(1)

Fid-29 ta’ Diċembru 2010, il-Kummissjoni rċeviet ilment rigward l-għoti ta’ allegata għajnuna mill-Istat mill-Italja lil Trenitalia S.p.A. (“Trenitalia”) permezz tar-Rete Ferroviaria Italiana S.p.A. (“RFI”). Kemm Trenitalia kif ukoll RFI huma sussidjarji ta’ Ferrovie dello Stato S.p.A. (“FS”) (Ara t-taqsima 2.1). Skont l-ilmentatur, ċerti trasferimenti ta’ assi tal-infrastruttura ferrovjarja fi ħdan il-Grupp FS (2), minn RFI lil kumpaniji oħra ta’ dak il-grupp, kienu jinvolvu għajnuna. L-ilment ġie rreġistrat bin-numru SA.32179 (2010/CP).

(2)

Fil-11 ta’ Frar 2011, il-Kummissjoni bagħtet dan l-ilment lill-awtoritajiet Taljani u talbet informazzjoni dwar il-miżuri investigati. Fl-1 ta’ April 2011, l-Italja pprovdiet tweġiba parzjali għal dik it-talba. Fl-14 ta’ Ġunju 2011, il-Kummissjoni bagħtet tfakkira lill-Italja, fejn talbet l-informazzjoni nieqsa. Fit-12 ta’ Lulju 2011, l-Italja pprovdiet aktar informazzjoni bi tweġiba għat-talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Frar 2011.

(3)

Fl-24 ta’ Novembru 2011, il-Kummissjoni talbet iktar informazzjoni mingħand l-Italja. Fil-31 ta’ Jannar 2012, l-Italja pprovdiet l-informazzjoni mitluba. Fit-8 ta’ Jannar 2013, l-Italja ppreżentat aktar informazzjoni lill-Kummissjoni.

(4)

Permezz ta’ ittra tat-28 ta’ Marzu 2014, il-Kummissjoni infurmat lill-Italja li kienet iddeċidiet li tibda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”) (id-“deċiżjoni tal-ftuħ”) fir-rigward ta’ ċerti trasferimenti ta’ assi minn RFI għal Trenitalia u FS Logistica S.p.A. (il-“miżuri taħt investigazzjoni”).

(5)

Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni infurmat ukoll lill-Italja li kienet iddeċidiet li tibda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) TFUE fir-rigward ta’ kumpens mogħti mill-Italja lil Trenitalia għat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku fit-trasport ferrovjarju tal-merkanzija (il-każ SA.32953). Il-valutazzjoni ta’ dik il-miżura skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat hija s-suġġett ta’ deċiżjoni finali separata tal-Kummissjoni.

(6)

Fit-22 ta’ April 2014, l-Italja talbet estensjoni tal-limitu ta’ żmien biex tippreżenta l-kummenti tagħha dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ, li l-Kummissjoni tat fit-28 ta’ April 2014. Fil-21 ta’ Mejju 2014, l-Italja talbet estensjoni oħra tal-limitu ta’ żmien biex tippreżenta kummenti dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ, li l-Kummissjoni tat l-għada.

(7)

Id-deċiżjoni tal-ftuħ ġiet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea tat-23 ta’ Mejju 2014 (3). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati biex jippreżentaw il-kummenti tagħhom dwar il-miżuri investigati.

(8)

Bejn Ġunju u Lulju 2014, il-Kummissjoni rċeviet kummenti dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ mill-Italja u minn tliet partijiet interessati. L-Italja pprovdiet kummenti fl-24 ta’ Ġunju 2014. Fit-13 ta’ Ġunju 2014, FerCargo, assoċjazzjoni ta’ operaturi privati tat-trasport ferrovjarju tal-merkanzija, talbet estensjoni tal-limitu ta’ żmien biex tippreżenta l-kummenti tagħha dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ, li l-Kummissjoni tat; FerCargo ppreżentat il-kummenti tagħha fit-8 ta’ Lulju 2014. Fis-16 ta’ Ġunju 2014, FS talbet estensjoni tal-limitu ta’ żmien sabiex tippreżenta l-kummenti tagħha dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ, li l-Kummissjoni tat; FS ipprovdiet kummenti f’isem il-Grupp FS fit-23 ta’ Lulju 2014. Il-Komunità ta’ Kumpaniji Ewropej tal-Ferroviji u l-Infrastruttura (“CER”, Community of European Railways and Infrastructure Companies) ipprovdiet kummenti fid-19 ta’ Ġunju 2014.

(9)

Fl-20 ta’ Ġunju u fis-6 ta’ Awwissu 2014, il-Kummissjoni bagħtet il-kummenti tal-partijiet interessati lill-Italja. Fl-24 ta’ Settembru 2014, l-Italja talbet estensjoni tal-limitu ta’ żmien li fih tista’ tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha dwar il-kummenti tal-partijiet interessati. Il-Kummissjoni tat tali estensjoni l-għada. Fl-20 ta’ Novembru 2014, l-Italja bagħtet l-osservazzjonijiet tagħha dwar il-kummenti tal-partijiet interessati. Fl-4 ta’ Novembru 2015, l-Italja ssupplimentat l-osservazzjonijiet tagħha b’informazzjoni addizzjonali.

(10)

Fl-20 ta’ Settembru 2017, il-Kummissjoni bagħtet talba għall-informazzjoni lill-Italja, li l-Italja wieġbet għaliha fis-16 u t-30 ta’ Novembru 2017. Fit-22 ta’ Diċembru 2017, il-Kummissjoni bagħtet talba oħra għall-informazzjoni lill-Italja, li għaliha l-Italja wieġbet parzjalment fil-31 ta’ Jannar 2018. Fil-21 ta’ Marzu 2018 saret laqgħa bejn is-servizzi tal-Kummissjoni u l-awtoritajiet Taljani. Fit-3 ta’ April 2018, il-Kummissjoni bagħtet talba addizzjonali għall-informazzjoni lill-Italja, li l-Italja wieġbet għaliha fit-23 ta’ Mejju 2018. Fis-17 ta’ Diċembru 2018, saret laqgħa bejn is-servizzi tal-Kummissjoni u l-awtoritajiet Taljani, segwita minn laqgħa oħra fit-22 ta’ Jannar 2019. L-Italja bagħtet informazzjoni addizzjonali fis-26 ta’ April u fit-28 ta’ Ġunju 2019.

(11)

Fl-20 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni bagħtet talba għall-informazzjoni lill-Italja, li l-Italja wieġbet għaliha fil-31 ta’ Jannar 2020.

(12)

Fil-bidu tal-2020, faqqgħet il-pandemija tal-COVID-19, li kkawżat xokk kbir għall-ekonomiji tal-Unjoni u rrikjediet rispons ekonomiku kkoordinat tal-Istati Membri u tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni biex jittaffew ir-riperkussjonijiet negattivi fuq l-ekonomija tal-Unjoni. F’dawk iċ-ċirkostanzi eċċezzjonali, il-Kummissjoni għamlet ħilitha biex twieġeb b’mod urġenti għan-notifiki ta’ miżuri ta’ għajnuna mill-Istat mogħtija fil-kuntest tat-tifqigħa tal-COVID-19, u stabbiliet il-faċilitazzjonijiet proċedurali kollha meħtieġa biex tippermetti proċess ta’ approvazzjoni rapidu tal-Kummissjoni (4). Matul il-perjodu tal-kriżi tal-COVID-19, il-Kummissjoni kellha tagħti prijorità lill-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat tal-COVID-19 (5); b’konsegwenza ta’ dan, it-tlestija tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali dwar il-miżuri taħt investigazzjoni kif ukoll it-tlestija ta’ proċeduri oħra ġew ittardjati.

(13)

Barra minn hekk, fl-24 ta’ Frar 2022 ir-Russja nediet aggressjoni militari kontra l-Ukrajna. L-effetti diretti u indiretti tal-aggressjoni militari Russa kellhom riperkussjonijiet ekonomiċi fuq is-suq intern kollu. Dik is-sitwazzjoni kienet teħtieġ rispons rapidu mill-Kummissjoni biex jittaffew ir-riperkussjonijiet negattivi soċjali u ekonomiċi fl-Unjoni. F’dawk iċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni ntalbet twieġeb b’mod urġenti għan-notifiki ta’ miżuri ta’ għajnuna mill-Istat mogħtija fil-kuntest tal-kriżi Ukrena (6). Matul is-snin 2022 u 2023, il-Kummissjoni kellha tagħti prijorità lill-eżami ta’ dawn il-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat, (7) b’dewmien ulterjuri fit-tlestija tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali tal-miżuri inkwistjoni.

(14)

Fis-17 ta’ Ottubru 2023, l-Italja qablet b’mod eċċezzjonali li tirrinunzja għad-drittijiet tagħha li jirriżultaw mill-Artikolu 342 TFUE, flimkien mal-Artikolu 3 tar-Regolament (Nru) 1/1958 (8) u li din id-Deċiżjoni tiġi adottata u nnotifikata bl-Ingliż.

(15)

Ferrovie dello Stato, Società di Trasporti e Servizi per azioni (iktar ’il quddiem l-“FS l-antika”), kienet l-operatur ferrovjarju Taljan kompletament integrata vertikalment u l-unika entità legali responsabbli għat-trasport pubbliku bil-ferrovija, kemm għall-passiġġieri kif ukoll għall-merkanzija, sakemm beda r-ristrutturar tagħha lejn l-aħħar tas-snin 90. L-FS l-antika kienet tippossjedi l-assi kollha li kienu meħtieġa biex twettaq id-dmirijiet tagħha u kienet 100 % proprjetà tal-Ministeru tal-Ekonomija u tal-Finanzi Taljan (“MEF”).

(16)

Bejn l-1998 u l-2001, l-Italja organizzat mill-ġdid lill-FS l-antika billi ħolqot sussidjarji ġodda responsabbli għal oqsma ta’ negozju differenti, li lilhom l-FS l-antika ttrasferixxiet l-assi u l-attivitajiet kollha tagħha. B’mod partikolari, l-Italja ħolqot kumpanija azzjonarja ġdida kkontrollata 100 % mill-MEF, jiġifieri FS, li hija s-sid u tikkontrolla l-kumpaniji kollha attivi fl-oqsma differenti tan-negozju, inklużi dawn li ġejjin:

Trenitalia u RFI kif ukoll il-kumpanija azzjonarja FS u dawk ikkontrollati minnha, jikkostitwixxu l-grupp FS, proprjetà sħiħa tal-MEF.

(17)

Fil-kuntest tar-riorganizzazzjoni msemmija fil-premessa (16), l-assi kollha meħtieġa biex jitwettqu l-attivitajiet rispettivi kellhom jiġu ttrasferiti lil Trenitalia u lil entitajiet ġodda oħra msemmija fil-premessa (18), bħal FS Logistica iżda wkoll entitajiet oħra li mhumiex koperti minn din l-investigazzjoni. Madankollu, it-trasferiment ta’ ċerti assi ta’ proprjetà immobbli kien imfixkel minn kumplikazzjonijiet legali u tekniċi (9), li naqqsu r-ritmu tat-tlestija tar-riorganizzazzjoni.

(18)

Skont l-Italja, fil-kuntest tal-proċess ta’ riorganizzazzjoni tal-Grupp FS imsemmi fil-premessa (16), il-Bord tal-FS approva l-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011 fis-17 ta’ Mejju 2007 (10). Fil-kuntest ta’ telf finanzjarju sostanzjali tal-Grupp FS (aktar minn EUR 2 biljun fl-2006), FS adottat pjan ta’ ristrutturar intern biex tirrestawra l-vijabbiltà finanzjarja tal-Grupp FS. Minbarra l-miżuri ta’ tnaqqis tal-ispejjeż, il-Grupp FS iddeċieda li jżid l-introjtu operattiv tiegħu, b’mod partikolari permezz tar-razzjonalizzazzjoni tal-proprjetà immobbli u l-faċilitajiet imxerrda fid-diversi entitajiet tal-Grupp FS. Dan kien jinvolvi l-ħolqien ta’ sussidjarji ddedikati li lilhom ġew ittrasferiti l-assi użati biex jitwettqu attivitajiet speċifiċi:

(19)

Skont l-Italja, l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011 għenet biex tiġi rkuprata s-sitwazzjoni finanzjarja tal-FS, kif stabbilit fit-Tabella 1:

Tabella 1

Rapport tal-introjtu ewlieni, karta tal-bilanċ u data finanzjarja tal-FS

(20)

It-tliet sussidjarji ta’ FS (RFI, Trenitalia u FS Logistica) huma kkonċernati mill-miżuri taħt investigazzjoni, li huma deskritti fit-taqsima 3.

(21)

RFI hija responsabbli mill-ġestjoni tal-infrastruttura ferrovjarja fl-Italja permezz ta’ konċessjoni ta’ 60 sena mogħtija permezz ta’ Digriet tal-Ministeru tat-Trasport u tan-Navigazzjoni fl-2000 (12). Bħala tali, RFI tgawdi minn monopolju legali għall-kostruzzjoni, il-manutenzjoni u t-tħaddim tal-infrastruttura ferrovjarja, għas-sikurezza ferrovjarja u għall-allokazzjoni ta’ mogħdijiet lill-impriżi ferrovjarji. Skont l-Istatut tagħha, RFI tista’ twettaq ukoll fis-suq l-attivitajiet jew l-operazzjonijiet kollha li jitqiesu meħtieġa jew xierqa għat-twettiq tal-missjonijiet tagħha (13).

(22)

L-assi prinċipali tal-kumpanija huwa l-infrastruttura ferrovjarja nnifisha. L-attivitajiet ewlenin tal-RFI huma dawn li ġejjin:

(23)

Bħala l-amministratur tal-infrastruttura ferrovjarja Taljana, is-servizzi pprovduti mill-RFI jinkludu l-għoti ta’ aċċess għall-infrastruttura ferrovjarja lill-impriżi ferrovjarji, il-manutenzjoni u l-iżvilupp tal-infrastruttura, l-iżgurar tar-rispett tal-istandards tas-sigurtà u tas-sikurezza, u l-ħruġ ta’ ċertifikati tas-sigurtà (14).

(24)

Id-dħul tal-RFI jikkonsisti prinċipalment fi dħul minn servizzi ta’ infrastruttura (it-tariffi għall-użu tan-network, il-bejgħ tat-trazzjoni elettrika, is-servizz ta’ laneċ u l-kontribuzzjonijiet tal-Istat għall-manutenzjoni tan-network). Is-sitwazzjoni finanzjarja tal-RFI matul il-perjodu 2006-2013 hija stabbilita fit-Tabella 2:

Tabella 2

Rapport tal-introjtu ewlieni, karta tal-bilanċ u data finanzjarja tal-RFI

(25)

Trenitalia ġiet stabbilita fl-2000 bħala sussidjarja kkontrollata bis-sħiħ ta’ FS. Fiż-żmien tal-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-miżuri taħt investigazzjoni kif ukoll fid-data tal-ftuħ tal-investigazzjoni formali, Trenitalia kienet attiva kemm fit-trasport tal-passiġġieri kif ukoll fit-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija. Trenitalia bħalissa hija l-akbar operatur ferrovjarju fl-Italja, li jopera ferroviji fuq distanzi twal, lokali u reġjonali għall-passiġġieri; minn Jannar 2017, is-servizzi tal-merkanzija bdew jiġu pprovduti minn Mercitalia Rail.

(26)

Is-sitwazzjoni finanzjarja ta’ Trenitalia matul il-perjodu 2006-2013 hija stabbilita fit-Tabella 3.

Tabella 3

Rapport tal-introjtu ewlieni, karta tal-bilanċ u data finanzjarja ta’ Trenitalia

(27)

Minn Jannar 2017, l-attivitajiet tal-merkanzija ta’ Trenitalia ġew ittrasferiti lil kumpanija ġdida, Mercitalia Rail S.r.l. (“Mercitalia Rail”), ikkontrollata bis-sħiħ minn Mercitalia Logistics (15). Permezz ta’ Mercitalia Logistics, il-Grupp FS jipprovdi servizzi tat-trasport tal-merkanzija fl-Italja u barra mill-pajjiż bl-użu ta’ tekniki tat-trasport konvenzjonali u kkombinati.

(28)

FS Logistica ġiet stabbilita fl-2007 bħala riżultat tad-deċiżjoni ta’ FS li tiġbor f’operatur dedikat wieħed l-attivitajiet loġistiċi kollha mwettqa fi ħdan il-grupp FS. Sal-2017 (meta ngħatat l-isem ġdid ta’ Mercitalia Logistics) (16), FS Logistica pprovdiet servizzi loġistiċi fis-settur tat-trasport tal-merkanzija, li jinvolvu l-ferroviji, is-soluzzjonijiet tat-trasport intermodali, il-ħżin, l-immaniġġar u l-operazzjonijiet kollha relatati tal-proprjetà immobbli. FS Logistica qatt ma kkwalifikat bħala “impriża ferrovjarja” skont it-tifsira tal-Artikolu 3 tad-Direttiva tal-Kunsill 91/440/KEE (17) minħabba li ma wettqitx trazzjoni tal-ferroviji.

(29)

Fil-livell tal-Unjoni, it-trasport ferrovjarju tal-merkanzija ġie liberalizzat fi tliet stadji suċċessivi.

(30)

L-ewwel inizjattiva leġiżlattiva fil-bidu tas-snin 90 irriżultat fl-adozzjoni tad-Direttiva 91/440/KEE, li l-Istati Membri kellhom jittrasponu fil-liġi nazzjonali sal-1 ta’ Jannar 1993. Dan l-att ta bidu għal-liberalizzazzjoni tat-trasport ferrovjarju billi introduċa dritt ta’ aċċess għall-infrastruttura ferrovjarja għal gruppi internazzjonali u impriżi ferrovjarji li joperaw servizzi ta’ trasport internazzjonali tal-merkanzija kkombinati (18) akkumpanjat mill-prinċipju ta’ separazzjoni bejn l-attivitajiet ta’ ġestjoni tal-infrastruttura u tat-trasport. Dan il-prinċipju ma kienx japplika għal strutturi iżda għal funzjonijiet, b’mod partikolari l-funzjoni kontabilistika. Skont dik id-Direttiva, is-separazzjoni tista’ tinkiseb bil-ħolqien ta’ diviżjonijiet distinti fi ħdan impriża waħda jew billi l-ġestjoni tal-infrastruttura tiġi fdata lil entità separata. Madankollu, din is-separazzjoni legali ma kinitx obbligatorja.

