(1)

L-instabbiltà ġeopolitika bla preċedent u d-deterjorament rapidu tal-livelli reġjonali u globali ta’ theddid u sigurtà, b’mod partikolari l-gwerra ta’ aggressjoni mhux provokata u mhux ġustifikata tar-Russja kontra l-Ukrajna, li esponiet lill-Unjoni u lill-Istati Membri tagħha għal riskju għoli ta’ materjalizzazzjoni ta’ theddid militari konvenzjonali, jirrikjedu żieda urġenti u sinifikanti fl-infiq tal-Unjoni fuq ir-riċerka, l-innovazzjoni u l-iżvilupp, il-kapaċità industrijali u l-iżvilupp ta’ infrastruttura marbuta mar-reżiljenza, is-sigurtà u d-difiża. Il-Bażi Industrijali u Teknoloġika tad-Difiża Ewropea (EDTIB) qed tiffaċċja ostakli persistenti fl-aċċess għall-finanzjament, b’mod partikolari l-finanzjament privat għall-investiment, minħabba r-riskji li l-atturi tas-suq jassoċjaw ma’ tali investiment. Għaldaqstant, l-ingranaġġ tal-investiment pubbliku relatat mad-difiża huwa essenzjali. Għalhekk, kif identifikat fil-White Paper Konġunta tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà tad-19 ta’ Marzu 2025 għall-Prontezza tad-Difiża Ewropea 2030 (il-“White Paper Konġunta”), li tipprovdi qafas għall-Pjan ReArm Europe, jenħtieġ li l-Unjoni tagħmel aktar biex tappoġġa l-ħtieġa urġenti li jiżdied l-investiment Ewropew relatat mad-difiża bil-baġit tal-Unjoni, flimkien ma’ żidiet fl-infiq għad-difiża nazzjonali mill-Istati Membri. L-ingranaġġ tal-programmi ta’ finanzjament tal-Unjoni biex jappoġġaw teknoloġiji u prodotti b’użu doppju u relatati mad-difiża jservi bħala pass lejn il-prontezza tad-difiża Ewropea. Tali ingranaġġ huwa maħsub ukoll biex itejjeb il-kooperazzjoni ċivili-militari fl-Istati Membri, fid-dawl tal-effetti konsegwenzjali ta’ benefiċċju reċiproku. L-azzjonijiet appoġġati mill-programmi tal-Unjoni kkonċernati jistgħu jqisu kif xieraq l-attivitajiet rilevanti mwettqa mill-Organizzazzjoni tat-Trattat tal-Atlantiku tat-Tramuntana (NATO) u sħab oħra meta tali attivitajiet iservu l-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni.

(2)

Jenħtieġ li jiġi promoss l-investiment fl-iżvilupp ta’ kapaċitajiet b’użu doppju mill-aktar avvanzati, peress li tali investiment jikkontribwixxi għall-objettivi usa’ tal-Unjoni b’rabta mar-reżiljenza tas-soċjetà, is-sigurtà u l-kompetittività. L-iżvilupp tal-industriji b’użu doppju u tad-difiża fl-Unjoni kollha, filwaqt li jitqiesu r-riskji assoċjati mad-deterjorament akbar tal-kuntest tas-sigurtà tal-Unjoni, huwa essenzjali biex jiġi żgurat li l-Istati Membri kollha jikkontribwixxu għal EDTIB robusta u reżiljenti u jibbenefikaw minnha.

(3)

Il-Pjattaforma tat-Teknoloġiji Strateġiċi għall-Ewropa (STEP), li ġiet stabbilita bir-Regolament (UE) 2024/795 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), hija inizjattiva li għandha l-għan li tagħti spinta lill-kompetittività tal-Unjoni billi timmobilizza fondi minn 11-il programm eżistenti tal-Unjoni lejn teknoloġiji kritiċi fi tliet setturi strateġiċi: it-teknoloġiji diġitali u l-innovazzjoni tat-teknoloġija profonda, it-teknoloġiji nodfa u effiċjenti fir-riżorsi, u l-bijoteknoloġiji. Tabilħaqq, STEP hija mezz tajjeb biex jiġu mobilizzati, b’mod koordinat u sinerġetiku, ir-riżorsi tal-Unjoni lejn id-difiża, inklużi teknoloġiji diġitali ewlenin mill-aktar avvanzati li huma meħtieġa għall-iżvilupp ta’ prodotti u teknoloġiji tad-difiża.

