(1)

L-Artikolu 66(1) tar-Regolament (UE) 2017/2226 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi s-Sistema ta’ Dħul/Ħruġ (EES), jipprevedi li l-Kummissjoni għandha tiddeċiedi d-data minn meta l-EES għandha tibda topera, dment li jiġu ssodisfati ċerti kondizzjonijiet.

(2)

Il-Kummissjoni ma rċevietx in-notifiki kollha skont l-Artikolu 66(1), il-punt (c), tar-Regolament (UE) 2017/2226, li hija waħda mill-kondizzjonijiet biex tittieħed deċiżjoni dwar il-bidu tal-operazzjonijiet tal-EES.

(3)

Ir-Regolament (UE) 2017/2226 jippermetti biss bidu sħiħ tal-operazzjonijiet, li jirrikjedi li l-Istati Membri kollha jibdew jużaw l-EES bis-sħiħ għaċ-ċittadini kollha ta’ pajjiżi terzi soġġetti għal reġistrazzjoni fl-EES u jużaw l-EES simultanjament fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri kollha tagħhom. Madankollu, bidu sħiħ tal-operazzjonijiet tal-funzjonalitajiet kollha tal-EES simultanjament fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri kollha jikkostitwixxi riskju għar-reżiljenza tal-EES kollha kemm hi u għall-flussi tal-passiġġieri fil-fruntieri esterni.

(4)

Sabiex tiġi żgurata tnedija bla xkiel tal-EES, tiġi ffaċilitata l-introduzzjoni tagħha fil-ħin fl-Istati Membri kollha, jiġi fornut lill-Istati Membri l-flessibbiltà meħtieġa biex jibdew jużaw l-EES f’perjodu definit b’mod ċar u biex jiġu ffaċilitati l-aġġustamenti tekniċi u operazzjonali meta jibdew iħaddmu l-EES, huwa meħtieġ li jiġu stabbiliti regoli għall-bidu progressiv tal-operazzjoniijiet tal-EES, li matulu l-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jagħżlu introduzzjoni gradwali tal-EES. Sabiex jiġi żgurat li dawk l-aġġustamenti jqisu l-flussi potenzjali tal-ivvjaġġar u l-perjodi staġjonali l-aktar intensivi, filwaqt li jitqies li l-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES jista’ jkollu wkoll xi impatt fuq l-Istati Membri f’termini ta’ żieda fl-ammont ta’ xogħol fil-punti ta’ qsim tal-fruntiera, jenħtieġ li tali bidu progressiv tal-operazzjonijiet ikollu durata limitata ta’ 180 jum.

(5)

Għalhekk, sabiex ikun jista’ jsir il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES, jeħtieġ li, temporanjament, issir deroga minn ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) 2017/2226 u tar-Regolament (UE) 2016/399 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3). Regoli oħra stabbiliti fir-Regolament (UE) 2017/2226 li mhumiex affettwati minn dan ir-Regolament japplikaw kif previst f’dak ir-Regolament. B’mod partikolari, ir-regoli stipulati fir-Regolament (UE) 2017/2226 japplikaw għad-data rreġistrata fl-EES matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES u għalhekk huwa meqjus li dik id-data hija affidabbli u preċiża. Barra minn hekk, dan ir-Regolament ma jaffettwax il-validità tan-notifiki diġà magħmula mill-Istati Membri skont l-Artikolu 66(1), il-punt (c), tar-Regolament (UE) 2017/2226.

(6)