(31)

Id-Direttiva 91/440/KEE ġiet emendata bid-Direttiva 2001/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (19), li kienet parti mill-hekk imsejjaħ “l-ewwel pakkett ferrovjarju” (20), li kellu jiġi traspost fil-liġi nazzjonali mill-Istati Membri sal-15 ta’ Marzu 2003. L-Artikolu 10(3) tad-Direttiva 91/440/KEE, kif emendata bid-Direttiva 2001/12/KE, ta lill-impriżi ferrovjarji dritt ta’ aċċess fuq bażi nondiskriminatorja fir-rigward tat-tipi ta’ servizzi li ġejjin:

(32)

Bl-għan li jittejbu s-sikurezza, l-interoperabbiltà u l-ftuħ tas-suq tat-trasport ferrovjarju tal-merkanzija, ġiet adottata d-Direttiva 2004/51/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (22), li kienet parti mill-hekk imsejjaħ “it-tieni pakkett ferrovjarju” (23). Dik id-Direttiva stabbiliet id-dritt ta’ aċċess għall-impriżi ferrovjarji fir-rigward tat-tipi ta’ servizzi li ġejjin:

(33)

B’riżultat ta’ dan, is-suq tat-trasport ferrovjarju tal-merkanzija nfetaħ għall-kompetizzjoni mill-15 ta’ Marzu 2003 fuq in-Network Trans-Ewropew tat-Trasport Ferrovjarju tal-Merkanzija, mill-1 ta’ Jannar 2006 għall-merkanzija internazzjonali fuq in-network ferrovjarju kollu tal-Unjoni u mill-1 ta’ Jannar 2007 għall-kabotaġġ tal-merkanzija bil-ferrovija. Għalhekk, it-trasport ferrovjarju tal-merkanzija huwa meqjus li ġie liberalizzat bis-sħiħ fil-livell tal-Unjoni mill-1 ta’ Jannar 2007 kemm għas-servizzi nazzjonali kif ukoll għal dawk internazzjonali.

(34)

Id-Direttiva 91/440/KEE, kif emendata bid-Direttivi 2001/12/KE u 2004/51/KE, ġiet ikkonsolidata, u mħassra b’effett mis-17 ta’ Ġunju 2015, bid-Direttiva 2012/34/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill. (24) L-Artikolu 10(1) tad-Direttiva 2012/34/UE jipprevedi li: “L-impriżi ferrovjarji għandhom jingħataw, fuq kundizzjonijiet ekwi, nondiskrimatorji u trasparenti, id-dritt għall-aċċess għall-infrastruttura ferrovjarja fl-Istati Membri kollha għall-iskop tat-tħaddim tat-tipi kollha ta’ servizzi ferrovjarji għat-trasport tal-merkanzija”.

(35)

Fir-rigward tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija, it-“tielet pakkett ferrovjarju” (permezz tad-Direttiva 2007/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (25)) fetaħ għall-kompetizzjoni it-trasport internazzjonali tal-passiġġieri bil-ferrovija, b’effett mill-1 ta’ Jannar 2010. Ir-“raba’ pakkett ferrovjarju” illiberalizza bis-sħiħ it-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri:

(36)

L-Italja lliberalizzat is-servizzi tat-trasport ferrovjarju tal-merkanzija mit-22 ta’ Ottubru 2003, bid-dħul fis-seħħ tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 188 tat-8 ta’ Lulju 2003 (“id-Digriet Leġiżlattiv 188/2003”) (30) li jittrasponi l-ewwel pakkett ferrovjarju fil-liġi nazzjonali. Fir-rigward tas-servizzi nazzjonali tat-trasport tal-merkanzija pprovduti fuq l-infrastruttura ferrovjarja nazzjonali, l-Artikolu 6 tad-Digriet Leġiżlattiv 188/2003 ta diversi drittijiet ta’ aċċess lill-impriżi ferrovjarji li jagħmlu użu min-network ferrovjarju nazzjonali, soġġett għall-osservanza ta’ ċerti rekwiżiti (31) u għar-reċiproċità fil-każ ta’ impriżi ferrovjarji stabbiliti barra mill-pajjiż.

(37)

Id-Digriet Leġiżlattiv 188/2003 fetaħ ukoll parzjalment is-suq tas-servizzi ferrovjarji domestiċi tal-passiġġieri tal-Italja fl-2003 (32) . Madankollu, il-kompetizzjoni fis-suq baqgħet de facto limitata għall-operazzjonijiet domestiċi kollha sal-ftuħ tal-kompetizzjoni tat-trasport internazzjonali tal-passiġġieri bil-ferrovija fl-1 ta’ Jannar 2010, u d-dħul ta’ Italo - Nuovo Trasporto Viaggiatori S.p.A. fis-servizzi domestiċi tat-trasport bil-ferrovija b’veloċità għolja fl-2012. Il-kompetizzjoni fis-suq baqgħet fil-biċċa l-kbira magħluqa peress li l-biċċa l-kbira tal-kuntratti ta’ servizz pubbliku ngħataw direttament lil Trenitalia bi ftit eċċezzjonijiet (33).

(38)

L-Italja ttrasponiet id-Direttiva 2004/51/KE fil-liġi nazzjonali permezz tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 162 tal-10 ta’ Awwissu 2007 (34) (fis-seħħ mit-23 ta’ Ottubru 2007). Dan id-digriet emenda d-Digriet Leġiżlattiv 188/2003 mit-23 ta’ Ottubru 2007 billi ta lill-impriżi ferrovjarji aċċess għan-network ferrovjarju Taljan, taħt kundizzjonijiet ekwi, nondiskriminatorji u trasparenti, għall-operat ta’ servizzi internazzjonali tat-trasport tal-merkanzija u, sa mhux iktar tard mill-1 ta’ Jannar 2007, aċċess għan-network ferrovjarju għall-operat ta’ kull tip ta’ servizz ta’ trasport ferrovjarju tal-merkanzija (35).

(39)

Fl-aħħar nett, l-Italja ttrasponiet id-Direttiva 2012/34/UE fil-liġi nazzjonali permezz tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 112 tal-15 ta’ Lulju 2015 (36) (fis-seħħ mis-27 ta’ Lulju 2015). Dan id-digriet afferma mill-ġdid id-dritt ta’ aċċess tal-impriżi ferrovjarji għas-suq tat-trasport ferrovjarju tal-merkanzija u tal-passiġġieri, taħt kundizzjonijiet ekwi, nondiskriminatorji u trasparenti, sabiex tiġi żgurata l-kompetizzjoni fis-settur ferrovjarju (37).

(40)

Il-miżuri investigati jkopru t-trasferiment minn RFI għal Trenitalia ta’ 31 assi f’Settembru 2009 kif ukoll it-trasferimenti minn RFI għal FS Logistica ta’ 10 assi f’Diċembru 2007, ta’ 42 assi f’Diċembru 2008 u ta’ 5 assi f’Lulju 2011, skont il-kundizzjonijiet deskritti f’din is-subtaqsima.

(41)

Id-deċiżjonijiet li ċerti assi tal-infrastruttura ferrovjarja jiġu ttrasferiti minn RFI għal Trenitalia ttieħdu fil-laqgħa tal-Bord ta’ FS li saret fis-7 ta’ Settembru 2009 u ġew approvati fil-laqgħat ġenerali ta’ RFI u Trenitalia li saru fl-10 ta’ Settembru 2009.

(42)

It-trasferimenti tal-assi minn RFI għal Trenitalia twettqu kif ġej:

(43)

It-trasferimenti ta’ ċerti assi tal-infrastruttura ferrovjarja minn RFI lil FS Logistica ġew approvati mil-laqgħat ġenerali ta’ RFI u FS Logistica li saru fit-30 ta’ Ottubru 2007, fis-26 ta’ Novembru 2008, u fl-20 ta’ Diċembru 2010 (38).

(44)

It-trasferimenti tal-assi minn RFI għal FS Logistica twettqu fil-forma ta’ tliet tranżazzjonijiet speċifiċi li seħħew fl-2007, fl-2008 u fl-2011:

(45)

Id-deċiżjonijiet ta’ trasferiment approvati fil-laqgħat imsemmija fil-premessa (40) jifformalizzaw id-deċiżjonijiet ta’ ġestjoni meħuda minn FS u s-sussidjarji tagħha RFI, Trenitalia u FS Logistica mill-2007 (39).

(46)

Il-miżuri taħt investigazzjoni kienu ġew awtorizzati mill-azzjonist ta’ FS, jiġifieri l-Istat Taljan (b’mod aktar preċiż, il-MEF). Fis-7 ta’ Lulju 2009, l-Italja approvat permezz tad-Direttiva tal-Prim Ministru (40) (iktar ’il quddiem id-“Direttiva tal-2009”) (41) it-trasferimenti ta’ ċerti assi ta’ infrastruttura ferrovjarja, li kienu ġew iffinanzjati b’fondi pubbliċi, minn RFI lil Trenitalia u lil kumpaniji oħra tal-grupp FS attivi fit-trasport ferrovjarju tal-merkanzija. B’mod partikolari, id-Direttiva tal-2009 kienet tipprevedi li:

(47)

L-Italja kkonfermat il-lista u l-karatteristiċi tal-assi ttrasferiti kif deskritt fil-premessa (20) tad-deċiżjoni tal-ftuħ, filwaqt li żiedet li l-bażi ġuridika biex jitwettqu t-trasferimenti ma kinitx id-Direttiva tal-2009 iżda l-Kodiċi Ċivili Taljan. It-Tabella 4 tiġbor fil-qosor it-trasferimenti tal-assi li saru minn RFI lil Trenitalia u lil FS Logistica li jikkostitwixxu l-miżuri taħt investigazzjoni.

Tabella 4

Lista ta’ assi trasferiti minn RFI lil Trenitalia u FS Logistica

(48)

L-assi trasferiti lil Trenitalia f’Settembru 2009 jikkonsistu f’31 faċilità, b’mod partikolari:

(49)

Iż-żoni anċillari huma essenzjalment l-art u ż-żoni ta’ kontroll ħdejn workshop jew bini u huma meħtieġa għall-użu ta’ dak il-workshop jew bini.

(50)

Fir-rigward tal-workshops u faċilitajiet tekniċi oħra, l-Italja indikat li dawn kienu qed jaqdu diviżjonijiet differenti tal-passiġġieri, kif stabbilit fit-Tabella 5.

Tabella 5

Deskrizzjoni tal-11-il faċilità ta’ manutenzjoni trasferiti lil Trenitalia

(51)

9 mill-11-il faċilità ta’ manutenzjoni ttrasferiti lil Trenitalia fl-2009 intużaw kif ġej:

(52)

Iż-żewġ faċilitajiet ta’ manutenzjoni l-oħra, li jammontaw għal 0,3 miljun m2, intużaw għall-manutenzjoni tal-ewwel livell tal-vetturi ferrovjarji tad-Diviżjoni tal-Merkanzija.

(53)

Il-kumplessi bil-11-il faċilità ta’ manutenzjoni ttrasferiti fl-2009 jinkludu wkoll il-binarji tal-aċċess u l-binarji stabbilizzanti assoċjati ma’ dawk il-faċilitajiet ta’ manutenzjoni, għaż-żamma tal-vetturi ferrovjarji qabel u wara l-manutenzjoni. Uħud minn dawk il-faċilitajiet ta’ manutenzjoni jinkludu oqsma tekniċi ddedikati għal xogħol speċifiku marbut direttament mal-manutenzjoni tal-ewwel livell, bħal pjattaformi tal-ħasil tal-ferroviji jew mini, żoni għat-tbattil ta’ tojlits kimiċi u pits għall-ispezzjoni tal-vetturi ferrovjarji. Skont FS, Trenitalia diġà għamlet investimenti sostanzjali f’dawk il-faċilitajiet qabel it-trasferiment tal-assi, fil-perjodu 2003-2008, bl-għan li ttejjeb l-effiċjenza tal-operazzjonijiet ta’ manutenzjoni (50).

(54)

L-20 qasam anċillari deskritti fid-dettall fit-Tabella 6 jinkludu:

(55)

Kif indikat fil-premessi (18) u (28), il-kumpanija azzjonarja FS iddeċidiet fl-2007 li tittrasferixxi l-kapital azzjonarju u l-assi korrispondenti fin-negozju tal-loġistika (sal-punt li kienu proprjetà ta’ RFI iżda użati fin-negozju tal-loġistika) f’kumpanija ddedikata (FS Logistica). It-Tabella 7 fiha l-lista tal-assi ttrasferiti lil FS Logistica fil-21 ta’ Diċembru 2007, it-Tabella 8 fiha l-lista tal-assi ttrasferiti lil FS Logistica fit-30 ta’ Diċembru 2008 u t-Tabella 9 tinkludi l-lista tal-assi ttrasferiti lil FS Logistica fis-6 ta’ Lulju 2011.

Tabella 7

Lista ta’ assi ttrasferiti lil FS Logistica fil-21 ta’ Diċembru 2007

Tabella 8

Lista ta’ assi ttrasferiti lil FS Logistica fit-30 ta’ Diċembru 2008

Tabella 9

Lista ta’ assi ttrasferiti lil FS Logistica fis-6 ta’ Lulju 2011

(56)

Fiż-żmien tat-trasferimenti, FS Logistica kellha infrastruttura loġistika mxerrda fit-territorju Taljan kollu u operat permezz ta’ tliet Unitajiet Kummerċjali differenti: “Ġestjoni u Żvilupp tal-Assi ta’ Proprjetà Immobbli”; “Trasport u Loġistika Multimodali”; “Omnia express: Trasport u Ġarr”.

(57)

Fiż-żmien tat-trasferimenti, il-missjoni korporattiva ta’ FS Logistica kienet tinkludi d-disinn, l-implimentazzjoni, l-ikkummissjonar, l-akkwist, il-bejgħ, il-ġestjoni u l-manutenzjoni ta’ strutturi loġistiċi bħal ċentri intermodali, pjattaformi loġistiċi, ċentri ta’ distribuzzjoni, terminali u faċilitajiet għall-immaniġġar u l-ħżin tal-merkanzija jew Unitajiet tat-Trasport Intermodali (ITUs). FS Logistica pprovdiet servizzi loġistiċi integrati (ħżin; l-immaniġġar u l-ġestjoni tal-ordnijiet minn impjanti jew imħażen tal-produzzjoni sal-postijiet tal-konsenja tat-trasport bil-baħar). Hija mmaniġġat ukoll, tejbet u żviluppat assi ta’ proprjetà immobbli ta’ natura loġistika jew industrijali. Kif indikat fil-premessa (28), FS Logistica ngħatat l-isem ġdid ta’ Mercitalia Logistics fl-2017.

(58)

Fid-deċiżjoni tal-ftuħ (il-premessa 70), il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li t-trasferimenti tal-assi msemmija fit-Tabella 4 kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) TFUE. Il-Kummissjoni l-ewwel ikkunsidrat b’mod preliminari li l-miżuri taħt investigazzjoni kienu jinvolvu riżorsi tal-Istat u kienu imputabbli għall-Istat. Sabiex waslet għal dik il-konklużjoni, il-Kummissjoni osservat li l-assi kienu ġew ittrasferiti minn RFI lil Trenitalia u lil FS Logistica u li dawn it-tliet kumpaniji kienu kompletament sussidjarji ta’ FS, li l-kapital azzjonarju tagħhom kien miżmum kompletament mill-Istat Taljan. Il-Kummissjoni qieset ukoll li, bħala azzjonist 100 % ta’ FS, l-Istat Taljan ħatar il-membri tal-bord tad-diretturi tiegħu u għalhekk kellu influwenza deċiżiva fuq il-ġestjoni ta’ RFI, sussidjarja mija fil-mija ta’ FS, fiż-żmien tat-tranżazzjonijiet inkwistjoni.

(59)

Fir-rigward tal-eżistenza ta’ vantaġġ ekonomiku, il-Kummissjoni kellha dubji dwar jekk il-miżuri taħt investigazzjoni kinux twettqu bil-prezz tas-suq, peress li l-awtoritajiet Taljani ma kienu pprovdew l-ebda valutazzjoni ex ante tal-prezzijiet tas-suq tal-assi ttrasferiti, li kienet turi li RFI kienet aġixxiet bħala operatur tas-suq meta ttieħdu l-miżuri taħt investigazzjoni (52). Il-Kummissjoni ddubitat ukoll li t-tranżazzjonijiet inkwistjoni kienu jikkostitwixxu riallokazzjoni ta’ assi fi ħdan l-istess grupp korporattiv li mhumiex soġġetti għar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Il-Kummissjoni nnotat li l-obbligu li jirriżulta mid-Direttiva 91/440/KEE li jiġu separati l-kontijiet bejn l-attivitajiet tat-trasport u l-ġestjoni tal-infrastruttura fis-settur ferrovjarju huwa ġġustifikat mill-fatt li l-operazzjonijiet tat-trasport jitwettqu f’suq kompetittiv. Għaldaqstant, il-Kummissjoni qieset li allokazzjoni mill-ġdid tal-assi bejn entitajiet korporattivi fi ħdan l-istess grupp korporattiv minn amministratur tal-infrastruttura lil operatur ferrovjarju mingħajr kunsiderazzjoni tista’ tagħti lok għal vantaġġ ekonomiku għal dan tal-aħħar billi ttejjeb il-pożizzjoni kompetittiva tiegħu meta mqabbla mal-pożizzjoni tal-kompetituri tiegħu fis-suq (53).

(60)

B’mod iktar speċifiku, il-Kummissjoni qieset b’mod preliminari li l-assi ta’ Trenitalia u ta’ FS Logistica żdiedu b’mod sinifikattiv mingħajr ma dawn l-impriżi kellhom iħallsu għal dawn l-assi. Barra minn hekk, l-infrastruttura ttrasferita, li setgħet tinbiegħ bħala proprjetà preċedenti tal-amministratur tal-infrastruttura lil kumpaniji ferrovjarji oħra, setgħet tintuża biss minn Trenitalia u FS Logistica. Il-Kummissjoni enfasizzat li dan l-aċċess kondizzjonali għall-infrastruttura seta’ kellu rilevanza speċifika fir-rigward tal-faċilitajiet ta’ manutenzjoni, li l-aċċess u l-ispiża tagħhom jikkostitwixxu fattur kompetittiv importanti fis-suq tas-servizzi tat-trasport ferrovjarju tal-merkanzija.