(4)

Filwaqt li l-appoġġ għat-teknoloġiji b’implikazzjonijiet ta’ difiża llum huwa possibbli taħt it-tliet setturi strateġiċi eżistenti identifikati fl-iSTEP, jidher li huwa meħtieġ li jiżdiedu l-potenzjalitajiet tal-iżvilupp tar-riċerka, l-industrija u l-innovazzjoni fis-settur tad-difiża billi jiġi stabbilit ir-raba’ settur strateġiku fl-iSTEP, iffukat fuq it-teknoloġiji tad-difiża mingħajr ma tiġi kompromessa t-tmexxija teknoloġika maħsuba tal-Unjoni fis-setturi eżistenti. Jenħtieġ li dan ir-raba’ settur strateġiku jiżgura li l-inċentivi tal-iSTEP jintużaw biex jiżdied il-finanzjament tal-Unjoni f’teknoloġiji innovattivi tad-difiża bl-għan li jirrispondu b’mod effettiv għat-theddidiet attwali u emerġenti u li jikkontribwixxu għall-kompetittività Ewropea skont l-objettivi tal-iSTEP. It-teknoloġiji tad-difiża jenħtieġ li jinftiehmu bħala dawk inkorporati fil-prodotti tad-difiża, jew meħtieġa għall-iżvilupp u l-manifattura tagħhom, inkluż il-prodotti relatati mad-difiża msemmija fl-Anness tad-Direttiva 2009/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5). B’mod konsistenti mal-approċċ applikat għat-tliet setturi l-oħra stabbilit fl-Artikolu 2(1), il-punt (a), tar-Regolament (UE) 2024/795, jenħtieġ li l-Kummissjoni taġġorna l-gwida prevista f’dak ir-Regolament biex jiġi kopert ir-raba’ settur strateġiku, inkluż l-interpretazzjoni tat-teknoloġiji tad-difiża. Fir-rigward tal-intelliġenza artifiċjali, jenħtieġ li l-Gigafabbriki tal-IA jsiru infrastrutturi ewlenin għall-fini ta’ espansjoni rapida tas-setgħa tal-IA fit-teknoloġiji tad-difiża.

(5)

Barra minn hekk, sabiex tiġi ottimizzata l-kapaċità tal-programmi koperti mill-iSTEP biex jimmobilizzaw ir-riżorsi tal-Unjoni lejn il-ħtiġijiet tad-difiża, huwa meħtieġ li jiġi kkjarifikat li dawk il-programmi jistgħu jsegwu objettivi u attivitajiet li huma relatati mat-titjib tal-kompetittività u tar-reżiljenza tal-EDTIB kif ukoll l-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp fil-qasam tad-difiża.

(6)