L-Istati Membri li mhumiex biħsiebhom jużaw l-EES kompletament mill-bidu tal-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES jenħtieġ li jibdew progressivament joperaw l-EES biex jirreġistraw, mad-dħul u mal-ħruġ, id-data ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi soġġetti għal reġistrazzjoni fl-EES f’punt ta’ qsim tal-fruntiera wieħed jew aktar, jew f’korsija waħda jew aktar tat-tali punti ta’ qsim tal-fruntiera. Jekk ikun possibbli u applikabbli, l-Istati Membri jenħtieġ li jinkludu taħlita ta’ punti ta’ qsim tal-fruntieri tal-ajru, tal-art u tal-baħar. Sabiex tiġi żgurata t-tnedija kkontrollata tal-EES u biex jiġu ġestiti u evitati ħinijiet ta’ stennija twal potenzjali fil-fruntieri, fejn rilevanti, u jekk meħtieġ, jenħtieġ li l-Istati Membri jużaw il-funzjonalitajiet kollha tal-EES b’mod progressiv u jirreġistraw id-data taċ-ċittadini kollha ta’ pajjiżi terzi soġġetti għar-reġistrazzjoni fl-EES gradwalment. Sabiex jiġi żgurat l-użu sħiħ tal-EES fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri kollha fl-Unjoni, meta l-Istati Membri jagħżlu li jibdew joperaw l-EES progressivament, jenħtieġ li tiġi implimentata f’fażijiet, li jenħtieġ li jistabbilixxu rekwiżiti minimi li jridu jintlaħqu mill-Istati Membri. Jenħtieġ li jkun possibbli għall-Istati Membri li jaċċelleraw l-implimentazzjoni fil-livell nazzjonali jew jibdew joperaw l-EES bis-sħiħ mill-bidu tal-operazzjonijiet tal-EES. L-ipproċessar gradwali tad-data fl-EES jenħtieġ li jitwettaq filwaqt li jiġu rispettati bi sħiħ id-drittijiet tas-suġġetti tad-data kif stabbilit fir-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4) u jenħtieġ li ma jwassalx, direttament jew indirettament, għal xi forma ta’ diskriminazzjoni jew tfassil tal-profil fi ħdan it-tifsira ta’ dak ir-Regolament. Meta meħtieġ, il-Kummissjoni, f’konsultazzjoni mal-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data, jenħtieġ li tipprovdi gwida prattika ulterjuri dwar l-ipproċessar ta’ data personali fl-EES matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet.

(7)

Sabiex jiġi ffaċilitat il-varar bla xkiel tal-EES, jenħtieġ li l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għat-Tmexxija Operattiva ta’ Sistemi tal-IT fuq Skala Kbira fl-Ispazju ta’ Libertà, Sigurtà u Ġustizzja (eu-LISA), stabbilita bir-Regolament (UE) 2018/1726 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5), tiżviluppa pjan ta’ introduzzjoni ta’ livell għoli biex tipprovdi gwida lill-Istati Membri u lill-Europol dwar l-ippjanar u l-eżekuzzjoni tal-varar tal-EES matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet (il-“pjan ta’ introduzzjoni ta’ livell għoli tal-eu-LISA”). L-eu-LISA jenħtieġ li tipprovdi lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri u lill-Europol b’dak il-pjan. Jenħtieġ li dak il-pjan jikkonferma l-miri ta’ prestazzjoni u disponibbiltà tas-Sistema Ċentrali tal-EES kif ukoll l-istrateġija rigward difetti potenzjali funzjonali minuri, maġġuri u ta’ mblukkar, jenħtieġ li jindika proċeduri ta’ kontinġenza u jenħtieġ li jipprovdi gwida għall-funzjonament tas-Sistema Ċentrali tal-EES lill-Istati Membri u lill-Europol. Jenħtieġ li dak il-pjan jiġi adottat mill-Bord tat-Tmexxija tal-eu-LISA. Jenħtieġ li d-deċiżjonijiet tal-Istati Membri li jibdew jew jaċċelleraw l-operazzjonijiet iqisu l-pjan ta’ introduzzjoni ta’ livell għoli tal-eu-LISA.

(8)

Sabiex jiġi ffaċilitat il-varar bla xkiel tal-EES, jenħtieġ li kull Stat Membru jiżviluppa pjan ta’ introduzzjoni nazzjonali f’konsultazzjoni mal-Kummissjoni u mal-eu-LISA u jibgħat dak il-pjan lill-Kummissjoni. Għal kull fażi tal-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES, jenħtieġ li l-pjanijiet ta’ introduzzjoni nazzjonali jinkludu l-informazzjoni dwar il-limiti u r-rekwiżiti stabbiliti, b’mod partikolari: (i) id-data mistennija li fiha l-EES se tibda titħaddem fil-punti ta’ qsim tal-fruntiera; (ii) il-perċentwal mistenni tal-għadd stmat ta’ qsim tal-fruntieri li għandhom jiġu rreġistrati fl-EES mill-għadd totali ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi soġġetti għar-reġistrazzjoni fl-EES; u (iii) fejn applikabbli, il-funzjonalitajiet bijometriċi li mistennija jitħaddmu fil-punti ta’ qsim tal-fruntiera. Jenħtieġ li l-eu-LISA tikkunsidra jekk il-pjanijiet ta’ introduzzjoni nazzjonali humiex teknikament konsistenti mal-pjan ta’ introduzzjoni ta’ livell għoli tal-eu-LISA u jenħtieġ li tikkonferma li ma fihom l-ebda nuqqas li jista’ jdewwem aktar il-bidu tal-operazzjonijiet tal-EES. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tikkunsidra l-koerenza ġenerali tal-pjanijiet ta’ introduzzjoni nazzjonali kollha u jekk kull pjan ta’ introduzzjoni nazzjonali huwiex konformi mal-limiti u r-rekwiżiti stabbiliti f’dan ir-Regolament. Meta jkunu qed iħejju l-pjanijiet ta’ introduzzjoni nazzjonali tagħhom, l-Istati Membri huma mħeġġa jikkoordinaw, kif xieraq, mal-operaturi tal-infrastruttura fejn jinsabu l-punti ta’ qsim tal-fruntieri. Meta Stat Membru jippjana li jibda jopera l-EES jew li juża l-funzjonalitajiet bijometriċi tal-EES f’punt ta’ qsim tal-fruntiera speċifiku, jenħtieġ li dak l-Istat Membru jinforma b’dan lill-operaturi tal-infrastruttura li tospita dak il-punt ta’ qsim tal-fruntiera. Sabiex jimmonitorjaw il-konformità mal-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES, jenħtieġ li l-Istati Membri jipprovdu rapporti ta’ kull xahar lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-eu-LISA dwar l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ implimentazzjoni nazzjonali tagħhom. Jenħtieġ li tali rapporti ta’ kull xahar jidentifikaw devjazzjonijiet u miżuri korrettivi fejn dawn kienu meħtieġa biex jikkonformaw mal-limiti u r-rekwiżiti stabbiliti f’dan ir-Regolament. Jenħtieġ li l-Kummissjoni toħroġ linji gwida biex tiffaċilita l-forniment ta’ pjanijiet ta’ introduzzjoni nazzjonali konċiżi u rapporti ta’ kull xahar mill-Istati Membri.

