(1)

Il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew tistabbilixxi l-istrateġija ta’ tkabbir tal-Ewropa li għandha l-għan li tittrasforma l-Unjoni f’soċjetà ġusta u prospera, b’ekonomija moderna, effiċjenti fir-riżorsi u kompetittiva, fejn ma jkun hemm l-ebda emissjoni netta ta’ gassijiet b’effett ta’ serra sa mhux aktar tard mill-2050 u fejn it-tkabbir ekonomiku jkun diżakkoppjat mill-użu tar-riżorsi. Sabiex il-politiki tal-Unjoni dwar il-prodotti jikkontribwixxu għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-karbonju fil-livell globali, jeħtieġ li jiġi żgurat li l-prodotti kkummerċjalizzati u mibjugħa fl-Unjoni jkollhom oriġini u manifattura sostenibbli u li jiġu ttrattati fi tmiem il-ħajja b’mod sostenibbli.

(2)

Is-settur awtomobilistiku huwa kontributur importanti għall-użu tar-riżorsi tal-enerġija u tal-materjal mill-Unjoni, u għalhekk għall-ġenerazzjoni ta’ gassijiet serra. Il-produzzjoni ta’ vetturi fil-pajjiżi terzi li jitqiegħdu fis-suq tal-Unjoni tikkontribwixxi għall-ġenerazzjoni ta’ gassijiet serra globali, li min-naħa tagħha għandha impatt ambjentali negattiv fuq l-Unjoni. Bidla mill-użu tal-fjuwils fossili fil-vetturi għal mobbiltà b’emissjonijiet żero, kif previst fil-pakkett “Lesti għall-Mira ta’ 55 %”, hija waħda mill-prerekwiżiti biex jintlaħaq l-għan tan-newtralità klimatika sal-2050. Dan se jnaqqas l-emissjonijiet tal-gassijiet serra mis-settur awtomobilistiku marbuta mal-fażi tal-użu tal-vetturi. L-industrija awtomobilistika hija waħda minn dawk li jużaw l-aktar aluminju primarju, azzar u plastik, b’rabta mal-manifattura ta’ vetturi ġodda mqiegħda fis-suq tal-Unjoni. Dan jista’ jirrappreżenta impatt ambjentali sinifikanti, marbut mal-enerġija meħtieġa għall-estrazzjoni u l-ipproċessar ta’ dawn il-materjali. L-impronta ambjentali marbuta mal-manifattura ta’ vetturi ġodda tista’ tiżdied bl-elettrifikazzjoni li għaddejja bħalissa tal-flotta, id-daqs u l-piż dejjem jiżdiedu tal-vetturi, kif ukoll minħabba l-użu aktar mifrux u l-kumplessità tal-elettronika f’mudelli futuri, li t-tnejn jeħtieġu kwantità konsiderevoli ta’ materja prima kritika u strateġika u metalli prezzjużi, bħar-ram u elementi tal-art rari. Ir-riżultat ta’ dawk il-bidliet huwa li l-fażi tal-produzzjoni jista’ jkollha impronta ambjentali akbar mill-fażi tal-użu tal-vetturi, u li l-industrija Ewropea tista’ ssir aktar u aktar dipendenti mill-importazzjonijiet ta’ materja prima kritika u vulnerabbli għall-interruzzjonijiet tal-provvista, askapitu tal-kompetittività. Barra minn hekk, ir-rekwiżiti attwali fid-dritt tal-Unjoni dwar l-immaniġġar tal-iskart jirriżultaw fi rkupru subottimali tar-riżorsi minn vetturi li ma għadhomx jintużaw, u hemm potenzjal għoli li jiżdiedu l-kwantità u l-kwalità tal-parts, tal-komponenti u tal-materjali li għandhom jissewwew, jintużaw mill-ġdid, jiġu rimanifatturati, rinnovati, modifikati retroattivament jew riċiklati minn vetturi matul il-fażi tal-użu kif ukoll minn vetturi li ma għadhomx jintużaw. Sabiex jiġu indirizzati dawn l-impatti ambjentali u jingħata kontribut għad-dekarbonizzazzjoni tas-settur u jingħata appoġġ lill-kompetittività billi tiżdied ir-reżiljenza tal-industrija awtomobilistika, jeħtieġ li jittejjeb il-funzjonament tas-suq uniku u li tissaħħaħ it-tranżizzjoni tal-industrija awtomobilistika lejn ekonomija ċirkolari. Dan huwa konformi mal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Marzu 2020 dwar pjan ta’ Azzjoni ġdid dwar l-Ekonomija Ċirkolari – Għal Ewropea aktar nadifa u kompetittiva li talbet reviżjoni tar-regoli attwali biex jiġu promossi mudelli tan-negozju aktar ċirkolari billi l-kwistjonijiet tad-disinn jiġu marbuta mat-trattament fi tmiem il-ħajja, jiġu kkunsidrati regoli dwar il-kontenut riċiklat obbligatorju għal ċerti materjali, u tittejjeb l-effiċjenza tar-riċiklaġġ. Dan huwa wkoll f’konformità mar-Regolament (UE) 2024/1252 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3). Il-Kunsill u l-Parlament Ewropew saħqu wkoll fuq il-ħtieġa ta’ regoli ġodda tal-Unjoni dwar dawk il-kwistjonijiet, li jissostitwixxu r-regoli eżistenti dwar l-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi fir-rigward tal-possibbiltajiet tal-użu mill-ġdid, ir-riċiklaġġ u l-irkupru u dwar vetturi li ma għadhomx jintużaw.

(3)

Id-Direttiva 2000/53/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4) tistabbilixxi rekwiżiti armonizzati ta’ trattament għal vetturi li ma għadhomx jintużaw u miri għall-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ kif ukoll l-użu mill-ġdid u l-irkupru tal-vetturi. Din tistabbilixxi obbligi dwar il-ġbir ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, kif ukoll obbligi għall-operaturi ekonomiċi, b’mod partikolari r-restrizzjoni tal-użu ta’ metalli tqal fil-vetturi. Toħloq ukoll regoli bażiċi dwar ir-responsabbiltà estiża tal-produttur, li jirrikjedu li l-produtturi tal-vetturi jkopru parti mill-kostijiet tal-ġbir ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw.

(4)

L-evalwazzjoni tal-Kummissjoni tad-Direttiva 2000/53/KE enfasizzat li kienet effettiva fl-ilħuq ta’ ħafna mill-objettivi inizjali tagħha, speċjalment l-eliminazzjoni tal-kadmju, taċ-ċomb, tal-merkurju u tal-kromu eżavalenti mill-vetturi, żieda fil-punti ta’ ġbir għal vetturi li ma għadhomx jintużaw u l-ilħuq tal-miri ta’ rkupru u riċiklaġġ. Madankollu, l-evalwazzjoni sabet li dik id-Direttiva ma kinitx tindirizza biżżejjed il-kwistjonijiet importanti marbuta mal-ġbir ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw u li ma kinitx adattata aktar biex tiżgura kwalità għolja ta’ trattament ta’ dawn il-vetturi.

(5)

Id-Direttiva 2005/64/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) tirregola l-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi fir-rigward tal-possibbiltajiet ta’ użu mill-ġdid, riċiklaġġ u rkupru tagħhom, sabiex dawn il-vetturi jkunu jistgħu jilħqu l-miri stabbiliti fid-Direttiva 2000/53/KE fil-fażi ta’ tmiem il-ħajja tagħhom. Madankollu, id-Direttiva 2005/64/KE ma kinitx effettiva biex ittejjeb b’mod sostanzjali l-possibbiltajiet tal-użu mill-ġdid, tar-riċiklaġġ u tal-irkupru ta’ vetturi ġodda u mhijiex adattata għall-karatteristiċi ta’ vetturi ġodda, li nbidlu b’mod konsiderevoli mid-dħul fis-seħħ tad-Direttiva 2005/64/KE.

(6)

Ir-Regolament (UE) 2018/858 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6) introduċa sistema komprensiva ta’ approvazzjoni tat-tip u ta’ sorveljanza tas-suq għall-vetturi bil-mutur, it-trejlers, u għal sistemi, komponenti u unitajiet tekniċi separati maħsuba għal tali vetturi bil-għan li jiġi żgurat il-funzjonament xieraq tas-suq uniku u sabiex jiġi offrut livell għoli ta’ prestazzjoni ambjentali. Hemm bżonn ta’ att regolatorju separat għall-finijiet tal-proċedura tal-approvazzjoni tat-tip tal-UE stabbilita fl-Anness II ta’ dak ir-Regolament. Għaldaqstant huwa meħtieġ li jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet u rekwiżiti dwar iċ-ċirkolarità tal-vetturi li jinsabu fil-proċess li jiksbu l-approvazzjoni tat-tip tal-UE. Sabiex tiġi żgurata l-konformità tal-vetturi ma’ dawk ir-rekwiżiti, huwa meħtieġ li tiġi żgurata l-verifika tagħhom fil-proċess tal-approvazzjoni tat-tip tal-UE. Id-dispożizzjonijiet amministrattivi tar-Regolament (UE) 2018/858, inklużi d-dispożizzjonijiet dwar is-sorveljanza tas-suq, il-miżuri korrettivi, il-klawżoli ta’ salvagwardja u l-penali, japplikaw għall-approvazzjonijiet tat-tip maħruġa f’konformità mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament.

(7)

Huwa importanti li ssir distinzjoni bejn l-approvazzjonijiet tat-tip u l-approvazzjonijiet tat-tip il-ġodda. Għaldaqstant huwa neċessarju li jiġu ċċarati liema dispożizzjonijiet japplikaw għat-tipi ta’ vettura l-ġodda fl-ambitu tar-Regolament (UE) 2018/858. Jenħtieġ, għaldaqstant, li jiġi ċċarat li l-emendi għall-approvazzjoni tat-tip ma jirrikjedux sistematikament estensjoni tal-approvazzjoni tat-tip fl-ambitu ta’ dak ir-Regolament.

(8)

Sabiex jittejjeb il-funzjonament tas-suq uniku, filwaqt li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tal-ambjent, huwa essenzjali li jiġu armonizzati l-kundizzjonijiet għall-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi fir-rigward tal-possibbiltajiet ta’ użu mill-ġdid, riċiklaġġ u rkupru tagħhom, l-istadju tal-produzzjoni tal-vetturi, il-valutazzjoni tal-istatus tal-vettura u l-esportazzjonijiet tal-vetturi użati. Sabiex jingħata kontribut għall-objettivi tal-preservazzjoni, tal-protezzjoni u tat-titjib tal-kwalità tal-ambjent, tal-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-użu prudenti u razzjonali tar-riżorsi naturali, huwa essenzjali li jiġu stabbiliti regoli fir-rigward tal-ġestjoni tal-vetturi li ma għadhomx jintużaw, filwaqt li jitqiesu d-disinn tal-vettura, kif ukoll il-miżuri mmirati li jipprevjenu l-iżmuntar illegali bħat-traċċabbiltà aħjar fil-każ ta’ trasferiment tas-sjieda tal-vetturi użati. Għalhekk, l-aktar mod effiċjenti biex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni tas-settur awtomobilistiku lejn ekonomija ċirkolari huwa li jiġi stabbilit qafas regolatorju uniformi fil-livell ta’ Unjoni, li jkopri b’mod integrat u konsistenti d-disinn, il-manifattura, it-tqegħid fis-suq fl-Unjoni u t-trattament ta’ tmiem il-ħajja tal-vetturi. Dan huwa essenzjali wkoll għall-iżvilupp tas-suq tal-Unjoni għall-materja prima sekondarja li hija inkluża f’vetturi ġodda mqiegħda fis-suq, kif ukoll biex jiġu evitati l-ostakli għall-kummerċ u d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni, tiġi żgurata ċ-ċarezza tad-dritt u jittejbu l-prestazzjonijiet ambjentali tal-operaturi ekonomiċi kollha involuti fid-disinn, fil-produzzjoni u fit-trattament ta’ tmiem il-ħajja tal-vetturi. Sabiex jinkisbu dawk l-objettivi, id-Direttivi 2000/53/KE u 2005/64/KE jenħtieġ li jiġu sostitwiti b’Regolament, abbażi tal-Artikolu 114 u tal-Artikolu 192(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE).

(9)

Fir-reġjuni ultraperiferiċi msemmija fl-Artikolu 349 tat-TFUE, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jadattaw l-obbligi tal-produtturi sabiex jiggarantixxu servizz u jkopru l-kostijiet tal-ġestjoni ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw fir-rigward tal-karatteristiċi ta’ dawk ir-reġjuni.

(10)

Id-Direttivi 2000/53/KE u 2005/64/KE japplikaw biss għall-vetturi tal-passiġġieri (M1) u għall-vetturi kummerċjali ħfief (N1), li jikkostitwixxu madwar 85 % tal-vetturi kollha rreġistrati fl-Unjoni. Il-bqija tal-vetturi, jiġifieri vetturi b’żewġ roti u bi tliet roti, kwadriċikli, trakkijiet, karozzi tal-linja u trejlers, ma huma soġġetti għall-ebda leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar l-ekodisinn u l-ġestjoni tagħhom fil-fażi ta’ tmiem il-ħajja tagħhom. Għalhekk, sabiex jiġi żgurat qafas komprensiv ta’ ċirkolarità għall-vetturi kollha rreġistrati fl-Unjoni, inkluż it-trattament tagħhom li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent, kif ukoll biex tiġi evitata l-frammentazzjoni tas-suq uniku, dan ir-Regolament jenħtieġ li japplika mhux biss għall-vetturi tal-kategoriji M1 u N1, iżda, parzjalment, anki għal ċerti vetturi tal-kategorija L, vetturi heavy-duty u t-trejlers tagħhom (M2, M3, N2, N3, u O). Hemm nuqqas ta’ informazzjoni komprensiva dwar it-trattament ta’ tali vetturi fi tmiem il-ħajja tagħhom fl-Unjoni, li jipprevjeni li għalihom jiġi applikat l-istess reġim bħal dak li japplika għall-vetturi tal-kategoriji M1 u N1 mad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament. Madankollu, ir-rekwiżiti rigward il-ġbir ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, it-twassil obbligatorju tagħhom f’faċilitajiet awtorizzati ta’ trattament għat-trattament kif ukoll it-tindif mit-tniġġis tagħhom, it-tneħħija obbligatorja ta’ ċerti parts u komponenti għall-użu mill-ġdid u għar-riċiklaġġ qabel it-tqattigħ u l-kundizzjonijiet għar-rimi f’landfill ta’ skart mhux inerti li jirriżulta mit-tqattigħ jenħtieġ li japplikaw għal vetturi tal-kategorija L u vetturi heavy-duty u t-trejlers tagħhom (M2, M3, N2, N3 u O). Sabiex jiġi ffaċilitat it-trattament ta’ dawn il-vetturi li ma għadhomx jintużaw, il-manifatturi tagħhom jenħtieġ li jkunu meħtieġa jipprovdu informazzjoni dwar it-tneħħija u s-sostituzzjoni ta’ parts, komponenti u materjali minn tali vetturi. Barra minn hekk, id-dispożizzjonijiet li jirregolaw ir-responsabbiltà estiża tal-produttur jenħtieġ li japplikaw għal dawk il-kategoriji ta’ vetturi, li jkopru l-kostijiet tal-ġbir u tat-tindif mit-tniġġis tagħhom fi tmiem il-ħajja tagħhom.

(11)

Billi mhux l-Istati Membri kollha jirrikjedu r-reġistrazzjoni tal-vetturi tal-kategorija L1e, L2e jew L6e, jeħtieġ li lill-Istati Membri tingħata l-possibbiltà li jeżentaw lil dawk il-kategoriji ta’ vetturi mir-rekwiżiti marbuta mar-reġistrazzjoni.

(12)

Il-problemi bl-esportazzjoni ta’ vetturi użati jikkonċernaw mhux biss il-vetturi tal-passiġġieri (M1) u l-vetturi kummerċjali ħfief (N1), iżda wkoll, kif juru l-istudji, vetturi akbar. Għalhekk, dawn id-dispożizzjonijiet jenħtieġ li japplikaw ukoll għal vetturi heavy-duty u t-trejlers tagħhom (M2, M3, N2, N3, u O).

(13)

Vetturi ddisinjati u mibnija jew adattati għall-użu mis-servizzi armati biss, kif ukoll vetturi ddisinjati u mibnija għall-użu mis-servizzi armati, mid-difiża ċivili, mis-servizzi tat-tifi tan-nar, mill-forzi responsabbli għaż-żamma tal-ordni pubbliku u mis-servizzi mediċi ta’ emerġenza jenħtieġ li jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Dawk il-vetturi jaqdu funzjonijiet operazzjonali speċjalizzati u huma soġġetti għal rekwiżiti tekniċi speċifiċi, u d-disinn, il-kostruzzjoni u l-użu tagħhom ivarjaw b’mod sinifikanti minn dawk tal-vetturi maħsuba għat-trasport ġenerali bit-triq. Għalhekk, l-applikazzjoni għal tali vetturi ta’ rekwiżiti ġenerali ta’ ċirkolarità għal dak li għandu x’jaqsam mad-disinn u mal-ġestjoni ta’ tmiem il-ħajja ma tkunx xierqa u l-esklużjoni tagħhom mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament hija konsistenti man-natura speċifika tal-funzjonijiet tagħhom.

(14)

Sabiex jiġi ppreservat il-patrimonju kulturali Ewropew, jenħtieġ li l-vetturi ta’ interess storiku jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament u jenħtieġ li ma jkunux soġġetti għall-obbligi relatati mat-trasferiment tas-sjieda jew mal-esportazzjoni, jew mar-rekwiżiti ta’ tmiem il-ħajja. Bl-istess mod, il-vetturi li Stat Membru jirrikonoxxi bħala li għandhom interess kulturali speċjali jenħtieġ li jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Dan jista’ pereżempju jkopri vetturi fil-pussess ta’ kollezzjonisti jew mużewijiet, vetturi mibnija apposta jew vetturi tat-tlielaq, dment li l-awtoritajiet kompetenti jirrikonoxxu l-interess kulturali speċjali rilevanti tagħhom. Madankollu, ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament, pereżempju r-rekwiżiti tad-disinn relatati maċ-ċirkolarità, jenħtieġ li japplikaw għal dawk il-vetturi qabel ma jitqiesu vetturi ta’ interess storiku jew vetturi ta’ interess kulturali speċjali. Barra minn hekk, meta l-Istati Membri ma jibqgħux iqisu lil dawk il-vetturi bħala vetturi ta’ interess storiku jew vetturi ta’ interess kulturali speċjali, tali vetturi jerġgħu jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament u jenħtieġ li japplikaw rekwiżiti bħall-obbligi relatati mat-trasferiment tas-sjieda, mal-esportazzjoni jew ma’ tmiem il-ħajja.

