il-Green Paper timmira wkoll li ttejjeb il-governanza korporattiva fl-Unjoni Ewropea billi tottimizza s-sistema ta’ leġislazzjoni u “il-liġi mhux vinkolanti”. Hija tistaqsi 25 mistoqsija, strutturati fi tliet taqsimiet, dwar il-kompożizzjoni u l-ħidma tal-Bord tad-Diretturi, ir-rwol tal-azzjonisti u l-applikazzjoni tal-approċċ ta’ “konformità jew spjegazzjoni” li fuqu jibbaża l-qafas ta’ governanza korporattiva tal-UE.

2.3   Bħala tweġiba għall-mistoqsijiet fil-Green Paper, il-KESE jirreferi għall-Ogħla Bord f'kumpanija, kemm jekk dan ikun Bord tad-Diretturi kif ukoll Bord ta’ Superviżjoni. Il-Kummissjoni għandha verament tqis aħjar il-karatteristiċi speċifiċi tas-sistemi b'saff wieħed u b'żewġ saffi. Jekk tevita din il-kwistjoni u tagħmel distinzjoni żgħira (u żbaljata (4)) bejn il-Bord tad-Diretturi u l-Bord ta’ Superviżjoni, il-Kummissjoni tkun qed tonqos milli tirrikonoxxi d-diversità tas-sistemi li hemm fis-seħħ fl-Ewropa.

2.4   Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex tqis id-differenzi bejn is-sistemi eżistenti tal-governanza korporattiva.

2.4.1   Is-sistema Brittanika ta’ governanza korporattiva hija karatterizzata mill-kunċett speċifiku tal-“valur għall-azzjonisti” fejn il-borża jkollha rwol importanti għall-finanzjament tal-kumpaniji u għall-kontroll korporattiv estern tagħhom. Il-kumpaniji għandhom sistema ta’ bord b'saff wieħed u ġeneralment ikollhom livelli baxxi ta’ konċentrazzjoni ta’ sjieda.

2.4.2   Fl-istess ħin, fl-hekk imsejjaħ mudell Ġermaniku ta’ governanza korporattiva, il-kumpanija hija meqjusa bħala sħubija bejn parteċipanti varji li għandhom “sehem” fl-attivitajiet tal-kumpanija. Minbarra l-massimizzazzjoni tal-valur għall-azzjonisti, il-kumpaniji huma kkonċernati b'taħlita usa' ta’ għanijiet strateġiċi. Il-finanzjament bankarju huwa ħafna aktar importanti għall-ħolqien tal-kapital għall-kumpaniji milli huma s-swieq tal-kapital. Ta' spiss il-banek ikollhom ammont kbir ta’ ishma azzjonarji, iwettqu servizzi finanzjarji u jagħtu pariri u jirrappreżentaw lill-azzjonisti fuq il-bordijiet tal-kumpaniji. Is-suq estern għall-kontroll korporattiv huwa kważi noneżistenti minħabba konċentrazzjoni ta’ block holdings u cross-shareholdings. It-teħid ta’ deċiżjonijiet maniġerjali huwa msaħħaħ permezz tal-influwenza diretta tal-azzjonisti f'sistema b'żewġ saffi, fejn apparti mill-azzjonisti, il-partijiet interessati huma rappreżentati wkoll (5).

2.4.3   Bejn dawn iż-żewġ estremitajiet iżda aktar viċin tat-tieni eżempju jinsab il-mudell Latin ta’ governanza korporattiva. Dan għandu karatteristiċi simili għaż-żewġ mudelli, iżda huwa differenti minħabba r-rwol importanti tal-istat u l-piż azzjonarju kbir tal-proprejtà familjali. Wara l-waqgħa tar-reġim komunista u wara t-transizzjoni lejn ekonomija tas-suq, beda jiżviluppa wkoll mudell ġdid fl-Istati Membri l-ġodda tal-UE fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant. Dan il-mudell mhuwiex omoġenju – uħud mill-pajjiżi fir-reġjun jagħmlu enfasi fuq il-valur għall-azzjonisti, filwaqt li oħrajn jixbhu aktar il-mudelli kontinentali bl-orjentament fuq l-azzjonisti (6). Karatteristika speċifika komuni hija l-parteċipazzjoni relattivament kbira ta’ sjieda tal-impjegati minħabba l-proċess ta’ privatizzazzjoni, filwaqt li s-swieq kapitali huma relattivament sottożviluppati.

2.5   Il-KESE jilqa' l-objettiv tal-Green Paper, iżda javża li d-definizzjoni tal-Kummissjoni tal-governanza korporattiva mhijiex komprensiva; il-KESE huwa tal-fehma li din għandha ssir aktar kompleta u jissuġġerixxi kunċett aktar inċiżiv u ġenerali (7). B'mod partikolari, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni tiftakar li l-għan ewlieni tal-governanza korporattiva huwa li tiżgura li l-kumpanija tissopravivi u tkun b'saħħitha b'mod sostenibbli. Biex dan isir il-bord irid jissodisfa l-aspettattivi raġonevoli tal-azzjonisti filwaqt li jiżgura li l-komunità tal-partijiet interessati – il-konsumaturi, l-imsieħba, il-kuntratturi, il-fornituri u l-impjegati – tkun sodisfatta b'mod raġonevoli (8).

2.6   Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex teżamina bir-reqqa u tqis it-tipi ġodda ta’ azzjonisti u l-importanza relattiva tagħhom f'termini ta’ ishma miżmuma fis-suq kapitali tal-UE minn meta l-forom kontinentali tradizzjonali ta’ governanza korporattiva għaddew minn bidla drammatika min-nofs is-snin disgħin. Fil-kuntest tad-deregolamentazzjoni u l-globalizzazzjoni li qed jiżdiedu tas-swieq finanzjarji, l-istituzzjonijiet finanzjarji madwar l-Ewropa qed ikunu dejjem aktar affettwati minn pressjonijiet kompetittivi globali (9). Banek privati kbar u l-ikbar intrapriżi blue-chip qed iżommu 'l bogħod mir-relazzjonijiet mill-qrib bejn il-banek u l-intrapriżi. Fl-istess waqt li qed jiżżarma r-reġim tar-relazzjonijiet bankarji, qed tikber l-importanza tas-swieq tal-ekwità għall-finanzjament tal-kumpaniji. Il-kompetizzjoni li qed tikber fis-swieq tal-prodotti toħloq inċentivi għall-kumpaniji Ewropej sabiex jiksbu daqs u influwenza tas-suq suffiċjenti, l-aktar permezz ta’ strateġiji ta’ tkabbir estern u strateġiji tal-iskambju ta’ titoli (10). Aspett importanti huwa l-preżenza li qed tikber fis-swieq tal-kambju Ewropej ta’ investituri istituzzjonali barranin (l-aktar Brittaniċi u Amerikani), jiġifieri fondi tal-penzjoni, fondi mutwi u fondi protetti (hedge funds) Dawn l-investituri jappoġġjaw sew il-massimizzazzjoni tal-valur għall-azzjonisti, u jqiegħdu aktar pressjoni fuq il-mudelli tradizzjonali ta’ governanza korporattiva madwar l-Ewropa biex dawn iwarrbu mill-enfasi fuq l-interessi tal-partijiet interessati u minflok jersqu lejn l-interessi fuq medda qasira taż-żmien tal-azzjonisti.

2.7   Il-KESE jaqbel mal-kritika tal-Kummissjoni dwar id-dannu li jsir mill-perspettiva għal żmien qasir u mit-teħid eċċessiv ta’ riskju – żewġ partijiet importanti tal-mudell ta’ governanza korporattiva, li żdiedu gradwalment dawn l-aħħar għoxrin sena. Il-KESE huwa tal-fehma li l-kumpaniji għandhom jimmiraw li jżidu l-valur fuq medda twila ta’ żmien permezz ta’ politiki sostenibbli, li f'ħafna każijiet jeħtieġ li l-qafas tal-governanza korporattiva attwali jkompli jiġi emendat.

2.8   Il-KESE jappoġġja l-ħtieġa li jissaħħaħ ir-rwol tal-governanza korporattiva fid-dawl tal-ippjanar biex l-azzjonijiet jittieħdu b'mod li jiżguraw tkabbir sostenibbli u li jibnu sistema finanzjarja internazzjonali aktar b'saħħitha (11). Ir-rispett għall-prinċipji ta’ governanza korporattiva tajba bla dubju jibbenefika lill-kumpaniji billi jippermetti li dawn jamministraw il-proċess ta’ negozju u r-riskji tagħhom b'mod aktar effettiv u biex jiksbu l-objettivi tagħhom, filwaqt li fl-istess ħin jikkontribwixxu għat-tkabbir tal-benessri ġenerali fl-UE. Din il-politika tgħin lill-konsumatur jikseb prodotti responsabbli bbażati fuq il-kummerċ ġust u l-informazzjoni rilevanti. L-espansjoni tal-prinċipji tal-governanza korporattiva permezz ta’ sistema ta’ leġislazzjoni u “liġi mhux vinkolanti” lejn kumpaniji mhux ikkwotati hija proċess li għandu jiġi promoss u mħeġġeġ.

2.9   Il-KESE jixtieq jenfasizza l-funzjoni soċjali tal-kumpaniji f'soċjetà inklużiva u l-bżonn li l-governanza tagħhom tinkorpora l-prinċipji tar-responsabbiltà soċjali.

2.10   Il-KESE jirrikonoxxi li f'ċerti mudelli ta’ governanza korporattiva, ir-rappreżentanti tal-ħaddiema huma membri tal-bord u jikkontribwixxu direttament għall-governanza korporattiva. Minkejja dawn l-arranġamenti, il-kunsilli tax-xogħlijiet u arranġamenti parteċipattivi oħra jiffaċilitaw l-involviment tal-impjegati fil-ħidmiet tal-kumpaniji. Il-KESE jipproponi li dawn il-kunsiderazzjonijiet jiġu inklużi fid-dokument finali tal-KE.

2.11   Il-kumpaniji kkwotati jistgħu jvarjaw fid-daqs, kemm jekk dan jiġi kkalkolat skont il-kapital, id-dħul jew l-impjegati, mill-akbar multinazzjonali għall-iżgħar mikro u SME inkorporata. Il-biċċa l-kbira tal-punt fokali tad-dibattitu dwar il-governanza korporattiva hija dwar il-kumpaniji l-kbar minħabba l-impatt ekonomiku u soċjali tagħhom, kemm jekk jirnexxu u kemm jekk ifallu. Miżuri ta’ governanza korporattiva tajba għandha tiġi adattata għall-karatteristiċi u l-ħtiġijiet tal-SMEs. Dan huwa meħtieġ minħabba r-riżorsi limitati tal-SMEs, b'mod speċjali r-riżorsi amministrattivi u dawk umani.

2.12   Tul it-tħejjija tat-tibdiliet fil-pakkett tal-governanza korporattiva, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex twettaq valutazzjoni tal-impatt rigoruża f'termini tal-ispejjeż, ir-riżorsi umani u r-riformi leġislattivi meħtieġa, sabiex il-proposta futura tagħha tkun realistika (12). L-aktar mod adegwat sabiex jinkiseb dan l-objettiv huwa billi jitqiesu d-daqs, l-istruttura u l-importanza tal-kumpaniji u s-sitwazzjoni ekonomika tal-gruppi internazzjonali.

2.13   Fil-verżjoni finali, il-proposta tal-Kummissjoni għandha tippermetti biex il-kumpaniji kkwotati (u fil-każ ta’ espansjoni, anki dawk mhux ikkwotati) ikunu jistgħu jwettqu l-attivitajiet tagħhom b'mod effettiv u jibqgħu kompetittivi, sabiex it-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien tal-impjieg ma jitqegħdux fil-periklu (13).

2.14   Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex fil-proposti leġislattivi futuri tagħha tikseb bilanċ bejn il-leġislazzjoni u l-“liġi mhux vinkolanti”, inklużi r-rakkomandazzjonijiet u l-kodiċijiet tal-governanza korporattiva. Madankollu, il-KESE jemmen bis-sħiħ li l-kodiċijiet kollha għandhom ikunu bbażati fuq il-prinċipji li ġejjin sabiex jipprovdu governanza korporattiva ta’ kwalità għolja:

2.14.1

L-objettiv ewlieni tal-governanza korporattiva huwa li jiġi żgurat li kumpanija tibqa' ħajja u tkun b'saħħitha.

2.14.2

Il-bordijiet korporattivi għandhom jaġixxu fl-aħjar interessi tal-kumpaniji b'konformità mal-istennijiet tal-azzjonisti, li għandhom jiġu ttrattati b'mod ugwali. Il-bordijiet korporattivi għandu jkollhom djalogu attiv mal-komunità tal-partijiet interessati sabiex ikunu jistgħu jissodisfaw l-aspettattivi tal-partijiet interessati fir-rigward tas-sostenibbiltà fit-tul tal-kumpanija, u l-ħolqien tal-ġid u l-impjiegi.

2.14.3

Il-bordijiet korporattivi għandhom ikunu responsabbli għall-prestazzjoni sħiħa tal-kumpanija inklużi gwida strateġika, azzjonijiet maġġuri, ġestjoni tar-riskju, ippjanar ta’ negozju, monitoraġġ effettiv tal-ġestjoni u r-rapportaġġ.

2.14.4

Is-sħubija tal-bordijiet korporattivi għandha titfassal b'mod li tissodisfa l-ħtieġa għal għarfien speċjalizzat kumpless, skont l-industrija speċifika, il-kamp ta’ applikazzjoni u l-lokalità tan-negozju. Il-bordijiet għandhom ikunu bbilanċjati b'mod adegwat f'termini ta’ sess, awtorità, diretturi eżekuttivi u mhux eżekuttivi, u d-diversità ta’ interessi fost il-membri tal-bord sabiex il-kumpanija jkollha perspettiva usa' minn kull lat.

2.14.5

Il-membri tal-bord għandhom ikunu jistgħu jimpenjaw ruħhom b'mod effettiv għar-responsabbiltajiet tagħhom, u jallokaw ħin u sforz biżżejjed għal din il-ħidma. Id-deċiżjonijiet tagħhom għandhom jibbażaw fuq informazzjoni preċiża, rilevanti u fil-ħin.

2.14.6

Il-bord għandu dejjem imexxi l-kumpanija fl-aħjar interess tagħha, b'kunsiderazzjoni tal-interessi tas-sidien jew l-azzjonisti u l-impjegati, kif ukoll l-interess tas-soċjetà inġenerali. Id-deċiżjonijiet tagħhom għandhom jittieħdu skont informazzjoni preċiża, rilevanti u attwali. L-indipendenza ġenwina ta’ dawn id-diretturi indipendenti għandha tiġi garantita billi jiġu limitati l-mandati konsekuttivi li jista' jkollhom.

2.14.7

Il-kumpaniji għandhom jistabbilixxu politiki trasparenti ta’ rimunerazzjoni. Dawn il-politiki għandhom jiġu aċċettati mill-azzjonisti. Ir-rimunerazzjoni tal-bord għandha tqis l-ambitu tal-kompiti u r-responsabbiltajiet tagħhom, it-twettiq tal-objettivi korporattivi kif ukoll il-qagħda finanzjarja tal-kumpanija, u għandha tiġi approvata mill-azzjonisti.

2.14.8

Il-kumpaniji għandhom jiżvelaw b'mod preċiż u fil-ħin kwalunkwe kwistjoni materjali li tikkonċerna l-kumpanija. Għandhom iħeġġu lill-azzjonisti biex jattendu laqgħat ġenerali u għandhom ikunu miftuħa għal djalogu dwar kwistjonijiet ta’ governanza korporattiva ma’ azzjonisti u partijiet interessati oħra.

2.14.9

Il-kumpaniji għandhom jimmiraw biex japplikaw prattiki tajba ta’ governanza korporattiva, ippreżentati fil-kodiċijiet korrispondenti tal-governanza korporattiva nazzjonali, li jirriflettu l-karatteristiċi speċifiċi tal-iżvilupp l-leġislazzjoni ekonomika u lokali.

2.15   Il-KESE jippromovi dawn ir-regoli operazzjonalizzati tal-governanza korporattiva li ġejjin u li jirrigwardaw il-ħidma tal-bord, u li għandhom jiġu inklużi fil-kodiċijiet tal-governanza korporattiva:

2.15.1

Taħt struttura ta’ governanza korporattiva b'saff wieħed, ir-rwoli tal-president tal-Bord tad-Diretturi u tal-kap eżekuttiv tal-kumpanija għandhom ikunu separati.

2.15.2

Għandu jkun hemm proċedura formali, stretta u trasparenti għall-ħatra ta’ diretturi ġodda għall-bord.

2.15.3

Id-diretturi kollha għandhom ikunu jistgħu jallokaw biżżejjed ħin lill-kumpanija biex iwettqu r-responsabbiltajiet tagħhom b'mod effettiv.

2.15.4

Id-diretturi kollha għandhom jirċievu taħriġ ta’ familjarizzazzjoni malli jingħaqdu mal-bord u għandhom jaġġornaw u jġeddu b'mod regolari l-ħiliet u l-għarfien tagħhom.

2.15.5

Il-bord għandu jwettaq valutazzjoni annwali formali u rigoruża tal-prestazzjoni tiegħu stess u ta’ dik tal-kumitati u d-diretturi individwali tiegħu.

2.15.6

Għandu jkun hemm proċedura formali u trasparenti għall-iżvilupp tal-politika dwar ir-rimunerazzjoni eżekuttiva.

3.   Mistoqsijiet

3.1   Introduzzjoni

Mistoqsija 1. Il-miżuri dwar il-governanza korporattiva tal-UE għandhom jikkunsidraw id-daqs tal-kumpaniji elenkati? Kif? Għandha tiġi stabbilita sistema divrenzjata u proporzjonata għall-kumpaniji żgħar u medji elenkati? Jekk iva, hemm definizzjonijiet jew livelli limitu xierqa? Jekk iva, jekk jogħġbok issuġġerixxi modi biex dawn, fejn xieraq, jiġu adattati għall-SMEs meta jitwieġbu l-mistoqsijiet hawn taħt.

Swieq Ewropej regolati jinnegozjaw it-titoli ta’ għadd varju ta’ kumpaniji. Kull kumpanija għandha l-karatteristiċi tagħha, determinati mil-livell tal-iżvilupp ekonomiku u l-ġurisdizzjoni tal-Istati Membri. Id-daqs, l-istruttura u l-mudell ta’ negozju tal-kumpanija jaffettwa l-governanza korporattiva. Madankollu, minħabba l-interess leġittimu u l-involviment tal-partijiet interessati differenti fit-tipi kollha ta’ kumpaniji, il-prinċipji tal-governanza korporattiva stipulati fil-punt 2.13 għandhom japplikaw għall-kumpaniji kkwotati kollha. Il-kodiċijiet tal-governanza korporattiva nazzjonali tal-Istati Membri jipprovdu bażi tajba għal dan kollu, u huma wkoll mekkaniżmu effettiv għall-monitoraġġ u l-kontroll tal-prestazzjoni tal-kumpaniji (dan normalment isir mir-regolatur tas-suq). Il-KESE huwa tal-fehma li għandha tiġi stabbilita skema divrenzjata u proporzjonata għall-SMEs ikkwotati, li mhumiex innegozjati fl-ogħla partijiet tas-swieq regolati.

Mistoqsija 2. Għandu jkun hemm miżuri dwar il-governanza korporattiva li għandhom jittieħdu fil-livell tal-UE għal kumpaniji mhux elenkati? Għandha l-UE tenfasizza l-promozzjoni tal-iżvilupp u l-applikazzjoni tal-kodiċijiet volontarji għall-kumpaniji mhux elenkati?

Hemm għadd kbir ta’ kumpaniji mhux ikkwotati sinifikanti f'kull Stat Membru. Il-KESE jagħraf li dawn jistgħu jkunu importanti għas-soċjetà daqs il-kumpaniji kkwotati. Madankollu, il-miżuri ta’ governanza korporattiva għall-kumpaniji mhux ikkwotati fil-livell tal-UE mhumiex meħtieġa f'dan il-punt peress li l-liġijiet nazzjonali tal-kumpaniji għandhom jirregolaw l-elementi kritiċi tal-governanza tagħhom. Il-Kummissjoni għandha tenfasizza u tippromovi l-iżvilupp u l-applikazzjoni tal-kodiċijiet volontarji fil-livell nazzjonali għall-kumpaniji mhux ikkwotati b'mod speċjali dawk b'importanza sinifikanti għas-soċjetà bħalma huma b'mod partikolari l-kumpaniji b'sjieda statali jew muniċipali (14) u kumpaniji li għandhom valur kummerċjali għoli.

3.2   Il-Bordijiet tad-Diretturi

Mistoqsija 3. L-UE għandha tfittex li tiżgura li l-funzjonijiet u d-dmirijiet tal-president tal-Bord tad-Diretturi u tal-kap eżekuttiv ikunu diviżi b'mod ċar?

Il-KESE jappoġġja s-separazzjoni tal-funzjonijiet u r-responsabbiltajiet tal-president tal-Bord tad-Diretturi u l-kap eżekuttiv peress li dan jiżgura li l-bord huwa organizzat b'mod aktar effiċjenti, toħloq sistema ta’ kontroll aħjar u tipprevjeni l-konċentrazzjoni tal-poter. Madankollu huwa jqis li l-għażla dwar jekk dawn il-funzjonijiet u r-responsabbiltajiet jiġux isseparati jew le hija f'idejn kull kumpanija (l-azzjonisti u l-Bord tad-Diretturi) u mhuwiex favur regolamentazzjoni Ewropea li timponi din is-separazzjoni. Id-deċiżjoni aħħarija għandha titħalla fil-limiti tal-politika sovrana dwar il-governanza korporattiva tal-kumpanija, peress li hemm kumpaniji żgħar li l-bordijiet tagħhom huma magħmula min-numru minimu ta’ individwi. Fil-livell tal-UE għandu jkun hemm rakkomandazzjoni b'saħħitha li din is-separazzjoni hija mixtieqa.