(9)

Meta jitqies li d-data rreġistrata fl-EES matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES tista’ ma tkunx kompluta, jenħtieġ li d-dokumenti tal-ivvjaġġar ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jiġu ttimbrati b’mod sistematiku mad-dħul u mal-ħruġ matul dak il-perjodu. Jenħtieġ li l-awtoritajiet nazzjonali jqisu l-inkompletezza possibbli tar-rekords tad-dħul/ħruġ jew tar-rekords tar-rifjut ta’ dħul. F’każ li ma jkun hemm l-ebda data rilevanti tal-EES, l-awtoritajiet nazzjonali jenħtieġ li jikkunsidraw it-timbri bħala prevalenti. F’każ li ma jkunx hemm timbru, jenħtieġ li l-awtoritajiet nazzjonali jqisu d-data rreġistrata fl-EES bħala prevalenti. F’każ ta’ diskrepanza bejn il-fajl individwali li jkun fih data bijometrika u t-timbru, jenħtieġ li l-awtoritajiet nazzjonali jqisu d-data tal-EES bħala prevalenti. F’każ ta’ diskrepanza bejn il-fajl individwali mingħajr data bijometrika u t-timbru jew fil-każijiet imsemmija fl-Artikolu 16(4) tar-Regolament (UE) 2017/2226, jenħtieġ li l-awtoritajiet nazzjonali jiddeċiedu, fuq bażi ta’ każ b’każ, jekk ikunx prevalenti t-timbru jew id-data tal-EES.

(10)

Meta jitqies li d-data rreġistrata fl-EES matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES tista’ ma tkunx kompluta, jenħtieġ li l-awtoritajiet nazzjonali ma jqisux ir-riżultati pprovduti mill-kalkolatur awtomatizzat dwar it-tul massimu li jifdal tas-soġġorn awtorizzat ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi rreġistrati fl-EES. Bl-istess mod, meta jwettqu l-kompiti tagħhom, jenħtieġ li l-awtoritajiet nazzjonali ma jqisux il-mekkaniżmu awtomatizzat biex jidentifikaw jew jimmarkaw in-nuqqas ta’ rekords tal-ħruġ wara d-data tal-iskadenza ta’ soġġorn awtorizzat jew ir-rekords li għalihom ikun inqabeż it-tul massimu tas-soġġorn awtorizzat, jew il-listi ġġenerati ta’ persuni identifikati bħala persuni li jibqgħu fit-territorju wara l-iskadenza tal-awtorizzazzjoni għas-soġġorn.