(61)

Fid-dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni għalhekk ikkunsidrat b’mod preliminari li l-miżuri investigati kienu jinvolvu vantaġġ ekonomiku għal Trenitalia u FS Logistica.

(62)

Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni qieset b’mod preliminari li l-miżuri taħt investigazzjoni kienu selettivi peress li Trenitalia u FS Logistica biss dehru li bbenefikaw minnhom.

(63)

Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni nnotat li s-servizzi tat-trasport ferrovjarju tal-merkanzija kienu ġew liberalizzati fl-Italja mill-2003. Hija kkonfutat ukoll l-affermazzjonijiet tal-Italja li l-miżuri taħt investigazzjoni jenħtieġ li jitqiesu li jikkostitwixxu parti mir-riorganizzazzjoni inizjali tal-2000-2001 tal-Grupp FS, li kienet seħħet qabel il-ftuħ ta’ dak is-suq, u li l-allokazzjoni mill-ġdid tal-assi li seħħet fl-2009 kienet tinvolvi workshops relatati essenzjalment mal-manutenzjoni tal-vetturi ferrovjarji għat-trasport tal-passiġġieri, settur li ġie liberalizzat fil-livell tal-Unjoni mill-1 ta’ Jannar 2010 biss.

(64)

Il-Kummissjoni nnotat li l-awtoritajiet Taljani ma kienu ppreżentaw l-ebda evidenza li turi li kienet diġà ttieħdet deċiżjoni fiż-żmien tar-riorganizzazzjoni inizjali tal-2000-2001 rigward l-assi trasferiti bejn l-2007 u l-2011, u li l-miżuri taħt investigazzjoni dehru li ġew implimentati bħala konsegwenza tad-Direttiva tal-2009 (54). Fir-rigward tal-affermazzjoni tal-Italja li l-workshops tal-manutenzjoni kienu jinvolvu vetturi ferrovjarji tal-passiġġieri, il-Kummissjoni indikat li l-Italja ma kinitx uriet li dawk l-assi kienu allokati għat-trasport tal-passiġġieri, u li, fi kwalunkwe każ, l-Italja kienet kompliet tittrasferixxi l-assi wara l-liberalizzazzjoni tas-suq tal-passiġġieri, peress li t-trasferiment finali inkwistjoni ġie deċiż fl-2010 u ġie implimentat fl-2011 (55).

(65)

Għalhekk, il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-miżuri taħt investigazzjoni kienu ttieħdu meta s-suq Taljan tat-trasport ferrovjarju tal-merkanzija kien miftuħ għall-kompetizzjoni, b’tali mod li dawk il-miżuri setgħu jfixklu l-kompetizzjoni f’dak is-suq. Barra minn hekk, peress li l-atturi ewlenin fis-suq Taljan għat-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija kienu joperaw ukoll fil-livell internazzjonali fiż-żmien tat-trasferimenti, il-Kummissjoni kkonkludiet b’mod preliminari li dawk il-miżuri affettwaw il-kummerċ intra-Unjoni (56).

(66)

Għaldaqstant, il-Kummissjoni qieset b’mod preliminari li l-miżuri taħt investigazzjoni favur Trenitalia u FS Logistica kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) TFUE.

(67)

Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni kienet tal-fehma inizjali li l-ebda waħda mir-raġunijiet għall-kompatibbiltà mas-suq intern previsti mill-Artikoli 93, 106 (2), 107(2) jew 107(3) TFUE ma kienet tapplika f’dan il-każ.

(68)

Konsegwentement, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar il-kompatibbiltà tal-miżuri investigati mas-suq intern u stiednet lill-Italja biex tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha dwar raġunijiet possibbli ta’ kompatibbiltà.

(69)

L-Italja tressaq żewġ argumenti ewlenin:

(70)

Rigward l-ewwel argument, l-Italja ssostni li la d-Direttiva 91/440/KEE, kif emendata, u lanqas id-Direttiva 2012/34/UE ma jistabbilixxu obbligu għas-separazzjoni korporattiva għat-trasport ferrovjarju u l-ġestjoni tal-infrastruttura. L-Italja tibbaża ruħha fuq żewġ sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja (Kawża C-556/10 (57) u Kawża C-369/11 (58)) u tinnota li, kif diġà sostniet matul il-proċedimenti fil-Kawża C-556/10, “obbligu ta’ separazzjoni previst mil-leġiżlatur tal-Unjoni, f’dak li jirrigwarda l-funzjonijiet ta’ trasport ferrovjarju u ta’ ġestjoni tal-infrastruttura, huwa relatat mal-kontabbiltà”  (59) . B’konsegwenza ta’ dan, l-Italja tqis li d-dritt tal-Unjoni ma jirrikjedix li l-Istati Membri jintroduċu separazzjoni korporattiva bejn in-negozji relatati mal-ġestjoni tal-infrastruttura u l-attivitajiet tat-trasport imwettqa mill-impriżi ferrovjarji. L-Italja ssostni wkoll li l-liġi tal-Unjoni ma twaqqafx lill-impriżi ferrovjarji jew lil persuni oħra (għajr l-amministratur tal-infrastruttura) milli jkollhom assi li jistgħu jiġu deskritti bħala “infrastruttura ferrovjarja”, f’konformità mal-Artikolu 3 tad-Direttiva 91/440/KEE.

(71)

Skont l-Italja, dan l-approċċ huwa konsistenti mal-prinċipji stess tal-leġiżlazzjoni ferrovjarja tal-Unjoni, jiġifieri l-prinċipju tal-ġestjoni u l-indipendenza organizzattiva tal-gruppi ferrovjarji, f’konformità mal-prinċipji kummerċjali u tas-suq (b’mod partikolari l-Artikoli 4 u 5 tad-Direttiva 91/440/KEE). Barra minn hekk, id-Direttiva 2012/34/UE tirrikonoxxi l-libertà tal-gruppi integrati li jorganizzaw lilhom infushom fi gruppi ta’ kumpaniji jew diviżjonijiet kif xieraq (ara l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2012/34/UE) (60).

(72)

Abbażi ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, l-Italja targumenta li d-dritt tal-Unjoni jagħti libertà sħiħa lill-impriżi ferrovjarji biex jallokaw riżorsi u assi fost l-entitajiet ġuridiċi li jiffurmaw grupp. Din il-libertà f’termini ta’ allokazzjoni tinkludi l-kapaċità li jiġu organizzati d-diversi attivitajiet b’mod indipendenti, jew f’diversi diviżjonijiet fi ħdan kumpanija waħda jew f’diversi kumpaniji fi ħdan grupp wieħed. Din il-libertà tinkludi l-kapaċità li tinbidel l-organizzazzjoni interna tal-impriżi, billi jiġu riallokati, fejn xieraq, l-attivitajiet u l-assi tagħhom bejn id-diviżjonijiet jew il-kumpaniji.

(73)

L-Italja argumentat ukoll li, f’konformità mar-regoli applikabbli tal-Unjoni, impriża ferrovjarja tista’ tkun ir-riċevitur ta’ għadd ta’ assi pprovduti minn kumpaniji oħra fl-istess grupp, u potenzjalment issir is-sid ta’ tali assi, irrispettivament minn jekk inizjalment kinux ġew allokati lil impriża oħra tal-grupp. Barra minn hekk, l-Italja tirrimarka li, a fortiori, id-diskrezzjoni inkwistjoni tapplika wkoll, skont ir-regoli tal-Unjoni, fejn l-assi li jkunu qed jiġu ttrasferiti fi ħdan grupp ma jkunux jistgħu jiġu kklassifikati bħala “infrastruttura”.

(74)

Konsegwentement, l-Italja tqis li l-miżuri investigati msemmija fid-deċiżjoni tal-ftuħ jikkostitwixxu operazzjonijiet ta’ ristrutturar fi ħdan il-Grupp FS li huma kompletament leġittimi u konsistenti mad-diskrezzjoni wiesgħa mogħtija mil-liġi tal-Unjoni lill-gruppi ferrovjarji biex jorganizzaw l-istruttura u l-attivitajiet tagħhom kif iqisu xieraq.

(75)

L-Italja targumenta li f’dan il-każ l-operazzjonijiet ta’ riorganizzazzjoni rilevanti bdew fil-bidu tas-snin 2000 iżda ttardjaw minħabba diversi ostakli (ara l-premessa (17)). Barra minn hekk, l-Italja tirreferi għall-argumenti mressqa minn FS (ara t-taqsima 6.1.1) biex targumenta li l-operazzjonijiet rilevanti huma konsistenti ma’ “approċċ ekonomiku u industrijali”. Skont FS u l-Italja, dawn l-operazzjonijiet kienu maħsuba sabiex jottimizzaw id-distribuzzjoni tar-riżorsi tal-grupp fir-rigward tad-diversi oqsma kummerċjali involuti.

(76)

Fir-rigward tat-trasferiment tal-assi taħt investigazzjoni, l-Italja ssostni li l-kundizzjonijiet kumulattivi stabbiliti fl-Artikolu 107(1) TFUE biex miżura tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat mhumiex issodisfati.

(77)

Fir-rigward tal-imputabbiltà lill-Istat Taljan, l-Italja tindika li FS hija indipendenti f’termini ta’ ġestjoni vis-à-vis l-azzjonist pubbliku tagħha (MEF) u li adottat il-miżuri taħt investigazzjoni mingħajr ebda interferenza jew involviment pubbliku, b’awtonomija kummerċjali sħiħa u f’loġika purament kummerċjali. L-Italja tinvoka l-ġurisprudenza Stardust Marine (61).

(78)

Fid-dawl taċ-ċirkostanzi tal-każ, l-Italja tqis li l-impriżi tal-Grupp FS involuti fit-trasferimenti tal-assi aġixxew b’mod indipendenti vis-à-vis l-azzjonist pubbliku (MEF). L-Italja tiddikjara b’mod partikolari li d-Direttiva tal-2009 ma tqajjimx dubji dwar in-nuqqas ta’ imputabbiltà lill-Istat Taljan: id-Direttiva tal-2009 hija allegatament “dispożizzjoni legali ta’ kamp ta’ applikazzjoni ġenerali, b’għan politiku, adottata skont il-Liġi Nru 400/1988, u bħala tali sempliċement tesprimi rieda politika iżda ma tagħtix lok għal effetti diretti” (62). Fil-fehma tal-awtoritajiet Taljani, in-natura mhux vinkolanti tad-Direttiva tal-2009 hija kkonfermata mill-fatt li l-Artikolu 1 ta’ dik id-Direttiva, li jipprevedi t-trasferiment ta’ ċerti terminali u faċilitajiet tal-merkanzija lejn Trenitalia, qatt ma ġie implimentat minn FS jew RFI.

(79)

L-Italja targumenta li l-miżuri investigati ma kellhom l-ebda impatt, dirett jew indirett, fuq ir-riżorsi fil-baġit tal-Istat li fuqhom l-Istat kellu kontroll reali. L-Italja żżid li:

(80)

Skont l-Italja, id-deċiżjoni tal-ftuħ b’mod żbaljat tqabbel l-operazzjonijiet inkwistjoni ma’ xiri mingħajr ħlas. In-natura legali u ekonomika tat-trasferimenti tal-assi kkonċernati mill-proċedimenti hija totalment differenti. Skont l-Italja, dawn huma operazzjonijiet ta’ separazzjoni ta’ fużjonijiet fi ħdan il-Grupp FS, jiġifieri operazzjonijiet ta’ ristrutturar li huma komuni fi ħdan gruppi pubbliċi u privati u li huma rregolati mil-liġi tal-kumpaniji tal-Unjoni u dik nazzjonali. B’referenza speċifika għas-separazzjoni tal-fużjonijiet, l-Italja tindika li operazzjonijiet ta’ dan it-tip huma rregolati fil-livell tal-Unjoni mid-Direttiva tal-Kunsill 82/891/KEE (63). Kif previst f’dik id-Direttiva (ara l-Artikolu 2) (64), “separazzjoni tal-fużjonijiet” tinvolvi trasferiment ta’ ishma tal-kumpanija li tirċievi assi (bħala riżultat tal-operazzjoni) lill-azzjonisti tal-kumpanija li titlef l-assi (fil-kuntest ta’ dik l-operazzjoni). Skont l-Italja, f’każijiet simili, it-trasferimenti tal-assi qatt ma jseħħu bi skambju għall-ħlas ta’ prezz, iżda permezz tal-allokazzjoni ta’ ishma lis-sieħeb (u għalhekk dawn mhumiex trasferimenti ta’ assi bi prezz, iżda permezz ta’ ishma). Peress li l-operazzjoni tikkostitwixxi biss l-implimentazzjoni ta’ ristrutturar intern, hija newtrali għall-Grupp FS kollu kemm hu. Is-sempliċi pożizzjonament mill-ġdid ta’ (ċerti) assi minn post għal ieħor iseħħ fl-istess grupp (65).

(81)

Skont l-Italja, it-trasferimenti tal-assi taħt rieżami huma għalhekk identiċi f’termini ekonomiċi għar-riallokazzjonijiet bejn id-diviżjonijiet interni ta’ kumpanija waħda, ma jinvolvux injezzjoni ta’ kapital ġdid fil-Grupp FS u huma limitati għal sempliċi ristrutturar intern: bħala tali, dawn ma jagħtux vantaġġi u għalhekk ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) TFUE. L-Italja ssostni li din il-valutazzjoni hija kkonfermata mill-prattika tal-każijiet tal-Kummissjoni stess, b’mod partikolari fil-kawżi Banque Postale (66) u Chronopost (67), kif ikkonfermat mill-Qorti tal-Ġustizzja (68).

(82)

L-Italja kkomplementat l-osservazzjonijiet inizjali tagħha billi ppreżentat tliet studji minn esperti indipendenti, li juru li t-trasferimenti tal-assi huma konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq u, bħala tali, ma jagħtu l-ebda vantaġġ ekonomiku lill-kumpaniji benefiċjarji, jiġifieri FS Logistica u Trenitalia. It-Taqsima 5.2.3.2. se tippreżenta t-tliet studji.

(83)

L-istudju ta’ PricewaterhouseCoopers (“PwC”) (69) ta’ April 2019 jistma l-profittabbiltà tat-trasferimenti tal-assi billi jikkalkula u mbagħad iqabbel il-valur tal-intrapriża tat-tliet kumpaniji li jipparteċipaw fit-tranżazzjoni (Trenitalia u FS Logistica, ir-riċevituri, u RFI, is-sid oriġinali), f’żewġ xenarji: (i) ix-xenarju attwali (bit-trasferimenti tal-assi) u (ii) ix-xenarju kontrofattwali (mingħajr it-trasferimenti tal-assi). Ir-riżultati juru li l-valur tal-intrapriża tar-riċevituri, jiġifieri Trenitalia u FS Logistica, huwa ogħla fl-ewwel xenarju milli fit-tieni xenarju, filwaqt li huwa l-oppost għas-sid oriġinali, jiġifieri RFI.

(84)

Il-valur tal-intrapriża huwa s-somma tal-valur tas-suq tal-ekwità u d-dejn u, bħala tali, jirrappreżenta l-valur tal-kumpanija kollha kemm hi, jiġifieri mill-perspettiva kemm tad-detenturi tad-dejn kif ukoll tal-azzjonisti. L-istudju jistma l-valur tal-intrapriża permezz tal-metodu tal-fluss tal-flus skontat, li jikkonsisti fil-kalkolu tal-valur preżenti tal-“flussi tal-flus liberi lid-ditta” (FCFF) mistennija (70).

(85)

Għal kull xenarju u kull kumpanija li tipparteċipa fit-trasferimenti tal-assi, l-istudju ta’ PwC ta’ April 2019 juża previżjonijiet tal-FCFF sal-2017, biż-żieda ta’ valur terminali biex jitqies għall-perjodu ta’ wara l-2017. Il-valur terminali, li jirrappreżenta l-valur ta’ kull kumpanija li tipparteċipa fit-trasferiment tal-assi wara l-2017, huwa r-riżultat tal-applikazzjoni tal-formula tat-tkabbir ta’ Gordon (71). Il-formula tat-tkabbir ta’ Gordon tassumi rata ta’ tkabbir perpetwu tal-FCFF normalizzat. In-normalizzazzjoni tikkonsisti fl-iffissar tan-nefqa kapitali (“capex”) ugwali għad-deprezzament, il-bidliet fil-kapital operatorju nett ugwali għal żero u bis-suppożizzjoni tal-istess marġni ta’ profitt bħal fl-aħħar sena tal-perjodu ta’ ppjanar. Fl-aħħar nett, għal kull xenarju, l-istudju jikkalkula l-valur tal-intrapriża ta’ kull kumpanija li tipparteċipa fit-trasferiment tal-assi bħala s-somma tal-valuri preżenti tal-FCFF u tal-valur terminali, bl-użu ta’ kost medju ponderat tal-kapital (72) (WACC) speċifiku għall-kumpanija bħala rata ta’ skont.

(86)

Id-differenza fil-flussi tal-flus fix-xenarju bit-trasferimenti u mingħajrhom tirrappreżenta s-sinerġiji li l-Grupp FS seta’ jistenna mill-miżuri taħt investigazzjoni. Fir-rigward tat-trasferimenti minn RFI lil Trenitalia, dawn it-trasferimenti jċaħħdu lil RFI minn profitt ugwali għall-kirjiet fuq l-assi li hija kriet lil Trenitalia, netti mill-ispejjeż relatati, jiġifieri t-taxxi fuq il-proprjetà u d-deprezzament. Il-profitti mitlufa ta’ RFI jakkumulaw għal Trenitalia wara t-trasferiment. Wara t-trasferiment, Trenitalia tibbenefika wkoll mir-redditu fuq l-investimenti li għandhom l-għan li jtejbu l-assi, li ma kinux jitwettqu li kieku RFI baqgħet is-sid ta’ dawk l-assi (ara eż. il-premessi (98) u (99)). Dawn l-investimenti għandhom l-għan li jirrazzjonalizzaw il-proċess ta’ manutenzjoni tal-vetturi ferrovjarji ta’ Trenitalia u jinkludu, fost l-oħrajn, modifiki strutturali fil-workshops tal-manutenzjoni, bidliet fit-tqassim tagħhom, spejjeż għall-awtomatizzazzjoni u adattament għal tipi ġodda ta’ vetturi ferrovjarji. B’kollox, l-istudju jippreżenta li t-trasferiment tal-assi kien jippermetti lil Trenitalia twettaq EUR 205 miljun aktar investimenti milli fix-xenarju bi sjieda ta’ RFI tal-assi. Dawn l-investimenti addizzjonali, matul il-perjodu 2010-2017 (73), kienu jagħtu redditu totali ta’ EUR 382,55 miljun ta’ ffrankar tal-kostijiet tal-manutenzjoni meta mqabbel max-xenarju bi sjieda ta’ RFI tal-assi. Għalhekk, fil-livell tal-FS, is-sinerġija li tirriżulta mit-trasferiment tal-assi minn RFI għal Trenitalia hija r-redditu fuq l-investimenti li għandhom l-għan li jtejbu l-assi.