3.2.1   Kompożizzjoni tal-Bord

Mistoqsija 4. Il-politiki ta’ reklutaġġ għandhom ikunu aktar speċifiċi fir-rigward tal-profil tad-diretturi, inkluż dak tal-president tal-bord, sabiex jiżguraw li dawn ikollhom l-abbiltajiet xierqa u li jkun hemm diversità fil-Bord hekk kif xieraq? Jekk iva, kif jista' dan isir bl-aħjar mod u fuq liema livell ta’ governanza jiġifieri fuq il-livell nazzjonali, tal-UE jew internazzjonali?

Huwa mixtieq li l-kompożizzjoni tal-bord għandha tikseb bilanċ adegwat bejn l-esperjenza, l-għarfien speċjalizzat, il-kompetenza u d-diversità tal-membri, b'mod partikolari sabiex tiġi evitata imġiba fejn wieħed isegwi biss lill-oħrajn, u jitħeġġeġ it-tressiq ta’ ideat ġodda. Għal dan, għandhom jitqiesu l-fatturi li ġejjin: rappreżentanza usa' ta’ membri barranin, bilanċ fis-sessi u rappreżentanza tal-ħaddiema. Fir-risposta tiegħu għal domanda simili fil-“Green Paper – It-tmexxija korporattiva fl-istituzzjonijiet finanzjarji u l-politiki ta’ rimunerazzjoni” (15), il-KESE diġà nnota u huwa tal-fehma li fit-twaqqif ta’ Bord tad-Diretturi, ikun aħjar jekk jiġu analizzati l-ħiliet u l-esperjenza meħtieġa għal funzjoni partikolari qabel ma jintagħżel il-kandidati li jissodisfa bl-aħjar mod dawn il-kriterji. Huwa importanti li l-bord ikun magħmul minn diretturi li jagħtu xhieda ta’ integrità, kompetenza u dedikazzjoni, u hija f'idejn il-kumpanija li tiddeċiedi dwar dawn il-kwalifiki.

Mistoqsija 5. Il-kumpaniji elenkati għandhom ikunu mitluba jipprovdu informazzjoni dwar jekk għandhomx politika ta’ diversità, u, jekk iva, jiddiskrivu l-għanijiet tagħha u l-kontenut prinċipali u jirrapurtaw b'mod regolari dwar il-progress li qed isir?

Il-kodiċijiet tal-governanza korporattiva jirrakkomandaw jew jeħtieġu għoti ta’ informazzjoni abbażi tal-prinċipju “konformità jew spjegazzjoni”. Għaldaqstant ix-xandir ta’ politika ta’ diversità għandu jkun “obbligatorju” għal kumpaniji li aċċettaw/ingħaqdu ma’ dawn il-kodiċijiet. Għal kumpaniji li ma aċċettawx/ma ngħaqdux ma dawn il-kodiċijiet, ir-rappurtaġġ dwar il-politika ta’ diversità għandu jiġi promoss bħala wieħed mill-vantaġġi tagħhom f'termini tal-implimentazzjoni fil-prattika tal-prinċipji tat-trasparenza u tal-għoti tal-informazzjoni.

Mistoqsija 6. Il-kumpaniji elenkati għandhom ikunu meħtieġa jiżguraw bilanċ aħjar bejn is-sessi fil-bordijiet? Jekk iva, kif?

Il-KESE jinnota l-fatt pożittiv li r-rwol tan-nisa fil-kumpaniji u l-ħajja soċjali tal-UE żdied, b'rappreżentanza aktar bilanċjata fl-oqsma kollha, b'konformità mas-sistema ta’ valuri Ewropej (16). F'dan ir-rigward, nistgħu nirreferu għall-Istrateġija għall-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa 2010-2015 (17), għall-inizjattiva mnedija mill-Kummissarju Viviane Reding “Nisa fuq il-Bord” (18) u għar-riżoluzzjoni mhux leġislattiva dwar in-nisa u t-tmexxija tal-intrapriżi adottata mill-Parlament Ewropew fis-6 ta’ Lulju 2011 (19).

Il-KESE jagħraf li l-parteċipazzjoni tan-nisa fil-proċess tat-teħid ta’ deċiżjoni għadu mhux adegwat. Il-bilanċ bejn is-sessi jista' jġib perspettivi differenti u għandu jitħeġġeġ. In-nisa għandu jkollhom aċċess għall-postijiet kollha ta’ xogħol li għalihom għandhom l-esperjenza, il-ħiliet u l-kwalifiki meħtieġa. Naturalment, siġġu fuq bord għandu l-ewwel nett ikun kwistjoni ta’ kompetenza iktar milli ta’ sessi, u l-kriterji ewlenin għandhom jitfasslu sabiex tiġi garantita ħatra tal-membi tal-bord bl-aqwa bilanċ ta’ edukazzjoni, għarfien speċjalizzat, esperjenza, għarfien u ħiliet, biex b'hekk il-kumpanija tkun tista' tikseb bl-aħjar mod l-objettivi tagħha u tissodisfa l-istennijiet raġonevoli tal-azzjonisti u partijiet interessati oħra tagħha.

3.2.2   Disponibbiltà u dedikazzjoni tal-ħin

Mistoqsija 7. Temmen li għandu jkun hemm miżura fil-livell tal-UE li tillimita l-għadd ta’ mandati li jista' jkollu direttur mhux eżekuttiv? Jekk iva, kif għandha tkun ifformulata?

L-għadd ta’ mandati li jista' jkollu simultanjament direttur mhux eżekuttiv fil-prinċipju għandu jkun limitat, iżda mhux ser ikun faċli li jiġi ffissat numru preċiż b'mod arbitrarju. Madankollu, fil-fehma tal-KESE għandu jintlaħaq bilanċ raġonevoli sabiex id-diretturi jkunu jistgħu jwettqu dmirijiethom sew, fejn ikollhom żmien biżżejjed biex jeżaminaw il-fajls tal-każijiet, jieħdu sehem fil-laqgħat tal-kumitati speċjalizzati, jitħarrġu u jwettqu kontrolli, b'mod partikolari fir-rigward tal-kontabbiltà tal-kumpaniji, eċċ. Fil-każijiet kollha, għal kull mandat id-diretturi għandu jkollhom iż-żmien biex jaqdu l-funzjonijiet meħtieġa.

3.2.3   Evalwazzjoni tal-Bord

Mistoqsija 8. Il-kumpaniji elenkati għandhom ikunu mħeġġa jagħmlu evalwazzjoni esterna b'mod regolari (eż. kull tliet snin)? Jekk iva, dan kif jista' jsir?

Għandhom jiġu promossi prattiki tajba ta’ governanza korporattiva, u għandhom jinbnew u jiġu applikati mekkaniżmi sabiex l-investituri, l-azzjonisti, il-konsumaturi, l-impjegati u partijiet interessati oħra kif ukoll is-soċjetà kollha jiġu infurmati aħjar dwar il-punti ta’ riferiment tal-governanza korporattiva. Pass tajjeb f'din id-direzzjoni jista' jkun li titħeġġeġ il-formulazzjoni tal-indiċijiet tal-borża u klassifikazzjonijiet indipendenti tal-prattiki tajba ta’ governanza. Fejn ikun xieraq, il-presidenti jew il-bordijiet ta’ superviżjoni jistgħu jikkommissjonaw valutazzjonijiet esterni jew jitolbu rapporti speċifiċi mill-kumitati ta’ verifika għal użu intern. Dan jitqies bħala prattika tajba, li tista' tiġi estiża għal kumpaniji mhux ikkwotati, ikkunsidrati fil-Mistoqsija 2.

3.2.4   Rimunerazzjoni tad-diretturi

Mistoqsija 9. L-iżvelar tal-politika ta’ rimunerazzjoni, ir-rapport annwali dwar ir-rimunerazzjoni (rapport dwar kif kienet implimentata l-politika ta’ rimunerazzjoni matul l-aħħar sena) u r-rimunerazzjoni tad-diretturi eżekuttivi u mhux eżekuttivi għandhom ikunu obbligatorji?

Il-KESE jemmen li l-azzjonisti, l-investituri potenzjali u l-partijiet interessati kollha għandu jkollhom informazzjoni biżżejjed u preċiża dwar il-bordijiet korporattivi tal-kumpaniji u l-iskemi ta’ motivazzjoni tal-livelli amministrattivi għolja u l-istruttura tagħhom, u b'mod partikolari dwar il-politika ta’ rimunerazzjoni tal-kumpanija (20) (ara l-punt 2.13.7). Għaldaqstant il-KESE jemmen li kull kumpanija għandha tippubblika dikjarazzjoni ċara li tinftiehem faċilment dwar il-politika ta’ rimunerazzjoni tagħha, li tinkludi b'mod partikolari l-informazzjoni stipulata fl-Artikolu 5 tar-Rakkomandazzjoni 2009/384/KE tat-30 ta’ April 2009 (21).

Mistoqsija 10. Għandu jkun obbligatorju li l-politika ta’ rimunerazzjoni u r-rapport dwar ir-rimunerazzjoni jiġu deċiżi permezz ta’ vot tal-azzjonisti?

Il-KESE jappoġġja l-proposta peress li l-azzjonisti għandhom jiġu infurmati u fl-istess ħin għandu jkollhom id-dritt li jaċċettaw il-politika futura u li jirċievu rapporti li jikkonċernaw ir-rimunerazzjoni. Madankollu, il-mozzjoni li ġiet proposta lill-azzjonisti waqt il-laqgħa ġenerali tagħhom għandha tiġi diskussa u approvata minn qabel mill-bord kollu, u dan jirifletti l-prattiki l-ġodda fis-seħħ fil-Ġermanja wara l-liġi tal-2009 dwar l-adegwatezza tas-salarji tad-diretturi.

3.2.5   Ġestjoni tar-riskji

Mistoqsija 11. Taqbel li l-Bord għandu japprova u jassumi responsabbiltà għar-riskji li l-kumpanija titħajjar tieħu u jirraporta dan, b'mod li jagħmel sens, lill-azzjonisti? Dawn l-arranġamenti dwar l-iżvelar għandhom jinkludu wkoll riskji ewlenin soċjali relevanti?

Il-KESE jixtieq jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li r-rappurtar fil-ħin tar-riskji jgħin biex tiżdied il-fiduċja bejn il-bordijiet korporattivi tal-kumpaniji u l-partijiet interessati. Attwalment, il-kodiċijiet tal-governanza korporattiva jirrakkomandaw l-introduzzjoni u ż-żamma ta’ sistemi stabbli tal-ġestjoni tar-riskju, u kumpaniji li jikkonformaw mal-kodiċijiet għandhom jiddikjaraw kif jiffunzjonaw dawn is-sistemi u x'diffikultajiet jiltaqgħu magħhom f'dan ir-rigward.

Ir-riskji soċjali u soċjetali għandhom jiġu kkunsidrati bis-sħiħ, mhux biss fis-superviżjoni tar-riskji u s-sistemi tal-kontroll interni iżda wkoll fl-għoti ta’ informazzjoni dwarhom, u b'konformità mar-rakkomandazzjoni tal-OECD (22). Fi kliem ieħor, il-Bord tad-Diretturi jew il-Bord ta’ Superviżjoni ma għandux biss jivvalida u jikkontrolla l-aptit ta’ riskju tal-kumpanija (riskji finanzjarji, soċjali u ambjentali), għandu wkoll jirrapporta dwar dan b'mod sinifikanti lill-azzjonisti, il-ħaddiema u r-rappreżentanti tagħhom u partijiet interessati oħra b'konformità mal-mekkaniżmi ta’ għoti ta’ informazzjoni maħsuba mill-kodiċijiet.

Mistoqsija 12. Taqbel li l-Bord għandu jiżgura li l-arranġamenti rigward l-immaniġġar tar-riskju ta’ kumpanija jkunu effettivi u jaqblu mal-profil tar-riskju tal-kumpanija?

Iva. Fejn hemm ir-regoli, il-bordijiet korporattivi huma, u għandhom ikunu, responsabbli sabiex jiżguraw li l-ġestjoni tar-riskju hija effettiva u proporzjonata mal-profil ta’ riskju tal-kumpanija. Għaldaqstant, mekkaniżmi effiċjenti għall-ġestjoni tar-riskju huma r-responsabbiltà tal-bord kif ukoll l-elementi l-oħra tal-istrateġija ta’ negozju tal-kumpanija. Fir-rapporti tagħhom, id-diretturi għandhom jipprovdu informazzjoni dwar l-attivitajiet tal-kumpanija u kwalunkwe riskju assoċjat. Il-prinċipji adottati minn EuropeanIssuers dwar il-funzjonament tas-sistemi tal-ġestjoni tar-riskju u tal-verifika (23) jappoġġjaw dan il-punt.

3.3   Azzjonisti

3.3.1   Ippjanar għal żmien qasir tas-swieq kapitali

Mistoqsija 13. Jekk jogħġbok, indika kwalunkwe regoli legali eżistenti tal-UE li, fl-opinjoni tiegħek, jistgħu jkunu ta’ kontribut għall-ippjanar għal żmien qasir mhux xieraq fost l-investituri u ssuġġerixxi l-mod kif dawn ir-regoli jistgħu jinbidlu biex jipprevjenu imġieba tali.

Il-wasla ta’ investituri ġodda bħal hedge funds, u l-influwenza tal-istruttura ta’ motivazzjoni tal-maniġers tal-assi biddlu s-swieq kapitali radikalment. Ir-regolamentazzjoni Ewropea attwali dwar il-merġers u x-xiri ma trażżanx milli jsiru offerti għall-akkwist (takeover bids) ostili, li l-uniku għan tagħhom ikun li jżidu l-prezzijiet tal-ishma fiż-żmien qasir, għad-detriment tal-valur miżjud fuq tul ta’ żmien għall-azzjonisti u l-partijiet interessati. Għalhekk din ir-regolamentazzjoni għandha tiġi emendata skont dan.

Il-KESE jqis li l-għoti ta’ informazzjoni huwa aktar effettiv meta jkun proċess minn żewġ naħat. Peress li l-kumpaniji kkwotati tal-UE huma soġġetti għal firxa ta’ rekwiżiti legali li jorbtu lill-kumpaniji biex jiżvelaw fi żmien xieraq kwalunkwe informazzjoni regolata, sensittiva għall-prezzijiet jew interna, ikun utli jekk l-investituri istituzzjonali jkunu soġġetti wkoll għal rekwiżiti vinkolanti biex jiżvelaw il-politiki ta’ investiment tagħhom. Dan jipprovdi benefiċċji għall-kumpanija li jsir investiment fiha, bħalma huma l-prevedibbiltà fil-każ ta’ ħolqien potenzjali ta’ kapital, iktar trasparenza u l-possibbiltà għall-kumpaniji kkwotati li jistsabbilixxu politika fit-tul tar-relazzjonijiet tal-investituri.

Il-KESE jissuġġerixxi li l-Kummissjoni għandha tirrevedi r-regoli ta’ kontabbiltà għas-solvenza tal-fondi tal-pensjoni, sabiex ikun possibbli ssir stima tal-problema potenzjali. Iċ-ċiklu qasir tar-rekwiżiti ta’ rappurtaġġ finanzjarju jista' jiġi rivedut ukoll għall-istess skop.

3.3.2   Ir-relazzjoni tal-aġenzija bejn l-investituri istituzzjonali u l-maniġers tal-assi

Mistoqsija 14. Hemm miżuri li għandhom jittieħdu u jekk iva, liema huma, fir-rigward tal-istrutturi ta’ inċentivi għall-maniġers tal-assi u l-evalwazzjoni tal-prestazzjoni tal-istess maniġers li jimmaniġġaw il-portafolli tal-investituri istituzzjonali fuq perjodu twil ta’ żmien?

Iva, l-istruttura ta’ inċentiv u, b'mod partikolari, il-politika ta’ rimunerazzjoni għall-maniġers li jamministraw il-portafolli tal-investituri istituzzjonali fuq perjodu twil ta’ żmien, għandhom jiġu żvelati. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni sabiex tieħu miżuri biex jiġu evitati kunflitti ta’ interess fil-proċess tal-immaniġġjar tal-assi, kif ukoll biex tillimita t-transazzjonijiet meta ma jitqiesx l-aħjar interess tal-klijent.

Mistoqsija 15. Il-liġi tal-UE għandha tippromovi monitoraġġ aktar effettiv tal-maniġers tal-assi mill-investituri istituzzjonali fir-rigward ta’ strateġiji, kostijiet, negozjar kif ukoll il-livell safejn il-maniġers tal-assi għandhom jimpenjaw rwieħhom mal-kumpaniji li jsir investiment fihom? Jekk iva, kif?

Il-KESE jara l-ħtieġa għal rekwiżiti aktar rigorużi fir-rigward tal-kumpaniji li jsir investiment fihom. Dan jista' jiġri permezz ta’ żvelar ta’ informazzjoni mill-maniġers tal-assi fir-rigward tal-politika tagħhom lejn kumpaniji li ser isir investiment fihom. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, l-istrateġiji u l-ispejjeż huma regolati sew fil-livell kuntrattwali, kif ukoll f'termini ta’ proċeduri ta’ żvelar ta’ informazzjoni.

3.3.3   Ostakoli oħra possibbli għall-impenn mill-investituri istituzzjonali

Mistoqsija 16. Għandhom ir-regoli tal-UE jeħtieġu ċerta indipendenza mill-korp ta’ governanza tal-maniġers tal-assi, pereżempju mill-kumpanija possedenti tiegħu, jew inkella hemm il-ħtieġa ta’ miżuri (leġiżlattivi) oħrajn biex jitjieb l-iżvelar u l-immaniġġar tal-kunflitti ta’ interess?

Iva, il-KESE titlob li jkun hemm regoli ċari u stretti fil-livell tal-UE li jimponu ċertu livell ta’ indipendenza tal-korp governattiv tal-maniġers tal-assi u li jeħtieġu żvelar u mmaniġġjar ta’ kunflitti ta’ interess. Barra minn hekk, il-maniġers tal-assi għandhom jitħeġġu jingħaqdu ma’ inizjattivi volontarji pereżempju li jaċċettaw il-kodiċijiet tal-governanza korporattiva u jiżvelaw informazzjoni li teċċedi l-volum tal-minimu prestabbilit mil-liġi.

Mistoqsija 17. X'inhu l-aħjar mod li bih tkun iffaċilitata l-kooperazzjoni tal-azzjonisti?

Bħala l-ewwel pass il-KESE jirrakkomanda li jiġi ċċarat il-qafas legali u jiġu identifikati l-modi kif titħeġġeġ il-kooperazzjoni bejn dawk li jinvestu fuq perjodu twil ta’ żmien.

It-teknoloġiji tal-informazzjoni attwali u l-prezz affordabbli tagħhom ifissru li l-kooperazzjoni fost l-azzjonisti permezz tal-internet hija kompletament possibbli u effiċjenti ħafna. Jistgħu jitwaqqfu forums dedikati għal dan il-għan b'xi forma ta’ appoġġ istituzzjonali, b'mod partikolari bil-kooperazzjoni tal-partijiet interessati u l-organizzazzjonijiet tagħhom.

3.3.4   Konsulenti delegati

Mistoqsija 18. Il-liġi tal-UE għandha titlob li l-konsulenti delegati jkunu aktar trasparenti, eż. fir-rigward tal-metodi analitiċi tagħhom, il-kunflitti ta’ interess u l-politika tagħhom għall-immaniġġar ta’ dawn u/jew jekk japplikawx kodiċi tal-kondotta? Jekk iva, dan kif jista' jsir bl-aħjar mod?

Il-KESE jipproponi li jiġu imposti r-rekwiżiti l-ġodda sabiex tiżdied it-trasparenza tas-servizzi tal-konsulenti delegati. Dawn għandhom jiżvelaw fi żmien xieraq mhux biss lill-klijenti tagħhom iżda lill-kumpaniji wkoll, l-eżistenza ta’ kwalunkwe kunflitt ta’ interess meta jitfgħu l-vot tagħhom jew meta jipprovdu servizzi ta’ konsulenza dwar kif wieħed għandu jivvota, bħalma għandhom jiżvelaw ukoll il-politiki tagħhom għall-prevenzjoni ta’ kunflitti bħal dawn. Għandu jitqies ukoll mekkaniżmu ta’ superviżjoni adegwat.

Mistoqsija 19. Temmen li huma meħtieġa miżuri (leġiżlattivi) oħrajn, eż. restrizzjonijiet fuq l-abbiltà tal-konsulenti delegati li jipprovdu servizzi ta’ konsultazzjoni lill-kumpaniji li jsiru l-investimenti fihom?

Iva, dan mhux ser jimpedixxi lill-emittenti ta’ reputazzjoni tajba, u fl-istess ħin jgħin biex jiġu evitati kunflitti ta’ interess potenzjali. Il-konsulenti delegati ma jistgħux jipprovdu servizzi ta’ konsulenza lill-kumpaniji li għalihom huma konsulenti delegati għall-klijenti tagħhom stess.