(11)

Sabiex l-Istati Membri jingħataw iż-żmien meħtieġ biex jaġġustaw għall-bidu tal-operazzjonijiet tal-EES, matul l-ewwel 60 jum mill-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES, jenħtieġ li l-użu ta’ funzjonalitajiet bijometriċi fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri ma jkunx obbligatorju. Madankollu, l-Istati Membri huma mħeġġa jagħmlu użu minn dawk il-funzjonalitajiet matul dak il-perjodu sabiex jappoġġaw tranżizzjoni operazzjonali bla xkiel u jingħata lok għall-identifikazzjoni u r-riżoluzzjoni f’waqthom ta’ kwalunkwe kwistjoni tal-implimentazzjoni. Sad-90 jum mill-ewwel jum tal-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES, jenħtieġ li l-Istati Membri joperaw l-EES b’funzjonalitajiet bijometriċi mill-inqas f’nofs il-punti ta’ qsim tal-fruntieri tagħhom. Jenħtieġ li l-forniment ta’ data bijometrika ma jkunx kundizzjoni tad-dħul għal ċittadini ta’ pajjiżi terzi soġġetti għar-reġistrazzjoni fl-EES f’punti ta’ qsim tal-fruntieri fejn l-EES titħaddem mingħajr funzjonalitajiet bijometriċi.

(12)

Sabiex tiġi akkomodata l-ħtieġa li l-EES tiġi varata progressivament b’funzjonalitajiet bijometriċi f’punti ta’ qsim tal-fruntieri, il-verifika bijometrika ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi soġġetti għar-reġistrazzjoni fl-EES jenħtieġ li titwettaq biss fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri li fihom titħaddem l-EES b’funzjonalitajiet bijometriċi.

(13)

Sabiex tiġi żgurata l-koerenza tal-operazzjonijiet tal-interoperabbiltà bejn is-Sistema ta’ Informazzjoni dwar il-Viża (VIS, Visa Information System) kif stabbilita bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2004/512/KE (6), u l-EES, jenħtieġ li l-VIS tiġi aċċessata direttament biss fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri li fihom ma tiġix operata l-EES. F’punti ta’ qsim tal-fruntieri fejn titħaddem l-EES, jenħtieġ li l-awtoritajiet tal-fruntieri jagħmlu użu mill-interoperabbiltà bejn l-EES u l-VIS.

(14)

Jenħtieġ li ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li d-data tagħhom għandha tiġi rreġistrata fl-EES jiġu infurmati dwar id-drittijiet u l-obbligi tagħhom fir-rigward tal-ipproċessar tad-data tagħhom fil-forma ta’ mudell kif previst fl-Artikolu 50(5) tar-Regolament (UE) 2017/2226. Jenħtieġ li l-informazzjoni li għandha tiġi pprovduta lil dawk iċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi tirreferi għall-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES. Jenħtieġ li dawk iċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi jiġu infurmati fil-mudell tal-obbligu tagħhom li jipprovdu data bijometrika fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri meta dak l-obbligu jikkostitwixxi kundizzjoni ta’ dħul, dwar il-konsegwenzi li ma jipprovdux data bijometrika, li mhux se jkun possibbli għalihom li jivverifikaw it-tul ta’ żmien li jifdal tas-soġġorn awtorizzat b’mezzi awtomatizzati, u dwar il-possibbiltà li jużaw l-għodda tal-kalkolatur għal soġġorn qasir disponibbli fuq is-sit web tal-Kummissjoni.

(15)

Sabiex jiġi rifless il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES, jenħtieġ li l-Kummissjoni tirrieżamina l-informazzjoni fis-sit web tal-EES b’mod regolari, u tadattaha meta meħtieġ.

(16)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni, bl-involviment tal-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data, tadatta l-materjali ta’ informazzjoni tagħha żviluppati fil-kuntest tal-Artikolu 51 tar-Regolament (UE) 2017/2226, biex titwettaq il-kampanja ta’ informazzjoni li takkumpanja l-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES.

(17)

Matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES, is-servizz web imsemmi fl-Artikolu 13(1) tar-Regolament (UE) 2017/2226 mhux se jippermetti liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi jivverifikaw it-tul eżatt tas-soġġorn awtorizzat tagħhom b’mod elettroniku.

(18)

Dan ir-Regolament ma jaffettwax l-obbligi tat-trasportaturi tal-ajru, it-trasportaturi bil-baħar u t-trasportaturi internazzjonali li jittrasportaw gruppi fuq l-art bil-kowċ kif stabbilit fl-Artikolu 26(1) tal-Konvenzjoni li timplimenta l-Ftehim ta’ Schengen tal-14 ta’ Ġunju 1985 bejn il-Gvernijiet tal-Istati tal-Unjoni Ekonomika tal-Benelux, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u r-Repubblika Franċiża dwar it-tneħħija bil-mod ta’ kontrolli fil-fruntieri komuni tagħhom (7) (“il-Konvenzjoni li timplimenta l-Ftehim ta’ Schengen”) u d-Direttiva tal-Kunsill 2001/51/KE (8). F’dak ir-rigward, jenħtieġ li t-trasportaturi jivverifikaw it-timbri mwaħħla fid-dokumenti tal-ivvjaġġar. Sabiex tiġi żgurata komunikazzjoni effettiva mat-trasportaturi dwar l-applikazzjoni differenzjata tal-EES fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri, li fl-aħħar mill-aħħar ikunu ta’ benefiċċju għall-vjaġġaturi, huwa kruċjali għall-Istati Membri li jkunu trasparenti dwar il-varar tal-EES fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri tagħhom.