(15)

Sabiex jiġi evitat piż amministrattiv eċċessiv u jiġi żgurat li l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament ikopri l-bżonnijiet tas-suq intern, jenħtieġ li jibqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament tipi oħra ta’ vetturi, bħall-vetturi tal-kategoriji L prodotti f’serje żgħira jew ċerti ċikli ddisinjati bil-pedali tal-kategorija L1e-A u L1e-B.

(16)

Il-vetturi bi skop speċjali huma ddisinjati sabiex iwettqu funzjoni speċifika u jeħtieġu arranġamenti speċjali tal-karrozzerija li mhumiex kompletament taħt il-kontroll tal-manifattur. Dan jikkomplika l-kalkolu tar-rati tal-possibbiltà ta’ użu mill-ġdid, tal-possibbiltà ta’ riċiklaġġ u tal-possibbiltà ta’ rkupru. Jenħtieġ li għal vetturi bi skop speċjali ta’ kategoriji M1 u N1, il-kostijiet tal-ġbir, tat-tindif mit-tniġġis, tat-tneħħija obbligatorja ta’ parts u komponenti u tat-trattament ikunu koperti mill-produtturi fl-iskema tar-responsabbiltà estiża tal-produttur. Għall-vetturi bi skop speċjali tal-kategoriji M2, M3, N2, N3 u O, jenħtieġ li tapplika biss ġabra limitata ta’ regoli. Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet dwar is-sustanzi ta’ tħassib fil-vetturi japplikaw għall-vetturi bi skop speċjali ta’ kategoriji M1 u N1, bħalma hu l-każ skont id-Direttiva 2000/53/KE. Parts oħra ta’ vettura bi skop speċjali li jkunu ngħataw approvazzjoni tat-tip f’approvazzjoni tat-tip f’diversi stadji jenħtieġ li jkunu koperti sa l-istess punt bħall-kategorija tal-vettura kkonċernata. Jenħtieġ li l-vetturi bi skop speċjali tal-kategoriji kollha, għajr għall-kategoriji M1 u N1 li huma prodotti minn manifattur ta’ volum baxx, ma jkunux koperti minn dan ir-Regolament.

(17)

Il-karavans bil-mutur u l-karavans li jinġibdu huma distinti minn vetturi jew trejlers konvenzjonali, peress li l-funzjoni primarja tagħhom hija l-akkomodazzjoni aktar milli t-trasport. Dawk il-karavans huma mibnija b’komponenti mhux awtomobilistiċi, bħall-injam, l-għamara, is-sistemi tal-ilma u s-sistemi elettriċi domestiċi, li huma barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-faċilitajiet ta’ riċiklaġġ tal-vetturi. Ħafna karavans li jinġibdu huma fissi b’mod permanenti fil-post bħala akkomodazzjoni għall-vaganzi, użati għall-akkomodazzjoni staġjonali u jibqgħu funzjonali għal għexieren ta’ snin. Minħabba n-natura tal-iskop speċjali tagħhom, il-kompożizzjoni differenti tal-materjali u l-użu kontinwu, il-karavans li jinġibdu jenħtieġ li jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Il-karavans bil-mutur, li huma spiss mhux irreġistrati, jenħtieġ li ma jiġux ikklassifikati bħala vetturi li ma għadhomx jintużaw dment li jkomplu jintużaw għall-akkomodazzjoni. Il-karavans bil-mutur għandhom fil-vetturi ta’ bażi tagħhom parts u komponenti li jintużaw ukoll f’vetturi oħrajn u għaldaqstant jenħtieġ li ma jkunux soġġetti għall-istess obbligi ladarba ma jibqgħux jintużaw għal skopijiet ta’ akkomodazzjoni.

(18)

Waħda mill-akbar sfidi prattiċi relatati mal-applikazzjoni tad-Direttiva 2000/53/KE tikkonċerna d-determinazzjoni ta’ jekk vettura tkunx saret vettura li ma għadhiex tintuża, b’mod partikolari f’każijiet ta’ vjeġġi transfruntieri ta’ vetturi. Minkejja l-ħruġ ta’ gwida dwar dik il-kwistjoni, tali valutazzjoni tibqa’ problematika. Għalhekk huwa meħtieġ li jiġu pprovduti kriterji preċiżi legalment vinkolanti li jippermettu li tiġi ddeterminata vettura li ma għadhiex tintuża. Dawk il-kriterji jenħtieġ li jintużaw mill-awtoritajiet kompetenti, mill-operaturi ekonomiċi u mis-sidien kollha rilevanti tal-vetturi li jittrattaw vetturi li ma għadhomx jintużaw. Madankollu, hu meħtieġ ukoll li jkunu previsti eżenzjonijiet sabiex tiġi ppreservata l-possibbiltà li l-Istati Membri jiddeterminaw sitwazzjonijiet li fihom ikun jenħtieġ li l-vetturi individwali ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament, minħabba l-istatus tagħhom bħala vettura ta’ interess kulturali speċjali sakemm iżommu dak l-istatus. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru jkunu jistgħu jeżentaw vettura mill-istatus ta’ vettura li ma għadhiex tintuża meta l-vettura kkonċernata tkun soġġetta għal tiswija, fuq talba mingħand sidha.

(19)

L-evalwazzjoni tad-Direttiva 2000/53/KE kkonkludiet li d-dispożizzjonijiet f’dik id-Direttiva dwar id-disinn ta’ vetturi mmirati biex jiffaċilitaw l-iżmuntar tagħhom u l-użu ta’ materjali riċiklati kellhom impatt limitat ħafna fuq id-disinn u l-manifattura ta’ vetturi ġodda, peress li ma kinux dettaljati, speċifiċi u li jistgħu jitkejlu biżżejjed.

(20)

L-indirizzar tad-disinn tal-vetturi kollha mqiegħda fis-suq tal-Unjoni kif ukoll il-fażi ta’ tmiem il-ħajja tagħhom jeħtieġ li jiġu stabbiliti rekwiżiti ta’ ċirkolarità armonizzati vverifikati fl-istadju tal-approvazzjoni tat-tip. Id-disinn u l-manifattura tal-vetturi biex jiġi żgurat li l-parts u l-komponenti tagħhom ikunu jistgħu jerġgħu jintużaw, u l-materjali li jkun fihom ikunu riċiklabbli, huma essenzjali biex jiġi evitat li dawn il-parts, il-komponenti u l-materjali ma jkunux jistgħu jiġu vvalorizzati kif xieraq meta vettura tilħaq tmiem il-ħajja tagħha. Għalhekk, il-manifatturi u l-fornituri tagħhom jenħtieġ li jintegraw strateġiji ta’ disinn li jtejbu l-possibbiltajiet ta’ użu mill-ġdid u ta’ riċiklaġġ fi stadju bikri fl-iżvilupp ta’ vetturi ġodda. Għaldaqstant, jenħtieġ li jkomplu jinbnew tipi ġodda ta’ vetturi sabiex ikunu jistgħu jerġgħu jintużaw jew jiġu riċiklati għal mill-anqas 85 % skont il-massa u jkunu jistgħu jerġgħu jintużaw jew jiġu rkuprati għal mill-anqas 95 % skont il-massa, kif diġà huwa previst fid-Direttiva 2005/64/KE. Sabiex jiġi żgurat li l-kalkolu tar-rati tal-possibbiltajiet ta’ użu mill-ġdid, ta’ riċiklaġġ u ta’ rkupru jsir b’mod uniformi u jkun jista’ jiġi mmonitorjat, jenħtieġ li tiġi stabbilita metodoloġija ġdida għall-kalkolu u għall-verifika tar-rati tal-possibbiltajiet ta’ użu mill-ġdid, tar-riċiklaġġ u ta’ rkupru ta’ vettura. Dik il-metodoloġija jenħtieġ li tirrifletti aħjar il-potenzjal effettiv ta’ vettura ġdida biex tiġi riċiklata, użata mill-ġdid u rkuprata fi tmiem il-ħajja, filwaqt li jitqies il-progress teknoloġiku li jkun għaddej. Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni biex tistabbilixxi tali metodoloġija fid-dawl tal-istandard internazzjonali ISO 22628:2002. Sakemm tiġi stabbilita tali metodoloġija, ir-rati tal-possibbiltajiet ta’ użu mill-ġdid, ta’ riċiklaġġ u ta’ rkupru jenħtieġ li jkomplu jiġu kkalkolati f’konformità mal-istandard internazzjonali ISO 22628:2002, bħal fid-Direttiva 2005/64/KE. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħmel ħilitha biex tiżgura l-metodoloġija rilevanti NUKEE (Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti) tiġi aġġornata kif xieraq, bil-għan li tevita inkonsistenzi mal-metodoloġija tal-Unjoni u jonqos il-piż fuq il-manifatturi.

(21)

Il-katina tal-provvista awtomobilistika tinvolvi numru kbir ta’ fornituri, fosthom bosta intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) li joperaw f’reġjuni differenti u bi strutturi organizzattivi differenti. Filwaqt li l-manifatturi jenħtieġ li jiġbru l-informazzjoni tul il-katina tal-provvista kollha tal-materjali użati fil-vetturi u jistabbilixxu u jimplimentaw proċeduri biex jivverifikaw l-eżattezza ta’ tali informazzjoni, jenħtieġ li jqisu l-kapaċitajiet tal-SMEs. L-SMEs spiss għandhom riżorsi amministrattivi limitati, anqas strumenti tekniċi u, f’ċerti każijiet, l-ebda sistema stabbilita biex jiġġeneraw jew jivverifikaw id-data dettaljata dwar l-ambjent u l-kompożizzjoni tal-materjali. Dawk ir-restrizzjonijiet jistgħu jolqtu d-disponibbiltà u l-kompletezza tal-informazzjoni li l-SMEs jistgħu jagħtu. Għalhekk, fil-valutazzjoni tal-proċeduri tal-manifatturi għall-ġbir u għall-verifika tal-informazzjoni dwar il-fornituri, jenħtieġ li titqies b’mod debitu s-sitwazzjoni speċifika tal-SMEs fil-katina tal-provvista.

(22)

Il-fatt li tiġi żgurata l-possibbiltà ta’ tiswija tal-vetturi tul il-ħajja tagħhom huwa pilastru fundamentali ta’ ekonomija awtomobilistika tassew sostenibbli u ċirkolari. Jenħtieġ li l-vetturi ma jiġux ikklassifikati qabel iż-żmien bħala li ma għadhomx jintużaw meta jkunu jistgħu jissewwew, peress li dan ikun iwassal għal skart bla bżonn, ineffiċjenzi ekonomiċi u piż żejjed fuq is-sidien tal-vetturi.

(23)

Il-vetturi jenħtieġ li jiġu ddisinjati u manifatturati b’tali mod li tiġi limitata l-preżenza ta’ sustanzi ta’ tħassib. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-14 ta’ Ottubru 2020 dwar “Strateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà – Lejn Ambjent Ħieles mit-Tossiċità”, il-Kummissjoni ddikjarat li s-sustanzi ta’ tħassib għandhom jiġu mminimizzati u ssostitwiti kemm jista’ jkun, u b’mod gradwali jitneħħew dawk l-aktar dannużi għall-użu mhux essenzjali mis-soċjetà, b’mod partikolari fil-prodotti għall-konsumatur. Għaldaqstant, is-sustanzi ta’ tħassib bħala kostitwenti tal-materjali li jintużaw fil-vetturi jew ta’ kwalunkwe wieħed mill-parts jew mill-komponenti tal-vetturi jenħtieġ li jiġu mminimizzati kemm jista’ jkun, bl-objettiv li jiġi żgurat li l-vetturi, kif ukoll il-materjali riċiklati mill-vetturi, ma jkollhomx effett negattiv fuq l-ambjent jew fuq is-saħħa tal-bniedem, matul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom.

(24)

Id-Direttiva 2000/53/KE diġà tirrestrinġi l-użu taċ-ċomb, tal-merkurju, tal-kadmju u tal-kromu eżavalenti fil-vetturi u tipprovdi eżenzjonijiet fejn tali sustanzi huma permessi li jintużaw f’ċerti applikazzjonijiet. Dan ir-Regolament jenħtieġ li jinkludi dawk ir-regoli eżistenti. Madankollu, sabiex tiġi żgurata l-koerenza tal-leġiżlazzjoni dwar is-sustanzi kimiċi, ir-restrizzjonijiet rigward it-tqegħid fis-suq u l-użu ta’ sustanzi oħra fil-vetturi jenħtieġ li jiġu indirizzati skont ir-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7). Bl-istess mod, jenħtieġ li jiġu rispettati restrizzjonijiet fuq l-użu ta’ sustanzi rregolati bir-Regolament (UE) 2019/1021 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8) abbażi tad-dispożizzjonijiet ta’ dak ir-Regolament.

(25)

Bil-għan li tiġi ffaċilitata l-konformità ma’ dan ir-Regolament u tingħata gwida dwar il-preżenza ta’ sustanzi ta’ tħassib fil-vetturi u fil-parts u fil-komponenti tagħhom, inklużi dawk li jostakolaw l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ tal-materjali, jew li għandhom effetti negattivi fuq is-saħħa jew fuq l-ambjent, jixraq li l-Kummissjoni tagħmel valutazzjoni u mmappjar ta’ tali sustanzi. Għal dak il-għan, il-Kummissjoni, assistita mill-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi stabbilita skont ir-Regolament (KE) Nru 1907/2006 (l-“Aġenzija”), jenħtieġ li tħejji rapport dwar il-preżenza ta’ sustanzi ta’ tħassib fil-vetturi. Jenħtieġ li dak ir-rapport jidentifika sa liema punt tali sustanzi jostakolaw l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ jew għandhom effetti negattivi fuq is-saħħa u fuq l-ambjent, mingħajr ma jidduplika l-valutazzjonijiet diġà meħtieġa skont leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni. Abbażi tal-konklużjonijiet tagħha, il-Kummissjoni jenħtieġ li tqis u tieħu miżuri ta’ segwitu xierqa, fosthom, meta jkun rilevanti, l-adozzjoni ta’ atti delegati biex tistabbilixxi r-rekwiżiti ta’ informazzjoni u r-restrizzjonijiet għas-sustanzi ta’ tħassib li għandhom effetti negattivi fuq l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ tal-materjali għal raġunijiet mhux prinċipalment relatati mas-sikurezza kimika.

(26)

Id-Direttiva 2000/53/KE tipprovdi eżenzjonijiet għar-restrizzjonijiet fuq l-użu taċ-ċomb u tal-kadmju fil-batteriji użati fil-vetturi, li ġew inklużi f’dan ir-Regolament. Madankollu, l-użu ta’ sustanzi fil-batteriji huwa regolat b’mod komprensiv fir-Regolament (UE) 2023/1542 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9). Għalhekk, jenħtieġ li tali sustanzi jiġu indirizzati fi, u eventwalment ir-restrizzjonijiet tagħhom u l-eżenzjonijiet relatati ttrasferiti, kif xieraq, għal dak ir-Regolament permezz ta’ dispożizzjoni emendatorja stabbilita f’dan ir-Regolament.

(27)

Sabiex jitqies il-progress xjentifiku u tekniku, jenħtieġ li tkompli tiġi ddelegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 290 tat-TFUE fir-rigward tal-emendar ta’ eżenzjonijiet minn restrizzjonijiet fuq l-użu taċ-ċomb, tal-merkurju, tal-kadmju u tal-kromu eżavalenti fil-vetturi skont dan ir-Regolament. Il-modifika jew it-tħassir ta’ tali eżenzjonijiet jenħtieġ li jkunu ppreċeduti minn valutazzjoni tal-impatti soċjoekonomiċi ta’ tali bidla, li hija nieqsa fid-Direttiva 2000/53/KE, inkluża l-kunsiderazzjoni tad-disponibbiltà ta’ sustanzi alternattivi u l-impatti fuq l-ambjent u fuq is-saħħa tal-bniedem tul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-vetturi. Qabel ma tadotta tali att delegat, jenħtieġ li l-Kummissjoni tikkonsulta lill-esperti rilevanti u lill-partijiet ikkonċernati biex tiżgura li tqis l-impatti soċjoekonomiċi u l-impatti fuq l-ambjenti u fuq is-saħħa tal-bniedem. Sabiex jiġu żgurati t-teħid ta’ deċiżjonijiet, il-koordinazzjoni u l-ġestjoni effettivi tal-aspetti tekniċi, xjentifiċi u amministrattivi tal-emendar ta’ dan ir-Regolament fir-rigward tar-restrizzjonijiet fuq l-użu ta’ sustanzi fil-vetturi, l-Aġenzija jenħtieġ li tassisti lill-Kummissjoni f’tali valutazzjoni.

(28)

Sabiex tiżdied iċ-ċirkolarità fis-settur awtomobilistiku, il-vetturi jenħtieġ li jiġu ddisinjati u mmanifatturati progressivament b’tali mod li jinkorporaw il-materja prima riċiklati minflok il-materja prima primarja, filwaqt li tinżamm il-prestazzjoni ta’ sikurezza tal-vetturi. L-użu ta’ materjali riċiklati jippermetti użu aktar effiċjenti fir-riżorsi tal-materjali, jiddekarbonizza l-produzzjoni u jnaqqas l-impatti ambjentali negattivi relatati mal-użu ta’ materja prima primarja. Iż-żieda fiċ-ċirkolarità għall-vetturi manifatturati f’pajjiżi terzi li jitqiegħdu fis-suq tal-Unjoni se tikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis globali tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra fuq livell globali, inkluża fl-Unjoni. Dan isaħħaħ ukoll l-awtonomija strateġika u l-kompetittività tal-Unjoni billi jnaqqas id-dipendenzi mill-materja prima u mill-enerġija marbuta mal-provvista tal-materja prima primarja, b’mod partikolari billi jikkontribwixxi għaż-żamma ta’ materja prima kritika ta’ valur fl-Unjoni, u fl-istess ħin isaħħaħ is-suq għall-materja prima sekondarja. Għalkemm ma hemm l-ebda rekwiżit dwar l-użu ta’ kontenut riċiklat fuq livell globali, ħafna manifatturi diġà inkorporaw materjali riċiklati fil-vetturi tagħhom. L-istabbiliment ta’ miri u dispożizzjonijiet uniformi dwar kif għandu jiġi kkalkolat il-kontenut riċiklat se jipprovdi ċertezza tad-dritt u jikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ kompetizzjoni ġusta bejn il-manifatturi. Ir-rekwiżiti jenħtieġ li japplikaw għall-manifatturi kollha li beħsiebhom iqiegħdu vetturi fis-suq tal-Unjoni, anke permezz tas-suq online, irrispettivament minn fejn ikunu bbażati. Filwaqt li jirrikonoxxi l-importanza tal-ktajjen tal-valur globali fis-settur awtomobilistiku, dan ir-Regolament jenħtieġ li jippermetti l-akkwist tal-materja prima sekondarja minn barra l-Unjoni.