3.3.5   Identifikazzjoni tal-azzjonisti

Mistoqsija 20. Taħseb li hemm il-ħtieġa għal mekkaniżmu tekniku u/jew legali Ewropew li jgħin lill-emittenti jidentifikaw lill-azzjonisti tagħhom biex jiffaċilitaw id-djalogu fir-rigward ta’ kwistjonjiet dwar il-governanza korporattiva? Jekk iva, temmen li dan jista' wkoll ikun ta’ benefiċċju għall-kooperazzjoni bejn l-investituri? Jekk jogħġbok ipprovdi d-dettalji (eż. għan/għanijiet segwit/i, strumenti preferiti, frekwenza, livell ta’ dettall u allokazzjoni tal-kost).

Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-proċess ta’ tfassil ta’ dawn il-mekkaniżmi għandu jqis il-karatteristiċi speċifiċi tal-leġislazzjoni nazzjonali fil-qasam tal-protezzjoni ta’ data personali (24). Huwa għalhekk li jkun aħjar jekk din il-problema tissolva fil-livell nazzjonali iktar milli f'dak Ewropew. Miżura possibbli tista' tkun li jiġi rakkomandat lill-istituzzjonijiet depożitorji nazzjonali jinkludu indirizz elettroniku fil-kotba tal-azzjonisti, u dan jespandi l-għażliet għall-komunikazzjoni bejn dawk li joħorġu t-titoli u l-azzjonisti tagħhom.

3.3.6   Protezzjoni tal-azzjonisti minoritarji

Mistoqsija 21. Taħseb li l-azzjonisti minoritarji jeħtieġu aktar drittijiet sabiex jirrappreżentaw l-interessi tagħhom b'mod effettiv f'kumpaniji b'azzjonisti li jikkontrollaw jew li huma dominanti?

Le, dan mhuwiex neċessarju. L-aħħar tibdiliet fil-qafas leġislattiv Ewropew fir-rigward tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-azzjonisti u li jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni tagħhom fl-assemblej ġenerali ħolqu sistema tajba li tipprovdi lill-azzjonisti bil-possibbiltà li jirċievu informazzjoni, jipparteċipaw faċilment fl-assemblej ġenerali u jeżerċitaw id-drittijiet kollha tagħhom. Kwalunkwe introduzzjoni ta’ drittijiet komplementari oħra għandha tibbilanċja b'attenzjoni l-interessi ta’ azzjonisti minoritarji u ta’ kontroll sabiex il-proċeduri bex jittieħdu deċiżjonijiet importanti ma jkunux blukkati. Il-preżenza ta’ azzjonist li jikkontrolla tista' tiggarantixxi iżjed kontroll fuq il-membri u l-attivitajiet tal-Bord tad-Diretturi.

Mistoqsija 22. Taħseb li l-azzjonisti minoritarji jeħtieġu aktar protezzjoni kontra tranżazzjonijiet ma’ partijiet relatati? Jekk iva, x'miżuri għandhom jittieħdu?

Iva, peress li transazzjonijiet bejn partijiet relatati ta’ spiss jistgħu jkunu sors ta’ kunflistt ta’ interessi potenzjali. Għandu jkun hemm regolamentazzjoni uniformi tat-transazzjonijiet bejn partijiet relatati fil-livell Ewropew. Għandu jkun ċar u fl-istess ħin flessibbli biżżejjed biex jiġi evitat li l-kumpaniji jagħmlu żbalji kbar. Ma għandux ikun permess li l-korpi regolatorji jieħdu deċiżjonijiet arbitrarji fil-każ ta’ testi mhux ċari u li jinftiehmu ħażin.

3.3.7   Sjieda ta’ ishma għall-impjegati

Mistoqsija 23. Hemm miżuri li għandhom jittieħdu u jekk iva, liema huma sabiex tkun promossa fil-livell tal-UE s-sjieda ta’ ishma għall-impjegati?

Le, il-KESE ma jemminx li dawn huwa neċessarju fil-livell tal-UE. Huwa kompletament suffiċjenti f'dan l-istadju li din l-opportunità teżisti fil-prinċipju mingħajr ma tkun obbligatorja; din tista' tintuża meta l-applikazzjoni tagħha tkun adegwata.

L-impjegati u l-ħaddiema jistgħu jiġu motivati billi jiġu offruti lilhom proprjetà fil-forma ta’ ishma sabiex jiżdiedu l-impenn u l-produttività tagħhom, iżda taħt l-ebda ċirkostanza dan ma għandu jkun sostitut għar-rimunerazzjoni eżistenti jew ixekkel in-negozjati kollettivi dwar il-pagi, u lanqas ma għandu jissostitwixxi l-forom l-oħra ta’ parteċipazzjoni msemmija fil-punt 2.9. Madankollu din id-deċiżjoni għandha taqa' taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ indipendenza ta’ kull kumpanija peress li mhux dejjem tkun adegwata (25).

3.4   Il-qafas “konformità jew spjegazzjoni” - monitoraġġ u implimentazzjoni tal-kodiċijiet ta’ governanza korporattiva

Mistoqsija 24. Taqbel li l-kumpaniji li jabbandunaw ir-rakkomandazzjonijiet tal-kodiċijiet ta’ governanza korporattiva jkunu meħtieġa jipprovdu spjegazzjonijiet iddettaljati għal tali abbandun u jiddiskrivu s-soluzzjonijiet alternattivi li qed jaddottaw?

Iva. Kultant jista' jkun hemm raġunijiet tajba għal abbandun bħal dan. Meta jkunu spjegati u ġustifikati, l-interessi tal-kumpanija huma protetti bl-istess mod daqs l-interessi tal-investituri li jiġu infurmati dwar il-ħtieġa għal dan it-tip ta’ abbandun. Jekk le, jiddgħajjef ir-rwol tal-kodiċijiet bħala strument għall-promozzjoni ta’ prattiki tajba ta’ governanza korporattiva.

Mistoqsija 25. Taqbel li l-korpi ta’ monitoraġġ għandhom ikunu awtorizzati jivverifikaw il-kwalità informattiva tal-ispjegazzjonijiet fid-dikjarazzjonijiet dwar il-governanza korporattiva u jeħtieġu lill-kumpaniji jikkompletaw l-ispjegazzjonijiet fejn meħtieġ? Jekk iva, x'għandu jkun eżatt ir-rwol tagħhom?

Iva. Din ċertament hija informazzjoni li hija importanti għall-partijiet interessati u għall-investituri u għandha titqies meta jittieħdu deċiżjonijiet ta’ investiment. Il-korpi regolatorji għandu jkollhom dan id-dritt, b'analoġija mad-dritt li tiġi verifikata l-informazzjoni żvelata mill-kumpaniji ta’ emittenti. Minbarra li jimmonitorjaw u, f'okkażjonijiet rari, jedukaw, (fil-każ ta’ riskji soċjetali importanti) għandhom ikunu kapaċi jieħdu azzjoni. Jekk le, il-fiduċja fid-dikjarazzjonijiet ta’ governanza korporattiva tonqos u l-investituri u l-partijiet interessati l-oħra jipperċepixxu aktar riskji.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  ĠU C 84, 17.3.2011, p. 13.

(2)  Flimkien maż-żewġ Green Papers, COM(2010) 284 finali u COM(2011) 164 finali, il-KE ppubblikat sensiela ta’ dokumenti relatati mal-governanza korporattiva ((i.e. СОМ(2010) 561 finali, СОМ(2010) 579 finali). Is-suġġett huwa preżenti wkoll fl-inizjattiva leġislattiva primarja tal-Kummissjoni – Lejn Att dwar is-Suq Uniku (СОМ(2010) 608 finali).

(3)  ĠU C 84, 17.03.2011, p. 13, ĠU C 248, 25.08.2011, p. 92 u p. 101.

(4)  “It-terminu ‘bord tad-diretturi’ f'din il-Green Paper jirreferi essenzjalment għar-rwol superviżorju tad-diretturi.” p.5 Jekk il-bordijiet ta’ superviżjoni għandhom rwol superviżorju ġenwin, mela l-bordijiet tad-diretturi jista' jkollhom rwol maniġerjali billi jieħdu sehem fit-teħid ta’ deċiżjoni strateġiku (merġers/akkwist, xiri/bejgħ ta’ kumpaniji).

(5)  Ara: J. Weimer and J. Pape, A Taxonomy of Systems of Corporate Governance, Theory Papers in Corporate Governance, Vol 7 (2), April 1999, Blackwell Publishers.

(6)  Ara: A. Vliegenthart, Transnational actors and the converging corporate governance regulation in ECE, Central and East European International Studies Association (CEEISA), 2006.

(7)  ĠU C 84, 17.3.2011, p. 13.

(8)  Ibid, punt 2.4.

(9)  J. Fichtner, Activist hedge funds and the erosion of Rhenish capitalism: The impact of impatient capital, Working Paper Series Number 17 CCGES/CCEAE 2009.

(10)  M. Goyer, Varieties of Institutional Investors and National Models of Capitalism: The Transformation of Corporate Governance in France and Germany. POLITICS & SOCIETY, Vol. 34, no 3, Settembru 2006 p.399-430.

(11)  Il-Communiqué tal-Ministri tal-Finanzi tal-G20 u l-Gvernaturi tal-Banek Ċentrali tal-5 ta’ Settembru 2009.

(12)  ĠU C 248, 25.08.2011, p. 101.

(13)  ĠU C 84, 17.3.2011, p. 13.

(14)  L-OECD żviluppat standard internazzjonali biex tgħin lill-gvernijiet itejbu l-mod kif jeżerċitaw is-sjieda tagħhom. Ara l-Linji Gwida tal-OECD dwar il-Governanza Korporattiva tal-Intrapriżi tal-Istat, OECD 2005.

(15)  ĠU C 84, 17.3.2011, p. 13.

(16)  Ara l-Artikoli 2 u 3(3) tat-Trattat ta’ Lisbona u ĠU C 83, 30.3.2010, p. 17.

(17)  http://www.equalities.gov.uk/pdf/EN_document_travail%5Bmain%5D.pdf.

(18)  http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/reding/womenpledge/index_en.htm.

(19)  Ara wkoll ir-riżoluzzjoni mhux leġislattiva dwar in-nisa u t-tmexxija tal-intrapriżi, adottata mill-Parlament Ewropew fis-6 ta’ Lulju 2011, http://www.europarl.europa.eu/oeil/file.jsp?id=5862452&noticeType=null&language=en, http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=REPORT&mode=XML&reference=A7-2011-0210&language=EN

(20)  ĠU C 84, 17.3.2011, p. 13.

(21)  ĠU L 120, 15.5.2009, p. 22.

(22)  “Il-qafas tal-governanza korporattiva jitlob jew iħeġġeġ lill-bordijiet biex iqisu l-interessi tal-partijiet interessati u jagħtu informazzjoni pubblika dwar kif qed jagħmlu dan fir-rigward ta’ kwistjonijiet sinifikanti”, OECD, 2006, Metodoloġija għall-valutazzjoni tal-implimentazzjoni tal-prinċipji ta’ governanza korporattiva tal-OECD, p. 112 (mhux disponibbli bil-Malti).

(23)  EuropeanIssuers hija organizzazzjoni ċentrali ta’ assoċjazzjonijiet ta’ emittenti, ara hawn: http://www.europeanissuers.eu/_mdb/position/200_Towards_Common_Principles_for_ICRM_European_Companies__final_100127.pdf

(24)  ĠU C 248, 25.08.2011, p. 123.

(25)  ĠU C 51, 17.2.2011, p. 1.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/99


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni: L-Att dwar is-Suq Uniku — Tnax-il xprun sabiex jiġi stimulat it-tkabbir u r-rinfurzar tal-fiduċja — ‘Flimkien għal tkabbir ġdid’ ”

COM(2011) 206 finali

2012/C 24/22

Relatur: is-Sinjura FEDERSPIEL

Korelaturi: is-Sur SIECKER u s-SUR VOLEŠ

Nhar it-13 ta’ April 2011, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b’konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni: L-Att dwar is-Suq Uniku – Tnax-il xprun sabiex jiġi stimulat it-tkabbir u r-rinfurzar tal-fiduċja – “Flimkien għal tkabbir ġdid”

COM(2011) 206 finali.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-3 ta’ Ottubru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-27 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’150 vot favur u 4 astensjonijiet.

1.   Introduzzjoni

1.1   Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) ilu jsegwi s-Suq Uniku mill-qrib mill-perspettiva tas-soċjetà ċivili u waqqaf l-Osservatorju tas-Suq Uniku (SMO) fl-1994 għal dan il-għan. Ikkontribwixxa għall-inizjattiva tal-Kummissjoni li terġa’ tniedi u tagħti impetu ġdid lis-Suq Uniku, iżda jiddispjaċih li ma inkludietx għalkollox ir-rapporti Monti, Lamssoure, González, Grech u Herzog bil-għan li s-Suq Uniku jitpoġġa għas-servizz tal-konsumaturi u taċ-ċittadini b’mod effettiv, hekk kif talab il-Parlament Ewropew fir-Riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta’ Mejju 2010.

1.2   Fl-opinjoni tiegħu dwar l-Att dwar is-Suq Uniku (1), il-KESE identifika għadd ta’ miżuri li kienu nieqsa mill-Att dwar is-Suq Uniku. L-ixpruni li huma nieqsa jinkludu l-imposti tad-drittijiet tal-awtur, ir-reviżjoni tad-direttiva dwar id-drittijiet tal-awtur, in-newtralità tan-netwerk, il-protezzjoni tad-data, il-ħarsien tal-investitur, il-protokoll dwar il-progress soċjali, l-istatuti Ewropej dwar il-kumpaniji privati, l-akkwist elettroniku, l-aġenziji tal-klassifikazzjoni tal-kreditu Ewropej, l-ugwaljanza bejn is-sessi, il-mikronegozji u n-negozji tal-familji, il-miżuri favur l-appoġġ għat-twaqqif ta’ kumpaniji ġodda u l-estensjoni ta’ dawk li diġà jeżistu, il-karti ta’ kreditu u ta’ debitu, il-ħlasijiet elettroniċi, il-kreditu tal-konsumaturi u d-dejn eċċessiv, it-trasferimenti interbankarji, iż-żgħażagħ, miżuri biex tiġi kompluta l-implimentazzjoni tal-euro u t-titjib tal-funzjonament taż-Żona Unika ta’ Pagamenti bl-Euro (SEPA), eċċ.

1.3   Il-Kumitat għażel għadd ta’ prijoritajiet għal Suq Uniku integrat, li ħafna minnhom issa huma msemmija fil-lista ta’ azzjonijiet ta’ prijorità msejħa t-tnax-il xprun: il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali bħala parti integrali tas-Suq Uniku, Servizzi, Prodotti finanzjarji għall-konsumatur, Servizzi ta’ Interess Ġenerali – SGI, l-Iżvilupp Sostenibbli, Intrapriżi Żgħar u ta’ Daqs Medju u tipi oħra legali ta’ intraprenditorija, il-Kompetittività, l-Istandardizzazzjoni, is-Suq Uniku Diġitali, il-Governanza Korporattiva u l-parteċipazzjoni tal-ħaddiema, il-moviment ħieles tal-ħaddiema u l-libertajiet ekonomiċi, il-leġislazzjoni dwar l-akkwist pubbliku, id-Dimensjoni esterna u l-aċċess għall-ġustizzja/rimedju kollettiv.

2.   Sinteżi tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni

2.1   Is-Suq Intern għandu n-nuqqasijiet tiegħu, imressqa għall-attenzjoni minn Mario Monti fir-rapport tiegħu dwar “Strateġija ġdida għas-Suq Uniku”, kif ukoll mill-Parlament Ewropew fir-rapport ta’ Louis Grech “Ir-realizzazzjoni tas-suq uniku għall-konsumaturi u ċ-ċittadini”. Sabiex nagħmlu tajjeb għal dawn in-nuqqasijiet, jeħtieġ li tiġi żviluppata strateġija proattiva u trażversali. Dan jinvolvi li tintemm il-frammentazzjoni tas-suq, jiġu eliminati l-ostakli u kull xkiel għall-moviment tas-servizzi, għall-innovazzjoni u l-kreattività. Dan jinvolvi r-rinfurzar tal-fiduċja taċ-ċittadini fis-suq intern tagħhom u li l-konsumaturi jiġu offruti l-vantaġġi kollha ta’ suq uniku.

2.2   Sabiex jiġu indirizzati dawn l-isfidi, il-Kummissjoni ressqet 50 proposta għal dibattitu. Dawn ġew ippreżentati fil-Komunikazzjoni “Lejn Att dwar is-Suq Uniku” (2). Abbażi tal-kontributi li saru matul id-dibattitu pubbliku, il-Kummissjoni identifikat tnax-il xprun. Għal kull wieħed minnhom, il-Kummissjoni tipproponi li sat-tmiem tal-2012 l-UE tadotta miżura ewlenija sabiex tistimula t-tkabbir u tirrinforza l-fiduċja taċ-ċittadini.

2.3   Sabiex l-azzjonijiet proposti jipproduċu l-effetti mistennija f’termini ta’ tkabbir u impjiegi, jeħtieġ li jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet tal-iżvilupp u l-implimentazzjoni effettiva tagħhom. Jeżistu mill-inqas erba’ kundizzjonijiet: (1) djalogu mtejjeb mas-soċjetà ċivili kollha kemm hi; (2) sħubija mill-qrib mal-parteċipanti varji fis-suq; (3) proviżjoni effiċjenti ta’ informazzjoni għaċ-ċittadini u l-intrapriżi; u (4) monitoraġġ iżjed mill-qrib tal-applikazzjoni tal-leġislazzjoni dwar is-suq uniku. Sa tmiem l-2012, se jitnieda stadju ġdid fl-iżvilupp tas-Suq Uniku. Id-diskussjonijiet se jkunu msejsa fuq studju ekonomiku komprensiv, li r-riżultati tiegħu għandhom jippermettu li jiġu identifikati l-oqsma speċifiċi fejn jeżisti potenzjal għal tkabbir li mhux qed jiġi sfruttat, flimkien ma’ xpruni ġodda possibbli għat-tkabbir. Il-Kummissjoni se tikkonsulta wkoll is-soċjetà ċivili u l-atturi kollha tas-Suq Uniku permezz tal-istrumenti ġodda ta’ governanza tagħha.

3.   Osservazzjonijiet ġenerali u rakkomandazzjonijiet

3.1   Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon l-ambizzjoni tal-Kummissjoni biex iżżid it-tkabbir u ssaħħaħ il-fiduċja fis-Suq Uniku. Il-Kumitat ifakkar li s-Suq Uniku huwa fattur ċentrali tal-integrazzjoni Ewropea, bil-potenzjal li jwassal benefiċċji li jinħassu b’mod dirett għall-partijiet interessati Ewropej u li jiġġenera tkabbir sostenibbli għall-ekonomiji Ewropej. Fl-ambjent attwali, dan ifisser li Suq Uniku li jaħdem tajjeb u li huwa orjentat lejn il-ġejjieni mhuwiex biss mixtieq iżda saħansitra essenzjali għall-ġejjieni politiku u ekonomiku tal-Unjoni Ewropea. Sabiex jinkisbu dawn il-benefiċċji, huwa kruċjali li l-proposti tal-Kummissjoni jkunu ambizzjużi u jmorru lil hinn mill-indirizzar ta’ sfidi ta’ livell baxx u ddettaljati biss.

3.2   Il-Kumitat jirrikonoxxi li l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni hija biss it-tieni pass fi proċess, u b’ħafna passi oħra meħtieġa fil-futur. Din il-Komunikazzjoni tippreżenta l-għażla tal-Kummissjoni biex tkompli bi tnax-il xprun meħuda mill-50 proposta oriġinali mill-Komunikazzjoni tagħha “Lejn Att dwar is-Suq Uniku”. Il-Kumitat innota li ħafna mill-ixpruni proposti ma kinux ġodda kif ġie twiegħed għaliex diġà kienu ġew inklużi fil-programmi ta’ ħidma tal-Kummissjoni għall-2010 u l-2011 (3).

3.3   Barra minn hekk, il-Kumitat jixtieq jifhem il-ħsieb loġiku wara l-għażla politika ġenerali li fuqha tissejjes il-kisba tas-Suq Uniku u li fl-aħħar mill-aħħar wasslet lill-Kummissjoni tagħżel tnax mill-ammont kbir ta’ proposti. Dan il-proċess ma joħroġx fid-dieher la fil-Komunikazzjoni u lanqas fl-analiżi tal-miżuri msemmija.

3.4   Il-KESE jappella lill-KE biex tkompli b’ħidmietha fir-rigward tal-proposti l-oħra elenkati fil-Komunikazzjoni inizjali (COM(2010) 608) iżda li mhumiex inklużi fit-tnax-il xprun. Jirrakkomanda wkoll lill-Kummissjoni biex tikkunsidra l-ixpruni neqsin (ara l-punt 1.2) ppreżentati fl-opinjoni preċedenti tal-Kumitat dwar l-Att dwar is-Suq Uniku. Il-Kumitat jixtieq ikun informat dwar żviluppi fiż-żewġ oqsma u jfakkar lill-Kummissjoni li hija meħtieġa azzjoni ta’ segwitu mħaffa sabiex jiġi żgurat li aktar żvilupp tas-Suq Uniku jkun jista’ jaffettwa b’mod pożittiv it-tkabbir Ewropew fil-futur qrib.