(19)

L-Artikolu 22 tar-Regolament (UE) 2017/2226 u l-Artikolu 12a tar-Regolament (UE) 2016/399 jipprevedu perjodu tranżitorju u miżuri tranżizzjonali għall-bidu tal-operazzjonijiet tal-EES. Biex jiġi permess bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES, jeħtieġ li ssir deroga minn dawk l-Artikoli biex jiġi żgurat li l-perjodu tranżitorju u l-miżuri tranżizzjonali japplikaw biss wara t-tmiem tal-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES. Jenħtieġ li dik id-deroga tieqaf tapplika 5 snin u 180 jum mid-data li fiha l-EES għandha tibda topera kif deċiż mill-Kummissjoni f’konformità mal-Artikolu 66(1) tar-Regolament (UE) 2017/2226.

(20)

Sabiex jiġi żgurat li l-awtoritajiet nazzjonali u l-aġenziji tal-Unjoni, fit-twettiq tal-kompiti tagħhom, ma jiħdux deċiżjonijiet li huma bbażati esklużivament fuq data rreġistrata fl-EES, jenħtieġ li huma jqisu li l-fajls individwali rreġistrati fl-EES jista’ jkun fihom settijiet ta’ data mhux kompluti. Jenħtieġ li dik id-deroga tieqaf tapplika 5 snin u 180 jum mid-data li fiha l-EES għandha tibda topera kif deċiż mill-Kummissjoni f’konformità mal-Artikolu 66(1) tar-Regolament (UE) 2017/2226 biex tirrifletti l-perjodu taż-żamma ta’ 5 snin għas-settijiet ta’ data li għalihom ir-rekord tal-ħruġ ikun nieqes kif stabbilit fl-Artikolu 34(3) ta’ dak ir-Regolament. Ir-rekords tad-dħul u tal-ħruġ maħluqa matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES jenħtieġ li ma jintużawx għar-rapportar awtomatizzat, u lanqas għal proċessi awtomatizzati, inkluża konsultazzjoni awtomatizzata mis-Sistema Ewropea ta’ Informazzjoni u ta’ Awtorizzazzjoni għall-Ivvjaġġar (ETIAS), kif stabbilit bir-Regolament (UE) 2018/1240 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9).

(21)

Meta jiżguraw il-konformità mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) 2017/2226 dwar l-emenda tad-data u t-tħassir bil-quddiem tad-data, jenħtieġ li l-Istati Membri jikkompletaw id-data mhux kompluta sa fejn ikun permess mid-disponibbiltà limitata tas-settijiet ta’ data rreġistrati fl-EES matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES.

(22)

Jenħtieġ li l-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta, kif stabbilita fir-Regolament (UE) 2019/1896 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10), ma taċċessax id-data rrekordjata fl-EES matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES għat-twettiq ta’ analiżijiet tar-riskju u valutazzjonijiet tal-vulnerabbiltà, peress li l-inkompletezza tad-data tista’ twassal għal analiżijiet tar-riskju u valutazzjonijiet tal-vulnerabbiltà qarrieqa.

(23)

Sabiex tiġi żgurata l-ġestjoni effettiva tal-fruntieri esterni matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES, jenħtieġ li japplikaw ir-regoli li ġejjin. Fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri li fihom ma tiġix operata l-EES, jenħtieġ li l-verifiki fuq il-fruntieri jitwettqu f’konformità mar-Regolament (UE) 2016/399, kif applikabbli fil-jum qabel id-data minn meta l-EES għandha tibda topera kif deċiż mill-Kummissjoni f’konformità mal-Artikolu 66(1) tar-Regolament (UE) 2017/2226. Fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri fejn titħaddem l-EES, jenħtieġ li l-verifiki fuq il-fruntiera jitwettqu f’konformità mar-Regolamenti (UE) 2017/2226 u (UE) 2016/399 kif ukoll id-derogi speċifiċi minn dawn ir-Regolamenti previsti f’dan ir-Regolament fir-rigward tal-verifika fil-punti ta’ qsim tal-fruntieri li fihom titħaddem l-EES mingħajr funzjonalitajiet bijometriċi biex jippermettu l-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES. Dawk il-verifiki fuq il-fruntiera jenħtieġ li jseħħu mingħajr preġudizzju għall-verifiki tad-detenturi tal-viża bl-użu tal-marki tas-swaba’, f’konformità mar-Regolament (KE) Nru 767/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (11).

