(1)

Id-Direttiva tal-Kunsill 91/271/KEE (4) ġiet emendata kemm-il darba b'mod sostanzjali (5). Peress li għandhom isiru iżjed emendi, jenħtieġ li dik id-Direttiva tiġi riformulata fl-interess taċ-ċarezza.

(2)

L-ilma huwa ġid primarju li jappartjeni lil kulħadd u li huwa għal kulħadd. Bħala riżorsa naturali li hija essenzjali, insostitwibbli u indispensabbli għall-ħajja, jeħtieġ li jiġi kkunsidrat u integrat fit-tliet dimensjonijiet tiegħu: soċjali, ekonomika u ambjentali.

(3)

Id-Direttiva 91/271/KEE tistabbilixxi l-qafas legali għall-ġbir, it-trattament u l-iskariku ta' ilma mormi urban u l-iskariku ta' ilma mormi bijodegradabbli minn ċerti setturi industrijali. L-ilma mormi urban jista' jiġi ffurmat minn taħlitiet differenti ta' ilma mormi domestiku, ilma tax-xeba' urban u ilma mormi mhux domestiku minn oriġini oħra. L-ilma mormi minn istituzzjonijiet bħal uffiċċji, skejjel, kċejjen bi preparazzjoni tal-ikel, li joriġina b'mod predominanti mill-metaboliżmu tal-bniedem jikkwalifika bħala ilma mormi domestiku. L-objettiv tad-Direttiva 91/271/KEE huwa li tipproteġi l-ambjent milli jiġi affettwat b'mod negattiv minn skariki tal-ilma mormi urban li ma jiġux ittrattati biżżejjed. Hija kkontribwiet biex jinkisbu l-objettivi stabbiliti fid-Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6) u liġijiet rilevanti oħra tal-Unjoni. Jenħtieġ li din id-Direttiva tkompli ssegwi l-istess objettiv filwaqt li tikkontribwixxi wkoll għall-protezzjoni tas-saħħa pubblika skont l-approċċ Saħħa waħda li għandu l-għan li jibbilanċja u jottimizza s-saħħa tan-nies, tal-annimali u tal-ekosistemi b'mod sostenibbli, meta pereżempju l-ilma mormi urban jiġi skarikat f'ilmijiet għall-għawm jew f'korpi tal-ilma użati għall-estrazzjoni tal-ilma tax-xorb, jew meta l-ilma mormi urban jintuża bħala indikatur għall-parametri rilevanti għas-saħħa pubblika. Jenħtieġ ukoll li tiżgura l-aċċess għall-miżuri sanitarji u għall-informazzjoni ewlenija relatata mal-governanza tal-attivitajiet tal-ġbir u tat-trattament tal-ilma mormi urban. Jenħtieġ li din id-Direttiva jkollha l-għan ukoll li żżid is-sinerġiji mal-adattament għat-tibdil fil-klima u l-azzjonijiet biex l-ekosistemi urbani jiġu restawrati b’mod partikolari permezz ta’ ppjanar integrat għall-ġestjoni tal-ilma mormi urban, filwaqt li jsir l-aħjar użu mid-diġitalizzazzjoni. Fl-aħħar nett, jenħtieġ li din id-Direttiva tikkontribwixxi għat-tnaqqis progressiv tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra minn attivitajiet tal-ġbir u tat-trattament tal-ilma mormi urban, b’mod partikolari billi tkompli tnaqqas l-emissjonijiet tan-nitroġenu iżda wkoll billi tippromwovi l-effiċjenza tal-enerġija u l-produzzjoni ta’ enerġiji rinnovabbli, u b’hekk jenħtieġ li tikkontribwixxi għall-objettiv tal-2050 tan-Newtralità Klimatika stabbilit skont ir-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7). B’mod konformi mal-Artikolu 193 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), l-Istati Membri jistgħu jmorru lil hinn mir-rekwiżiti minimi mogħtija f'din id-Direttiva. L-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw pereżempju li japplikaw skadenzi jew livelli limitu aktar stretti minn dawk inklużi f'din id-Direttiva, jilħqu n-newtralità enerġetika jew klimatika aktar malajr jew jimponu rekwiżiti addizzjonali għall-applikazzjoni tas-sistemi nazzjonali tagħhom tar-responsabbiltà estiża tal-produttur jew iwessgħu l-ispettru tagħha.

(4)

Fl-2019, il-Kummissjoni wettqet evalwazzjoni tad-Direttiva 91/271/KEE taħt il-Programm dwar l-Idoneità u l-Prestazzjoni tar-Regolamentazzjoni (l-“evalwazzjoni”). Minn dak l-eżerċizzju, deher evidenti li ċerti dispożizzjonijiet ta’ dik id-Direttiva kellhom jiġu aġġornati. Ġew identifikati tliet sorsi importanti ta' tniġġis mhux indirizzati kompletament taħt dik id-Direttiva mill-ilma mormi urban li jistgħu jiġu evitati, jiġifieri t-tifwir tal-ilma tal-maltemp u skariki mniġġsa ta' ilma tax-xeba' urban, sistemi individwali li potenzjalment jiffunzjonaw ħażin, jiġifieri sistemi li jittrattaw l-ilma mormi domestiku li ma jidħolx f'sistemi ta' ġbir, u agglomerazzjonijiet żgħar li bħalissa mhumiex koperti kompletament mid-Direttiva 91/271/KEE. Dawk it-tliet sorsi ta' tniġġis jagħmlu pressjoni sinifikanti fuq il-korpi tal-ilma tal-wiċċ fl-Unjoni. Barra minn hekk, ir-rapport tal-evalwazzjoni enfasizza wkoll il-ħtieġa li jittejbu t-trasparenza u l-governanza tal-attivitajiet tal-ilma mormi urban, li tinħataf l-opportunità offruta mis-settur tat-trattament tal-ilma mormi urban biex jintuża l-potenzjal tiegħu għall-iżvilupp tal-enerġija rinnovabbli u li jsiru passi tanġibbli lejn in-newtralità enerġetika bħala kontribut għan-newtralità klimatika, u li tiġi armonizzata s-sorveljanza tal-ilma mormi urban għall-parametri tas-saħħa, bħall-virus tal-COVID-19 u l-varjanti tiegħu, bħala mezz ta’ appoġġ tal-azzjoni tas-saħħa pubblika.

(5)

Skont ir-rapport tal-2018 tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA) dwar l-ilmijiet Ewropej, agglomerazzjonijiet żgħar jagħmlu pressjoni sinifikanti fuq 11 % tal-korpi tal-ilma tal-wiċċ fl-Unjoni. Biex jiġi indirizzat aħjar it-tniġġis minn agglomerazzjonijiet bħal dawn, u biex jiġu evitati l-iskariki ta' ilma mormi urban mhux ittrattat fl-ambjent, jenħtieġ li l-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva jinkludi l-agglomerazzjonijiet kollha b'ekwivalenti ta' popolazzjoni (e.p.) ta' 1 000 u aktar.

(6)

Sabiex jiġi żgurat it-trattament effettiv tal-ilma mormi urban qabel l-iskariku fl-ambjent, jenħtieġ li l-ilma mormi urban kollu minn agglomerazzjonijiet ta' 1 000 e.p. u aktar jinġabar f'sistemi ta' ġbir, sakemm l-Istati Membri ma jiġġustifikawx il-ħtieġa għal deroga għall-użu ta' sistemi individwali skont din id-Direttiva. Meta jagħmlu delineazzjoni tal-agglomerazzjonijiet tagħhom, jenħtieġ li l-Istati Membri jqisu l-limitu ta' referenza indikattiv ta' 10 sa 25 e.p. għal kull ettaru, u jekk dan il-limitu jinqabeż f'żona speċifika, il-popolazzjoni, possibbilment f'kombinament ma' attivitajiet ekonomiċi, titqies li tkun ikkonċentrata biżżejjed. Jenħtieġ li, meta diġà jkunu installati sistemi ta' ġbir, l-Istati Membri jiżguraw li s-sorsi kollha tal-ilma mormi domestiku jkunu konnessi magħhom.

(7)

Ser ikunu meħtieġa investimenti sinifikanti biex jiġu implimentati r-rekwiżiti l-ġodda introdotti minn din id-Direttiva. Huwa għalhekk meħtieġ li titqies is-sitwazzjoni speċifika ta' kull Stat Membru u, fejn xieraq, jiġu adattati l-iskadenzi għall-implimentazzjoni ta' ċerti rekwiżiti eżiġenti. Pereżempju, jenħtieġ li l-Istati Membri li jkollhom għadd kbir ta' agglomerazzjonijiet żgħar affettwati mir-rekwiżiti l-ġodda ta’ din id-Direttiva fir-rigward tal-ġbir u t-trattament tal-ilma mormi urban għal agglomerazzjonijiet ta' bejn 1 000 u 2 000 e.p. jitħallew jestendu l-iskadenzi għall-konformità ma' dawk ir-rekwiżiti l-ġodda fl-ewwel programm tagħhom ta' implimentazzjoni nazzjonali. Jenħtieġ li dan ikun il-każ ukoll għall-Istati Membri li jkollhom għadd kbir ta' faċilitajiet, pereżempju aktar minn 50 %, li jeħtieġ li jiġu aġġornati għat-trattament terzjarju skont ir-rekwiżiti l-ġodda ta’ din id-Direttiva. Jenħtieġ li l-agglomerazzjonijiet ta' inqas minn 2 000 e.p. fejn diġà hemm fis-seħħ sistemi ta' ġbir li jiskarikaw l-ilma mormi urban f'impjanti tat-trattament li jinsabu f'agglomerazzjoni differenti ma jingħaddux fil-kalkolu tal-perċentwali għall-finijiet tad-derogi minn dawk l-iskadenzi. Barra minn hekk, it-tliet Stati Membri li ssieħbu fl-Unjoni reċentement, jiġifieri l-Bulgarija, il-Kroazja u r-Rumanija, kellhom jagħmlu investimenti reċenti biex jimplimentaw ir-rekwiżiti tad-Direttiva 91/271/KEE. Barra minn hekk, dawk l-Istati Membri huma karatterizzati minn ammonti kbar ta’ żoni rurali b’rata għolja ta’ tluq tal-popolazzjoni, minbarra t-tixjiħ tal-popolazzjoni rurali. Huwa għalhekk meħtieġ li titqies is-sitwazzjoni speċifika ta’ dawk l-Istati Membri, billi jitħallew jestendu l-iskadenzi għall-konformità ma' dawk ir-rekwiżiti l-ġodda fl-ewwel programm tagħhom ta' implimentazzjoni nazzjonali.

(8)

Meta jinstabu siti ta' valur arkeoloġiku matul xogħlijiet infrastrutturali, bħall-bini ta' sistemi ta' ġbir jew impjanti għat-trattament tal-ilma mormi urban, tali xogħlijiet spiss iġarrbu dewmien minħabba l-ħtieġa li jsiru studji arkeoloġiċi fuq is-sit skont il-liġi nazzjonali. Għalhekk, huwa xieraq li f'dawk il-każijiet speċifiċi jiġu adattati l-iskadenzi tal-implimentazzjoni. B'mod aktar speċifiku, jenħtieġ li meta Stat Membru jistabbilixxi li, minħabba l-ħtieġa li jiġi ppreservat il-wirt kulturali, il-kostruzzjoni tal-infrastruttura meħtieġa tkun partikolarment diffiċli, jenħtieġ li jitħalla jadatta l-iskadenzi tal-implimentazzjoni f'żoni speċifiċi, u jaġġorna l-programm nazzjonali tiegħu tal-implimentazzjoni skont dan. Jenħtieġ li l-estensjonijiet tal-iskadenzi jiġu stabbiliti għal kull żona u jinżammu qosra kemm jista' jkun, u ma jaqbżux it-8 snin. Jenħtieġ li l-wirt kulturali jinftiehem fit-tifsira tal-Artikolu 1 tal-Konvenzjoni dwar il-Patrimonju Dinji tal-1972 tal-UNESCO.

(9)

Fejn ikun jista' jintwera li l-istabbiliment ta' sistema għall-ġbir tal-ilma mormi urban jew il-konnessjoni ma' sistema ta' ġbir ma jipproduċu ebda benefiċċju għall-ambjent jew għas-saħħa tal-bniedem, ma jkunux teknikament fattibbli jew jinvolvu kostijiet eċċessivi, u f'dawk il-każijiet biss, jenħtieġ li l-Istati Membri jitħallew jużaw sistemi individwali biex jiġbru, jaħżnu u/jew jittrattaw l-ilma mormi urban, dment li jiżguraw l-istess livell ta' protezzjoni tal-ambjent u tas-saħħa tal-bniedem bħat-trattament sekondarju u terzjarju. Is-sistemi individwali jistgħu jinkludu tipi ta' sistemi differenti għall-ġbir, il-ħżin jew it-trattament, bħal soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura, sistemi ta' trattament ta' daqs żgħir, jew tankijiet temporanji kkombinati ma' evakwazzjoni regolari lejn l-impjanti ta' trattament. Jenħtieġ ukoll li l-Istati Membri jiskambjaw l-aħjar prattiki dwar l-użu u t-tħaddim tas-sistemi individwali.

(10)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu reġistri nazzjonali, reġjonali jew lokali biex jidentifikaw sistemi individwali u ħażna temporanja użati fit-territorju tagħhom u jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li d-disinn ta' tali sistemi jkun adegwat, li s-sistemi jinżammu kif suppost u li jkunu soġġetti għal kontroll regolari tal-konformità abbażi ta' approċċ ibbażat fuq ir-riskju. B'mod partikolari, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li s-sistemi individwali użati għall-ġbir, il-ħżin jew it-trattament tal-ilma mormi urban ikunu impermeabbli u ma jnixxux, u li l-monitoraġġ u l-ispezzjoni tas-sistemi jitwettqu f'intervalli regolari u fissi. B’kont meħud tal-kostijiet sproporzjonati tal-adattament tad-disinn ta’ tali sistemi għar-rekwiżiti l-ġodda dwar id-disinn, jenħtieġ li dawk ir-rekwiżiti tad-diżinn il-ġodda ma japplikawx għas-sistemi stabbiliti qabel id-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva. Meta jintużaw sistemi individwali għall-ġbir jew għat-trattament ta' aktar minn 2 % tat-tagħbija tal-ilma mormi urban fil-livell nazzjonali minn agglomerazzjonijiet ta' 2 000 e.p. u aktar, jenħtieġ li l-Istati Membri jipprovdu lill-Kummissjoni b'ġustifikazzjonijiet għall-użu ta' sistemi individwali minflok sistemi ta' ġbir, li juru konformità ta' dawk is-sistemi mal-istandards stabbiliti skont din id-Direttiva u li jiddeskrivu l-miżuri meħuda biex jitnaqqas l-użu ta' tali sistemi.

(11)

Bħala riżultat tal-preċipitazzjoni, bħax-xita, il-borra jew l-ilma mid-dekonġelazzjoni, it-tifwir tal-ilma tal-maltemp u l-ilma tax-xeba' urban jirrappreżentaw sors imdaqqas li għad fadal ta' tniġġis skarikat fl-ambjent. Tali tifwir u ilma tax-xeba’ huma mistennija li jiżdiedu minħabba l-effetti kkombinati tal-urbanizzazzjoni u l-bidla progressiva tar-reġim tax-xita marbuta mat-tibdil fil-klima. L-infrastruttura tal-ġestjoni tal-ilma mormi urban hija għalhekk partikolarment vulnerabbli għat-tibdil fil-klima. Is-soluzzjonijiet biex jitnaqqas dak is-sors ta’ tniġġis jenħtieġ li jiġu definiti fil-livell lokali, filwaqt li jitqiesu l-kundizzjonijiet lokali speċifiċi. Dawn jenħtieġ li jkunu bbażati fuq ġestjoni kwantitattiva u kwalitattiva integrata tal-ilma fiż-żoni urbani. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li jiġu stabbiliti pjanijiet integrati għall-ġestjoni tal-ilma mormi urban fil-livell lokali għall-agglomerazzjonijiet kollha ta' 100 000 e.p. u aktar, peress li dawk l-agglomerazzjonijiet huma l-kawża ta’ sehem sinifikanti tat-tniġġis emess. Barra minn hekk, jenħtieġ li jiġu stabbiliti wkoll pjanijiet integrati għall-ġestjoni tal-ilma mormi urban għall-agglomerazzjonijiet ta' bejn 10 000 e.p. u 100 000 e.p. fejn it-tifwir tal-ilma tal-maltemp jew l-ilma tax-xeba' urban joħloq riskju għall-ambjent jew għas-saħħa pubblika. F'dawk il-pjanijiet, jenħtieġ li jiġu stabbiliti miżuri bl-għan li jillimitaw it-tniġġis mit-tifwir tal-ilma tal-maltemp għal mhux aktar minn 2 % tat-tagħbija annwali tal-ilma mormi urban miġbur ikkalkulata f'kundizzjonijiet ta' temp xott u abbażi tas-sustanzi niġġiesa fit-Tabelli 1 u 2 fl-Anness I.

(12)

Jenħtieġ li dawk il-pjanijiet jinkludu miżuri biex jitnaqqas it-tniġġis mit-tifwir tal-ilma tal-maltemp u wkoll jindirizzaw it-tniġġis potenzjalment sinifikanti li jkun ġej mill-ilma tax-xeba' urban miġbur separatament, pereżempju t-tniġġis li jirriżulta mill-ewwel xita wara perjodi twal ta' nixfa f'żoni b'densità għolja ta' popolazzjoni. Jenħtieġ li dawk il-pjanijiet jinkludu wkoll miżuri għall-prevenzjoni tat-tniġġis fis-sors u jiffavorixxu soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura minflok dawk li jeħtieġu l-istabbiliment ta' infrastruttura griża. Dawk il-miżuri jistgħu jinkludu miżuri temporanji preventivi mmirati biex jiġi evitat id-dħul ta' ilmijiet tax-xita mhux imniġġsa f'sistemi ta' ġbir jew ħżin temporanju, inkluż iż-żamma naturali tal-ilma, u t-trattament xieraq tat-tifwir jew ilma tax-xeba’ qawwija li jirriżultaw minn din l-ewwel xita. L-Istati Membri huma mħeġġa jżidu l-ispazji ħodor u blu fiż-żoni urbani u li jqisu l-pjattaforma tan-Natura Urbana, li tipprovdi gwida u għarfien ta' appoġġ għall-ibliet. Sabiex tiġi żgurata kopertura adegwata tal-pjanijiet integrati għall-ġestjoni tal-ilma mormi urban u soluzzjoni komprensiva għall-problemi tal-ilma tal-maltemp, jenħtieġ li dawk il-pjanijiet jiġu stabbiliti għaż-żoni tad-drenaġġ tal-agglomerazzjonijiet ikkonċernati.

(13)

Sabiex jiġi żgurat li l-pjanijiet integrati għall-ġestjoni tal-ilma mormi urban jkunu kosteffettivi, huwa importanti li dawn ikunu bbażati fuq l-aħjar prattiki li diġà ġew applikati f'żoni urbani. Għalhekk, jenħtieġ li l-miżuri li jiġu kkunsidrati jkunu bbażati fuq analiżi bir-reqqa tal-kundizzjonijiet lokali u jenħtieġ li jiffavorixxu approċċ preventiv bl-għan li jiġi limitat il-ġbir ta' ilmijiet tax-xita mhux imniġġsa u jiġi ottimizzat l-użu tal-infrastruttura eżistenti biex jiġi ġġenerat iffrankar tal-enerġija u jingħata kontribut għat-tnaqqis tal-emissjonijiet. Bi preferenza għal żviluppi u investimenti ħodor u blu, jenħtieġ li infrastruttura ġdida griża tkunu prevista biss fejn tkun assolutament meħtieġa.

(14)

Sabiex jitħares l-ambjent, b'mod partikolari l-ambjent kostali u tal-baħar, inkluż il-protezzjoni tal-ilma tal-wiċċ, ta' taħt l-art u tax-xorb, u s-saħħa pubblika milli tiġi affettwata b'mod negattiv mill-iskariku ta' ilma mormi urban mhux ittrattat biżżejjed, jenħtieġ li jiġi applikat trattament sekondarju għall-iskariki kollha ta' ilma mormi urban minn agglomerazzjonijiet ta' 1 000 e.p. u aktar. Minħabba l-espansjoni tal-kamp ta' applikazzjoni ta’ din id-Direttiva biex jinkludi agglomerazzjonijiet iżgħar, jenħtieġ li l-Istati Membri jingħataw biżżejjed żmien biex jistabbilixxu l-infrastruttura meħtieġa biex jissodisfaw l-obbligi stipulati f’din id-Direttiva. Bl-istess mod, jenħtieġ li jingħata biżżejjed żmien lill-Istati Membri biex jadattaw l-infrastruttura tat-trattament tagħhom għall-agglomerazzjonijiet li jiskarikaw l-ilma mormi urban tagħhom f'ilmijiet kostali jew f'żoni inqas sensittivi fejn ma kienx meħtieġ it-trattament sekondarju kif definit fid-Direttiva 91/271/KEE.

(15)

Jenħtieġ li skariki f'reġjuni muntanjużi, jiġifieri reġjuni b’altitudni ta' aktar minn 1 500 m, u f'agglomerazzjonijiet żgħar ta' inqas minn 2 000 e.p. f'żoni bi klima kiesħa b'temperatura medja ta’ kull tliet xhur ta' inqas minn 6 oCfid-dħul, li fih huwa diffiċli li jiġi applikat trattament bijoloġiku effettiv minħabba temperaturi baxxi, ikun permess li jintuża trattament inqas strett minn trattament sekondarju, dment li studji dettaljati juru li tali skariki ma jkollhomx effetti negattivi fuq l-ambjent jew is-saħħa tal-bniedem. Bl-istess mod, jenħtieġ li l-iskariki f'ilmijiet tal-baħar fond minn agglomerazzjonijiet iżgħar ta' inqas minn 150 000 e.p. li jinsabu f'reġjuni ultraperiferiċi inqas popolati, b'inqas minn 275 000 abitant u kkaratterizzati minn topografija diffiċli, bħal għoljiet weqfin, u l-iskariku tal-ilma urban mormi tagħhom f'ilmijiet tal-baħar fond fl-oċean miftuħ, li jiffavorixxi livell għoli ta' dilwizzjoni ta' dawk l-iskariki tal-ilma mormi urban fl-ilmijiet riċeventi, ikunu jistgħu jibbenefikaw ukoll minn dik id-deroga. Madankollu, sabiex jiġi żgurat it-trattament ugwali tal-Istati Membri kollha u livell għoli ta' protezzjoni tal-ambjent u tas-saħħa tal-bniedem fit-territorju kollu tal-Unjoni, jenħtieġ li dik id-deroga tkun limitata għal 20 sena, li huwa ż-żmien meħtieġ biex l-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi li fadal jiġu aġġornati progressivament għal trattament sekondarju f'dawk iż-żoni fejn it-trattament sekondarju jista' jkun aktar diffiċli li jiġi applikat. Jenħtieġ li dik id-deroga tingħata dment li studji dettaljati juru li tali skariki ma jkollhomx effetti negattivi fuq l-ambjent jew is-saħħa tal-bniedem u ma jkollhomx impatt fuq il-konformità tal-ilmijiet riċeventi ma' liġi rilevanti oħra tal-Unjoni, bħad-Direttiva 2000/60/KE, 2006/7/KE (8), jew 2008/56/KE (9) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

(16)

L-evalwazzjoni wriet li nkiseb tnaqqis sinifikanti fl-emissjonijiet tan-nitroġenu u tal-fosforu permezz tal-implimentazzjoni tad-Direttiva 91/271/KEE. Madankollu, skont l-evalwazzjoni, l-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban għadhom perkors importanti ta' dawk is-sustanzi niġġiesa fl-ambjent, li jwassal direttament għall-ewtrofikazzjoni tal-korpi tal-ilma u tal-ibħra fl-Unjoni. Parti minn dan it-tniġġis jista' jiġi evitat peress li l-progress teknoloġiku u l-aħjar prattiki fis-seħħ juru li l-valuri ta' limitu tal-emissjonijiet stabbiliti skont id-Direttiva 91/271/KEE għan-nitroġenu u l-fosforu huma skaduti u jenħtieġ li jissaħħu, speċjalment għall-impjanti tat-trattament akbar. It-trattament terzjarju jenħtieġ li jiġi impost b'mod sistematiku fuq l-impjanti kollha tat-trattament tal-ilma mormi urban ta' 150 000 e.p. u aktar, peress li tali impjanti jirrappreżentaw sors importanti li fadal ta' emissjonijiet tan-nitroġenu u tal-fosforu.

(17)

It-trattament terzjarju jenħtieġ li jkun obbligatorju wkoll f'agglomerazzjonijiet ta' 10 000 e.p. u aktar li qed jiskarikaw f'żoni soġġetti għal, jew f'riskju ta', ewtrofikazzjoni. Sabiex jiġi żgurat li l-isforzi biex tiġi limitata l-ewtrofikazzjoni jiġu kkoordinati fil-livell tal-baċini rilevanti għaż-żona kollha tal-baċin idrografiku, u biex tiġi żgurata l-għażla konsistenti taż-żoni sensittivi fl-Unjoni kollha, jenħtieġ li ż-żoni fejn l-ewtrofikazzjoni titqies bħala kwistjoni ta' tħassib skont id-data disponibbli bħalissa jiġu elenkati f'din id-Direttiva. Barra minn hekk, sabiex tiġi żgurata l-koerenza tal-liġi rilevanti tal-Unjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri jidentifikaw żoni oħra soġġetti għall-ewtrofikazzjoni jew f'riskju tal-ewtrofikazzjoni fit-territorju tagħhom, u jidentifikaw jekk dawk iż-żoni humiex sensittivi għan-nitroġenu jew għall-fosforu, jew sensittivi kemm għan-nitroġenu kif ukoll għall-fosforu, b'mod partikolari abbażi tad-data miġbura skont id-Direttiva tal-Kunsill 91/676/KEE (10), id-Direttiva 2000/60/KE u d-Direttiva 2008/56/KE. It-tisħiħ tal-valuri ta' limitu, l-identifikazzjoni aktar koerenti u inklużiva taż-żoni sensittivi għall-ewtrofikazzjoni u l-obbligu li jiġi żgurat trattament terzjarju għall-faċilitajiet kbar kollha, flimkien,ikunu jikkontribwixxu biex jillimitaw l-ewtrofikazzjoni. Peress li dan ser jirrikjedi investiment addizzjonali fil-livell nazzjonali, jenħtieġ li l-Istati Membri jingħataw biżżejjed żmien biex jistabbilixxu l-infrastruttura meħtieġa.

(18)

L-għarfien xjentifiku reċenti li jirfed diversi strateġiji tal-Kummissjoni, kif stipulat f’erba’ komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni, jiġifieri dik tas-16 ta’ Jannar 2018 intitolata “Strateġija Ewropea għall-Plastik f'Ekonomija Ċirkolari”, dik tal-11 ta’ Marzu 2019 intitolata, “Approċċ Strateġiku tal-Unjoni Ewropea għall-Farmaċewtiċi fl-Ambjent”, dik tal-14 ta’ Ottubru 2020 intitolata “Strateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà - Lejn Ambjent Ħieles mit-Tossiċità” u dik tat-12 ta’ Mejju 2021 intitolata “Perkors għal Pjaneta b'Saħħitha għal Kulħadd - Pjan ta' Azzjoni tal-UE: ‘Lejn Tniġġis Żero għall-Arja, għall-Ilma u għall-Ħamrija’”, jenfasizza l-ħtieġa li tittieħed azzjoni biex tiġi indirizzata l-kwistjoni tal-mikrosustanzi niġġiesa, li issa jinstabu skont rutina fl-ilmijiet kollha tal-Unjoni. Uħud minn dawk il-mikrosustanzi niġġiesa huma perikolużi għas-saħħa pubblika u għall-ambjent anke f'konċentrazzjonijiet baxxi ta' mikrogrammi għal kull litru jew inqas. Filwaqt li t-trattament primarju, it-trattament sekondarju u t-trattament terzjarju diġà jneħħu xi mikrosustanzi niġġiesa, jenħtieġ li jiġi introdott trattament addizzjonali, jiġifieri trattament kwaternarju, sabiex jiġi żgurat li spettru kbir tal-mikrosustanzi niġġiesa li jifdal jitneħħa mill-ilma mormi urban. Jenħtieġ li t-trattament kwaternarju jiffoka l-ewwel fuq il-mikrosustanzi niġġiesa organiċi, li jirrappreżentaw parti sinifikanti tat-tniġġis u li għalihom diġà ġew ddisinjati teknoloġiji ta' tneħħija. Jenħtieġ li t-trattament kwaternarju jiġi impost abbażi tal-prinċipju prekawzjonarju, flimkien ma' approċċ ibbażat fuq ir-riskju. Għalhekk, jenħtieġ li l-impjanti kollha tat-trattament tal-ilma mormi urban ta' 150 000 e.p. u aktar jipprovdu trattament kwaternarju, peress li dawk il-faċilitajiet jirrappreżentaw sehem sinifikanti ta' skariki ta' mikrosustanzi niġġiesa fl-ambjent u t-tneħħija ta' mikrosustanzi niġġiesa minn impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban fuq dik l-iskala hija kosteffettiva. Għall-impjanti ta' trattament ta' 150 000 e.p. u aktar, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw il-prijoritizzazzjoni tal-investimenti meħtieġa sabiex il-faċilitajiet fejn hemm l-ogħla riskji għall-ambjent u għas-saħħa tal-bniedem ikollhom it-tagħmir mingħajr dewmien. Għal agglomerazzjonijiet ta' 10 000 e.p. u aktar, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu obbligati japplikaw trattament kwaternarju fiż-żoni identifikati bħala sensittivi għat-tniġġis b'mikrosustanzi niġġiesa abbażi ta' kriterji ċari, li jiġu speċifikati. Żoni bħal dawn jenħtieġ li jinkludu postijiet fejn l-iskariku tal-ilma mormi urban ittrattat fil-korpi tal-ilma jirriżulta fi proporzjonijiet baxxi ta' dilwizzjoni, jew fejn il-korpi tal-ilma riċeventi jintużaw għall-produzzjoni tal-ilma tax-xorb, għall-produzzjoni tal-frott tal-baħar bil-qoxra jew bħala ilmijiet għall-għawm. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu ma japplikawx trattament kwaternarju f'dawk iż-żoni meta valutazzjoni tar-riskju turi li ma hemm ebda periklu potenzjali minn mikrosustanzi niġġiesa għall-ambjent jew għas-saħħa tal-bniedem. Għat-tipi l-oħra kollha ta' korpi tal-ilma f'agglomerazzjonijiet ta' 10 000 e.p. u aktar, jenħtieġ li l-Istati Membri jivvalutaw ir-riskji li l-iskariku ta' mikrosustanzi niġġiesa fl-ilma mormi urban joħloq għall-ambjent jew għas-saħħa pubblika abbażi ta’ valutazzjoni tar-riskju standardizzata u japplikaw trattament kwaternarju biss fejn ikun meħtieġ skont ir-riżultati tal-valutazzjoni tar-riskju. Fejn ikun hemm diversi impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban f’agglomerazzjoni ta’ 10 000 e.p. jew aktar identifikati bħala sensittivi għat-tniġġis bil-mikrosustanzi niġġiesa, jenħtieġ li dawk biss li jiskarikaw fiż-żona f’riskju jkunu meħtieġa japplikaw trattament kwaternarju. Sabiex l-Istati Membri jingħataw biżżejjed żmien biex jippjanaw u jwettqu l-infrastruttura meħtieġa, ir-rekwiżit tat-trattament kwaternarju jenħtieġ li japplika progressivament sal-2045 b’objettivi interim ċari.

(19)

Sabiex tiġi żgurata l-konformità kontinwa tal-iskariki mill-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban mar-rekwiżiti għat-trattament sekondarju, terzjarju u kwaternarju, jenħtieġ li jittieħdu kampjuni f’konformità mar-rekwiżiti ta’ din id-Direttiva u jenħtieġ li dawk il-kampjuni jikkonformaw mal-valuri parametriċi li tistabbilixxi. Sabiex jitqiesu l-varjazzjonijiet tekniċi possibbli fir-riżultati minn dawk il-kampjuni, jenħtieġ li jiġi stabbilit għadd massimu permess ta' kampjuni li ma jikkonformawx ma' dawk il-valuri parametriċi.

(20)

It-trattament kwaternarju meħtieġ biex jitneħħew il-mikrosustanzi niġġiesa mill-ilma mormi urban ser jinvolvi kostijiet addizzjonali, bħal kostijiet relatati mal-monitoraġġ u l-kost ta’ tagħmir avvanzat ġdid li għandu jiġi installat f'ċerti impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban. Sabiex jiġu koperti dawk il-kostijiet addizzjonali u f'konformità mal-prinċipju ta' min iniġġes iħallas espress fl-Artikolu 191(2) TFUE, huwa essenzjali li l-produtturi li jintroduċi fis-suq tal-Unjoni prodotti li fihom sustanzi li, fi tmiem ħajjithom, jinstabu bħala mikrosustanzi niġġiesa fl-ilma mormi urban, jieħdu r-responsabbiltà għat-trattament addizzjonali meħtieġ biex jitneħħew dawk is-sustanzi, iġġenerati fil-kuntest tal-attivitajiet professjonali tagħhom. Sistema ta' responsabbiltà estiża tal-produttur hija l-aktar mezz xieraq biex jinkiseb dan, peress li tillimita l-impatt finanzjarju fuq il-kontribwenti u t-tariffi tal-ilma, filwaqt li tipprovdi inċentiv biex jiġu żviluppati prodotti aktar ekoloġiċi. F'dan il-kuntest, jenħtieġ li r-responsabbiltà estiża tal-produttur tapplika irrispettivament minn jekk il-prodotti li ġew introdotti fis-suq jew jekk il-komponenti individwali tagħhom ġewx immanifatturati fi Stat Membru jew f'pajjiż terz, jew jekk il-produtturi għandhomx uffiċċju rreġistrat fl-Unjoni jew jekk il-prodott jiġix introdott fis-suq permezz ta' pjattaforma diġitali. Il-farmaċewtiċi u r-residwi kożmetiċi bħalissa jirrappreżentaw is-sorsi ewlenin tal-mikrosustanzi niġġiesa li jinsabu fl-ilma mormi urban li jeħtieġu trattament kwaternarju. Għalhekk, jenħtieġ li r-responsabbiltà estiża tal-produttur tapplika għal dawk iż-żewġ gruppi ta' prodotti. Abbażi tar-riżultati tal-monitoraġġ tal-ilma mormi urban u tal-aktar data xjentifika reċenti, jenħtieġ li l-Kummissjoni tevalwa regolarment jekk prodotti oħra għandhomx jiġu inklużi fis-sistema tar-responsabbiltà estiża tal-produttur.

(21)

Skont id-data disponibbli, iż-żieda potenzjali tal-kostijiet ta’ prodotti jew it-tnaqqis potenzjali tal-marġnijiet tal-profitt tal-industriji li jintroduċu prodotti fis-suq tal-Unjoni minħabba l-applikazzjoni tar-responsabbiltà estiża tal-produttur tkun marġinali fil-livell tal-Unjoni u ma tipperikolax l-affordabbiltà, id-disponibbiltà jew l-aċċessibbiltà ta’ dawk il-prodotti fis-suq tal-Unjoni. Madankollu, jenħtieġ li l-Istati Membri jqisu l-impatti possibbli tal-applikazzjoni tar-rekwiżiti tar-responsabbiltà estiża tal-produttur fuq l-aċċessibbiltà, id-disponibbiltà u l-affordabbiltà tal-prodotti fil-livell nazzjonali, b'mod partikolari l-mediċini, introdotti fis-suq tal-Unjoni, kif ukoll l-impatti possibbli fuq l-applikazzjoni ta’ dawk ir-rekwiżiti fuq il-kundizzjonijiet ekwivalenti tal-kompetizzjoni. L-Istati Membri jistgħu jieħdu azzjoni biex jiżguraw li jkun hemm biżżejjed fondi disponibbli, inkluż billi jiffinanzjaw parti mill-kostijiet għat-trattament kwaternarju. Peress li l-Istati Membri jistgħu jagħżlu approċċi differenti ta' implimentazzjoni, jenħtieġ li tingħata attenzjoni għall-funzjonament tas-suq intern u li, fi kwalunkwe evalwazzjoni futura ta’ din id-Direttiva, jenħtieġ li l-Kummissjoni tivvaluta kwalunkwe impatt potenzjali f'dan ir-rigward.

(22)

Madankollu, jenħtieġ li jkun hemm il-possibbiltà ta' eżenzjonijiet mill-obbligi tar-responsabbiltà estiża tal-produttur. Jenħtieġ li dan ikun il-każ fejn l-ammont totali tas-sustanzi li jinsabu fi prodotti introdotti fis-suq tal-Unjoni minn produttur jammontaw għal kwantitajiet żgħar, jiġifieri inqas minn tunnellata waħda kull sena, peress li f'każijiet bħal dawn il-piż amministrattiv miżjud għall-produttur ikun sproporzjonat imqabbel mal-benefiċċji ambjentali. Jenħtieġ li jkunu possibbli eżenzjonijiet ukoll għall-parti tal-prodotti li għaliha l-produttur jista' juri li ma jiġu ġġenerati ebda mikrosustanzi niġġiesa fi tmiem il-ħajja tal-prodott jew fejn jista' jiġi ppruvat li r-residwi minn prodott huma bijodegradabbli malajr fl-ilma mormi u fl-ambjent jew ma jaslux sal-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi kriterji dettaljati għall-identifikazzjoni ta' prodotti introdotti fis-suq tal-Unjoni li ma jiġġenerawx mikrosustanzi niġġiesa fl-ilma mormi urban fi tmiem il-ħajja tagħhom, b’kont meħud tal-periklu li jippreżentaw u kemm huma bijodegradabbli. Jenħtieġ li l-Kummissjoni, meta tiżviluppa dawk il-kriterji, tqis il-kriterji diġà stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 1272/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (11), iżda wkoll informazzjoni xjentifika jew informazzjoni teknika oħra disponibbli, inkluż l-istandards internazzjonali rilevanti. Jenħtieġ li dawk il-kriterji jiġu stabbiliti qabel ma jidħlu fis-seħħ l-obbligi previsti f’din id-Direttiva tar-responsabbiltà estiża tal-produttur.

(23)

Sabiex jiġu evitati distorsjonijiet possibbli tas-suq intern, jenħtieġ li f'din id-Direttiva jiġu stabbiliti rekwiżiti minimi għall-implimentazzjoni ta’ sistema ta’ responsabbiltà estiża tal-produttur, filwaqt li jenħtieġ li l-organizzazzjoni prattika ta’ dik is-sistema tiġi deċiża fil-livell nazzjonali. Sabiex jiffavorixxu s-sostituzzjoni tas-sustanzi u l-prodotti li jiġġeneraw residwi ta' mikrosustanzi niġġiesa fl-ilma mormi urban, jenħtieġ li l-kontribuzzjonijiet tal-produtturi jkunu proporzjonati mal-kwantitajiet tas-sustanzi li jinsabu fil-prodotti li jintroduċu fis-suq u l-periklu li jippreżentaw dawk is-sustanzi u r-residwi tagħhom. Jenħtieġ li l-kontribuzzjonijiet ikopru, iżda ma jaqbżux, il-kostijiet operazzjonali u ta' investiment għall-attivitajiet ta' monitoraġġ għall-mikrosustanzi niġġiesa, il-ġbir, ir-rappurtar u l-verifika imparzjali tal-istatistika dwar il-kwantitajiet u l-periklu tal-prodotti introdotti fis-suq tal-Istati Membri, u l-applikazzjoni tat-trattament kwaternarju għall-ilma mormi urban b'mod effiċjenti. Jenħtieġ li dawk il-kontribuzzjonijiet ikopru wkoll il-kostijiet operazzjonali ta' trattament kwaternarju diġà stabbilit mad-data tad-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva meta jkun meħtieġ li jiġu ssodisfati l-obbligi tas-sistema tar-responsabbiltà estiża tal-produttur. Jenħtieġ li jkopru wkoll parti mill-ispejjeż tal-investiment tat-trattamenti kwaternarji stabbiliti, filwaqt li jitqies id-deprezzament tal-investimenti u l-iskadenzi tal-obbligi ta' finanzjament stabbiliti f'din id-Direttiva. Peress li l-ilma mormi urban jiġi ttrattat b'mod kollettiv, huwa xieraq li jiġi introdott rekwiżit għall-produtturi biex jissieħbu f'organizzazzjoni ċentralizzata li tista' timplimenta l-obbligi tagħhom skont ir-responsabbiltà estiża tal-produttur f'isimhom.

(24)

L-evalwazzjoni wriet ukoll li s-settur tat-trattament tal-ilma mormi urban joffri l-opportunità li jnaqqas b'mod sinifikanti l-konsum tal-enerġija tiegħu stess u li jipproduċi l-enerġija rinnovabbli, pereżempju bl-użu aħjar tas-superfiċji disponibbli fl-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban għall-produzzjoni tal-enerġija solari jew bil-produzzjoni tal-bijogass mill-ħama kif ukoll bl-enerġija mis-sħana, l-enerġija kinetika jew sorsi rinnovabbli oħra tal-enerġija. L-evalwazzjoni wriet ukoll li, mingħajr obbligi legali ċari, jista' jkun mistenni biss progress parzjali f'dak is-settur. F'dan il-kuntest, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu obbligati jiżguraw li l-enerġija annwali totali użata mill-impjanti kollha tat-trattament tal-ilma mormi urban fit-territorju tagħhom li jittrattaw tagħbija ta' 10 000 e.p. u aktar, ma taqbiżx il-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli kif definit fl-Artikolu 2(1) tad-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (12), minn dawk l-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban. Sabiex jitqiesu l-ispeċifiċitajiet ta' kull impjant tat-trattament tal-ilma mormi urban, jiġu ottimizzati l-investimenti meħtieġa u tkun prevista l-flessibbiltà meħtieġa biex jintlaħaq l-objettiv tan-newtralità enerġetika, filwaqt li jiġi żgurat li l-potenzjal għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u għall-iffrankar tal-enerġija jiġi sfruttat bis-sħiħ, jenħtieġ li dak l-objettiv jinkiseb fil-livell nazzjonali u mhux għal kull impjant tat-trattament. Jenħtieġ li jitqiesu l-enerġiji rinnovabbli kollha prodotti mill-operaturi jew is-sidien tal-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban, kemm fuq il-post kif ukoll barra mis-sit, bħall-enerġija idrawlika, solari, termali, eolika jew il-bijogass. Jenħtieġ li dak l-objettiv jintlaħaq progressivament b'miri interim sal-31 ta' Diċembru 2045. Jenħtieġ li jkun possibbli li jinxtara ammont limitat ta' enerġija mhux fossili, mhux marbuta direttament ma' attivitajiet ta' trattament tal-ilma mormi urban, minn sorsi esterni fl-2040 u fl-2045, bl-użu ta' deroga marbuta mal-kundizzjonijiet. Jenħtieġ li l-ġenerazzjoni ta' enerġija rinnovabbli mis-sidien jew l-operaturi tal-impjant tat-trattament tal-ilma mormi urban jew f'isimhom ma tinkludix ix-xiri ta' enerġija rinnovabbli.. L-ilħuq ta' dak l-objettiv tan-newtralità enerġetika ser jikkontribwixxi b’mod partikolari biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra mis-settur tat-trattament tal-ilma mormi urban li jistgħu jiġu evitati, filwaqt li tiġi appoġġata l-kisba tal-objettivi tan-newtralità klimatika sal-2050 u tal-objettivi nazzjonali u tal-Unjoni relatati, bħall-objettivi stipulati fir-Regolament (UE) 2018/842 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (13). Madankollu, jenħtieġ li l-inizjattivi biex tinkiseb in-newtralità enerġetika ma jwasslux għal żieda fl-emissjonijiet tal-metan jew tal-ossidu nitruż. F'konformità mad-Direttiva (UE) 2018/2001, jenħtieġ li l-Istati Membri jiffaċilitaw il-proċeduri għall-għoti ta' permessi għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli meħtieġa biex tintlaħaq in-newtralità enerġetika fis-settur tal-ilma mormi urban. L-inkoraġġiment tal-produzzjoni tal-bijogass jew tal-enerġija solari bbażata fl-UE filwaqt li jissaħħu l-miżuri tal-effiċjenza enerġetika f'konformità mal-prinċipju “l-Effiċjenza Enerġetika tiġi l-Ewwel” definit fir-Regolament (UE) 2018/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14) u bl-użu ottimali tad-diġitalizzazzjoni, li jfisser li jitqiesu bis-sħiħ il-miżuri kosteffiċjenti tal-effiċjenza enerġetika fit-tfassil tal-politika tal-enerġija u fit-teħid ta' deċiżjonijiet rilevanti dwar l-investiment, ser jgħin ukoll biex titnaqqas id-dipendenza enerġetika tal-Unjoni, wieħed mill-objettivi espressi fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta’ Mejju 2022 intitolat Pjan “REPower EU”. Huwa wkoll konformi mad-Direttiva (UE) 2018/844 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15) u mad-Direttiva (UE) 2018/2001 fejn is-siti tat-trattament tal-ilma mormi urban huma identifikati bħala żoni “go-to” għas-sorsi rinnovabbli, jiġifieri post magħżul bħala partikolarment adattat għall-installazzjoni ta' impjanti għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli. Sabiex jintlaħaq l-objettiv tan-newtralità enerġetika permezz ta' miżuri ottimali għal kull impjant tat-trattament tal-ilma mormi urban u għas-sistema ta' ġbir, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-awditi tal-enerġija, kif definiti fid-Direttiva (UE) 2023/1791 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16), jitwettqu kull erba' snin. Jenħtieġ li dawk l-awditi jinkludu wkoll identifikazzjoni tal-potenzjal għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija, l-irkupru kosteffettiv u l-użu tas-sħana mormija, fuq il-post jew permezz ta' sistema tal-enerġija distrettwali, jew użu jew produzzjoni kosteffettivi tal-enerġija rinnovabbli skont il-kriterji stabbiliti fl-Anness VI tad-Direttiva 2012/27/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17).

(25)

Peress li t-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-metan għandhom impatt ikbar fuq il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima mit-tnaqqis fl-emissjonijiet tad-diossidu tal-karbonju, u minħabba li s-settur tat-trattament tal-ilma mormi urban jiġi identifikat bħala wieħed mis-setturi emittenti ewlenin għall-emissjonijiet tal-metan, jenħtieġ li dak is-settur iwettaq monitoraġġ u jimmira biex inaqqas l-emissjonijiet tal-metan kif imsemmi fil-Wegħda Globali b'rabta mal-Metan, inizjattiva mnedija fil-Konferenza tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima fi Glasgow (COP 26), bl-istess mod bħat-Tnaqqis tal-Emissjonijiet tal-Metan fir-Regolament (UE) 2024/1787 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (18), sabiex ikun żgurat il-kontribut tas-settur tat-trattament tal-ilma mormi urban għall-kisba tal-mira tan-newtralità klimatika sa mhux aktar tard mill-2050, kif stabbilit fir-Regolament (UE) 2021/1119.

(26)

Peress li n-natura transkonfinali tat-tniġġis tal-ilma teħtieġ kooperazzjoni bejn Stati Membri jew pajjiżi terzi ġirien fl-indirizzar ta' tali tniġġis u l-identifikazzjoni ta' miżuri biex jiġi indirizzat is-sors tiegħu, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu meħtieġa jinfurmaw lil xulxin jew lill-pajjiż terz ikkonċernat jekk tniġġis sinifikanti tal-ilma li joriġina minn skariki tal-ilma mormi urban fi Stat Membru wieħed jew f'pajjiż terz iħalli impatt jew x'aktarx ikollu impatt fuq il-kwalità tal-ilma ta' Stat Membru jew pajjiż terz ieħor. Jenħtieġ li tali informazzjoni tkun provduta immedjatament f'każijiet ta' tniġġis inċidentali li jaffettwa b'mod sinifikanti l-korpi tal-ilma 'l isfel minnu, u jenħtieġ li r-rispons jiġi kkomunikat fil-waqt. Fejn l-Istati Membri jkunu kkokludew ftehimiet preċedenti bejniethom jew ma' pajjiżi terzi dwar kwistjonijiet ambjentali marbuta mal-ilma, tista' titqies il-kooperazzjoni permezz ta' dawk il-ftehimiet. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiġi infurmata b’tali tniġġis u, jekk ikun meħtieġ, tipparteċipa fil-laqgħat fuq talba tal-Istati Membri. Huwa importanti wkoll li jiġi indirizzat it-tniġġis transkonfinali minn pajjiżi terzi li jikkondividu l-istess korpi tal-ilma ma' xi wħud mill-Istati Membri. Bl-għan li jiġi ttrattat it-tniġġis li jiġi minn pajjiżi terzi jew li jasal fihom, il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni ma' pajjiżi terzi jistgħu jitwettqu fil-qafas tal-Konvenzjoni tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (UNECE) dwar il-Protezzjoni u l-Użu ta' Passaġġi tal-Ilma Transkonfinali u Għadajjar Internazzjonali (19) jew Konvenzjonijiet reġjonali rilevanti oħra bħall-Konvenzjonijiet dwar l-Ibħra Reġjonali jew ix-Xmajjar.

(27)

Sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-ambjent u tas-saħħa tal-bniedem, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li s-sistemi tal-ġbir u l-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban mibnija biex jikkonformaw mar-rekwiżiti ta' din id-Direttiva jkunu ddisinjati, mibnija, operati u miżmuma b'tali mod li jiżguraw prestazzjoni suffiċjenti fil-kundizzjonijiet klimatiċi normali kollha lokali. Peress li l-infrastruttura tal-ilma mormi urban ġiet rikonoxxuta bħala entità kritika skont id-Direttiva (UE) 2022/2557 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (20), jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw ukoll li l-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban u s-sistemi tal-ġbir jiġu vvalutati fir-rigward tal-vulnerabbiltà tagħhom għal avvenimenti estremi li jseħħu minħabba t-tibdil fil-klima, meta jkunu qed jiġu ddisinjati, mibnija u mħaddma.

(28)

L-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban jirċievu wkoll ilma mormi mhux domestiku, inkluż ilma mormi industrijali, li jista' jkun fih firxa ta' sustanzi niġġiesa mhux koperti b'mod espliċitu mid-Direttiva 91/271/KEE, bħal metalli tqal, mikroplastiċi, mikrosustanzi niġġiesa u sustanzi kimiċi oħra, inkluż sustanzi per- u polifluworoalkilati (PFAS). Tali ilma mormi mhux domestiku jista' jiġi, pereżempju, mill-industriji, stabbilimenti kummerċjali, jew sptarijiet u faċilitajiet mediċioħra. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, hemm nuqqas ta' fehim u nuqqas ta’ għarfien ta’ tali tniġġis, li jista’ jwassal għal deterjorament tal-funzjonament tal-proċess tat-trattament u jikkontribwixxi għat-tniġġis tal-ilmijiet riċeventi, filwaqt li jipprevjeni l-irkupru tal-ħama u l-użu mill-ġdid tal-ilma mormi trattat ukoll. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmonitorjaw u jirrapportaw regolarment dwar tali tniġġis mhux domestiku li jidħol fl-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban u li jiġi skarikat fil-korpi tal-ilma. Sabiex jiġi evitat it-tniġġis fis-sors minn skariki ta' ilma mormi mhux domestiku, jenħtieġ li r-rilaxxi minn industriji jew intrapriżi konnessi ma' sistemi ta' ġbir ikunu soġġetti għal regolamenti minn qabel jew awtorizzazzjoni speċifika, jew it-tnejn, mill-awtorità kompetenti jew mill-korp xieraq. Sabiex jiġi żgurat li s-sistemi ta' ġbir u l-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban jkunu teknikament kapaċi li jirċievu u jittrattaw it-tniġġis li jkun dieħel, jenħtieġ li l-operaturi li jimmaniġġjaw l-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban li jirċievu ilma mormi mhux domestiku jiġu kkonsultati u infurmati qabel ma jinħarġu dawk l-awtorizazzjonijiet jew jiġu adottati dawk ir-regolamenti minn qabel, u jenħtieġ li jkunu jistgħu jikkonsultaw, fuq talba, l-awtoriżazzjonijiet maħruġa sabiex ikunu jistgħu jadattaw il-proċessi ta' trattament tagħhom. Meta jiġi identifikat tniġġis mhux domestiku fl-ilmijiet li jkunu deħlin, jenħtieġ li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri xierqa biex inaqqsu t-tniġġis mis-sors, billi jtejbu l-monitoraġġ tas-sustanzi niġġiesa fis-sistemi ta' ġbir sabiex is-sorsi tat-tniġġis ikunu jistgħu jiġu identifikati u, fejn meħtieġ, billi jirrevedu l-awtorizzazzjonijiet ipprovduti lill-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban konnessi rilevanti.

(29)

Ir-riżorsi tal-ilma tal-Unjoni qegħdin dejjem aktar taħt pressjoni, u dan jirriżulta fi skarsezza permanenti jew temporanja tal-ilma f'xi żoni tal-Unjoni. Il-kapaċità tal-Unjoni li tirrispondi għall-pressjonijiet dejjem akbar fuq ir-riżorsi tal-ilma tista' tittejjeb permezz ta' użu mill-ġdid usa' tal-ilma mormi urban ittrattat, li jillimita l-estrazzjoni tal-ilma ħelu mill-korpi tal-ilma tal-wiċċ u ta' taħt l-art. Għalhekk, jenħtieġ li l-użu mill-ġdid tal-ilma mormi urban ittrattat jiġi mħeġġeġ u applikat kull meta jkun xieraq, speċjalment f'żoni fejn l-ilma huwa skars, u għall-iskopijiet kollha xierqa, filwaqt li jiġi żgurat il-fluss ekoloġiku minimu tal-ilmijiet riċeventi u titqies il-ħtieġa li jiġi żgurat li jintlaħqu l-objettivi ta' status ekoloġiku u kimiku tajjeb tal-korpi riċeventi, kif definit fid-Direttiva 2000/60/KE. Biex jinkiseb dan, jenħtieġ li l-Istati Membri jwettqu monitoraġġ tal-impatt tal-użu mill-ġdid tal-ilma mormi urban ittrattat fuq il-fluss ekoloġiku minimu tal-ilmijiet riċeventi fil-valutazzjoni tagħhom tal-impatti mwettqa skont id-Direttiva 2000/60/KE. Jenħtieġ li jiġi vvalutat il-potenzjal għall-użu mill-ġdid tal-ilma mormi urban ttrattat filwaqt li jitqiesu l-pjanijiet tal-immaniġġjar tal-baċini tax-xmajjar stabbiliti skont id-Direttiva 2000/60/KE u d-deċiżjonijiet tal-Istati Membri skont l-Artikolu 2(2) tar-Regolament (UE) 2020/741 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (21), kif ukoll il-ħtieġa li jiġi żgurat li jintlaħqu l-objettivi ta' status ekoloġiku u kimiku tajjeb tal-korpi riċeventi, kif definit fid-Direttiva 2000/60/KE. It-tisħiħ tar-rekwiżiti għat-trattament tal-ilma mormi urban, u l-azzjonijiet biex jiġi mmonitorjat, traċċat u mnaqqas aħjar it-tniġġis fis-sors, ser jkollhom impatti fuq il-kwalità tal-ilma mormi urban trattat, u għalhekk ser jappoġġaw l-użu mill-ġdid tal-ilma. Meta l-użu mill-ġdid tal-ilma jservi l-iskop ta' tisqija agrikola, dan jenħtieġ li jitwettaq f'konformità mar-Regolament (UE) 2020/741. Jenħtieġ li, fejn ikun xieraq biex jiġi żgurat l-użu mill-ġdid sikur tal-ilma mormi urban ittrattat, l-Istati Membri jikkunsidraw it-trattament kwaternarju għall-ilma mormi urban li jerġa' jintuża jew ser jerġa' jintuża. Fejn ikun hemm disponibbli strateġiji dwar ir-reżiljenza tal-ilma fil-livell tal-Istati Membri, jenħtieġ li fihom jiġu kkunsidrati miżuri dwar il-promozzjoni tal-użu mill-ġdid tal-ilma mormi urban trattat u dwar tali użu mill-ġdid proprju.

(30)

In-nutrijenti li jinsabu fl-ilma mormi urban jistgħu jkunu utli f'każijiet fejn l-ilma mormi urban ittrattat jerġa' jintuża fl-agrikoltura skont ir-Regolament (UE) 2020/741. F'dawk il-każijiet, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jibbenefikaw, taħt kundizzjonijiet speċifiċi li jiżguraw l-ogħla livell ta' protezzjoni tal-ambjent u tas-saħħa tal-bniedem, minn deroga mill-obbligu li jiġi applikat trattament terzjarju f'konformità ma' din id-Direttiva biss għall-parti tal-ilma mormi urban ittrattat li jerġa' jintuża fl-agrikoltura.

(31)

Sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni xierqa ta' din id-Direttiva u b'mod partikolari r-rispett għall-valuri limitu tal-emissjonijiet, huwa importanti li jiġu mmonitorjati l-iskariki ta' ilma mormi urban trattat fl-ambjent. Jenħtieġ li l-monitoraġġ isir permezz tal-istabbiliment fil-livell nazzjonali ta' sistema obbligatorja għal regolamenti minn qabel jew awtorizzazzjonijiet speċifiċi, jew it-tnejn, sabiex l-ilma mormi urban ittrattat jiġi skarikat fl-ambjent. Barra minn hekk, sabiex jiġu evitati skariki mhux intenzjonati ta' bijomedia fl-ambjent minn impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban li jużaw bijomedia, huwa essenzjali li jiġu inklużi fl-awtorizzazzjonijiet jew ir-regolamenti ta' skariku, jew fit-tnejn, obbligi speċifiċi għall-monitoraġġ u l-prevenzjoni kontinwi ta' tali skariki. Din il-bijomedia normalment tkun magħmula mill-plastik u tista' tinkludi, fost oħrajn, bijotrasportaturi, bijożibeġ jew żibeġ tal-polistiren.

(32)

Fejn neċessarju, jenħtieġ li l-Istati Membri jadattaw l-infrastruttura tal-ġbir u tat-trattament tal-ilma mormi urban tagħhom skont id-daqs tal-popolazzjoni tagħhom u t-tagħbija assoċjata tal-ilma mormi domestiku sabiex jibqgħu konformi mar-rekwiżiti ta' din id-Direttiva. Jenħtieġ li l-impatt possibbli tal-iskariki fuq il-korpi tal-ilma li jirriżulta mill-kostruzzjoni u l-adattament ta' tali infrastruttura ma jitqiesx bħala ksur tal-obbligi tagħhom skont id-Direttiva 2000/60/KE dment li l-kundizzjonijiet kollha stabbiliti skont din id-Direttiva jiġu ssodisfati.

(33)

Sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-ambjent, jenħtieġ li l-iskariki diretti ta' ilma mormi bijodegradabbli mhux domestiku fl-ambjent minn ċerti setturi industrijali jkunu soġġetti għal rekwiżiti xierqa. Jenħtieġ li dawk ir-rekwiżiti jiżguraw li l-iskariki diretti minn ċerti setturi industrijali jkunu soġġetti għal trattament sekondarju, terzjarju u kwaternarju kif meħtieġ għall-protezzjoni tal-ambjent u tas-saħħa tal-bniedem, u li, mal-analiżi finali, jiġu rrispettati l-parametri stabbiliti għall-ilma mormi ttrattat jew jiġi żgurat l-istess livell ta' protezzjoni ambjentali.

(34)

Skont l-Artikolu 168(1) TFUE, l-azzjoni tal-Unjoni tikkomplementa l-politiki nazzjonali u għandha tkun diretta lejn it-titjib tas-saħħa pubblika u l-prevenzjoni tal-mard. Sabiex jiġi żgurat l-aħjar użu tad-data rilevanti dwar is-saħħa pubblika mill-ilma mormi urban, jenħtieġ li s-sorveljanza tal-ilma mormi urban tiġi stabbilita u użata għal finijiet preventivi jew ta' twissija bikrija, pereżempju fid-detezzjoni ta' viruses speċifiċi fl-ilma mormi urban bħala sinjal tal-emerġenza ta' epidemiji jew pandemiji. Jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu djalogu u koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti responsabbli mis-saħħa pubblika u l-awtoritajiet kompetenti responsabbli mill-ġestjoni tal-ilma mormi urban. Fil-kuntest ta' dik il-koordinazzjoni, jenħtieġ li r-rwoli, ir-responsabbiltajiet u l-kostijiet jiġu allokati b’mod ċar fost dawk l-awtoritajiet kompetenti. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżviluppaw lista ta' parametri rilevanti għas-saħħa pubblika li jsir monitoraġġ tagħhom fl-ilma mormi urban kif ukoll il-frekwenza u l-post tal-kampjunar, filwaqt li jqisu r-rakkomandazzjonijiet, fost oħrajn, taċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard (ECDC), tal-Awtorità għat-Tħejjija u għar-Rispons f'Każ ta' Emerġenza tas-Saħħa (HERA) u tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) u jikkunsidraw il-parametri tas-saħħa li ġejjin għall-inklużjoni f'dik il-lista: is-SARS-CoV-2 u l-varjanti tiegħu, il-virus tal-poljo, il-virus tal-influwenza, patoġeni emerġenti u kwalunkwe parametru ieħor tas-saħħa pubblika li jista' jitqies rilevanti. Abbażi tal-informazzjoni miġbura matul il-pandemija tal-COVID-19 u l-esperjenza miksuba mill-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/472 (22) jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu obbligati jwettqu monitoraġġ tal-parametri tas-saħħa rilevanti fl-ilma mormi urban f’każ ta’ emerġenza tas-saħħa. Sabiex jiġi żgurat li jintużaw metodi armonizzati, jenħtieġ li l-Istati Membri, sa fejn ikun possibbli, jużaw il-metodi ta’ kampjunar u analiżi stipulati fir-Rakkomandazzjoni (UE) 2021/472 għall-monitoraġġ tas-SARS-CoV-2 u l-varjanti tiegħu.

(35)

L-Unjoni tirrikonoxxi l-importanza li tiġi indirizzata l-kwistjoni tar-reżistenza għall-antimikrobiċi (AMR), b’mod partikolari fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-29 ta’ Ġunju 2017 intitolata “Pjan ta' Azzjoni Ewropew Saħħa Waħda kontra r-Reżistenza għall-Antimikrobiċi (RAM)”, u adottat il-Pjan ta' Azzjoni Ewropew “Saħħa Waħda” kontra l-AMR. Skont id-WHO, l-ilma mormi urban huwa rikonoxxut u ddokumentat bħala sors ewlieni ta' aġenti antimikrobiċi u l-metaboliti tagħhom, kif ukoll batterji reżistenti għall-antimikrobiċi u l-ġeni tagħhom. Sabiex jiżdied l-għarfien dwar is-sorsi ewlenin tal-AMR, jenħtieġ li jiġi introdott obbligu ta' monitoraġġ għall-preżenza tal-AMR fl-ilmijiet urbani mormija biex jiġi żviluppat aktar l-għarfien xjentifiku tagħna u potenzjalment tittieħed azzjoni adegwata fil-futur.

(36)

Din id-Direttiva tirrikonoxxi l-approċċ “Saħħa Waħda”, kif rikonoxxut mid-WHO, bħala approċċ integrat u li jgħaqqad li għandu l-għan li jibbilanċja b'mod sostenibbli u jottimizza s-saħħa tal-bnedmin, tal-annimali u tal-ekosistemi. L-approċċ “Saħħa Waħda” jirrikonoxxi li s-saħħa tal-bnedmin u s-saħħa tal-annimali domestiċi u selvaġġi, tal-pjanti, u tal-ambjent usa', inkluż l-ekosistemi, huma marbuta mill-qrib flimkien u jiddependu minn xulxin.

(37)

Sabiex jiġu protetti l-ambjent u s-saħħa tal-bniedem, jenħtieġ li l-Istati Membri jidentifikaw u jivvalutaw ir-riskji kkawżati mill-ġestjoni tal-ilma mormi urban. Il-valutazzjoni tar-riskju jista’ jinkludi skrinjar kimiku wiesa', li jinkludi taħlitiet kimiċi, jew metodi bbażati fuq l-effetti bijoloġiċi, jew it-tnejn, sabiex jiġu identifikati sustanzi li jikkawżaw tħassib għal, fost oħrajn, il-ħajja akkwatika jew il-kwalità tal-ilma tax-xorb jew għall-għawm. Abbażi ta' dik l-identifikazzjoni, u fejn meħtieġ biex jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar l-ilma, jenħtieġ li l-Istati Membri jieħdu miżuri għall-ġbir u t-trattament tal-ilma mormi urban li huma aktar stretti mill-miżuri meħtieġa biex jikkonformaw mar-rekwiżiti minimi stipulati f'din id-Direttiva. F'konformità mal-Artikolu 191(2) TFUE u minbarra l-miżuri previsti jew meħuda skont l-Artikolu 11(3) tad-Direttiva 2000/60/KE, jenħtieġ li l-Istati Membri jippromwovu, bħala prijorità, il-kontroll tas-sustanzi niġġiesa fis-sors biex jipprevjenu t-tniġġis tal-korpi tal-ilma riċeventi. B'mod partikolari, jenħtieġ li l-Istati Membri jieħdu miżuri preventivi biex jillimitaw ir-riskji li mikroplastik rilaxxat intenzjonalment jew mhux intenzjonalment jilħaq l-ilma mormi urban u l-ħama urban.

(38)

Skont is-sitwazzjoni, dawk il-miżuri aktar stretti jistgħu jinkludu, fost l-oħrajn, l-istabbiliment ta' sistemi ta' ġbir, l-iżvilupp ta' pjanijiet integrati għall-ġestjoni tal-ilma mormi urban jew l-applikazzjoni ta' trattament sekondarju, terzjarju jew kwaternarju għall-ilma mormi urban għal agglomerazzjonijiet jew impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban li ma jilħqux il-limiti ta' e.p. li jiskattaw l-applikazzjoni tar-rekwiżiti standard. Jistgħu jinkludu wkoll trattament li jkun aktar avvanzat mit-trattament meħtieġ biex jiġu rrispettati r-rekwiżiti minimi jew id-diżinfezzjoni tal-ilma mormi urban trattat meħtieġa għall-konformità mad-Direttiva 2006/7/KE.

(39)

Il-mira 6.2 tal-għan ta' Żvilupp Sostenibbli 6 tan-NU dwar l-ilma nadif u s-sanità tirrikjedi li l-Istati Membri, sal-2030, jiksbu aċċess għal faċilitajiet sanitarji u tal-iġjene adegwati u ekwi għal kulħadd u jtemmu l-porgar fil-beraħ, b'attenzjoni speċjali għall-ħtiġijiet tan-nisa u l-bniet u dawk f'sitwazzjonijiet vulnerabbli. Jenħtieġ li l-faċilitajiet sanitarji jippermettu l-ġestjoni u r-rimi sikuri tal-awrina u tal-feċi tal-bniedem, id-demm mestrwali u t-tbiddil ta' prodotti mestrwali. Barra minn hekk, il-Prinċipju 20 tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali jiddikjara li kulħadd għandu d-dritt li jkollu aċċess għal servizzi essenzjali ta' kwalità tajba, inkluż l-ilma u l-faċilitajiet sanitarji. F'dan il-kuntest, u f'konformità mar-rakkomandazzjonijiet fil-Linji Gwida tad-WHO dwar il-Faċilitajiet Sanitarji u s-Saħħa (23) u l-Protokoll dwar l-Ilma u s-Saħħa tal-Konvenzjoni fuq il-Protezzjoni u l-Użu ta' Passaġġi tal-Ilma Transkonfinali u Għadajjar Internazzjonali, 17 ta' Ġunju 1999, jenħtieġ li l-Istati Membri jindirizzaw il-kwistjoni tal-aċċess għal faċilitajiet sanitarji fil-livell nazzjonali. Jenħtieġ li dan isir permezz ta' azzjonijiet li jiżguraw l-aċċess għal faċilitajiet sanitarji għal kulħadd, pereżempju billi jiġu stabbiliti faċilitajiet sanitarji fi spazji pubbliċi, kif ukoll billi titħeġġeġ id-disponibbiltà ta' faċilitajiet sanitarji xierqa fl-amministrazzjonijiet pubbliċi u fil-bini pubbliku mingħajr ħlas jew li dawn isiru affordabbli għal kulħadd, inkluż it-tipi kollha ta' faċilitajiet u servizzi, bħal toilets bil-flushing u dawk mingħajr ilma. Jenħtieġ li dawn jiġu ġestiti b'mod sikur, li jfisser li jenħtieġ li jkunu aċċessibbli għal kulħadd, fejn ikun xieraq, f'kull ħin, inkluż għal persuni bi bżonnijiet partikolari, bħat-tfal, l-anzjani, il-persuni b'diżabilità u l-persuni mingħajr dar, li jenħtieġ li jitqiegħdu f'post li jiżgura s-sikurezza massima għall-utenti, u li jenħtieġ li jkunu sikuri b'mod iġjeniku u tekniku biex jintużaw. Tali faċilitajiet jenħtieġ li jkunu wkoll biżżejjed biex jiġi żgurat li l-ħtiġijiet tan-nies jiġu ssodisfati u li l-ħinijiet ta' stennija ma jkunux twal b'mod mhux raġonevoli. Jenħtieġ li l-għadd suffiċjenti ta' faċilitajiet sanitarji fl-ispazji pubbliċi jiġi deċiż fil-livell xieraq, b'kont meħud tal-prinċipju tas-sussidjarjetà.

(40)

Is-sitwazzjoni speċifika tal-kulturi minoritarji, bħar-Rom u t-Travellers, kemm jekk stabbiliti kif ukoll jekk le, u b'mod partikolari n-nuqqas ta' aċċess tagħhom għal faċilitajiet sanitarji, ġiet rikonoxxuta fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Ottubru 2020 intitolata “Unjoni tal-Ugwaljanza: Qafas Strateġiku tal-UE għar-Rom għall-ugwaljanza, għall-inklużjoni u għall-parteċipazzjoni”, li tappella biex jiżdied l-aċċess ugwali effettiv għal servizzi essenzjali. B'mod ġenerali, huwa xieraq li l-Istati Membri jagħtu attenzjoni partikolari lill-gruppi vulnerabbli jew il-gruppi li huma emarġinati minħabba fatturi relatati mas-sitwazzjoni soċjoekonomika, l-etniċità, is-sesswalità, il-ġeneru, id-diżabbiltà, l-istatus legali, il-konvinzjoni reliġjuża tagħhom, il-fatt li ma jkollhomx dar jew raġunijiet oħra billi jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw l-aċċess għal faċilitajiet sanitarji għal dawk il-gruppi. Huwa importanti li l-identifikazzjoni ta' dawk il-gruppi tkun konsistenti mal-Artikolu 16(1) tad-Direttiva (UE) 2020/2184 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (24). Il-miżuri biex jitjieb l-aċċess għal faċilitajiet sanitarji minn gruppi vulnerabbli u emarġinati jistgħu jinkludu l-forniment ta' faċilitajiet sanitarji fi spazji pubbliċi u privati mingħajr ħlas jew bi ħlas baxx għas-servizz kif ukoll f'binjiet tal-amministrazzjoni pubblika, it-titjib jew iż-żamma tal-konnessjoni ma' sistemi adegwati għall-ġbir tal-ilma mormi urban, u sensibilizzazzjoni tal-eqreb faċilitajiet sanitarji.

(41)

Skont il-Linji Gwida tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem b'rabta mal-Ilma tax-Xorb Sikur u s-Sanità, adottati mill-Kunsill fis-17 ta’ Ġunju 2019, trid tingħata attenzjoni partikolari għall-ħtiġijiet tan-nisa u tal-bniet, peress li huma partikolarment f'riskju u esposti għal attakki, vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru, fastidju u theddid ieħor għas-sikurezza tagħhom meta jaċċessaw faċilitajiet sanitarji barra minn djarhom. Dan huwa konformi mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar id-Diplomazija fil-Qasam tal-Ilma, adottati fid-19 ta’ Novembru 2018, li jaffermaw mill-ġdid l-importanza tal-integrazzjoni ta' perspettiva tal-ġeneru fid-diplomazija fil-qasam tal-ilma. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jagħtu attenzjoni partikolari lin-nisa u lill-bniet bħala grupp vulnerabbli u jenħtieġ li jieħdu l-miżuri meħtieġa biex itejbu jew iżommu aċċess sikur għalihom għal faċilitajiet sanitarji.

(42)

L-evalwazzjoni kkonkludiet li l-ġestjoni tal-ħama tista' tittejjeb biex tiġi allinjata aħjar mal-prinċipji tal-ekonomija ċirkolari u tal-ġerarkija tal-iskart kif definita fl-Artikolu 4 tad-Direttiva 2008/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (25). L-azzjonijiet biex jiġi mmonitorjat aħjar u jitnaqqas it-tniġġis fis-sors minn skariki mhux domestiċi ser jikkontribwixxu biex itejbu l-kwalità tal-ħama prodott u jiġi żgurat l-użu sikur tiegħu fl-agrikoltura. Sabiex jiġi żgurat l-irkupru xieraq u sikur tan-nutrijenti, inkluż is-sustanza kritika tal-fosforu, mill-ħama, jenħtieġ li tiġi stabbilita rata minima kkombinata ta' użu mill-ġdid u riċiklaġġ fil-livell tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jagħżlu jekk jużawx mill-ġdid jew jekk jirriċiklawx, jew it-tnejn, l-ilma mormi urban jew il-ħama, jew it-tnejn, sabiex jirkupraw il-fosforu. Jenħtieġ li r-rata minima kkombinata ta' użu mill-ġdid u riċiklaġġ tqis il-kontenut tal-fosforu tal-ħama, li jista' jvarja minn żona għal oħra. Jenħtieġ li tqis ukoll il-livell ta' saturazzjoni ta' kull suq nazzjonali, pereżempju d-disponibbiltà ta' sorsi oħra ta' fosforu minn sorsi organiċi, bħat-trobbija tal-bhejjem, u l-modi kif jista' jiġi assorbit fl-agrikoltura. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiġu mħeġġa jwettqu monitoraġġ tal-mikrosustanzi niġġiesa fil-ħama, b'mod partikolari fejn ikun hemm riskju ta' akkumulazzjoni ta' mikrosustanzi niġġiesa fil-ħama, u meta jintuża mill-ġdid fl-agrikoltura, sabiex jiżdied l-għarfien tal-preżenza tagħhom u biex jiġu protetti l-ambjent u s-saħħa tal-bniedem. Jenħtieġ li jiġu mħeġġa l-irkupru xieraq u sikur tan-nutrijenti u l-użu mill-ġdid tagħhom fl-agrikoltura sabiex jappoġġaw ir-reżiljenza u s-sostenibbiltà tas-settur agrikolu u jikkontribwixxu għall-awtonomija strateġika tal-industrija tal-fertilizzanti tal-Unjoni. F'dak il-kuntest, jenħtieġ li l-Istati Membri, filwaqt li jqisu l-għażliet ta' valorizzazzjoni nazzjonali u lokali, jieħdu miżuri biex jinkoraġġixxu l-produzzjoni u x-xiri ta' nutrijenti rkuprati mill-ilma mormi urban u l-ħama. Meta jerġa' jintuża l-ħama fl-agrikoltura, jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari lill-mikroplastiks. Għalhekk, meta l-ħama jerġa' jintuża fl-agrikoltura, jenħtieġ li jsir monitoraġġ sistematiku tal-mikroplastiks. Din l-informazzjoni hija indispensabbli għall-ġestjoni sikura tal-ħama fl-agrikoltura u għal kwalunkwe rieżami possibbli tal-politika rilevanti tal-Unjoni.

(43)

Huwa neċessarju monitoraġġ adegwat biex jivverifika l-konformità mar-rekwiżiti l-ġodda ta’ din id-Direttiva dwar il-mikrosustanzi niġġiesa, it-tniġġis mhux domestiku, in-newtralità enerġetika, it-tifwir tal-ilma tal-maltemp u l-ilma tax-xeba' urban. Jenħtieġ li l-monitoraġġ ikun appoġġat, fejn ikun teknikament fattibbli u xieraq, bl-użu ta' għodod diġitali. B'mod partikolari jenħtieġ li, għall-ġestjoni operazzjonali tas-sistemi tal-ġbir u tal-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban, jiġi kkunsidrat b'mod sistematiku l-użu ta' għodod diġitali. Sabiex tiġi vverifikata l-konformità tat-trattament kwaternarju li jikkonċerna t-tnaqqis ta' mikrosustanzi niġġiesa fl-iskariki tal-ilma mormi urban, huwa biżżejjed li jsir monitoraġġ ta' sett limitat ta' mikrosustanzi niġġiesa rappreżentattivi. Jenħtieġ li l-frekwenzi tal-monitoraġġ ikunu bbażati fuq l-aħjar prattiki attwali, kif inhu attwalment ipprattikat fl-Iżvizzera. Biex jibqgħu kosteffettivi, jenħtieġ li dawk l-obbligi jiġu adattati għad-daqs tal-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban u tal-agglomerazzjonijiet. Għall-finijiet ta’ tali monitoraġġ, din id-Direttiva tipprevedi li jsir kampjunar. Kull darba li jsir kampjunar, jittieħed kampjun kemm id-dħul kif ukoll fl-iżbokki tal-impjant tat-trattament tal-ilma mormi urban. Il-monitoraġġ ser jikkontribwixxi wkoll biex jipprovdi data għall-Qafas ta' Monitoraġġ Ambjentali ġenerali kif stabbilit taħt it-Tmien Programm ta' Azzjoni Ambjentali (26), u b'mod aktar speċifiku biex jikkontribwixxi għall-Qafas ta' Monitoraġġ u Prospettiva ta' Tniġġis Żero li jirfed dan il-Qafas, stabbilit fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta’ Mejju 2021 intitolata “Perkors għal Pjaneta b'Saħħitha għal Kulħadd Pjan ta' Azzjoni tal-UE: Lejn Tniġġis Żero għall-Arja, għall-Ilma u għall-Ħamrija”.

(44)

Jenħtieġ li jsir monitoraġġ tal-mikroplastiċi u l-mikrosustanzi niġġiesa, fejn ikun rilevanti, fl-iskariki tat-tifwir tal-ilma tal-maltemp u dawk tal-ilma tax-xeba' urban minn sistemi separati bi programm ta' kampjunar rappreżentattiv li jippermetti li tiġi stmata l-konċentrazzjoni bil-ħsieb tal-immudellar tal-kwalità tal-ilma. Jenħtieġ li l-emissjonijiet ta' gassijiet serra jiġu mmonitorjati permezz ta’ analiżi, kalkoli jew immudellar, fejn xieraq.

(45)

Biex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-ambjent u li tittieħed azzjoni adegwata dwar kwalunkwe valutazzjoni tar-riskju li titwettaq b'implimentazzjoni ta' din id-Direttiva kif ukoll b'implimentazzjoni ta' liġi oħra tal-Unjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmonitorjaw spettru wiesa' ta' sustanzi niġġiesa fid-dħul u fl-iżbokki tal-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban. Biex jiġi evitat piż bla bżonn, jenħtieġ li jsir monitoraġġ biss tas-sustanzi niġġiesa li jista' jkun mistenni li jinsabu fl-ilma mormi urban, filwaqt li titqies il-varjetà kbira ta' sustanzi niġġiesa li jistgħu jispiċċaw fl-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban, inkluż minn sorsi tal-ilma mormi mhux domestiċi. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jnaqqsu l-frekwenza tal-monitoraġġ jekk sustanzi niġġiesa ma jinstabux f'kampanji ta' kampjunar sussegwenti. B'mod aktar speċifiku, data reċenti turi li l-PFAS jinstabu fl-ilma mormi urban, xi drabi f'konċentrazzjonijiet għoljin. L-aktar evidenza xjentifika reċenti turi li l-PFAS huma ta' tħassib għall-ambjent u għas-saħħa pubblika minħabba l-persistenza tagħhom. Għalhekk huwa essenzjali li jkunu mifhuma aħjar il-mogħdijiet tal-PFAS fl-ambjent u li jsir monitoraġġ tagħhom fid-dħul u fl-iżbokki tal-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban. Jenħtieġ li dan il-monitoraġġ jibda l-ewwel fejn l-iskariki jilħqu baċini idrografiċi użati għall-estrazzjoni tal-ilma tax-xorb, minħabba r-riskji għoljin ta' esponiment għall-PFAS u l-impatt tagħhom fuq is-saħħa.

(46)

Sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv u jintużaw aħjar il-possibbiltajiet offruti mid-diġitalizzazzjoni, jenħtieġ li r-rappurtar dwar l-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva jittejjeb u jiġi ssimplifikat billi jitneħħa l-obbligu għall-Istati Membri li jirrapportaw kull sentejn lill-Kummissjoni u għall-Kummissjoni li tippubblika rapporti darbtejn fis-sena. Jenħtieġ li jiġi sostitwit b'rekwiżit li l-Istati Membri jtejbu, bl-appoġġ tal-EEA, is-settijiet ta' data standardizzati nazzjonali eżistenti stabbiliti skont id-Direttiva 91/271/KEE, u li jaġġornawhom regolarment. Il-Kummissjoni ser tuża dawk is-settijiet ta' data mtejba biex tiġi vverifikata l-konformità ma' din id-Direttiva. Huwa xieraq li l-mudell ta' rappurtar jiġi żviluppat mill-EEA f'kollaborazzjoni mal-Istati Membri. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-EEA jingħataw aċċess għall-bażijiet tad-data nazzjonali. Sabiex tiġi żgurata informazzjoni kompluta dwar l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva, is-settijiet tad-data jenħtieġ li jinkludu informazzjoni dwar il-konformità tal-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban mar-rekwiżiti tat-trattament (aċċettabbiltà/inaċċettabbiltà, tagħbijiet u konċentrazzjoni ta' sustanzi niġġiesa skarikati), dwar il-livell ta' ksib tal-objettivi tan-newtralità enerġetika, dwar l-emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-impjanti tat-trattament ta' aktar minn 10 000 e.p. u dwar il-miżuri meħuda mill-Istati Membri fil-kuntest tat-tifwir tal-ilma tal-maltemp u tax-xeba' urban, tal-aċċess għal faċilitajiet sanitarji u tat-trattament minn sistemi individwali. Barra minn hekk, jenħtieġ li tiġi żgurata konsistenza sħiħa mar-Regolament (KE) Nru 166/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (27) sabiex jiġi ottimizzat l-użu tad-data, kif ukoll biex tiġi appoġġata t-trasparenza sħiħa. Jenħtieġ li l-informazzjoni miġbura minn dawk is-settijiet ta' data tappoġġa tqabbil ma’, u skambju ta’, l-aħjar prattiki fil-livell tal-Unjoni fir-rigward tal-prestazzjoni tal-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban. Jenħtieġ li l-piż amministrattiv tal-għoti ta' informazzjoni u data lill-pubbliku f'kull ħin ikun tali li jirrispetta l-prinċipju tal-proporzjonalità.

(47)

L-implimentazzjoni tad-Direttiva 91/271/KEE hija ffinanzjata mit-tariffi tal-ilma u l-baġits pubbliċi, inkluż finanzjament tal-Unjoni. Fil-futur, jenħtieġ li r-responsabbiltà estiża tal-produttur tkun tali li tiżgura li l-kostijiet tat-trattament kwaternarju jiġġarrbu mill-inqas parzjalment mill-industriji kkonċernati u jiġu kkomplementati minn tipi oħra ta' finanzjament. Fil-passat, l-implimentazzjoni tad-Direttiva 91/271/KEE kienet appoġġata sostanzjalment ukoll mill-Politika ta' Koeżjoni tal-Unjoni u l-programmi fl-ambitu ta' Orizzont 2020 u LIFE. Sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni f'waqtha u xierqa ta' din id-Direttiva, huwa essenzjali li l-Istati Membri jistabbilixxu programm ta' implimentazzjoni nazzjonali li jinkludi programmazzjoni fit-tul tal-investimenti meħtieġa akkumpanjati minn strateġija ta' finanzjament. Jenħtieġ li dawk il-programmi ta’ implementazzjoni nazzjonali jiġu rrappurtati lill-Kummissjoni. Biex jiġi limitat il-piż amministrattiv, jenħtieġ li dak ir-rekwiżit ma japplikax għall-Istati Membri fejn aktar minn 95 % tal-agglomerazzjonijiet huma konformi mal-obbligi prinċipali għat-trattament u l-ġbir tal-ilma mormi. Biex titkompla l-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva, jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis il-programmi ta' implimentazzjoni nazzjonali rrappurtati mill-Istati Membri għat-tħejjija tal-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss u dawk li jiġu warajh u jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu s-sistema meħtieġa ta' responsabbiltà estiża tal-produttur mingħajr dewmien.

(48)

Is-settur tal-ġbir u t-trattament tal-ilma mormi urban huwa speċifiku, jopera bħala suq magħluq, b'intrapriżi pubbliċi u żgħar konnessi mas-sistema ta' ġbir mingħajr ma jkunu jistgħu jagħżlu l-operaturi tagħhom. Għalhekk huwa importanti li jiġi żgurat l-aċċess pubbliku għall-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni tal-operaturi, bħal-livell ta' trattament miksub, il-kostijiet tat-trattament, l-enerġija użata u prodotta, u l-emissjonijiet tal-gassijiet serra u l-marka tal-karbonju relatati. Sabiex il-pubbliku jsir aktar konxju mill-implikazzjonijiet tat-trattament tal-ilma mormi urban, jenħtieġ li tiġi pprovduta informazzjoni essenzjali dwar il-kostijiet annwali tal-ġbir u t-trattament tal-ilma mormi għal kull unità domestika, mill-inqas f'agglomerazzjonijiet 'il fuq minn 10 000 e.p., u preferibbilment 'il fuq minn 1 000 e.p., b'mod faċilment aċċessibbli, pereżempju fuq il-fatturi, filwaqt li informazzjoni dettaljata oħra tkun aċċessibbli online f'format faċli għall-utent, fuq sit web tal-operatur jew tal-awtorità kompetenti.

(49)

Id-Direttiva 2003/4/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (28) tiggarantixxi d-dritt ta' aċċess għat-tagħrif ambjentali fl-Istati Membri f'konformità mal-Konvenzjoni tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti tal-1998 dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni Pubblika fit-Teħid ta' Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali (il-“Konvenzjoni ta' Aarhus”) (29). Il-Konvenzjoni ta' Aarhus tiġbor fiha obbligi ġenerali relatati kemm mal-għoti tat-tagħrif ambjentali fuq talba kif ukoll mat-tixrid ta' dan it-tagħrif b'mod attiv. Huwa importanti li d-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva relatati mal-aċċess għall-informazzjoni u l-arranġamenti tal-kondiviżjoni tad-data jikkomplementaw dik id-Direttiva, billi jistabbilixxu l-obbligu li l-informazzjoni online dwar il-ġbir u t-trattament tal-ilma mormi urban ssir disponibbli għall-pubbliku b'mod faċli għall-utent, mingħajr ma jinħoloq reġim legali separat.

(50)

L-effettività ta' din id-Direttiva u l-għan tagħha li tipproteġi s-saħħa pubblika fil-kuntest tal-politika ambjentali tal-Unjoni jeħtieġu li persuni fiżiċi jew ġuridiċi, jew fejn xieraq l-organizzazzjonijiet debitament kostitwiti tagħhom, ikunu jistgħu jiddependu fuqha fi proċedimenti legali u li l-qrati nazzjonali jkunu jistgħu jqisu din id-Direttiva bħala element tad-dritt tal-Unjoni sabiex, fost oħrajn, jiġu rieżaminati d-deċiżjonijiet ta' awtorità nazzjonali fejn ikun xieraq. Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, skont il-prinċipju tal-kooperazzjoni leali stabbilit fl-Artikolu 4(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), huma l-qrati tal-Istati Membri li għandhom jiżguraw il-protezzjoni ġudizzjarja tad-drittijiet ta' persuna skont id-dritt tal-Unjoni. Ukoll, l-Artikolu 19(1) TUE jeħtieġ li l-Istati Membri jipprovdu rimedji suffiċjenti biex jiżguraw protezzjoni ġuridika effettiva fl-oqsma koperti mid-dritt tal-Unjoni. Jenħtieġ li dan isir f’konformità mar-regoli nazzjonali, mingħajr ma titħassar l-effettività tad-dispożizzjoni dwar il-kumpens. Barra minn hekk, f'konformità mal-Konvenzjoni ta' Aarhus, il-membri tal-pubbliku kkonċernati jrid ikollhom aċċess għall-ġustizzja sabiex jikkontribwixxu għall-ħarsien tad-dritt li wieħed jgħix f'ambjent li huwa xieraq għas-saħħa u l-benesseri personali.

(51)

Biex din id-Direttiva tiġi adattata għall-progress xjentifiku u tekniku, jenħtieġ li tiġi ddelegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 TFUE fir-rigward tal-emendar ta' ċerti partijiet mill-Annessi fejn jidħol l-adattament tal-monitoraġġ għal metodi tal-ogħla livell ta' żvilupp tekniku, inkluż bil-ħsieb li jsir l-aħjar użu mill-għodod diġitali u li jitqiesu l-metodi rilevanti użati f’liġijiet rilevanti oħra tal-Unjoni, u l-evalwazzjoni tar-riżultati għar-rekwiżiti għat-trattament terzjarju u kwaternarju, u r-rekwiżiti għal regolamenti minn qabel u awtorizzazzjonijiet speċifiċi għall-iskariki ta' ilma mormi mhux domestiku fis-sistemi tal-ġbir u l-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi urban u fir-rigward tal-issupplimentar ta' din id-Direttiva billi tiġi speċifikata rata minima kkombinata għall-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ għall-fosforu mill-ħama u mill-ilma mormi urban, waqt li jitqiesu t-teknoloġiji u r-riżorsi disponibbli kif ukoll il-fattibbiltà ekonomika għall-irkupru tal-fosforu u billi tiġi aġġornata l-informazzjoni pprovduta lill-pubbliku online u lill-unitajiet domestiċi. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul ix-xogħol tagħha ta' tħejjija, ukoll fil-livell ta' esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jiġu mwettqa f'konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (30). B'mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija ta' atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija ta' atti delegati.

(52)

Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat ta' implimentazzjoni għall-adozzjoni ta' standards għat-tfassil ta' sistemi individwali, għall-istabbilment tal-format tar-rapportar u tal-livell tad-dettalji tal-informazzjoni fir-rigward tas-sistemi individwali, għall-istabbiliment tal-format u l-metodu tal-valutazzjoni tar-riskju li jintuża fil-kuntest tat-trattament kwaternarju, għall-adozzjoni ta' metodi ta' monitoraġġ u valutazzjoni għall-indikaturi tat-trattament kwaternarju u l-objettivi fir-rigward tan-newtralità enerġetika, għall-istabbiliment ta' kundizzjonijiet u kriterji komuni għall-applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' ċerti prodotti mir-responsabbiltà estiża tal-produttur, għall-istabbiliment ta' metodoloġiji għall-appoġġ tal-iżvilupp ta' pjanijiet integrati għall-ġestjoni tal-ilma mormi urban, għall-iżvilupp ta' indikaturi alternattivi għall-objettiv indikattiv għat-tnaqqis tat-tniġġis ibbażat fuq it-tagħbija, li jiddependi pereżempju mill-volum, in-numru ta' okkorrenzi tat-tifwir tal-- ilma tal-maltemp, il-volum tal-iskariku ta' ilma tax-xeba' urban, jew indikaturi alternattivi rilevanti oħra, u għall-istabbiliment ta' frekwenza minima tal-kampjunar u l-metodoloġiji għall-kejl tar-reżistenza għall-antimikrobiċi, tal-emissjonijiet diretti u indiretti ta' gassijiet b'effett ta' serra u tal-mikroplastiċi fl-ilma mormi urban u l-ħama, għall-istabbiliment ta' lista minima ta' sustanzi niġġiesa rilevanti li x'aktarx jinstabu fl-ilma mormi urban inkluż metodoloġija għall-identifikazzjoni tas-sustanzi niġġiesa rilevanti li x'aktarx jinstabu u l-kriterji għar-reviżjoni tal-esklużjoni ta' xi sustanzi niġġiesa mill-monitoraġġ, għall-istabbiliment ta' metodoloġija armonizzata għall-kejl tas-“Sustanzi Per- u Polifluworoalkilata (PFAS) Totali” u s-“Somma tal-PFAS” fl-ilma mormi urban u għall-adozzjoni tal-format u l-modalitajiet għall-preżentazzjoni tal-informazzjoni li trid tiġi pprovduta mill-Istati Membri u kkompilata mill-EEA b'implimentazzjoni ta' din id-Direttiva. Jenħtieġ li dawk is-setgħat ikunu eżerċitati f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (31).

(53)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu r-regoli dwar il-pieni applikabbli għal ksur ta' dispożizzjonijiet nazzjonali adottati skont din id-Direttiva u jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw li dawn jiġu implimentati. Jenħtieġ li l-pieni jkunu effettivi, proporzjonati u dissważivi, u li, skont il-każ, iqisu s-sitwazzjoni finanzjarja tal-persuna fiżika jew ġuridika miżmuma responsabbli.

(54)

Skont il-Ftehim Interistituzzjonali dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet, jenħtieġ li l-Kummissjoni twettaq evalwazzjoni ta' din id-Direttiva f'ċertu perjodu ta' żmien li jibda mid-data stipulata għat-traspożizzjoni tagħha. Dik l-evalwazzjoni jenħtieġ li tkun ibbażata fuq esperjenza miksuba u fuq data miġbura matul l-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva, fuq kwalunkwe rakkomandazzjoni disponibbli tad-WHO u fuq data xjentifika, analitika u epidemjoloġika rilevanti. Fl-evalwazzjoni, jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari lil analiżi tal-adegwatezza tal-parametri tas-saħħa pubblika użati fis-sorveljanza tal-ilma mormi urban, analiżi tal-valur miżjud ta' monitoraġġ obbligatorju tal-parametri tas-saħħa pubblika, analiżi tal-ħtieġa possibbli li l-lista tal-prodotti tiġi adattata biex tkun koperta mis-sistemi tar-responsabbiltà estiża tal-produttur inkluż il-kundizzjonijiet għall-eżenzjonijiet, analiżi tal-impatti possibbli fuq il-funzjonament tas-suq intern tar-rati ta' kontribuzzjoni għall-produtturi potenzjalment differenti stabbiliti mill-Istati Membri, analiżi tal-fattibbiltà u l-adegwatezza tal-iżvilupp ta' sistema ta' responsabbiltà estiża tal-produttur għall-prodotti li jiġġeneraw PFAS u mikroplastiċi, analiżi tal-valur miżjud u l-adegwatezza ta' rekwiżit obbligatorju ta' pjanijiet nazzjonali dwar l-użu mill-ġdid tal-ilma li jinkludu miri u miżuri nazzjonali, evalwazzjoni tal-objettiv tan-newtralità enerġetika sabiex jiġu analizzati l-fattibbiltà teknika u ekonomika u l-benefiċċji ambjentali u klimatiċi biex is-settur jikseb livell għola ta’ awtonomija fl-enerġija, evalwazzjoni tal-possibbiltajiet għall-kejl tal-emissjonijiet diretti u indiretti ta' gassijiet b’effett ta’ serra mis-settur tal-ilma mormi urban, evalwazzjoni tal-possibbiltà li tintlaħaq in-newtralità klimatika fis-settur tat-trattament tal-ilma mormi urban, u l-ħin meħtieġ biex dan isir, kif ukoll il-fattibbiltà u l-adegwatezza li jiġu stabbiliti rati minimi tal-Unjoni għall-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ għan-nitroġenu mill-ħama jew mill-ilma mormi urban, jew it-tnejn.