3.5   Diġà qed jitlestew għadd ta’ proposti u huma skedati li jitressqu qabel is-sena dieħla. Il-KESE jistenna li jiġi kkonsultat mill-Kummissjoni dwar dawn il-proposti u oħrajn konkreti sabiex jesprimi l-fehmiet tal-partijiet interessati rilevanti kollha. Barra minn hekk, il-KESE jinsab lest jipparteċipa fil-valutazzjoni tal-effetti li l-leġislazzjoni l-ġdida jkollha fuq is-Suq Uniku u jinsab lest jikkontribwixxi għall-istudju ekonomiku komprensiv, li r-riżultati tiegħu għandhom jgħinu biex jiġu identifikati oqsma speċifiċi fejn jeżisti potenzjal għal tkabbir li għadu ma ġiex sfruttat, flimkien ma’ xpruni ġodda possibbli għat-tkabbir. Il-KESE jinnota li jeħtieġ li jsir sforz ikbar sabiex jiġi determinat l-impatt ta’ leġislazzjoni passata u attwali dwar is-Suq Uniku, b’enfasi fuq jekk il-kombinazzjoni ta’ miżuri kellhiex suċċess biex twassal għal bidla fil-mod kif jaħdem is-Suq Uniku fir-rigward tal-benefiċċji li jinħassu direttament min-negozji, il-ħaddiema u l-konsumaturi.

3.6   Il-KESE jenfasizza wkoll li r-responsabbiltà għall-iżvilupp tas-Suq Uniku mhijiex biss tal-azzjonijiet u l-miżuri li jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tad-DĠ Markt iżda jikkonċernaw ukoll ħafna oqsma ta’ politika oħra. F’dan il-kuntest il-Kumitat jinnota l-importanza ta’ inizjattivi bħall-Aġenda Diġitali (4) u r-Rapport dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE (5) u jħeġġeġ lill-Kummisjsoni biex tiżgura li jsir progress fit-twettiq ta’ Suq Uniku li jiffunzjona fl-oqsma ta’ politika koperti minn dawn il-komunikazzjonijiet.

3.7   Fl-introduzzjoni l-Kummissjoni enfasizzat l-importanza tal-iżvilupp sostenibbli. Il-Kumitat jiddispjaċih li l-Istrateġija tal-Iżvilupp Sostenibbli ambizzjuża, li l-Kummisjoni adottat fl-2008, m’għandhiex segwitu f’din il-komunikazzjoni. Il-bżonn għal bidla lejn xejriet ta’ produzzjoni u konsum iżjed sostenibbli għandu jingħata l-appoġġ li jistħoqqlu.

3.8   Qabel it-Trattat ta’ Lisbona l-interess politiku u ekonomiku ta’ Ewropa qed tingħaqad mill-ġdid kellu prijorità fuq kwistjonijiet soċjali u s-sostenibbiltà. Fit-Trattat ta’ Lisbona dik l-inugwaljanza ġiet ibbilanċjata, bl-interessi l-oħra jkollhom importanza indaqs (għalkemm ir-riżultati ta’ dan fil-prattika għad iridu jidhru). Madankollu, jissemma bosta drabi fil-Komunikazzjoni li m’għandux ikun hemm piżijiet żejda għan-negozji jew spejjeż żejda għall-konsumaturi għalkemm ma ssirx referenza għall-impatt fuq il-ħaddiema u l-awtoritajiet pubbliċi.

3.9   Il-KESE jixtieq itenni l-appell tiegħu għal approċċ olistiku. Filwaqt li jaħseb li l-promozzjoni tat-tkabbir u tal-potenzjal tan-negozju hija essenzjali, il-Kumitat madankollu jħoss li l-proposti għandhom jiffokaw iżjed fuq il-konsumaturi u ċ-ċittadini bħala atturi indipendenti fil-ħolqien tas-Suq Uniku.

3.10   Il-KESE jitlob għal politika ta’ tolleranza żero fejn jidħol in-nuqqas ta’ implimentazzjoni tal-leġislazzjoni tal-UE mill-Istati Membri u jfakkar lill-Kunsill u lill-Kummissjoni u implimentazzjoni inkonsistenti, mhux sħiħa u ttardjata tibqa’ ostaklu ewlieni għal Suq Uniku li jiffunzjona. Il-Kumitat ikun tabilħaqq sodisfatt li kieku jiġu ppubblikati t-tabelli ta’ korrelazzjoni mill-Istati Membri li jistgħu jikkontribwixxu għal promozzjoni u fehim aħjar tas-Suq Uniku (6).

4.   Kummenti u rakkomandazzjonijiet speċifiċi dwar it-tnax-il xprun

4.1   Azzjonijiet għall-SMEs

4.1.1   Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposti li għandhom iwasslu għal soluzzjoni għal uħud mill-problemi li jiffaċċjaw l-SMEs, b’mod speċjali fir-rigward ta’ iktar aċċess għal finanzjar transkonfinali ta’ kapital ta’ riskju. Madankollu, il-Kumitat jinnota li dan mhux se jkun biżżejjed biex jiġi indirizzat l-aċċess ristrett iktar ġenerali għal fondi li ħafna SMEs qed jiffaċċjaw madwar l-Ewropa minħabba l-kriżi. Barra minn hekk, għandha tingħata iktar attenzjoni lill-ħtiġijiet tal-mikronegozji u n-negozji tal-familja li ta’ sikwit ma jistgħux jaċċessaw mekkaniżmi ta’ appoġġ li jeżistu u li s-sostenibbiltà finanzjarja tagħhom ta’ spiss tiddgħajjef minħabba pagamenti tard jew pagamenti li ma jsirux. Għandu jiġi evalwat l-effett ta’ Basel III fuq ir-rieda tal-banek li jiffinanzjaw lill-SMEs.

4.1.2   Il-KESE jixtieq ukoll ifakkar li l-biċċa l-kbira tal-azzjonijiet ewlenin l-oħra ser ikollhom impatt kbir jew iżgħar fuq l-SMEs. Ir-rwol tas-“Small Business Act” m’għandux jiġi sottovalutat. Il-prinċipju ta’ “l-ewwel aħseb fiż-żgħir” għalhekk għandu jiġi applikat f’kull proposta leġislattiva, u l-effetti tagħha fuq l-SMEs u fuq il-mikronegozji u n-negozji tal-familja għandhom jiġu valutati minn qabel. L-implimentazzjoni u l-monitoraġġ għandhom jitqiesu bħala prijorità għall-politika tal-SMEs tal-UE.

4.1.3   Ir-reġim lingwistiku futur tal-privattiva tal-UE irid jassigura li ser ikun hemm appoġġ finanzjarju għall-kumpaniji minn dawk il-pajjiżi li l-lingwa uffiċjali tagħhom ma tintużax bħala lingwa uffiċjali tal-privattiva tal-UE, sabiex tiġi evitata kull diskriminazzjoni.

4.2   Il-mobilità taċ-ċittadini

4.2.1   L-azzjoni ewlenija proposta sabiex tinkiseb iżjed mobilità għaċ-ċittadini hija li tiġi modernizzata s-sistema tal-għarfien tal-kwalifiki professjonali. Il-promozzjoni tal-mobilità okkupazzjonali u ġeografika tal-ħaddiema tista’ tgħin biex jitjieb il-funzjonament tas-swieq tax-xogħol Ewropej u l-forniment ta’ servizzi transkonfinali. Kumpaniji madwar l-Ewropa qed ibatu minn nuqqasijiet serji ta’ ħiliet, u kawża waħda ta’ dan hija l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali insuffiċjenti. Filwaqt li kull progress li jsir f’dan il-qasam huwa apprezzat, il-Kumitat iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tindirizza wkoll firxa wiesgħa ta’ ostakli oħrajn li għadhom iwaqqfu liċ-ċittadini milli jiċċaqalqu b’mod faċli minn fruntiera għal oħra fl-UE.

4.2.2   Kien sar tentattivi biex il-kwalifiki professjonali jiġu rikonoxxuti, fl-aħħar tas-snin tmenin, meta kien hemm inqas Stati Membri. Id-Direttiva dwar il-Kwalifiki Professjonali, adottata fl-2005 kkonsolidat il-15-il direttiva preċedenti li jkopru kategoriji separati ta’ professjonijiet regolati. Billi għadha ma laħqitx l-objettiv tagħha, fl-2010 l-KE bdiet tirrivedi t-traspożizzjoni tad-Direttiva.

4.2.3   Il-KESE jixtieq jenfasizza li kull leġislazzjoni addizzjonali għad-direttiva attwali għandha tiġi ppreċeduta minn dijanjożi ddettaljata dwar kif il-leġislazzjoni attwali tkun tista’ tiġi emendata biex tappoġġja iżjed l-għarfien reċiproku ta’ kwalifiki professjonali. Il-KESE jirrimarka:

It-tnaqqis fl-għadd ta’ professjonijiet regolati: għandu jsir monitoraġġ sistematiku dwar il-ħtieġa għal professjonijiet regolati biex jibqgħu regolati b’rispett għall-ħtiġijiet ġodda tas-suq tax-xogħol.

L-idea ta’ Karta Professjonali Ewropea trid tiġi studjata iżjed (għarfien awtomatiku mill-awtoritajiet kompetenti, li jkunu jistgħu joħorġu dawn il-karti l-ewwel nett).

L-aġġornar tal-istandards minimi ta’ taħriġ għandu jissejjes fuq ir-riżultati f’termini ta’ ħiliet u kompetenzi minflok fuq sigħat li wieħed iqatta’ l-iskola.

Sabiex tiġi assigurata l-koeżistenza tas-sistema ġenerali tad-Direttiva dwar il-Kwalifiki Professjonali minn naħa, u l-EQF (7) u l-għodod ta’ trasparenza l-oħra tal-proċess ta’ Bolonja u ta’ Kopenħagen min-naħa l-oħra.

4.2.4   Il-KESE jissuġġerixxi li sakemm inkun hemm armonizzazzjoni sħiħa bejn is-27 Stat Membru għandha tiġi evalwata l-possibilità ta’ approċċ ieħor imsejjes fuq attivitajiet konġunti bejn numru iżgħar ta’ Stati Membri, potenzjalment bl-użu tal-kooperazzjoni msaħħa, li jsegwi xejriet ta’ migrazzjoni u żviluppi fis-suq tax-xogħol; dan jista’ jwassal għas-suċċess meħtieġ sabiex titjieb il-mobilità tal-ħaddiema. Wara dan l-ewwel pass, jista’ jkun iżjed faċli li jintlaħaq l-objettiv ta’ armonizzazzjoni sħiħa.

4.2.5   Il-KESE ma jarax il-bżonn li tiġi riveduta d-Direttiva dwar l-istituzzjonijiet tal-pensjoni tax-xogħol billi din stabbilixxiet qafas legali suffiċjenti. Għadu neċessarju li jitjieb il-funzjonament tal-elementi transkonfinali tagħha.

4.3   Drittijiet ta’ Proprjetà Intellettwali (DPI)

4.3.1   Id-DPI jridu jaħdmu għall-kreaturi, l-utenti tad-dritt tal-awtur u l-konsumaturi (8). Il-konsumaturi għandu jkollhom aċċess għal kontenut li huwa marbut mad-dritt tal-awtur u prodotti u servizzi bbażati fuq materjal marbut mad-dritt tal-awtur ikun xi jkun il-post fejn huma bbażati fl-UE. Huwa meħtieġ approċċ iktar pan-Ewropew għal-liċenzjar u l-ħlasijiet.

4.3.2   Għall-konsumaturi, il-qafas legali tad-DPI attwali jħawwad l-imħuħ; dan huwa saħansitra agħar fuq livell pan-Ewropew. Il-qafas legali jrid jiġi kkjarifikat u s-sanzjonijiet legali u l-infurzar tal-liġi jridu jkunu proporzjonati: il-konsumaturi individwali li jistgħu jiksru r-regoli tad-DPI mingħajr ma xtaqu u/jew fuq skala żgħira għall-konsum personali tagħhom jistgħu jiġu ttrattati differenti minn attività kriminali fuq skala kbira/kummerċjali.

4.4   L-għoti tas-setgħa lill-konsumaturi

4.4.1   Is-Soluzzjoni Alternattiva Tat-Tilwim (ADR) tista’ tkun strument utli li jgħin biex jitħares il-konsumatur u biex id-dritt tiegħu jiġi rrispettat malajr u mingħajr wisq spejjeż. Mhux biss fir-rigward tal-kummerċ elettroniku, iżda b’mod ġenerali. L-interessi tal-konsumaturi jridu jkunu fiċ-ċentru ta’ dan il-mekkaniżmu mhux ġudizzjarju u għandu jkollhom ukoll rikors għal soluzzjonijiet legali jekk ikun hemm bżonn. Il-Kumitat jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta leġislattiva għall-ADR, kif tħabbar fil-programm ta’ ħidma tal-Kummissjoni għall-2011, u jfakkar li l-proposta trid tingħata protezzjoni minn livell għoli.

4.4.2   Barra mill-ADR, id-DĠ Ġustizzja wettaq konsultazzjoni dwar ir-Rimedju Kollettiv. Sfortunatament, proposta leġislattiva mhijiex prevista f’Novembru – iżda biss Komunikazzjoni oħra dwar ir-riżultati tal-konsultazzjoni fir-Rebbiegħa, li huwa diżappuntanti. Issa wasal il-waqt li nimxu minn konsultazzjoni għal azzjoni. Il-Kumitat qed iħares ’il quddiem lejn proposta leġislattiva fil-futur qrib. Proposta bħal din trid twassal għal mekkaniżmu ta’ rimedju kollettiv li jopera kemm fuq livell nazzjonali kif ukoll b’mod transkonfinali u li huwa aċċessibbli għall-konsumaturi kollha fis-Suq Uniku.

4.4.3   Dawn il-mekkaniżmi għandhom ikunu disponibbli għal kull min ikollu d-drittijiet tiegħu mhux irrispettati fis-Suq Uniku. Mhumiex biss il-konsumaturi li jaraw id-drittijiet tagħhom mhux irrispettati minn fornituri ta’ prodotti u servizzi, permezz ta’ termini kuntrattwali u prattiki kummerċjali mhux ġusti. Anke ħaddiema li d-drittijiet tagħhom ma jiġux irrispettati u ċittadini inġenerali li jbatu minn diskriminazzjoni għandu jkollhom aċċess għal sistemi ta’ rimedju kollettiv. L-SMEs jista’ jkun li jeħtieġu protezzjoni simili kontra prattiki kummerċjali mhux ġusti, eċċ.

4.4.4   Bejn wieħed u ieħor il-konsumaturi għadhom ma jħossux li kisbu xi benefiċċji mis-Suq Uniku fil-qasam tas-servizzi finanzjarji għall-konsumatur. Filwaqt li l-Kumitat jilqa’ b’sodisfazzjon il-kontinwazzjoni tal-ħidma fuq it-trasparenza tal-miżati tal-banek u fuq ħarsien aħjar ta’ minn jissellef, għad fadal xi jsir biex jitħeġġeġ l-aċċess transkonfinali għas-servizzi finanzjarji għall-konsumatur. Barra minn hekk, għandhom ikunu disponibbli kontijiet ta’ pagamenti bażiċi għaċ-ċittadini kollha madwar l-UE.

4.4.5   Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar is-Siġurtà Ġenerali tal-Prodotti b’enfasi ikbar fuq il-perspettiva tal-konsumatur u qed jistenna bil-ħerqa li jikkummenta dwar il-proposti konkreti. Bl-istess mod, jilqa’ b’sodisfazzjon livell ogħla ta’ sorveljanza tas-suq kemm nazzjonali kif ukoll pan-Ewropea.

4.4.6   Id-drittijiet diretti tal-konsumaturi u ċ-ċittadini li joriġinaw mis-Suq Uniku huma element ewlieni tat-tiswir tal-integrazzjoni tas-suq, u jipprovdu benefiċċju aċċesssibbli b’mod dirett mill-integrazzjoni ekonomika Ewropea, kemm jekk fil-qasam tad-drittijiet tal-passiġġieri, fir-rigward tat-tariffi tar-roaming kif ukoll fil-kummerċ elettroniku. Il-konsumaturi/passiġġieri jrid ikollhom rikors mgħaġġel u faċli għal mekkaniżmi li jistgħu jipprovdulhom l-għajnuna biex jiksbu d-drittijiet tagħhom, b’mod speċjali meta jinsabu f’sitwazzjoni ħażina, pereżempju meta jinqabdu barra mingħajr mezz kif jerġgħu lura f’pajjiżhom. Barra minn hekk, l-applikazzjoni uniformi hija kruċjali billi l-passiġġieri ma jiġux ittrattati b’mod indaqs fl-UE billi l-infurzar ivarja b’mod konsiderevoli, kif ukoll l-interpretazzjoni tar-regoli u r-regolamenti attwali.

4.5   Servizzi

4.5.1   Il-Kumitat jappoġġja l-proposta għall-estensjoni tal-istandards fuq is-servizzi, iżda jirrimarka li għandu jitqies il-karattru speċifiku tas-servizzi u l-mudell tal-istandardizzazzjoni tal-prodotti ma jistax jiġi kkoppjat b’mod awtomatiku. Aktar żvilupp tal-istandards fil-qasam tas-servizzi jrid jikkunsidra l-ħtiġijiet tas-suq u dawk soċjetali kif ukoll is-sikurezza tal-konsumatur.

4.5.2   Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta rigward il-Grupp ta’ Livell Għoli dwar is-servizzi tan-negozju sabiex jiġu identifikati l-ostakli u s-sitwazzjonijiet ta’ konġestjoni ewlenin fis-suq.

4.5.3   Il-Kumitat jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva biex jiġu modernizzati l-amministrazzjonijiet pubbliċi billi jitwaqqfu “punti uniċi ta’ kuntatt”, u ma jistax ma jfaħħarx l-iżvilupp ta’ kooperazzjoni amministrattiva fi kwistjonijiet transkonfinali. Din il-kooperazzjoni trid tiġi estiża wkoll għall-oqsma ta’ politika fejn hemm fin-nofs il-konformità mal-obbligi. Il-KESE huwa tal-fehma li l-konklużjonijiet tal-Kummissjoni dwar l-impatt tad-Direttiva tas-Servizzi u dwar il-funzjonament tas-settur tas-servizzi huma prematuri billi d-Direttiva ilha fis-seħħ biss għal ftit snin (9).

4.6   Netwerks

4.6.1   Fil-qasam tan-netwerks tal-enerġija (10), il-Kumitat huwa tal-fehma li l-Istati Membri jridu jibqgħu jkollhom il-libertà tal-għażla dwar it-tip ta’ enerġija li jagħżlu. Il-promozzjoni tal-interess ġenerali tfisser l-iżgurar ta’ netwerks tajbin, servizz ta’ kwalità tajba u l-miżuri kollha li jassiguraw aċċess universali, is-sigurtà u l-kontinwità tan-netwerks bi prezz raġonevoli. L-Unjoni għandha titkellem b’leħen wieħed fix-xena internazzjonali dwar kwistjonijiet li jirrigwardaw l-enerġija u n-netwerks tat-trasport tal-enerġija; għandha tindirizza dawn il-kwistjonijiet, b’mod partikolari s-sikurezza tal-provvisti tal-enerġija bħala parti integrali tad-dimensjoni tal-Unjoni (ENP) u tipproponi standards ta’ governanza f’pajjiżi ta’ transitu. L-Istati Membri, flimkien mal-Unjoni, għandhom jiddefendu s-solidarjetà fil-qasam tal-enerġija fid-dinja u jirrispettaw il-prinċipju ta’ interess ġenerali fl-Unjoni. Barra minn hekk, il-KESE jappella biex jitwaqqaf kumitat konsultattiv Ewropew dwar l-enerġija u t-tibdil fil-klima.

4.6.2   Dwar kwistjonijiet tat-trasport (11), il-KESE jappella għal konnessjonijiet aħjar kemm bejn il-punent u l-lvant tal-UE kif ukoll bejn it-tramuntana u n-nofsinhar. Il-KESE jixtieq ukoll li tingħata konsiderazzjoni espliċita lill-hekk imsejħa politika tal-viċinat b’aktar konnessjonijiet lejn il-ġirien tal-lvant u tan-nofsinhar tal-UE. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jiffokaw fuq kollox fuq proġetti tan-netwerk minflok ta’ infrastruttura individwali. Dan jippromovi wkoll is-solidarjetà bejn l-Istati Membri. Il-Kumitat jixtieq jenfasizza li jekk l-għan tal-UE huwa li toħloq suq uniku tat-trasport reali u integrat fl-Ewropa u tkompli l-politika tal-koeżjoni, hija meħtieġa bidla radikali fl-għażla tan-netwerks. F’dan ir-rigward, il-KESE japprova r-reviżjoni reċenti tal-politika tat-TEN-T. Barra minn hekk, il-KESE jirrakkomanda użu kawt u selettiv tas-Sħubijiet Pubbliċi Privati (PPP) fil-finanzjar ta’ proġetti TEN-T. Għandhom jitqiesu l-livelli differenti ta’ esperjenzi fost l-Istati Membri u hija meħtieġa strateġija konsistenti ta’ finanzjar sabiex jiġu mobilizzati l-istrumenti nazzjonali finanzjarji kollha rilevanti tal-UE bħala parti mill-approċċ ta’ “finanzjament aħjar”.

4.7   Is-Suq Uniku diġitali

4.7.1   Il-kummerċ elettroniku jidher li huwa wieħed mill-akbar vittmi tal-frammentazzjoni tas-Suq Uniku. In-nuqqas ta’ regoli armonizzati, in-nuqqas ta’ interoperabbiltà tas-sistemi tal-informazzjoni (12), il-problemi mhux solvuti dwar id-dritt tal-proprjetà intellettwali, in-nuqqas ta’ sigurtà tal-pagamenti u l-inċertezza dwar id-drittijiet tal-konsumatur, speċjalment fir-rigward tas-sigurtà tal-prodott, ifixklu l-esplojtazzjoni bis-sħiħ tal-potenzjal kbir tal-kummerċ transkonfinali onlajn kemm għall-provvedituri kif ukoll għall-konsumaturi. Filwaqt li l-azzjonijiet proposti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni jindirizzaw uħud mill-ostakli għas-Suq Uniku Diġitali, il-Kumitat ifakkar li hemm bżonn impenn akbar biex is-Suq Uniku jitħejja għall-era tal-għarfien, inkluż pereżempju regoli ta’ livell għoli u uniformi dwar il-protezzjoni tad-data fil-qasam tal-firem elettroniċi. F’dan il-kuntest, il-KESE jtenni mill-ġdid it-talba tiegħu li n-newtralità tan-netwerk tiġi rikonoxxuta bħala waħda mill-prinċipji ewlenin fis-suq uniku diġitali.