(24)

Sabiex ikun jista’ jsir aġġustament effettiv tal-arranġamenti tekniċi u organizzattivi matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES f’kull Stat Membru u biex jiġu indirizzati każijiet ta’ ħsara fis-Sistema Ċentrali tal-EES, tas-sistemi nazzjonali jew tal-infrastruttura ta’ komunikazzjoni li jfixklu b’mod sinifikanti l-operazzjonijiet tal-EES, jew li jindirizzaw ċirkostanzi eċċezzjonali li jwasslu għal traffiku ta’ tali intensità li l-ħin ta’ stennija f’punt ta’ qsim tal-fruntieri jsir eċċessiv, jenħtieġ li l-Istati Membri kollha, irrispettivament minn jekk jibdewx jużaw l-EES għalkollox jew progressivament, ikollhom il-possibbiltà li jissospendu l-operazzjonijiet tal-EES f’ċerti punti ta’ qsim tal-fruntieri, b’mod sħiħ jew parzjali, matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES. Jenħtieġ li l-Istati Membri jużaw dik il-possibbiltà biss meta tali sospensjoni tkun strettament meħtieġa u għall-iqsar perjodu possibbli. Fil-każ ta’ sospensjoni parzjali, jenħtieġ li r-reġistrazzjoni ta’ data bijometrika fl-EES tiġi sospiża. Fil-każ ta’ sospensjoni sħiħa, jenħtieġ li ma tiġi rreġistrata l-ebda data fl-EES. Jenħtieġ li tali sospensjoni ma taffettwax l-obbligi fir-rigward tal-iskeda ta’ żmien għall-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES, iżda tista’ taffettwa temporanjament il-limiti ta’ reġistrazzjoni.

(25)

Sabiex jittaffew ir-riskji addizzjonali relatati mal-varar tal-EES b’funzjonalitajiet bijometriċi, jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom il-possibbiltà, f’ċirkostanzi eċċezzjonali li jwasslu għal traffiku ta’ tali intensità li l-ħin ta’ stennija f’punt ta’ qsim tal-fruntieri jsiru eċċessivi, li jissospendu r-reġistrazzjoni ta’ data bijometrika fl-EES wara t-tmiem tal-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES. Jenħtieġ li tali sospensjoni tkun possibbli matul perjodu limitat ta’ 90 jum wara t-tmiem tal-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES. Jenħtieġ li dak il-perjodu jiġi estiż awtomatikament b’60 jum jekk inqas minn 80 % tal-fajls individwali rreġistrati fl-EES matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES ikun fihom data bijometrika.

(26)

Jenħtieġ li l-eu-LISA toħroġ rapporti dwar l-istatistika dwar l-użu tal-EES, li jenħtieġ li jservu biex jevalwaw il-prestazzjoni tal-EES, jivvalutaw il-konformità tal-Istati Membri mal-pjan ta’ introduzzjoni ta’ livell għoli tal-eu-LISA u mal-pjanijiet ta’ introduzzjoni nazzjonali, jidentifikaw oqsma għal titjib, jimmonitorjaw il-konformità mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament dwar il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES, u jappoġġaw it-teħid ta’ deċiżjonijiet relatati mal-iżvilupp u l-ottimizzazzjoni ulterjuri tal-EES. Barra minn hekk, f’konformità mal-Artikolu 63(4) tar-Regolament (UE) 2017/2226, l-eu-LISA għandha tippubblika statistika dwar l-użu tal-EES matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-eu-LISA tkompli r-rappurtar regolari tagħha lill-Bord tat-Tmexxija tal-eu-LISA. Jenħtieġ li l-Bord tat-Tmexxija tal-Programm tal-eu-LISA jimmonitorja l-bidu progressiv tal-operazzjonijiet.

(27)

Jenħtieġ li l-ħidma preparatorja relatata mal-pjan ta’ introduzzjoni ta’ livell għoli tal-eu-LISA u mal-pjanijiet ta’ introduzzjoni nazzjonali tiġi attivata sad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament. Jenħtieġ li l-pjan ta’ introduzzjoni ta’ livell għoli tal-eu-LISA u l-pjanijiet ta’ introduzzjoni nazzjonali jqisu d-data li minnha l-EES għandha tibda topera kif deċiż mill-Kummissjoni f’konformità mal-Artikolu 66(1) tar-Regolament (UE) 2017/2226. Il-kondizzjonijiet kollha elenkati f’dak l-Artikolu għandhom jiġu ssodisfati fi żmien debitu biex il-Kummissjoni tkun tista’ tadotta d-deċiżjoni li tistabbilixxi d-data minn meta l-EES għandha tibda topera qabel il-bidu ta’ dik il-ħidma preparatorja, u b’kunsiderazzjoni tal-Pjan Direzzjonali għall-Interoperabbiltà approvat mill-Kunsill fil-5 ta’ Marzu 2025. B’mod partikolari, in-notifiki kollha skont l-Artikolu 66(1), il-punt (c), ta’ dak ir-Regolament iridu jaslu għand il-Kummissjoni fi żmien xieraq. Jenħtieġ li mid-data minn meta l-EES għandha tibda topera kif deċiż mill-Kummissjoni f’konformità mal-Artikolu 66(1) tar-Regolament (UE) 2017/2226, jibda l-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES u japplikaw id-derogi previsti f’dan ir-Regolament. Peress li dan ir-Regolament jipprevedi derogi temporanji, jenħtieġ li jieqaf japplika 180 jum minn dik id-data. Madankollu, id-dispożizzjonijiet li jipprevedu derogi mill-applikazzjoni tal-perjodu tranżitorju u l-miżuri tranżizzjonali previsti fir-Regolament (UE) 2017/2226, mill-aċċess għad-data tal-EES u mill-verifika mit-trasportaturi tat-timbri mwaħħla fid-dokumenti tal-ivvjaġġar, kif ukoll id-dispożizzjonijiet dwar is-sospensjoni tal-EES, jenħtieġ li japplikaw matul perjodu limitat wara t-tmiem tal-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES.

(28)

Minħabba li l-objettiv ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri li jistabbilixxi regoli dwar il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES u dwar derogi mir-Regolamenti (UE) 2017/2226 u (UE) 2016/399, ma jistax jinkiseb b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jista’ pjuttost, minħabba l-iskala u l-effetti tal-azzjoni, jinkiseb aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, f’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE). F’konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkiseb dak l-objettiv.

(29)

F’konformità mal-Artikoli 1 u 2 tal-Protokoll Nru 22 dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka, anness mat-TUE u mat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, id-Danimarka mhijiex qed tieħu sehem fl-adozzjoni ta’ dan ir-Regolament u mhijiex marbuta bih jew suġġetta għall-applikazzjoni tiegħu. Ladarba dan ir-Regolament jibni fuq l-acquis ta’ Schengen, id-Danimarka għandha, f’konformità mal-Artikolu 4 ta’ dak il-Protokoll, tiddeċiedi, fi żmien sitt xhur wara li l-Kunsill ikun iddeċieda dwar dan ir-Regolament jekk hijiex ser timplimentah fil-liġi nazzjonali tagħha.

(30)

Dan ir-Regolament jikkostitwixxi żvilupp tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen li fihom l-Irlanda mhix qed tieħu sehem, f’konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/192/KE (12). Għalhekk l-Irlanda mhix qed tieħu sehem fl-adozzjoni ta’ dan ir-Regolament u mhix marbuta bih jew suġġetta għall-applikazzjoni tiegħu.

(31)

Fir-rigward tal-Iżlanda u n-Norveġja, dan ir-Regolament jikkostitwixxi żvilupp tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen fis-sens tal-Ftehim konkluż mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u r-Repubblika tal-Iżlanda u r-Renju tan-Norveġja dwar l-assoċjazzjoni ta’ dawn tal-aħħar mal-implimentazzjoni, l-applikazzjoni u l-iżvilupp tal-acquis ta’ Schengen (13), li jaqgħu fil-qasam imsemmi fl-Artikolu 1, il-punt A, tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/437/KE (14).

(32)

Fir-rigward tal-Iżvizzera, dan ir-Regolament jikkostitwixxi żvilupp tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen, fis-sens tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea, il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Żvizzera dwar l-assoċjazzjoni tal-Konfederazzjoni Żvizzera mal-implimentazzjoni, l-applikazzjoni u l-iżvilupp tal-acquis ta’ Schengen (15) li jaqgħu fil-qasam imsemmi fl-Artikolu 1, il-punt A, tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/437/KE moqri flimkien mal-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2008/146/KE (16).

(33)

Fir-rigward tal-Liechtenstein, dan ir-Regolament jikkostitwixxi żvilupp tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta’ Schengen fis-sens tal-Protokoll bejn l-Unjoni Ewropea, il-Komunità Ewropea, il-Konfederazzjoni Żvizzera u l-Prinċipat tal-Liechtenstein dwar l-adeżjoni tal-Prinċipat tal-Liechtenstein mal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea, il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Żvizzera dwar l-assoċjazzjoni tal-Konfederazzjoni Żvizzera mal-implimentazzjoni, l-applikazzjoni u l-iżvilupp tal-acquis ta’ Schengen (17), li jaqgħu fil-qasam imsemmi fl-Artikolu 1, il-punt A, tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/437/KE moqri flimkien mal-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2011/350/UE (18).

(34)

Fir-rigward ta’ Ċipru, id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament relatati mal-VIS jikkostitwixxu dispożizzjonijiet li jibnu fuq l-acquis ta’ Schengen, jew li huma relatati miegħu b’xi mod ieħor, fis-sens tal-Artikolu 3(2) tal-Att tal-Adeżjoni tal-2003. L-operat tal-EES jeħtieġ l-għoti ta’ aċċess passiv għall-VIS. Peress li l-EES għandha titħaddem biss minn dawk l-Istati Membri li jissodisfaw il-kondizzjonijiet relatati mal-VIS fil-bidu tal-operazzjonijiet tal-EES, Ċipru mhux se jħaddem l-EES mill-bidu tal-operazzjonijiet. Ċipru għandu jiġi konness mal-EES hekk kif jiġu ssodisfati l-kondizzjonijiet tal-proċedura msemmija fir-Regolament (UE) 2017/2226.

(35)

Il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data ġie kkonsultat skont l-Artikolu 42(1) tar-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (19) u ta l-opinjoni tiegħu fl-10 ta’ Marzu 2025.

(36)

Dan ir-Regolament jistabbilixxi regoli stretti dwar l-aċċess għall-EES, kif ukoll is-salvagwardji meħtieġa għal tali aċċess matul il-bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES u matul perjodu speċifikat wara t-tmiem tal-bidu progressiv tal-operazzjoni tal-EES. Iżomm ukoll id-drittijiet ta’ aċċess, rettifika, kompletar, tħassir u rimedju tal-individwi, b’mod partikolari d-dritt għal rimedju ġudizzjarju u s-superviżjoni ta’ operazzjonijiet ta’ pproċessar tad-data tal-EES minn awtoritajiet pubbliċi indipendenti. Dan ir-Regolament għalhekk jirrispetta d-drittijiet fundamentali u josserva l-prinċipji rikonoxxuti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, b’mod partikolari d-dritt għad-dinjità umana, il-projbizzjoni tal-iskjavitù u x-xogħol furzat, id-dritt għal-libertà u għas-sigurtà; ir-rispett għall-ħajja privata u tal-familja, il-protezzjoni tad-data personali, id-dritt għan-nondiskriminazzjoni, id-drittijiet tat-tfal, id-drittijiet tal-anzjani, l-integrazzjoni tal-persuni diżabbli u d-dritt għal rimedju effettiv u għal smigħ xieraq.

(37)

Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għall-obbligi li joħorġu mill-Konvenzjoni ta’ Ġinevra dwar l-Istatus tar-Refuġjati tat-28 ta’ Lulju 1951, kif issupplimentat mill-Protokoll ta’ New York tal-31 ta’ Jannar 1967,

(1)

“bidu progressiv tal-operazzjonijiet tal-EES” tfisser il-perjodu ta’ 180 jum li jibda mid-data li minnha l-EES għandha tibda topera kif deċiż mill-Kummissjoni f’konformità mal-Artikolu 66(1) tar-Regolament (UE) 2017/2226;

(2)

“awtoritajiet nazzjonali” tfisser l-awtoritajiet imsemmija fl-Artikolu 9 tar-Regolament (UE) 2017/2226;

(3)

“għadd stmat ta’ qsim tal-fruntieri” tfisser stima minn Stat Membru tal-għadd ta’ qsim tal-fruntieri minn ċittadini ta’ pajjiżi terzi msemmija fl-Artikolu 2(1) u (2) tar-Regolament (UE) 2017/2226 għal dak l-Istat Membru abbażi tal-medja annwali tal-għadd totali ta’ qsim tal-fruntieri fil-fruntieri msemmija fl-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) 2017/2226 minn ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jivvjaġġaw lejn dak l-Istat Membru għal soġġorn qasir, kkalkulat għas-sentejn kalendarji li jippreċedu d-data li minnha l-EES għandha tibda topera kif deċiż mill-Kummissjoni f’konformità mal-Artikolu 66(1) tar-Regolament (UE) 2017/2226.