(29)

Fid-dawl tar-rata baxxa ta’ riċiklaġġ għall-plastik, speċjalment minn vetturi li ma għadhomx jintużaw, u l-impatti negattivi ġenerali ta’ forom oħra ta’ trattament tal-iskart tal-plastik, huwa xieraq li jiżdied l-użu ta’ plastik riċiklat fil-vetturi. Għal dak il-għan, jenħtieġ li tiġi inkluża mira obbligatorja għall-plastik riċiklat mill-iskart ta’ wara l-użu mill-konsumatur f’vetturi ġodda. Għaldaqstant, kull tip ta’ vettura jenħtieġ li jkun fiha plastik riċiklat mill-iskart tal-plastik ta’ wara l-użu mill-konsumatur b’perċentwali li jiżdiedu progressivament. Minn din il-mira ta’ kontenut riċiklat għall-plastik fit-tipi ta’ vettura, 20 % jenħtieġ li tinkiseb billi l-plastik riċiklat jiġi inkluż minn vetturi li ma għadhomx jintużaw. L-għażla tal-plastiks koperti fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-miri hija bbażata fuq it-tipi ta’ plastik li jistgħu jiġu riċiklati li huma speċifikati fl-istudju ddedikat taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka intitolat “Towards recycled plastic content targets in new passenger cars and light commercial vehicles – Technical proposals and analysis of impacts in the context of the review of the ELV Directive” u l-valutazzjoni tal-impatt ta’ dan ir-Regolament. F’dawk id-dokumenti, il-materjali li jibbiesu bis-sħana li mhumiex fowms tal-poliuretan fis-sits u l-elastomeri ma jitqisux fil-kalkolu tal-miri, peress li huwa partikolarment diffiċli li jiġu riċiklati l-materjali li jibbiesu bis-sħana. Bosta elastomeri, materjali li jibbiesu bis-sħana u materjali konnessi ma’ xulxin komuni jikkorrispondu għad-definizzjoni ta’ polimeru kif imsemmija fid-definizzjoni tal-plastiks stabbilita fir-Regolament (KE) Nru 1907/2006. L-elastomeri, fosthom l-elastomeri termoplastiċi, li jistgħu jiġu riproċessati f’termoplastik, huma inklużi fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-miri tal-kontenut riċiklat għall-plastik previst f’dan ir-Regolament. Madankollu, il-miri tal-kontenut riċiklat għall-elastomeri fit-tajers qed jiġu eżaminati, peress li t-tajers jirrappreżentaw prodott prijoritarju skont ir-Regolament (UE) 2024/1781 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10) u, għaldaqstant, mhumiex koperti mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dak l-obbligu, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni biex tistabbilixxi metodoloġija għall-kalkolu u l-verifika tas-sehem tal-plastik riċiklat mill-iskart ta’ wara l-użu mill-konsumatur, u ta’ skart ta’ wara l-użu mill-konsumatur minn vetturi li ma għadhomx jintużaw. Bil-għan li jitħallew isiru metodi ta’ riċiklaġġ li mhumiex riċiklaġġ mekkaniku, inkluż ir-riċiklaġġ kimiku, u jingħata kontribut biex jinkisbu l-miri tal-kontenut riċiklat, huwa neċessarju li jiġu stabbiliti regoli addizzjonali għall-kalkolu, il-verifika u r-rapportar tal-kontenut tal-plastik riċiklat. F’każijiet bħal dawn, huwa neċessarju li tiġi introdotta l-hekk imsejħa kontabbiltà tal-bilanċ tal-massa bi qbil mal-metodoloġiji tal-kontabbiltà tal-bilanċ tal-massa applikabbli għar-riċiklaġġ tal-plastiks, u jitqiesu l-karatteristiċi tat-teknoloġiji ta’ riċiklaġġ ddedikati għall-plastiks, bħal fil-każ tal-iskart awtomobilistiku eteroġenju mqatta’. Meta n-nuqqas tad-disponibbiltà jew il-prezzijiet eċċessivi tal-plastik riċiklat speċifiku jagħmlu l-konformità mal-perċentwali minimi eċċessivament diffiċli, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tissupplimenta lil dan ir-Regolament billi tistabbilixxi derogi temporanji għall-miri tal-kontenut tal-plastik riċiklat.

(30)

Il-promozzjoni tal-użu tal-plastik riċiklat fil-vetturi hija bbażata fuq il-premessa li l-kontenut riċiklat innifsu ġie prodott b’mod ambjentalment sostenibbli, sabiex titnaqqas l-impronta tal-karbonju u titħeġġeġ l-ekonomija ċirkolari. Għal dak il-għan, jenħtieġ li jiġu stabbiliti ċerti salvagwardji sabiex jiġi żgurat li l-mod kif jinkiseb il-kontenut riċiklat ma jxejjinx il-benefiċċji ambjentali tal-użu ta’ tali kontenut riċiklat fil-vetturi. Għalhekk jeħtieġ li l-kwistjonijiet ambjentali relatati jiġu indirizzati b’mod nondiskriminatorju fir-rigward tal-plastik riċiklat prodott fil-livell kemm intern kif ukoll importat. Għal dak l-għan, sabiex jingħadd mal-miri tal-kontenut riċiklat stabbiliti fir-Regolament, il-plastik riċiklat jenħtieġ li jkun soġġett għal kundizzjonijiet ekwivalenti fir-rigward tar-rekwiżiti għall-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, il-klima u l-ambjent, inkluż dwar l-emissjonijiet u l-immaniġġar tal-iskart, irrispettivament minn jekk il-proċess tar-riċiklaġġ iseħħ fl-Unjoni kif ukoll barra minnha.

(31)

Il-kundizzjonijiet applikabbli għall-materjal riċiklat fil-pajjiżi terzi, inklużi r-rekwiżiti tal-awditjar, jenħtieġ li japplikaw biss mill-14 ta’ Awwissu 2030 u jenħtieġ li l-Kummissjoni tivvaluta b’mod aktar komprensiv l-impatt mistenni minn dawk il-kundizzjonijiet fid-dawl tal-evoluzzjoni tas-sitwazzjoni tas-suq u tar-relazzjonijiet kummerċjali u jenħtieġ li tirrapporta l-valutazzjoni tagħha lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill sal-14 ta’ Awwissu 2028.

(32)

Sabiex jinkisbu l-miri għall-integrazzjoni tal-kontenut riċiklat skont dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Kummissjoni tippubblika, sal-14 ta’ Awwissu 2032, rieżami tal-istat tal-iżvilupp teknoloġiku u tal-prestazzjoni ambjentali tal-plastik b’bażi bijoloġika u tal-elastomeri derivati mir-riproċessar tat-tajers fil-vetturi, u, meta jkun xieraq, tippreżenta proposta leġiżlattiva b’rekwiżiti u b’miri relatati mas-sostenibbiltà.

(33)

Is-settur awtomobilistiku huwa wieħed minn dawk li jużaw l-aktar azzar u l-użu attwali tal-azzar riċiklat fil-vetturi l-ġodda għadu baxx. Sabiex tikkontribwixxi għat-tnaqqis tal-impronta tal-karbonju marbuta mal-produzzjoni ta’ vetturi ġodda u tappoġġja l-bidla tal-industrija awtomobilistika lejn in-newtralità klimatika, jenħtieġ li jiġi stabbilit sehem minimu ta’ azzar riċiklat mill-iskart tal-azzar ta’ wara l-użu mill-konsumatur u, meta rilevanti, ruttam ferruż fil-vetturi l-ġodda. Is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE jenħtieġ għalhekk li tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment ta’ sehem minimu ta’ azzar riċiklat minn skart tal-azzar ta’ wara l-użu mill-konsumatur u, meta rilevanti, ruttam ferruż inklużi l-familji ta’ prodotti ċatti u twal tal-azzar bil-karbonju u tal-azzar inossidabbli, li għandu jkun preżenti u inkorporat fit-tipi ta’ vetturi. L-istabbiliment ta’ mira futura jenħtieġ li jkun preċedut minn studju ddedikat mill-Kummissjoni li jkopri l-fatturi tekniċi, ambjentali u ekonomiċi rilevanti kollha marbuta mal-fattibbiltà ta’ tali mira, inklużi l-impatti fuq setturi oħra li jużaw l-azzar u l-emissjonijiet globali tal-gassijiet serra. Huwa importanti li ssir distinzjoni bejn id-diversi familji ta’ prodotti tal-azzar fil-vettura, peress li jiġu prodotti bl-użu ta’ teknoloġiji differenti li għandhom diversi restrizzjonijiet għall-użu ta’ ruttam ferruż fir-rigward tal-kapaċità tagħhom li jittolleraw kontenut tar-ram u impuritajiet oħra. Sabiex jiġu supplimentati ċerti elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament, is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment ta’ metodoloġija għall-kalkolu u l-verifika tas-sehem tal-azzar irkuprat mill-iskart tal-azzar ta’ wara l-użu mill-konsumatur u, meta rilevanti, ruttam ferruż, preżenti fit-tip ta’ vettura u inkorporat fih.

(34)

Is-settur awtomobilistiku huwa wkoll wieħed minn dawk li jużaw l-aktar aluminju, u jirrappreżenta aktar minn 40 % tad-domanda totali, u l-użu qed jiżdied. L-użu attwali tal-aluminju riċiklat fil-vetturi l-ġodda huwa baxx. Sabiex jingħata kontribut għat-tnaqqis tal-impronta tal-karbonju marbuta mal-produzzjoni ta’ vetturi ġodda u tiġi appoġġjata l-bidla tal-industrija awtomobilistika lejn in-newtralità klimatika, jitnaqqsu l-konsum tal-enerġija u l-kostijiet, u tissaħħaħ ir-reżiljenza billi jonqsu d-dipendenzi mill-provvisti tal-materja prima primarja, jixraq li jiżdied l-użu tal-aluminju riċiklat fil-vetturi. Għal dak il-għan, is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment ta’ sehem minimu ta’ aluminju u l-ligi tiegħu riċiklati minn skart ta’ wara l-użu mill-konsumatur fit-tipi ta’ vettura u, jekk applikabbli, minn skart ta’ qabel l-użu mill-konsumatur, preżenti u inkorporat fit-tipi ta’ vetturi. L-istabbiliment ta’ mira futura jenħtieġ li jkun preċedut minn studju ddedikat mill-Kummissjoni li jkopri l-fatturi tekniċi, ambjentali u ekonomiċi rilevanti kollha marbuta mal-fattibbiltà ta’ tali mira. Sabiex jiġu supplimentati ċerti elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament, is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment ta’ metodoloġija għall-kalkolu u l-verifika tas-sehem tal-aluminju u l-ligi tiegħu rkuprat mill-iskart ta’ wara l-użu mill-konsumatur u, jekk applikabbli, mill-iskart ta’ qabel l-użu mill-konsumatur, preżenti fit-tip ta’ vettura u inkorporat fih.

(35)

Hemm potenzjal li jiżdied l-użu ta’ kontenut riċiklat fil-vetturi għal materjali oħra li jintużaw b’mod komuni mill-industrija awtomobilistika li għalihom is-swieq għall-materja prima sekondarja mhumiex żviluppati biżżejjed, l-impronta marbuta mal-produzzjoni tal-materja prima primarja hija għolja jew il-livelli ta’ riċiklaġġ huma limitati, filwaqt li t-teknoloġiji tas-separazzjoni u r-riċiklaġġ qed jittejbu. Għalhekk huwa xieraq li l-Kummissjoni tivvaluta x-xewqa, il-fattibbiltà u l-impatti li jiġu stabbiliti miri dwar il-kontenut riċiklat tan-neodimju, id-disprożju, il-praseodimju, it-terbju, is-samarju, in-nikil, il-kobalt, il-boron li jintużaw f’kalamiti permanenti kif ukoll għall-manjeżju u l-ligi tiegħu.

(36)

Sabiex tingħata spinta lis-swieq sottożviluppati għall-materja prima sekondarja, is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment ta’ sehem minimu ta’ manjeżju u l-ligi tiegħu, in-neodimju, id-disprożju, il-praseodimju, it-terbju, is-samarju, in-nikil, il-kobalt jew il-boron riċiklati minn skart ta’ wara l-użu mill-konsumatur li għandu jkun preżenti fit-tipi ta’ vettura u inkorporat fihom. Sabiex jiġu supplimentati ċerti elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament, is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment ta’ metodoloġija għall-kalkolu u l-verifika tal-ishma ta’ dawk il-materjali riċiklati mill-iskart ta’ wara, u meta rilevanti, ta’ qabel l-użu mill-konsumatur u preżenti fit-tipi ta’ vettura. Il-metodoloġija hija meħtieġa biex jiġu ċċarati d-definizzjonijiet tar-ruttam ta’ wara l-użu mill-konsumatur u tar-ruttam ta’ qabel l-użu mill-konsumatur. Dan huwa rilevanti biex jiġi inċentivat it-titjib tal-kwalità u ż-żamma tal-valur għall-frazzjonijiet ta’ skart ta’ wara l-użu mill-konsumatur. Sabiex tiġi promossa d-dekarbonizzazzjoni permezz tal-użu ta’ aktar kontenut riċiklat, huma meħtieġa definizzjonijiet ċari biex jiġi inċentivat ir-riċiklaġġ tar-ruttam ta’ wara l-użu mill-konsumatur, filwaqt li jiġi mminimizzat l-użu tar-ruttam ta’ qabel l-użu mill-konsumatur, li normalment ikollu l-istess impronta tal-karbonju bħall-materja prima primarja.

(37)

F’konformità mar-rekwiżiti tar-Regolament (UE) 2024/1252, u meta jitqies li huwa meħtieġ li f’dan ir-Regolament jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet dwar il-kontenut riċiklat fil-vetturi u l-informazzjoni dwar it-tneħħija ta’ parts u komponenti li fihom materjali ta’ kalamiti permanenti fil-vetturi, dawk id-dispożizzjonijiet jenħtieġ li japplikaw bħala l-implimentazzjoni speċifika għas-settur tad-dispożizzjonijiet li jinsabu fir-Regolament (UE) 2024/1252. Dan se jiżgura s-simplifikazzjoni u l-integrazzjoni ta’ diversi obbligi relatati mal-informazzjoni dwar it-tneħħija ta’ ċerti parts u komponenti skont dan ir-Regolament ma’ dawk għal partijiet u komponenti oħra. Japplikaw l-obbligi relatati mat-tikkettar li jinsabu fl-Artikolu 28 tar-Regolament (UE) 2024/1252.

(38)

Sabiex jiġi żgurat li l-batteriji jiġu riċiklati f’konformità mar-rekwiżiti tar-Regolament (UE) 2023/1542, u li l-muturi tat-trazzjoni elettrika, li fihom kwantitajiet importanti ta’ elementi tal-materjali tal-art rari, jistgħu jiġu ssostitwiti u riċiklati wkoll, huwa meħtieġ li jiġu introdotti rekwiżiti tad-disinn għal tipi ta’ vetturi ġodda, filwaqt li jiġi żgurat li dawn il-batteriji u l-pakketti ta’ batteriji tagħhom u l-muturi tat-trazzjoni elettrika jkunu jistgħu jitneħħew faċilment minn faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati jew minn operaturi tat-tiswija u tal-manutenzjoni matul kwalunkwe fażi taċ-ċiklu tal-ħajja ta’ vettura. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tħeġġeġ l-iżvilupp ta’ standards għat-tekniki tad-disinn u tal-assemblaġġ li jiffaċilitaw il-manutenzjoni, it-tiswija u l-adattament għal skop differenti tal-batteriji u tal-pakketti ta’ batteriji. B’mod aktar ġenerali, biex jiġi mmassimizzat il-potenzjal għas-sostituzzjoni, l-użu mill-ġdid, ir-riċiklaġġ, il-rimanifattura jew ir-rinnovazzjoni ta’ parts u komponenti tal-vetturi, u biex jiġi mminimizzat l-iskart, il-vetturi jenħtieġ li jkunu ddisinjati b’mod li jippermetti t-tneħħija tal-akbar numru possibbli ta’ parts u komponenti. Il-kunċett ta’ fattibbiltà teknika jenħtieġ li jiġi interpretat b’mod li dawk l-objettivi jiġu appoġġjati u ffaċilitati, filwaqt li jiġi rrikonoxxut li, f’ċerti każijiet, ir-rekwiżiti funzjonali jew ta’ sikurezza ta’ part jistgħu jiġġustifikaw soluzzjonijiet alternattivi li jillimitaw il-possibbiltà li part jew komponent jitneħħew. F’tali każijiet, il-manifatturi għandhom juru l-ħtieġa ta’ għażla bħal din. Sabiex jitqies il-progress tekniku u xjentifiku, is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-emendar ta’ dan ir-Regolament billi tiġi riveduta l-lista ta’ parts u komponenti li għandhom jitfasslu għat-tneħħija u s-sostituzzjoni mill-vetturi. Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-rekwiżit tad-disinn, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni.

(39)

Is-sistema tal-approvazzjoni tat-tip stabbilita fir-Regolament (UE) 2018/858 tirrikjedi li l-manifatturi jibnu l-vetturi, is-sistemi, il-komponenti u l-unitajiet tekniċi separati tagħhom f’konformità ma’ tip ta’ vettura approvat. Sabiex jiġi żgurat li l-manifatturi jikkonformaw mar-rekwiżiti taċ-ċirkolarità li huma applikabbli għalihom fl-istadju tal-approvazzjoni tat-tip u li huma stabbiliti f’dan ir-Regolament, u li l-awtoritajiet tal-approvazzjoni tat-tip ikunu jistgħu jivverifikaw il-konformità, huwa meħtieġ li l-manifatturi jinkludu l-informazzjoni meħtieġa għall-proċedura tal-approvazzjoni tat-tip fil-fowlder ta’ informazzjoni. Biex tiżdied it-trasparenza u jiġi żgurat li l-informazzjoni meħtieġa dwar l-approvazzjoni tat-tip tiġi ppreżentata b’mod koerenti mar-rekwiżiti f’leġiżlazzjoni oħra li tirregola r-rekwiżiti tal-approvazzjoni tat-tip għall-vetturi, il-Kummissjoni jenħtieġ li temenda r-regoli stabbiliti fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2020/683 (11) li jistandardizzaw id-dokumenti u l-informazzjoni li għandhom jiġu inklużi fil-fowlder ta’ informazzjoni u b’hekk jispeċifikaw ir-rekwiżiti amministrattivi għall-approvazzjoni tat-tip.

(40)

Sabiex jiġi żgurat li l-manifatturi tal-karozzi tal-passiġġieri u tal-vetturi kummerċjali ħfief jistabbilixxu azzjonijiet biex jiżguraw li jissodisfaw ir-rekwiżiti taċ-ċirkolarità skont dan ir-Regolament, u biex jinċentivawhom itejbu ċ-ċirkolarità tal-vetturi, jenħtieġ li jfasslu strateġija għaċ-ċirkolarità komprensiva. Jenħtieġ li l-istrateġija għaċ-ċirkolarità titħejja fil-livell tal-manifattur u tiġi aġġornata kull ħames snin. Jenħtieġ li tintbagħat kopja lill-awtoritajiet tal-approvazzjoni tat-tip u lill-Kummissjoni. Minkejja li tiġi fornuta lill-awtoritajiet tal-approvazzjoni tat-tip, l-istrateġija għaċ-ċirkolarità jenħtieġ li ma tkunx marbuta mal-proċess tal-approvazzjoni tat-tip. Sabiex jiġu żgurati s-sorveljanza u l-iskrutinju, jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħmel l-istrateġiji għaċ-ċirkolarità tal-manifatturi, kif ukoll il-verżjonijiet aġġornati tagħhom, disponibbli għall-pubbliku, filwaqt li titqies kif xieraq kwalunkwe informazzjoni kunfidenzjali. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tħejji u tippubblika, mill-anqas kull sitt snin, rapport dwar iċ-ċirkolarità tas-settur awtomobilistiku abbażi, fost informazzjoni oħra, tal-istrateġiji għaċ-ċirkolarità pprovduti mill-manifatturi.