(87)

Fir-rigward tat-trasferimenti minn RFI lil FS Logistica, dawn it-trasferimenti jċaħħdu lil RFI minn profitt ugwali għall-kirjiet fuq l-assi li kriet lil FS Logistica, netti mill-ispejjeż relatati, jiġifieri t-taxxi fuq il-proprjetà u d-deprezzament. Fl-istess ħin, it-trasferimenti jiġġeneraw benefiċċji għal FS Logistica, li joriġinaw minn investimenti mmirati lejn it-titjib tal-assi u dħul ogħla mill-kiri ta’ dawk l-assi lis-suq. Fir-rigward tal-investimenti, dawn għandhom l-għan li jżidu s-superfiċje disponibbli għall-kiri fis-suq (eż. manutenzjoni straordinarja ta’ assi eżistenti, kostruzzjoni ta’ mħażen ġodda, impriżi konġunti għall-kostruzzjoni ta’ terminali ġodda) u jammontaw għal EUR 38,2 miljun matul il-perjodu 2010-2017. B’mod ġenerali, skont l-istudju, il-benefiċċji għal FS Logistica jikkumpensaw aktar mit-telf minn RFI, minħabba li tal-ewwel tista’ tieħu aktar valur mill-assi ttrasferiti li huma kumpanija speċjalizzata fin-negozju tal-loġistika.

(88)

L-istudju jsib li, fix-xenarju bit-trasferimenti tal-assi mwettqa favur Trenitalia u FS Logistica, il-valur stmat tal-intrapriża huwa ta’ EUR 4 639 miljun għal Trenitalia, EUR 82 miljun għal FS Logistica u EUR 2 206 miljun għal RFI. Fix-xenarju kontrofattwali (mingħajr it-trasferimenti tal-assi), l-istudju jsib valur tal-intrapriża ta’ EUR 4 315 miljun għal Trenitalia, EUR 56 miljun għal FS Logistica u EUR 2 234 miljun għal RFI. Meħuda flimkien, l-effetti tat-trasferimenti tal-assi jikkonsistu f’żieda ta’ EUR 325 miljun fil-valur tal-intrapriża ta’ Trenitalia u EUR 26 miljun għal FS Logistica kif ukoll tnaqqis ta’ EUR 28,3 miljun fil-valur tal-intrapriża ta’ RFI. L-istudju juri wkoll li, mit-tnaqqis totali fil-valur tal-intrapriża ta’ RFI (EUR 28,3 miljun), EUR 16,4 miljun huma attribwibbli għat-trasferiment lil Trenitalia u l-bqija għat-trasferimenti lil FS Logistica (74).

(89)

B’mod ġenerali, l-istudju ta’ PwC ta’ April 2019 jikkonkludi li, bħala riżultat tas-sinerġiji li jirriżultaw mit-trasferimenti tal-assi, iż-żieda fil-valur tal-intrapriża għar-riċevituri (EUR 325 miljun għal Trenitalia u EUR 26 miljun għal FS Logistica) hija akbar mit-telf għal RFI (EUR 28,3 miljun). Minn dan isegwi li, fil-livell tal-grupp FS, il-miżuri investigati żiedu l-valur tal-intrapriża b’EUR 322,7 miljun.

(90)

L-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 huwa valutazzjoni ulterjuri tal-profittabbiltà tat-trasferimenti tal-assi minn RFI għal Trenitalia. Bħall-istudju ta’ PwC ta’ April 2019, l-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 iqabbel il-profittabbiltà ta’ RFI u ta’ Trenitalia fix-xenarji bit-trasferiment tal-assi u mingħajru. Id-differenza ewlenija bejn iż-żewġ studji hija li l-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 iqis il-profittabbiltà f’termini ta’ valur tal-ekwità minflok il-valur tal-intrapriża. Filwaqt li l-valur tal-intrapriża jqis il-kumpanija kollha kemm hi, jiġifieri l-valur li jakkumula kemm għad-dejn kif ukoll għall-azzjonisti, il-valur tal-ekwità jirrifletti biss il-valur tal-kumpanija mill-perspettiva tal-azzjonisti.

(91)

L-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 jistma l-valur tal-ekwità billi juża l-“mudell tal-fluss tal-flus skontat għall-ekwità”, li jikkonsisti fil-valur preżenti tal-flussi tal-flus liberi disponibbli għall-azzjonisti (FCFE). Dawk il-flussi ta’ flus huma s-somma tal-flussi ta’ flus liberi għad-ditta, li huma dawk użati għall-kalkolu tal-valur tal-intrapriża (ara l-premessa (84)), u l-flussi tal-flus ta’ finanzjament, jiġifieri d-dħul totali ta’ flus minn finanzjament tad-dejn ġdid, netti mill-flussi ta’ ħruġ ta’ flus bħala spejjeż tal-imgħax u ripagamenti tad-dejn (75). Bħala tali, l-FCFE tippermetti li jitkejjel l-ammont ta’ flus disponibbli għal distribuzzjoni potenzjali ta’ dividendi lill-azzjonisti. Fl-aħħar nett, il-valur tal-ekwità jirriżulta mill-kalkolu tal-valur preżenti tal-flussi ta’ flus liberi għall-ekwità bl-użu tal-kost tal-ekwità bħala rata ta’ skont.

(92)

Kemm għal RFI kif ukoll għal Trenitalia, u għaż-żewġ xenarji bit-trasferiment tal-assi u mingħajru, l-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 jikseb il-flussi ta’ flus liberi għall-ekwità billi jżid il-flussi tal-flus ta’ finanzjament imbassra mal-flussi tal-flus liberi mad-ditta tal-istudju ta’ April 2019. L-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 jinkludi wkoll valur terminali tal-ekwità fi tmiem il-perjodu tal-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju, li huwa l-2018. Dak il-valur terminali huwa applikazzjoni tal-formula tat-tkabbir ta’ Gordon, li tassumi tkabbir perpetwu ta’ flussi ta’ flus liberi għall-ekwità b’rata kostanti, li tibda minn livell normalizzat ta’ dawk il-flussi ta’ flus. In-normalizzazzjoni tal-fluss tal-flus liberu lid-ditta tikkoinċidi ma’ dik ikkalkulata fl-istudju ta’ PwC ta’ April 2019 (il-premessa (85)), filwaqt li dik tal-flussi tal-flus ta’ finanzjament tikkonsisti fl-iffissar tal-ispejjeż finanzjarji għal valur kemxejn aktar baxx milli fl-aħħar sena tal-perjodu tal-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju u r-ripagamenti u l-ħruġ tad-dejn ugwali għal żero. Fl-aħħar nett, l-istudju ta’ Diċembru 2019 ta’ PwC jikseb il-valur tal-ekwità ta’ RFI u ta’ Trenitalia bħala l-valur preżenti tal-flussi tal-flus liberi tal-kumpanija rispettiva għall-ekwità f’kull xenarju, bl-użu tal-kost tal-ekwità tal-kumpanija rispettiva bħala rata ta’ skont.

(93)

L-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 jistma l-valur tal-ekwità ta’ Trenitalia u RFI għal EUR 1 102,3 u 3 813,7 miljun, rispettivament, fix-xenarju bit-trasferiment tal-assi, u għal EUR 964,2 u 3 830,4 miljun, rispettivament, fix-xenarju kontrofattwali. Dawk l-istimi jimplikaw li t-trasferiment tal-assi minn RFI lil Trenitalia ġġenera l-valur tal-azzjonisti fil-livell tal-grupp, peress li ħoloq EUR 138,1 miljun ta’ ekwità addizzjonali fi Trenitalia u ħela biss EUR 16,7 miljun ta’ ekwità f’RFI. Bħala tali, l-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 jipprovdi kwantifikazzjoni oħra, apparti l-istudju ta’ PwC ta’ April 2019, tal-vantaġġ tat-trasferiment tal-assi minn RFI għal Trenitalia mill-perspettiva tal-Grupp FS.

(94)

L-istudju tal-E.CA ta’ Ġunju 2019 imwettaq mill-konsulent ekonomiku E.CA (76) jissupplimenta ż-żewġ studji msemmija hawn fuq u jivvaluta r-robustezza tal-istudju ta’ PwC ta’ April 2019. Barra minn hekk, jispjega r-raġunament ekonomiku tat-trasferimenti u jappoġġa l-għażla metodoloġika tal-istudju ta’ PwC ta’ April 2019.

(95)

Fir-rigward tal-metodoloġija, l-istudju tal-E.CA jispjega għaliex il-metodu tal-valur tal-intrapriża huwa xieraq biex jiddetermina l-kisbiet fl-effiċjenza li jirriżultaw mit-trasferimenti tal-assi, meta mqabbel mal-metodu tal-valur tal-ekwità. Ir-raġuni hija li l-metodu tal-valur tal-intrapriża jiffoka fuq id-dħul u l-ispejjeż iġġenerati mill-kumpanija kollha kemm hi, jiġifieri fejn jinħolqu l-effiċjenzi. B’kuntrast ma’ dan, il-metodu tal-valur tal-ekwità jirrikjedi projezzjonijiet tal-flussi tal-flus tal-finanzjament, li mhumiex mistennija li jiġu affettwati direttament mill-miżuri ta’ effiċjenza li jimmotivaw it-trasferimenti tal-assi. Għalhekk, il-konsulent ekonomiku E.CA jqis li huwa aktar xieraq li jintuża l-metodu tal-valur tal-intrapriża biex tiġi vvalutata l-profittabbiltà tat-trasferimenti tal-assi.

(96)

L-istudju tal-E.CA ta’ Ġunju 2019 jivvaluta wkoll is-suppożizzjonijiet li l-istudju ta’ PwC ta’ April 2019 jagħmel dwar id-WACC. Filwaqt li l-istudju ta’ PwC ta’ April 2019 jiddependi fuq valur wieħed tad-WACC biex jiġi stmat il-valur tal-intrapriża, l-istudju tal-E.CA ta’ Ġunju 2019 jibni firxa ta’ valuri tad-WACC għal kull kumpanija li tipparteċipa fit-trasferimenti tal-assi, billi jvarja l-parametri ewlenin użati għall-kalkolu tad-WACC, jiġifieri l-beta, il-primjum tar-riskju tal-ekwità u r-rata mingħajr riskju (77).

(97)

L-istudju tal-E.CA ta’ Ġunju 2019 jikkonferma r-riżultati tal-istudju ta’ PwC ta’ April 2019 dwar is-sinerġiji li jirriżultaw mit-trasferimenti tal-assi. Dan isib li l-ogħla stima tat-telf fil-valur għal RFI, miksuba bl-użu tal-aktar valur baxx tal-firxa tad-WACC ta’ RFI, hija ta’ EUR 56 miljun, filwaqt li l-inqas stima tal-qligħ fil-valur għal Trenitalia u FS Logistica, miksuba jekk wieħed jassumi l-ogħla valur tal-firxa tad-WACC ta’ dawk il-kumpaniji jammonta għal EUR 195 u 24 miljun, rispettivament. B’mod ġenerali, anki bl-użu ta’ valuri konservattivi tad-WACC, il-ħolqien tal-valur fil-livell tal-FS ikun mill-inqas EUR 163 miljun (78).

(98)

Fl-aħħar nett, l-istudju tal-E.CA ta’ Ġunju 2019 juri r-raġunament tat-trasferimenti tal-assi. Il-konsulent ekonomiku E.CA jqis li t-trasferimenti tal-assi minn RFI għal Trenitalia u FS Logistica wasslu għal deċentralizzazzjoni tas-setgħa li jittieħdu deċiżjonijiet dwar dawk l-assi fi ħdan il-Grupp FS. Skont it-teorija ekonomika (79), huwa ottimali li jiġu deċentralizzati deċiżjonijiet dwar investimenti kummerċjali mhux strateġiċi, relattivament żgħar u ordinarji, li għalihom is-sussidjarji jew il-maniġers tad-diviżjoni x’aktarx li jkollhom informazzjoni aħjar mis-superjuri tagħhom. Jekk dawn id-deċiżjonijiet jittieħdu fil-livell ċentralizzat, dawn ma jwasslux għal eżitu ottimali. Ir-raġuni hija li l-maniġers tad-diviżjoni ma jkollhomx inċentivi biex jaqsmu l-informazzjoni tagħhom, minħabba li parti mill-benefiċċji ta’ dawk id-deċiżjonijiet jiġu kondiviżi mas-superjuri tagħhom.

(99)

L-istudju tal-E.CA ta’ Ġunju 2019 iqis li l-istess teorija ekonomika tapplika għat-trasferimenti tal-assi minn RFI għal Trenitalia u FS Logistica. L-assi li ġew trasferiti lil dawn iż-żewġ kumpaniji ntużaw għal operazzjonijiet ordinarji, bħal attivitajiet ta’ loġistika u manutenzjoni, li ma kinux parti mill-attivitajiet ewlenin tal-RFI. Għalhekk, skont il-konsulent ekonomiku E.CA, huwa raġonevoli li wieħed jassumi li RFI ma kellhiex l-istess livell ta’ informazzjoni bħal Trenitalia u FS Logistica dwar kif jużaw dawk l-assi. Skont E.CA, it-teorija ekonomika (ara l-premessa (98)) timplika li, mingħajr it-trasferimenti, Trenitalia u FS Logistica ma kinux jagħmlu l-investimenti deskritti fil-premessi (86) u (87), jew ma kinux jagħmlu l-istess livell ta’ investimenti, minħabba li parti mill-benefiċċji kienu jakkumulaw għal RFI. L-istudju tal-E.CA ta’ Ġunju 2019 iqis ukoll li, fil-prinċipju, il-Grupp FS seta’ jistabbilixxi skema ta’ negozjar li tinvolvi investimenti minn RFI bi skambju għal kumpens minn Trenitalia u FS Logistica, li seta’ jwassal għall-istess strateġija ta’ investiment ottimali bħal dik li tirriżulta mit-trasferimenti tal-assi. Madankollu, skont l-istudju tal-E.CA, huwa raġonevoli li wieħed jistenna li jkun hemm kuntrattar, inkonsistenza fiż-żmien u problemi ta’ żamma biex jiġi evitat li dik l-iskema ta’ negozjar twassal l-eżitu ottimali tal-investiment, sakemm l-assi ma jkunux proprjetà tal-aġent li jibbenefika minn dawk l-investimenti.

(100)

Abbażi ta’ dawn l-istudji, l-Italja tqis li t-trasferimenti tal-assi kienu konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq.

(101)

L-Italja ssostni li, fil-livell tal-Unjoni, il-liberalizzazzjoni tas-swieq tat-trasport ferrovjarju bdiet fl-2007 għat-trasport tal-merkanzija, u fl-2010 għat-trasport tal-passiġġieri. Ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat japplikaw biss wara dawk id-dati u kwalunkwe intervent preċedenti, dment li jissodisfaw il-kundizzjonijiet l-oħra stabbiliti fl-Artikolu 107(1) TFUE, ma jistgħux jiġu kkwalifikati bħala “għajnuna” jew, l-aktar, jistgħu jiġu kkwalifikati bħala “għajnuna eżistenti”. Dwar dan il-punt, l-Italja tinnota li d-deċiżjoni dwar it-trasferimenti tal-assi bejn l-2007 u l-2011 kienet diġà ttieħdet fiż-żmien tar-ristrutturar tal-Grupp FS fl-2000-2001, u għalhekk fi żmien meta mhuwiex ikkontestat li s-suq kien għadu ma ġiex liberalizzat. Barra minn hekk, l-Italja tfakkar li kważi l-assi kollha ttrasferiti fl-2009 huma “ddedikati” għal attivitajiet tat-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri li ġew liberalizzati biss aktar tard (80).

(102)

L-Italja tirreferi wkoll għas-sentenza Chronopost (81). F’dak il-każ, skont l-Italja, il-Qorti tal-Ġustizzja allegatament ikkonfermat li t-trasferimenti tal-assi permezz ta’ operazzjonijiet korporattivi fi ħdan grupp ma joħolqux distorsjoni jew jheddu li jfixklu l-kompetizzjoni.

(103)

FS tappoġġa l-pożizzjoni tal-Italja kif miġbura fil-qosor fit-taqsima 5.2. FS iżżid li d-deċiżjoni ta’ trasferiment tal-assi ta’ RFI lil Trenitalia u lil FS Logistica ġiet adottata ferm qabel id-dati effettivi tat-trasferiment. FS iżżid li n-natura tal-assi ttrasferiti ma kinitx strumentali jew neċessarja għall-ġestjoni tal-infrastruttura ferrovjarja tal-Italja. Skont FS, l-assi ttrasferiti huma magħmula minn: workshops tat-tiswijiet kbar, workshops u mħażen li jinsabu barra l-konfini ferrovjarji; irqajja’ tal-art u żoni ta’ parkeġġ li jinsabu barra l-konfini taż-żona ferrovjarja jew, jekk jinsabu ġewwa dawk il-konfini, mhux meħtieġa għal operazzjonijiet ferrovjarji; bini tal-passiġġieri; bini ta’ servizzi, bini ieħor “mhux strumentali għal ‘operazzjonijiet ferrovjarji, u bini ieħor’ mhux strumentali” minħabba l-użu maħsub tiegħu (bħal kafetteriji u skejjel vokazzjonali).