Orizzont Ewropa, li ġie stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/695 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6), huwa l-programm ta’ finanzjament tal-Unjoni għar-riċerka u l-innovazzjoni, u jiżvolġi rwol ċentrali fit-tmexxija xjentifika u teknoloġika globali tal-Unjoni. L-Aċċelleratur tal-Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni (EIC, European Innovation Council), li ġie stabbilit b’dak ir-Regolament, jipprovdi appoġġ, b’mod partikolari, għal innovazzjonijiet b’potenzjal rivoluzzjonarju u ta’ natura fixkiela b’potenzjal ta’ scale-up li jista’ jkun riskjuż wisq għall-investituri privati. L-intrapriżi żgħar jew ta’ daqs medju (SMEs), in-negozji ġodda u xi mid-caps żgħarli joperaw fis-settur tad-difiża jirrikjedu finanzjament għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti innovattivi. Madankollu, tali entitajiet ġuridiċi jiffaċċjaw ostakli ogħla biex jaċċessaw il-finanzjament, meta mqabbel ma’ entitajiet ġuridiċi f’setturi oħra. Kif enfasizzat fil-White Paper Konġunta, huwa meħtieġ li tiżdied il-prontezza tad-difiża Ewropea, minħabba li l-Ewropa bħalissa qed tiġi affettwata mill-gwerer, aggressjoni u atti ostili oħra. Għal dak l-għan, hija meħtieġa żieda sostanzjali fl-appoġġ għall-innovazzjoni b’impatt għoli u relatata mad-difiża, inkluż l-appoġġ tant meħtieġ għall-SMEs, għan-negozji ġodda u għal xi mid-caps żgħarli lesti jespandu tali innovazzjonijiet b’impatt għoli relatati mad-difiża. Madankollu, l-arkitettura attwali tal-programmi tal-Unjoni, inkluż il-Fond Ewropew għad-Difiża (EDF), ma tipprovdix l-iskala, il-flessibbiltà jew il-ħeffa meħtieġa biex tali appoġġ jiġi mobilizzat b’mod effettiv u f’waqtu. L-arkitettura attwali tista’ toħloq inċertezzi għall-entitajiet ġuridiċi fis-settur tad-difiża fir-rigward tal-aċċess għall-appoġġ għat-teknoloġiji b’applikazzjonijiet potenzjali b’użu doppju. Minħabba s-severità tat-theddida għall-ambjent attwali, it-teħid ta’ miżuri straordinarji huwa ġġustifikat u meħtieġ. Filwaqt li l-appoġġ għar-riċerka u l-iżvilupp fil-qasam tad-difiża jitwettaq permezz tal-EDF, li huwa programm speċifiku ta’ Orizzont Ewropa, huwa xieraq, abbażi tal-kuntest strateġiku attwali, li l-Aċċelleratur tal-EIC jinfetaħ għal azzjonijiet b’applikazzjonijiet potenzjali b’użu doppju, filwaqt li jiġi avvanzat l-użu tal-applikazzjonijiet ċivili. Jenħtieġ li l-appoġġ għall-iscale-ups taħt l-Iskema għall-Iscale-ups, STEP (“l-Iskema”) tal-Aċċelleratur tal-EIC, jiġi estiż ukoll għal SMEs mhux bankabbli, inklużi n-negozji ġodda u l-mid-caps żgħar mhux bankabbli, bħall-entitajiet li diġà rċevew appoġġ mill-Aċċelleratur li jwettqu innovazzjoni trasformattiva u rivoluzzjonarja mhux bankabbli f’teknoloġiji kritiċi tad-difiża filwaqt li jrawmu, fejn xieraq, l-innovazzjonijiet b’potenzjal ta’ użu doppju. L-appoġġ għall-iscale-up fil-forma ta’ investiment dirett fl-ekwità, fejn il-finanzjament jiġi pprovdut direttament lill-kumpaniji, mhuwiex disponibbli fil-qafas tal-istrumenti ta’ finanzjament eżistenti ffukati fuq id-difiża, b’mod partikolari l-EDF u l-Faċilità tal-Ekwità tad-Difiża mħaddma taħt il-programm InvestEU. Għalhekk, il-ftuħ tal-Iskema għall-innovazzjoni f’teknoloġiji kritiċi tad-difiża huwa meħtieġ biex jiġu appoġġati l-entitajiet ġuridiċi li jinvestu fis-settur tad-difiża, filwaqt li tiġi żgurata l-komplementarjetà ma’ strumenti eżistenti oħra tal-Unjoni. Dan jiġġustifika l-istabbiliment ta’ eċċezzjoni mmirata fil-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) attwali għall-prinċipju li huwa stabbilit fl-Artikolu 7(1) tar-Regolament (UE) 2021/695, li jipprevedi li l-attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni taħt Orizzont Ewropa għandhom fokus esklużiv fuq l-applikazzjonijiet ċivili, filwaqt li tiġi evitata duplikazzjoni mhux meħtieġa. L-eċċezzjoni mmirata hija mingħajr preġudizzju għall-eżitu tan-negozjati li ġejjin fil-kuntest tal-QFP li jmiss. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura sorveljanza xierqa tal-applikazzjoni tal-eċċezzjoni mmirata, inkluż permezz tal-ġbir u tar-rapportar ta’ data xierqa, fil-kuntest ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni eżistenti tal-EIC, mingħajr ma toħloq piżijiet amministrattivi addizzjonali għall-parteċipanti.

(7)

Peress li l-attivitajiet ta’ innovazzjoni b’applikazzjonijiet ta’ użu doppju jistgħu jaffettwaw l-assi strateġiċi, l-interessi, l-awtonomija jew is-sigurtà tal-Unjoni jew l-interessi strateġiċi tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, jista’ jkun meħtieġ li r-regoli ta’ eliġibbiltà jiġu adattati, fil-programmi ta’ ħidma rilevanti taħt Orizzont Ewropa, biex il-parteċipazzjoni tkun tista’ tiġi limitata għal entitajiet ġuridiċi stabbiliti biss fl-Istati Membri jew għal entitajiet ġuridiċi stabbiliti f’pajjiżi assoċjati speċifikati flimkien mal-Istati Membri, jew li tiġi eskluża l-parteċipazzjoni ta’ entitajiet ġuridiċi li huma stabbiliti fl-Unjoni jew f’pajjiżi assoċjati u li huma kkontrollati direttament jew indirettament minn pajjiżi terzi mhux assoċjati jew minn entitajiet ġuridiċi ta’ pajjiżi terzi mhux assoċjati. Jenħtieġ għalhekk li l-Artikolu 48(2) tar-Regolament (UE) 2021/695 jiġi emendat biex jippermetti tali possibbiltà. Il-possibbiltà li jiġu adattati r-regoli ta’ eliġibbiltà fil-programmi ta’ ħidma rilevanti hija speċifika għal attivitajiet ġodda ta’ innovazzjoni li għandhom applikazzjonijiet b’użu doppju u ma taffettwax ir-regoli li jirregolaw l-appoġġ għall-attivitajiet b’applikazzjonijiet ċivili taħt Orizzont Ewropa jew il-finanzjament ta’ tali attivitajiet.