(41)

Sabiex tiżdied it-trasparenza dwar l-użu ta’ materjali riċiklati mis-settur awtomobilistiku u jiġu pprovduti inċentivi biex jiżdiedu l-livelli ta’ kontenut riċiklat, il-manifatturi jenħtieġ li jkunu meħtieġa jipprovdu dokumentazzjoni teknika li turi l-perċentwal ta’ materjali riċiklati preżenti f’tipi ġodda ta’ vetturi li jiġu ppreżentati għall-approvazzjoni tat-tip. Dan ir-rekwiżit jenħtieġ li japplika għal għażla ta’ materjali li għalihom żieda fil-livell ta’ kontenut riċiklat fil-vetturi twassal għal benefiċċji ambjentali partikolarment importanti. Id-dikjarazzjoni obbligatorja jenħtieġ li tiġi ppreżentata lill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip flimkien ma’ dokumenti oħra bħala parti mill-applikazzjoni għall-approvazzjoni tat-tip.

(42)

L-aċċess għal informazzjoni aġġornata u komunikazzjoni f’waqtha bejn il-manifatturi u l-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart tul il-katina tal-valur tal-karozzi huma essenzjali biex jiġu mmassimizzati l-użu mill-ġdid, ir-rimanifattura u r-rinnovazzjoni ta’ parts u komponenti ta’ vettura u biex jiġi żgurat riċiklaġġ ta’ kwalità għolja ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw. Għalhekk, jenħtieġ li l-manifatturi jipprovdu lill-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart u lill-operaturi tat-tiswija u tal-manutenzjoni aċċess mhux ristrett, standardizzat u mhux diskriminatorju għal informazzjoni, anki permezz tal-għodda eżistenti li tuża l-industrija awtomobilistika, li jippermetti t-tneħħija sikura ta’ ċerti parts, komponenti u materjali preżenti f’vettura. Jenħtieġ li l-manifatturi ma jkunux obbligati jipprovdu tali informazzjoni lill-operaturi tat-tiswija u tal-manutenzjoni meta dik l-informazzjoni tkun diġà saret disponibbli skont leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni. L-informazzjoni jenħtieġ li tagħti gwida lill-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart, lill-pubblikaturi tal-informazzjoni teknika u lill-operaturi tat-tiswija u tal-manutenzjoni dwar il-fażijiet meħtieġa għall-aċċess u għat-tneħħija ta’ batteriji tal-vetturi elettriċi u l-pakketti ta’ batteriji tagħhom, inkluż dwar l-għodod jew it-teknoloġiji li jippermettu r-rimi sikur tagħhom, u l-muturi tat-trazzjoni elettrika. L-informazzjoni jenħtieġ li tipprovdi istruzzjonijiet ċari dwar l-użu ta’ għodod jew teknoloġiji għall-aċċess u għat-tneħħija. Jenħtieġ li tgħin biex jiġu identifikati, lokalizzati u jitneħħew il-parts, il-komponenti u l-materjali, li jenħtieġ li jkunu soġġetti għat-tindif mit-tniġġis u li jitneħħew mill-vettura qabel it-tqattigħ, kif ukoll il-parts u l-komponenti, li fihom il-materja prima kritika f’kalamiti permanenti msemmija fir-Regolament (UE) 2024/1252. Jenħtieġ li l-manifatturi jagħmlu wkoll gwida informattiva għas-salvataġġ u għall-interventi ta’ emerġenza għad-dispożizzjoni tas-servizzi ta’ emerġenza. Huwa importanti li d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali jiġu debitament rispettati, filwaqt li jiġi żgurat li l-aċċess għall-informazzjoni teknika ma jikkompromettix it-teknoloġiji proprjetarji jew is-sigrieti kummerċjali. Dan jenħtieġ li jsir permezz ta’ pjattaformi ta’ komunikazzjoni stabbiliti mill-manifatturi u l-informazzjoni jenħtieġ li tiġi pprovduta mingħajr ħlas, esklużi l-kostijiet amministrattivi mhux projbittivi. L-awtoritajiet tal-approvazzjoni tat-tip jenħtieġ li jivverifikaw li l-informazzjoni meħtieġa tkun ġiet ippreżentata mill-manifatturi. Filwaqt li jqisu l-ħtieġa li tiġi appoġġjata l-modifika retroattiva tal-vetturi bħala mod kif jonqsu l-emissjonijiet, tiġi estiża l-ħajja tal-vetturi u tiġi promossa s-sostenibbiltà, jenħtieġ li l-manifatturi jiżguraw ukoll kooperazzjoni xierqa mal-operaturi tal-modifika retroattiva.

(43)

Bil-għan li titħares l-għażla tal-konsumaturi u jiġi żgurat l-użu effiċjenti tar-riżorsi, jenħtieġ li jiġi garantit l-aċċess tal-operaturi tas-suq ta’ wara l-bejgħ għal informazzjoni dwar it-tneħħija ta’ parts u komponenti mill-vetturi li ma għadhomx jintużaw, anki bil-ħsieb ta’ sostituzzjoni futura ta’ dawk il-parts u l-komponenti. Għaldaqstant, huwa neċessarju li jiġi żgurat li l-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart u l-pubblikaturi tal-informazzjoni teknika jingħataw l-informazzjoni neċessarja għat-tneħħija sikura u effettiva ta’ tali parts u komponenti mill-vetturi li ma għadhomx jintużaw. Barra minn hekk, tali informazzjoni jenħtieġ li tingħata lill-operaturi li jwettqu attività li tinvolvi t-tiswija u l-manutenzjoni ta’ vetturi, meta ma jikkwalifikawx bħala operaturi tal-immaniġġar tal-iskart u biss f’każijiet li fihom tali għoti ta’ informazzjoni mhuwiex diġà kopert minn leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni.

(44)

Filwaqt li l-kodifikazzjoni diġitali qed tintuża dejjem aktar biex jiġu kkontrollati parts u komponenti differenti fil-vetturi, l-evalwazzjoni tad-Direttiva 2000/53/KE identifikat li tali kodifikazzjoni tista’ xxekkel il-potenzjal ta’ użu mill-ġdid, rimanifattura u rinnovazzjoni ta’ ċerti parts u komponenti. Għalhekk huwa essenzjali li l-manifatturi jintalbu jipprovdu informazzjoni li tippermetti lill-operaturi professjonisti tal-immaniġġar tal-iskart u lill-operaturi tat-tiswija u tal-manutenzjoni jegħlbu l-problemi li joħolqu dawn il-parts u l-komponenti b’kodiċi diġitali f’vettura, fejn tali kodifikazzjoni tipprevjeni t-tiswija, il-manutenzjoni jew l-operazzjonijiet ta’ sostituzzjoni f’vettura oħra.

(45)

Il-manifatturi u l-fornituri tagħhom jenħtieġ li jużaw standards ta’ kodifikazzjoni tal-komponenti u tal-materjali, li ġew stabbiliti inizjalment bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/138/KE (12), għat-tikkettar u l-identifikazzjoni tal-parts, il-komponenti u l-materjali tal-plastik u tal-elastomeru tal-vetturi. Jenħtieġ li jiżguraw li l-parts u l-komponenti kollha tal-vetturi jiġu mmarkati f’konformità ma’ leġiżlazzjoni applikabbli oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari dwar it-tikkettar tal-batteriji u tal-kalamiti permanenti inklużi fil-vetturi li jqiegħdu fis-suq. Sabiex jitqies il-progress tekniku u xjentifiku, is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-emendar tal-Anness filwaqt li jiġi speċifikat kif il-parts u l-komponenti tal-vetturi jenħtieġ li jiġu ttikkettati.

(46)

Sabiex jiġi ffaċilitat it-trattament fi tmiem il-ħajja tal-vetturi, il-manifatturi jenħtieġ li jipprovdu, permezz ta’ għodod diġitali, informazzjoni akkurata, kompluta u aġġornata dwar it-tneħħija u s-sostituzzjoni sikuri tal-parts u l-komponenti tal-vetturi. Għalhekk jenħtieġ li jiġi żviluppat u jsir disponibbli passaport diġitali taċ-ċirkolarità tal-vettura bħala trasportatur tad-data għal tali informazzjoni, b’mod li jkun konsistenti ma’ għodod u pjattaformi ta’ informazzjoni diġitali oħra li diġà jeżistu jew li qed jiġu żviluppati ulterjorment fis-settur awtomobilistiku dwar il-prestazzjoni ambjentali tal-vetturi u allinjati mad-dispożizzjonijiet korrispondenti fir-Regolamenti (UE) 2023/1542, (UE) 2024/1781 u (UE) 2024/1257 (13) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill. Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni biex tistabbilixxi r-rekwiżiti tekniċi tad-disinn u tal-operat għall-passaport u r-regoli dwar il-post tat-trasportatur tad-data jew identifikatur ieħor li jippermettu l-aċċess għall-passaport fuq il-vettura. Meta tistabbilixxi r-regoli għall-passaport diġitali taċ-ċirkolarità tal-vettura, il-Kummissjoni jenħtieġ li tqis il-ħtieġa ta’ livell ta’ sigurtà u ta’ privatezza għoli, anki dwar data tal-operat ta’ vettura għall-prevenzjoni tat-theddid għaċ-ċibersigurtà.

(47)

Sabiex jiġi żgurat li l-produtturi u operaturi ekonomiċi oħra jkunu soġġetti għall-istess regoli fl-Istati Membri kollha, jeħtieġ li jiġu stabbiliti regoli armonizzati għall-immaniġġar tal-iskart ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw. Dan jenħtieġ li jwassal għal livell għoli ta’ protezzjoni tal-ambjent u tas-saħħa tal-bniedem fl-Unjoni kollha. Dan ikun jirriżulta wkoll f’aktar armonizzazzjoni tal-kwalità tas-servizzi tal-immaniġġar tal-iskart ipprovduti mill-operaturi ekonomiċi u biex jiġi ffaċilitat il-funzjonament tas-suq għall-materja prima sekondarja.

(48)

Sabiex jiġi garantit it-trattament sikur u li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, kwalunkwe stabbiliment jew impriża li jkollhom il-ħsieb li jwettqu operazzjonijiet ta’ trattament tal-iskart għal dawn il-vetturi jenħtieġ li jiksbu awtorizzazzjoni mill-awtorità kompetenti. L-awtorizzazzjoni jenħtieġ li tingħata biss jekk l-istabbiliment jew l-impriża jkollhom il-kapaċità meħtieġa biex iwettqu l-operazzjonijiet ta’ trattament fi tmiem il-ħajja għall-vetturi b’mod li jikkonforma mad-dritt applikabbli tal-Unjoni u mal-liġi nazzjonali, inklużi r-rekwiżiti speċifiċi ta’ trattament stabbiliti f’dan ir-Regolament. Barra minn hekk, il-faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati biss jenħtieġ li jkollhom il-kompetenza li joħorġu ċertifikati ta’ distruzzjoni f’konformità ma’ dan ir-Regolament.

(49)

Meta l-produtturi jew l-organizzazzjonijiet b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur jikkonkludu kuntratti mal-faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati għall-iskop li jissodisfaw l-obbligi tagħhom tar-responsabbiltà tal-produtturi, dawn il-kuntratti jenħtieġ li jirrispettaw il-prinċipji tal-leġiżlazzjoni fil-qasam tal-kompetizzjoni u jenħtieġ li ma jinkludux dispożizzjonijiet li jkollhom l-iskop jew l-effett ta’ restrizzjoni jew distorsjoni tal-kompetizzjoni skont is-sens tal-Artikoli 101 u 102 tat-TFUE. Tali kuntratti jenħtieġ li jkunu ġusti, trasparenti u jenħtieġ li ma jkunx fihom termini u kundizzjonijiet diskriminatorji. Sabiex tiġi ffaċilitata l-konformità ma’ dawk ir-rekwiżiti, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jfornu mudell ta’ kuntratt.

(50)

Id-Direttiva 2000/53/KE tistabbilixxi obbligu bażiku għall-produtturi tal-vetturi biex ikopru parti mill-kostijiet tal-ġbir ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw. Filwaqt li jibnu fuq dan l-obbligu, f’konformità mal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas u konsistenti mar-rekwiżiti minimi ġenerali għal skemi ta’ responsabbiltà estiża tal-produttur stabbiliti fid-Direttiva 2008/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14), huwa xieraq li jiġu stabbiliti rekwiżiti fil-livell tal-Unjoni dwar ir-responsabbiltajiet tal-manifatturi relatati mal-ġestjoni ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw. Jenħtieġ li l-produtturi jkunu estendew ir-responsabbiltà tal-produttur għall-vetturi li huma jqiegħdu għad-dispożizzjoni fis-suq għall-ewwel darba fit-territorju ta’ Stat Membru ladarba jilħqu l-fażi ta’ tmiem il-ħajja tagħhom. Ir-responsabbiltà estiża tal-produttur jenħtieġ li tkopri l-obbligi li jiġi żgurat li l-vetturi li jitqiegħdu għad-dispożizzjoni mill-produtturi fis-suq fi Stat Membru jinġabru u jiġu ttrattati f’konformità ma’ dan ir-Regolament u li l-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart li jittrattaw tali vetturi jilħqu l-miri ta’ riċiklaġġ stabbiliti b’dan ir-Regolament.

(51)

Sabiex jiġi ffaċilitat il-monitoraġġ tal-konformità tal-produtturi mal-obbligi tar-responsabbiltà estiża tal-produtturi tagħhom, l-Istati Membri jenħtieġ li jistabbilixxu reġistru tal-produtturi jew jużaw reġistru eżistenti. Ir-rekwiżiti ta’ reġistrazzjoni jenħtieġ li jiġu armonizzati fl-Unjoni kollha sabiex tiġi ffaċilitata r-reġistrazzjoni b’mod partikolari meta l-produtturi jqiegħdu l-vetturi għad-dispożizzjoni fi Stati Membri differenti. Ir-reġistru jenħtieġ li jintuża wkoll għall-fini ta’ rapportar lill-awtoritajiet kompetenti dwar it-twettiq tal-obbligi tar-responsabbiltà estiża tal-produttur. Il-karatteristiċi u l-aspetti proċedurali marbuta ma’ tali reġistru jenħtieġ li jkunu konsistenti wkoll mar-reġistru tal-produtturi stabbilit bir-Regolament (UE) 2023/1542, sabiex il-produtturi tal-vetturi u l-produtturi tal-batteriji jkunu jistgħu jużaw l-istess reġistru. Sabiex tiġi ffaċilitata r-reġistrazzjoni tal-produtturi fl-Istati Membri kollha, jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi sit web li jkun fih il-links għar-reġistri nazzjonali kollha.

(52)

Skont l-Artikolu 30 tar-Regolament (UE) 2022/2065 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15), il-fornituri ta’ pjattaformi online li jippermettu lill-konsumaturi jikkonkludu kuntratti mill-bogħod ma’ kummerċjanti għandhom jiżguraw li l-kummerċjanti jkunu jistgħu jużaw dawk il-pjattaformi online biex jippromwovu messaġġi dwar prodotti jew servizzi jew biex joffru prodotti jew servizzi lill-konsumaturi li jinsabu fl-Unjoni jekk, qabel l-użu ta’ dawk il-pjattaformi għal dawk l-iskopijiet, il-fornituri ta’ dawk il-pjattaformi jkunu kisbu ċerta informazzjoni, fejn applikabbli lill-kummerċjant. F’dan il-kuntest, il-vetturi jikkostitwixxu prodotti. Ir-reġistru tal-produtturi stabbilit skont dan ir-Regolament jista’ jikkostitwixxi reġistru pubbliku għall-fini ta’ konformità mal-Artikolu 30(1), il-punt (d), tar-Regolament (UE) 2022/2065. Awtoċertifikazzjoni mill-kummerċjant li jimpenja ruħu li joffri biss prodotti jew servizzi li jikkonformaw mar-regoli applikabbli tad-dritt tal-Unjoni skont l-Artikolu 30(1), il-punt (e), tar-Regolament (UE) 2022/2065 tista’ tkopri wkoll ir-rekwiżiti tar-responsabbiltà estiża tal-produttur stabbiliti skont dan ir-Regolament. Finalment, għall-finijiet tal-Artikolu 30(2) tar-Regolament (UE) 2022/2065, meta l-informazzjoni fir-reġistru tal-produtturi ma tkunx aċċessibbli għall-pubbliku, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-fornituri ta’ pjattaformi online jingħataw aċċess, mingħajr ħlas, għal dik l-informazzjoni, bil-għan li jagħmlu l-almu tagħhom biex jivvalutaw jekk l-informazzjoni hix affidabbli u kompluta.

(53)

Meta produttur iqiegħed il-vetturi għad-dispożizzjoni fis-suq għall-ewwel darba f’territorju ta’ Stat Membru li fih dak il-produttur ma jkunx stabbilit, dak il-produttur jenħtieġ li jinnomina rappreżentant awtorizzat għar-responsabbiltà estiża tal-produttur. Jekk aktar minn produttur wieħed ikun rappreżentat fi Stat Membru minn rappreżentant awtorizzat wieħed, jenħtieġ li dak ir-rappreżentant awtorizzat jipprovdi l-isem u d-dettalji tal-kuntatt għal kull wieħed mill-produtturi rappreżentati separatament.

(54)

Il-produtturi jenħtieġ li jkunu jistgħu jagħżlu jekk humiex se jeżerċitaw l-obbligi tar-responsabbiltà estiża tal-produttur tagħhom individwalment jew kollettivament, permezz ta’ organizzazzjonijiet b’responsabbiltà tal-produttur li jieħdu r-responsabbiltà f’isimhom. Madankollu, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jirrikjedu li produttur ikun rappreżentat minn organizzazzjoni b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur. F’każijiet bħal dawn, jenħtieġ li l-produtturi ma jkunux meħtieġa mill-Istati Membri jiġu rappreżentati minn organizzazzjoni speċifika b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur, inkwantu jenħtieġ li jkun hemm flessibbiltà fir-rigward tal-għadd ta’ organizzazzjonijiet b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur li jistgħu jkunu preżenti fi Stat Membru. Jenħtieġ li dan ikun ukoll il-każ fl-Istati Membri b’organizzazzjonijiet immexxija mill-Istat b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur li jaf ikunu soġġetti għal arranġamenti aktar speċifiċi skont il-liġi nazzjonali. Filwaqt li l-oqfsa legali tal-Istati Membri jippermettu strutturi ta’ governanza differenti, l-organizzazzjonijiet b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur jenħtieġ li, fil-prinċipju, joperaw biex jiżguraw li t-tariffi jinġabru mill-produtturi jintużaw esklużivament biex jissodisfaw l-obbligi relatati mal-ġbir u mat-trattament tal-vetturi li ma għadhomx jintużaw għall-organizzazzjoni u għall-finanzjament tal-obbligi relatati mal-immaniġġar tal-iskart. L-organizzazzjonijiet kollha b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur jenħtieġ li jiżguraw il-kunfidenzjalità tad-data pprovduta lilhom mill-produtturi. Sabiex jiġi żgurat li l-interessi tal-operaturi ekonomiċi kollha jitqiesu kif xieraq u tiġi evitata sitwazzjoni li fiha l-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart jitqiegħdu fi żvantaġġ fid-deċiżjonijiet meħuda fi skemi ta’ responsabbiltà estiża tal-produttur, pereżempju l-organizzazzjonijiet b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur jistgħu, mill-anqas darba fis-sena, jagħmlu konsultazzjoni strutturata mal-partijiet ikkonċernati interessati u jippubblikaw fis-sit web tagħhom rapport ta’ sinteżi ta’ dik il-konsultazzjoni, li jesponi l-osservazzjonijiet prinċipali rċevuti flimkien ma’ spjegazzjoni tal-mod kif dawn l-osservazzjonijiet ikunu ġew indirizzati. Jenħtieġ li l-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart jingħataw status ta’ osservatur fil-korpi governattivi tal-organizzazzjonijiet b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur, jiġifieri fil-bordijiet eżekuttivi tagħhom, bil-għan li jitjiebu l-effiċjenza u l-governanza ġenerali tas-sistema, fir-rispett tal-bżonn li jiġi evitat kunflitt ta’ interessi. Barra minn hekk, l-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart jenħtieġ li jintgħażlu mill-organizzazzjonijiet b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur fi proċedura nondiskriminatorja bbażata fuq kriterji tal-aġġudikazzjoni trasparenti.

(55)

Il-produtturi jenħtieġ li jiffinanzjaw parti mill-kostijiet tal-ġbir u t-trattament ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw meħtieġa biex jissodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti f’dan ir-Regolament, b’mod partikolari l-obbligi bl-għan li jiżguraw kwalità ogħla ta’ materja prima sekondarja rkuprata mill-vetturi. Jenħtieġ li jiġi ddeterminat il-livell eżatt tal-kostijiet ta’ tali operazzjonijiet li jenħtieġ li jkunu koperti mill-produtturi filwaqt li jitqies id-dħul ta’ faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati u ta’ operaturi oħra tal-immaniġġar tal-iskart li jinkiseb mill-bejgħ ta’ spare parts jew komponenti użati u ta’ materja prima sekondarja rkuprata minn vetturi li ma għadhomx jintużaw. Għal dan il-għan, l-awtoritajiet kompetenti, f’kooperazzjoni mal-produtturi u mal-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart, jenħtieġ li jimmonitorjaw il-kostijiet medji tal-operazzjonijiet ta’ ġbir, riċiklaġġ u trattament kif ukoll il-livell ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji mħallsa mill-produtturi sabiex jiġi żgurat li jkun hemm allokazzjoni ġusta tal-kostijiet bejn l-operaturi interessati kollha.

(56)

Il-kontribuzzjoni finanzjarja tal-produtturi jenħtieġ li tkopri wkoll il-kost tal-kampanji edukattivi bl-għan li jinfurmaw lill-pubbliku u jżidu l-ġbir ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, kif ukoll tal-istabbiliment tas-sistema ta’ notifika għall-ħruġ u t-trasferiment ta’ ċertifikati ta’ distruzzjoni u l-ġbir u r-rapportar ta’ data lill-awtoritajiet kompetenti. Barra minn hekk, peress li dan ir-Regolament jintroduċi bidliet fir-rigward tar-responsabbiltà finanzjarja tal-produtturi għall-ġbir tal-vetturi li ma għadhomx jintużaw koperti mid-Direttiva 2000/53/KE, jenħtieġ li jsiru dispożizzjonijiet xierqa biex titqies it-tranżizzjoni mid-Direttiva 2000/53/KE għal dan ir-Regolament.

(57)

Il-produtturi li jagħżlu li jissodisfaw l-obbligi tar-responsabbiltà estiża tal-produtturi tagħhom individwalment jenħtieġ li jipprovdu wkoll garanzija li għandha tintuża biex tkopri l-kostijiet tal-ġestjoni tal-vetturi li ma għadhomx jintużaw. Tali garanziji jenħtieġ li jintużaw b’mod partikolari f’każijiet fejn il-produtturi kkonċernati jsiru insolventi jew iwaqqfu l-operazzjonijiet tagħhom b’mod permanenti.

(58)

Fejn produttur jeżerċita l-obbligi tar-responsabbiltà estiża tal-produttur tiegħu b’mod kollettiv fi ħdan organizzazzjoni b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur, il-kontribuzzjonijiet finanzjarji mħallsa mill-produttur jenħtieġ li jiġu modulati abbażi ta’ kriterji armonizzati. Tali kriterji jenħtieġ li joħolqu inċentivi ekonomiċi għall-manifatturi biex iżidu ċ-ċirkolarità fid-disinn u l-produzzjoni ta’ vetturi ġodda, filwaqt li jitqies l-ammont ta’ materjali primarji u riċiklati f’vettura, sa liema punt fiha parts, komponenti u materjali li huma diffiċli biex jitneħħew, jiġu żmuntati, jintużaw mill-ġdid jew jiġu riċiklati, kif ukoll l-ammont ta’ sustanzi perikolużi li jkun fiha. Sabiex tiġi evitata d-distorsjoni tas-suq uniku, jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE fir-rigward tas-supplimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament billi jiġu stabbiliti regoli dettaljati dwar kif jenħtieġ li jiġu applikati l-kriterji għall-modulazzjoni tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji mħallsa lill-organizzazzjonijiet b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur.

(59)

Ċerti Stati Membri diġà stabbilew strutturi ta’ responsabbiltà estiża tal-produttur u sistemi ta’ mmaniġġar tal-iskart, li huma l-bażi għall-awtorizzazzjonijiet nazzjonali u l-arranġamenti kuntrattwali rilevanti, meta jimplimentaw id-Direttiva 2000/53/KE. Dawk l-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jkomplu jużaw dawk l-istrutturi u s-sistemi, dment li jikkonformaw ma’ dan ir-Regolament.

(60)

Il-vetturi spiss isiru vetturi li ma għadhomx jintużaw fi Stat Membru differenti milli fl-Istat Membru fejn ikunu ġew imqiegħda fis-suq. Sakemm produttur, skont it-tifsira ta’ dan ir-Regolament, ikun jista’ jiġi identifikat fl-Istat Membru fejn il-vettura ssir vettura li ma għadhiex tintuża, dak il-produttur jenħtieġ li jkopri l-kostijiet relatati tal-ġbir u t-trattament. Madankollu, peress li mhux dejjem ikun possibbli li jiġi identifikat produttur fl-Istat Membru fejn il-vettura ssir vettura li ma għadhiex tintuża wara li tkun qasmet fruntiera, huwa meħtieġ ukoll li jiġu introdotti regoli dwar mekkaniżmu transfruntier ta’ allokazzjoni tal-kostijiet li jenħtieġ li japplikaw biss għal dik is-sitwazzjoni speċifika u għall-vetturi tal-kategoriji M1 u N1 biss. Dawk ir-regoli jenħtieġ li jiżguraw li l-kostijiet tal-ġbir u t-trattament imġarrba mill-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart fl-Istat Membru fejn il-vettura ssir vettura li ma tibqax tintuża jkunu koperti. L-obbligi li jirriżultaw mill-mekkaniżmu transfruntier tal-allokazzjoni tal-kostijiet, inkluża l-ħatra ta’ rappreżentanti awtorizzati f’kull Stat Membru, jenħtieġ li ma japplikawx għall-importaturi jew għad-distributuri, biex jiġi evitat piż amministrattiv għal tali operaturi. Kull manifattur ta’ vetturi tal-kategoriji M1 u N1 jenħtieġ li jkun obbligat jaħtar rappreżentant awtorizzat għall-mekkaniżmu transfruntier f’kull Stat Membru, jinnotifika lill-awtoritajiet kompetenti dwar id-deżinjazzjonijiet u jistabbilixxi mekkaniżmi għall-kooperazzjoni transfruntiera mal-operaturi rilevanti tal-immaniġġar tal-iskart. Il-manifatturi jenħtieġ li jkunu jistgħu jagħtu mandat lil organizzazzjoni b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur biex taġixxi bħala r-rappreżentant awtorizzat tagħhom għall-mekkaniżmu transfruntier. Għall-manifatturi stabbiliti barra l-Unjoni, jenħtieġ li jkun possibbli li jiġi appuntat ir-rappreżentant waħdieni fl-Unjoni msemmi fl-Artikolu 13(4) tar-Regolament (UE) 2018/858 sabiex jissodisfa l-obbligi għall-mekkaniżmu transfruntier u sabiex jiġu stabbiliti mekkaniżmi transfruntiera ta’ kooperazzjoni. L-introduzzjoni ta’ tali mekkaniżmu transfruntier tikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ kundizzjonijiet ekwi bejn il-faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati madwar l-Unjoni.

(61)

Sabiex tiġi żgurata l-konformità ma’ dawn l-obbligi u biex tiġi evitata d-distorsjoni tas-suq uniku, jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE fir-rigward tal-istabbiliment ta’ regoli dettaljati ulterjuri dwar l-obbligi tal-produtturi, l-Istati Membri u l-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart u l-karatteristiċi tal-mekkaniżmi transfruntiera.

(62)

Prerekwiżit ewlieni għat-trattament tajjeb ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw huwa li jinġabru l-vetturi kollha li ma għadhomx jintużaw. Dan ir-Regolament għalhekk jenħtieġ li jimponi ċerti obbligi marbuta mal-ġbir primarjament fuq il-produtturi u, b’mod sekondarju, fuq l-Istati Membri. Jenħtieġ li l-produtturi jiżguraw li l-vetturi kollha li ma għadhomx jintużaw li jkunu qiegħdu għad-dispożizzjoni fis-suq għall-ewwel darba fit-territorju ta’ Stat Membru jinġabru. Għal dak l-għan, jenħtieġ li l-produtturi jew l-organizzazzjonijiet b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur jistabbilixxu jew jipparteċipaw fl-istabbiliment tas-sistemi ta’ ġbir u li l-Istati Membri jadottaw il-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li s-sistemi ta’ ġbir ikunu fis-seħħ u li dawk is-sistemi jippermettu li jintlaħqu l-objettivi ta’ dan ir-Regolament. Is-sistemi ta’ ġbir jenħtieġ li jippermettu lis-sidien tal-vetturi u lil detenturi oħra tal-vetturi jwasslu l-vettura f’faċilità ta’ trattament jew f’punt ta’ ġbir awtorizzati mingħajr sforzi jew kostijiet bla bżonn. Dan ifisser fil-prattika li tali sistemi jenħtieġ li jkopru b’mod xieraq it-territorju kollu ta’ kull Stat Membru u jiżguraw disponibbiltà adegwata ta’ faċilitajiet ta’ trattament jew punti ta’ ġbir awtorizzati. Jenħtieġ li dawn jippermettu wkoll il-ġbir tal-marki kollha ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, kif ukoll ta’ parts ta’ skart mit-tiswija tal-vetturi.

(63)

Il-vetturi li ma għadhomx jintużaw jenħtieġ li jiġu ttrattati biss f’faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati, u għalhekk tali faċilitajiet għandhom rwol vitali fil-ġbir tal-vetturi li ma għadhomx jintużaw. Madankollu, sabiex jiġi ffaċilitat il-ġbir u tiġi żgurata d-disponibbiltà adegwata tal-faċilitajiet li jiġbru vetturi li ma għadhomx jintużaw, dan ir-Regolament jipprevedi l-possibbiltà li jiġu stabbiliti punti ta’ ġbir. Ir-rwol ta’ tali punti jkun limitat għall-ġbir ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, għall-ħżin tagħhom f’kundizzjonijiet xierqa u għat-trasport tagħhom lejn il-faċilità ta’ trattament awtorizzata. It-tħaddim ta’ tali punt jeħtieġ permess speċifiku. Il-punti ta’ ġbir jenħtieġ li jkunu meħtieġa li jwasslu l-vetturi kollha miġbura li ma għandhomx jintużaw f’faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati.

(64)

Sabiex il-vetturi kollha li ma għadhomx jintużaw jinġabru b’mod effettiv, huwa meħtieġ li l-pubbliku jiġi infurmat dwar l-eżistenza tas-sistemi ta’ ġbir. Is-sidien tal-vetturi jenħtieġ li jkunu konxji li fil-prinċipju jistgħu jwasslu vettura li ma għadhiex tintuża, bil-batterija tal-vettura elettrika jew mingħajrha, f’punt ta’ ġbir jew faċilità ta’ trattament awtorizzata mingħajr ħlas, sakemm ma jkunux nieqsa parts essenzjali bħall-mutur tat-trazzjoni elettrika, il-magna jew diversi biċċiet kbar tal-karozzerija, sabiex jiġu limitati l-attivitajiet ta’ żmuntar illegali. Fil-każ ta’ batterija ta’ vettura elettrika nieqsa, jenħtieġ li s-sid tal-vettura jagħti prova li l-batterija tkun ġiet ittrattata minn operatur professjonist f’konformità mar-Regolament (UE) 2023/1542. Sabiex jiġi evitat l-iżmuntar illegali ta’ parts u komponenti ta’ valur minn vetturi li ma għadhomx jintużaw u jiġi promoss il-ġbir ta’ vetturi sħaħ li ma għadhomx jintużaw, il-konsenja mingħajr ħlas ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw tista’ tkun marbuta mal-għoti ta’ inċentivi finanzjarji. Il-kampanja edukattiva mill-produtturi jew mill-organizzazzjonijiet b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur jenħtieġ li tippreżenta wkoll il-konsegwenzi għall-ambjent u għas-saħħa tal-bniedem tal-ġbir u t-trattament mhux xierqa ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw.

(65)

Il-faċilità ta’ trattament awtorizzata jenħtieġ li toħroġ ċertifikat ta’ distruzzjoni lill-aħħar sid tal-vettura mal-konsenja tal-vettura li ma għadhiex tintuża. Dan huwa meħtieġ biex tiġi żgurata superviżjoni xierqa tal-ġestjoni tal-vetturi li ma għadhomx jintużaw. Ir-rekwiżiti minimi għal tali ċertifikati bħalissa huma stabbiliti fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2002/151/KE (16) u l-kontenut ta’ dik id-Deċiżjoni jenħtieġ li jiġi inkluż f’dan ir-Regolament, bl-adattamenti meħtieġa. Tali ċertifikati jenħtieġ li jinħarġu f’format elettroniku lill-aħħar sidien ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, u jenħtieġ li jiġu pprovduti mill-faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati lill-awtoritajiet rilevanti tal-Istat Membru permezz ta’ proċedura ta’ notifika elettronika għall-fini tal-kanċellazzjoni tar-reġistrazzjoni tal-vettura. Is-sistema ta’ notifika elettronika jenħtieġ li tippermetti t-trażmissjoni taċ-ċertifikat ta’ distruzzjoni u tippermetti li tiġi pprovduta kopja tan-notifika elettronika lill-aħħar sid tal-vettura kif ukoll lil kwalunkwe operatur ekonomiku li jaġixxi f’isem dak is-sid.

(66)

Minkejja l-obbligu fid-Direttiva 2000/53/KE li l-vetturi kollha li ma għadhomx jintużaw jiġu ttrasferiti għat-trattament f’faċilità ta’ trattament awtorizzata, hemm sehem sinifikanti ħafna ta’ vetturi li l-post fejn jinsabu ma jkunx magħruf, u li setgħu ġew ittrattati jew esportati illegalment bħala vetturi li ma għadhomx jintużaw, jew li l-istatus tagħhom ma jiġix irrapportat kif xieraq lill-awtoritajiet ta’ reġistrazzjoni tal-Istati Membri. Tali vetturi jissejħu “vetturi neqsin”. L-Istati Membri jenħtieġ li jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom sabiex inaqqsu l-għadd ta’ vetturi neqsin. Ir-rikonoxximent taċ-ċertifikati ta’ distruzzjoni maħruġa fi Stat Membru ieħor u l-obbligu li l-awtoritajiet tal-Istati Membri jiġu infurmati, fejn il-vettura tkun irreġistrata, li jinħareġ ċertifikat ta’ distruzzjoni, jenħtieġ li jippermettu traċċar aħjar tal-post fejn jinsabu l-vetturi li ma għadhomx jintużaw.

(67)

Biex jiġi żgurat il-ġbir effettiv ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, jenħtieġ li jiġu indirizzati obbligi espliċiti lis-sidien tal-vetturi. Huma jenħtieġ li jwasslu l-vettura tagħhom, meta tilħaq il-fażi ta’ tmiem il-ħajja, f’punti ta’ ġbir jew f’faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati. Meta l-vetturi ssirilhom ħsara u l-kumpaniji tal-assigurazzjoni jkunu involuti fid-dikjarazzjoni tagħhom bħala telf totali tekniku jew ekonomiku, il-kumpanija tal-assigurazzjoni jew kwalunkwe espert awtomobilistiku ieħor li jaġixxi f’isimha jenħtieġ li jivvalutaw ukoll jekk il-vettura hijiex vettura li ma għadhiex tintuża f’konformità ma’ dan ir-Regolament. Fil-każ ta’ vetturi abbandunati, jenħtieġ li l-awtoritajiet rilevanti jistabbilixxu regoli għad-dikjarazzjoni ta’ vettura bħala vettura li ma għadhiex tintuża u jipproċedu f’konformità ma’ dan ir-Regolament. Vetturi abbandunati jistgħu jinkludu, pereżempju, vetturi li jitħallew waħedhom jew illegalment fuq proprjetà pubblika, jew vetturi li jkunu ġew ipparkjati fuq proprjetà privata mingħajr il-kunsens tas-sid tal-proprjetà, jew vetturi li ma jkunux ittieħdu lura wara notifika mill-awtoritajiet kompetenti lis-sid tal-vettura.

(68)

Sabiex jiġi żgurat trattament uniformi u li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw fl-Unjoni, huwa essenzjali li jiġi żgurat li l-faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati jaċċettaw u jittrattaw il-vetturi, il-parts, il-komponenti u l-materjali kollha li ma għadhomx jintużaw, inklużi l-parts ta’ skart mit-tiswijiet tal-vetturi, f’konformità mal-kundizzjonijiet stabbiliti fil-permessi tagħhom, kif ukoll f’konformità mar-rekwiżiti stabbiliti f’dan ir-Regolament, l-aħjar tekniki disponibbli, u d-Direttiva 2010/75/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17). Għall-finijiet tal-konformità mar-rekwiżiti tat-tneħħija, mar-rekwiżiti tal-kwalità u mal-miri tal-irkupru tal-materjal, it-trattament sħiħ ta’ vettura li ma għadhiex tintuża jista’, iżda ma hemmx għalfejn li, jitwettaq minn operatur wieħed tal-immaniġġar tal-iskart jew f’installazzjoni waħda.

(69)

Fid-dawl tar-rwol ewlieni ta’ faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati fil-ġestjoni ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw b’mod li ma jaffettwax ħażin l-ambjent jew is-saħħa tal-bniedem u jikkontribwixxi għall-ilħuq tal-objettivi tal-ekonomija ċirkolari tal-Unjoni, huwa meħtieġ li jiġu stabbiliti obbligi li japplikaw għal tali faċilitajiet u li jkopru l-attivitajiet kollha tagħhom, mill-aċċettazzjoni u l-ħżin ta’ vettura li ma għadhiex tintuża sat-trattament finali tagħha.

(70)

Sabiex tiġi żgurata t-traċċabbiltà tal-attivitajiet tagħhom, inkluża l-kwalità tar-ruttam jew ta’ materjal ta’ input rilevanti ieħor, jenħtieġ li l-faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati jiddokumentaw l-operazzjonijiet ta’ trattament imwettqa u jaħżnu r-rekord tagħhom b’mod elettroniku għal mill-anqas tliet snin, u jkunu jistgħu jippreżentawh, fuq talba, lill-awtoritajiet nazzjonali rilevanti.

(71)

It-tindif mit-tniġġis ta’ vettura li ma għadhiex tintuża huwa l-ewwel pass lejn il-prevenzjoni tal-ħsara lill-ambjent u lis-saħħa tal-bniedem, u tar-riskji għas-sikurezza fuq ix-xogħol. Għalhekk huwa essenzjali li vettura li ma għadhiex tintuża tgħaddi mill-operazzjonijiet meħtieġa ta’ tindif mit-tniġġis fi żmien 30 jum minn meta titwassal fil-faċilità ta’ trattament awtorizzata, qabel ma l-vettura li ma għadhiex tintuża tiġi ttrattata aktar. Matul dik il-fażi, iż-żjut għar-rimi jenħtieġ li jinġabru u jinħażnu separatament mill-fluwidi u l-likwidi l-oħra, u jenħtieġ li jiġu ttrattati aktar f’konformità mad-Direttiva 2008/98/KE. Ir-refriġeranti jenħtieġ li jiġu ttrattati f’konformità mar-Regolament (UE) 2024/573 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (18). Barra minn hekk, il-parts, il-komponenti u l-materjali li fihom iċ-ċomb, il-kadmju, il-merkurju u l-kromu eżavalenti jenħtieġ li jitneħħew mill-vettura li ma għadhiex tintuża, biex jiġu evitati effetti negattivi fuq il-bnedmin jew fuq l-ambjent.

(72)

Sabiex tiġi żgurata implimentazzjoni xierqa tar-Regolament (UE) 2023/1542, il-batteriji kollha inkorporati fil-vetturi għandhom jitneħħew separatament minn vettura li ma għadhiex tintuża u jinħażnu f’żona ddeżinjata għal aktar trattament.

(73)

Sabiex jiġi mmassimizzat il-potenzjal tal-użu mill-ġdid, tar-rimanifattura u tar-rinnovazzjoni ta’ parts u ta’ komponenti, u jiġi ppreservat valur għoli għall-materjali sekondarji li jirriżultaw minn vetturi li ma għadhomx jintużaw, ċerti parts u komponenti jenħtieġ li jitneħħew b’mod obbligatorju minn vettura li ma għadhiex tintuża qabel it-tqattigħ. Dawk il-parts u l-komponenti jenħtieġ li jitneħħew fi proċess manwali ta’ żmuntar, fi proċess semiawtomatizzat jew awtomatizzat ta’ żarmar b’mod mhux distruttiv. Jenħtieġ li jkun possibbli li ssir devjazzjoni mir-rekwiżit dwar it-tneħħija obbligatorja ta’ parts u komponenti b’mod mhux distruttiv, meta faċilità ta’ trattament awtorizzata turi li l-iżmuntar manwali, iż-żarmar semiawtomatizzat jew awtomatizzat b’mod mhux distruttiv jinvolvi kostijiet ekonomiċi sproporzjonati li ma jistgħux jiġu kkumpensati mid-dħul mistenni mill-użu mill-ġdid, mir-rimanifattura jew mir-rinnovazzjoni ta’ dawn il-parts u l-komponenti. F’każ bħal dan, jenħtieġ li jkun possibbli li dawn il-parts u l-komponenti jitneħħew b’mod distruttiv għall-finijiet tas-separazzjoni tal-materjali rilevanti qabel it-tqattigħ. Il-parts u l-komponenti jistgħu jiġu eżentati għalkollox mit-tneħħija obbligatorja, jekk ikunu ddeżinjati bħala tali f’dan ir-Regolament, jekk il-faċilità ta’ trattament awtorizzata turi li t-teknoloġiji ta’ wara t-tqattigħ jisseparaw materjali mill-parts u l-komponenti kkonċernati b’mod effiċjenti daqs proċessi manwali, semiawtomatizzati jew awtomatizzati, u li l-kriterji u l-valuri ta’ limitu ta’ dan ir-Regolament jiġu ssodisfati. Sabiex jitqies il-progress tekniku u xjentifiku, jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE fir-rigward fir-rigward tal-emendar tal-Anness rilevanti.

(74)

Ladarba l-faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati jkunu neħħew parts u komponenti minn vettura li ma għadhiex tintuża, jenħtieġ li jivvalutaw bir-reqqa u jiddeterminaw jekk dawk il-parts u l-komponenti humiex tajbin għall-użu mill-ġdid, għar-rimanifattura jew għar-rinnovazzjoni, abbażi ta’ kriterji oġġettivi marbuta mal-karatteristiċi tekniċi tal-parts u l-komponenti u r-rekwiżiti tas-sikurezza tal-vettura.

(75)

Ir-Regolament (UE) 2023/1542 jistabbilixxi regoli dwar is-sostenibbiltà, il-prestazzjoni, is-sikurezza, il-ġbir, ir-riċiklaġġ u t-tieni ħajja tal-batteriji kif ukoll dwar l-informazzjoni rigward it-tneħħija dwar il-batteriji għall-operaturi ekonomiċi. Il-potenzjal għat-tieni ħajja tal-batteriji jenħtieġ li jitqies f’dan ir-Regolament billi tiġi eskluża l-batterija tal-vettura elettrika mill-parts jew mill-komponenti essenzjali, sabiex il-vettura tkun tista’ tiġi kkonsenjata għat-trattament, mingħajr ħlas, mingħajr il-batterija tal-vettura elettrika, bil-kundizzjoni li l-aħħar sid tal-vettura jipprovdi dokumentazzjoni li tagħti prova li l-batterija ġiet ittrattata minn operatur professjonali f’konformità mar-Regolament (UE) 2023/1542.

(76)

Filwaqt li jiġi rikonoxxut il-potenzjal ta’ rimanifattura u ta’ rinnovazzjoni fis-settur awtomobilistiku, u l-kontribut tagħhom lejn l-ekonomija ċirkolari, huwa meħtieġ li tiġi pprovduta ċarezza tad-dritt lill-operaturi ekonomiċi involuti f’dan is-settur. Għalhekk jenħtieġ li jiġi ċċarat li l-parts u l-komponenti mneħħija minn vettura li ma għadhiex tintuża jew minn operazzjonijiet ta’ tiswija u manutenzjoni, li huma xierqa għall-użu mill-ġdid immedjat, jew għal rimanifattura jew rinnovazzjoni ulterjuri minn operaturi professjonali, jenħtieġ li jitqisux bħala skart. Sabiex tiġi rispettata l-ġerarkija tal-iskart u biex tingħata spinta lill-użu ċirkolari tal-ispare parts, jenħtieġ li t-trasferiment ta’ dawn il-parts u l-komponenti, esklużi l-batteriji, bejn l-operaturi ekonomiċi ma jiġix ristrett. Il-parts u l-komponenti mneħħija minn vetturi li ma għadhomx jintużaw jenħtieġ li jiġu ċċekkjati, imnaddfa u, fejn meħtieġ, ittestjati sew minn faċilità ta’ trattament awtorizzata sabiex ikunu jistgħu jerġgħu jintużaw minnufih mingħajr ebda proċessar ieħor minn qabel, jew f’każijiet oħra jkunu adegwati għal manifattura mill-ġdid jew rinnovazzjoni ulterjuri. Il-parts u l-komponenti li mhumiex xierqa għall-użu mill-ġdid, ir-rimanifattura jew ir-rinnovazzjoni jenħtieġ li jitqiesu bħala skart u l-esportazzjoni tagħhom jenħtieġ li tkun soġġetta għar-Regolament (UE) 2024/1157 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (19). L-awtoritajiet nazzjonali rilevanti jenħtieġ li jkunu f’pożizzjoni li jitolbu dokumentazzjoni, mill-faċilità ta’ trattament awtorizzata li tkun neħħiet il-parti jew il-komponent ikkonċernati, fejn dik il-faċilità ta’ trattament awtorizzata tikkonferma, permezz ta’ valutazzjoni ddedikata, l-adegwatezza teknika tal-parts u l-komponenti rilevanti għar-rimanifattura, ir-rinnovazzjoni jew l-użu mill-ġdid.

(77)

Fl-evalwazzjoni tagħha tad-Direttiva 2000/53/KE, il-Kummissjoni sabet li l-ispare parts u l-komponenti użati jiġu offruti lill-pubbliku minn fornituri mhux identifikati u spiss jiġu minn attivitajiet illegali. Għalhekk, jenħtieġ li jiġu stabbiliti rekwiżiti ġodda dwar in-negozjar ta’ parts u komponenti użati, rimanifatturati jew rinnovati. Jenħtieġ li, fuq kollox, dawn il-parts u l-komponenti jiġu mmarkati b’tikketta li tindika l-isem tal-komponent jew tal-parti, u l-informazzjoni ta’ kuntatt tal-faċilità ta’ trattament awtorizzata li neħħiet il-komponent jew il-parti, u jkunu protetti b’mod xieraq minn ħsara matul it-trasport, it-tagħbija u l-ħatt tal-parts u tal-komponenti. Il-faċilità ta’ trattament awtorizzata li neħħiet il-komponent jew il-parti jenħtieġ li jkollha disponibbli kopja tal-fattura jew tal-kuntratt relatati mat-trasferiment ta’ dawn il-parts, fil-każ li l-awtorità kompetenti titlob tali dokumentazzjoni.

(78)

Meta l-utent finali jkun konsumatur, il-bejgħ min-negozju għall-konsumatur ta’ parts u komponenti użati, rimanifatturati jew rinnovati jkun kopert mid-Direttiva (UE) 2019/771 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (20). Dik id-Direttiva tirrikjedi li l-oġġetti mibjugħa jkunu konformi mal-kuntratt tal-bejgħ u tistipula r-responsabbiltà tar-rimedji tal-bejjiegħa u tal-konsumaturi f’każ ta’ nuqqas ta’ konformità, bħat-tiswija bla ħlas jew is-sostituzzjoni tal-oġġetti. Peress li l-parts u l-komponenti mneħħija li huma tajbin għall-użu mill-ġdid jew il-parts u l-komponenti rinnovati jikkostitwixxu oġġetti użati skont it-tifsira tad-Direttiva (UE) 2019/771, il-bejjiegħ u l-konsumatur jistgħu jaqblu dwar perjodu iqsar ta’ responsabbiltà jew ta’ limitazzjoni li ma jkunx anqas minn sena jekk l-Istat Membru kkonċernat ikun ippreveda tali possibbiltà. L-operaturi ekonomiċi kkonċernati huma mħeġġa jipprovdu garanziji kummerċjali fuq il-parts u l-komponenti użati mill-ġdid, rimanifatturati u rinnovati lill-konsumaturi u lill-klijenti tagħhom fi tranżazzjonijiet minn negozju għal negozju.

(79)

Fl-interess tas-sikurezza fit-toroq u tal-protezzjoni tal-ambjent, ċerti komponenti u parts li jkunu tneħħew minn vetturi li ma għadhomx jintużaw jenħtieġ li ma jerġgħux jintużaw, jiġu rimanifatturati jew rinnovati. Tali parts u komponenti jenħtieġ li ma jintużawx għall-kostruzzjoni ta’ vetturi ġodda jew f’vetturi li jkunu diġà ġew imqiegħda fis-suq, ħlief meta l-valutazzjoni teknika mwettqa turi l-konformità tagħhom mar-rekwiżiti applikabbli tal-vettura. Dawk il-parts jenħtieġ li jiġu installati biss minn operatur kwalifikat tat-tiswija u tal-manutenzjoni.

(80)

Sabiex jiġu mħeġġa l-iżvilupp u l-funzjonament xieraq tas-suq għal parts u komponenti riutilizzabbli, rinnovati u rimanifatturati u l-modifika retroattiva tal-vetturi fl-Unjoni, l-Istati Membri jenħtieġ li jiġu mħeġġa jagħtu inċentivi fil-livell nazzjonali għall-użu mill-ġdid, ir-rinnovazzjoni u r-rimanifattura ta’ parts u komponenti, kemm jekk jitneħħew matul il-fażi tal-użu jew tat-tmiem tal-ħajja ta’ vettura, kif ukoll il-modifika retroattiva tal-vetturi. Dawk l-inċentivi jenħtieġ li jiġu riflessi fil-programmi ta’ prevenzjoni tal-iskart li l-Istati Membri huma meħtieġa jistabbilixxu skont l-Artikolu 29 tad-Direttiva 2008/98/KE. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tiffaċilita l-iskambju ta’ informazzjoni fost l-Istati Membri billi taqsam l-aħjar prattiki tagħhom dwar l-inċentivi meħuda fil-livell nazzjonali, bil-għan li timmonitorja l-effettività tagħhom.

(81)

Fl-evalwazzjoni tagħha tad-Direttiva 2000/53/KE, il-Kummissjoni sabet li d-definizzjoni tar-riċiklaġġ f’dik id-Direttiva hija wiesgħa wisq u ma hijiex konsistenti mad-Direttiva 2008/98/KE, peress li tqis ir-“radam mill-ġdid” bħala operazzjoni ta’ riċiklaġġ. Għalhekk, dan ir-Regolament jenħtieġ li jallinja d-definizzjoni ta’ riċiklaġġ mad-Direttiva 2008/98/KE billi jeskludi r-radam mill-ġdid mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu.

(82)

Ir-riċiklaġġ tal-plastik kollu minn vetturi li ma għadhomx jintużaw jenħtieġ li jittejjeb kontinwament, u huwa importanti li tiġi żgurata provvista suffiċjenti ta’ materjali riċiklati biex tiġi ssodisfata d-domanda għall-plastik riċiklat fil-vetturi. Għalhekk huwa meħtieġ li tiġi stabbilita mira speċifika ta’ riċiklaġġ ta’ 30 % tal-plastik minn vetturi li ma għadhomx jintużaw. Din il-mira tkun komplementari għall-mira ta’ użu mill-ġdid u riċiklaġġ ta’ 85 % u l-mira ta’ użu mill-ġdid u rkupru ta’ 95 % ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw skont il-piż medju għal kull vettura u għal kull sena. Biex tiġi ffaċilitata l-implimentazzjoni ta’ dawk ir-rekwiżiti mill-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart, huwa meħtieġ perjodu tranżitorju ta’ tliet snin. Sadanittant, il-mira kurrenti għall-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ ta’ 85 % kif ukoll il-mira għall-użu mill-ġdid u l-irkupru ta’ 95 % ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, kif stabbiliti bid-Direttiva 2000/53/KE u abbażi tad-definizzjoni ta’ riċiklaġġ f’dik id-Direttiva, jenħtieġ li jkomplu japplikaw. Il-piż tal-plastik riċiklat u l-piż totali tal-plastik għall-mira speċifika għar-riċiklaġġ tal-plastik jenħtieġ li jeskludu l-elastomeri, il-materjali li jibbiesu bis-sħana għajr il-fowms tal-poliuretan użati għall-cushioning u l-plastik li fih jew li huwa kkontaminat minn kwalunkwe sustanza msemmija fl-Artikolu 7 tar-Regolament (UE) 2019/1021 meta jinqabżu l-limiti tal-Anness IV ta’ dak ir-Regolament.

(83)

Huwa importanti li jiżdied l-irkupru ta’ materjali sekondarji ta’ kwalità għolja billi jittejbu l-proċessi tat-tqattigħ ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw. Għalhekk, il-vetturi li ma għadhomx jintużaw, il-parts, il-komponenti u l-materjali tagħhom jenħtieġ li jitħallew jiġu pproċessati fi shredder flimkien ma’ skart ieħor, inkluż l-iskart mill-imballaġġ u l-iskart ta’ tagħmir elettriku u elettroniku, biss jekk jiġu ssodisfati kriterji speċifiċi u r-rekwiżiti tal-kwalità għall-frazzjonijiet tal-output.

(84)

Biex tkompli tittejjeb il-kwalità tat-trattament tal-vetturi li ma għadhomx jintużaw, jenħtieġ li jkun possibbli biss li jintremew f’landfill il-frazzjonijiet tal-iskart li jirriżultaw minn vetturi li ma għadhomx jintużaw li jkunu tqattgħu, fejn il-frazzjonijiet li jkun fihom skart mhux inerti ma jaqbżux il-valuri ta’ limitu stabbiliti f’dan ir-Regolament.

(85)

Il-vetturi li ma għadhomx jintużaw huma kklassifikati bħala skart perikoluż u ma jistgħux jiġu esportati lejn pajjiżi li ma humiex fl-OECD. Jenħtieġ li jibqa’ possibbli li l-vetturi li ma għadhomx jintużaw li jkunu ġew soġġetti għat-tindif mit-tniġġis jiġu ttrattati barra mill-Unjoni, dment li dawk il-vetturi li ma għadhomx jintużaw li jkunu ġew soġġetti għat-tindif mit-tniġġis jiġu ttrasportati f’konformità mar-Regolament (UE) 2024/1157.

(86)

Meta vettura li ma għadhiex tintuża tiġi ttrasportata mill-Unjoni lejn pajjiż terz, l-esportatur jenħtieġ li jipprovdi prova dokumentarja approvata mill-awtorità kompetenti fil-pajjiż tad-destinazzjoni li tikkonferma li l-kundizzjonijiet tat-trattament huma ġeneralment ekwivalenti għar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament, u għar-rekwiżiti tal-protezzjoni ambjentali u tas-saħħa tal-bniedem stabbiliti f’leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni, bi qbil mar-Regolament (UE) 2024/1157.

(87)

Sabiex jiġi żgurat li l-vetturi li ma għadhomx jintużaw jiġu ttrattati b’mod li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent, huwa importanti li tiġi stabbilita ċarezza dwar l-istatus ta’ vettura tul il-ħajja kollha tagħha, b’mod partikolari f’sitwazzjonijiet meta jkun hemm il-ħtieġa li ssir distinzjoni bejn il-vetturi użati u l-vetturi li ma għadhomx jintużaw. Sid ta’ vettura li jkollu l-ħsieb li jittrasferixxi s-sjieda ta’ vettura użata fi ħdan l-Unjoni jenħtieġ li f’ċerti ċirkostanzi jkun meħtieġ jippreżenta dokumentazzjoni li l-vettura ma hijiex vettura li ma għadhiex tintuża. Dik id-dokumentazzjoni jenħtieġ li turi li l-vettura jkollha affidabbiltà stradali jew tipprovdi valutazzjoni f’konformità ma’ dan ir-Regolament, li fiha kriterji biex jiġi ddeterminat jekk vettura hijiex vettura li ma għadhiex tintuża. Dik il-valutazzjoni jenħtieġ li titwettaq b’mod kaskata, mill-kriterji vinkolanti għall-kriterji indikattivi. Malli jiġi ssodisfat kriterju vinkolanti wieħed, il-vettura kkonċernata jenħtieġ li titqies bħala vettura li ma għadhiex tintuża. Jekk ma jiġi ssodisfat l-ebda kriterju vinkolanti, jenħtieġ li l-kriterji indikattivi jiġu vverifikati. Jekk japplika wieħed minn dawk il-kriterji indikattivi, tkun meħtieġa valutazzjoni teknika ulterjuri biex jiġu ddeterminati t-tiswijiet meħtieġa biex jinkiseb ċertifikat tal-affidabbiltà stradali. Abbażi ta’ dik il-valutazzjoni teknika, jenħtieġ li s-sid tal-vettura jkollu l-possibbiltà jiddeċiedi jekk il-vettura jenħtieġx li tiġi mormija. Jekk, fi żmien ħames snin minn dik il-valutazzjoni teknika, is-sid tal-vettura ma jiksibx ċertifikat tal-affidabbiltà stradali, il-vettura kkonċernata jenħtieġ li titqies bħala vettura li ma għadhiex tintuża. Għall-perjodu ta’ dawk il-ħames snin, il-valutazzjoni teknika jenħtieġ li tikkostitwixxi dokumentazzjoni li l-vettura ma hijiex vettura li ma għadhiex tintuża. Il-valutazzjoni ta’ tmiem il-ħajja jenħtieġ li titwettaq minn espert awtomobilistiku indipendenti, iżda jkun f’idejn kull Stat Membri li jiddeċiedi kif eżattament tali esperti awtomobilistiċi indipendenti jenħtieġ li jinħatru. L-esperti awtomobilistiċi indipendenti jenħtieġ li jkunu professjonisti b’għarfien speċjalizzat fil-qasam tat-teknoloġija, it-tiswija u l-manutenzjoni awtomobilistiċi jew tal-valutazzjoni tal-valur tal-vetturi, maħtura biex jipprovdu għarfien espert imparzjali, mingħajr interessi konfliġġenti mal-partijiet involuti. Biex jiġu evitati piżijiet eċċessivi għal persuni fiżiċi li mhumiex operaturi ekonomiċi u biex tiġi indirizzata primarjament is-sitwazzjoni ta’ maġġoranza ta’ vetturi potenzjali li ma għadhomx jintużaw, ir-rekwiżit tad-dokumentazzjoni jenħtieġ li japplika biss għal tali sidien ta’ vetturi f’ċirkostanzi speċifikati. Tali każijiet jenħtieġ li jikkonċernaw il-bejgħ ta’ vetturi li ġew iddikjarati bħala telf totali ekonomiku minn kumpanija tal-assigurazzjoni jew meta l-bejgħ jiġi konkluż kompletament permezz ta’ pjattaforma online, mingħajr trasferiment fiżiku tal-vettura bejn il-bejjiegħ u x-xerrej jew kwalunkwe persuna li taġixxi f’isimhom.

(88)

Huwa meħtieġ li jiġi żgurat li meta kumpanija tal-assigurazzjoni jew kwalunkwe espert awtomobilistiku li jaġixxi f’isimha jwettqu valutazzjoni tal-ħsara lil vettura involuta f’inċident, tali valutazzjoni jenħtieġ li, b’mod partikolari, tinvolvi verifika ta’ jekk il-vettura tikkwalifikax bħala vettura li ma għadhiex tintuża, f’konformità mal-kriterji stabbiliti f’dan ir-Regolament. Sabiex jiġu indirizzati l-attivitajiet illegali u tiġi żgurata l-identifikazzjoni xierqa tal-vetturi li ma għadhomx jintużaw, l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jenħtieġ li jingħataw is-setgħa, f’każ ta’ dubju dwar l-istatus ta’ vettura użata, li jitolbu dokumentazzjoni mis-sid tal-vettura biex jikkonfermaw li l-vettura mhijiex vettura li ma għadhiex tintuża. Tali dokumentazzjoni jenħtieġ li tkun jew valutazzjoni ta’ tmiem il-ħajja mwettqa f’konformità ma’ dan ir-Regolament jew ċertifikat tal-affidabbiltà stradali validu. L-awtoritajiet kompetenti jistgħu jagħmlu użu minn din il-prerogattiva irrispettivament minn jekk il-vettura kinitx involuta f’inċident jew le. Dan l-għoti ta’ setgħa huwa applikabbli wkoll għal vetturi bi skop speċjali, li altrimenti jenħtieġ li ma jkunux soġġetti għar-regoli li jirregolaw l-istatus tal-vetturi. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jeżentaw vetturi tal-kategoriji L1e, L2e, u L6e mir-regoli dwar l-istatus tal-vettura mill-Istati Membri fil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE biex temenda l-kriterji f’dan ir-Regolament biex jiġi ddeterminat jekk vettura hijiex vettura li ma għadhiex tintuża billi jitneħħew il-kriterji li skonthom vettura titqies bħala vettura li ma għadhiex tintuża meta l-avvanzi teknoloġiċi fl-oqsma tat-traċċabbiltà, tal-possibbiltà ta’ tiswija u tas-sikurezza jipprovdu ġustifikazzjoni suffiċjenti għal tali tħassir.

(89)

Sabiex jiġi żgurat li s-suq intern ma jiġix imminat u minħabba li l-esportazzjoni ta’ vetturi użati tqajjem sfidi ambjentali u tas-saħħa pubblika importanti kif dokumentat mill-Programm Ambjentali tan-NU, huwa xieraq li jiġu stabbiliti rekwiżiti speċifiċi rigward l-esportazzjoni ta’ vetturi użati. Tali rekwiżiti jenħtieġ li jkunu bbażati fuq kriterji oġġettivi skont liema vettura użata ma tkunx vettura li ma għadhiex tintuża u li jkollha l-affidabbiltà stradali skont id-Direttiva 2014/45/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (21). Dan jenħtieġ li jiżgura li l-vetturi użati li huma xierqa biex jinstaqu fit-toroq tal-Unjoni biss jistgħu jiġu esportati lejn pajjiż terz. Biex l-awtoritajiet doganali jitħallew jivverifikaw li dawk ir-rekwiżiti jiġu ssodisfati mal-esportazzjoni, kwalunkwe persuna li tesporta vettura użata jenħtieġ li tintalab tipprovdi lil dawk l-awtoritajiet in-Numru ta’ Identifikazzjoni tal-Vettura (VIN) u dikjarazzjoni li tikkonferma li l-vettura użata ma hijiex vettura li ma għadhiex tintuża u li titqies li għandha affidabbiltà stradali.

(90)

Huwa importanti li jiġi stabbilit mekkaniżmu fejn il-konformità tal-vetturi użati mar-rekwiżiti tal-esportazzjoni tista’ tiġi vverifikata b’mod effettiv mingħajr ma jiġi mfixkel il-kummerċ bejn l-Unjoni u pajjiżi terzi. Għalhekk jenħtieġ li tiġi stabbilita sistema elettronika mill-Kummissjoni, li tippermetti lill-awtoritajiet fl-Istati Membri jiskambjaw u jivverifikaw informazzjoni f’ħin reali dwar il-VIN u l-istatus tal-affidabbiltà stradali tal-vetturi użati għall-esportazzjoni. Fid-dawl tal-karatteristiċi u l-funzjonalitajiet eżistenti tagħha marbuta mal-kondiviżjoni, bejn l-awtoritajiet tar-reġistrazzjoni tal-vetturi, ta’ informazzjoni relatata mal-vetturi rreġistrati fl-Unjoni, il-Kummissjoni żviluppat pjattaforma ta’ skambju ta’ messaġġi, il-MOVE-HUB, għall-iskambju ta’ messaġġi biex jiġu interkonnessi r-reġistri elettroniċi nazzjonali tal-Istati Membri. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jużaw is-Sistema ta’ Informazzjoni Ewropea tal-Liċenzji tal-Vetturi u tas-Sewqan (EUCARIS) biex jaqbdu mas-sistema elettronika MOVE-HUB. Il-pjattaforma bħalissa tiffaċilita l-interkonnessjoni ta’ dawn kollha li ġejjin: ir-reġistri tal-impriżi tat-trasport bit-triq (ERRU), ir-reġistri tal-liċenzji tas-sewqan (RESPER), ir-reġistri tat-taħriġ professjonali tas-sewwieqa (ProDriveNet), in-notifika ta’ ħsarat matul l-ispezzjoni maġenb it-triq tal-vetturi (RSI) u r-reġistri tal-kards tat-takografu tas-sewwieqa (TACHOnet). Għalhekk, jenħtieġ li l-funzjonalitajiet tal-MOVE-Hub jiġu estiżi aktar biex jippermettu l-iskambju u l-verifika ta’ informazzjoni dwar il-VIN u l-istatus tal-affidabbiltà stradali tal-vetturi użati għall-esportazzjoni. Biex l-awtoritajiet doganali jkunu jistgħu jivverifikaw b’mod elettroniku u awtomatiku jekk vettura użata għall-esportazzjoni tikkonformax mar-rekwiżiti tal-esportazzjoni, is-sistema elettronika mħaddma permezz ta’ MOVE-HUB jenħtieġ li tkun interkonnessa mal-Ambjent ta’ Tieqa Unika tal-UE għad-Dwana, f’konformità mar-Regolament (UE) 2022/2399 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (22). Dak ir-Regolament jipprevedi qafas komprensiv ta’ kontrolli awtomatizzati, li japplikaw għal formalità mhux doganali speċifika tal-Unjoni. Għalhekk, jenħtieġ li dan ir-Regolament jistabbilixxi l-elementi ewlenin li għandhom jiġu kkontrollati, filwaqt li l-miżuri tekniċi tal-implimentazzjoni ta’ dan il-kontroll jiġu stabbiliti skont ir-Regolament (UE) 2022/2399.

(91)

Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni tar-rekwiżiti tal-esportazzjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat ta’ implimentazzjoni biex tiżviluppa s-sistemi elettroniċi meħtieġa u tagħmilhom operattivi mas-sistemi nazzjonali.

(92)

L-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jenħtieġ li jikkollaboraw ma’ xulxin biex jiżguraw implimentazzjoni effettiva tar-rekwiżiti li jirregolaw l-esportazzjoni ta’ vetturi użati u biex jipprovdu assistenza reċiproka. Din l-assistenza jenħtieġ li tinkludi l-iskambju ta’ informazzjoni biex jiġi vverifikat l-istatus tal-vetturi qabel l-esportazzjoni tagħhom, inkluża l-konferma tal-informazzjoni ta’ reġistrazzjoni fl-Istat Membru fejn kienu rreġistrati qabel. Jenħtieġ li l-kooperazzjoni tinvolvi, fost l-oħrajn, l-għoti ta’ aċċess għad-dokumenti u l-informazzjoni rilevanti, inklużi s-sejbiet tal-ispezzjonijiet, filwaqt li taderixxi mal-liġi applikabbli dwar il-protezzjoni tad-data li tirregola l-awtorità rikjesta. Barra minn hekk, sabiex tinkiseb kooperazzjoni komprensiva, l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jenħtieġ li jikkooperaw mal-awtoritajiet minn pajjiżi terzi.

(93)

Huwa importanti li l-awtoritajiet doganali jkunu jistgħu jwettqu kontrolli fuq vetturi użati għall-esportazzjoni f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (23). Sehem sinifikanti ta’ vetturi użati li jitilqu mill-Unjoni huma destinati għal pajjiżi fejn huma stabbiliti jew jistgħu jiġu stabbiliti rekwiżiti tal-importazzjoni, bħal rekwiżiti fir-rigward tal-età tal-vettura jew tal-emissjonijiet tagħha. Huwa importanti li l-awtoritajiet doganali jkunu jistgħu jivverifikaw b’mod elettroniku u awtomatiku, permezz tal-Ambjent ta’ Tieqa Unika tal-UE għad-Dwana, jekk vettura użata għall-esportazzjoni tikkonformax ma’ dawk ir-rekwiżiti, meta l-informazzjoni dwar dawn ir-rekwiżiti tiġi kkomunikata uffiċjalment lill-Kummissjoni mill-pajjiżi terzi kkonċernati. Biex tiġi ffaċilitata l-konformità, jenħtieġ li l-Kummissjoni tippubblika u taġġorna, fuq portal online ddedikat, il-kundizzjonijiet speċifiċi notifikati marbuta mal-protezzjoni tal-ambjent jew mas-sikurezza fit-toroq imposti minn pajjiżi terzi. Sabiex jiġu protetti l-ambjent u s-sikurezza fit-toroq f’pajjiżi terzi, jenħtieġ li tiġi delegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 290 tat-TFUE fir-rigward tal-istabbiliment ta’ dawk ir-rekwiżiti.

(94)

Biex jiġi evitat ir-riskju li l-vetturi jiġu esportati mingħajr id-dokumenti meħtieġa billi jiġu indikati l-VIN u l-affidabbiltà stradali tal-vettura, u li n-nuqqas ta’ konformità mar-rekwiżiti tal-esportazzjoni jiġi identifikat biss meta l-vettura tkun diġà telqet mill-Unjoni, jenħtieġ li l-applikazzjoni tal-proċeduri ta’ entrata fil-kotba tad-dikjarant u tal-awtoevalwazzjoni stabbiliti fir-Regolament (UE) Nru 952/2013 ma tkunx permessa. Dawk il-proċeduri jipprevjenu lill-awtoritajiet doganali milli jwettqu kontrolli f’ħin reali permezz tal-Ambjent ta’ Tieqa Unika tal-UE għad-Dwana, u dan iżid ir-riskju ta’ ksur tar-regoli tal-Unjoni dwar l-esportazzjoni ta’ vetturi użati.

(95)

Fl-evalwazzjoni tagħha tad-Direttiva 2000/53/KE, il-Kummissjoni qieset in-nuqqas ta’ rekwiżiti dwar l-ispezzjonijiet obbligatorji bħala nuqqas ta’ dik id-Direttiva. Għalhekk, dan ir-Regolament jenħtieġ li jimponi fuq l-Istati Membri ċerti obbligi relatati mad-detezzjoni ta’ attivitajiet illegali fil-qasam tal-ġbir, it-trattament u l-esportazzjoni ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw u l-parts u l-komponenti tagħhom, kif ukoll jistabbilixxi rekwiżiti minimi li jikkonċernaw il-frekwenza tal-ispezzjonijiet, l-ambitu u l-karatteristiċi tagħhom ta’ faċilitajiet soġġetti għal tali spezzjonijiet. Għalhekk, il-kompetittività tal-faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati fir-rigward tal-operaturi illegali tiġi ssalvagwardjata u tiġi żgurata konformità kontinwa mal-kundizzjonijiet tal-permessi u r-rekwiżiti dwar il-ġbir u t-trattament ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw.

(96)

Sabiex jiġi żgurat l-infurzar effettiv ta’ dan ir-Regolament, huwa meħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu strateġiji ta’ spezzjoni mfassla biex jidentifikaw attivitajiet illegali fil-ġbir, it-trattament u l-esportazzjoni ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, kif ukoll il-parts u l-komponenti tagħhom. Tali strateġiji jenħtieġ li jipprevedu l-azzjonijiet stabbiliti f’dan ir-Regolament biex jissalvagwardjaw il-konformità u jikkontribwixxu għall-prevenzjoni ta’ prattiki illegali fis-settur. L-Istati Membri jenħtieġ li jwettqu spezzjonijiet kull sena kalendarja. Tali spezzjonijiet jenħtieġ li jkopru kemm entitajiet li joperaw legalment kif ukoll attivitajiet illegali suspettati. L-għadd minimu ta’ spezzjonijiet li għandhom jitwettqu kull sena f’kull Stat Membru jenħtieġ li jikkorrispondi għal mhux anqas minn 10 % tal-faċilitajiet ta’ trattament u tal-punti ta’ ġbir awtorizzati li joperaw f’dak l-Istat Membru. Jeħtieġ li jiġi enfasizzat li l-ispezzjonijiet imwettqa skont dan ir-Regolament jenħtieġ li jkunu komplementari għall-ispezzjonijiet fuq il-vjeġġ ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, li huma rregolati b’mod komprensiv fir-Regolament (UE) 2024/1157.

(97)

L-Istati Membri jenħtieġ li jistabbilixxu mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni fil-livell nazzjonali u internazzjonali sabiex l-ispezzjonijiet ikunu jistgħu jsiru b’mod effiċjenti bl-objettiv li jiffaċilitaw il-prevenzjoni u d-detezzjoni ta’ trattament u esportazzjoni illegali ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw u jindirizzaw il-kwistjoni ta’ vetturi neqsin. Tali mekkaniżmi jenħtieġ li jippermettu l-iskambju tad-data dwar ir-reġistrazzjoni tal-vetturi, meħtieġa għat-traċċar tal-vetturi u għall-verifika ta’ jekk dawn ikunux ġew ittrattati kif suppost meta jilħqu l-fażi ta’ tmiem il-ħajja. Sabiex titrawwem il-kooperazzjoni madwar l-Unjoni dwar dawk is-suġġetti, jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jużaw b’mod attiv l-aġenziji eżistenti rilevanti, bħall-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fl-Infurzar tal-Liġi (Europol), stabbilita bir-Regolament (UE) 2016/794 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (24), kif ukoll in-networks ta’ infurzar iddedikati biex jindirizzaw il-kriminalità ambjentali madwar l-Unjoni.

(98)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri ta’ infurzar kollha meħtieġa biex jindirizzaw it-trattament illegali ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, sabiex jipprevjenu d-danni lill-ambjent jew lis-saħħa tal-bniedem minħabba tali attivitajiet. Kwalunkwe stabbiliment jew impriża li tittratta vetturi li ma għadhomx jintużaw mingħajr permess validu, jew bi ksur tal-kundizzjonijiet jew tar-rekwiżiti stabbiliti fil-permess, jenħtieġ għalhekk li jkunu soġġetti għal penali. Barra minn hekk, miżuri oħra, bħall-irtirar tal-permess jew is-sospensjoni tal-operazzjonijiet ta’ operatur, jenħtieġ li jiġu kkunsidrati mill-Istati Membri biex tiġi żgurata konformità effettiva ma’ dan ir-Regolament.