(104)

FS targumenta li t-trasferiment tal-assi minn RFI għal Trenitalia u FS Logistica fil-kuntest tal-proċess ta’ riallokazzjoni tal-assi ġie ttardjat minħabba diffikultajiet legali u tekniċi, b’mod partikolari raġunijiet tekniċi-katastali. L-ewwel nett, filwaqt li l-assi kienu preżenti fil-bażi tad-data tal-kumpanija mill-1999, kien meħtieġ li jitwettqu kontrolli fuq il-post sabiex jiġu identifikati u definiti b’mod preċiż id-daqs ta’ dawk l-assi (inklużi l-konfini katastali tagħhom) u l-valur tagħhom, qabel ma jiġu allokati lill-unitajiet tan-negozju differenti. Dawn l-assi kienu jinkludu workshops tal-manutenzjoni, faċilitajiet dinamiċi b’diversi funzjonijiet, workshops ewlenin tal-manutenzjoni, ċerti terminali tal-merkanzija u proprjetajiet immobbli oħra.

(105)

It-tieni, il-proċess ġie mdewwem ukoll minħabba l-bidliet regolatorji fis-settur fil-livell tal-Unjoni: fi żmien sitt snin, inħarġu tliet pakketti ta’ Direttivi ferrovjarji, b’kull waħda minnhom timmodifika b’mod sinifikanti l-qafas legali u, konsegwentement, il-pjanijiet ta’ direzzjoni tan-negozju u l-ġestjoni tal-impriżi inkwistjoni.

(106)

Dawn il-kumplikazzjonijiet ġew solvuti inizjalment billi ġiet issimplifikata l-allokazzjoni tal-assi lill-kumpaniji differenti li fihom kien organizzat il-grupp. RFI żammet fis-sjieda tagħha xi proprjetà immobbli, mhux ċentrali għall-missjoni tagħha bħala amministratur tal-infrastruttura (ara l-premessi (16) u (17)). Konsegwentement, uħud mill-assi msemmija fil-premessa (103), minkejja li kienu assoċjati b’mod ċar mal-operazzjonijiet tat-trasport ta’ Trenitalia li kienet għadha kif ġiet stabbilita, ma kinux ġew allokati dak iż-żmien lil Trenitalia, iżda minflok baqgħu temporanjament fost l-assi ta’ RFI.

(107)

Madankollu, dan l-arranġament inizjali kien mifhum bħala temporanju: fiż-żmien tas-separazzjoni korporattiva tal-2000, kien diġà previst li dawk l-assi jiġu riallokati f’data aktar tard.

(108)

FS issostni li r-riallokazzjoni tal-assi għal, rispettivament, l-operazzjonijiet tat-trasport u l-ġestjoni tal-infrastruttura kienet waħda mill-għanijiet iddikjarati tal-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011. Skont FS, il-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011 maħruġ f’Mejju 2007 ippreveda razzjonalizzazzjoni tal-operazzjonijiet, li għandha tinkiseb, fost l-oħrajn, permezz ta’ ġestjoni aħjar tal-proprjetajiet immobbli. Dan kien jagħmilha possibbli li jiġi ġġenerat valur u jiġu żviluppati oqsma kummerċjali ġodda, inkluż il-ħolqien ta’ operatur ġdid tal-loġistika (FS Logistica) u ta’ kumpanija speċjalizzata fl-iżvilupp tal-proprjetà immobbli u l-forniment ta’ servizzi integrati lill-bliet u ż-żoni tal-madwar (FS Sistemi Urbani).

(109)

It-trasferiment lil FS Logistica ta’ 10 settijiet ta’ faċilitajiet li jinsabu f’terminali tal-merkanzija differenti, li kien fost l-inizjattivi elenkati fil-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011, jibni fuq il-valutazzjoni ġenerali tan-network tal-merkanzija u analiżi doppja: min-naħa l-waħda, it-trasferimenti kellhom l-għan li jnaqqsu l-għadd ta’ punti ta’ servizz billi jikkonċentrawhom fil-faċilitajiet li għandhom prestazzjoni operattiva aħjar u tagħmir tekniku adegwat; min-naħa l-oħra, it-trasferimenti kellhom l-għan li jirriallokaw partijiet tal-faċilitajiet fit-terminali ewlenin tal-merkanzija sabiex jiġu identifikati s-setturi li jservu lil RFI u l-partijiet li ma kienx għadhom strettament meħtieġa għat-twettiq tal-obbligi tagħha skont il-konċessjoni tal-ġestjoni tal-infrastruttura, filwaqt li jitqiesu x-xenarji tat-tbassir tad-domanda.

(110)

Fir-rigward tal-proprjetajiet immobbli, FS targumenta li l-għan segwit bit-trasferimenti huwa li: (i) jinkiseb użu profittabbli tal-assi (it-tqegħid tagħhom fi ħdan FS Logistica) li altrimenti ma jkunux jistgħu jiġu żviluppati bi profitt; (ii) jiżviluppaw żoni u proprjetajiet ta’ valur allokati għal użi oħra għajr it-trasport tal-merkanzija jew tal-passiġġieri bil-ferrovija (li ġew assenjati lil FS Sistemi Urbani, mhux ikkonċernati mill-investigazzjoni preżenti); (iii) jiġġeneraw riżorsi mfassla biex jappoġġaw programmi korporattivi.

(111)

Skont FS, il-metodu magħżul għat-trasferiment ta’ dawk l-assi, jiġifieri l-ispin-off parzjali (82), li jinvolvi l-ħruġ ta’ ishma ġodda fil-każ ta’ żidiet fil-kapital (bħala l-operazzjoni li tinvolvi lil Trenitalia msemmija fit-taqsima 3.1), jew l-assenjazzjoni għaż-żamma ta’ ishma f’kumpaniji ġodda (bħala l-operazzjoni li tinvolvi FS Logistica msemmija fit-taqsima 3.3), huma riorganizzazzjonijiet tipiċi intragrupp, implimentati b’mod regolari fid-dinja tan-negozju biex jiġi ottimizzat il-profil organizzazzjonali ta’ kumpanija sabiex jittejbu l-effiċjenza u l-prestazzjoni tagħha u, fl-aħħar mill-aħħar, jiġi promoss il-ħolqien tal-valur. FS targumenta li l-metodu inkwistjoni jibbilanċja mill-ġdid l-istruttura kapitali tal-Grupp FS sabiex ikun jista’ jagħmel l-investimenti previsti fil-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011 mingħajr l-injezzjoni ta’ likwidità ġdida.

(112)

FS targumenta li l-iżvilupp ta’ sistemi ferrovjarji storikament kien jeħtieġ id-disponibbiltà ta’ żoni estensivi għall-ospitar ta’ faċilitajiet ferrovjarji. F’dawn iż-żoni, minbarra l-binarji ferrovjarji, il-marshalling yards u l-binarji tax-shunting, spiss inbena bini għal skopijiet differenti assoċjati mal-operazzjonijiet ferrovjarji: il-manutenzjoni tal-vetturi ferrovjarji, l-imħażen għall-infrastruttura u l-materjali tal-vetturi ferrovjarji, il-faċilitajiet tal-ittestjar tal-materjali, l-imħażen tal-faħam u tal-fjuwil, is-substazzjonijiet tal-elettriku, l-istazzjonijiet tal-passiġġieri, l-imħażen tal-merkanzija, iż-żoni tal-parkeġġ u r-rampi tal-aċċess għall-imħażen tal-merkanzija, l-imħażen tal-vetturi ferrovjarji, il-bini tas-servizz għall-persunal ferrovjarju (bħall-kafetteriji, il-kmamar tat-tibdil, il-“lukandi ferrovjarji”, il-faċilitajiet għal-laqgħat soċjali, l-akkomodazzjoni tal-persunal). Din it-tip ta’ organizzazzjoni wasslet lill-kumpaniji ferrovjarji stabbiliti biex jakkumulaw stokk kbir ta’ proprjetà immobbli matul id-deċennji. Matul it-tieni nofs tas-seklu 20, l-għeluq ta’ ħafna linji ferrovjarji u l-esternalizzazzjoni ta’ diversi servizzi relatati mas-settur ferrovjarju wasslu għall-akkumulazzjoni ta’ “assi mhux strumentali” fi ħdan l-impriżi ferrovjarji. Is-separazzjoni tal-ġestjoni u l-kontabilità li tirriżulta mid-Direttiva 91/440/KEE kienet teħtieġ id-distribuzzjoni tal-assi kollha ta’ dawn l-impriżi fost l-atturi differenti li fihom l-operaturi ferrovjarji diġà nqasmu.

(113)

B’konsegwenza ta’ dan, l-objettiv ewlieni tal-ġestjoni ta’ FS kien li jalloka b’mod aktar effiċjenti u bbilanċjat dawk l-assi li ma kinux meħtieġa mill-entità li żżommhom (RFI). FS issostni li r-riallokazzjoni u t-trasferiment ta’ workshops ta’ manutenzjoni lil Trenitalia (permezz ta’ spin-off implimentat fl-2009) kienu jikkorrispondu għall-kunsiderazzjonijiet kummerċjali li ġejjin:

Skont FS, dawn it-trasferimenti wasslu għal remunerazzjoni ogħla tal-kapital investit u saħħew il-pożizzjoni industrijali tal-grupp. Barra minn hekk, it-trasferiment tal-assi ppermetta lil Trenitalia tidentifika aħjar l-oqsma ta’ investiment li kienu meħtieġa biex jiġu ottimizzati s-servizzi tagħha u biex tidderieġi l-investimenti.

(114)

FS issostni li l-allokazzjoni (mill-ġdid) tal-workshops tal-manutenzjoni kienet kompletament konformi man-natura u l-iskop ta’ tranżazzjonijiet simili mwettqa mill-kompetituri ewlenin ta’ FS fl-Unjoni. FS tressaq xi eżempji, jiġifieri r-riorganizzazzjoni korporattiva implimentata matul l-istess perjodu mill-gruppi ferrovjarji ewlenin tal-Unjoni, b’mod partikolari minn SNCF Group fi Franza, RENFE fi Spanja, Deutsche Bahn Group fil-Ġermanja, u SNCB fil-Belġju. Skont FS, dawn il-proċessi ta’ riorganizzazzjoni spiss ġew implimentati permezz ta’ tranżazzjonijiet korporattivi, jiġifieri spin-offs, tal-istess tip bħal dawk implimentati mill-Grupp FS. Barra minn hekk, it-tranżazzjonijiet ta’ riorganizzazzjoni korporattiva mwettqa minn gruppi ferrovjarji oħra tal-Unjoni jikkonfermaw li l-faċilitajiet ta’ manutenzjoni ġew allokati direttament lill-operatur tat-trasport ferrovjarju jew tqiegħdu taħt il-kontroll tiegħu, u tneħħew mill-assi tal-amministratur tal-infrastruttura.

(115)

FS iżżid li t-trasferimenti ta’ assi ta’ proprjetà immobbli lil FS Logistica, li mhijiex impriża ferrovjarja, huma wkoll konformi mal-istrateġija ġenerali tan-negozju tal-grupp. L-assi ttrasferiti lil FS Logistica huma porzjonijiet ta’ faċilitajiet tal-merkanzija, bini u art maħsuba għal attivitajiet loġistiċi (immaniġġar, ħażna tal-merkanzija u ħżin) li huma kompletament parti mill-attivitajiet speċifikament assenjati lil FS Logistica fi ħdan il-Grupp FS. FS issostni wkoll li t-trasferimenti rriżultaw ekonomikament effiċjenti, kif muri mit-titjib fir-remunerazzjoni tal-kapital investit f’FS Logistica u tal-indikaturi ekonomiċi ewlenin tal-impriża, kif ukoll miż-żieda kostanti fil-marġni operattiv ta’ FS Logistica (fir-rigward tal-ġestjoni tal-proprjetà immobbli).

(116)

Skont FS, la d-Direttiva 91/440/KEE, kif emendata, u lanqas id-Direttiva 2012/34/UE ma jirrikjedu li kumpaniji separati jwettqu attivitajiet ta’ trasport ferrovjarju u ġestjoni tal-infrastruttura ferrovjarja.

(117)

Skont FS, il-qafas legali tal-Unjoni jħalli lill-Istati Membri l-libertà li jistabbilixxu l-istruttura, l-organizzazzjoni u l-allokazzjoni intragrupp tal-assi; barra minn hekk, dan ma jpoġġi l-ebda restrizzjoni fuq il-libertà li jiġu allokati l-attivitajiet, ir-riżorsi u l-assi differenti fi ħdan id-diversi kumpaniji ta’ grupp. FS iżżid li l-libertà mogħtija mir-regoli tal-Unjoni tapplika aktar u aktar peress li l-assi li huma s-suġġett ta’ trasferimenti intragrupp ma jikkwalifikawx bħala “infrastruttura”. Skont FS, l-Artikolu 3 tad-Direttiva 91/440/KEE ma jikklassifikax it-terminali tal-merkanzija jew l-imħażen tal-manutenzjoni bħala infrastruttura ferrovjarja. Għaldaqstant, il-Grupp FS seta’ jwettaq il-proċess ta’ riallokazzjoni tal-assi b’mod diskrezzjonali.

(118)

Barra minn hekk, FS issostni li t-trasferiment tal-assi permezz ta’ spin-off minn RFI għal Trenitalia u FS Logistica jikkonforma mal-prinċipju tal-investitur f’ekonomija tas-suq, kif speċifikat mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fost l-oħrajn fis-sentenzi tagħha tal-21 ta’ Marzu 1991 fil-Kawża C-303/88, Eni-Lanerossi (83) u fil-Kawża C-305/89, Alfa Romeo (84).

(119)

FS targumenta li l-manutenzjoni xierqa hija element neċessarju għall-konformità mal-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Kuntratt ta’ Servizz konkluż bejn Trenitalia u r-Reġjuni Taljani (85); dan jikkonferma li l-faċilitajiet ta’ manutenzjoni huma element indiviżibbli tal-programm ta’ investiment ta’ Trenitalia.

(120)

FS iżżid li, fil-livell tal-Grupp FS, l-investimenti ppjanati fil-manutenzjoni kienu mistennija jtejbu s-servizzi u jżidu l-fatturat u l-profittabbiltà. Biex tappoġġa din id-dikjarazzjoni, FS issostni li l-analiżi tal-profittabbiltà mħejjija minn FS turi rata ta’ redditu fuq il-kapital investit meħtieġa mis-suq ta’ madwar 8 % għal Trenitalia u ta’ 5,5 % għal RFI, kif stabbilit fit-tabella li ġejja:

Tabella 10

Il-profittabbiltà mqabbla ta’ Trenitalia u RFI fl-2008

(121)

Skont FS, din il-profittabbiltà differenzjata tikkonferma li l-proċess tal-allokazzjoni ġie implimentat kemm għal raġunijiet strateġiċi kif ukoll għal raġunijiet kummerċjali u biex jinkiseb redditu ogħla fuq il-kapital investit fil-livell tal-grupp.

(122)

FS targumenta li t-tranżazzjonijiet spin-off minn RFI lil Trenitalia u FS Logistica jikkostitwixxu tranżazzjonijiet bejn kumpaniji “taħt kontroll komuni”, peress li t-tnejn huma kompletament sussidjarji ta’ FS. It-tranżazzjonijiet inkwistjoni twettqu permezz tat-trasferiment fi ħdan il-grupp ta’ assi bil-valur kontabilistiku tagħhom. Skont FS, din l-għażla hija kompletament leġittima mill-perspettiva tal-kumpanija omm FS kemm mill-perspettiva tad-dritt ċivili kif ukoll minn dik tal-kontabilità.

(123)

Skont is-CER (86), skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 91/440/KEE, l-impriżi ferrovjarji jenħtieġ li jkunu indipendenti mill-Istat fil-ġestjoni u l-amministrazzjoni tagħhom; b’mod partikolari “l-assi, il-baġits u l-kontijiet huma separati minn dawk tal-Istat”. Skont is-CER, l-Artikolu 5 ta’ dik l-istess Direttiva jipprevedi li l-impriżi ferrovjarji jenħtieġ li jkunu liberi li jistabbilixxu l-organizzazzjoni interna tagħhom mingħajr preġudizzju għall-obbligu tas-separazzjoni tal-kontijiet. Dik id-dispożizzjoni ma tobbligax li jiġu stabbiliti żewġ kumpaniji separati, u d-Direttiva 91/440/KEE jenħtieġ li titqies bħala lex specialis, li tirbaħ fuq ir-regoli tal-liġi tal-kompetizzjoni.

(124)

Skont is-CER, skont id-Direttivi rilevanti tal-Unjoni, l-impriżi ferrovjarji huma liberi li jallokaw assi bħal faċilitajiet ta’ manutenzjoni, terminali tal-merkanzija u assi oħra tal-proprjetà immobbli li mhumiex inklużi fid-definizzjoni ta’ infrastruttura ferrovjarja pprovduta mid-Direttivi tal-Unjoni (l-Artikolu 3 tad-Direttiva 91/440/KEE u l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2012/34/UE), fl-organizzazzjoni tagħhom u fuq deċiżjoni tagħhom stess. Mil-lat industrijali, il-workshops tal-manutenzjoni tal-vetturi ferrovjarji normalment jiġu sfruttati minn impriża ferrovjarja fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri. Fl-aħħar nett, fir-rigward tat-trasferiment tal-assi fi ħdan l-istess grupp ta’ impriżi pubbliċi, CER tqis li, fis-sentenza France Telecom tad-19 ta’ Marzu 2013 (87), il-Qorti tal-Ġustizzja ċċarat li l-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat jimplika li jiġi vverifikat li la hemm tnaqqis fil-baġit tal-Istat u lanqas riskju finanzjarju addizzjonali għall-baġit tal-Istat. Fil-każ ta’ trasferiment ta’ assi fi ħdan grupp kompost minn diversi impriżi pubbliċi, dawk iż-żewġ kundizzjonijiet dejjem jiġu ssodisfati.

(125)

Kif indikat fil-premessa (8), FerCargo tirrappreżenta diversi impriżi ferrovjarji Taljani li joffru servizzi tat-trasport ferrovjarju tal-merkanzija (88).

(126)

FerCargo tirrimarka li l-miżuri li qed jiġu investigati mhumiex faċilment traċċabbli. Ir-rapporti annwali ta’ RFI allegatament jagħtu rendikont insuffiċjenti tan-numru u n-natura tal-assi ttrasferiti lil Trenitalia u FS Logistica.