(8)

Peress li l-attivitajiet ta’ innovazzjoni fit-teknoloġiji kritiċi tad-difiża jistgħu jaffettwaw b’mod sinifikanti l-interessi tas-sigurtà u tad-difiża tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha, huwa meħtieġ li jiġu stabbiliti regoli speċifiċi ta’ eliġibbiltà li jiżguraw il-konsistenza ma’ strumenti oħra tal-Unjoni fis-settur tal-industrija tad-difiża u li jqisu l-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna. Tali regoli speċifiċi ta’ eliġibbiltà jenħtieġ li jillimitaw il-parteċipazzjoni għall-entitajiet ġuridiċi stabbiliti fl-Unjoni, fl-Ukrajna, jew f’membru tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA) li huwa membru taż-Żona Ekonomika Ewropea (membru taż-ŻEE) u li huwa assoċjat ma’ Orizzont Ewropa. Dawk ir-regoli jenħtieġ li jeskludu l-parteċipazzjoni tal-entitajiet ġuridiċi li huma kkontrollati direttament jew indirettament minn pajjiż terz għajr l-Ukrajna jew membru taż-ŻEE assoċjat mal-Orizzont Ewropa, jew minn entitajiet ġuridiċi ta’ tali pajjiż terz. Madankollu, entità ġuridika stabbilita fl-Unjoni, jew f’membru taż-ŻEE assoċjat ma’ Orizzont Ewropa, u li tkun ikkontrollata minn pajjiż terz għajr l-Ukrajna jew membru taż-ŻEE assoċjat ma’ Orizzont Ewropa, jew minn entità ġuridika ta’ pajjiż terz għajr l-Ukrajna jew membru taż-ŻEE assoċjat ma’ Orizzont Ewropa jenħtieġ li tkun eliġibbli biex tkun benefiċjarju, dment li l-garanziji approvati f’konformità mal-proċeduri nazzjonali tal-Istat Membru jew tal-membru taż-ŻEE li fih tkun stabbilita l-entità ġuridika jsiru disponibbli għall-Kummissjoni.

(9)

Filwaqt li tiġi rikonoxxuta l-ħtieġa urġenti u straordinarja li jkomplu jissaħħu s-sovranità u s-sigurtà tal-Unjoni kif previst fir-Regolament (UE) 2024/795, u sabiex jiġu żgurati l-mobilizzazzjoni u l-investiment mill-ġdid rapidi tar-riżorsi finanzjarji f’setturi kritiċi, inklużi proġetti b’użu doppju u tad-difiża taħt l-Aċċelleratur tal-EIC taħt Orizzont Ewropa, jixraq li ssir deroga mill-Artikolu 212(3) tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7) (ir-“Regolament Finanzjarju”). Minħabba dawk iċ-ċirkostanzi u l-ħtieġa ta’ disponibbiltà rapida tal-fondi, huwa partikolarment meħtieġ li l-ħlasijiet lura, inklużi l-avvanzi rimborżati, id-dħul u l-ammonti mhux użati netti tat-tariffi u l-kostijiet tal-komponent ta’ investiment ta’ finanzjament imħallat tal-EIC tal-Proġett Pilota tal-EIC taħt Orizzont 2020 ikunu jistgħu jiġu investiti mill-ġdid fil-Fond tal-EIC aktar milli diretti lejn il-baġit tal-Unjoni, sabiex jiġu ffinanzjati proġetti b’applikazzjonijiet ċivili, kif ukoll proġetti b’użu doppju u ta’ difiża li jibbenefikaw mill-kamp ta’ applikazzjoni emendat. Jenħtieġ li l-perjodu ta’ żmien li huwa stabbilit fl-Artikolu 212(3) tar-Regolament Finanzjarju jiġi emendat biex tiġi żgurata implimentazzjoni sinifikanti f’ċirkostanzi eċċezzjonali. Biex ikun hemm dik il-possibbiltà, huwa meħtieġ li tiġi introdotta deroga minn dik id-dispożizzjoni.

(10)

L-EDF, stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/697 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8), huwa l-programm ewlieni għat-tisħiħ tal-kompetittività, l-innovazzjoni, l-effiċjenza u l-awtonomija teknoloġika tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni. L-EDF għandu l-għan li jappoġġa azzjonijiet li jwasslu għall-iżvilupp ta’ teknoloġiji rivoluzzjonarji għad-difiża. Sabiex jiġu indirizzati aħjar l-ispeċifiċitajiet ta’ tali azzjonijiet, bħal jekk għandhomx skala partikolarment żgħira jew il-ħtieġa partikolari għal appoġġ rapidu, jixraq li jitqassru b’mod sinifikanti u jiġu ssimplifikati l-proċeduri biex tittieħed deċiżjoni dwar l-appoġġ għal dawk l-azzjonijiet, filwaqt li fl-istess ħin jitfasslu l-kundizzjonijiet għad-deċiżjoni dwar tali appoġġ fil-programm ta’ ħidma u mingħajr ma jiġi mminat il-prinċipju ta’ eċċellenza.