4.7.2   Is-soluzzjoni għall-problema msemmija fir-rigward tal-kummerċ elettroniku fil-Komunikazzjoni tista’ trawwem il-fiduċja tal-konsumatur fis-Suq Uniku. Madankollu, s’issa ftit li xejn ġiet proposta azzjoni konkreta. Il-Kumitat iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tiżviluppa Pjan ta’ Azzjoni ambizzjuż għall-iżvilupp ta’ kummerċ elettroniku li għandu l-konsumatur fil-qofol tiegħu. Ir-riżultat għandu jkun suq onlajn tal-UE fejn il-konsumatur jista’ jħossu protett u sigur, fejn ikun jaf kif jaċċessa appoġġ għad-drittijiet tiegħu f’każ ta’ ksur.

4.7.3   Suq Uniku Diġitali operattiv għandu jwassal biex jiġu eliminati dawk l-ostakli li jesperjenzaw il-konsumaturi u n-negozji abbażi ta’ nazzjonalità/residenza. Dan ifisser li l-konsumaturi jistgħu jordnaw prodotti diġitali bħall-mużika b’mod liberu minn pajjiżi oħra fl-UE. Dan huwa partikolarment importanti biex is-Suq Uniku jkun rilevanti għall-ġenerazzjoni li jmiss ta’ ċittadini Ewropej.

4.8   L-intraprenditorija soċjali

4.8.1   Il-KESE jilqa’ l-promozzjoni tal-intraprenditorija soċjali u l-inizjattiva tal-Kummissjoni għal qafas politiku mmirat lejn il-ksib tal-potenzjal tiegħu. L-inizjattivi mmirati lejn l-intraprenditorija soċjali għandhom isegwu l-prinċipji bażiċi tal-leġislazzjoni dwar is-Suq Uniku, bħall-kompetizzjoni u r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, u għandhom iqisu l-ħidma li saret mill-KESE f’dan il-qasam (13).

4.8.2   Il-KESE appoġġa l-istabbiliment ta’ Statut Ewropew tal-Fondazzjonijiet iżda jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra jekk il-miżuri leġislattivi biex jiġu ffaċilitati l-operazzjonijiet transkonfinali ta’ fondazzjonijiet eżistenti jistgħux ikunu triq komplementari li ta’ min isegwiha, fid-dawl tal-parteċipazzjoni baxxa ta’ preċedenti eżistenti bħall-Istatut għal Soċjetà Kooperattiva Ewropea u Soċjetà Ewropea.

4.8.3   Il-Kummissjoni għandha tqawwi l-impenn tal-UE biex issaħħaħ il-governanza korporattiva bil-għan li tkompli tiżviluppa l-parteċipazzjoni tal-impjegati u li ttejjeb it-trasparenza tal-informazzjoni pprovduta min-negozji. Id-dritt tal-impjegati għall-informazzjoni, il-konsultazzjoni u l-parteċipazzjoni ġie integrat bħala dritt fundamentali skont it-Trattat f’forom differenti ta’ parteċipazzjoni tal-ħaddiema: TFUE Art. 151(1) Id-djalogu bejn min imexxi u l-ħaddiema u 153(1)(f), li jgħid li l-Unjoni għandha ssostni u tikkomplementa l-attivitajiet tal-Istati Membri fl-oqsma li ġejjin: ir-rappreżentanza u d-difiża kollettiva tal-interessi tal-ħaddiema u s-sidien, inkluża t-tmexxija konġunta. Għaldaqstant, il-konsultazzjoni pubblika għandha tħares sew lejn kif tista’ titjieb it-trasparenza fl-informazzjoni pprovduta mill-intrapriżi dwar l-aspetti soċjali, ambjentali u dawk relatati mad-drittijiet tal-bniedem. Il-KESE ser jivvaluta l-Inizjattiva tan-Negozji Soċjali b’mod kritiku, inkluża l-possibbiltà li tinżamm il-bażi volontarja tar-responsabbiltà soċjali korporattiva meta tasal talba konkreta għal opinjoni għand il-Kumitat.

4.9   It-tassazzjoni

4.9.1   Rigward ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar it-Tassazzjoni tal-Enerġija, il-KESE jenfasizza li l-kunċett li tiġi introdotta taxxa fuq il-karbonju għandu jikkomplementa lis-skema għan-negozjar tal-emissjonijiet u l-pjan ta’ azzjoni għall-effiċjenza energetika (14). It-taxxa fuq il-karbonju għandha tipprovdi l-appoġġ finanzjarju meħtieġ biex jiżdied l-impenn tar-riċerka u l-iżvilupp għal proċessi u teknoloġiji innovattivi li huma bbażati fuq livelli baxxi ta’ emissjonijiet, u d-dħul minn din it-taxxa għandu jkun iddedikat esklużivament għal dawn l-għanijiet. Din it-taxxa m’għandhiex tipperikola t-tkabbir jew toħloq oppożizzjoni politika jew pubblika u l-implimentazzjoni tagħha m’għandhiex twassal għal rati ogħla ta’ faqar f’termini ta’ enerġija.

4.9.2   It-taxxa fuq il-karbonju għandha tkun ibbażata fuq il-konsum pjuttost milli fuq il-produzzjoni. Il-Kummissjoni għandha tiżviluppa għadd ta’ linji gwida ġenerali dwar l-impożizzjoni ta’ din it-taxxa fuq il-karbonju filwaqt li tħalli d-dettalji tagħha għad-diskrezzjoni tal-Istati Membri individwali tal-UE. L-Istati Membri għandhom ikunu liberi li jimponu din it-taxxa skont l-istrutturi industrijali ta’ manifattura u ta’ produzzjoni tal-enerġija rispettivi tagħhom.

4.9.3   Il-Kumitat jilqa’ azzjonijiet li ser jindirizzaw uħud mill-inkonsistenzi tat-tassazzjoni, f’oqsma bħall-VAT, it-taxxi fuq l-enerġija u l-bażi tat-taxxa korporattiva. Filwaqt li trid tingħata attenzjoni biex tiġi żgurata l-kapaċità tal-Istati Membri individwali biex jiffinanzjaw is-servizzi pubbliċi tagħhom b’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, hemm bżonn ukoll li jiġu enfasizzati d-diffikultajiet li jiffaċċjaw iċ-ċittadini u l-SMEs fl-esperjenza ta’ kuljum tas-Suq Uniku, diffikultajiet li huma kkawżati minn sistemi tat-taxxa differenti u li l-implimentazzjoni tagħhom hija neċessarja bies jiġi żgurat li s-suq uniku jaħdem b’mod aktar effettiv. It-taxxa proposta fuq it-tranżazzjonijiet finanzjarji għandha tgħin ukoll biex jiġu indirizzati wħud mir-riskji mhux sostenibbli f’dan is-settur.

4.10   Il-koeżjoni soċjali

4.10.1   Il-KESE jappoġġja l-idea li l-Kummissjoni qed tippreżenta taħt it-titlu tal-koeżjoni soċjali. Din tmur lil hinn mis-sempliċi implimentazzjoni aħjar tad-Direttiva dwar l-Istazzjonar tal-Ħaddiema, kif proponiet inizjalment il-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni dwar “Lejn Att dwar is-Suq Uniku”. Il-Kummissjoni beħsiebha tadotta proposta leġislattiva biex ittejjeb l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar l-istazzjonar tal-ħaddiema, li ser tinkludi jew tkun kompletata permezz ta’ kjarifika dwar l-eżerċizzju tad-drittijiet soċjali fundamentali fil-kuntest tal-libertajiet ekonomiċi tas-Suq Uniku. Mhijiex qed tipproponi reviżjoni iżda qed tissuġġerixxi att legali ieħor dwar l-implimentazzjoni mtejba tad-Direttiva. Il-kontradizzjonijiet fl-applikazzjonijiet tad-Direttiva għandhom jiġu ċċarati u l-kompetenza tal-Istati Membri li jinfurzaw l-istandards tax-xogħol u s-sistemi ta’ relazzjonijiet industrijali tagħhom, inkluż ir-rwol kruċjali tan-negozjar kollettiv fil-forom differenti tiegħu, għandha tiġi definita b’mod adatt. Ir-riżultat ta’ din il-kjarifika għandu juri jekk tkunx meħtieġa reviżjoni tad-Direttiva dwar l-istazzjonar tal-ħaddiema. Dan m’għandux isir għad-detriment tar-regoli dwar il-kompetizzjoni u l-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni fuq il-bażi taċ-ċittadinanza. Kull reviżjoni tal-leġislazzjoni eżistenti jew kull att leġislattiv ġdid għandu jkun imsejjes fuq konsultazzjoni mal-imsieħba soċjali u l-bilanċ bejn standards tax-xogħol għolja u l-libertajiet ekonomiċi, u għandu jindirizza l-problemi kkawżati mis-swieq tax-xogħol illegali.

4.11   L-ambjent kummerċjali

4.11.1   Ir-regolamentazzjoni m’għandhiex tiġi kkunsidrata bħala ostaklu jew piż meta tikkonċerna s-salvagwardja tal-interessi soċjetali, inklużi d-drittijiet tal-konsumatur u tal-ħaddiema. Is-semplifikazzjoni proposta tad-direttiva dwar il-kontabbiltà li tnaqqas il-piż amministrattiv għall-intrapriżi, speċjalment l-SMEs, tidher li hija kontribut tajjeb għal ambjent li jirrispetta l-kummerċ iżda din għandha tkun biss parti minn reviżjoni komprensiva tal-piż regolatorju mhux meħtieġ li l-intrapriżi Ewropej għandhom jiffaċċjaw u li jagħmilhom anqas kompetittivi fis-suq globali.

4.11.2   Il-KESE jilqa’ u jappoġġja l-azzjonijiet proposti bħall-interkonnessjoni tar-reġistri kummerċjali, Statut tal-Kumpaniji Privati Ewropej li jikkorrespondi mar-rekwiżiti soċjetali, u implimentazzjoni aktar koerenti tas-Small Business Act mill-UE u l-Istati Membri, iżda jenfasizza l-bżonn li jkompli jonqos il-piż amministrattiv mhux meħtieġ u jistenna li l-Kummissjoni tipproponi miri għal wara l-2012 meta l-piż amministrattiv għandu jkun naqas b’25 %. Il-Kumitat jinnota li t-tnaqqis ta’ piż mhux meħtieġ huwa dejjem mixtieq kemm jekk għan-negozji, għall-konsumaturi jew għall-awtoritajiet pubbliċi, iżda hemm bżonn ta’ valutazzjoni bir-reqqa biex jiġi żgurat li l-għan oriġinali tal-leġislazzjoni ma jiġix kompromess. Il-Kumitat ifakkar li approċċ komuni tal-UE jista’ wkoll inaqqas il-piż amministrattiv jekk jissostitiwixxi 27 approċċ nazzjonali differenti.

4.12   L-akkwist pubbliku

4.12.1   Il-KESE jilqa’ l-inizjattiva li tiġi żviluppata politika bbilanċjata dwar l-akkwist li trawwen id-domanda għal żvilupp ambjentali sostenibbli, innovattiv u soċjalment responsabbli. Għandha tingħata attenzjoni wkoll biex, madwar l-UE, jiġu indirizzati l-kwistjonijiet tal-korruzzjoni u l-użu ħażin tal-fondi pubbliċi fil-proċess tal-akkwist. Iżda hemm ir-riskju li l-akkwist pubbliku jsir kumpless wisq biex jiġi applikat b’mod konsistenti (15). Tal-anqas, għandhom jittieħdu aktar passi biex tinbena l-kapaċità fl-amministrazzjoni pubblika biex jiġu applikati r-regoli tal-akkwist pubbliku b’mod konsistenti, filwaqt li dawn ikunu jistgħu joħolqu domada ġdida li l-akkwist pubbliku għandu bżonn biex jissodisfa l-ispeċifiċitajiet tagħhom. Il-Kummissjoni għandha tippromovi wkoll użu aktar mifrux tal-kodiċi ta’ kondotta mill-awtoritajiet pubbliċi biex l-akkwist isir aktar faċli għall-SMEs (16).

4.12.2   Minn mindu beda l-proġett tas-Suq Uniku f’nofs is-snin tmenin, ġiet diskussa l-integrazzjoni ta’ klawżola soċjali fundamentali fir-regoli. Dawn it-talbiet intlaqgħu parzjalment waqt ir-reviżjoni tar-regoli dwar l-akkwisti fl-2005. Ir-reviżjoni tad-direttivi tal-UE dwar l-akkwist pubbliku għandha tagħti lok għall-isfruttar sħiħ tal-qafas attwali għall-integrazzjoni tal-kriterji soċjali u ambjentali fil-kuntratti pubbliċi, li għandhom jiġu applikati wkoll minn provvedituri ta’ servizzi ta’ pajjiżi terzi, bil-kundizzjoni li dawn il-kriterji jkunu bbilanċjati fir-rigward tal-prinċipji fundamentali tal-liġi tal-UE kif stabbilit fit-Trattat ta’ Lisbona.

4.12.3   L-inizjattiva tal-Kummissjoni fil-qasam tal-akkwist pubbliku għandha tagħti aktar attenzjoni lill-iżbilanċ persistenti fil-ftuħ tas-swieq tal-akkwist pubbliku bejn l-UE u l-imsieħba kummerċjali ewlenin tagħha. Għandu jitqies sa liema punt is-swieq tal-akkwist pubbliku tal-UE jistgħu jibqgħu miftuħin b’mod sostenibbli filwaqt li pajjiżi terzi jżommu sitwazzjoni fejn il-kundizzjonijiet mhumiex ugwali għal kulħadd. F’dan ir-rigward, il-konvenzjonijiet ratifikati tal-ILO u d-drittijiet tal-bniedem iridu jiġu rrispettati mill-atturi kollha, kemm mill-Istati Membri kif ukoll mill-pajjiżi terzi. L-UE għandha tippromovi b’mod attiv din il-politika fil-livell globali.

5.   Il-kundizzjonijiet għas-suċċess

5.1   Il-Kumitat jilqa’ r-rikonoxximent fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-importanza u r-rieda tas-soċjetà ċivili li tkun involuta fl-iżvilupp tas-Suq Uniku. Ifakkar li r-rwol tal-Kumitat huwa li jaġixxi bħala pont bejn l-Ewropa u s-soċjetà ċivili organizzata u b’hekk jinsab f’pożizzjoni unika biex jgħin lill-Kummissjoni tiżviluppa aktar is-Suq Uniku. F’dan il-kuntest, il-Kumitat ifakkar lill-Kummissjoni li mhuwiex biżżejjed li sempliċement tikkonsulta iżda għandha turi kif il-konsultazzjonijiet u l-opinjonijiet konsultattivi sawru l-proposti.

5.2   Il-Forum tas-Suq Uniku għandu jkun pjattaforma effettiva għall-interazzjoni tal-amministrazzjonijiet tal-UE u dawk nazzjonali/reġjionali li huma responsabbli għall-funzjonament bla xkiel tas-Suq Uniku flimkien mal-atturi prinċipali. Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ il-kunċett tal-Ġimgħa tas-Suq Uniku, li ġiet stabbilita mill-Kummissarju Barnier, li tinvolvi lill-awtoritajiet pubbliċi u lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili tal-Istati Membri individwali.

5.3   Is-sistema ta’ Informazzjoni tas-Suq Intern (17) hija l-għodda teknika prinċipali għall-kooperazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet nazzjonali u għandha potenzjal addizzjonali bħala interfaċċja għall-utenti tas-Suq Uniku.

5.4   L-appoġġ li qed jiddgħajjef taċ-ċittadini Ewropej fir-rigward tal-integrazzjoni Ewropea jirrikjedi strateġija ta’ komunikazzjoni intensiva u mmirata li tinkludi l-mobilizzazzjoni tal-għodod kollha li jipprovdu l-appoġġ meħtieġ lill-intrapriżi, il-ħaddiema u liċ-ċittadini, bħal Solvit, EURES, in-Netwerk Ewropew tal-Intrapriżi, iċ-ċentri Ewropej tal-konsumaturi, RAPEX, eċċ. L-Iżvilupp ta’ punt ta’ dħul uniku (“Your Europe”) għall-intrapriżi u ċ-ċittadini jista’ jkun utli iżda biss bil-kundizzjoni li l-informazzjoni tkun kompleta, rilevanti, awtorevoli u aċċessibbli. Hemm bżonn li jiġi rikonoxxut il-fatt li ċ-ċittadini u l-intrapriżi wkoll għandhom ikunu jistgħu jressqu l-mistoqsijiet tagħhom direttament lil persuna, pjuttost milli jibbażaw fuq materjal elettroniku.

Brussell, 27 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  ĠU C 132, 3.5.2011, p. 47.

(2)  COM(2010) 608 finali; Opinjoni tal-KESE: ĠU C 132, 3.5.2011, p. 47.

(3)  COM(2010) 135 finali, 31.3.2010 u COM (2010) 623 finali, 27.10.2010.

(4)  http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2010:0245:FIN:MT:PDF.

(5)  http://ec.europa.eu/justice/citizen/files/com_2010_603_en.pdf.

(6)  ĠU C 248, 25.08.2011, p. 87.

(7)  Qafas Ewropew tal-Kwalifiki (European Qualifications Framework)

(8)  ĠU C 18, 19.1.2011, p. 105.

(9)  ĠU C 318, 29.10.2011, p. 109.

(10)  ĠU C 306, 16.12.2009, p. 51.

(11)  ĠU C 318, 23.12.2009, p. 101.

(12)  ĠU C 318, 29.10.2011, p. 105.

(13)  Ara paġna 1 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali.

(14)  Ara paġna 7 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali.

(15)  Ara l-opinjonijiet tal-KESE ĠU C 224, 30.8.2008, p. 32, ĠU C 318, 29.10.2011, p. 99 u ĠU C 318, 29.10.2011, p. 113.

(16)  “Kodiċi Ewropew tal-Aħjar Prattiki għall-Iffaċilitar tal-Aċċess mill-SMEs għall-Kuntratti tal-Akkwist Pubbliku”, SEC(2008) 2193.

(17)  Għal aktar informazzjoni: http://ec.europa.eu/internal_market/imi-net/index.html


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/106


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Soċjali u Ekonomiku Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-Iżvilupp tad-Dimensjoni Ewropea fl-Isport”

COM(2011) 12 finali

2012/C 24/23

Relatur: is-Sur CORREIA

Nhar it-18 ta’ Jannar 2011, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b’konformità mal-Artikolu 165 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Soċjali u Ekonomiku Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-iżvilupp tad-dimensjoni Ewropea fl-isport

COM (2011) 12 finali.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Impjieg, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-28 ta’ Settembru 2011.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’ 79 vot favur, 2 voti kontra u 7 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1   Il-KESE jenfasizza l-interess u l-impenn kbir tiegħu fl-iżvilupp tad-dimensjoni Ewropea fl-isport. Huwa kruċjali li tiġi żgurata l-kontinwità tal-politiki tal-iżvilupp tal-isport fl-UE bil-kooperazzjoni mal-Istati Membri u fir-rispett tal-prinċipju tas-sussidjarjetà, fi ħdan il-kompetenzi allokati mit-Trattat.

1.2   L-isport jikkontribwixxi mingħajr dubju għall-promozzjoni tas-saħħa fiżika u mentali u għall-iżvilupp ta’ valuri bħad-dixxiplina u l-ispirtu ta’ tim, li jippromovu l-integrazzjoni soċjali. L-isport jaqdi rwol fundamentali fil-prevenzjoni ta’ ħafna tipi ta’ mard. Il-problemi tas-saħħa huma marbutin direttament mal-livelli baxxi ta’ attività fiżika. L-isport itejjeb il-kwalità u l-istennija tal-ħajja tal-popolazzjoni Ewropea u jżid il-produttività u l-kompetittività tal-ekonomija tagħha. Il-KESE jappella biex tiġi promossa l-parteċipazzjoni fl-isport u biex tittieħed azzjoni tal-UE għal dan.

1.3   Il-KESE jirrikonoxxi l-problema tad-doping fl-isport. Jeħtieġ li ssir konsultazzjoni fil-livell tal-UE u tal-Istati Membri tagħha dwar kif tista’ tiġi miġġielda din il-pjaga soċjali. Id-doping jista’ jkun ta’ riskju għas-saħħa tal-isportivi, fuq kollox fost iż-żgħażagħ dilettanti, u huwa ta’ ħsara għall-kompetizzjoni sportiva ġenwina.

1.4   Il-KESE jilqa’ l-pożizzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-prattika u l-iżvilupp tal-isport fl-edukazzjoni, hekk kif kien diġà rrakkomanda huwa stess (1). Il-KESE jtenni l-bżonn li jittejbu ċ-ċentri sportivi, il-kmamar fejn wieħed ibiddel ħwejġu (changing rooms) u kull xorta ta’ infrastruttura oħra, sabiex in-nies ikunu jistgħu jipprattikaw l-isport f’kundizzjonijiet tajbin u bi prezz raġonevoli.