(99)

L-Istati Membri jenħtieġ li jistabbilixxu regoli dwar il-penali applikabbli għall-ksur ta’ dan ir-Regolament u jiżguraw li dawk ir-regoli jiġu implimentati. Il-penali jenħtieġ li jiġu stabbiliti b’mod partikolari għall-ksur tad-dispożizzjonijiet dwar l-esportazzjoni ta’ vetturi użati, dwar il-konsenja ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw f’faċilitajiet ta’ trattament jew punti ta’ ġbir awtorizzati u dwar in-negozjar ta’ parts u komponenti użati, rimanifatturati jew rinnovati. Jenħtieġ li l-penali previsti jkunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.

(100)

L-istabbiliment ta’ obbligi ta’ rapportar huwa meħtieġ biex jiġu żgurati implimentazzjoni, monitoraġġ u evalwazzjoni xierqa tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni u biex is-swieq jingħataw informazzjoni aġġornata dwar it-trasparenza. Data korretta u valida hija indispensabbli għall-Kummissjoni biex tivvaluta jekk il-miżuri previsti f’dan ir-Regolament jaħdmux kif suppost u biex tipproponi, fejn meħtieġ, aktar aġġustamenti bl-għan tal-iżgurar ta’ trattament li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw jew tas-simplifikazzjoni tal-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Bil-għan li jiġi limitat il-piż marbut mar-rapportar, jenħtieġ li tiġi rrapportata biss data li hija indispensabbli għall-finijiet tal-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, u r-rapportar jenħtieġ li jiġi ffaċilitat permezz ta’ għodod diġitali. Abbażi ta’ dawk l-elementi, jenħtieġ li jiġi speċifikat liema data għandha tiġi rrapportata mill-operaturi ekonomiċi lill-awtoritajiet rilevanti u mill-Istati Membri lill-Kummissjoni. Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni tar-rekwiżiti tar-rapportar, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat ta’ implimentazzjoni. L-atti ta’ implimentazzjoni, li jenħtieġ li jissostitwixxu d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/293/KE (25), jenħtieġ li jistabbilixxu wkoll metodoloġija għall-kalkolu u l-verifika ta’ jekk intlaħqux il-miri tal-użu mill-ġdid, tar-riċiklaġġ u tal-irkupru.

(101)

L-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri għandhom rwol importanti biex jivverifikaw il-konformità mal-obbligi stabbiliti skont dan ir-Regolament relatati mal-ġbir u l-ġestjoni ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, inkluż it-traċċar aħjar minn dawk l-awtoritajiet tal-post fejn jinsabu l-vetturi u l-ġlieda kontra l-ġestjoni illegali ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw. Għalhekk, l-Istati Membri jenħtieġ li jirrikjedu li l-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart u operaturi ekonomiċi rilevanti oħra jagħtu lill-awtoritajiet kompetenti data li tippermettilhom jimmonitorjaw aħjar kif qed jiġu implimentati d-dispożizzjonijiet dwar il-ġbir u l-ġestjoni ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw.

(102)

Sabiex ikunu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni. Jenħtieġ li dawk is-setgħat ta’ implimentazzjoni jkunu eżerċitati f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (26).

(103)

Meta tadotta atti delegati skont dan ir-Regolament, huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul ix-xogħol tagħha ta’ tħejjija, ukoll fil-livell ta’ esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jiġu mwettqa f’konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (27). B’mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija ta’ atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija ta’ atti delegati.

(104)

L-Anness II tar-Regolament (UE) 2019/1020 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (28), li jelenka l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar l-armonizzazzjoni mingħajr dispożizzjonijiet dwar il-penali, jenħtieġ li jiġi emendat biex jitħassru d-Direttivi 2000/53/KE u 2005/64/KE minn dik il-lista peress li huwa meħtieġ li r-Regolament attwali jkun fih dispożizzjonijiet dwar il-penali.

(105)

Huwa meħtieġ li jiġi żgurat li d-dispożizzjonijiet u r-rekwiżiti relatati mal-approvazzjoni tat-tip ta’ dan ir-Regolament jiġu vverifikati matul il-proċess tal-approvazzjoni tat-tip tal-UE. Għaldaqstant, jenħtieġ li r-Regolament (UE) 2018/858 jiġi emendat kif xieraq.

(106)

Il-vetturi neqsin ġew rikonoxxuti bħala waħda mill-isfidi ewlenin relatati mal-implimentazzjoni tad-Direttiva 2000/53/KE. In-nuqqas ta’ sistema effiċjenti li tippermetti skambju f’ħin reali ta’ informazzjoni bejn l-Istati Membri dwar l-istatus tar-reġistrazzjoni tal-vetturi jxekkel it-traċċabbiltà u ġie identifikat bħala raġuni għall-għadd għoli ta’ “vetturi neqsin” fl-Unjoni. Biex tindirizza dan, il-Kummissjoni pproponiet reviżjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 1999/37/KE (29) dwar id-dokumenti ta’ reġistrazzjoni għall-vetturi. Dik ir-reviżjoni jenħtieġ li tirrikjedi li l-Istati Membri jirreġistraw b’mod elettroniku, għal vetturi rreġistrati fit-territorju tagħhom, data li tippermetti li jiġu ddokumentati kif xieraq ir-raġunijiet għall-kanċellazzjoni ta’ reġistrazzjoni ta’ vettura, speċjalment jekk vettura tkun ġiet trattata bħala vettura li ma għadhiex tintuża f’faċilità ta’ trattament awtorizzata, irreġistrata mill-ġdid fi Stat Membru ieħor, esportata lejn pajjiż terz barra mill-Unjoni jew tkun insterqet. Barra minn hekk, sabiex jiġi evitat l-iżmuntar jew l-esportazzjoni illegali ta’ vetturi li temporanjament ikunu tneħħew mir-reġistru, is-sidien tal-vetturi jenħtieġ li jkunu obbligati jirrapportaw minnufih kwalunkwe bidla fis-sjieda tagħhom lill-awtorità nazzjonali tar-reġistrazzjoni tal-vetturi. Dawk l-emendi jikkomplementaw u jibnu fuq ir-rekwiżiti eżistenti għall-Istati Membri biex jirreġistraw b’mod elettroniku d-data dwar il-vetturi kollha rreġistrati fit-territorju tagħhom.

(107)

Fid-dawl tal-ħtieġa li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni ambjentali u li jitqies il-progress xjentifiku, jenħtieġ li l-Kummissjoni tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill rapport dwar l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament u l-impatt tiegħu fuq il-funzjonament tas-suq uniku u fuq l-ambjent. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tinkludi fir-rapport tagħha, fost l-oħrajn, evalwazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar id-disinn ta’ vetturi ġodda, inklużi l-miri għall-użu mill-ġdid, ir-riċiklabbiltà u l-irkupru, dwar il-ġestjoni ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, inklużi l-miri ta’ riċiklaġġ, u dwar il-penali kif ukoll valutazzjoni tal-ħtieġa u l-fattibbiltà li jiġi estiż ulterjorment il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet applikabbli għall-vetturi tal-kategorija L, il-vetturi heavy-duty, il-vetturi approvati skont it-tip f’approvazzjoni tat-tip f’diversi stadji u għall-karavans bil-mutur, kif ukoll li l-karavans bit-trejler jiġu inklużi fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Dik l-evalwazzjoni jenħtieġ li ma tagħmilx enfasi biss fuq aspetti li jikkonċernaw it-trattament ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, iżda wkoll fuq ir-rilevanza u l-valur miżjud li jiġu stabbiliti rekwiżiti tad-disinn u jenħtieġ li tevalwa l-punt sa fejn ġiet solvuta l-kwistjoni ta’ vetturi neqsin, inklużi stimi dwar l-għadd ta’ vetturi neqsin u l-impatt tal-miżuri rigward l-esportazzjoni ta’ vetturi użati, u l-ħtieġa li jiġu inklużi aktar miżuri li jindirizzaw il-kwistjoni tat-traċċabbiltà tal-vetturi. F’dak ir-rigward, jenħtieġ li dik l-evalwazzjoni tirrieżamina l-effettività, l-interoperabbiltà u l-affidabbiltà tas-sistemi nazzjonali ta’ reġistrazzjoni tal-vetturi u l-iskambju transfruntier ta’ informazzjoni tagħhom biex jiġu żgurati l-identifikazzjoni, l-istatus u t-traċċabbiltà preċiżi tal-vetturi matul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tirrieżamina wkoll l-istat tal-iżvilupp teknoloġiku u l-prestazzjoni ambjentali tal-kontenut tal-plastik b’bażi bijoloġika fil-vetturi u tal-elastomeri derivati mir-riproċessar tat-tajers f’vetturi ġodda u tista’ tippreżenta proposta leġiżlattiva biex tistabbilixxi miri rilevanti, fejn xieraq. Għall-elastomeri derivati mir-riproċessar tat-tajers, jenħtieġ li tingħata prijorità lill-valutazzjoni tal-punt sa fejn jistgħu jiġu integrati fil-miri eżistenti għall-kontenut tal-plastik riċiklat.

(108)

Ir-rapport tal-Kummissjoni jenħtieġ li jinkludi wkoll evalwazzjoni tal-miżuri li jikkonċernaw l-għoti ta’ informazzjoni dwar sustanzi ta’ tħassib preżenti fil-vetturi u jekk hemmx bżonn li tittejjeb it-traċċabbiltà ta’ tali sustanzi. Dan jenħtieġ li jevalwa wkoll jekk hemmx bżonn li jiġu introdotti miżuri li jindirizzaw is-sustanzi li jistgħu jaffettwaw it-trattament tal-vetturi meta jilħqu l-fażi ta’ tmiem il-ħajja tagħhom, sabiex jiġu allinjati aktar mill-qrib mar-Regolament (UE) 2024/1781.

(109)

Il-Kummissjoni jenħtieġ li tevalwa wkoll, abbażi tad-dikjarazzjonijiet li jagħmlu l-manifatturi, jekk il-manifatturi humiex fit-triq it-tajba biex jikkonformaw mal-miri tal-plastik riċiklat. Il-valutazzjoni jenħtieġ li tevalwa b’mod partikolari d-disponibbiltà ta’ teknoloġiji xierqa tar-riċiklaġġ tal-plastik, id-disponibbiltà suffiċjenti ta’ plastik riċiklat, il-livell ta’ kwalità tal-plastik riċiklat meta mqabbel mal-livell ta’ sikurezza meħtieġ u d-diffikultajiet tekniċi u ekonomiċi biex tintlaħaq il-mira. Fejn xieraq, il-valutazzjoni jenħtieġ li tkun akkumpanjata minn proposta leġiżlattiva mill-Kummissjoni biex jiġu emendati d-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ dan ir-Regolament.

(110)

Hemm bżonn li jingħata biżżejjed żmien lill-operaturi ekonomiċi biex jikkonformaw mal-obbligi tagħhom skont dan ir-Regolament, u lill-Istati Membri biex jistabbilixxu l-infrastruttura amministrattiva neċessarja għall-applikazzjoni tiegħu. Għalhekk, jenħtieġ li l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament tiġi differita.

(111)

Sabiex l-Istati Membri jkunu jistgħu jieħdu l-miżuri amministrattivi meħtieġa rigward l-istabbiliment ta’ sistemi ta’ ġbir, filwaqt li tinżamm il-kontinwità għall-operaturi ekonomiċi u għall-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart, ir-revoka tad-Direttiva 2000/53/KE jenħtieġ li tiġi differita.

(112)

Dan ir-Regolament ma jbiddilx ir-regoli dwar ir-restrizzjonijiet fuq l-użu taċ-ċomb, il-merkurju, il-kadmju u l-kromu eżavalenti fil-vetturi stabbiliti skont id-Direttiva 2000/53/KE jew l-eżenzjonijiet minn dawk ir-restrizzjonijiet. Madankollu, jistabbilixxi regoli aktar ċari dwar kif il-konformità ma’ dawk ir-restrizzjonijiet, kif ukoll ma’ rekwiżiti oħra taċ-ċirkolarità, għandhom jiġu vverifikati matul il-proċess tal-approvazzjoni tat-tip. Sabiex jiġi żgurat li l-manifatturi jkollhom biżżejjed żmien biex jikkonformaw ma’ dawk ir-regoli, l-applikazzjoni tagħhom jenħtieġ li tiġi differita. Għalhekk, jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2000/53/KE dwar ir-restrizzjonijiet fuq l-użu taċ-ċomb, tal-merkurju, tal-kadmju u tal-kromu eżavalenti jibqgħu fis-seħħ sakemm ir-regoli f’dan ir-Regolament isiru applikabbli, sabiex tiġi żgurata l-kontinwità u biex jiġi żgurat li l-vetturi mqiegħda fis-suq tal-Unjoni ma jkunx fihom tali sustanzi, għajr fil-każijiet previsti f’dik id-Direttiva.

(113)

Dan ir-Regolament jipprovdi wkoll dispożizzjonijiet aktar ċari dwar ir-responsabbiltà estiża tal-produttur minn dawk stabbiliti fid-Direttiva 2000/53/KE. Peress li l-istabbiliment ta’ tali skemi u d-dispożizzjonijiet nazzjonali meħtieġa dwar l-awtorizzazzjoni tal-produtturi u tal-organizzazzjonijiet b’kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produttur jeħtieġu xi żmien, l-applikazzjoni ta’ dawk id-dispożizzjonijiet jenħtieġ li tiġi differita. Id-dispożizzjonijiet korrispondenti tad-Direttiva 2000/53/KE jenħtieġ li jibqgħu fis-seħħ sakemm id-dispożizzjonijiet f’dan ir-Regolament isiru applikabbli sabiex tiġi żgurata l-kontinwità fir-rigward tal-finanzjament tal-produtturi tal-kostijiet tal-ġbir ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw.

(114)

Dan ir-Regolament fih rekwiżiti ġodda dwar it-trattament ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw, b’mod partikolari dwar it-tneħħija ta’ parts u komponenti sabiex jiġu promossi l-użu mill-ġdid, ir-rimanifattura jew ir-rinnovazzjoni tagħhom kif ukoll biex tittejjeb il-kwalità tal-proċessi ta’ riċiklaġġ. L-operaturi tal-immaniġġar tal-iskart jeħtieġu ż-żmien biex jaġġustaw għal dawk ir-rekwiżiti l-ġodda u l-applikazzjoni tagħhom jenħtieġ li għalhekk tiġi differita. Id-dispożizzjonijiet korrispondenti tad-Direttiva 2000/53/KE jenħtieġ li jibqgħu fis-seħħ sakemm ir-rekwiżiti f’dan ir-Regolament isiru applikabbli sabiex tiġi żgurata l-kontinwità fir-rigward tat-trattament ta’ vetturi li ma għadhomx jintużaw.

(115)

Sabiex tiġi żgurata l-kontinwità, l-obbligi skont id-Direttiva 2000/53/KE dwar ir-rapportar u l-obbligi relatati għat-trażmissjoni tad-data lill-Kummissjoni jenħtieġ li jibqgħu fis-seħħ sakemm ir-regoli l-ġodda dwar il-kalkolu u l-formati tar-rapportar jiġu adottati mill-Kummissjoni skont dan ir-Regolament.

(116)

L-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet kollha dwar il-vetturi tal-kategorija L u l-vetturi tal-kategoriji M2, M3, N2, N3 u O jenħtieġ li tiġi differita sabiex l-operaturi jingħataw żmien biżżejjed ħalli jikkonformaw mar-rekwiżiti l-ġodda. Dan huwa partikolarment importanti fir-rigward tal-permessi għal faċilitajiet ta’ trattament awtorizzati li huma kapaċi jwettqu t-tindif mit-tniġġis u t-trattament ulterjuri ta’ tali vetturi.

(117)

Fl-interess taċ-ċarezza, tar-razzjonalità u tas-simplifikazzjoni, peress li r-regoli dwar l-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi bil-mutur fir-rigward tal-possibbiltajiet ta’ użu mill-ġdid, ta’ riċiklaġġ u ta’ rkupru tagħhom kollha jinsabu f’dan ir-Regolament, ir-revoka tad-Direttiva 2005/64/KE jenħtieġ li tiġi differita. Dan jipprovdi biżżejjed żmien lill-manifatturi biex jiżguraw li t-tipi ta’ vetturi li jiddisinjaw u jibnu jikkonformaw mar-rekwiżiti taċ-ċirkolarità u lill-awtoritajiet tal-approvazzjoni tat-tip biex jimplimentaw ir-regoli l-ġodda.

(118)

Minħabba li l-objettivi ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri li jikkontribwixxi għall-funzjonament tas-suq uniku, li jipprevjeni u jnaqqas l-impatti negattivi mill-ġestjoni tal-vetturi li ma għadhomx jintużaw u li jiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tal-ambjent u tas-saħħa tal-bniedem, ma jistgħux jinkisbu b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri, iżda jistgħu pjuttost, minħabba l-ħtieġa li jkun hemm armonizzazzjoni, jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, f’konformità mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. F’konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-objettivi.

(119)

Fl-1 ta’ Frar 2020, ir-Renju Unit ħareġ mill-Unjoni Ewropea. Il-Ftehim dwar il-Ħruġ (30) ġie konkluż bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, minn naħa waħda, u r-Renju Unit, min-naħa l-oħra. Ġie approvat bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2020/135 (31) u daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Frar 2020. Il-Ftehim dwar il-Ħruġ jipprevedi perjodu ta’ tranżizzjoni li ntemm fil-31 ta’ Diċembru 2020. Fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni, id-dritt tal-Unjoni ma baqgħax japplika għar-Renju Unit, filwaqt li beda japplika l-Protokoll dwar l-Irlanda/l-Irlanda ta’ Fuq (il-“Qafas ta’ Windsor”) (32), li jifforma parti integrali mill-Ftehim dwar il-Ħruġ. F’konformità mal-Artikolu 5(4) tal-Qafas ta’ Windsor u l-punt 9 tal-Anness 2 tal-Qafas ta’ Windsor, id-Direttiva 2005/64/KE, kif ukoll l-atti legali tal-Unjoni li jimplimentaw, jemendaw jew jissostitwixxu dik id-Direttiva, japplikaw għar-Renju Unit u fih fir-rigward tal-Irlanda ta’ Fuq. Dan ir-Regolament jissostitwixxi d-Direttiva 2005/64/KE u għalhekk ser ikun japplika għar-Renju Unit u fih fir-rigward tal-Irlanda ta’ Fuq. B’kont meħud tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-Qafas ta’ Windsor, huwa għalhekk xieraq li jiġi stipulat li ċerti dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament jenħtieġ li ma japplikawx għar-Renju Unit u fih fir-rigward tal-Irlanda ta’ Fuq,