(11)

Jeħtieġ ukoll li jiġu sfruttati s-sinerġiji bejn l-EDF u programmi oħra tal-Unjoni. Għal dak l-għan, jenħtieġ li jkun possibbli għall-Istati Membri, l-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji tal-Unjoni, pajjiżi terzi, istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali jew partijiet terzi oħra li jipprovdu kontribuzzjonijiet volontarji għall-EDF, bħala dħul assenjat estern. Jenħtieġ li jkunu possibbli trasferimenti volontarji ta’ riżorsi allokati lill-Istati Membri f’ġestjoni kondiviża għall-EDF u l-kombinament ta’ kontribuzzjonijiet mill-EDF ma’ programmi oħra tal-Unjoni għal azzjonijiet speċifiċi, dment li l-appoġġ kumulattiv tal-Unjoni ma jkunx jaqbeż il-kostijiet eliġibbli totali tal-azzjoni.

(12)

Fit-23 ta’ Ġunju 2022, il-Kunsill Ewropew iddeċieda jagħti l-istatus ta’ pajjiż kandidat lill-Ukrajna, li esprimiet rieda qawwija li torbot ir-rikostruzzjoni mar-riformi fil-perkors Ewropew tagħha. Fil-15 ta’ Diċembru 2023, il-Kunsill Ewropew iddeċieda li jiftaħ negozjati ta’ adeżjoni mal-Ukrajna u ddikjara li l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jibqgħu impenjati li jikkontribwixxu, fit-tul u flimkien mas-sħab, għall-impenji ta’ sigurtà għall-Ukrajna li se jgħinu lil din tal-aħħar tiddefendi lilha nnifisha, tirreżisti l-isforzi ta’ destabbilizzazzjoni u tiskoraġġixxi atti ta’ aggressjoni fil-futur. L-appoġġ qawwi lill-Ukrajna huwa prijorità ewlenija għall-Unjoni u rispons xieraq għall-impenn politiku qawwi tal-Unjoni biex tappoġġa lill-Ukrajna sakemm ikun meħtieġ. Fil-5 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni pproponiet li jinħoloq Strument (l-“Istrument ta’ Appoġġ għall-Ukrajna”) biex tiġi indirizzata l-ħsara kkawżata mill-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja lill-Bażi Industrijali u Teknoloġika tad-Difiża tal-Ukrajna (id-“DTIB tal-Ukrajna”) u biex jiġu appoġġati r-rikostruzzjoni, l-irkupru u l-modernizzazzjoni tagħha, filwaqt li titqies l-integrazzjoni futura possibbli tagħha fl-EDTIB. Id-DTIB tal-Ukrajna żviluppat b’mod sinifikanti l-kapaċitajiet ta’ riċerka, żvilupp u innovazzjoni tagħha mill-bidu tal-invażjoni Russa fuq skala sħiħa tal-Ukrajna sabiex tindirizza l-ħtiġijiet tal-forzi armati tal-Ukrajna. F’dak il-kuntest, l-iżgurar ta’ kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn l-EDTIB u d-DTIB tal-Ukrajna jippermetti li l-EDTIB ikollha aċċess għal dawk il-kapaċitajiet u jikkontribwixxi għall-objettiv li jitrawmu l-kompetittività u l-innovazzjoni tal-EDTIB, filwaqt li jkun hemm konsistenza mal-appoġġ kontinwu tal-Unjoni għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-manifattura tad-difiża tal-Ukrajna. Għaldaqstant, fid-dawl tal-objettivi u l-għanijiet komuni tal-Unjoni u tal-Ukrajna b’rabta mar-riċerka u l-iżvilupp fil-qasam tad-difiża u fid-dawl tal-benefiċċji għaż-żewġ naħat li jistgħu jkunu mistennija minn integrazzjoni aktar mill-qrib f’dak ir-rigward, jixraq li l-Ukrajna tiġi assoċjata mal-EDF.

(13)

Il-Programm Ewropa Diġitali (DEP), stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/694 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9), għandu l-għan li jappoġġa u jaċċellera t-trasformazzjoni diġitali tal-ekonomija, l-industrija u s-soċjetà Ewropea u li jtejjeb il-kompetittività tal-Ewropa fl-ekonomija diġitali globali. F’dak il-kuntest, jenħtieġ li l-programm ikollu l-għan li jappoġġa, b’mod partikolari, proġetti, servizzi u kompetenzi b’applikazzjoni potenzjali b’użu doppju skont l-objettivi speċifiċi kollha tiegħu. Dan jikkontribwixxi għat-tisħiħ tar-reżiljenza tas-soċjetà tal-Unjoni fid-dawl tal-attakki ibridi u l-indħil barrani li għaddejjin bħalissa. Filwaqt li tirrikonoxxi l-importanza strateġika tal-kooperazzjoni transfruntiera u l-faċilitazzjoni tat-trasferimenti tat-teknoloġija bejn l-Istati Membri fi proġetti b’użu doppju fis-settur diġitali, jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis id-dimensjoni trans-Ewropea meta taġġudika proġetti b’użu doppju. Għalhekk jixraq li dan il-kriterju tal-aġġudikazzjoni jsir obbligatorju għall-proġetti b’użu doppju.