1.5   Il-KESE huwa partikolarment interessat f’li jiġi offrut livell tajjeb ta’ edukazzjoni lill-isportivi. Bosta drabi ż-żgħażagħ jieqfu mill-iskola minħabba l-ambizzjonijiet sportivi tagħhom. Jeħtieġ li jinħolqu l-kundizzjonijiet adegwati biex tkun tista’ tiġi pprattikata u żviluppata karriera sportiva professjonali mingħajr ma jitwaqqaf l-istudju, b’konformità mal-prinċipju tal-karriera doppja. L-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju hija importanti wkoll biex tippermetti lill-isportivi li jinsabu fi tmiem il-karriera sportiva tagħhom jintegraw mill-ġdid fis-suq tal-impjieg armati bil-kwalifiki meħtieġa. Sabiex jintlaħaq dan l-għan, il-kowċijiet sportivi għandhom jitgħallmu wkoll jittrażmettu valuri sodi liż-żgħażagħ li jkunu qed iħarrġu.

1.6   Il-vjolenza fl-isport hija ta’ min jiġġilidha u teħtieġ azzjoni determinata biex tiġi eradikata, kemm permezz tal-kontroll min-naħa tal-pulizija kif ukoll permezz tal-leġislazzjoni penali adatta. L-UE tista’ u għandha taqdi rwol ta’ koordinazzjoni tal-inizjattivi tal-Istati Membri, sabiex ittejjeb l-iskambju tal-informazzjoni dwar l-iktar modi effettivi biex tittieħed azzjoni.

1.7   Il-KESE jemmen li għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-gruppi żvantaġġati fl-isport, bħall-persuni b’diżabbiltà u l-anzjani. Dawn għandhom id-dritt li jipparteċipaw fl-attivitajiet sportivi b’kundizzjonijiet ugwali. Il-KESE jfakkar fl-adeżjoni tal-UE fil-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabbiltà: huwa kruċjali li l-Istati Membri jiggarantixxu l-applikazzjoni ta’ din il-konvenzjoni.

1.8   Hekk kif diġà għamel fl-2008 (2), il-KESE jisħaq li għandha tingħata attenzjoni speċjali lir-rappreżentanza tan-nisa fl-isport u li tiġi promossa l-ugwaljanza tas-sessi f’dan il-qasam.

1.9   Il-KESE jenfasizza r-rwol li jaqdu l-assoċjazzjonijiet sportivi mingħajr skop ta’ qligħ fil-promozzjoni tal-isport. Huwa kruċjali li dawn l-istrutturi jiġu appoġġjati permezz tal-mezzi finanzjarji adatti jew inkella permezz tal-inkoraġġiment tax-xogħol volontarju f’dawn l-organizzazzjonijiet.

1.10   Hemm ukoll bżonn ta’ kooperazzjoni attiva bejn l-organizzazzjonijiet professjonali u dawk mingħajr skop ta’ qligħ, billi l-iżvilupp tal-isport jiddependi minn dan. Il-KESE jqis bħala prijorità li jinsabu forom ta’ finanzjament sostenibbli sabiex din il-kooperazzjoni tkun possibbli.

1.11   Il-KESE jesprimi tħassib partikolari rigward is-settur dejjem jikber tal-imħatri u l-lotteriji illegali jew irregolari, fejn hemm nuqqas ċar ta’ regolazzjoni u ta’ sanzjonijiet adatti. Ta’ min jenfasizza l-importanza li dan is-settur tal-logħob u l-imħatri ġestiti mill-Istat jew mill-aġenziji li rċevew liċenzja mingħandu jista’ jkollu għall-finanzjament tal-isport, permezz tal-investiment tad-dħul fil-modernizzazzjoni tal-faċilitajiet sportivi. Huwa importanti ħafna li jinħoloq djalogu bjen l-Istati Membri sabiex jinsabu dawk il-mudelli l-iktar li jirrispettaw l-prinċipji tal-UE. Ir-regolazzjoni tas-suq tal-imħatri u l-lotteriji fil-qasam tal-isport hija wkoll kruċjali biex jiġu żgurati l-kompetizzjoni ġenwina u t-trasparenza sportiva.

1.12   Il-KESE jirrikonoxxi d-diffikultajet tal-UE fir-regolazzjoni tas-suq tal-imħatri. Ir-regoli tas-suq intern u tal-kompetizzjoni għandhom jiġu rispettati bis-sħiħ, mingħajr ma tintesa l-konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni ssegwi din il-kwistjoni mill-qrib kif ukoll tistabbilixxi qafas li jiggwida r-regolazzjoni ta’ dan is-suq abbażi ta’ dawn il-prinċipji u tal-informazzjoni siewja li tista’ tirriżulta mill-konsultazzjoni li qed issir bħalissa (3).

2.   Kummenti ġenerali

2.1   Introduzzjoni

2.1.1   Nhar it-18 ta’ Jannar 2011 il-Kummissjoni Ewropea ħarġet Komunikazzjoni dwar L-iżvilupp tad-dimensjoni Ewropea tal-isport, li fiha għamlet reviżjoni ġenerali tar-riżultati tal-Whilte Paper dwar l-Isport. B’konformità mal-Artikolu 165 tat-TFUE, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea fassal pjan ta’ azzjoni msejjes fuq gruppi ta’ ħidma bil-għan li jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti.

2.1.2   L-importanza tal-isport hija rikonoxxuta minn kulħadd, kemm mill-Istati Membri kif ukoll mill-partijiet involuti fis-settur. Il-valur miżjud li jirrappreżenta l-isport għas-soċjetà ma jistax jinċaħad. Il-benefiċċji li l-isport iġib fil-qasam tas-saħħa, l-integrazzjoni soċjali u l-ekonomija tal-UE jenfasizzaw il-bżonn li jkun hemm kooperazzjoni u li jiġu żviluppati strateġiji konġunti. L-UE hija l-iktar entità adegwata biex takkumpanja lill-Istati Membri sabiex jiksbu riżultati pożittivi f’dan il-qasam.

2.1.3   L-importanza tad-dimensjoni Ewropea fl-isport hija ċara, kemm għall-finanzjament ta’ programmi u ta’ azzjoni speċifiċi fis-settur, kif ukoll għall-iżvilupp ta’ pjattaformi speċifiċi għad-djalogu u l-iskambju tal-informazzjoni.

2.1.4   Il-Logħob Olimpiku tal-2012 li ser isir Londra jirrappreżenta opportunità biex tiġi żviluppata d-dimensjoni Ewropea fl-isport f’diversi livelli, kemm f’termini ta’ mudelli ta’ organizzazzjoni, monitoraġġ u koordinazzjoni kif ukoll f’termini ta’ riżultati tad-djalogu bejn id-diversi partijiet interessati.

2.2   Għanijiet u kontenut tal-Komunikazzjoni

2.2.1   Bid-dħul fis-seħħ tat-Trattat il-ġdid, l-UE ngħatat kompetenza ġdida fil-qasam tal-isport. S’issa d-dimensjoni Ewropea fl-isport ġiet żviluppata indirettament permezz tal-kompetenzi allokati fl-oqsma tal-azzjoni soċjali, l-edukazzjoni u s-saħħa, u b’mod saħansitra iktar indirett fir-rigward tal-prinċipji tas-suq intern u tal-liġi tal-kompetizzjoni.

2.2.2   Minkejja dawn il-limitazzjonijiet, dejjem ġie rikonoxxut li hu fl-interess tal-Istati Membri li jikkooperaw għall-iżvilupp tal-isport. L-UE hi l-entità adatta biex timplimenta din il-politika.

2.2.3   Sar tentattiv biex jiġu identifikati l-bżonnijiet u l-importanza tal-isport fid-dimensjoni Ewropea. Ġew identifikati l-iktar kwistjonijiet rilevanti u adatti għal azzjoni fil-livell Ewropew. Għal dan il-għan saru konsultazzjonijiet pubbliċi mad-diversi partijiet interessati sabiex jiġu determinati l-oqsma prijoritarji li għandhom jiġu żviluppati. Insabu tliet oqsma importanti, li huma:

il-funzjoni soċjali tal-isport;

id-dimensjoni ekonomika tal-isport; u

l-aspetti organizzattivi tal-isport.

Fi ħdan dawn l-oqsma ġew identifikati l-iktar aspetti importanti.

2.2.4   Il-Komunikazzjoni li qed tiġi diskussa hawnhekk tipprova tiżviluppa/tapprofondixxi l-White Paper, bil-kunsiderazzjoni ta’ dak li sar u, naturalment, bid-dħul fis-seħħ tat-Trattat il-ġdid (u l-artikolu rilevanti, jiġifieri l-Artikolu 165 TFUE), tesplora l-kompetenzi mogħtija lill-UE.

3.   Kummenti speċifiċi

3.1   Is-saħħa

3.1.1   Il-KESE jirrikonoxxi li b’mod ġenerali l-isport itejjeb il-kundizzjonijiet tas-saħħa fiżika u mentali taċ-ċittadini u jinfluwenza b’mod dirett u pożittiv kemm il-produttività tagħhom fix-xogħol kif ukoll il-kwalità ta’ ħajjithom, billi hu strument importanti ħafna kontra l-istili ta’ ħajja sedentarja.

3.1.2   L-isport jgħin fil-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-obeżità u għadd ta’ mard ieħor, b’mod partikolari l-mard kardjovaskulari. F’dan is-sens, l-azzjoni tal-isport iġġib benefiċċji ekonomiċi kbar, billi tnaqqas l-ispejjeż tas-saħħa u l-piż fuq is-sigurtà soċjali.

3.1.3   L-isport għandu wkoll rwol fundamentali x’jaqdi fl-integrazzjoni soċjali u l-benesseri tal-anzjani. Hu ma jgħinx biss fil-ġlieda kontra l-mard iżda wkoll fil-promozzjoni ta’ komunikazzjoni interġenerazzjonali aħjar.

3.2   Il-ġlieda kontra d-doping

3.2.1   Il-ġlieda kontra d-doping għandha importanza partikolari. Il-protezzjoni tal-benesseri fiżiku tal-isportivi u tal-kompetizzjoni ġenwina titlob azzjoni kkoordinata fil-livelli kollha, mhux biss bejn is-27 Stat Membru u l-korpi rispettivi tagħhom, iżda wkoll fil-livell internazzjonali. Iktar ma l-kooperazzjoni tkun mill-qrib u iktar ma kulħadd jaqbel dwar l-aqwa forom ta’ azzjoni, iktar togħla r-rata ta’ suċċess.

3.2.2   Il-ġlieda kontra d-doping hija partikolarment importanti mhux biss fil-qasam tal-isport professjonali iżda wkoll fil-livell tal-isport fost id-dilettanti.

3.2.3   Huwa essenzjali li tittieħed azzjoni deċiża u kkoordinata bejn l-Istati Membri għar-regolazzjoni u l-monitoraġġ tal-bejgħ ta’ sustanzi tad-doping. Għalhekk il-KESE jappoġġja t-tentattiv tal-Kummissjoni li tipproponi abbozz ta’ mandat għall-iffirmar tal-Konvenzjoni kontra d-doping tal-Kunsill tal-Ewropa.

3.3   L-edukazzjoni, it-taħriġ u l-kwalifiki fl-isport

3.3.1   L-attività fiżika fl-iskejjel hija l-ewwel pass biex fiż-żgħażagħ jissawru l-valuri tal-isport li mbagħad iżommu matul ħajjithom kollha. L-azzjonijiet għall-implimentazzjoni tal-prattiki sportivi tajbin fis-sistema edukattiva kif ukoll għat-titjib tal-infrastrutturi neċessarji għandhom l-appoġġ sħiħ tal-KESE.

3.3.2   Il-KESE jappoġġa l-pożizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li ssostni li ta’ min jikkunsidra wkoll l-importanza tal-karriera doppja fl-edukazzjoni u t-taħriġ tal-isportivi.

3.3.3   Il-KESE jappoġġja wkoll l-inizjattivi fil-qasam tal-programm “Tagħlim tul il-Ħajja”, li huwa jqis bħala strateġija essenzjali għall-implimentazzjoni tal-valuri tajbin fl-isport.

3.3.4   Il-kwalifiki adatti għal min iħarreġ u min jitħarreġ fl-attività sportiva huma fattur essenzjali ieħor biex jiġu assigurati l-valuri tal-isport. Il-KESE jaqbel mal-Kummissjoni fir-rigward tal-inklużjoni tal-kwalifiki fil-qasam tal-isport fis-sistemi nazzjonali tal-kwalifiki, sabiex jiġu riflessi fil-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki (QEK).

3.3.5   Il-volontarjat fl-isport, li jsir fuq kollox fi klabbs sportivi lokali, għandu valur konsiderevoli għas-soċjetà fit-totalità tagħha. Madankollu, l-organizzazzjonijiet sportivi volontarji mingħajr skop ta’ qligħ ħafna drabi ma jirċevux ir-rikonoxximent li jistħoqqilhom min-naħa tal-awtoritajiet politiċi u qegħdin iħabbtu wiċċhom ma’ sfidi kbar bħalissa. Il-KESE jenfasizza l-fatt li l-importanza tal-volontarjat fl-isport mhix ikkunsidrata biżżejjed fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni. Għalhekk jistieden lill-Kummissjoni tieħu l-miżuri neċessarji biex tippromovi iktar il-kultura tal-volontarjat fl-isport. B’mod partikolari, il-kwalifiki u t-taħriġ tal-volontarji u l-ksib u r-rikonoxximent tal-għarfien u l-ħiliet tagħhom għandhom jitħeġġu b’determinazzjoni ikbar fil-livell Ewropew. Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha ssegwi dan il-proċess u tevita r-riperkussjonijiet mhux mixtieqa għall-organizzazzjonijiet sportivi mingħajr skop ta’ qligħ fit-tħejjija tal-leġislazzjoni Ewropea.

3.4   Il-ġlieda kontra l-vjolenza fl-isport

3.4.1   Il-KESE jilqa’ b’mod favorevoli l-inizjattiva tal-Kummissjoni biex tiżviluppa u timplimenta azzjonijiet ta’ taħriġ marbutin mal-vjolenza fl-isport, kemm fir-rigward tal-ispettaturi kif ukoll tal-pulizija.

3.4.2   L-edukazzjoni tal-ispettaturi ssir ukoll mit-tfulija, mill-iskola. Il-valuri u l-prattika tal-isport għandhom jingħataw aktar importanza mill-kompetizzjoni morbuża.

3.4.3   Il-vjolenza fl-isport hija problema serja li sseħħ kullimkien fl-Ewropa. Din il-vjolenza ħafna drabi tkun assoċjata mar-razziżmu, il-ksenofobija, l-omofobija u forom simili oħra ta’ intolleranza. Il-miżuri li għandhom jittieħdu għandhom jattakkaw lil dawn il-fenomeni li jmorru kompletament kontra l-valuri tal-isport.

3.4.4   L-informazzjoni għandha tiġi sorveljata b’mod permanenti u l-kooperazzjoni bejn l-organizzazzjonijiet responsabbli għall-benesseri tal-ispettaturi għandhom tkun kontinwa, fuq kollox għall-prevenzjoni ta’ reati mwettqa minn gruppi ta’ riskju identifikati minn qabel, prinċiparjament fl-avvenimenti sportivi internazzjonali.

3.5   L-inklużjoni soċjali fl-isport u permezz tal-isport

3.5.1   Jeħtieġ li jinħolqu l-kundizzjonijiet neċessarji biex kulħadd, inklużi l-persuni b’diżabbiltà u l-anzjani, ikollu aċċess għall-istabbilimenti sportivi kif ukoll għall-prattika tal-isport. L-għajnuna pubblika ser tkun determinanti sabiex jintlaħaq dan l-għan.

3.5.2   Ftit saret riċerka dwar il-prattika tal-isport għall-persuni b’diżabbiltà sabiex dawn ikunu jistgħu jipprattikaw kull tip ta’ sport. Il-KESE jappoġġja l-inizjattiva tal-Kummissjoni b’rabta ma’ din il-kwistjoni.

3.5.3   L-adeżjoni għall-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabbiltà min-naħa tal-Istati Membri u mill-UE timplika li jadottaw il-miżuri neċessarji biex jirrispettaw il-Konvenzjoni. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni tivverifika l-miżuri meħuda mill-Istati Membri f’dan il-qasam.

3.5.4   L-ugwaljanza tas-sessi fl-isport għandha tiġi ggarantita, billi n-nisa mhumiex rappreżentati biżżejjed f’diversi oqsma tal-isport. Il-KESE jappoġġja l-inizjattivi li għandhom l-għan li jirrispettaw il-prinċipju tal-ugwaljanza tas-sessi u tal-opportunitajiet. F’dan il-kuntest jaqbel mal-inklużjoni tal-kategorija “sport” fil-bażi tad-data dwar in-nisa f’pożizzjoni ta’ tmexxija.

3.5.5   L-isport jista’ jservi ta’ mezz ta’ integrazzjoni u djalogu bejn kulturi differenti u jista’ jippromovi l-ispirtu taċ-ċittadinanza Ewropea. Ta’ min jenfasizza l-potenzjal li għandu l-isport għall-integrazzjoni ta’ gruppi żvantaġġati u vulnerabbli. Il-KESE jaqbel bis-sħiħ mal-bżonn li jiġu appoġġjati l-programmi maħsuba biex isaħħu l-integrazzjoni soċjali permezz tal-isport. L-organizzazzjonijiet nongovernattivi jaqdu rwol fundamentali f’dan il-qasam, u dan għandu jiġi inkoraġġut.

3.5.6   Il-migrazzjoni tal-isportivi qiegħda tiżdied. L-integrazzjoni ta’ dawn l-isportivi u l-familji tagħhom fil-pajjiżi ospitanti hija mezz ta’ kif dawn il-pajjiżi stess jippromovu l-valuri kulturali u soċjali tagħhom. Il-KESE jappoġġja l-isforzi tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni biex jinħolqu inċentivi leġislattivi ta’ akkoljenza, ta’ stabbiliment u ta’ nondiskriminazzjoni rigward in-nies f’din is-sitwazzjoni.

3.6   Id-dimensjoni ekonomika tal-isport

3.6.1   Il-KESE jirrikonoxxi t-tkabbir ekonomiku tal-isport. Dan is-settur jirrappreżenta madwar 2 % tal-PDG globali tal-UE. Is-suq tal-isport jikkontribwixxi għall-imjieg u għar-rata tat-tkabbir. Ħafna organizzazzjonijiet sportivi ħadu l-istruttura ta’ kumpanija, iżda minkejja dan il-biċċa l-kbira tagħhom għadhom strutturi mingħajr skop ta’ qligħ. Jeħtieġ li jinħolqu u jiġu żviluppati r-relazzjonijiet bejn dawn iż-żewġ tipi ta’ organizzazzjonijiet bil-għan li jsiru ekonomikament sostenibbli.

3.6.2   Is-settur privat għandu rwol soċjali importanti fl-iżvilupp tal-isport, kemm direttament permezz ta’ kontributi speċifiċi kif ukoll permezz tal-isponserizzazzjoni.

3.6.3   Il-KESE jirrikonoxxi u jappoġġja l-ħolqien ta’ Kont Satellita għall-Isport. Huwa kruċjali li wieħed ikollu data kredibbli dwar l-ammonti ġenerati mis-settur tal-isport sabiex ikun jista’ jadotta l-iktar politiki adatti. Iktar ma l-kooperazzjoni u l-informazzjoni pprovduta jkunu vasti, iktar ser ikun faċli li jitfasslu politiki tajbin.

3.6.4   Il-Komunikazzjoni kkonċernata tagħti importanza kbira lill-utilizzazzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà li jgawdu minnhom l-organizzaturi tal-avvenimenti sportivi, kif ukoll tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. Il-KESE jaqbel ma’ din l-enfasi. Il-bejgħ ta’ drittijiet televiżivi kif ukoll ta’ prodotti ta’ reklamar jirrappreżenta parti kbira mid-dħul tal-organizzazzjonijiet sportivi. F’dan il-kuntest, id-drittijiet tal-organizzazzjonijiet sportivi għandhom jissaħħu fil-leġislazzjoni tal-UE. L-organizzaturi tal-avvenimenti sportivi għandu jkollhom id-dritt li jeżiġu kumpens ġust għall-użu tal-avvenimenti tagħhom, hi x’inhi l-forma u l-valur ekonomiku tagħhom.

3.6.5   Il-KESE jaqbel mal-analiżi legali magħmula mill-Komunikazzjoni fir-rigward tal-potenzjali li jinkisru r-regoli tal-kompetizzjoni minħabba l-bejgħ kollettiv tad-drittijiet. Madankollu, ir-rikonoxximent tal-fatt li l-bejgħ konġunt jista’ jissodisfa l-kriterji għal eżenzjoni taħt l-Artikolu 101(3) tat-TFUE għandu jintlaqa’ u l-KESE jirrikonoxxi li l-bejgħ kollettiv iġib vantaġġi konsiderevoli għall-organizzazzjonijiet sportivi u li dan il-bejgħ għandu jsir b’tali mod li jibqa’ barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) tat-TFUE.