(127)

FerCargo żżid li, għall-kuntrarju ta’ dak li jsostnu l-awtoritajiet Taljani, l-assi ttrasferiti huma essenzjali għall-forniment tas-servizzi li jinsabu fil-pakkett ta’ aċċess minimu u l-aċċess għall-binarji għall-faċilitajiet ta’ servizz li l-impriżi ferrovjarji huma legalment intitolati li jitolbu mill-Istati Membri kif previst fl-Artikolu 5 l-Anness 2 tad-Direttiva 2001/14/KE (89). FerCargo żżid li l-Artikolu 20 tad-Digriet Leġiżlattiv 188/2003, li ttraspona din id-Direttiva fid-dritt nazzjonali, jipprevedi espliċitament li assoċjazzjonijiet internazzjonali ta’ impriżi u impriżi ferrovjarji għandhom id-dritt li jaċċessaw u jużaw terminali tal-merkanzija, marshalling yards, faċilitajiet ta’ formazzjoni tal-ferroviji, faċilitajiet ta’ ħażna għal vetturi ferrovjarji u oġġetti, manutenzjoni u faċilitajiet tekniċi oħra taħt kundizzjonijiet mhux diskriminatorji. L-Artikolu 13 tad-Digriet Leġiżlattiv 188/2003 jipprevedi li l-amministratur tal-infrastruttura jippubblika rapport annwali bit-titolu “Prospetto Informativo della Rete” (“PIR”) li permezz tiegħu jelenka l-faċilitajiet essenzjali li l-impriżi ferrovjarji jenħtieġ li jiksbu aċċess għalihom kif previst mid-dritt tal-Unjoni u dak nazzjonali.

(128)

Skont FerCargo, il-PIRs għas-snin 2008, 2009 u 2010 juru tnaqqis qawwi ta’ dawk il-faċilitajiet essenzjali minn 108 għal 71 bejn l-2008 u l-2009, li jirriżulta mid-Direttiva tal-2009. Madankollu, dokumenti tekniċi ppubblikati minn Trenitalia jindikaw li wħud mill-assi li ġew ittrasferiti u konsegwentement ma kinux disponibbli għal impriżi ferrovjarji oħra kienu għadhom meqjusa bħala teknikament użati għas-sħab kummerċjali ta’ Trenitalia (90).

(129)

FerCargo tqis li r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat huma applikabbli għall-miżuri li qed jiġu investigati. L-ewwel nett, il-miżura ġiet implimentata wara l-ftuħ tas-suq tal-merkanzija. It-tieni, FerCargo ssostni li l-kriterji kollha użati għad-definizzjoni tal-preżenza ta’ għajnuna mill-Istat huma ssodisfati:

(130)

L-Italja ssostni li l-kummenti ta’ FerCargo jirreferu l-aktar għall-ġestjoni tal-faċilitajiet tal-merkanzija u għalhekk jaqgħu barra mill-kontroll tal-għajnuna mill-Istat. L-Italja ssostni li FerCargo ma tressaq l-ebda element deċiżiv biex tagħti prova tal-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat u interpretat ħażin is-setgħa diskrezzjonali mogħtija mid-dritt tal-Unjoni lil kumpaniji pubbliċi fir-rigward tal-organizzazzjoni interna tagħhom.

(131)

L-Italja żżid li l-kriterju tal-imputabbiltà mhuwiex issodisfat: FS hija struttura korporattiva, kompletament separata mill-Istat, minn perspettiva legali, organizzattiva u funzjonali. Għalhekk, l-assi u l-kontijiet tagħha huma wkoll separati mill-baġit tal-Istat; il-miżuri taħt investigazzjoni ġew adottati minn FS, u mhux mill-Istat; dawn il-miżuri ma wasslu għall-ebda trasferiment ta’ riżorsi tal-Istat lil FS.

(132)

L-Italja tiddikjara li t-trasferimenti tal-assi ma taw l-ebda vantaġġ ekonomiku lil FS: skont il-ġurisprudenza Chronopost (94), l-operazzjonijiet ta’ trasferiment implimentati permezz ta’ diviżjoni parzjali intragrupp huma irrilevanti mill-perspettiva tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. B’dawn l-operazzjonijiet, l-impriża, meħuda fit-totalità tagħha, għamlet ripożizzjonament tal-assi minn entità għal oħra fi ħdan il-grupp, iżda n-numru u l-valur totali tal-assi fi ħdan il-grupp jibqgħu l-istess, mingħajr ma jingħata l-ebda vantaġġ ekonomiku lill-Grupp FS. L-Italja ssostni li l-miżuri investigati kienu jikkostitwixxu miżura kummerċjali tipika li għandha l-għan li tottimizza l-organizzazzjoni tal-kumpanija sabiex ittejjeb l-effiċjenza u l-prestazzjoni tagħha u, fl-aħħar mill-aħħar, tippromwovi l-ħolqien tal-valur.

(133)

Fir-rigward tan-natura tal-assi ttrasferiti, l-Italja tispjega li r-riallokazzjoni tal-assi fi ħdan l-FS tikkonċerna ċerti assi li diġà kellhom ikunu fil-portafoll ta’ Trenitalia mill-inkorporazzjoni tagħha (il-faċilitajiet ta’ manutenzjoni), jiġifieri assi li ma kinux għadhom rilevanti għall-ġestjoni tal-infrastruttura. Fir-rigward tal-impatt allegat li t-trasferimenti kien ikollhom fuq l-operat tal-impriżi ferrovjarji rrappreżentati minn FerCargo, l-Italja tinnota li:

(134)

Skont l-Artikolu 107(1) TFUE “[...], kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern”.

(135)

Minn dan isegwi li, sabiex miżura tiġi kkwalifikata bħala għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE, iridu jiġu ssodisfati l-kriterji kumulattivi li ġejjin: (i) trid tingħata mill-Istat u permezz ta’ riżorsi tal-Istat; (ii) trid tagħti vantaġġ lil impriża; (iii) trid tkun selettiva, jiġifieri tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti oġġetti; u (iv) trid tfixkel jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni u trid taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(136)

Skont il-ġurisprudenza stabbilita, l-intervent tal-awtoritajiet pubbliċi fil-kapital ta’ impriża, tkun xi tkun il-forma li jista’ jieħu, jista’ jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE meta jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet ta’ dak l-Artikolu (95).

(137)

Vantaġġ skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) TFUE huwa kwalunkwe benefiċċju ekonomiku li impriża ma kinitx tikseb taħt kundizzjonijiet normali tas-suq, jiġifieri fin-nuqqas ta’ intervent mill-Istat (96).

(138)

Madankollu, ma jingħata l-ebda vantaġġ meta Stat Membru jaġixxi f’konformità mal-prinċipju tal-operatur f’ekonomija tas-suq (“il-prinċipju tal-MEO”) (97).

(139)

L-Italja ssostni li l-miżuri li qed jiġu investigati jirrispettaw il-prinċipju tal-MEO, u għaldaqstant ma tat l-ebda vantaġġ, u għalhekk il-miżuri ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat. Għalhekk, fit-Taqsimiet 8.1.1.1 u 8.1.1.2, il-Kummissjoni se tanalizza jekk l-Italja aġixxietx f’konformità mal-prinċipju tal-MEO.

(140)

Il-Kummissjoni se teżamina l-applikabbiltà tal-prinċipju tal-MEO, biex tiddetermina jekk l-Istat aġixxiex bħala awtorità pubblika aktar milli bħala operatur ekonomiku meta ddeċieda dwar il-miżuri taħt investigazzjoni. L-ewwel nett, il-Kummissjoni se teżamina jekk it-test tal-MEO huwiex applikabbli għall-miżuri tat-trasferiment tal-assi meħuda minn FS.

(141)

Il-Kummissjoni tinnota li l-eżistenza ta’ raġunijiet ta’ politika pubblika mhijiex fiha nnifisha biżżejjed biex tipprekludi l-applikabbiltà tal-prinċipju tal-MEO. Barra minn hekk, f’dan il-każ, FS iddeċidiet li tittrasferixxi l-assi minn RFI għal Trenitalia u għal FS Logistica (98) abbażi tal-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011 imsemmi fil-premessi (18) u (19). Dak il-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju kien imfassal biex jirrazzjonalizza l-ġestjoni tal-Grupp FS u biex jiġġenera valur li għandu jinkiseb, fost l-oħrajn, permezz ta’ ġestjoni aħjar tal-proprjetajiet immobbli (ara l-premessa (108)).

(142)

Il-Kummissjoni tfakkar li l-Qorti qieset li l-applikabbiltà tat-test tal-MEO fl-aħħar mill-aħħar tiddependi fuq li Stat ikun ta, fil-kapaċità tiegħu bħala operatur ekonomiku u mhux fil-kapaċità tiegħu bħala awtorità pubblika, vantaġġ ekonomiku lil impriża (99). Interventi mill-Istat, li huma maħsuba biex jonoraw l-obbligi tiegħu bħala awtorità pubblika ma jistgħux jitqabblu ma’ dawk ta’ investitur privat f’ekonomija tas-suq (100).

(143)

Sabiex jiġi ddeterminat jekk il-miżuri investigati jirrappreżentawx l-eżerċizzju tal-awtorità tal-Istat, il-Kummissjoni trid teżamina: (i) in-natura u s-suġġett tagħhom, (ii) il-kuntest li fih ittieħdu, (iii) l-objettiv imfittex, u (iv) ir-regoli li huma soġġetti għalihom.

(144)

F’dan il-każ, il-miżuri li qed jiġu investigati jikkonsistu fi trasferimenti ta’ assi li għandhom l-għan li jirrazzjonalizzaw l-użu tal-assi miżmuma minn Grupp FS sabiex tiżdied il-profittabbiltà tal-Grupp FS (101).

(145)

Fir-rigward tal-objettiv segwit, għandu jiġi enfasizzat li la l-kontenut tal-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011 u lanqas il-kuntest li fih ġew deċiżi t-trasferimenti ma jindikaw xi objettivi ta’ politika pubblika li jirfdu d-deċiżjoni tal-FS li timplimenta l-miżuri taħt investigazzjoni.

(146)

B’mod partikolari, il-miżuri li qed jiġu investigati u l-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju korrispondenti 2007-2011 ma jindikawx objettivi ta’ politika pubblika: ma hemm l-ebda referenza jew rabta mad-drittijiet speċjali li l-RFI għandha bħala l-amministratur nazzjonali tal-infrastruttura ferrovjarja jew li Trenitalia għandha taħt kuntratti ta’ servizz pubbliku mogħtija lilha. Il-miżuri li qed jiġu investigati lanqas ma huma relatati mal-objettiv ta’ interess pubbliku li jiġu żgurati l-konnettività u l-“kontinwità territorjali” fl-Italja.

(147)

Min-naħa l-oħra, il-miżuri investigati ġew deċiżi u implimentati taħt id-direzzjoni tal-parteċipazzjoni tal-Grupp FS, FS, li taġixxi bħala l-unika azzjonist, u esklussivament xprunata minn kunsiderazzjonijiet finanzjarji.

(148)

FS nediet u mexxiet il-proċess ta’ riorganizzazzjoni sa mill-2007. Dan il-proċess seħħ bl-adozzjoni tal-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011 (ara l-premessa (18)), deċiż minn FS. L-adozzjoni ta’ dan il-Pjan ta’ direzzjoni tan-negozju skattat l-adozzjoni u l-implimentazzjoni sussegwenti tal-miżuri taħt investigazzjoni deskritti fit-taqsima 3.1 ta’ din id-deċiżjoni. Kif indikat fil-premessa (18), il-Pjan ta’ direzzjoni tan-negozju 2007-2011 ġie adottat fil-kuntest ta’ telf finanzjarju sostanzjali tal-Grupp FS (aktar minn EUR 2 biljun), u kien strumentali biex jiġi organizzat ir-ristrutturar intern immirat lejn ir-restawr tal-vijabbiltà finanzjarja. Minbarra l-miżuri ta’ tnaqqis tal-ispejjeż, FS iddeċidiet li tirrazzjonalizza l-allokazzjoni tal-proprjetà immobbli u l-faċilitajiet imxerrda fid-diversi entitajiet tal-Grupp FS. Dan il-proċess kien jinvolvi l-ħolqien ta’ sussidjarji ddedikati li lilhom ġew ittrasferiti l-assi użati għat-twettiq ta’ attivitajiet speċifiċi.

(149)

Barra minn hekk, il-Kummissjoni tosserva li d-diversi passi fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet li wasslu għall-adozzjoni tad-deċiżjonijiet individwali dwar it-trasferiment tal-assi ppreżentati fil-premessa (40) jirriflettu l-istess objettiv ta’ razzjonalizzazzjoni tal-allokazzjoni tal-assi bl-għan li jiżdiedu l-profittabbiltà u l-effiċjenza tal-Grupp FS:

(150)

Għalhekk, id-deċiżjonijiet attwali li japprovaw il-miżuri taħt investigazzjoni ttieħdu minn FS flimkien mas-sussidjarji tagħha (105). B’mod aktar speċifiku, dawk id-deċiżjonijiet ittieħdu f’Settembru 2009 fir-rigward ta’ Trenitalia (ara l-premessi (41) u (42)), u f’Ottubru 2007, Novembru 2008 u Diċembru 2010 fir-rigward ta’ FS Logistica (ara l-premessi (43) u (44)). Din il-konklużjoni mhijiex ikkontestata bl-adozzjoni tad-Direttiva tal-2009. Il-Kummissjoni tosserva li wħud minn dawn id-deċiżjonijiet ittieħdu qabel l-adozzjoni tad-Direttiva tal-2009. Barra minn hekk, id-Direttiva tal-2009 ma ppreskriviet l-ebda miżura speċifika, ma elenkatx xi assi preċiżi li għandhom jiġu ttrasferiti, u lanqas ma pprovdiet dettalji finanzjarji speċifiċi dwar dawk il-miżuri. L-Artikoli 1 u 2 tad-Direttiva tal-2009 jirreferu biss għall-objettiv ġenerali ta’ razzjonalizzazzjoni tal-istruttura tal-Grupp FS li jħalli lil FS u lis-sussidjarji tagħha jiddeċiedu dwar il-miżuri preċiżi li għandhom jittieħdu u jimplimentawhom (106).

(151)

Il-Kummissjoni tosserva wkoll li l-Italja ppreżentat tliet studji (107) li huma bbażati fuq data u informazzjoni li kienu disponibbli, u żviluppi li kienu prevedibbli, fiż-żmien meta ttieħdu d-deċiżjonijiet għat-trasferiment tal-assi. Dawn l-istudji għandhom l-għan li jibnu mill-ġdid il-profittabbiltà li FS, li taġixxi bħala azzjonist, tista’ tistenna mit-trasferimenti tal-assi. Kif se jiġi spjegat u muri fit-taqsima 8.1.1.2, dawn l-istudji juru li kwalunkwe investitur privat fl-istess pożizzjoni bħal FS kien iwettaq dawk it-trasferimenti, minħabba li t-trasferiment tal-assi lil Trenitalia u FS Logistica kien jiġġenera żieda fil-valur tal-ekwità ta’ dawn il-kumpaniji ogħla mill-ekwità mitlufa billi jneħħi l-assi minn RFI.

(152)

Abbażi ta’ dan ta’ hawn fuq, il-Kummissjoni tikkonkludi li FS aġixxiet fil-kapaċità tagħha bħala investitur/azzjonist u li t-test tal-MEO huwa applikabbli f’dan il-każ.

(153)

Il-Kummissjoni trid tivvaluta jekk il-miżuri taħt investigazzjoni kinux konformi mal-kundizzjonijiet normali tas-suq, jiġifieri jekk operatur tas-suq privat immexxi mill-profitt imqiegħed fl-istess sitwazzjoni bħal FS kienx jimplimenta tali miżuri.

(154)

Biex tivvaluta jekk it-trasferimenti tal-assi kinux konformi mas-suq, il-Kummissjoni tieħu l-perspettiva li kumpanija azzjonarja jkollha tiddeċiedi jekk tinjettax ekwità f’sussidjarja. Ir-raġuni hija li, billi jitneħħew l-assi minn RFI u jiġu assenjati lill-kumpaniji benefiċjarji (Trenitalia u FS Logistica), it-trasferimenti tal-assi għandhom l-effett li jżidu l-ekwità tal-kumpaniji benefiċjarji u jnaqqsu dik tas-sid oriġinali tal-assi. B’mod aktar speċifiku, it-test tal-MEO jikkonsisti fil-kalkolu tal-qligħ nett tal-kumpanija azzjonarja FS bħala azzjonist, jiġifieri t-tqabbil taż-żieda fil-valur tal-ekwità tal-kumpaniji benefiċjarji (Trenitalia u FS Logistica) mat-telf fil-valur tal-ekwità ta’ RFI bħala riżultat tat-trasferimenti tal-assi u l-valutazzjoni ta’ jekk b’mod ġenerali, għal FS bħala azzjonist uniku ta’ dawn il-kumpaniji kollha, l-eżitu tat-trasferimenti f’termini tal-valur aggregat tal-ekwità ta’ dawn il-kumpaniji huwiex pożittiv.

(155)

Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni qajmet tħassib dwar il-vantaġġ ekonomiku potenzjali li jirriżulta mit-trasferimenti lill-kumpaniji benefiċjarji, peress li dawn jirċievu l-assi mingħajr kunsiderazzjoni (il-premessa (59)). Filwaqt li t-trasferimenti ma wasslu għall-ebda pagament fi flus mir-riċevituri, il-Kummissjoni tinnota li t-trasferimenti tal-assi huma simili għal injezzjoni ta’ ekwità in natura favur il-kumpaniji benefiċjarji. Bħala tali, il-benefiċċji tat-trasferimenti tal-assi jistgħu jseħħu fil-forma ta’ profitti ogħla li jakkumulaw għall-azzjonist tal-kumpaniji benefiċjarji, jiġifieri FS.

(156)

Filwaqt li l-Kummissjoni tqis it-trasferimenti tal-assi simili għal injezzjoni ta’ ekwità in natura, hija tosserva wkoll li dawk l-assi kienu diġà ntużaw minn sussidjarji tal-Grupp FS. Bħala tali, dawn diġà kkontribwew għall-attivitajiet kummerċjali ta’ Grupp FS u, fl-aħħar mill-aħħar, għall-ħolqien tal-valur fi ħdan il-Grupp FS. It-trasferiment ta’ dawk l-assi minn sussidjarja tal-Grupp FS għal oħra kienet deċiżjoni mmirata biex iżżid il-valur tal-grupp FS billi ttejjeb l-effiċjenza tal-operazzjonijiet tiegħu, meta mqabbla max-xenarju ta’ “żamma tal-istatus quo” mingħajr ebda bidla fis-sjieda tal-assi (fi ħdan il-grupp). Għalhekk, il-Kummissjoni tqis xenarju bħal dan bħala kontrofattwali rilevanti biex tivvaluta l-konformità tal-MEO tal-miżuri investigati (ara t-taqsima 8.1.1.2.2). B’mod ġenerali, dak li huwa importanti għat-test tal-MEO huwa jekk, fil-mument meta ġie deċiż it-trasferimenti tal-assi, FS kellhiex raġunijiet biex temmen li kienet deċiżjoni profittabbli fil-livell tal-Grupp FS, meta mqabbel max-xenarju tal-istatus quo (ara wkoll il-premessa (154)).

(157)

Fis-subtaqsimiet li ġejjin (8.1.1.2.2- 8.1.1.2.4), il-Kummissjoni se tapplika t-test tal-MEO biex tivvaluta l-miżuri taħt investigazzjoni, abbażi tal-evidenza rilevanti ppreżentata fl-istudji deskritti fit-taqsima 5.2.3.2. Il-Kummissjoni se tivvaluta jekk il-miżuri li qed jiġu investigati jikkonformawx mal-prinċipju tal-MEO.

(158)

F’din it-taqsima, il-Kummissjoni se twettaq it-test tal-MEO abbażi tad-data tal-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019 (108). Għall-finijiet tat-test tal-MEO, il-qligħ nett tal-kumpanija azzjonarja (FS) bħala azzjonist se jiġi kkalkolat, minħabba li t-trasferimenti tal-assi jiddeterminaw bidla fil-valur tal-ekwità tal-kumpaniji benefiċjarji u tas-sid oriġinali tal-assi ttrasferiti (ara l-premessa (154)). Il-Kummissjoni se tiddependi fuq l-ekwità minflok il-valur tal-intrapriża minħabba li investitur privat li jinjetta ekwità f’sussidjarja mhuwiex interessat fiż-żieda tal-valur tal-intrapriża per se, iżda fiż-żieda tal-valur tal-investiment ta’ ekwità tiegħu stess fil-kapital tal-kumpanija (ara l-premessa (160)).

(159)

Sabiex timplimenta t-test tal-MEO mill-perspettiva tal-kumpanija azzjonarja (FS) bħala azzjonist (il-premessa (154)), il-Kummissjoni se tqabbel iż-żieda fil-valur tal-ekwità tas-sussidjarji li jirċievu l-assi (Trenitalia u FS Logistica) mat-telf fil-valur tal-ekwità tas-sussidjarja li minnha tneħħew dawk l-assi (RFI) (109). It-trasferimenti tal-assi jikkonformaw mat-test tal-MEO jekk iż-żieda fil-valur tal-ekwità tas-sussidjarji li jirċievu l-assi tkun ogħla minn, jew mill-inqas ugwali għat-telf tal-valur tal-ekwità tas-sussidjarja li oriġinarjament kienet is-sid ta’ dawk l-assi. Għalhekk, f’dan il-każ, il-miżuri investigati jitqiesu li jikkonformaw mat-test tal-MEO jekk jiġu ssodisfati ż-żewġ kundizzjonijiet li ġejjin:

(160)

Meħuda flimkien, il-kundizzjonijiet imsemmija fil-punti (a) u (b) tal-premessa (159) jimplikaw li, sabiex it-trasferimenti tal-assi jikkonformaw mat-test tal-MEO, huwa biżżejjed li ma jwasslux għal telf fil-valur tal-ekwità fil-livell tal-Grupp FS. Tali telf ta’ valur tal-ekwità jseħħ f’wieħed miż-żewġ xenarji.

(161)

L-ewwel wieħed huwa x-xenarju fejn il-valur tal-ekwità tal-kumpaniji benefiċjarji jkun negattiv, minħabba li d-dejn tagħhom jkun ogħla mill-valur tal-assi tagħhom. F’xenarju bħal dan, kwalunkwe assi addizzjonali ttrasferit lil dawk il-kumpaniji jintuża biex jitħallsu lura d-detenturi tad-dejn, tal-inqas parzjalment. Għalhekk, valur pożittiv tal-ekwità tal-kumpaniji riċevituri (jiġifieri l-issodisfar tal-kundizzjoni fil-premessa (159)(a)) huwa meħtieġ biex tintwera l-konformità tat-trasferimenti tal-assi mat-test tal-MEO, peress li jiżgura li l-benefiċċji tal-assi ttrasferiti jakkumulaw għall-azzjonist ta’ dawk il-kumpaniji (jiġifieri FS) u mhux għall-kumpaniji nfushom bħala detenturi tad-dejn.

(162)

It-tieni xenarju fejn ikun hemm telf ta’ ekwità, u għalhekk it-test tal-MEO ma jiġix irrispettat, iseħħ jekk il-kumpaniji benefiċjarji, li huma agħar mis-sid oriġinali fl-użu tal-assi, jiġġeneraw redditu aktar baxx fuq dawk l-assi. F’dak ix-xenarju, it-trasferimenti tal-assi jnaqqsu l-profitti u għalhekk il-valur tal-ekwità fil-livell tal-grupp. Għalhekk, sabiex it-trasferimenti tal-assi jikkonformaw mat-test tal-MEO, huwa meħtieġ li dawn ma jeqirdux il-valur (jiġifieri l-issodisfar tal-kundizzjoni fil-premessa (159)(b)). F’dak ix-xenarju, l-eżistenza ta’ sinerġiji, jiġifieri redditi ogħla mill-assenjazzjoni tal-assi lill-kumpaniji riċevituri minflok ma jitħallew f’idejn is-sid oriġinali, hija argument addizzjonali li jipprovdi kumdità dwar l-inċentivi ta’ profittabbiltà li jixprunaw it-trasferimenti tal-assi.

(163)

Il-Kummissjoni tinnota li l-istudju ta’ PwC ta’ April 2019 jistma l-valur tal-intrapriża tal-kumpaniji involuti fit-trasferimenti tal-assi. Kif indikat fl-istudju tal-E.CA (ara t-taqsima 5.2.3.2, is-subtaqsima c)), il-valur tal-intrapriża huwa metrika xierqa biex jitkejjel jekk l-investimenti deskritti fil-premessi (86) u (87), li huma possibbli bit-trasferimenti tal-assi, humiex profittabbli. Ir-raġuni hija li dawk l-investimenti jġibu benefiċċji għall-kumpanija b’mod ġenerali, mhux għad-detenturi tad-dejn jew għall-azzjonisti b’mod partikolari. Madankollu, dak li huwa importanti għat-test tal-MEO hija l-perspettiva tal-kumpanija azzjonarja (FS) bħala azzjonist (ara l-premessi (158) u (159)). Il-Kummissjoni tqis li parteċipazzjoni privata li tinjetta ekwità f’sussidjarja (jiġifieri l-parametru referenzjarju biex tiġi vvalutata l-imġiba tal-parteċipazzjoni ta’ FS fil-każ inkwistjoni – ara l-premessa (154)) hija aktar interessata fiż-żieda tal-valur tal-investiment ta’ ekwità tagħha stess fil-kapital tas-sussidjarja milli fiż-żieda tal-valur tal-intrapriża tas-sussidjarja (110) per se. Il-valur ta’ tali sehem ta’ ekwità jiddependi fuq il-valur tal-intrapriża tas-sussidjarja kif ukoll fuq l-ammont ta’ dejn tas-sussidjarja. Għalhekk, anki jekk il-valur tal-intrapriża tas-sussidjarja jiżdied bħala riżultat tal-injezzjoni ta’ ekwità, tali żieda tista’ tkun ta’ benefiċċju għad-detenturi tad-dejn minflok il-parteċipazzjoni jekk id-dejn ikun ogħla mill-valur tal-intrapriża. Għalhekk, il-Kummissjoni tqis li, b’mod ġenerali, il-valur tal-intrapriża ma jistax jintuża direttament biex jiġi applikat it-test tal-MEO; minflok, il-metrika xierqa li għandha tintuża hija l-valur tal-ekwità tas-sussidjarji benefiċjarji kif ukoll dak tas-sid oriġinali tal-assi.

(164)

Il-Kummissjoni tinnota li fil-prattika jista’ jkun possibbli li jiġi kkalkulat il-valur tal-ekwità billi jitnaqqas il-valur kontabilistiku tad-dejn nett mill-valur tal-intrapriża, jekk il-valur kontabilistiku tad-dejn jirrappreżenta approssimazzjoni tajba tal-valur tas-suq tiegħu (111). Il-valur kontabilistiku tad-dejn jista’ jitqies bħala approssimazzjoni tajba tal-valur tas-suq tiegħu jekk ir-rata tal-imgħax li kumpanija tħallas fuq id-dejn (ġdid u eżistenti) tirrifletti l-affidabbiltà kreditizja attwali ta’ dik il-kumpanija. Pereżempju, il-valur tas-suq tad-dejn ta’ kumpanija huwa aktar baxx mill-valur kontabilistiku tagħha jekk l-affidabbiltà kreditizja tal-kumpanija tiddeterjora meta mqabbla maż-żmien meta d-dejn ġie kkuntrattat, peress li s-suq jitlob rata tal-imgħax ogħla fuq kwalunkwe dejn ġdid lil tali kumpanija. Il-Kummissjoni se tivvaluta l-plawżibbiltà tas-suppożizzjoni li l-valur tas-suq tad-dejn huwa aktar baxx mill-valur kontabilistiku tad-dejn kemm għal FS Logistica kif ukoll għal Trenitalia fil-premessi (165) u (168).

(165)

Fir-rigward tat-trasferiment tal-assi lil Trenitalia, il-Kummissjoni tinnota li, fiż-żmien meta ttieħdu d-deċiżjonijiet għat-trasferiment tal-assi, Trenitalia kienet qed tesperjenza perjodu ta’ diffikultà finanzjarja, minkejja li ma kinitx kumpanija f’diffikultà skont it-tifsira tal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar (112). Tabilħaqq, Trenitalia kienet qed tirrapporta telf fil-ħames snin ta’ qabel it-trasferiment tal-assi (113) u kienet qed titħabat finanzjarjament u kienet teħtieġ rikapitalizzazzjoni. Għall-kumpaniji f’dik is-sitwazzjoni, il-valur kontabilistiku tad-dejn għandu t-tendenza li jissopravaluta l-valur tas-suq tad-dejn tagħhom, peress li l-flussi futuri tal-flus assoċjati mad-dejn huma aktar riskjużi u għalhekk għandhom valur preżenti aktar baxx (ara l-premessa (164)). Għalhekk, ma jkunx xieraq li jiġi kkalkulat il-valur tal-ekwità ta’ Trenitalia billi jitnaqqas il-valur kontabilistiku tad-dejn nett mill-valur tal-intrapriża tagħha. Għal kumpaniji bħal Trenitalia fiż-żmien meta ttieħdu d-deċiżjonijiet għat-trasferiment tal-assi, il-valur kontabilistiku tad-dejn x’aktarx li jkun ogħla mill-valur tas-suq tiegħu, li jwassal għal sottovalutazzjoni tal-valur tal-ekwità u għalhekk għal konklużjoni potenzjalment żbaljata dwar il-konformità mhux tas-suq tat-trasferiment tal-assi.

(166)

Għalhekk, il-Kummissjoni se tuża l-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 biex tivvaluta l-konformità tas-suq tat-trasferiment tal-assi minn RFI għal Trenitalia. Kif indikat fit-taqsima 5.2.3.2, dak l-istudju jistma l-valur tal-ekwità ta’ RFI u Trenitalia bl-użu ta’ mudell ta’ fluss tal-flus skontat għal ekwità. Għall-kuntrarju tal-metodu msemmi fil-premessa (164), il-mudell tal-fluss tal-flus skontat għall-ekwità jeħtieġ previżjonijiet espliċiti tal-flussi tal-flus tal-finanzjament, jiġifieri l-ħruġ tad-dejn, ir-ripagamenti tad-dejn u l-kostijiet tar-rata tal-imgħax. Bħala tali, meta mqabbel mal-metodu msemmi fil-premessa (164), il-mudell tal-fluss tal-flus skontat għall-ekwità huwa aktar xieraq għal kumpanija li tirrapporta telf bħal Trenitalia, peress li s-suppożizzjoni li valur tas-suq tad-dejn fiż-żmien meta ttieħdu d-deċiżjonijiet għat-trasferiment tal-assi huwa simili għall-valur kontabilistiku mhijiex plawżibbli.

(167)

Kif indikat fil-premessa (93), fix-xenarju bit-trasferimenti tal-assi, l-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 jistma valur pożittiv tal-ekwità għal Trenitalia, li huwa EUR 138,1 miljun ogħla milli fix-xenarju mingħajr dawk it-trasferimenti. Il-valur stmat tal-ekwità ta’ RFI huwa pożittiv ukoll; dak il-valur huwa EUR 16,7 miljun inqas milli fix-xenarju mingħajr it-trasferiment tal-assi. B’mod ġenerali, dawk l-istimi jindikaw il-ħolqien nett ta’ EUR 121,4 miljun (EUR 138,1 miljun nieqes EUR 16,7 miljun) tal-valur tal-azzjonisti fil-livell tal-Grupp FS bħala riżultat tat-trasferiment tal-assi minn RFI għal Trenitalia.

(168)

Fir-rigward tat-trasferiment tal-assi lil FS Logistica, il-Kummissjoni tqis is-suppożizzjonijiet imsemmija fil-premessa (164) bħala plawżibbli għal RFI u FS Logistica. Ir-raġuni hija li, fiż-żmien meta ttieħdu d-deċiżjonijiet ta’ trasferiment tal-assi, dawn il-kumpaniji kienu kumpaniji f’fażi stabbli u ta’ tkabbir, rispettivament. F’dan il-każ, il-kalkolu tal-valur tal-ekwità bl-użu tal-metodu msemmi fil-premessa (164) huwa konservattiv, peress li ma jqisx l-influssi probabbli tad-dejn li huma meħtieġa biex jiffinanzjaw it-tkabbir tal-kumpanija.

(169)

Għalhekk, sabiex tapplika t-test tal-MEO għat-trasferimenti tal-assi minn RFI lil FS Logistica, il-Kummissjoni tikkalkula l-valur tal-ekwità taż-żewġ kumpaniji billi tnaqqas il-valur kontabilistiku tad-dejn nett tagħhom mill-valur tal-intrapriża tagħhom, kif stmat fl-istudju ta’ PwC ta’ April 2019.

(170)

Dawk il-kalkoli jiżvelaw li t-trasferimenti tal-assi minn RFI lil FS Logistica ġġeneraw żieda ta’ EUR 14.1 miljun fil-valur tal-ekwità għall-Grupp FS. Dik iż-żieda tirriżulta minn ħolqien ta’ valur tal-ekwità ta’ EUR 26 miljun (114) minn FS Logistica u telf ta’ ekwità ta’ EUR 11,9 miljun (115) minn RFI. Il-Kummissjoni tinnota li dan ir-riżultat jirriżulta mill-valur ogħla tal-intrapriża fix-xenarju bit-trasferimenti tal-assi vis-à-vis ix-xenarju bl-assi li jibqgħu f’idejn RFI (ara l-premessa (88)). Ir-raġunijiet huma li: (i) il-valur tal-ekwità ta’ FS Logistica jiġi kkalkulat bħala d-differenza bejn il-valur tal-intrapriża tiegħu u l-valur kontabilistiku tad-dejn nett tiegħu u (ii) il-valur kontabilistiku tad-dejn nett jibqa’ l-istess fix-xenarji attwali u kontrofattwali. B’mod ġenerali, dan ir-riżultat jikkonferma li t-trasferimenti tal-assi minn RFI għal FS Logistica huma konformi mas-suq, minħabba li kienu mistennija jwasslu għal żieda ġenerali fil-valur tal-ekwità tal-Grupp FS.

(171)

Il-valuri kkalkulati fil-premessi (167) u (170), jindikaw li l-valur tal-ekwità tal-kumpaniji benefiċjarji huwa pożittiv u żdied ukoll bħala riżultat tat-trasferimenti tal-assi, minħabba l-kapaċità aħjar tal-kumpaniji benefiċjarji fl-użu tal-assi (ara l-premessi (86) u (87)). Dawn is-sejbiet juru li ż-żewġ kundizzjonijiet għall-konformità mat-test tal-MEO, deskritti fil-premessa (159), huma ssodisfati. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tosserva li dawn is-sejbiet jappoġġaw il-konklużjoni li ż-żieda fil-valur tal-ekwità tal-kumpaniji benefiċjarji u t-telf tal-valur tal-ekwità tal-RFI jwasslu għal effett nett pożittiv fil-livell tal-Grupp FS. Kif indikat fil-premessa (159), tali żieda fil-valur tal-ekwità fil-livell ta’ Grupp tal-FS tipprovdi indikazzjoni addizzjonali li FS aġixxiet bħala operatur tas-suq meta ddeċidiet li timplimenta t-trasferimenti tal-assi.

(172)

Fl-aħħar nett, biex tikkonkludi li l-miżuri tal-assi investigati jikkonformaw mat-test tal-MEO, il-Kummissjoni jeħtieġ li tivvaluta l-kredibbiltà tal-istudji li jwasslu għal dawk ir-riżultati. Għalhekk, fit-Taqsima 8.1.1.2.3, il-Kummissjoni se tivvaluta b’mod kritiku s-suppożizzjonijiet sottostanti tal-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019 u tikkonkludi dwar jekk it-trasferimenti tal-assi jikkonformawx mal-prinċipju tal-MEO.

(173)

F’din it-taqsima, il-Kummissjoni se tivvaluta l-metodoloġiji u s-suppożizzjonijiet sottostanti tal-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019. Fir-rigward tal-metodoloġiji, il-Kummissjoni tosserva li l-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019 jużaw metodoloġiji magħrufa sew u użati b’mod komuni biex jiġi stmat il-valur tal-intrapriża u tal-ekwità ta’ kumpanija, rispettivament. Bħala tali, il-Kummissjoni tqis li huwa raġonevoli u xieraq li t-test tal-MEO jiġi bbażat fuq dawk il-metodoloġiji.

(174)

Fir-rigward tas-suppożizzjonijiet sottostanti tal-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019, dawn jirreferu għall-kriterji użati biex jiġi stmat il-livell ta’ ekwità tal-kumpaniji li jipparteċipaw fit-trasferimenti tal-assi. B’mod partikolari, il-Kummissjoni tinnota li l-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019 jiddependu fuq projezzjonijiet finanzjarji u jagħmlu ċerti suppożizzjonijiet dwar il-parametri ta’ valwazzjoni (jiġifieri r-rata ta’ skont u l-valur terminali). Il-Kummissjoni se tivvaluta t-tnejn li huma fil-bqija ta’ din it-taqsima.

(175)

Fir-rigward tal-projezzjonijiet finanzjarji, l-Italja ssostni li dawn ġew rikostruwiti - wara d-data tat-trasferimenti tal-assi - abbażi tal-fehmiet u l-informazzjoni tal-maniġment disponibbli, u l-iżviluppi prevedibbli, fiż-żmien meta ttieħdu d-deċiżjonijiet għat-trasferiment tal-assi. Il-Kummissjoni vvalutat dik l-affermazzjoni, billi eżaminat id-dokumenti interni tal-Grupp FS u investigat bir-reqqa kif ġie ġġenerat il-proċess tal-projezzjonijiet finanzjarji ex post rikostruwiti.

(176)

Il-Kummissjoni sabet li dawk il-projezzjonijiet huma bbażati fuq pjanijiet ta’ direzzjoni tan-negozju interni, għas-snin inizjali tal-projezzjonijiet. B’mod aktar speċifiku, il-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011 tas-17 ta’ Mejju 2007 (116) fih projezzjonijiet finanzjarji għal Trenitalia u RFI għall-perjodu 2008-2011. It-Tabella 11 tqabbel il-projezzjonijiet tad-dħul u l-profitt (kif definit mill-EBITDA, jiġifieri l-qligħ qabel l-imgħax, it-taxxi, id-deprezzament u l-amortizzament) tal-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011 ma’ dawk ippreżentati fl-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 (data f’miljuni ta’ EUR).

Tabella 11

Tqabbil tal-EBITDA u t-tbassir tad-dħul skont il-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011 u l-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 użat għat-test tal-MEO

Kemm għal Trenitalia kif ukoll għal RFI, it-Tabella 11 turi li, kemm għad-dħul kif ukoll għall-profitt (EBITDA), il-projezzjonijiet fl-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 huma aktar baxxi milli fil-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 2007-2011 (117). Għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni tqis il-projezzjonijiet fl-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 bħala konservattivi, peress li dħul u profitti aktar baxxi jimplikaw valur tal-ekwità ta’ kumpanija aktar baxx.

(177)

Fir-rigward tas-snin mill-2011 sal-2018, l-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019 jiddependu fuq suppożizzjonijiet ibbażati fuq l-istrateġiji ta’ informazzjoni u ta’ ġestjoni disponibbli, u l-iżviluppi prevedibbli, fiż-żmien meta ttieħdu d-deċiżjonijiet għat-trasferiment tal-assi. B’mod partikolari, il-Kummissjoni tinnota li l-ħlasijiet lura tad-dejn fl-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 huma konsistenti mat-tip ta’ obbligi ta’ dejn irrapportati fl-aħħar karti tal-bilanċ disponibbli qabel it-trasferimenti tal-assi. Fir-rigward tad-dħul, l-istudju ta’ PwC ta’ Diċembru 2019 jipprojetta tnaqqis fl-2013-2015 biex jitqiesu d-dħul u l-espansjoni mistennija ta’ kompetitur fis-suq ferrovjarju Taljan ta’ veloċità għolja (118). Il-Kummissjoni tqis li din hija suppożizzjoni raġonevoli, li twassal għal valur tal-ekwità aktar konservattiv meta mqabbel mas-suppożizzjoni ta’ dħul kostanti jew li jiżdied fil-perjodu 2013-2015.

(178)

Il-Kummissjoni tosserva li, fost il-kriterji biex jiġi stmat il-valur tal-ekwità tal-kumpaniji li jipparteċipaw fit-trasferimenti tal-assi (ara l-premessa (173)), hemm is-suppożizzjonijiet ta’ valwazzjoni sottostanti tal-istudji ta’ April u Diċembru ta’ PwC 2019, jiġifieri r-rata ta’ skont u l-valur terminali. Fir-rigward tal-istudju ta’ PwC ta’ April 2019, il-Kummissjoni tosserva li d-WACC u l-kost tal-ekwità, jiġifieri r-rati ta’ skont biex jinkiseb il-valur tal-intrapriża u tal-ekwità, ġew iddeterminati f’konformità mat-teorija tal-prattika tas-suq u tal-finanzi (119). Il-Kummissjoni tqis ukoll li l-metodoloġija għall-kalkolu tal-valur terminali hija xierqa, peress li tiddependi fuq il-formula normali tat-tkabbir ta’ Gordon (120).

(179)

Il-Kummissjoni tinnota li r-rati ta’ skont u l-valur terminali jeħtieġu aktar suppożizzjonijiet dwar ċerti parametri.

(180)

Fir-rigward tar-rati ta’ skont, it-Tabella 12 turi l-parametri għall-istima tad-WACC u l-kost tal-ekwità, li huma r-rati ta’ skont rilevanti biex jiġu vvalutati t-trasferimenti tal-assi favur FS Logistica u Trenitalia, rispettivament (121). Biex tistma dawk il-parametri, l-Italja tuża d-data rilevanti fil-livell tas-suq (122) u tal-kumpaniji (123) disponibbli fiż-żmien meta ttieħdu d-deċiżjonijiet għat-trasferiment tal-assi. Minħabba li r-rati ta’ skont huma kkalkulati abbażi ta’ data minn sorsi xierqa fil-livell tas-suq u tal-kumpaniji fiż-żmien meta ttieħdu d-deċiżjonijiet għat-trasferiment tal-assi, il-Kummissjoni tqis il-valur tagħhom bħala raġonevoli.

Tabella 12

Parametri li jiddeterminaw il-kost tal-ekwità u d-WACC

(181)

Fir-rigward tal-valur terminali, dak il-valur jiddependi fuq ir-rata ta’ skont, li l-Kummissjoni vvalutat fil-premessa (180), u r-rata ta’ tkabbir perpetwu tal-profitti. Fir-rigward ta’ dawn tal-aħħar, l-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019 jassumu rata ta’ tkabbir ta’ 2 % għat-tliet kumpaniji li jipparteċipaw fit-trasferimenti tal-assi, f’konformità mal-mira tal-inflazzjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew (125). Il-Kummissjoni tqis din is-suppożizzjoni bħala raġonevoli, minħabba li hija konformi mal-prattika tas-suq. (126)

(182)

Sabiex tikkorrobora l-valutazzjoni tagħha tal-parametri tal-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019, il-Kummissjoni vverifikat ukoll is-sensittività tar-riżultati tat-test tal-MEO billi applikat suppożizzjonijiet alternattivi. L-għan tal-analiżi tas-sensittività huwa li jiġi ddeterminat liema valuri tar-rati ta’ skont u tar-rata ta’ tkabbir perpetwu jwasslu biex it-test tal-MEO jfalli. Kif indikat fil-premessa (162), il-Kummissjoni tinnota li l-miżuri investigati jikkonformaw mat-test tal-MEO anki fix-xenarju estrem mingħajr sinerġiji, jiġifieri fejn l-assi jiġġeneraw l-istess redditi u għalhekk jiswew l-istess irrispettivament mis-sjieda tagħhom, dment li l-valur tal-ekwità tal-kumpaniji benefiċjarji jkun pożittiv. Għalhekk, il-Kummissjoni se tiddetermina l-valuri kritiċi tar-rati ta’ skont u r-rata ta’ tkabbir perpetwu, jiġifieri l-valuri ta’ dawk il-parametri f’xenarju fejn it-trasferimenti tal-assi ma jibqgħux profittabbli minħabba li l-valur tal-qligħ mill-ekwità fil-livell tal-kumpaniji riċevituri jkun aktar baxx mit-telf ta’ ekwità fil-livell tal-RFI. Il-Kummissjoni mbagħad se tivvaluta jekk dawk il-valuri kritiċi humiex alternattivi raġonevoli għall-parametri preżunti fl-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019. Kif se jiġi spjegat fil-premessi minn (183) sa (186), il-Kummissjoni ssib li l-valuri kritiċi mhumiex alternattivi raġonevoli bħala indikazzjoni għall-valutazzjoni tar-robustezza taż-żewġ studji.

(183)

Fir-rigward tal-valur terminali, il-Kummissjoni tosserva li aktar ma tkun għolja r-rata ta’ tkabbir perpetwu fil-formula tat-tkabbir ta’ Gordon, aktar ikun għoli l-valur tal-ekwità fix-xenarji bit-trasferimenti tal-assi u mingħajrhom u aktar jkun kbir it-telf ta’ ekwità ta’ RFI u ż-żieda fl-ekwità tal-kumpaniji benefiċjarji (127). Għalhekk, meta jitqies li l-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019 jistmaw effett pożittiv tat-trasferimenti tal-assi fuq il-profitti fil-livell tal-Grupp FS (il-premessa (171)), il-livell kritiku tar-rata ta’ tkabbir perpetwu li għaliha tali profitti jisparixxu jrid ikun aktar baxx għall-kumpaniji benefiċjarji u ogħla għal RFI, meta mqabbel mas-suppożizzjoni li saret f’dawk l-istudji. Filwaqt li r-rata ta’ tkabbir perpetwu tal-kumpaniji benefiċjarji stabbilita tinżamm għal 2 %, kif preżunt fl-istudji, l-istimi tal-Kummissjoni tar-rati ta’ tkabbir perpetwu kritiċi ta’ RFI huma dawn li ġejjin (128):

Il-Kummissjoni tqis ir-rati kritiċi ta’ tkabbir perpetwu ta’ RFI bħala għoljin b’mod mhux raġonevoli mill-inqas għal żewġ raġunijiet. L-ewwel nett, dawn huma ogħla mill-metriċi li normalment jintużaw fil-prattika tas-suq biex tiġi parametrata r-rata ta’ tkabbir perpetwu, jiġifieri r-rata ta’ tkabbir mistennija tal-prodott domestiku gross Taljan u l-mira tal-inflazzjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew (il-premessa (181)). It-tieni, anki jekk dawk ir-rati ta’ tkabbir perpetwi għoljin setgħu jinkisbu, dawn ikunu jeħtieġu nefqa kapitali ogħla minn dik attwalment preżunta fl-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019. Dawk l-istudji jassumu li nefqa kapitali ugwali għad-deprezzament tista’ tappoġġa rata ta’ tkabbir perpetwu ta’ 2 %. Biex tiġi appoġġata rata ta’ tkabbir ta’ 9 % sa 10,9 %, preżumibbilment tkun meħtieġa nefqa kapitali ogħla. Nefqa kapitali ogħla bħal din tnaqqas il-valur terminali, filwaqt li tikkumpensa l-effett ta’ suppożizzjoni ta’ rata ta’ tkabbir ogħla. B’mod ġenerali, il-Kummissjoni tqis ir-riżultati tal-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019, li kienu jiddependu fuq rata ta’ tkabbir perpetwu ta’ 2 % ta’ RFI minflok 9 % (għat-trasferiment lil FS Logistica) u 10,9 % (għat-trasferiment lejn Trenitalia), bħala robusti.

(184)

Fir-rigward tar-rati ta’ skont, il-Kummissjoni tosserva li l-effett ta’ żieda fil-livell tagħhom huwa l-oppost ta’ żieda fir-rata ta’ tkabbir perpetwu. Dan ifisser li aktar ma tkun għolja r-rata ta’ skont, aktar ikun baxx il-valur tal-ekwità fix-xenarji bit-trasferimenti tal-assi u mingħajrhom u inqas ikun ukoll it-telf ta’ ekwità ta’ RFI u ż-żieda fl-ekwità tal-kumpaniji benefiċjarji (129). Għalhekk, billi tiġi segwita l-istess loġika bħal fil-premessa (183), il-livell kritiku tar-rati ta’ skont b’tali mod li t-trasferimenti tal-assi ma jibqgħux profittabbli jrid ikun ogħla għall-kumpaniji benefiċjarji u aktar baxx għal RFI, meta mqabbel mas-suppożizzjoni li saret fl-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019.

(185)

Il-Kummissjoni tqis ir-rati ta’ skont preżunti għall-kumpaniji benefiċjarji, jiġifieri FS Logistica u Trenitalia, bħala stimi konservattivi. Ir-raġuni hija li dawk ir-rati ta’ skont huma ogħla meta mqabbla mal-valur li jirriżulta mid-definizzjoni tipika tagħhom (ara n-nota f’qiegħ il-paġna 119), peress li kienu jinkludu parametri addizzjonali. B’mod partikolari, id-WACC biex jivvaluta t-trasferimenti minn RFI għal FS Logistica jqis il-primjum tar-riskju tal-pajjiż Taljan billi jassumi r-rata fuq il-bonds tal-gvern Taljan bħala r-rata mingħajr riskju kif ukoll billi jżid primjum tar-riskju tal-pajjiż mal-primjum tar-riskju tal-ekwità, filwaqt li jkun biżżejjed li jitqies wieħed biss minn dawk iż-żewġ elementi. Fir-rigward tal-kost tal-ekwità użat fil-valutazzjoni tat-trasferiment minn RFI għal Trenitalia, dan jinkludi primjum tar-riskju supplimentari (ara t-Tabella 12) li ma jidhirx fid-definizzjoni tipika tal-kost tal-ekwità (ara n-nota f’qiegħ il-paġna 119). Meta jitqies li dan l-approċċ diġà jirrappreżenta limitu superjuri tad-WACC għall-kumpaniji benefiċjarji, il-Kummissjoni se twettaq l-analiżi tas-sensittività msemmija fil-premessa (183) biss mill-perspettiva ta’ RFI, billi tiddetermina r-rata ta’ skont kritika b’tali mod li t-telf ta’ ekwità tagħha jsir ugwali għall-qligħ mill-ekwità tal-kumpaniji benefiċjarji. L-istimi tal-Kummissjoni ta’ tali rati ta’ skont kritiċi huma dawn li ġejjin (130):

Il-Kummissjoni tqis tali valuri kritiċi tad-WACC u l-kost tal-ekwità bħala baxxi b’mod mhux raġonevoli għar-raġunijiet li ġejjin. Fir-rigward tal-kost tal-ekwità, il-Kummissjoni tistma limitu aktar baxx ta’ 7 %, li huwa ferm ogħla mill-kost kritiku tal-ekwità ta’ 3,4 %. F’konformità mal-prattika tas-suq, din l-istima tal-livell inferjuri hija kkalkulata abbażi tal-metodu fin-nota f’qiegħ il-paġna119 u tassumi rata mingħajr riskju (flimkien mal-primjum tar-riskju tal-pajjiż) ta’ 4,4 % (131), primjum tar-riskju tal-ekwità ta’ 4,79 % (132) u beta ta’ 0,54 (133). Fir-rigward tad-WACC, il-Kummissjoni tibbaża ruħha fuq valur ta’ 6,87 %. Dan il-valur huwa qrib ħafna tad-WACC kritika ta’ 6,8 % fil-punt (a), iżda ġie stmat taħt is-suppożizzjoni konservattiva ta’ primjum tad-dejn ta’ 0 % (134). Għalhekk, jekk wieħed jassumi valuri alternattivi tad-WACC abbażi tad-data tas-suq disponibbli fiż-żmien meta ttieħdu d-deċiżjonijiet għat-trasferiment tal-assi, il-Kummissjoni ssib li t-trasferimenti tal-assi jikkonformaw mal-prinċipju tal-MEO.

(186)

B’mod ġenerali, il-Kummissjoni tqis il-projezzjonijiet finanzjarji u s-suppożizzjonijiet ta’ valwazzjoni li jirfdu t-test tal-MEO bħala kredibbli u ġġustifikati sew. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinnota li r-riżultati tat-test tal-MEO huma robusti għal suppożizzjonijiet ta’ valwazzjoni alternattivi u konservattivi.

(187)

B’mod ġenerali, il-valutazzjoni mill-Kummissjoni tal-metodoloġija, il-projezzjonijiet finanzjarji u l-parametri tal-istudji ta’ PwC ta’ April u Diċembru 2019, kif ukoll il-kontrolli ta’ robustezza fuq is-suppożizzjonijiet sottostanti u r-riżultati li hemm fihom, jikkonfermaw li t-trasferimenti tal-assi minn RFI għal FS Logistica u Trenitalia huma konformi mas-suq.

(188)

Peress li t-trasferimenti tal-assi minn RFI lil Trenitalia u FS Logistica kienu konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq, il-Kummissjoni tikkonkludi li kwalunkwe operatur privat xprunat biss minn raġunijiet ta’ profittabbiltà kien jimplimenta tali trasferimenti. Minn dan isegwi li l-miżuri investigati ma tawx vantaġġ ekonomiku fis-sens tal-Artikolu 107(1) TFUE lil Trenitalia u lil FS Logistica.

(189)

Kif indikat fil-premessa (188), il-Kummissjoni tqis li t-trasferimenti tal-assi minn RFI lil Trenitalia u FS Logistica ma jinvolvux vantaġġ ekonomiku favur Trenitalia u FS Logistica. Peress li l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 107(1) TFUE huma kumulattivi, mhuwiex għalhekk neċessarju li jiġi evalwat jekk dawn it-trasferimenti kinux jinvolvu riżorsi tal-Istat, jekk kinux imputabbli għall-Istat Taljan, jekk kinux selettivi, jekk kinux distorti jew mhedda li joħolqu distorsjoni tal-kompetizzjoni, u jekk affettwawx il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(190)

Kif indikat fil-premessa (189), il-Kummissjoni tikkonkludi li t-trasferimenti tal-assi minn RFI lil Trenitalia u FS Logistica ma tawx vantaġġ ekonomiku lil Trenitalia u lil FS Logistica, u, għalhekk, ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) TFUE.