(14)

Biex jissaħħu s-sovranità teknoloġika u l-kompetittività, l-Unjoni teħtieġ l-infrastrutturi tal-computing, tal-cloud u tad-data meħtieġa mit-tmexxija tal-IA. Bħala parti mill-istrateġija għall-Kontinent tal-IA, il-fabbriki u l-Gigafabbriki tal-IA huma essenzjali biex l-Unjoni tkun tista’ tikkompeti fil-livell globali u tiżgura l-awtonomija strateġika u l-kompetittività tagħha fix-xjenza, fir-riċerka b’potenzjal ta’ użu doppju u fis-setturi industrijali kritiċi, inkluża l-industrija tad-difiża. Il-mudelli tal-IA tal-ġenerazzjoni li jmiss jirrikjedu infrastruttura tal-computing konnessa estensiva għal innovazzjonijiet f’oqsma speċifiċi inkluża d-difiża. Għalhekk, fl-Objettiv Speċifiku 1 – Computing ta’ Prestazzjoni Għolja tad-DEP, jixraq li jiżdied objettiv operazzjonali supplimentari ddedikat għall-implimentazzjoni u l-operat tal-Fabbriki tal-AI u l-ġenerazzjoni l-ġdida ta’ Gigafabbriki tal-IA li jkunu speċjalizzati fl-iżvilupp, fit-taħriġ u t-tħaddim tal-mudelli u l-applikazzjonijiet tal-IA l-aktar kumplessi u kbar ħafna, inklużi l-hardware u s-software meħtieġa għal din l-implimentazzjoni.

(15)

L-esponiment li qed jintensifika għat-theddid ċibernetiku u ibridu fl-Unjoni jiġġustifika ż-żieda ta’ fokus espliċitu fuq ir-reżiljenza kontra t-theddid ċibernetiku u ibridu taħt l-Objettiv Speċifiku 3 tad-DEP. Fl-Objettiv Speċifiku 5 tad-DEP – L-Implimentazzjoni u l-Aħjar Użu tal-Kapaċità Diġitali u l-Interoperabbiltà, jeħtieġ ukoll li, fl-objettiv operazzjonali definit biex jiġi appoġġat is-settur pubbliku u l-oqsma ta’ interess pubbliku, tiżdied referenza għad-difiża sabiex jiġi kkjarifikat li l-kontribuzzjoni finanzjarja tal-Unjoni skont dan l-objettiv tista’ tiġi estiża għal dak is-settur.

(16)

Jista’ jkun meħtieġ ukoll li r-regoli ta’ eliġibbiltà fil-programm ta’ ħidma tad-DEP jiġu adattati għal każijiet speċifiċi u debitament ġustifikati, sabiex l-entitajiet ġuridiċi stabbiliti f’pajjiżi assoċjati jew stabbiliti fl-Unjoni iżda kkontrollati minn pajjiżi terzi, ma jkunux eliġibbli biex jipparteċipaw fl-azzjonijiet kollha jew f’xi wħud minnhom li huma ffukati fuq teknoloġiji b’potenzjal ta’ użu doppju skont kwalunkwe objettiv speċifiku. Għalhekk jenħtieġ li ssir dispożizzjoni li tippermetti possibbiltà bħal din. F’dawn il-każijiet, jenħtieġ li s-sejħiet għal proposti u s-sejħiet għall-offerti jkunu ristretti għal entitajiet ġuridiċi stabbiliti jew meqjusa li huma stabbiliti fl-Unjoni u kkontrollati mill-Istati Membri jew minn ċittadini tal-Istati Membri.

(17)

Il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE), stabbilita bir-Regolament (UE) 2021/1153 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10), għandha l-għan li taċċellera l-investiment fil-qasam tan-networks trans-Ewropej, filwaqt li tippermetti sinerġiji bejn is-setturi tat-trasport, tal-enerġija u dak diġitali. Sabiex tiġi appoġġata l-infrastruttura tal-computing konnessa, li hija meħtieġa mill-prodotti u t-teknoloġiji tad-difiża u lil hinn minn dawk l-oqsma, jenħtieġ li l-objettivi tas-settur diġitali tal-FNE f’dak ir-Regolament jiġu estiżi għall-implimentazzjoni u l-forniment ta’ kapaċitajiet diġitali bħall-cloud, l-IA, il-fabbriki tal-IA u l-Gigafabbriki tal-IA.