3.6.6   Il-kummerċ (u l-produzzjoni) tal-prodotti u l-ħwejjeġ tal-isport u prodotti assoċjati oħra jirrappreżenta settur ta’ diversi biljuni ta’ euro fl-Ewropa wkoll. Ir-reklamar u l-isponsorizzar jagħmlu dan is-settur wieħed mil-aktar sorsi importanti ta’ finanzjament għall-isport. Madankollu, l-istħarriġ li sar minn organizzazzjonijiet Ewropej wera li hemm bosta nuqqasijiet relatati mal-kundizzjonijiet tax-xogħol fil-katina tal-manifattura globali tal-prodotti tal-isport, li jistgħu jdagħjfu l-kredibbiltà etika tas-settur kollu tal-isport. Il-persuni involuti fil-qasam tal-isport, il-ħwienet tal-isport u l-intrapriżi attivi fl-isponsorizzar tal-avvenimenti sportivi kif ukoll l-imsieħba ta’ kooperazzjoni għandhom jintalbu jikkontrollaw il-katina tal-produzzjoni, u l-kundizzjonijiet tax-xogħol assoċjati magħha, b’mod affidabbli u trasparenti (u jiżviluppaw linji gwida etiċi bbażati fuq l-istandards internazzjonali tax-xogħol tal-ILO).

3.6.7   Il-KESE jirrikonoxxi li s-suq tal-imħatri u l-lotteriji ġestit jew awtorizzat mill-Istat għandu importanza konsiderevoli fis-sostenibbiltà finanzjarja tal-isport. It-taxxi huma konsiderevoli u b’mod indirett jgħinu biex id-diversi oqsma sportivi jsiru finanzjarjament sostenibbli. Bl-istess mod, l-operaturi tal-imħatri sportivi onlajn għandhom jippermettu li l-organizzaturi tal-avvenimenti sportivi ikollhom, fuq bażi kuntrattwali, kontroll fuq it-tipi ta’ mħatri offruti u kumpens għall-użu tal-avvenimenti tagħhom bħala l-bażi għal imħatri sportivi onlajn

3.6.8   Il-ħolqien ta’ lotterija sportiva Ewropea eventwalment tista’ tagħmel lil dan il-qasam tas-suq iktar attraenti u ġġib il-fondi biex jiġi ffinanzjat l-iżvilupp tal-istrutturi sportivi reġjonali u tat-taħriġ u l-edukazzjoni fl-isport.

3.6.9   Il-KESE jirrikonoxxi d-diffikultajiet tar-regolazzjoni ta’ dan is-suq u jfakkar lill-Kummissjoni li abbażi tal-prinċipji tas-suq intern u l-liġi tal-kompetizzjoni, huwa legalment possibbli li jiġu promossi azzjonijiet biex dan is-settur ikun iktar trasparenti.

3.6.10   Il-gruppi tal-korruzzjoni u tal-mafja huma involuti fis-suq tal-imħatri illegali. Dawn jippruvaw, kultant b’suċċess, jimmanipulaw ir-riżultati, ħaġa li taffettwa b’mod negattiv il-kompetizzjoni ġenwina fl-isport, u jikkorrompu lil diversi uffiċjali u parteċipanti u b’hekk ixekklu l-valuri tal-isport. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jimxu lejn l-armonizzazzjoni leġislattiva tal-ġlieda kontra dawn l-attivitajiet illegali.

3.6.11   Il-KESE jilqa’ l-inizjattiva li jkun hemm monitoraġġ tal-applikazzjoni tal-leġislazzjoni dwar l-għajnuna mill-Istat fis-settur tal-isport, sabiex jiġi ggarantit ir-rispett sħiħ tal-leġislazzjoni Ewropea.

3.6.12   Il-KESE japprova bis-sħiħ l-idea li jintużaw il-possibbiltajiet ta’ appoġġ mill-Fond Ewropew tal-Iżvilupp Reġjonali biex jittejbu l-infrastrutturi sportivi, billi l-organizzazzjonijiet volontarji jeħtieġu dan l-appoġġ li jagħti spinta lill-iżvilupp reġjonali u rurali tal-Istati Membri.

3.7   L-organizzazzjoni tal-isport

3.7.1   Huwa importanti ħafna li jkun hemm kjarifika fir-rigward tal-leġislazzjoni Ewropea applikabbli għas-settur tal-isport. Il-KESE jilqa’ l-inizjattiva tal-Kummissjoni li toffri assistenza u gwida każ b’każ dwar l-applikazzjoni adegwata tal-kunċett ta’ “natura speċifika tal-isport”.

3.7.2   Il-KESE jagħder it-tħassib dejjem jikber rigward l-attività tal-uffiċjali sportivi mil-lat legali. Huwa prijoritarju li nifhmu u nistudjaw l-impatti tal-attivitajiet ta’ dan it-tip fuq l-organizzazzjonijiet sportivi u ta’ taħriġ u li nassiguraw protezzjoni aħjar tal-atleti.

3.7.3   L-organizzazzjoni ta’ konferenza sabiex issir analiżi regolari tal-iżvilupp tad-dimensjoni Ewropea fl-isport u tal-impatt tagħha għandha l-appoġġ tal-KESE, li jixtieq jissieħeb fiha b’mod attiv.

3.7.4   Il-KESE jaqbel mal-proposta tal-Kummissjoni u jqis li huwa fundamentali li jiġi appoġġjat u implimentat djalogu kontinwu bejn l-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet sportivi sabiex jiġu analizzati u diskussi l-kwistjonijiet relatati mal-isport, bħall-edukazzjoni u t-taħriġ, il-protezzjoni tal-minuri, is-saħħa u s-sigurtà, l-impjieg, il-kundizzjonijiet tax-xogħol u l-istabbiltà kuntrattwali.

Brussell, 26 ta’ Ottubru 2011.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  Opinjoni tal-KESE dwar Il-White Paper dwar l-isport, ĠU C 151, 17.6.2008.

(2)  Idem.

(3)  COM(2011) 12 finali, p. 10.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/111


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: L-assigurazzjoni ta’ ħajjitna, il-kapital naturali tagħna: strateġija tal-UE għall-bijodiversità sal-2020”

COM(2011) 244 finali

2012/C 24/24

Relatur: is-Sur RIBBE

Nhar it-3 ta’ Mejju 2011, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 262 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: L-assigurazzjoni ta’ ħajjitna, il-kapital naturali tagħna: strateġija tal-UE għall-bijodiversità sal-2020

COM(2011) 244 finali.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-6 ta’ Ottubru 2011. Ir-relatur kien is-Sur RIBBE.

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru 2011), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'120 vot favur, 5 voti kontra u 6 astensjonijiet.

1.   Sommarju tal-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-Kumitat

1.1

F'din ir-raba' opinjoni tiegħu dwar il-politika tal-bijodiversità f'temp ta’ erba' snin biss, il-KESE mill-ġdid jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni tagħmilha ċara li hemm bżonn isir ħafna iktar sabiex ikunu jistgħu jintlaħqu l-għanijiet li stabbilixxa l-Kunsill Ewropew.

1.2

Il-KESE jqis b'mod kritiku l-fatt li l-Kummissjoni ma twettaq l-ebda analiżi ġenwina tar-raġuni għalfejn ir-rakkomandazzjonijiet li ilhom magħrufa snin u li dejjem intalqgħu mill-Kumitat, pereżempju l-160 miżura tal-pjan ta’ azzjoni għall-bijodiversità tal-2006, ma ġewx implimentanti jew ma ġewx implimentati b'mod adegwat. L-analiżi tar-raġunijiet għaliex ma ġiex implimentat jew ma rnexxiex il-katalgu wiesa' ta’ miżuri inkluż fil-pjan ta’ azzjoni għall-bijodiversità tal-2006 hija aktar u aktar importanti għaliex fl-aħħar mill-aħħar dan hu l-uniku mod biex jiġu żviluppati strateġiji u miżuri mmirati ġodda li jkunu aktar promettenti.

1.3

Din l-istrateġija ma fiha xejn fundamentalment ġdid. Il-problema ma tistax tiġi indirizzata billi jitressaq dokument ta’ strateġija ġdida bil-proposti qodma u magħrufa ta’ qabel. Rigward il-preservazzjoni tal-bijodiversità, mhux mil-liġijiet, direttivi, programmi, proġetti mudell, dikjarazzjonijiet politiċi jew dokumenti gwida li aħna neqsin, iżda mill-implimentazzjoni u l-azzjonijiet konġunti fil-livelli kollha tal-azzjoni politika.

1.4

Il-qasam politiku għadu ma sabx is-saħħa u r-rieda biex iwettaq il-miżuri li ilhom magħrufa bħala miżuri neċessarji snin sħaħ, għalkemm il-Komunikazzjoni tagħmilha ċara għal darb'oħra li kemm is-soċjetà kif ukoll l-ekonomija jistgħu jibbenefikaw minn politika tal-bijodiversità stretta. Lanqas id-direttivi ċentrali tal-UE dwar il-ħarsien tan-natura għadhom ma ġew implimentati b'mod sħiħ fl-Istati Membri, 32 u 19-il sena wara li daħlu fis-seħħ rispettivament.

1.5

Il-KESE jirrikonoxxi għalkollox li nkisbu xi suċċessi parzjali fil-preservazzjoni tal-bijodiversità. Madankollu, dan m'għandux inessina li b'mod globali l-bijodiversità sejra lura. Għalhekk, l-UE għandha l-isfida li tiżviluppa strateġija ffokata fuq l-implimentazzjoni prattika.

1.6

B'xorti ħażin għadu mhux ċar kif tista' tingħeleb il-problema tan-nuqqas ta’ rieda politika. F'dan il-kuntest, l-istrateġija għall-bijodiversità analizzata hawnhekk ma tirrappreżenta l-ebda progress ġenwin. Id-dibattiti li saru s'issa fil-Kunsill tal-Ministri dwar din il-Komunikazzjoni juru li għadna 'l bogħod mill-integrazzjoni tal-politika tal-bijodiversità f'oqsma oħra ta’ politika.

1.7

Għaldaqstant, huwa importanti immens li fil-proċessi ta’ riformi politiċi imminenti (pereżempju rigward il-politika tas-sajd, tal-agrikoltura, tat-trasport, tal-enerġija u tal-koeżjoni) tinħoloq rabta mill-qrib mal-istrateġija għall-bijodiversità. Però l-KESE għadu qed jara xi nuqqasijiet f'dan il-qasam. Dan jgħodd ukoll għall-pjani mressqa għall-perspettivi finanzjarji 2014-2020, li fil-fehma tal-KESE ma jidhrux li huma adegwati biex jiżguraw biżżejjed riżorsi finanzjarji. Il-Kummissjoni għandha tieħu l-istrateġija għall-bijodiversità tagħha stess b'aktar serjetà!

1.8

Meta kienet qed titfassal din l-opinjoni, b'referenza għal dan il-punt saru paralleli mal-kriżi tad-dejn u tal-euro. Jekk l-Istati Membri tal-UE ma jeħdux il-prinċipji u l-kriterji tagħhom bis-serjetà, kemm jekk dawn ikunu regoli dwar il-ħarsien tan-natura u kemm jekk huma kriterji ta’ stabbiltà għall-unjoni monetarja stabbiliti fit-Trattat ta’ Maastricht, xejn ma jkun ta’ barra minn hawn jekk a) jinqalgħu problemi fil-qasam politiku u jekk b) iċ-ċittadini jitilfu l-fiduċja tagħhom fil-politika.

1.9

Huwa ċar li hemm bżonn tal-informazzjoni u l-għarfien dwar id-diversità bijoloġika, dwar l-interazzjonijiet kumplessi tagħhom mal-iżvilupp u l-impjieg kif ukoll dwar l-identifikazzjoni u l-appoġġ tal-prattiki tajbin.

1.10

Il-Kummissjoni hi mitluba biex fl-aħħar tippreżenta l-lista ta’ sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent, liema lista kienet tħabbret fl-2006.

2.   Elementi ewlenin u kuntest tad-dokument tal-Kummissjoni

2.1

Fl-2001, il-Kunsill Ewropew ta’ Göteborg adotta l-istrateġija tal-UE għas-sostenibbiltà li fasslet għan ċar għall-qasam tal-politika tal-bijodiversità. Dan kien jgħid hekk: Il-ħarsien u r-restawr tal-ħabitats u s-sistemi naturali u t-twaqqif tat-telfien tal-bijodiveristà sal-2010 (1).

2.2

F'Marzu 2010, il-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern tal-UE kellhom jagħrfu li ma laħqux l-għan tagħhom. Għaldaqstant ħarġu favur mira ġdida li pproponiet il-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni tagħha Alternattivi għal viżjoni Ewropea u mira għall-bijodiversità wara l-2010  (2). Din hi mira għas-sena 2020 li tgħid li għandu “jitwaqqaf it-telf tal-bijodiversità u d-degradazzjoni tas-servizzi tal-ekosistema fl-UE sal-2020 u jiġu rriġenerati kemm jista' jkun, filwaqt li tiżdied il-kontribuzzjoni tal-UE biex jiġi evitat telf globali tal-biodiversità”.

2.3

Il-Kunsill talab lill-Kummissjoni tfassal strateġija ġdida sabiex jintlaħaq dan l-għan u din qed tiġi ppreżentata f'din il-Komunikazzjoni.

2.4

Hawnhekk il-Kummissjoni tenfasizza l-ħtieġa li tittieħed azzjoni, permezz ta’ fatti li ilhom magħrufin snin twal:

it-telf tal-bijodiversità, flimkien mat-tibdil fil-klima, jitqies bħala “l-aktar theddida kritika għall-ambjent fuq livell dinji”, u jingħad li t-tnejn huma marbuta ferm ma’ xulxin;

l-estinzjoni tal-ispeċi qed isseħħ b'ritmu li qatt ma kien daqshekk mgħaġġel: illum l-ispeċi qed jintilfu b'rata ta’ bejn 100 u 1 000 darba aktar mgħaġġla mir-rata normali;

huma biss 17 % tal-ħabitats u l-ispeċi u 11 % tal-ekosistemi ċentrali mħarsa mil-leġislazzjoni tal-UE li jinsabu fi stat favorevoli (3)  (4);

il-ftit benefiċċji tal-miżuri introdotti sa mill-2011 “ingħelbu mill-pressjonijiet kontinwi u dejjem jikbru fuq il-bijodiversità fl-Ewropa: it-tibdil fl-użu tal-art, l-isfruttament tal-bijodiversità u l-komponenti tagħha, il-firxa ta’ speċi aljeni invażivi, it-tniġġis u t-tibdil fil-klima kollha jew baqgħu kostanti jew qed jiżdiedu”;

il-fatt li l-valur ekonomiku li għandha l-bijodiversità mhux qed jiġi rifless fit-teħid ta’ deċiżjonijiet ukoll qed ikollu impatt qawwi fuq it-telf tal-bijodiversità.

2.5

F'din il-komunikazzjoni tingħata iktar attenzjoni milli qatt ingħatat qabel f'dokumenti oħra tal-UE lill-aspetti ekonomiċi tat-telf tal-bijodiversità, u dan jidher fost aspetti oħra fl-użu dejjem iktar frekwenti tal-kunċett tas-“servizzi tal-ekosistemi”. Mill-ġdid terġa' ssir referenza għall-istudju tat-TEEB (5) u bħala eżempju jintuża d-dakkir tal-insetti li fl-UE għandu valur ekonomiku stmat għal EUR 15-il biljun fis-sena. Minnu tinsilet il-konlużjoni li “t-tnaqqis kontinwu ta’ naħal u insetti oħra li jdakkru jista' jkollu konsegwenzi serji fuq il-bdiewa Ewropej […]”.

2.6

Fit-tielet parti tal-komunikazzjoni jiġi deskritt qafas ta’ azzjoni għall-għaxar snin li ġejjin, liema qafas jikkonsisti f'sitt miri:

Mira 1: L-implimentazzjoni sħiħa tad-Direttiva dwar l-Għasafar u d-Direttiva dwar il-Ħabitats;

Mira 2: Iż-żamma u t-titjib tal-ekosistemi u tas-servizzi tagħhom;

Mira 3: Żieda tal-kontribuzzjoni tal-agrikoltura u l-forestrija għaż-żamma u t-titjib tal-bijodiversità;

Mira 4: Garanzija ta’ użu sostenibbli ta’ riżorsi tas-sajd;

Mira 5: Il-ġlieda kontra speċijiet aljeni invażivi; u

Mira 6: Għajnuna biex tiġi evitata t-telfa tal-bijodiversità fuq livell dinji.

2.7

Kull mira tinqasam f'pakkett ta’ azzjonijiet imfassla sabiex iwieġbu għall-isfidi speċifiċi indirizzati mill-mira. B'kollox jiġu deskritti 37 miżura.

2.8

Il-komunikazzjoni tirrepeti bosta drabi li jeħtieġ li l-politika tal-bijodiversità tiġi integrata aħjar f'oqsma oħra ta’ politika tal-UE (bħall-politika tal-agrikoltura u tas-sajd).

2.9

Zewġ oqsma b'mod partikolari għandhom bżonn il-fondi: it-tlestija tan-Netwerk Natura 2000 u l-implimentazzjoni tal-impenji globali (6).

2.10

Il-komunikazzjoni tgħid ukoll li “r-riforma ta’ sussidji li jagħmlu l-ħsara […] se tkun ukoll ta’ benefiċċju għall-bijodiversità”.

3.   Kummenti ġenerali

3.1

Fi Frar 2007, f'Lulju 2009 u f'Settembru 2010, il-KESE diġà esprima l-fehma tiegħu dwar il-politika tal-bijodiversità.

3.2

Il-KESE jinnota li l-oqsma, il-miri u l-miżuri msemmija f'dan l-abbozz ta’ strateġija kienu diġà komponent ċentrali tal-pjan ta’ azzjoni fl-2006.

3.3

Din l-istrateġija ma fiha xejn fundamentalment ġdid, iżda terġa' turi liema approċċi huma assolutament indispensabbli u liema huma l-aktar approċċi urġenti u liema huma promettenti. Il-parti l-kbira tal-istrateġija hija “copy u paste” ta’ fatti, proposti u miżuri qodma li ilhom magħrufa ħafna. Dan juri li l-kwistjonijiet ilhom żmien sew magħrufin. Ma hemmx għalfejn nerġgħu nikkunsidraw x'għandu jsir, iżda għandna nistaqsu għalfejn dak li għandu jsir mhux qed isir u kif nistgħu naġixxu b'mod immirat. Madankollu, s'issa l-istrateġija ma tagħtix risposta għal din il-kwistjoni ċentrali.

3.4

Għaldaqstant, id-dokument tal-Kummissjoni mhuwiex sodisfaċenti. Għal din ir-raġuni, il-KESE jitlob li l-istrateġija għall-bijodiversità tal-2020 tkun iffokata aktar fuq l-implimentazzjoni prattika tagħha.

3.5

Il-KESE jixtieq ifakkar il-konklużjonijiet li diġà kien wasal għalihom fl-2007:

Il-konservazzjoni tal-bijodiversità hija kompitu neċessarju u ċentrali li mhux sempliċiment obbligu etiku u morali. Jeżistu wkoll raġunijiet ekonomiċi għaliex hemm bżonn tittieħed azzjoni iktar rapida u effettiva.

It-tnaqqis tal-ispeċijiet fl-Ewropa huwa r-riżultat ta’ miljuni ta’ deċiżjonijiet li ttieħdu fl-aħħar deċennji ta’ snin, deċiżjonijiet li kważi kollha ttieħdu fil-qafas tal-leġislazzjoni li diġà teżisti.

L-iżvilupp tal-bijodiversità għadu negattiv. S'issa għad ma kienx hemm ir-rieda politika li jiġu implimentati l-miżuri li ilhom meqjusa meħtieġa għal snin twal.

Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tidentifika tajjeb ħafna r-raġunijiet li jwasslu għal din is-sitwazzjoni, jiġifieri: “in-nuqqas ta’ kontroll, u n-nuqqas ta’ ekonomija konvenzjonali biex tirrikonoxxi l-valur ekonomiku tal-kapital naturali u tas-servizzi tal-ekosistemi”.

Dawn l-elementi u l-fatt li r-raġunijiet etiċi u morali għall-konservazzjoni tal-bijodiversità jiġu ttrattati bħala kwistjonijiet ta’ importanza sekondarja fl-ippjanar u l-proċessi politiċi ta’ evalwazzjoni wasslu għall-kulminazzjoni tas-sitwazzjoni attwali.

Il-KESE kien laqa' l-preżentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni tal-2006 u jqis li l-160 (!) miżura msemmija jagħmlu sens. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri lanqas dak iż-żmien ma kienu ġodda, anzi kienu ilhom żmien fuq l-aġenda. Il-KESE jiddispjaċih li l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni u l-pjan ta’ azzjoni kważi ma jindirizzaw xejn il-kwistjoni li qamet fl-opinjoni esploratorja tal-Kumitat tat-18 ta’ Mejju 2006 (7) dwar kif ser jiġu spjegati l-lakuni bejn l-azzjoni li għandha tittieħed, dak li ntqal li ser isir u r-realtà fir-rigward tal-konservazzjoni tal-bijodiversità.

Il-KESE jappoġġja l-kunċett tar-“responsabbiltà globali” tal-UE.

3.6

Il-punti ewlenin tal-opinjoni adottata fis-sessjoni plenarja tal-2007 għadhom jgħoddu llum daqs kemm kienu dakinhar. Il-KESE jiddispjaċih ħafna li xejn deċiżiv ma nbidel fis-snin li għaddew.

3.7

Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lanqas ma tinkludi analiżi tar-raġunijiet għaliex ma ġiex implimentat jew ma rnexxiex il-katalgu wiesa' ta’ miżuri inkluż fil-pjan ta’ azzjoni għall-bijodiversità tal-2006. Analiżi sħiħa tal-falliment hija aktar u aktar importanti għaliex fl-aħħar mill-aħħar dan hu l-uniku mod biex jiġu żviluppati strateġiji u miżuri mmirati ġodda li jkunu aktar promettenti. Il-problema ma tistax tiġi indirizzata billi jitressaq dokument ta’ strateġija ġdida bil-proposti qodma u magħrufa.

3.8

Minkejja li l-Kummissjoni ilha snin tipprova tpoġġi iktar enfasi fuq l-argumenti ekonomiċi favur iż-żamma tal-bijodiversità, ir-riżultati huma ftit. Il-KESE, li darba ddeskriva l-politika tal-bijodiversità bħala “kwistjoni ekonomika fit-tul” u qal li “l-ministri tal-affarijiet ekonomiċi u finanzjarji għandhom għalhekk jindirizzaw din il-kwistjoni” (8), jilqa' l-isforz li sar sabiex jintwerew il-konsegwenzi ekonomiċi tan-nuqqas ta’ politika tal-bijodiversità. Però s'issa l-politika tal-bijodiversità għadha ma ġietx integrata biżżejjed fil-politika ekonomika u finanzjarja tal-UE. L-istrateġija l-ġdida għandha tagħti risposta dwar kif dan jista' jinbidel.

3.9

Min-naħa l-oħra, il-KESE jixtieq jiġbed l-attenzjoni sħiħa lejn il-periklu tal-fatt li tiżdied l-enfasi fuq il-kwistjonijiet ekonomiċi, jiġifieri li fil-futur il-ħarsien tal-bijodiversità tkun ikkonċentrata fuq dawk l-oqsma li huma jew jidhru li huma ekonomikament vijabbli fuq perjodu qasir. Għalhekk, il-Kummissjoni għandha tirrifletti dwar l-approċċ għall-ispeċijiet u l-ħabitats li l-valur ekonomiku tagħhom ma jistax jiġi kkalkulat b'mod dirett. Jista' jkun diffiċli, pereżempju, li jiġi kkalkulat sal-inqas euro u ċenteżmu l-valur tal-mammiferi l-kbar bħal-lupu, l-ors jew il-linċi, u l-istess jista' jingħad għaż-żrinġ komuni, il-ġurad, iċ-ċikonja u eluf ta’ speċijiet oħra. Flimkien ma’ dawn jeżistu speċijiet li l-“prestazzjoni” tagħhom lanqas ekonomikament ma tista' tiġi stmata biżżejjed, anke 'l barra mid-dibattitu politiku: fejn hemm programmi ta’ ħarsien għall-batterji, il-fungi jew id-dud tal-art, jiġifieri d-dekompożituri li mingħajrhom id-dekompożizzjoni tas-sustanzi organiċi ma tkunx possibbli?

3.10

L-istrateġija tiffoka ħafna fuq l-agrikoltura, il-forestrija u l-politika tas-sajd. Minn banda, dan hu ġġustifikat għaliex a) dawn il-politiki jaffettwaw il-bijodiversità, u b) dawn huma osqma ta’ politika li jokkupaw superfiċje kbira u jistgħu jiġu influwenzati mill-UE. Mill-banda l-oħra, setturi oħra li għandhom impatt ħażin fuq il-bijodiversità, bħat-trasport u l-iżvilupp urban, ma jiġux indirizzati biżżejjed.

3.11

Meta l-Kummissjoni fl-abbozz tal-istrateġija tinnota li “ir-riforma ta’ sussidji li jagħmlu l-ħsara […] se tkun ukoll ta’ benefiċċju għall-bijodiversità”, naturalment għandha raġun. Trid biss tippreżenta l-lista ta’ sussidji li jagħmlu l-ħsara. Ilha li wegħdet li ser tagħmel dan mill-2006, iżda s'issa għadha ma ppreżentathiex.

3.12

Il-KESE jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni ħabbret li issa l-infiq kollu ser jiġi ċċekkjat għall-kompatibbiltà mal-bijodiversità, u li bl-inizjattiva “no net loss” ser jiġi żgurat li ma ssirx aktar ħsara lill-bijodiversità.

4.   Kummenti dwar il-miri speċifiċi

4.1

Billi jindirizza s-sitt miri individwali u xi miżuri, il-KESE jixtieq jiċċara r-raġuni għalfejn huwa jqis li l-istrateġija tal-bijodiversità attwali xejn ma hija ambizzjuża mil-lat tekniku. Ir-raġuni għalfejn il-Kummissjoni qed iżżomm lura ħafna hija u tfassal il-miżuri għandha probabbilment natura politika. In-negozjati ferm diffiċli fil-Kunsill tal-Ambjent dwar it-twaqqif ta’ miżuri individwali juru li l-bijodiversità għadha, bħal qabel, mhix integrata fl-oqsma oħra ta’ politika.

4.2

Mira 1

4.2.1

Id-Direttiva dwar l-Għasafar tal-1979 u d-Direttiva dwar il-Ħabitats tal-1992 huma direttivi ċentrali għall-ħarsien tan-natura fl-Ewropa, li mingħajr l-implimentazzjoni sħiħa tagħhom il-ħarsien tan-natura fl-Ewropa mhux possibbli. Madankollu, il-fatt li l-ewwel mira tal-istrateġija l-ġdida għall-bijodiversità jisimha “L-implimentazzjoni sħiħa tad-Direttiva dwar l-Għasafar u d-Direttiva dwar il-Ħabitats” jista' jinfiehem bħala sinjal fatali. Il-KESE jemmen li l-fatt li 32 u 19-il sena wara li daħlu fis-seħħ rispettivament dawn id-direttivi għadhom ma ġewx implimentati bis-sħiħ huwa l-akbar problema tal-politika tal-bijodiversità fl-Ewropa. Dan hu prova ċara li fejn tidħol il-konservazzjoni tal-bijodiversità, għad jonqos ir-rieda politika u mhux il-bażijiet legali jew l-istrateġiji. Hawnhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja naturalment għandha rwol x'taqdi, għaliex lanqas l-istrateġiji tajbin ma jistgħu jissostitwixxu n-nuqqas apparenti ta’ rieda politika.

4.2.2

Id-diżappunt tal-KESE fuq l-implimentazzjoni bil-mod ta’ dawn id-direttivi jkompli jikber għaliex il-biċċa l-kbira tal-miżuri prattiċi b'riżultat pożittiv kienu assoċjati direttament jew indirettament ma’ dawn id-direttivi dwar il-ħarsien tan-natura. Minn żmien għal żmien tqum il-mistoqsija politika ta’ jekk dawn id-direttivi u l-miri tagħhom għadhomx rilevanti. Il-KESE jwieġeb din il-mistoqsija b'mod ċar u tond li “iva”. Ma jara l-ebda possibbiltà li l-miri l-ġodda jintlaħqu mingħajr l-implimentazzjoni rapida u sħiħa tad-direttivi eżistenti.

4.2.3

Meta kienet qed titfassal din l-opinjoni, b'referenza għal dan il-punt saru paralleli mal-kriżi tad-dejn u tal-euro. Jekk l-Istati Membri tal-UE ma jeħdux il-prinċipji u l-kriterji tagħhom bis-serjetà, kemm jekk dawn ikunu regoli dwar il-ħarsien tan-natura u kemm jekk huma kriterji ta’ stabbiltà għall-unjoni monetarja stabbiliti fit-Trattat ta’ Maastricht, xejn ma jkun ta’ barra minn hawn jekk a) jinqalgħu problemi fil-qasam politiku u jekk b) iċ-ċittadini jitilfu l-fiduċja tagħhom fil-politika.

4.2.4

Fost l-azzjonijiet imsemmija sabiex jintlaħaq dan l-għan, it-tieni azzjoni; il-“Garanzija ta’ finanzjament xieraq għas-siti tan-Natura 2000” hija deskritta bħala prijorità. Il-KESE jqisha wkoll bħala prijorità iżda ma jista' jsib xejn fl-abbozz tal-perspettivi finanzjarji għall-2014-2020 li jissuġġerixxi li t-titjib sostanzjali meħtieġ ser isir fil-perjodu finanzjarju l-ġdid. Ikun sinjal tajjeb li jingħata primjum għall-ġestjoni taż-żoni tan-Natura 2000, pereżempju permezz tal-agrikoltura, iżda din mhix prevista fir-riforma tal-PAK.

4.2.5

Huma biss 17 % tal-ħabitats u l-ispeċi u 11 % tal-ekosistemi ċentrali mħarsa mil-leġislazzjoni tal-UE li jinsabu fi stat favorevoli. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni tikkonferma jekk l-għan li sal-2020 “ikun hemm żieda ta’ 100 % fil-valutazzjonijiet tal-ħabitats u żieda ta’ 50 % fil-valutazzjoni tal-ispeċijiet skont id-Direttiva […] li juru titjib fl-istati ta’ konservazzjoni” hux ser ikun biżżejjed biex iwaqqaf it-telfien tal-bijodiversità. Il-Kumitat jinterpreta din il-formulazzjoni bħala waħda li tfisser li l-Kummissjoni tkun sodisfatta jekk sal-2020, 34 % tal-ħabitats u l-ispeċi legalment protetti jkunu fi stat favorevoli (u jiġifieri żewġ terzi minnhom fi stat mhux favorevoli).

4.3

Mira 2

4.3.1

It-tieni mira, “Iż-żamma u t-titjib tal-ekosistemi u tas-servizzi tagħhom”, hija wegħda li l-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern ilhom li għamlu sa mill-2001. Sal-2020 għandu jsir titjib permezz, fost affarijiet oħrajn, ta’ infrastrutturi ekoloġiċi u tar-restawr ta’ mill-inqas 15 % tal-ekosistemi degradati (9).

4.3.2

Il-KESE jenfasizza li matul l-aħħar għaxar snin il-kunflitti dwar l-użu tal-art żdiedu drastikament fl-oqsma kollha (pereżempju, l-agrikoltura, il-forestrija, il-ġenerazzjoni tal-enerġija, it-trasport u l-iżvilupp urban). Fil-kundizzjonijiet attwali, ir-restawr tal-ekosistemi degradati ser ikomplu jżidu l-kunflitti dwar l-użu tal-art, peress li l-utenti tal-art jqisu l-ħarsien tan-natura bħala attività oħra li tikkompeti għall-użu tal-art. Il-KESE jħeġġeġ li jsiru proposti rigward is-soluzzjoni ta’ dawn il-kunflitti fl-istrateġija ta’ implimentazzjoni mħabbar għall-2012.

4.4

Mira 3

4.4.1

Anke t-tielet mira, iż-“Żieda tal-kontribuzzjoni tal-agrikoltura u l-forestrija għaż-żamma u t-titjib tal-bijodiversità”, ilha snin sħaħ tagħmel parti mid-diskussjoni mingħajr ma tinstab soluzzjoni għaliha. Il-KESE kemm-il darba ġibed l-attenzjoni għall-fatt li l-bdiewa u l-operaturi tal-foresti għandhom livell għoli u pożittiv ta’ affinità fejn jidħol il-ħarsien tan-natura u l-bijotopi. Ħafna proġetti pilota juru li bil-ħidma fi sħubija jistgħu jinkisbu riżultati pożittivi.

4.4.2

Il-bdiewa huma lesti jilqgħu l-isfida li poġġitilhom is-soċjetà li jaqdu “rwol multifunzjonali” minflok rwol ibbażat biss fuq il-produzzjoni. Madankollu huma jiffaċċjaw kompiti li jiswew il-flus iżda ma jrendux peress li l-prezzijiet tal-produzzjoni ma jinkludux il-kontribut addizzjoni mistennija tal-agrikoltura.

4.4.3

Il-politika agrikola komuni għandha tiġi adattata sabiex issolvi din id-dilemma. Il-Kumitat jagħmel referenza għall-opinjonijiet preċedenti tiegħu dwar dan is-suġġett u ser isegwi mill-qrib ħafna r-riforma imminenti tal-PAK minn din il-perspettiva wkoll.

4.4.4

Barra minn hekk, għandhom jiġu eżaminati wkoll il-metodi ta’ finanzjament lil hinn mill-baġit agrikolu tal-UE sabiex jiġu żgurati l-inċentivi meħtieġa.

4.5

Mira 4

4.5.1

Ir-raba' mira, il-“Garanzija ta’ użu sostenibbli ta’ riżorsi tas-sajd” tindirizza b'mod dirett il-politika tas-sajd tal-UE. L-interessi tas-sajd kummerċjali u l-ħarsien tal-bijodiversità kontinwament għadhom qed jispiċċaw dejjem f'kunflitt. Għalhekk mhuwiex sorprendenti l-fatt li l-miri stabbiliti għall-agrikoltura u s-sajd (pereżempju Azzjoni 13: “ Titjib fil-ġestjoni ta’ stokkijiet tal-qabdiet ”) huma ġenerali immens u ma fihom kważi l-ebda miri kwantifikabbli għall-ħarsien tan-natura. Il-KESE jilqa' l-mira li mill-2015 (u mhux mill-2020) l-istokkijiet tal-ħut jinżammu f'livell (jew jerġgħu jinġiebu għal-livell) li jkunu jistgħu jipproduċu l-produzzjoni sostenibbli massima, iżda jrid jiġi rikonoxxut li din hi aktar mira għall-ekonomija tas-sajd milli mira għall-ħarsien tan-natura. Madankollu, id-diskussjonijiet li saru fil-Kunsill urew li hemm oppożizzjonijiet kbar anke għal formulazzjonijiet li mhumiex relattivament vinkolanti bħal dawn. Għall-KESE dan huwa sinjal li l-politika tal-bijodiversità għadha qed tingħata inqas prijorità mill-metodi ta’ produzzjoni li ilu ħafna li ġew rikonoxxuti bħala prattiki li mhumiex sostenibbli. Il-Kumitat ser ikompli jsegwi mill-qrib in-negozjati tar-riforma tal-politika tas-sajd.

4.6

Miri 5 u 6

4.6.1

Dwar il-ħames mira, “Il-ġlieda kontra speċijiet aljeni invażivi”, il-KESE diġà ħa pożizzjoni f'opinjoni preċedenti tiegħu (10). Din il-problema mhix ġdida u għadha qed tistenna soluzzjoni bħal fil-każ tas-sitt mira, “Għajnuna biex tiġi evitata t-telfa tal-bijodiversità fuq livell dinji”. Dwar din l-aħħar mira, il-Kumitat jistqarr li huwa ċar li ħafna mill-istqarrijiet u l-wegħdiet li saru dwar il-konservazzjoni tal-bijodiversità globali mhux qed jiġu implimentati. Il-proġett “Yasuni National Park” fl-Ekwador huwa eżempju fejn il-komunità globali riedet tgħin permezz ta’ kontributi finanzjarji sabiex jiġi abbandunat proġett tal-estrazzjoni taż-żejt. Il-fondi, madankollu, ma waslux fl-ammont imwiegħed u għalhekk l-estrazzjoni taż-żejt għadha għaddejja għad-detriment tan-natura fil-foresta tropikali.

4.6.2

Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew sabiex jiċċaraw kemm ser jiġu allokati fondi għall-politika tal-bijodiversità globali fil-perjodu finanzjarju ġdid 2014-2020 għaliex dan mhux ċar fid-dokumenti attwali. S'issa l-UE u l-Istati Membri jagħtu inqas minn 0,004 % tar-riżorsi ekonomiċi tagħhom sabiex jiffinanzjaw il-miżuri globali għall-iżvilupp u l-konservazzjoni tal-bijodiversità. B'dan il-kontribut mhux ser jiġu solvuti l-problemi li wisq probabbli ser ikomplu jiżdiedu minħabba l-kompetizzjoni globali għall-art.

Brussell, 26 ta’ Ottubru 2011

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Staffan NILSSON


(1)  COM(2001) 264 finali, 15.4.2001, p. 14 (mhux disponibbli bil-Malti).

(2)  COM(2010) 4 finali.

(3)  http://www.eea.europa.eu/publications/eu-2010-biodiversity-baseline/

(4)  Ma tingħata l-ebda informazzjoni dwar il-ħabitats u l-ispeċi li mhumiex protetti minkejja li dawn huma importanti wkoll għall-bijodiversità.

(5)  “The Economics of Ecosystems and Biodiversity” (TEEB) (“L-Ekonomija tal-Ekosistemi u tal-Bijodiversità”), ara: http://teebweb.org.

(6)  Ara l-konferenza COP 10 li saret f'Nagoya fl-2010.

(7)  ĠU C 195, 18.8.2006, p. 96 (mhux disponibbli bil-Malti).

(8)  ĠU C 48, 15.2.2011, p. 150, punt 1.6.

(9)  Dan l-għan jikkorrispondi mal-mira rilevanti tal-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika.

(10)  ĠU C 306, 16.12.2009, p. 42.


28.1.2012   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 24/116


Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 302/2009 li jistabbilixxi pjan multiannwali għall-irkupru tat-tonn fil-Lvant tal-Atlantiku u fil-Mediterran

COM(2011) 330 finali — 2011/0144 (COD)

2012/C 24/25

Relatur: is-Sur SARRÓ IPARRAGUIRRE

Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Parlament Ewropew, nhar l-24 ta’ Ġunju 2011 u nhar it-18 ta’ Lulju 2011 rispettivament, iddeċidew, b'konformità mal-Artikolu 43 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 302/2009 li jistabbilixxi pjan multiannwali għall-irkupru tat-tonn fil-Lvant tal-Atlantiku u fil-Mediterran

COM(2011) 330 finali – 2011/0144 (COD).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-6 ta’ Ottubru 2011

Matul l-475 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-26 u s-27 ta’ Ottubru 2011 (seduta tas-26 ta’ Ottubru 2011), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'129 vot favur, vot wieħed kontra u 8 astensjonijiet.

1.   Konklużjonijiet

1.1

Il-KESE jappoġġja l-proposti tal-Kummissjoni Ewropea u jirrikonoxxi l-isforz li qed jagħmlu kemm l-Istati Membri kif ukoll is-sajjieda biex iwettqu l-pjan ambizzjuż għall-irkupru tat-tonn tal-Kummissjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tat-Tonn tal-Atlantiku (ICCAT). Dan il-pjan qed iħalli l-frott, iżda l-implimentazzjoni tiegħu qed toħloq konsegwenzi soċjoekonomiċi kbar li għandhom jiġu kkunsidrati.

1.2

Sabiex ikun jista' jiġi osservat l-irkupru u jittieħdu l-aħjar miżuri ta’ ġestjoni għall-futur, il-Kumitat iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni biex ikomplu jappoġġjaw ir-riċerka xjentifika applikata.

2.   Introduzzjoni

2.1

Il-Proposta għal Regolament li qed tippreżenta l-Kummissjoni hija emenda għar-Regolament (KE) Nru 302/2009 li jistabbilixxi pjan multiannwali għall-irkupru tat-tonn fil-Lvant tal-Atlantiku u fil-Mediterran.

2.2

Ir-Regolament (KE) Nru 302/2009 ġie adottat fis-6 ta’ April 2009 bħala riżultat tar-Rakkomandazzjoni tal-ICCAT 08-05, imfassla fis-16-il laqgħa speċjali tagħha f'Novembru 2008. Dan ir-Regolament ħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1559/2007 tas-17 ta’ Diċembru 2007, li kien stabbilixxa pjan pluriennali għall-irkupru tat-tonn fl-Atlantiku tal-Lvant u fil-Mediterran.

2.3

Fil-laqgħa annwali tagħha tal-2010, l-ICCAT approvat rakkomandazzjoni li timmodifika l-pjan għall-irkupru multiannwali eżistenti, bil-għan li jerġgħu jinbnew l-istokkijiet tat-tonn fl-Atlantiku tal-Lvant u fil-Mediterran.

2.4

Ir-rakkomandazzjoni tal-2010 terġa' tnaqqas il-Qabdiet Totali Permissibbli (TAC – Total Allowable Catch) u ssaħħaħ il-miżuri maħsubin biex inaqqsu l-kapaċità tas-sajd u biex isaħħu l-kontroll, speċjalment fir-rigward tat-trasferimenti u tal-operazzjonijiet ta’ tqegħid fil-gaġeġ.

2.5

L-għan ta’ dawn il-miżuri hu li jiżguraw l-effikaċja tal-pjan u li sal-2022 tinkiseb il-bijomassa li toffri l-ogħla rendiment sostenibbli (BMSY – biomass corresponding to the maximum sustainable yield) bi probabbiltà ta’ mill-inqas 60 %.

2.6

Ir-rakkomandazzjonijiet tal-ICCAT huma vinkolanti għall-partijiet kontraenti li ma sabu l-ebda oġġezzjoni għalihom. Bħala parti kontraenti tal-ICCAT sa mill-1997, l-Unjoni Ewropea għandha tapplika din ir-rakkomandazzjoni li għaliha ma sabet l-ebda oġġezzjoni.

2.7

Għaldaqstant, l-għan tal-Proposta għal Regolament huwa li tinkorpora r-rakkomandazzjoni msemmija tal-ICCAT fil-liġi tal-UE.

3.   Tibdil

3.1

L-ewwel nett jinbidel l-għan tal-pjan għall-irkurpru, li jrid jikseb il-BMSY bi probabbiltà ogħla minn 60 %, minflok 50 %.

3.2

Isir xi tibdil fid-definizzjonijiet: b'mod partikolari, id-definizzjonijiet ta’ “bastiment awżiljarju” u “operazzjonijiet ta’ trasferiment” jiġu estiżi, id-definizzjoni ta’ “trobbija” tiġi ċċarata, u tiżdied id-definizzjoni ta’ “Stat Membru responsabbli”.

3.3

Il-Kapitolu II dwar l-“Opportunitajiet tas-sajd” jintroduċi l-obbligu li l-Istati Membri jibagħtu lill-Kummissjoni, mhux aktar tard mill-15 ta’ Settembru ta’ kull sena, il-pjan tas-sajd annwali provviżorju relatat mas-sena ta’ wara.

3.4