(55)

Id-Direttiva 91/271/KEE tipprevedi skadenzi speċifiċi għall-Mayotte minħabba l-inklużjoni tagħha fl-2014 bħala reġjun ultraperiferiku fit-tifsira tal-Artikolu 349 TFUE. Għalhekk, jenħtieġ li l-applikazzjoni tal-obbligi li jiġu stabbiliti sistemi ta' ġbir u li jiġi applikat trattament sekondarju għall-ilma mormi urban minn agglomerazzjonijiet ta' 2 000 e.p. u ogħla tiġi differita fir-rigward tal-Mayotte.

(56)

Huwa xieraq titqies is-sitwazzjoni speċifika tal-Mayotte u tar-reġjuni ultraperiferiċi l-oħra tal-Unjoni, kif elenkati fl-Artikolu 349 TFUE, li jipprevedi miżuri speċifiċi għall-appoġġ ta' dawk ir-reġjuni. Fir-rigward tat-trattament tal-ilma mormi urban ta' dawk it-territorji, jenħtieġ li tingħata attenzjoni speċjali lit-topografija diffiċli u l-insularità ta’ dawk it-territorji.

(57)

Sabiex tiġi żgurata l-kontinwità tal-protezzjoni tal-ambjent, huwa importanti li l-Istati Membri jżommu mill-inqas il-livell attwali ta' trattament terzjarju sakemm isiru applikabbli r-rekwiżiti l-ġodda għat-tnaqqis tal-fosforu u tan-nitroġenu. Għalhekk, jenħtieġ li l-Artikolu 5 tad-Direttiva 91/271/KEE jkompli japplika sakemm dawk ir-rekwiżiti l-ġodda jsiru applikabbli.

(58)

Billi l-objettivi ta' din id-Direttiva, jiġifieri l-protezzjoni tal-ambjent u tas-saħħa pubblika, li jsir progress fil-kisba tan-newtralità klimatika għall-attivitajiet tal-ġbir u t-trattament tal-ilma mormi urban, it-titjib tal-aċċess għal faċilitajiet sanitarji u l-iżgurar tas-sorveljanza regolari tal-parametri rilevanti għas-saħħa pubblika, ma jistgħux jinkisbu b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jistgħu, pjuttost, minħabba l-iskala u l-effetti tal-azzjoni, jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, f'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stipulat fl-Artikolu 5 TUE. F'konformità mal-prinċipju ta' proporzjonalità, kif stipulat f'dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-għanijiet.

(59)

Jenħtieġ li l-obbligu li din id-Direttiva tiġi trasposta fil-liġi nazzjonali jkun limitat għal dawk id-dispożizzjonijiet li jirrappreżentaw emenda sostantiva meta mqabbel mad-Direttiva 91/271/KEE. L-obbligu li jiġu trasposti d-dispożizzjonijiet li mhumiex mibdula joħroġ minn dik id-Direttiva.

(60)

Jenħtieġ li din id-Direttiva tkun mingħajr preġudizzju għall-obbligi tal-Istati Membri marbuta mal-limiti ta' żmien għat-traspożizzjoni fid-dritt nazzjonali tad-Direttivi stipulati fil-Parti B tal-Anness VII,

(1)

“ilma mormi urban” tfisser kwalunkwe wieħed minn dawn li ġejjin:

(2)

“ilma mormi domestiku” tfisser ilma mormi minn żoni residenzjali, servizzi u istituzzjonijiet li joriġina l-aktar mill-metaboliżmu tal-bniedem jew minn attivitajiet fid-dar, jew mit-tnejn;

(3)

“ilma mormi mhux domestiku” tfisser ilma mormi, għajr ilma mormi domestiku u ilma tax-xeba' urban, li jiġi skarikat minn bini użat għall-eżerċizzju ta' sengħa jew attivitajiet industrijali jew ekonomiċi;

(4)

“agglomerazzjoni” tfisser żona fejn il-popolazzjoni espressa f'ekwivalenti ta' popolazzjoni, f'kombinament jew le mal-attivitajiet ekonomiċi, tkun ikkonċentrata biżżejjed biex l-ilma mormi urban jinġabar u jitmexxa lejn impjant għat-trattament tal-ilma mormi urban wieħed jew aktar jew lejn punt ta' skariku finali wieħed jew aktar;

(5)

“ilma tax-xeba' urban” tfisser preċipitazzjoni fl-agglomerazzjonijiet miġbura minn kanali tad-drenaġġ ikkombinati jew separati;

(6)

“tifwir tal-ilma tal-maltemp” tfisser l-iskariku ta' ilma mormi urban mhux ittrattat f'ilmijiet riċeventi minn kanali tad-drenaġġ ikkombinati minħabba preċipitazzjoni jew fallimenti tas-sistema;

(7)

“sistema ta' ġbir” tfisser sistema ta' mogħdijiet li tiġbor u tmexxi l-ilma mormi urban;

(8)

“kanal tad-drenaġġ ikkombinat” tfisser mogħdija unika li tiġbor u tmexxi l-ilma mormi urban, inkluż l-ilma tax-xeba' urban;

(9)

“kanal tad-drenaġġ separat” tfisser mogħdija li tiġbor u tmexxi separatament wieħed minn dawn li ġejjin:

(10)

“ekwivalenti ta' popolazzjoni” jew “(e.p.)” tfisser it-tagħbija bijodegradabbli organika kull jum, li jkollha domanda bijokimika għall-ossiġenu fuq ħamest ijiem (BOD5) ta' 60 g ta' ossiġenu kull jum;

(11)

“trattament primarju” tfisser trattament ta' ilma mormi urban permezz ta' proċess fiżiku jew kimiku, jew it-tnejn, li jinvolvi d-depożitar ta' solidi sospiżi, jew proċessi oħra li fihom l-BOD5 tal-ilma mormi li jkun dieħel jitnaqqas b'minn tal-anqas 20 % qabel ma dan jintrema, waqt li s-solidi sospiżi totali tal-ilma mormi li jkun dieħel jitnaqqsu b'minn ta' lanqas 50 %;

(12)

“trattament sekondarju” tfisser trattament ta' ilma mormi urban bi proċess li ġeneralment jinvolvi trattament bijoloġiku b'depożitar sekondarju, jew proċess ieħor li jnaqqas il-materja organika biodegradabbli mill-ilma mormi urban;

(13)

“trattament terzjarju” tfisser trattament ta' ilma mormi urban bi proċess li jnaqqas in-nitroġenu jew il-fosforu, jew it-tnejn, fl-ilma mormi urban;

(14)

“trattament kwaternarju” tfisser it-trattament tal-ilma mormi urban bi proċess li jnaqqas spettru wiesa' ta' mikrosustanzi niġġiesa fl-ilma mormi urban;

(15)

“ħama” tfisser residwu organiku u inorganiku li jirriżulta mit-trattament tal-ilma mormi urban minn impjant tat-trattament tal-ilma mormi urban, eskluż il-frak, il-grass, fdalijiet oħra u kwalunkwe fdalijiet mit-tgħarbil u residwu ieħor mill-fażi ta' pretrattament;

(16)

“ewtrofikazzjoni” tfisser li l-ilma jkun arikkit b'nutrijenti, speċjalment b'komposti ta' nitroġenu jew fosforu, jew it-tnejn, li jikkawżaw it-tkabbir mgħaġġel ta' alka u forom aktar għoljin ta' pjanti biex jipproduċu tfixkil mhux mixtieq lill-bilanċ ta' organiżmi li jkunu preżenti fl-ilma kif ukoll lill-kwalità tal-ilma kkonċernat;

(17)

“mikrosustanza niġġiesa” tfisser sustanza kif definita fl-Artikolu 3(1) tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (32), inkluż il-prodotti tad-diżintegrazzjoni tagħha, li normalment tkun preżenti fl-ambjent akkwatiku, fl-ilma mormi urban jew il-ħama u li tista' titqies perikoluża għall-ambjent jew għas-saħħa tal-bniedem abbażi tal-kriterji rilevanti stipulati fil-Partijiet 3 u 4 tal-Anness I tar-Regolament (KE) Nru 1272/2008, anke f'konċentrazzjonijiet baxxi;

(18)

“proporzjon tad-dilwizzjoni” tfisser il-proporzjon tal-medja tul l-aħħar ħames snin tal-fluss annwali tal-ilmijiet riċeventi fil-punt ta' skariku mal-medja tul l-aħħar ħames snin tal-volum tal-iskariku annwali tal-ilma mormi urban fl-ilmijiet tal-wiċċ;

(19)

“produttur” tfisser kwalunkwe manifattur, importatur jew distributur li, fuq bażi professjonali, jintroduċi prodotti fis-suq ta' Stat Membru, inkluż permezz ta' kuntratti mill-bogħod kif definit fl-Artikolu 2(7) tad-Direttiva 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (33);

(20)

“organizzazzjoni b'kompetenza fil-qasam tar-responsabbiltà tal-produtturi” tfisser organizzazzjoni rikonoxxuta b'mod nazzjonali stabbilita biex il-produtturi jkunu jistgħu jissodisfaw l-obbligi tagħhom skont l-Artikoli 9 u 10;

(21)

“faċiltajiet sanitarji” tfisser faċilitajiet u servizzi għall-ġestjoni u r-rimi sikuri, iġjeniċi, siguri, u soċjalment u kulturalment aċċettabbli ta' awrina u feċi tal-bniedem, u għat-tbiddil u r-rimi ta' prodotti mestrwali, li jipprovdu l-privatezza u jiżguraw id-dinjità;

(22)

“reżistenza għall-antimikrobiċi” tfisser il-kapaċità ta' mikroorganiżmi li jgħixu jew jikbru fil-preżenza ta' konċentrazzjoni ta' sustanza antimikrobika li normalment tkun biżżejjed sabiex trażżan jew toqtol mikroorganiżmi tal-istess speċi;

(23)

“Saħħa Waħda” tfisser Saħħa Waħda kif definita fl-Artikolu 3, il-punt (7), tar-Regolament (UE) 2022/2371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (34);

(24)

“pubbliku kkonċernat” tfisser il-pubbliku affettwat jew li x'aktarx ikun affettwat minn, jew li għandu interess fit-teħid ta' deċiżjoni għall-implimentazzjoni tal-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 6, 7 jew 8 ta' din id-Direttiva; għall-finijiet ta' din id-definizzjoni, organizzazzjonijiet mhux governattivi li jippromwovu l-protezzjoni tal-ambjent jew tas-saħħa tal-bniedem u jissodisfaw kwalunkwe rekwiżit fil-liġi nazzjonali jitqiesu li għandhom interess;

(25)

“bijomedia” tfisser kwalunkwe oġġett, normalment magħmul mill-plastik, użat għall-iżvilupp tal-batterji meħtieġa għat-trattament tal-ilma mormi urban;

(26)

“introduzzjoni fis-suq” tfisser meta prodott isir disponibbli għall-ewwel darba fis-suq ta' Stat Membru;

(27)

“tagħbija” tfisser l-ammont ta' materja bijodegradabbli organika mkejla bħala BOD5 fl-ilma mormi urban, espress bħala e.p., jew ta’ kwalunkwe sustanza niġġiesa jew nutrijent, espress bħala unità tal-massa għal kull unità tal-ħin;

(28)

“sistema individwali” tfisser faċilità sanitarja li tiġbor, taħżen, tittratta jew tarmi ilma mormi domestiku minn bini jew partijiet ta' bini mhux konnessi ma' sistema ta' ġbir.

(a)

jidentifikaw persuni mingħajr aċċess, jew b'aċċess limitat, għal faċilitajiet sanitarji, filwaqt li jagħtu attenzjoni speċjali lill-gruppi vulnerabbli u emarġinati, u jagħtu r-raġunijiet għal dan in-nuqqas ta' aċċess;

(b)

jivvalutaw l-għażliet għat-titjib tal-aċċess għal faċilitajiet sanitarji għal dawn il-persuni;

(c)

għall-agglomerazzjonijiet kollha ta' 10 000 e.p. u aktar, iħeġġu l-istabbiliment ta' għadd suffiċjenti ta' faċilitajiet sanitarji fl-ispazji pubbliċi, li jkunu aċċessibbli b'xejn u, b'mod partikolari għan-nisa, aċċessibbli b'mod sikur u jiżguraw l-għoti ta’ informazzjoni xierqa dwar dawk il-faċilitajiet għall-pubbliku;

(d)

għall-agglomerazzjonijiet kollha ta' 5 000 e.p. u aktar, iħeġġu lill-awtoritajiet kompetenti jqiegħdu għad-dispożizzjoni għadd suffiċjenti ta' faċilitajiet sanitarji b'xejn f'bini pubbliku, b'mod partikolari f'bini amministrattiv;

(e)

iħeġġu biex f'ristoranti, ħwienet u spazji privati simili aċċessibbli għall-pubbliku jkun hemm disponibbli faċilitajiet sanitarji għal kulħadd, mingħajr ħlas jew bi ftit flus.