(18)

Il-White Paper Konġunta rrikonoxxiet il-mobbiltà militari bħala faċilitatur essenzjali għas-sigurtà u d-difiża Ewropea u enfasizzat il-valur miżjud tal-Unjoni fl-appoġġ għall-infrastruttura b’użu doppju għall-mobbiltà. Fil-kuntest tal-White Paper Konġunta, il-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli rrikonoxxew l-importanza li jiġu identifikati proġetti ta’ hot spot tal-mobbiltà militari u li jitneħħew il-lakuni u l-konġestjonijiet ewlenin tul l-erba’ Kurituri tal-Mobbiltà Militari Prijoritarji tal-UE. Il-mobbiltà militari hija wkoll wieħed mill-objettivi tal-FNE. Il-politika tan-Network Trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T) isservi bħala strument strateġiku ewlieni biex tinbena l-infrastruttura tat-trasport transfruntiera tal-Unjoni. Minkejja li oriġinarjament kien maħsub għal skopijiet ċivili, għandu wkoll potenzjal notevoli għall-użu doppju tad-difiża u dak ċivili. Barra minn hekk, ir-rapport ta’ Niinistö tat-30 ta’ Ottubru 2024 dwar it-Tisħiħ tal-Preparatezza u tal-Prontezza Ċivili u Militari tal-Ewropa jirreferi speċifikament għall-ħtieġa li tiġi intensifikata aktar il-ħidma fuq il-kurituri prijoritarji tat-trasport b’użu doppju għall-movimenti militari u l-estensjoni tal-ktajjen tal-provvista tal-fjuwil għall-forzi armati tul dawk il-kurituri. Minħabba l-importanza li tissaħħaħ l-infrastruttura tat-trasport b’użu doppju fid-dawl tal-kuntest tas-sigurtà tal-Unjoni li qed jiddeterjora, jixraq li jiġi ċċarat li attivitajiet speċifiċi fl-azzjonijiet taħt l-Objettiv Speċifiku 3(2) tal-FNE jistgħu, fejn rilevanti, jinkludu miżuri biex tiġi ssalvagwardjata l-infrastruttura tat-trasport b’użu doppju fir-rigward tal-kontromobbiltà militari jew biex tiġi pprovduta infrastruttura tal-fjuwil għall-użu doppju tad-difiża u dak ċivili.

(19)

Ir-rieżami ta’ nofs it-terminu tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) u l-Fond ta’ Koeżjoni, li t-tnejn huma stabbiliti bir-Regolament (UE) 2021/1058 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (11), introduċa l-possibbiltà li jsir investiment fl-infrastruttura tad-difiża jew dik b’użu doppju biex titrawwem il-mobbiltà militari li tibbenefika minn prefinanzjament ta’ 20 % tal-ammonti programmati u l-possibbiltà li jiġi applikat finanzjament mill-Unjoni li jiżdied b’10 punti perċentwali ogħla mir-rata ta’ kofinanzjament applikabbli, u li ma jaqbiżx il-100 %. Fejn l-Istati Membri jittrasferixxu fl-FNE riżorsi allokati lilhom b’ġestjoni kondiviża, jenħtieġ li huma jibbenefikaw mill-istess kundizzjonijiet rigward ir-rati tal-prefinanzjament u tal-kofinanzjament għal proġetti tal-infrastruttura tat-trasport b’użu doppju kif introdotti fil-FEŻR u fil-Fond ta’ Koeżjoni. F’każ bħal dan, jenħtieġ li dawk l-ammonti jkunu riżervati għal proġetti li jiżviluppaw il-Kurituri tal-Mobbiltà Militari Prijoritarji tal-UE identifikati mill-Istati Membri fl-Anness II għar-Rekwiżiti Militari għall-Mobbiltà Militari fl-UE u lil hinn minnha, kif approvat mill-Kunsill fis-17 ta’ Marzu 2025, jew kwalunkwe verżjoni aktar riċenti ta’ dak l-anness approvat mill-Kunsill, kif ukoll il-konnettività u l-kapaċitajiet diġitali, inklużi ċ-ċentri loġistiċi u s-sezzjonijiet transfruntiera ta’ dawk il-kurituri. Ir-Regolament Finanzjarju jipprevedi possibbiltà li jiġu introdotti kundizzjonijiet għall-parteċipazzjoni fi proċeduri ta’ aġġudikazzjoni speċifiċi li jaffettwaw is-sigurtà u l-ordni pubbliku. Għaldaqstant, jenħtieġ li jkun possibbli li jiġu previsti tali kundizzjonijiet speċifiċi fir-rigward ta’ azzjonijiet li jinsabu f’wieħed jew aktar mill-Kurituri tal-Mobbiltà Militari Prijoritarji tal-UE, inklużi kundizzjonijiet relatati mal-pajjiż ta’ oriġini tat-tagħmir, tal-oġġetti, tal-provvisti jew tas-servizz.

(20)

Minħabba li l-objettivi ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri li jsaħħaħ l-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp fl-użu doppju u d-difiża, itejjeb il-kompetittività tal-industrija tad-difiża tal-Unjoni u għalhekk jikkontribwixxi għall-prontezza tad-difiża tal-Unjoni billi jiffoka mill-ġdid l-investimenti ta’ dawn il-prijoritajiet kritiċi, ma jistgħux jinkisbu b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jistgħu pjuttost jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, f’konformità mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. F’konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-objettivi.

(21)

Minħabba l-ħtieġa urġenti li jiġu permessi investimenti kruċjali fid-difiża fil-kuntest ta’ sfidi ġeopolitiċi urġenti, jenħtieġ li dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ fil-jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

(22)

Għaldaqstant, jenħtieġ li r-Regolamenti (UE) 2021/694, (UE) 2021/695, (UE) 2021/697, (UE) 2021/1153 u (UE) 2024/795 jiġu emendati kif xieraq,

(1)

fl-Artikolu 3(1), it-tieni subparagrafu, jiżdied il-punt li ġej:

;

(2)

fl-Artikolu 4(1), jiżdied il-punt li ġej:

;

(3)

l-Artikolu 6 huwa emendat kif ġej:

(4)

fl-Artikolu 8(1), il-punt (a) huwa sostitwit b’dan li ġej:

;

(5)

fl-Artikolu 12, il-paragrafu 5 huwa sostitwit b’dan li ġej:

(6)

fl-Artikolu 20(1), jiżdied il-punt li ġej:

;

(7)

fl-Objettiv Speċifiku 5, il-punt I tal-Anness I, il-punt 4 huwa sostitwit b’dan li ġej:

“4.   It-trasport, il-mobbiltà, l-enerġija u l-ambjent

Jiġu implimentati soluzzjonijiet deċentralizzati u infrastruttura meħtieġa għal applikazzjonijiet diġitali fuq skala kbira bħal sewqan awtomatizzat konness, vetturi tal-ajru, tal-art, tal-wiċċ u ta’ taħt l-ilma mingħajr bdot abbord, kunċetti ta’ mobbiltà intelliġenti, bliet intelliġenti, żoni rurali intelliġenti jew reġjuni ultraperiferiċi, b’appoġġ għall-politiki tat-trasport, tal-enerġija u tal-ambjent u f’koordinazzjoni mal-azzjonijiet għad-diġitalizzazzjoni tas-setturi tat-trasport u tal-enerġija taħt il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa.”.

(1)

fl-Artikolu 46, jiddaħħal il-paragrafu li ġej:

(*2)  Ir-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Settembru 2024 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (ĠU L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).”;"

(2)

l-Artikolu 48 huwa emendat kif ġej:

(1)

l-Artikolu 5 huwa sostitwit b’dan li ġej:

(2)

l-Artikolu 6 huwa sostitwit b’dan li ġej:

(3)

jiddaħħal l-artikolu li ġej:

(*4)  Ir-Regolament (UE) 2021/1060 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ġunju 2021 li jistipula dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u r-regoli finanzjarji għalihom u għall-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni, il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Istrument għall-Appoġġ Finanzjarju għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u l-Politika dwar il-Viżi (ĠU L 231, 30.6.2021, p. 159; ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1060/oj)."

(*5)  Ir-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Settembru 2024 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (ĠU L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).”."

(1)

l-Artikolu 3 huwa emendat kif ġej:

(2)

fl-Artikolu 8(4), jiżdied il-punt li ġej:

;

(3)

l-Artikolu 9 huwa emendat kif ġej:

(4)

fl-Artikolu 15(2), jiddaħħal il-punt li ġej:

(*6)  Ir-Regolament (UE) 2021/1058 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ġunju 2021 dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali u l-Fond ta’ Koeżjoni (ĠU L 231 30.6.2021, p. 60, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1058/oj)."

(*7)  Ir-Regolament (UE) 2021/1056 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta (ĠU L 231, 30.6.2021, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1056/oj)."

(*8)  Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1328 tal-10 ta’ Awwissu 2021 li jispeċifika r-rekwiżiti tal-infrastruttura applikabbli għal ċerti kategoriji ta’ azzjonijiet ta’ infrastruttura b’użu doppju skont ir-Regolament (UE) 2021/1153 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 288, 11.8.2021, p. 37, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2021/1328/oj)."

(*9)  Ir-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Settembru 2024 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (ĠU L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).”."

(1)

fil-paragrafu 1, il-punt (a), jiżdied il-punt li ġej:

;

(2)

il-paragrafu 2, il-punt (b), huwa sostitwit b’dan li ġej:

;

(3)

il-paragrafu 7 huwa sostitwit b’dan li ġej: